006.002.001.017大圓滿了義集續 c3.5s

www.rkts.org/etexts/completeu.php?coll=G&id=Gpb001.017

Gpb001.017

།།། རྒྱ་གར་སྐད་དུ།། མ་ཧཱ་སནྟི་ནི་ཡ་མཱརྠ་ས་མཱུ་ཧ་ཏནྟྲ་དྲྀཥྟི་སརྦ་གརྦྷ་རཏྣ་བྱཱུ་ཧ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པའི་རྒྱུད། ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙྀང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པར་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།། འདི་སྐད་གསུངས་པའི་དུས་གཅིག་ན། ཀུན་རིག སེམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དེས།། འོག་མིན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གནས་ན།། ངེས་པའི་དོན་ལ་རབ་བཞུགས་ཏེ།། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་སོགས་པའི།། འཁོར་རྣམས་འདུས་ནས་རབ་ཏུ་འཁོར།། དེ་ཚེ་འདུས་པ་རྣམ་བཞི ཡང།། རྡོ་རྗེ་གསང་བ་རིན་ཆེན་སྙིང།། དྲི་མེད་གྲགས་པ་ལས་རབ་གྲུབ།། རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་བསོད་ནམས་སྙིང།། ཞི་བའི་བདེན་དང་ཉི་མའི་འོད།། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་འབུམ་གཟིགས་དང།། ཕྱོགས་བཅུའི སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་བཞུགས།། རིག་འཛིན་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དང།། བློ་གྲོས་སྩོལ་དང་རྣམ་དག་དང།། དམ་པའི་ཡོན་ཏན་འོད་རླབས་ཅན།། ཤེས་རབ་བླ་མ་རྒྱལ་མཚན་དང།། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཏིང འཛིན་དབང།། ཆོས་དབང་དང་ནི་སྤོབས་པ་བརྩེགས།། བདུད་འཇོམས་དང་ནི་སེང་གེའི་སྒྲ།། རིན་ཆེན་མཐོང་དང་བརྩེ་བ་ཅན།། དབང་ཕྱུག་གཙོ་དང་ཡིད་དགེ་དང།། མཐོང་ན་དགའ་དང་བདེན་མོས དང།། གསུང་བརྩེགས་ལ་སོགས་འཁོར་རྣམས་ཀུན།། རང་རང་གཙོ་ལ་བསྐོར་ནས་ནི།། རྒྱལ་སྲས་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་རྣམས་ཀྱང།། ཚངས་པ་བརྒྱ་བྱིན་རྒྱལ་ཆེན་བཞི།། ཐག་བཟང་རིས་དང་གང་བ་བཟང།། ཆོས ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རྟ་མགོ་ཅན།། ཟུར་ཕུད་ལྔ་པ་ནོར་སྲུང་དང།། མགྲིན་བཅུ་དང་ནི་ཀླུ་རྒྱལ་དང།། དེ་འཁོར་ལ་སོགས་ཀུན་ཀྱང་གནས།། མཁའ་འགྲོ་སྡེ་ལྔ་སྲིན་མོའི་ཚོགས།། ཡེ་ཤེས་མཁའ་འགྲོ་རིག་པ་འཛིན།། རྡོ་རྗེ མཁའ་འགྲོ་རིགས་ཀྱི་ཡུམ།། རིན་ཆེན་མཁའ་འགྲོ་འདོད་དགུར་སྒྱུར།། པདྨ་མཁའ་འགྲོ་བདེ་ཆེན་རྒྱས།། ལས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་ལུས་སྒྲིབ་སྦྱོང།། འཇིག་རྟེན་མཁའ་འགྲོ་དམ་བཏགས་པའོ།

這是完整的漢語直譯: 印度語:摩訶桑提尼亞瑪塔薩摩訶坦特拉德里希提薩瓦嘎巴拉特那比烏哈那摩。 藏語:大圓滿了義總集續,一切見之精華珍寶莊嚴。 頂禮世尊平等性王吉祥普賢! 如是我聞:一時,遍知心王在色究竟法界中,安住于了義,金剛薩埵等眷屬圍繞。 當時四種會眾:金剛秘密珍寶心、無垢名稱成就、勝王福德心、寂靜真實與日光、虛空藏十萬眼及十方諸佛也在座。 持明大菩薩、智慧授與、清凈、聖德光波、智慧上師勝幢、解脫三昧自在、法自在與辯才積、降魔與獅子吼、珍寶見與慈悲、自在主與善意、見喜與信解、語積等眷屬,各自圍繞本尊。 化身菩薩眷屬也有梵天、帝釋、四大天王、善幢、滿賢、法王馬頭、五髻財護、十頸與龍王等眷屬也在座。 空行五部魔女眾、智慧空行持明、金剛空行種姓佛母、寶空行如意變、蓮花空行大樂增、業空行凈身障、世間空行誓約等。

། འཁོར་གྱི་གཏོར་ཟན་ཕོ མོ་ཀུན།། སྙིང་རྗེ་མེད་པར་གསོད་ལ་དགའ།། རྐྱེན་མཐོང་ཙམ་ན་ཆད་པས་གཅོད།། ཀུན་ཀྱང་སྲིན་པོའི་ཆ་བྱད་ཅན།། རྔམས་པའི་ང་རོ་འཇིགས་ཚུལ་གྱིས།། བསྟན་པ་བསྲུང་ཕྱིར་དུས་དེར་འདུས།། སྤྲུལ་སྐུར་སྣང བའི་འཁོར་རྣམས་ནི།། དད་ཉན་ལྷ་མི་ལས་ཅན་ཀུན།། མོས་ཤིང་དད་པས་འདུས་པ་ཡིས།། ལས་དང་ཐུགས་རྗེ་འཛོམས་ནས་འཁོད།། དེ་ཚེ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡིས།། འདུས་པའི་འཁོར་ལ་ཕན གདག་ཕྱིར།། གུས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐལ་སྦྱར་ཏེ།། བདེན་པའི་ཡིད་ཀྱིས་འདི་སྐད་གསོལ།། རྩ་བ་གཅིག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ།། སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟར་གསུངས།། ཆོས་ཉིད་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟར་ཡིན།། སྣོད ཀྱི་རིམ་པ་གང་ལ་བསྟན།། ཆོས་རྣམས་གཏན་ལ་ཇི་ལྟར་དབབ།། མཉམ་པའི་རྒྱལ་པོས་བཤད་དུ་གསོལ།། དེ་སྐད་ཞུས་པའི་དོན་གསན་ནས། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ལེགས་སོ་འདུས་པའི་འཁོར རྣམས་ཀུན།། དད་ལྡན་བུ་ལ་ངས་བསྟན་གྱིས།། ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང།། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱང།། རྩ་བ་རང་སེམས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར།། གཟི་ལྡན་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་བཞིན།། ཆོས སྐུའི་སྟོན་པ་ཀུན་བཟང་ངས།། ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོར་མཁྱེན།། དེ་དོན་རང་རིག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། ཚིག་དང་ཡི་གེ་བརྗོད་ལས་འདས།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཐུགས་ལ་གསལ།། དྲང་སྲོང་མངོན་ཤེས་དཔེ་བཞིན དུ།། རང་བྱུང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ།། དུས་གསུམ་བདེ་གཤེགས་འཁོར་རྣམས་ལ།། ཡིད་ལ་བསྟན་པའི་དོན་ཉིད་ཤར།། ངེས་དོན་རྟོགས་ཕྱིར་ཡང་སངས་རྒྱས།། རང་རིག་ཆོས་སྐུའི་བྱིན་བརླབས་ཤར།། དེ་ཚེ་ངེས་པའི དོན་ཆེན་འདི།། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་དོན་རིག་ནས།། གཙང་རིགས་ལྷ་ཡི་གནས་ཆེན་དུ།། བརྩེར་དགོངས་དུས་ལ་བབ་གྱུར་ནས།། རིག་འཛིན་འཁོར་ལ་དབང་བསྐུར་ཏེ།། གསང་སྔགས་རང་གི་ངོ་བོས བཤད།། དུས་དེར་སྙིང་པོ་སེམས་དག་གིས།། ཕྱོགས་བཅུའི་འདུས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ།། ཞུ་བ་ཞུས་ནས་ཐེ་ཚོམ་བཅད།། དེ་ཉིད་མངོན་དགའི་ཕུག་ཏུ་ཞུགས།། དེ་བསྐུལ་སྤྲུལ་པ་འཛམ་གླིང་དུ།། བྱང་ཆུབ་མོ་ཡི བུར་སྐྱེས་ནས།། རིག་པའི་གནས་ལྔ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན།། ཡ་མཚན་ཅན་དུ་ཀུན་ཏུ་གྲགས།། སྤྱན་དྲངས་གནས་སུ་དོན་ཞུས་ཏེ།། བདུད་བཏུལ་ཚར་བཅད་དམ་ལ་བཏགས།། དེ་ནས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་སྤྲུལ་དེ།། བཀྲ་ཤིས བདེ་ལྡན་གནས་དག་ཏུ།། ད་ལྟ་དུས་ཀྱི་དེང་སང་ན།། གསང་བདག་སྤྲུལ་པ་དད་ཉན་ལ།། སྡེབ་སྦྱོར་ལེགས་པའི་ཚིག་ཏུ་གསུངས།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།།

這是完整的漢語直譯: 所有的男女眷屬供品, 毫無慈悲喜歡殺戮。 一見因緣就立即懲治, 全都是羅剎的形象。 以可怕的咆哮聲和恐怖的姿態, 爲了護持佛法而聚集在那時。 顯現為化身的眷屬們, 所有具有信心和聽聞因緣的天人, 以信心和虔誠聚集在一起, 因緣和悲心匯聚而安住。 那時金剛薩埵, 爲了利益聚集的眷屬, 以恭敬的姿態合掌, 以真誠的心如此祈請: "在一根本的法性中, 諸佛是如何宣說諸法的? 法性的實相是怎樣的? 應該向什麼樣的根器宣說? 應該如何抉擇諸法? 請平等的王為我解說。" 聽聞了如此請求的含義后, 遍知的導師如是宣說: "善哉!所有聚集的眷屬, 我將為有信心的弟子宣說, 請仔細聆聽並牢記於心。 三世一切諸佛, 爲了證悟自心的根本, 如同具光明的如意寶, 我法身導師普賢王如來, 了知一切為大智慧。 其義為自覺法身, 超越言詞和文字的表達。 自生智慧於心中明顯, 如同仙人的神通一般。 自生本性身, 對三世善逝及眷屬, 於心中顯現所教授的義理。 爲了證悟了義而再次成佛, 自覺法身的加持顯現。 那時這個大了義, 金剛薩埵領悟其義后, 在清凈種姓天神的大處所, 慈悲觀察時機成熟, 為持明眷屬灌頂, 以密咒自性解說。 那時以清凈心要, 向十方聚集的諸佛, 請問並斷除疑惑。 他進入現喜洞中, 其化身降生在贍部洲, 作為菩提女的兒子, 通曉五明等一切學問, 成為衆所周知的奇人。 迎請到處所后請教法義, 降伏魔眾並令其受誓。 然後釋迦牟尼的化身, 在吉祥安樂的處所, 如今在這個時代, 對密主的化身和具信的聽眾, 以優美的韻律宣說。 現在金剛薩埵請聽:"

སྡེབ་སྦྱོར་ལེགས་པའི་ཚིག་ཏུ་གསུངས།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། ཤེས་རབ་བློ་ཡི་ཁྱད་པར་ལས།། སྐུ་གསུམ ཆོས་རྣམས་ཅི་གསུངས་པའི།། བཤད་ལུགས་རྣམ་པ་དེ་དག་ཀུན།། གདུལ་བྱའི་འཁོར་ལ་ཐ་དད་ཀྱང།། དུས་གསུམ་གཅིག་ཕྱིར་ཁྱད་མེད་པས།། དོན་ལ་དབྱེར་མེད་ངོ་བོ་གཅིག། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས པའི་རྒྱུད་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པར་བཀོད་པ་ལས།ངེས་དོན་འབྱུང་བའི་རྒྱུད་གླིང་གཞི་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ།། ཀུན་རིག་སྟོན་པ་ཆོས་རྗེ་ཡིས།། ཆོས་ཉིད་གནས་ ལུགས་བཀའ་སྩལ་པ།། འཁོར་བ་མྱ་ངན་འདས་པའི་ཆོས།། གཞི་ལ་ཡང་དག་མེད་པའི་ཕྱིར།། རང་རིག་རྟོགས་པའི་ཆོས་སྐུ་ལ།། སྣང་བ་གཟུགས་བརྙན་མི་འགོག་པ།། ཆོས་ཉིད་ངེས་པའི་གནས ལུགས་ཡིན།། ཡེ་ནས་རང་བྱུང་རིག་པ་འདི།། ཡེ་ནས་ཡང་དག་ངོས་ཟིན་ཅིང།། བྱ་བ་མེད་ཅིང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད།། དེ་ཡང་ཆོས་ཉིད་གནས་ལུགས་ཡིན།། ཡེ་ནས་རང་ལ་གནས་པའི་དོན།། གཞན་ནས་མི་འབྱུང་ཆོས ཀྱི་སྐུ།། རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་བདག་མེད་པས།། དེ་ཡང་ཆོས་ཉིད་གནས་ལུགས་ཡིན།། རང་བྱུང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ།། མ་བཅོས་མ་བསླད་དོན་ཡིན་ཕྱིར།། མ་ནོར་ཇི་བཞིན་མ་འགགས་པ།། དེ་ཡང་ཆོས་ཉིད་གནས་ལུགས ཡིན།། དུས་གསུམ་གཅིག་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར།། མ་སྐྱེས་མི་ནུབ་ཡེ་ཤེས་ནི།། མི་འབྱུང་མི་འགྲོ་ཡེ་གནས་པ།། དེ་ཡང་ཆོས་ཉིད་གནས་ལུགས་ཡིན།། རང་བྱུང་རིག་པ་རང་གསལ་ཏེ།། ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་མི་བྱེད ཕྱིར།། བལྟ་རུ་མེད་པས་ཐ་སྙད་མེད།། དེ་ཡང་ཆོས་ཉིད་གནས་ལུགས་ཡིན།། དངོས་མེད་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་དེ།། མཚོན་དུ་དཔེ་མེད་རྟོག་ལས་འདས།། བསམ་དུ་མེད་པ་བསམ་མི་ཁྱབ།། དེ་ཡང་ཆོས་ཉིད་གནས ལུགས་ཡིན།། ངོ་བོ་རང་བྱུང་སྙིང་པོ་དེ།། རྒྱུ་ལས་མ་བྱུང་རྐྱེན་མེད་པས།། དངོས་པོ་མ་ཡིན་རྟག་ཆད་མེད།། དེ་ཡང་ཆོས་ཉིད་གནས་ལུགས་ཡིན།། སྣང་བ་རང་གསལ་ཆོས་དབྱིངས་ལ།། སྤྲོས་དང་བྲལ་བས་སྒྲོ སྐུར་མེད།། མཐའ་དབུས་མེད་པས་རྒྱུ་འབྲས་མེད།། དེ་ཡང་ཆོས་ཉིད་གནས་ལུགས་ཡིན།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། གཞི་གཅིག་གང་ཡང་མི་འགལ་བ།། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡི།། རྫོགས པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པར་བཀོད་པ་ལས།དོན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ།

以優美的韻律宣說。 現在金剛薩埵請聽: 由於智慧心識的差別, 三身所宣說的諸法, 那些解說的方式, 雖然對所化的眷屬有所不同, 但因三時是一體而無差別, 實際上是不可分的同一本質。 這是《大圓滿了義總集寶藏莊嚴續》中,闡述了義源流的基礎品第一章。 然後對聚集的眷屬, 遍知導師法王, 宣說了法性的實相: "輪迴和涅槃的諸法, 因為在基礎上並不真實存在, 于自覺證悟的法身中, 不阻礙顯現的影像, 這是法性確定的實相。 這從本初自生的覺性, 從本初就已認識其真實性, 無所作為也無需修證, 這也是法性的實相。 從本初就存在於自身的義理, 不從他處生起的法身, 因無因而生故無我, 這也是法性的實相。 自生本性身, 因為是未經造作未被污染的本質, 如實不錯亂且無阻礙, 這也是法性的實相。 因為確定三時為一體, 不生不滅的智慧, 不生不去而恒常安住, 這也是法性的實相。 自生覺性自明, 因為不遍及一切, 無可觀察故無言說, 這也是法性的實相。 無實有的自覺智慧, 無可比喻超越思維, 不可思議不可思量, 這也是法性的實相。 自生本質的心要, 因無因無緣而生, 非實有無常無斷, 這也是法性的實相。 于自明顯現的法界中, 離戲論故無增無減, 無邊無中故無因無果, 這也是法性的實相。 現在金剛薩埵請聽: 一基而不相違, 是諸佛的實相。" 這是《大圓滿了義總集寶藏莊嚴續》中,闡述法性實相的第二章。

།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ལ།། ཀུན་རིག་རྒྱལ་པོས་བཀའ་སྩལ་ པ།། དོན་ལྡན་སྣོད་བཅུད་རིམ་པ་ནི།། ཡང་དག་ངེས་པའི་སངས་རྒྱས་དོན།། གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཡིན།། དབང་རྣམས་རིམ་པར་རྫོགས་བྱས་ནས།། ཆོས་ཀྱི་གཞུང་དང་མི་འགལ་བར།། ཐོས་སྦྱངས་ཀུན་ལ རབ་སྦྱངས་ནས།། ངེས་དོན་བཀའ་རྒྱུད་གསང་བ་ཡི།། དམ་པའི་མཛོད་ཀྱི་གཏེར་ལྡན་ཞིང།། སྲིད་པར་ཞུས་ཀྱང་ཚད་མེད་པའི།། བླ་མ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དེ།། ཚུལ་འཆོས་མེད་པར་གདེང་ལྡན་པའི།། དཔེ་ནི ནགས་ཀྱི་སེང་གེ་བཞིན།། གཅིག་པུར་གནས་ཀྱང་དོན་ལྡན་ལ།། སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་ཐུགས་ལ་གསལ།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། སྐལ་ལྡན་སློབ་མའི་མཚན་ཉིད་ནི།། བླ་མ་ལ་གུས་དད་ལྡན པས།། སེར་སྣ་ཆུང་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ།། བརྩེ་གདུང་དམ་ཚིག་མི་འགལ་བསྲུང།། དོན་གསང་ཐུགས་ལ་ཤེས་རབ་ཟབ།། ཚུལ་ཤེས་ངང་བཟང་རྣམས་ཀྱི་དོན།། ཡོན་ཏན་ཟད་མེད་རིན་ཆེན་གཏེར།། ཐམས་ཅད འབྱུང་བའི་གཞི་རུ་བསྟན།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། དེ་དང་མི་ལྡན་འདི་བསྟན་ན།། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་བཅག་སྟེ།། མཚམས་མེད་སྡིག་པས་ཆར་མི་ཕོད།། དམྱལ་བའི་འོག་གཞི བྱེད་པར་གསུངས།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པར་བཀོད་པ་ལས། སྣོད་བཅུད་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ།།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ལ།། ཀུན་རིག་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ ཡིས།། ཆོས་རྣམས་གཏན་ལ་དབབ་པའི་ཕྱིར།། དོན་གྱི་སྙིང་པོ་འདི་གསུངས་པས།། ཡང་དག་ངེས་དོན་རྟོགས་པའི་ཐབས།། འདུས་པ་ལྔ་ཡི་དོན་མཚོན་ཕྱིར།། སུན་འདོན་བདུན གྱིས་ཤན་ཕྱེ་བ།། སྐབས་དབྱེ་ལྔ་ཡི་སྒོ་ཕྱེས་ནས།། རྩ་བ་བཞི་ཡི་མདོར་བསྡུས་ལ།། འཕྲང་ཆེན་དྲུག་གིས་གཏན་ལ་དབབ།། ངེས་དོན་བདུན་གྱིས་ཉམས་སུ་བླངས།། ངེས་པ་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་འཕགས།། ཆེ་བ ལྔ་ཡི་དངོས་འཛིན་དག།གཉིས་མེད་གསུམ་གྱིས་ལ་བཟླ་ལ།། གཏན་ཚིགས་བཞི་ཡིས་ཡིད་ཆེས་བྱས།། འབྲས་བུ་དགུ་ཡིས་མཐའ་རུ་གཏུག། རྟོགས་པ་བཞི་ཡིས་གདེངས་ལྡན་བྱ།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་ འདུས་པ་ལས་ཆོས་རྣམས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།

以下是直譯： 然後對集會的眾人， 遍知王宣說道： 有意義的器世間和有情世間的次第， 是真實確定的佛陀意義。 是一切密咒的根本。 次第圓滿諸灌頂后， 不違背佛法的宗旨， 徹底修習一切聞思， 了知了密意教法傳承的秘密， 具有聖者藏庫的寶藏， 即使在輪迴中尋求也無量的， 那金剛上師， 無有偽善而具自信， 比如森林中的獅子。 雖獨自安住卻具意義， 佛陀的密意明瞭於心。 現在金剛薩埵請聽， 具緣弟子的特徵是： 對上師恭敬具信心， 吝嗇小而精進大， 慈愛誓言不違護持， 密意於心智慧深， 知禮性好等的意義， 功德無盡珍寶藏， 顯示為一切生起的基礎。 現在請聽集會的精要， 若對不具此者傳授， 則違背諸佛的教誡， 無間罪業難以忍受， 說將成為地獄的底層。 大圓滿確定義集要珍寶莊嚴中，器世間和有情世間教授品第三。 然後對集會的眾人， 遍知法王爲了， 確定諸法的緣故， 宣說了這個義理精要。 爲了了悟真實確定義的方法， 爲了表示五種集會的意義， 以七種辨別來區分， 開啟五種分類的門， 簡要四種根本， 以六大難關來確定， 以七種確定義來修持， 以三種決定而殊勝， 五種偉大的實執， 以三種無二來超越， 以四種理由來確信， 以九種果位來究竟， 以四種證悟來具自信。 大圓滿確定義集要中簡要宣說確定諸法品第四。

།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཡིས།། དད་ལྡན་འཁོར་ལ་ཕན་གདགས་ཕྱིར།། ཀུན་རིག་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ ལ།། བདེན་པའི་དོན་ནི་འདི་སྐད་ཞུས།། སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་གང་དུ་འདུས།། རྒྱུ་འབྲས་ངེས་ཚིག་ཇི་ལྟར་འདུས།། སྙིང་པོ་འདུས་པའི་ཁྱད་པར་གང།། དཔེ་དང་དོན་དུ་ཇི་ལྟར་འདུས།། རྫོགས་ཆེན་རང་གཞུང ཇི་ལྟར་འདུས།ཀུན་རིག་སྟོན་པས་བཤད་དུ་གསོལ།། དེ་སྐད་ཞུས་པའི་དོན་གསན་ནས།། འདུས་པའི་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ།། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པའི་ཆོས།། ངེས་དོན་བླ་མ་དམ་པ་ཡི།། གདམས་ ངག་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འདུས།། དཔེ་ཡིས་འདུས་ལ་དོན་གྱིས་འདུས།། རྟགས་དང་གཏན་ཚིགས་མཐུན་པར་འདུས།། དོན་ནི་རང་བྱུང་ཆོས་སྐུར་འདུས།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་དགོངས འདུས་པ།། འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་བལྟ་བ་ལ།། སྐྱེ་འགགས་མེད་པའི་བསྒོམ་པ་ཤར།། བླང་དོར་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ལ།། རེ་དོགས་མེད་པས་འབྲས་བུ་གནས།། རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་དགོངས་འདུས་པ།། རང་བྱུང སྐྱེ་མེད་རང་གསལ་དེ།། འགགས་མེད་མི་འགྱུར་རིག་པ་དེ།། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དགོངས་པ་སྟེ།། མི་ཤིགས་ཡེ་ནས་རྡོ་རྗེའི་སྐུ།། ཆོས་ཉིད་མ་བཅོས་མ་བསླད་པ།། མི་ཟད་གཏེར་གྱི་དགོངས་པ་སྟེ།། འདུ་འབྲལ མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐུགས།། རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་དགོངས་པར་འདུས།། ཆོས་ཉིད་མཐའ་ཡས་བརྡལ་ཁྱབ་པ།། མ་བྱུང་མ་སྐྱེས་སྙིང་པོ་ལ།། འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པར་རང་གནས་པ།། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དགོངས་པར འདུས།། སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ད་ལྟ་ཉིད།། དེ་རྟོགས་རང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་གསལ།། དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་དགོངས་པ་སྟེ།། དེ་ལས་འགྱུར་མེད་སངས་རྒྱས་ཐུགས།། ཡེ་ཤེས་ལུས་ཅན་སངས་རྒྱས་སྐུ།། དེ ལྡན་སྣང་བའི་ཡུལ་རྣམས་ལ།། ཞེན་མེད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་གསལ།། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དགོངས་པར་འདུས།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། དཔེ་ནི་ཀུན་དཔེ་ནམ་མཁར་འདུས།། རྟགས་ནི་བྱང་ཆུབ སེམས་སུ་འདུས།། གཏན་ཚིགས་རང་བྱུང་སྙིང་པོར་འདུས།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་དགོངས་འདུས་པ།། འདུས་མ་བྱས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ།། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་པར།། ཆོས རྣམས་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་རུ།། རང་བྱུང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྐུ།། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པར་འདུས།། དགོངས་པ་དེ་དག་མཚོན་པའི་ཕྱིར།། རང་སེམས་བླ་མར་གསུངས་པ་ལ།། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད དེ།། སེམས་ཉིད་རྒྱུ་ཡི་བླ་མ་དང།།

以下是直譯： 然後集會的精華， 爲了利益具信的眷屬， 向遍知法王， 如此請問真實的意義： 佛陀的密意彙集於何處？ 因果的定義如何彙集？ 精華集會的殊勝是什麼？ 如何以比喻和意義彙集？ 大圓滿自宗如何彙集？ 請遍知導師解說。 聽聞了如此請問的意義后， 對集會的眷屬宣說道： 一切佛陀密意的法， 彙集于了義聖上師的， 殊勝教授中。 以比喻彙集以意義彙集， 相應地以標誌和理由彙集， 意義彙集于自生法身。 現在金剛薩埵請聽， 普賢王如來的密意彙集， 于無遷變的見解中， 無生滅的修行顯現， 于無取捨的行為中， 無希懼而安住果位。 五部佛的密意彙集， 那自生無生自明， 無滅不變的覺性， 是金剛薩埵的密意， 本來不壞的金剛身。 法性無造作無污染， 是無盡寶藏的密意， 無聚散的智慧心， 彙集于寶生佛的密意。 法性無邊遍及， 于無生無起的精華中， 無增減而自住， 彙集于無量光佛的密意。 佛陀智慧即當下， 證悟它則自生法性明瞭， 是不空成就佛的密意， 由此不變的佛心， 智慧具足的佛身。 對具此的顯現境界， 無執著而自生智慧明瞭， 彙集于毗盧遮那佛的密意。 現在金剛薩埵請聽， 比喻彙集于虛空這一總喻中， 標誌彙集于菩提心中， 理由彙集于自生精華中。 現在請聽集會的精華， 三世諸佛密意的彙集， 那無為的智慧， 非因緣所生， 作為一切法的精華， 自生任運成就的身， 彙集於一切佛陀的密意中。 爲了表示那些密意， 所說的自心即上師， 有三種分類： 心性因上師，

དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད དེ།། སེམས་ཉིད་རྒྱུ་ཡི་བླ་མ་དང།། འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་བླ་མ་དང།། སྣང་བ་ཆོས་དབྱིངས་བླ་མའོ།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། སེམས་ཉིད་རྒྱུ་ཡི་བླ་མ་ནི།། ལོག་སྲེད་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།། ལུང་རིགས་ལྡན པའི་གང་ཟག་གིས།། འཁོར་འདས་ཆོས་རྣམས་བློས་བརྟགས་པས།། བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་སུ་མཐོང།། བདེ་སྡུག་གཉིས་ལ་དོན་བརྟགས་པས།། དགེ་སྡིག་གཉིས་ལས་བྱུང་བར་ངེས།། དད་པ་བརྩོན་འགྲུས ཤེས་རབ་ཀྱིས།། རྣམ་པའི་རྟོག་པའི་བློ་སྦྱང་ཕྱིར།། དྲང་བའི་དོན་ལ་དགོངས་ནས་ནི།། སྒྲིབ་སྦྱང་ཚོགས་བསགས་བྱ་བར་གསུངས།། ད་ཡང་འཁོར་གྱི་སྙིང་པོ་ཉོན།། འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་བླ་མ་ནི།། ངེས་པའི་དོན་ལ དགོངས་པའི་ཕྱིར།། འཁོར་འདས་འབྱུང་བས་མ་རེག་པའི།། ཡེ་ཤེས་ངོས་ཟིན་མ་བཅོས་པ།། རང་རིག་ཆོས་སྐུ་དང་ལྡན་ཐུགས།། ངོ་བོ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུར་ལྡན།། ཐུགས་རྗེ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རུ་འབྱུང།། གཞི་ནི ཆོས་སྐུ་ཉག་གཅིག་ལས།། གདུལ་བྱར་སྟོན་པ་གསུམ་དུ་འབྱུང།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། སྣང་བ་ཆོས་དབྱིངས་བླ་མ་ནི།། འབྱུང་ཆེན་ལྔ་ནི་བླ་མ་སྟེ།། འདོད་ཡོན་ལྔ་སོགས་ཆོས་རྣམས་ནི།། ཚིག་དང་ཡི གེས་མི་མཚོན་པར།། ལྡེམ་དགོངས་རང་གི་ངོ་བོས་ནི།། སྣང་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་བསྟན།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀུན་བླ་མ་དམ་པའི་གདམས་ངག་ལ་འདུས་པར་བསྟན་པའི ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ།

以下是直譯： 有三種分類： 心性因上師， 果位智慧上師， 和顯現法界上師。 現在請聽集會的精華， 心性因上師， 不是顛倒貪執者， 而是具有教證和理證的人， 以智慧觀察輪迴和涅槃諸法， 見到苦樂二者。 觀察苦樂二者的意義， 確定源於善惡二者。 以信心、精進和智慧， 爲了修習分別的心識， 考慮到了義， 說應當凈障積資。 現在請聽眷屬的精華， 果位智慧上師， 考慮到了義， 未被輪迴涅槃所生所觸及的， 智慧認知而無造作， 自覺法身具足的心， 本質具足圓滿報身， 大悲顯現為化身。 基礎唯一法身中， 顯現三身教化所化眾生。 現在請聽集會的精華， 顯現法界上師， 五大元素即是上師， 五欲等諸法， 不以言詞文字表示， 以隱密意趣自性， 顯示為顯現法界。 大圓滿了義集會中，一切佛法彙集于聖上師教授的第五品。

།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། འཁོར་འདས་གཞི་ནི་གཅིག་མོད་ཀྱང།། སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་མི་འདྲ་སྟེ།། སྣོད་ཀྱི་རིམ་པ་དང་སྦྱར ནས།། དབང་པོ་རབ་འབྲིང་གསུམ་དུ་བྱུང།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། དབང་པོ་ཐ་མའི་དོན་དུ་ནི།། དགེ་སྡིག་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱིས།། འབྲས་བུ་བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ།། གཉེན་པོ་དགེ་བས་རྒྱུ་བྱས ནས།། ཆོས་སྤྱོད་ལམ་དུ་ཁྱེར་བས་ཕྱིར།། སྡེ་སྣོད་གསུམ་ཀྱི་ཆོས་བསྟན་པས།། རྒྱུ་ཡི་ཐེག་པར་བཏགས་ཤིང་འདུས།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། དབང་པོ་འབྲིང་གི་དོན་དུ་ནི།། འབྲས་བུ་རྡོ རྗེ་ཐེག་པ་སྟེ།། ཀྲི་ཡོག་རྒྱུད་ལུང་མན་ཆད་ཆོས།། ཕྱག་རྒྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལམ་བྱས་ནས།། འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་སྐུ།། རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ནི།། སྐུ་གསུང་ཐུགས་སུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར།། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པར བཏགས་ཤིང་འདུས།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། དབང་པོ་རབ་ཀྱི་དོན་དུ་ནི།། བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པའི་ཆོས།། ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ངེས།། པ་ན་ས་ཡི འབྲས་བུ་བཞིན།། རྒྱུ་འབྲས་རོ་གཅིག་ཐེག་པར་འདུས།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་འདུས་པའི་ངེས་ཚིག་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པའོ།

以下是直譯： 然後遍知導師對集會的眷屬宣說道： 輪迴涅槃的基礎雖然是一， 但心的顯現不同， 與器世界的次第相應， 產生上中下三種根器。 現在請聽集會的精華， 爲了下等根器， 以善惡業的因果， 對於苦樂果報， 以善法作為對治， 將法行帶入道路， 故宣說三藏之法， 稱為因乘並彙集於此。 現在金剛薩埵請聽， 爲了中等根器， 果位是金剛乘， 從事續教法以下的法， 以印契壇城作為道路， 果位即是智慧身， 自身的身語意三者， 爲了結合爲身語意， 稱為金剛乘並彙集於此。 現在請聽集會的精華， 爲了上等根器， 僅僅宣說就能領悟的法， 唯一明點法身， 僅僅了知就必定成佛， 如同巴那薩果， 因果一味彙集於此乘。 大圓滿了義集會中，宣說因果彙集的定義的第六品。

།།། དེ་ནས་ཀུན་རིག་སྟོན་པ་ཡིས།། འདུས པའི་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ།། ཀུན་གྱི་གཞི་ནི་ནམ་མཁའ་ལ།། མུན་པར་ནམ་ལངས་ཉི་ཤར་བཞིན།། གཞི་སེམས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི།། གཅིག་པ་མ་ཡིན་ཁྱད་པར་ཆེ།། དེ་དོན་ངས་བཤད་ལེགས་པར ཉོན།། འཁོར་འདས་བཞི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད།། དེ་ལས་བསྐྱེད་པའི་ཆོས་རྣམས་བྱུང།། དེ་ཙམ་ཉིད་ནས་ངང་གིས་སྟོང།། གཞི་ལ་དངོས་མེད་ནམ་མཁའ་འདྲ།། ད་ཡང་འཁོར་གྱི་སྙིང་པོ་ཉོན།། མ་རིག་ལས་སྐྱེས་ཆགས སྡང་སེམས།། དེ་ཕྱིར་འཁོར་བའི་རྩ་བ་སྟེ།། ཉོན་མོངས་བག་ཆགས་བསྐྱེད་པར་བྱེད།། སེམས་ནི་ཚོགས་བརྒྱད་མུན་པ་འདྲ།། དེ་འདྲ་ལུང་གི་སློབ་དཔོན་གྱིས།། རིག་པའི་གཏན་ཚིགས་རྣམ་བཞི་ནི།། ཡུལ་གྱི་སྣང བ་འདི་ཉིད་ལ།། གཞིག་པར་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས།། གསལ་ལ་མི་རྟོག་གང་བསྒོམ་པ།། ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།། རིག་པ་ཡིན་ཏེ་ཡེ་ཤེས་མིན།། དེ་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། སེམས་དང་རིག པའི་བར་དུ་ནི།། ལུང་ལྡན་ངེས་པའི་གདམས་ངག་གིས།། སྣང་བ་གཏན་ཚིགས་མ་གཞིགས་པ།། འཁོར་འདས་མ་རིག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། གཞི་ཤེས་ནང་གི་རིག་པ་དེ།། བསམ་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།། རང་བྱུང ཡིན་ལ་ངེས་ཤེས་མིན།། ནམ་ལངས་མུན་པ་མེད་པ་འདྲ།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུའི་བར་དུ་ནི།། རྣལ་འབྱོར་རིག་པའི་བློ་ལྡན་པས།། སེམས་ཅན་རྒྱུ་བ་རྒྱུན་གཅོད་པས།། ཡེ་ཤེས་འགག པ་མེད་པར་གསལ།། བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།། མཉམ་གཞག་ངང་ལ་ཡེངས་པ་མེད།། རྗེས་ཐོབ་མ་ཡེངས་རྟིང་བཞིན་དུ།། ཡེ་ཤེས་ངང་ལས་ཆོས་སྐུ་བཙལ།། དེ་ཤེས་གདེང་གིས་ཟིན་པ་ནི།། ཉི་ཤར མུན་གྲིབ་མེད་པ་འདྲ།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། སེམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་རིག་པ་དང།། སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ་ཡེ་ཤེས་དང།། ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་རྫོགས་ཆེན་དང།། འབྱུང་བའི་སྙིང་པོ་ནམ་མཁའ་དང།། འཁོར འདས་སྙིང་པོ་ངོ་བོ་ཉིད།། དེ་དོན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི།། ཀུན་བཟང་རྒྱུད་དུ་ངས་བཤད་ཀྱིས།། དད་ལྡན་ཕྱི་རབ་རྟོག་པར་གྱིས།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས་སྙིང་པོ་ངེས་དོན་འདུས པར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་པའོ།

以下是直譯： 然後全知的導師向聚集的眷屬宣說： 如同在虛空這一萬物之基礎上，黑暗過後黎明升起、太陽升起一般， 基礎心識的本初智慧，並非單一，而是有很大差別。 我將解釋其意義，請仔細聆聽。 輪迴與涅槃四者是本性， 由此產生了諸法， 就在那一刻自然為空。 基礎上無實體，如虛空。 現在再聽眷屬的精要： 從無明生起貪嗔之心， 因此是輪迴的根本， 產生煩惱和習氣。 心如八識聚集的黑暗。 如此，經教上的導師以 四種理性推理， 對此境相， 了知其無自性。 明晰而無分別的修習， 因為是聞慧， 是覺知而非智慧。 再聽聚集的精要： 在心與覺知之間， 通過具有傳承的確定教授， 未以理證破除顯相， 輪迴涅槃無明即法身。 基礎智慧內在的覺知， 因為是思慧， 是自生而非定解。 如同黎明無有黑暗。 現在再聽，金剛薩埵： 在智慧與法身之間， 具有瑜伽覺知智慧者， 斷除眾生的流轉， 智慧明顯無礙。 因為是修慧， 等持狀態中無有散亂。 后得無散亂地跟隨， 從智慧中尋求法身。 了知此並具有把握， 如同太陽升起無有陰影。 現在再聽聚集的精要： 心的精要是覺知， 佛的精要是智慧， 法的精要是大圓滿， 元素的精要是虛空， 輪迴涅槃的精要是本性。 對此義的詳細分析， 我已在普賢續中講述， 具信後學者當思維。 這是從大圓滿了義總集中， 宣說精要了義總集的第七品。

།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ།། ཀུན་རིག་སྟོན་པ་ཆོས་རྗེ་ཡིས།། དཔེ་དང་དོན་དུ་བཀའ་སྩལ་པ།། དཔེར་ན་ཝཱའ་ར་ཎཱ་སཱིའི་རས།། ཚོན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་བསྒྱུར་བྱས ནས།། ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་ཅིར་སྣང་ཡང།། རས་སུ་དབྱེར་མེད་ངོ་བོ་གཅིག། སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པས།། ཡུལ་དབང་རྐྱེན་གྱིས་སོ་སོར་སྣང།། དེ་ཡང་འཁྲུལ་པའི་སེམས་སུ་སྣང།། དེ་ཕྱིར་སྣང་བ་ངེས་མེད ཡིན།། ཤེལ་སྒོང་དག་གི་ནང་དུ་ནི།། ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་རས་བཞག་པས།། ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་ཅིར་ཡང་སྣང།། སྣང་ཡང་ཤེལ་ལ་འགྱུར་བ་མེད།། དེ་བཞིན་རང་བྱུང་ངོ་བོ་ལ།། གཟུང་འཛིན་རྐྱེན་གྱིས་རིས་དྲུག འབྱུང།། འཁྲུལ་པའི་ངོ་ལ་ཅིར་ཡང་སྣང།། སྣང་ཡང་གཞི་ལ་འགྱུར་བ་མེད།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། གསེར་བཟོའི་ལག་གིས་བསྒྱུར་བྱས་ནས།། ཆོལ་ཟངས་དྲི་ཆུའི་སྣོད་བྱས་ན།། གསེར་ཀྱང་ངན་པའི རྫས་སུ་སྣང།། དེ་བཞིན་འཁྲུལ་པས་བརྟགས་ཙམ་ན།། ཡུལ་ཀྱང་མ་དག་འཇིག་རྟེན་ཁམས།། ངམ་གྲོག་གཡང་ས་ཚེར་དོང་སྣང།། གསེར་སྐུ་མཆོད་རྟེན་བྱས་ཙམ་ན།། ཚོགས་བསགས་རྟེན་དུ་འགྱུར་བའི ཕྱིར།། གསེར་ཀྱང་བཟང་པོའི་རྫས་སུ་མཐོང།། ཡེ་ཤེས་ཅན་གྱི་ངོ་གང་ལ།། ཡུལ་ཀྱང་ཞིང་ཁམས་རྣམ་པར་དག། རིན་ཆེན་གསེར་གྱི་ངོ་གང་ལ།། གསེར་གྱི་རྒྱུ་ལ་བཟང་ངན་མེད།། དེ་བཞིན་ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ ལ།། སྣང་དང་མི་སྣང་གཞི་ལ་མེད།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། སྣ་ཚོགས་དར་གྱི་ཚོགས་རྣམས་ལ།། ཟ་འོག་སྣམ་བུ་བྱས་ཙམ་ན།། སྣ་ཚོགས་དར་གྱི་མིང་དང་བྲལ།། ཟ་འོག་སྣམ་བུར་གཅིག་པ ལྟར།། ཆོས་སྐུ་རང་གི་སེམས་ཡིན་ཀྱང།། ལུང་ལྡན་རྐྱེན་གྱིས་བསྟན་ཙམ་ན།། སྣ་ཚོགས་འཛིན་པའི་སེམས་དང་བྲལ།། ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཆེན་པོར་འདུས།། དཔེར་ན་སྨན་དུག་གཞི་གཅིག་ལ།། ལ་ལའི་སྨན་ལ ལ་ལའི་དུག།དེ་བཞིན་ངེས་དོན་ཆོས་འདི་ལ།། ལ་ལའི་བྱང་ཆུབ་ལ་ལའི་དམྱལ།། ཧ་ལ་ནག་པོའི་དུག་དག་ཀྱང།། ཐབས་མཁས་བཟའ་ལེགས་སྨན་གྱི་མཆོག། དེ་བཞིན་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་ཡང།། ཉོན་མོངས་ རང་སར་གྲོལ་ཙམ་ན།། དེ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡིན།། སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་བཅུད་ལེན་ཀྱང།། ཐབས་ལ་མི་མཁས་བཟའ་ཉེས་ན།། ཧ་ལ་ནག་པོའི་དུག་དང་འདྲ།། རང་ལ་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང།། ལུང་མེད འཁྲུལ་པའི་དབང་སོང་ཚེ།། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་དུག་ལྔ་ཡིན།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། ས་འོག་གནས་པའི་རིན་ཆེན་གསེར།། ངོ་མ་ཤེས་ན་རྡོ་དང་འདྲ།། དེ་བཞིན་རང་ལ་ཡོད་པའི་དོན།།

以下是直譯： 然後，對集會的眷屬們， 遍知教主法王以 比喻和意義宣說道： 譬如瓦拉納西的布， 經染料的緣故而改變后， 雖然顯現各種顏色， 但作為布料本質是一體不可分。 由心的各種顯現， 因境界和根的緣故而各自顯現。 那也是顯現為迷亂的心。 因此，顯現是不確定的。 在水晶球的內部， 放置各種顏色的布料， 就會顯現各種顏色。 雖然顯現，但水晶並未改變。 同樣，在自生的本質中， 因能取所取的緣故而生六道。 在迷亂的面前顯現為任何。 雖然顯現，但基礎並未改變。 現在再聽集會的精要。 經金匠之手改變后， 若將銅器做成尿器， 金子也會顯現為劣質之物。 同樣，僅僅由迷亂而觀察時， 境界也是不凈的世間界， 顯現為深淵懸崖和荊棘叢。 僅僅做成金身佛像和佛塔， 因為成為積累資糧的所依， 金子也被視為善妙之物。 在具有智慧者的面前， 境界也是清凈的剎土。 在純金的面前， 金子的材料沒有好壞之分。 同樣，在法身的本質中， 顯現與不顯現在基礎中並不存在。 現在再聽集會的精要。 對各種絲綢的集合， 僅僅做成錦緞布料時， 就失去了各種絲綢的名稱。 如同成為一體的錦緞布料， 雖然法身是自己的心， 僅僅由具有教法的緣故而顯示時， 就脫離了執著各種的心。 融入大一味精要中。 譬如在同一基礎上的藥和毒， 對某些人是藥，對某些人是毒。 同樣，對於這個了義法， 對某些人是菩提，對某些人是地獄。 即使是黑色的毒藥， 善巧方便善用也是最好的藥。 同樣，貪慾和嗔恨， 當煩惱在自處解脫時， 那就是自生的智慧。 即使是藥王的精華， 如果不善巧方便而誤食， 就如同黑色的毒藥。 即使是存在於自身的法性， 當無教法而隨迷亂而去時， 就是貪慾等五毒。 現在再聽，金剛薩埵。 存在於地下的寶貴黃金， 如果不識別就如同石頭。 同樣，存在於自身的意義，

ངོ་མ་ཤེས་ན་རྡོ་དང་འདྲ།། དེ་བཞིན་རང་ལ་ཡོད་པའི་དོན།། རྟོགས་པ མེད་པའི་འཁྲུལ་རྟོག་སེམས།། ངོ་ཤེས་ཕྲད་ན་མི་ཟད་གཏེར།། དགོས་འདོད་རེ་བ་དེ་ལས་བྱུང།། ངེས་དོན་ཆོས་སྐུ་རྟོགས་ཙམ་ན།། བྱིན་རླབས་ནོར་བུའི་ཚུལ་དུ་འབྱུང།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ ཉོན།། མཁའ་ལ་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་དང།། ཆུ་ནང་དག་གི་གཟུགས་བརྙན་ནི།། གཅིག་པ་མ་ཡིན་སོ་སོ་མིན།། དེ་བཞིན་རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་དང།། རིག་པའི་རྩལ་དུ་སྣང་བ་གཉིས།། ལྡོག་བཅས་ཐ་དད་ངོ་བོ གཅིག།རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས་དཔེ་དོན་འདུས་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ།།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ། ཀུན་རིག་རྒྱལ་པོས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྒྱུ་རྐྱེན་མ་བསྐྱེད་རང་བྱུང་ ལ།། གསལ་འགྲིབ་མེད་པ་ཡེ་ཤེས་ཡིན།། རྩོལ་སྒྲུབ་དག་ལས་མ་བྱུང་བས།། རང་བྱུང་ལམ་ལ་རག་མ་ལུས།། ཡུལ་ལས་མ་བྱུང་ཡེ་གནས་ཏེ།། ལུང་ལྡན་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་པས་ཆོག། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ ཉོན།། ཡང་དག་ཆོས་སྐུ་འདུས་པ་འདི།། རང་ལ་ཡོད་ཀྱིས་གཞན་མ་བལྟ།། ཆོས་ཉིད་ངང་ལས་ཐུགས་མ་བཅོས།། ལྟ་བའི་དོན་ལ་བརྗེད་མ་ངས།། སྒོམ་པའི་ངང་ལ་དྲན་མ་གསལ།། སྤྱོད་པའི་ཆོས་ལ་བཅོས་མ བསླད།། དམ་ཚིག་གཞུང་ལ་འཚུར་མ་རྐྱེན།། འབྲས་བུའི་ཆོས་ལ་རྟགས་མ་རིང།། ད་ཡང་འཁོར་གྱི་སྙིང་པོ་ཉོན།། འགྲོ་ས་མེད་ཀྱིས་ཙེན་ནེར་འདུག། ཡེ་ནས་ཡིན་གྱིས་གཟོད་མ་འཚོལ།། འཁོར་བའི་ཆོས་ལ་ངོས མ་འཛིན།། སྣང་བའི་ཡུལ་ལ་ཞེན་མ་ཆེ།། འཇིག་རྟེན་གཏམ་ལ་བློ་མ་རྣོ།། ནམ་མཁའ་དག་ལ་བགོས་མ་བྱེད།། རྒྱལ་བའི་བཀའ་ལ་ཤེད་མ་བྱུང།། སློབ་དཔོན་དག་ལ་འགྲས་མ་འཛུག། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས དོན་ཐམས་ཅད་འདུས་པ་ལས།དོན་གྱི་བསྡུ་བ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དགུ་པའོ།

以下是直譯： 如果不認識，就像石頭一樣。同樣，對於自己所擁有的意義，沒有領悟的迷惑之心。一旦認識相遇，就是無盡的寶藏。所需所欲的希望從中產生。一旦領悟了究竟法身，加持就如如意寶珠般出現。現在再聽聚集的精華。天空中升起的星辰，和水中它們的倒影，既不是一體也不是分離。同樣，覺性之王和覺性的顯現這兩者，雖有區別但本質相同。 大圓滿了義聚集中闡述比喻和意義聚集的第八章。 然後，對聚集的眷屬們，普明王如是宣說：不由因緣所生的自然中，無明晰無遮蔽即是智慧。因為不是由努力修行而產生，所以完全依賴於自然之道。不是從對境而來的本來安住，具緣者通過緣起而領悟即可。現在再聽，金剛薩埵：這圓滿法身的聚集，自己本有，不要向外尋求。不要改變法性的狀態。不要忘記見地的意義。不要刻意憶念禪定的狀態。不要偽造行為的法。不要違背誓言的宗旨。不要遠離果位的徵兆。現在再聽，眷屬的精華：因為無處可去而安然而住。因為本來如此而不用尋找根源。不要執著輪迴的法。不要過分貪戀顯現的境界。不要對世間言論太敏感。不要劃分虛空。不要對佛陀的教言傲慢。不要與上師作對。 大圓滿了義一切聚集中闡述意義總結的第九章。

：།།། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡིས།། འདུས་པའི་འཁོར་ལ་ཕན་གདགས་ཕྱིར། ཀུན་རིགས་སེམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ།། ཡིད་ཀྱི་ དྲན་པས་འདི་སྐད་གསོལ།། མཚན་ཉིད་ཐེག་པ་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ།། ཕྱི་ནང་གསང་སྔགས་སྒྲིབ་པ་གང།། ཐབས་མེད་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟར་རྫོགས།། ཐེག་ཆེན་ཀུན་དང་མི་འདྲ་གང།། རྫོགས་ཆེན་རང་གཞུང་དབྱེ་བ དང།། ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་གྱིས།། ཐེག་པ་གཞན་སུན་ཇི་ལྟར་གདོན།། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་བཤད་དུ་གསོལ།། དེ་སྐད་ཞུས་པའི་དོན་གསན་ནས།། འདུས་པའི་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ།། འགྲོ་དྲུག སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ།། ཕུང་པོ་ལྔ་ཡིས་ཀུན་ཁྱབ་སྟེ།། སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི།། སོ་སོའི་དབྱེ་བ་ངས་བཤད་ཀྱིས།། དང་པོ་སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས།། ཕུང་པོ་ལྔ་རུ་འདོད་པའི་གཞུང།། སེམས་ཙམ་ཐེག ཆེན་པ་ན་རེ།། ཕུང་པོ་ལྔ་ལ་མ་གཏོགས་པའི།། ཆོས་ནི་གཞན་ནས་ཡོད་མིན་ཕྱིར།། ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་ཡང་དག་ཡོད།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། རྒྱུ་ཡི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་ཀྱང།། ལྷར་ནི་མ་ཤེས་དད་པ་ཡིས།། ས དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཡི།། ལམ་ལ་རིམ་གྱིས་བགྲོད་བྱས་ནས།། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཏིང་འཛིན་གྱིས།། སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་གཉིས་སྦྱང་སྟེ།། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་ལྡན་ནི།། རང་གི་དོན་དམ་ངེས་པ ཡིན།། འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་ནི།། སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་བཞི་རུ་འདོད།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། ཕུང་པོ་ལྔ་རུ་འདོད་པ་དེ།། ཡང་དག་དོན་དམ་མ་ཡིན་ཏེ།། དུ་མར་སྣང་ཡང་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད།། གཉེན པོས་བཅོས་ཤིང་བསྒྱུར་ཡོད་ཕྱིར།། ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མ་ཙམ་ཡོད་པར།། ཡང་དག་དོན་དུ་འདོད་པ་འཁྲུལ།། མི་དང་ཐོ་ཡོར་ཐག་སྦྲུལ་བཞིན།། འཁྲུལ་པ་ཡིན་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། ཕུང པོ་ལྔ་ཡི་དབྱེ་བ་དང།། མཚན་ཉིད་སོ་སོར་ཐ་དད་པའི།། སེམས་ཙམ་གཞུང་དུ་ཞིབ་བསྟན་གྱིས།། ངེས་དོན་སྐབས་སུ་ངས་མ་བཤད།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། སེམས་ཙམ་སུན་འདོན་པ་བསྟན པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་པའོ།

然後金剛薩埵爲了利益集會的眷屬，以意念向普賢心王如是請問：

"特徵乘如何迷惑？外內密咒有何障？無方便功德如何圓滿？與大乘皆不同者何？

大圓滿自宗分類及道果差別，如何破斥其他乘？請遍智導師開示。"

聽聞此請問之義后，向集會眷屬宣說道：

"遍及六道一切眾生的五蘊，其總相和各自特徵，我將分別解說。

首先，依總相特徵，主張為五蘊的經典，唯識大乘說：

'因為除五蘊外無有他法，故五蘊是真實存在的。'

複次，聽我說集要：因位五蘊若不知為本尊，以信心漸次行持地道與波羅蜜多道，

以無分別三摩地凈除二障，具足方便智慧二者，即是證悟自性勝義。

獲得果位時，承許為三身四智。

複次金剛薩埵聽：主張為五蘊者，非真實勝義，因為雖現為多，由緣所生，

可為對治所改變轉化故。承許唯是世俗幻化為真實義理，乃是迷惑。

如人與柱、繩與蛇，無疑是迷亂。

複次金剛薩埵聽：五蘊的分類及各自特徵，在唯識經典中有詳細闡述，

在了義時我未說。"

此為《大圓滿了義總集》中破斥唯識品第十。

དེ་ནས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ།། ཀུན་བཟང་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། གསང་སྔགས་ཕྱི་ནང་འདོད་པའི་གཞུང།། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས།། སངས་རྒྱས་ཡིན་པར བློས་བསྒྱུར་ནས།། ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་མཆོད་ལ་སོགས།། ཚོགས་གཉིས་བསོད་ནམས་བསྐྱེད་ནས་ནི།། ཆོས་ཉིད་སྒྲིབ་པ་བྲལ་དུས་ན།། འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་ངེས་པ་ནི།། སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔར་འདོད པས།། རང་རིག་ཆོས་སྐུ་ངེས་དོན་བསྒྲིབས།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། ཨ་ནུ་ཡོ་གའི་འདོད་པ་ནི།། ཕུང་པོ་ལྔ་སོགས་རྟོག་ཚོགས་ཀུན།། མ་བསྐྱེད་རྫོགས་པར་འདོད་པ་དེ།། འབྲས་བུ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང ནི།། སྐུ་ལྔ་ལྷུན་གྲུབ་འདོད་པས་བསྒྲིབས།། ཡང་དག་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་སངས་རྒྱས་ནི།། དུས་གསུམ་དག་ཏུ་མི་འགྱུར་ཅིང།། གཉེན་པོས་བཅོས་ཤིང་བསྒྱུར་དུ་མེད།། ཐབས་ནི་གང ལའང་མི་བརྟེན་ཕྱིར།། རང་བྱུང་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་བྱ།། ད་ཡང་འཁོར་གྱི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ཕུང་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་ལས་ཀྱང།། སྐུ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རུ་འདོད།། ཕུང་པོ་གཅིག་ལས་མེད་པ་ལ།། འབྲས་བུ་ཐ་དད་འབྱུང་བ ཡིས།། གནས་འགྱུར་དུ་ནི་སངས་རྒྱས་ནས།། རིགས་ལྔའི་ཡོན་ཏན་རྫོགས་འདོད་པས།། ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་འགལ་བའི་ཕྱིར།། མ་རིག་རྨོངས་པས་རང་ལ་བསྒྲིབས།། དེ་དོན་དགོངས་ཤིང་བསྒྲིབ་པ་ནི།། རྒྱུད་གཞན དུ་ནི་ཞིབ་བསྟན་ཕྱིར།། ངེས་དོན་སྐབས་སུ་ངས་མ་བཤད།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། མིང་གི་རྣམ་གྲངས་དུ་བསྟན་ཡང།། དོན་གྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འདུས།། རྩལ་ཤུགས་ཚུལ་དུ་གཉིས་སུ་སྣང།། དོན་ལ དགོས་མེད་ཚིག་དང་བྲལ།། དེ་ཕྱིར་བྱིས་པའི་སྒྲིན་ཚིག་འདྲ།། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀུན།། སེམས་སུ་བྱས་ཤིང་བློ་ཡིས་བཅོས།། དེ་ཕྱིར་ཡང་དག་ཕུང་པོ་མིན།། དོན་དམ་ཆོས་ལ་སྨོས་ཅི་དགོས།། དེ་ཕྱིར མ་རིག་རྨོངས་པ་ཀུན།། གནས་འགྱུར་སངས་རྒྱས་འདོད་པས་ཕུང།། གཏན་དུ་འཁྱམས་པ་སྙིང་རེ་རྗེ།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། གསང་སྔགས་ཕྱི་ནང་གི་འདོད་གཞུང་སུན་འདོན པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ།།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ།། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། མུ་སྟེགས་ཆད་འདྲར་བསྐུར་བཏབ་ཀྱང།། ངེས་དོན་སྙིང་པོ་མ་མཐོང་ཕྱིར།། གཏན ཚིགས་སྒྲོ་སྐུར་སྐྱོན་བཀལ་ཀྱང།། དོན་དང་མཐུན་པར་མི་འགྱུར་རོ།

然後，對集會的眷屬們，普賢如來宣說道： 密咒外內欲求的宗旨，蘊界處等，轉為佛智后，供養智慧勇士等，積累二資糧后，當法性離障礙時，必定生起果位，即三身五智慧。但這遮蔽了自覺法身的究竟義。 現在，金剛薩埵請聽：阿努瑜伽的主張是，五蘊等一切分別念，未生而圓滿，這被五智慧果和五身任運成就的觀點所遮蔽。 請聽真實集要：自性任運成佛，三世中不變，對治法不能改變轉化，不依賴任何方便，故為自生普賢。 現在，眷屬的精華請聽：從五種蘊中，認為有五身五智慧。從單一蘊中，產生不同果位，轉依成佛后，欲求圓滿五部種性功德。這極不合理矛盾，因無明愚癡而自我遮蔽。 考慮到這個意義，由於在其他續部中已詳細闡述了遮蔽，我在究竟義時未說明。 現在，金剛薩埵請聽：雖然名稱有多種，實質意義歸為一體。以力用方式顯現為二，實際上超越言語概念。因此如同嬰兒的咿呀學語。 將蘊界處等一切視為心識，用意識加工，因此非真實蘊，更何況勝義法。因此，一切無明愚癡者，欲求轉依成佛而墮落，永遠流轉令人悲嘆。 這是《大圓滿究竟義集》中《揭露密咒外內宗旨》一章，即第十一章。 然後，對集會的眷屬們，遍智如來宣說道：雖然被誹謗為類似外道斷見，因未見究竟義精髓，即使用推理誹謗指責過失，也不會符合實際。

། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། ཐེག་པ་འོག་མའི་ཆོས་ཀུན་བཞིན།། ཤེས་རབ་ཐབས་ལ་བརྟེན་དགོས་ན།། བྱས་པ་ཡིན་ཕྱིར་གནས་ལུགས མིན།། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་མི་སྲིད།། དེ་ཕྱིར་ཐབས་ལ་རག་ལུས་མེད།། རང་བྱུང་སྙིང་པོ་ཆོས་སྐུ་ནི།། ཉི་མ་དང་ནི་འོད་བཞིན་དུ།། ཤེས་རབ་ཆོས་སྐུ་གཅིག་པུ་ལ།། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཀ་རྫོགས།། ད་ཡང འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ངེས་དོན་བཀའ་ཡིས་དྲང་དོན་ཀུན།། སུན་བཏོན་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པ་ཡིན།། ངེས་དོན་བཀའ་ལ་སུན་འདོན་མེད།། དེ་ཕྱིར་དྲང་དོན་བཀའ་འདི་གོལ།། ངེས་དོན་ཡང་ཏིའི་གཞུང་གིས ནི།། དངོས་སུ་སྣང་ཡང་འབྱུང་བ་མེད།། དོན་དམ་རང་བཞིན་ངོ་བོར་གནས།། དོན་དུ་བྱ་བ་མ་དམིགས་ཀྱང།། རང་བྱུང་ཡོན་ཏན་ཐུགས་ལ་རྫོགས།། ཆུ་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུར་སྣང།། རང་བྱུང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ པ་ཡིས།། རང་བྱུང་ངང་ལ་ཤུགས་ཀྱིས་འབྱུང།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། ཕུང་པོའི་དབྱེ་བ་འདུས་ལུགས་ཀྱང།། ཐུན་མོང་ཐེག་པར་སྒོ་བསྟུན་ཕྱིར།། ཀུན་དང་མི་མཐུན་བསྟན་པ་ཡང།། དྲང་དོན་ཡིན་ཕྱིར ཡང་དག་མིན།། ཡང་དག་ངེས་དོན་ཡང་ཏི་ནི།། དཔེར་ན་ཤིང་ཐོག་སྨིན་པ་ལ།། འབྲས་བུ་ཤུགས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ལྟར།། ཆོས་སྐུ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ལ།། སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རྣམས་ཀྱང།། མ་བཙལ་རང་བཞིན་ལྷུན གྱིས་རྫོགས།། རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་དོན་གྱི་ཚང།། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀུན།། མ་ལུས་ཐོགས་པ་མེད་པར་མཁྱེན།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས་ཐབས་ལ་མ་བརྟེན་པར་ཡོན ཏན་ཐམས་ཅད་རང་ལ་རྫོགས་པར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའོ།

現在，金剛薩埵請聽： 如同下乘諸法一樣，若需依靠智慧方便，因為是造作，故非實相。身與智慧不可能產生。因此不依賴方便。自生精髓法身，如同太陽與光芒，唯一智慧法身中，一切身與智慧皆圓滿。 現在，請聽集要：了義教言能揭露一切不了義，斷除增益。了義教言無法被揭露。因此，這些不了義教言已被超越。 了義陽智教法雖然顯現，但無生起。安住于勝義自性本質。雖無所緣之對象，自生功德心中圓滿。如水中月輪般顯現。因自生任運成就，于自生狀態中自然生起。 現在，金剛薩埵請聽：蘊的分類和聚合方式，為適應共同乘而教導，與一切不同的教法，因為是不了義，故非真實。 真實了義陽智，例如如同成熟的果實，果實自然產生一樣。無障礙法身中，三身五智慧等，不需尋求而自性任運圓滿。五部佛的實義完整。一切遍智慧，無餘無礙了知。 這是《大圓滿究竟義集》中《宣說不依靠方便而一切功德自圓滿》一章，即第十二章。

།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ཀྱིས།། ཀུན་རིག་སེམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ།། ཐེག་པ་གཞན་དང་སྒོ་བསྟུན་ཕྱིར།། ཕུང་པོ་རྒྱུ་འབྲས དོན་ཞུས་པ།། ཕུང་པོ་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ།། ཡང་དག་ཡོད་དང་བྱིན་རླབས་སུ།། རྟག་ཆད་བྲལ་དང་ངོ་བོ་གནས།། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་བཤད་དུ་གསོལ།། དེ་སྐད་ཞུས་པའི་དོན་གསན་ནས།། འདུས་པའི་འཁོར་ལ བཀའ་སྩལ་པ།། རྣམ་ཤེས་ཕུང་པོ་ཡང་དག་ཡོད།། ཕུང་པོ་བཞི་ནི་བྱིན་རླབས་བྱུང།། རྟག་ཆད་བྲལ་བའི་རྣམ་ཤེས་ནི།། ཀུན་གཞི་རང་གིས་ངོ་བོ་ཡིན།། རྟག་ཆད་ངོ་བོར་གནས་པ་ནི།། ཕུང་པོ་གཞན་དང་ཚོགས བདུན་ཡིན།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། དེ་ཡི་འབྲས་བུ་སྐུ་ལྔ་དང།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་རྣམས་ཡོད་ཚུལ་ནི།། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་བཞིན།། དུས་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་ནི།། ཆོས་སྐུ་ཡེ ཤེས་ཡང་དག་ཡོད།། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་གཞན་དག་ནི།། བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ།། གཟའ་སྐར་རྒྱ་མཚོ་ཇི་བཞིན་དུ།། རྩོལ་དུ་མེད་པར་ཤུགས་ལས་འབྱུང།། ཆོས་སྐུ་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ནི།། རྟག་ཆད་གཉིས དང་བྲལ་བར་གནས།། ངོ་བོ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ།། དེ་ཕྱིར་དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད།། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་གཞན་དག་ནི།། རྟག་ཆད་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོར་གནས། ཐེག་པ་གཞན་དུ་ཞིབ་བསྟན་གྱིས།། ངེས་དོན སྐབས་སུ་ངས་མ་བཤད།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས།། ཐེག་པ་སྤྱི་དང་རང་གི་འགལ་བར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་པའོ།

然後，集會的眷屬們向遍智心王請問道： 爲了適應其他乘，請解釋蘊的因果意義。五蘊是真實存在、加持、離常斷、本性安住嗎？請遍智導師解說。 聽聞此請求后，對集會眷屬宣說道： 識蘊是真實存在的。其他四蘊是加持而生。離常斷的識是阿賴耶識的本性。常斷本性安住的是其他蘊和七識聚。 現在，請聽集要： 其果五身和五智慧的存在方式，如同無為虛空，三世無聚散，法身智慧真實存在。其他身和智慧從加持而生，如同星宿大海，無需努力自然生起。 法身映象智慧離常斷二邊而住。本性自然任運成就，因此三世無變遷。其他身和智慧安住于常斷二者的本性。 在其他乘中已詳細闡述，在究竟義時我未說明。 這是《大圓滿究竟義集》中《顯示與共乘和自宗相違》一章，即第十三章。

།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ།། ཡང་ཏི་རང་གཞུང བཀའ་སྩལ་པ།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་ལ།། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང།། ཡང་དག་དོན་དུ་མི་འདོད་ཕྱིར།། ཡེ་ཤེས་གཞན་ལ་སྨོས་ཅི་དགོས།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ ནི།། དུས་གསུམ་དག་ཏུ་མི་འགྱུར་ལ།། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང།། ཐོག་མ་མེད་ཀྱང་ཐ་མ་ཡོད།། དེ་ཕྱིར་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བ་ཡིན།། ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་དུས་ཙམ་ན།། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ ལ།། གཉེན་པོས་བསྐྱེད་པའི་གནས་འགྱུར་གྱི།། ཡེ་ཤེས་བྱ་བའི་མིང་ཡང་མེད།། ངེས་དོན་ཡང་ཏིའི་གཞུང་གིས་ནི།། ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་དུས་ན་ཡང།། རང་བྱུང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ།། ཆོས་སྐུ་ཁྱབ་པ་ཡེ་གནས ཕྱིར།། སངས་རྒྱས་འབྲས་བུ་ཐོབ་དུས་ན།། ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་གནས།། དེ་ཕྱིར་དོན་དམ་ཆོས་སྐུ་ལ།། ཆོས་ནི་གཞན་ན་ཡོད་མི་སྲིད།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པ་དེ།། སེམས་ཅན ལས་ནི་སངས་རྒྱས་པས།། དེ་ཉིད་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།། ངེས་དོན་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ཏེ།། མ་རྟོགས་བག་ཆགས་བཅས་པ་དང།། རྟོགས་པ་བག་ཆགས་བྲལ་བའི་ཕྱིར།། ཁྱད་པར་ཐ་དད་སྣང་གྱུར་ཀྱང།། དོན་ལ རྒྱུ་འབྲས་རིམ་གྱིས་མེད།། ངོ་བོ་གཞི་ཡི་ཆོས་སྐུ་དང།། རྟོགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་གཉིས།། ངོ་བོའི་གཞི་ལ་ཐ་དད་མེད།། ཉི་མ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ།། མུན་གྲིབ་གྲང་བ་གང་ཡང་མེད།། གློ་བུར་སྤྲིན་གྱིས་བསྒྲིབས་ཙམ ན།། ཉི་འོད་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།། ངོ་བོ་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པ་ལྟར།། རྟོགས་མ་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་ལས།། སེམས་ཅན་སངས་རྒྱས་གཅིག་པའི་ཕྱིར།། གཞི་ལ་དུས་གསུམ་འགྱུར་མེད་ཡིན།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས དཔའ་ཉོན།། ལུང་ལྡན་བསྟན་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན།། དེ་དུས་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཕྱིར།། ངོ་བོ་དག་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་མེད།། སྐྱེ་འགག་མེད་པར་རྒྱུན་དུ་གནས།། སེམས་ཅན་དུས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་ལས།། དེ་ལས འཕེལ་བ་རྡུལ་ཙམ་མེད།། དེ་ཕྱིར་ཡང་དག་ངས་བཤད་ཉོན།། དེ་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། འོ་ན་དུས་གསུམ་མི་འགྱུར་ཅིང།། ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུར་འདོད་པ་དེ།། ལུང་རིག་གཉིས་དང་འགལ བ་དང།། སྡུད་པའི་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།། འོ་ན་རྟག་དང་ཁྱད་ཅི་ཡོད།། དེ་ཡང་དོན་དང་མི་འགལ་ཏེ།། ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུར་འདུས་པ་དེ།། བསྡུས་ནས་འདུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།། ཉི་འོད་བུ་རམ་མངར་བ བཞིན།། དུས་གཅིག་རྫོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།།

然後，對集會的眷屬宣說陽智自宗教法： 對於自生智慧法身，即使映象智慧也不認為是真實義，何況其他智慧？ 現在，金剛薩埵請聽：自生大智慧在三世中不變，而映象智慧雖無始但有終。因此是從緣起的。 在三界輪迴之時，阿賴耶識中甚至沒有由對治力所生的轉依智慧之名。 究竟義陽智教法認為：即使在三界輪迴時，自生自性身、遍滿法身也本來安住。當證得佛果時，智慧法身安住。因此，勝義法身中不可能有其他法。 現在，金剛薩埵請聽：那麼，你的觀點是從眾產生佛，這不是變化嗎？ 究竟義並非變化。因為有未覺悟的習氣和覺悟離習氣的區別。雖然顯現差異，實際上沒有因果次第。本性基礎法身和證悟智慧法身二者，在本性基礎上無差別。 如同太陽自性中沒有黑暗、陰影和寒冷。僅被暫時雲彩遮蔽時，陽光並非不存在。如同本性無增減，由覺悟與未覺悟的差別，眾生與佛是一體的。因此，基礎上三世不變。 現在，金剛薩埵請聽：具有授記的教法是遍智。那時因為是佛果，本性上無增減。無生滅而恒常安住。眾生時的法身不會有絲毫增長。因此，請聽我所說的真實義。 現在，請聽集要：那麼，認為三世不變且一切是法身，與教理相違，會成為總集的證悟，那與常有何區別？ 這也不違背實義。一切攝於法身，並非彙集而成，如同陽光、糖的甜味。一時圓滿即是法身。

དུས་གཅིག་རྫོགས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། རང་བཞིན་ངང་གིས་གནས་པ་བཞིན།། རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་འདུས་མ་ཡིན་པས།། ལུང་དང་རིགས་པར་ཅི་ལ་འགལ།། ཁ་དོག་དབྱིབས་སུ་མེད་པ་ལ།། རྟག་པའི་སྐྱོན་གྱིས ཅི་ལ་གོས།། མི་འགྱུར་ཡེ་ནས་གནས་པ་ལ།། རྟག་ཅེས་ཟེར་ན་རྟག་དཀའ་བས།། ཆོས་སྐུ་རྒྱུན་དུ་ཡེ་ཡོད་ཕྱིར།། ཆད་པའི་སྐྱོན་གྱིས་ང་མ་གོས།། དངོས་པོ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར།། རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་ང་ལ མེད།། དེ་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་གཉིས་ཀར་གནས།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། ཆོས་ཉིད་མཆོག་ཏུ་གསང་བའི་ཕྱིར།། སྒོ་ལྔ་དག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན།། དེ་ཕྱིར་ཆོས་སྐུ་བརྗོད་ལས་འདས།། བཏགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀུན དང་བྲལ།། དེ་ཕྱིར་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས།། རང་བྱུང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ།། ཚིག་གི་མཚོན་པ་ཐམས་ཅད་ནོར།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། ཡང་ཏི་རང་དོན་ཤན་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ བཅུ་བཞི་པའོ།

一時圓滿的法身，如同自性本然安住，非因緣聚集而成，怎會與教理相違？ 無色無形之中，怎會被常的過失所染？不變本來安住，若稱為常，常難成立。因為法身恒常本有，我不被斷的過失所染。因為無實相，我沒有恒常不變。因此，無過而安住於二者之中。 現在，金剛薩埵請聽：因為法性極為秘密，不是五根的行境。因此，法身超越言說，遠離一切假立名言。因此，超越心的境界。對於自生覺性智慧，一切言詞描述都是錯誤的。 這是《大圓滿究竟義集》中《顯示陽智自義辨別》一章，即第十四章。

།།། དེ་ནས་ཀུན་རིག་སྟོན་པ་ཡིས།། འདུས་པའི་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ།། ཉན་ཐོས་ལམ་དང་འབྲས་བུའི་གཞུང།། ཚེ་འདིའི་སྔ་མ་ཡང་སྔ་ལ།། དགེ་སྡིག་ལས་ནི་གང་བྱས་པས།། ད ལྟའི་ལུས་འདི་བླངས་པ་ལ།། བདེ་སྡུག་གཉིས་ཀ་དུས་འདིར་འབྱུང།། ཕྱི་མ་འཁོར་བར་ལྷུང་དོགས་ནས།། སྡིག་སྤང་དགེ་བ་སྤྱད་བྱས་ན།། འབྲས་བུ་ལྷ་མིའི་གོ་འཕང་ཐོབ།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། རྒྱུ རྐྱེན་ཚོགས་པའི་དགེ་སྤྱད་ནས།། ལས་དེའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་དུས་ནི།། གཞན་དོན་མཐར་ཕྱིན་གྲུབ་པ་ལས།། འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པར་དུ།། མཐོ་རིས་འབྲས་བུ་གནས་རྟེན་བཅས།། ལྷ་དང་མི་ཡི་ཐེམ་སྐས ལ།། རིམ་པར་འཛེགས་ནས་སངས་རྒྱས་འབྱུང།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ཁྱོད་ནི་ཡང་ཏི་རྫོགས་ཆེན་པ།། རྟོགས་པ་གཅིག་པུས་ཆོག་ཟེར་ན།། རྒྱུ་རྐྱེན་མ་ཚོགས་འབྲས་བུ་འདོད།། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས མཐའ་རུ་ལྷུང།། ལུང་རིགས་གཉིས་དང་ཤིན་ཏུ་འགལ།། དེ་བས་དགེ་བ་ཚོགས་པར་སྤྱད།། འབྲས་བུ་ལྷ་དང་མི་ཡི་ནི།། འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ།། རང་སེམས་རྟོགས་པས་མི་ཆོག་སྟེ།། བསོད་ནམས་ཚོགས་ནི བསགས་ནས་ཀྱང།། མྱ་ངན་འདས་པའི་མཐའ་བརྟེན་ཏེ།། ཏིང་འཛིན་རྩེ་གཅིག་བསྒོམ་གྱུར་ན།། འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡི།། ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ལ།། ཁྱོད་ནི་ཡང་ཏི་རྫོགས་ཆེན་པ།། འཁོར་བ ལས་ནི་ཐར་གྱུར་ནས།། མྱ་ངན་འདས་པའི་མཐའ་རུ་བལྟ།། ལམ་དེའི་འབྲས་བུས་སངས་མི་རྒྱ།། དེ་བས་འབྲས་བུ་བླ་མེད་པའི།། བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ།། རྒྱུ་ནི་ས་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན།། ལམ་ལ རིམ་གྱིས་བགྲོད་གྱུར་ན།། གཞན་དོན་འབྲས་བུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས།། གཟུགས་སྐུ་རྣམ་གཉིས་འཐོབ་པར་འགྱུར།། ཤེས་རབ་མི་རྟོག་རྩེ་གཅིག་ཏུ།། མ་ཡེངས་དོན་ལ་བསྒོམ་གྱུར་ན།། བདག་དོན་ཆོས་སྐུ་འགྲུབ་པར གྱུར།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། འབྲས་བུ་བདག་དང་གཞན་དོན་གྱིས།། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པ་ནི།། འདི་ལས་ཐབས་ཆེན་ངེས་པའི་ལམ།། ཆོས་ནི་གཞན་ལ་ཡོད་དོ་ཟེར།། དེ་དག་དབྱེ་བའི་ཚོགས བསགས་ཐབས།། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་གཞིར་བཟུང་ནས།། ཐེག་པ་གཞན་དུ་ཞིབ་བསྟན་ཕྱིར།། ངེས་དོན་སྐབས་སུ་ངས་མ་བཤད།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། གསང་སྔགས་ཕྱི་ནང་འདོད་པའི་གཞུང།། ལམ དང་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ནི།། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་འབྲེལ་ནས།། བདེ་བའི་ཡོན་ཏན་རྙེད་པར་འགྱུར།། འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡི།། ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ།།

然後，遍智導師對集會的眷屬宣說： 聲聞道果的教法認為，由於今生之前所造的善惡業，感得現在的身體，在此時產生苦樂二果。為避免來世墮入輪迴，若斷惡行善，將獲得天人果位。 現在請聽集要：修習因緣聚集的善行，獲得其果時，圓滿利他后，為獲得佛果，以天人果位為依處，沿著天人階梯逐步攀登而成佛。 現在請聽集要：你說陽智大圓滿只需一個證悟就夠了，這是想不集聚因緣而獲果，落入空無的極端。與教理極為相違。因此應修習善行資糧。 為獲得天人果位，僅憑證悟自心是不夠的。還要積累福德資糧，依止涅槃之邊，若專注修習禪定，將獲得一切遍智智慧的果位。 你說陽智大圓滿從輪迴中解脫后，觀涅槃之邊。那樣的道果不能成佛。因此，為獲得無上菩提果位，應以地道和波羅蜜多為因，逐步行道，將獲得圓滿利他果位和二種色身。若無分別智慧專注修習實義，將成就自利法身。 現在請聽集要：為獲得圓滿自他二利果位，有人說除此之外還有更殊勝的決定道法。關於那些差別的資糧積累方法，以大悲心為基礎，在其他乘中詳細闡述，我在了義時未說明。 現在金剛薩埵請聽：外內密續的見解，道果的差別是：結合方便智慧，將獲得樂的功德。為獲得一切遍智智慧果位，

འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡི།། ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་ལ།། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་འཛོམ་པ དགོས།། དེ་ཕྱིར་ཐབས་ནི་གང་ཞེ་ན།། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀུན།། ལྷ་དང་ལྷ་མོར་གནས་འགྱུར་བར།། རིམ་གྱིས་བསྐྱེད་དམ་མ་བསྐྱེད་རྫོགས།། ཆོ་ག་གསུམ་མམ་བདུན་གྱིས་ནི།། བསྐྱེད་ཅིང་བསྒྱུར་བྱས ཡེ་ཤེས་སེམས།། སྤྱན་དྲངས་བསྟིམ་དང་མཆོད་ལ་སོགས།། གཞུང་དང་ལྡན་པར་བྱས་གྱུར་པས།། མཐར་ཕྱིན་འབྲས་བུ་ཐོབ་དུས་ན།། གཟུགས་སྐུ་རྣམ་གཉིས་འབྱུང་ནས་ཀྱང།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མན་ཆད ནས།། སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཡན་ཆད་ཀྱིས།། འགྲོ་དོན་མཐར་ཕྱིན་གྲུབ་པ་ལ།། སྟོང་ཉིད་ཏིང་འཛིན་བག་ཆགས་སྦྱངས།། ཆོས་སྐུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡི།། ཡེ་ཤེས་བདེ་ལྡན་ཐོབ་པར་འགྱུར།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ སེམས་དཔའ་ཉོན།། འདི་ལས་ལྷག་པའི་ངེས་དོན་ཆོས།། རྫོགས་ཆེན་ཡང་ཏི་ཁྱེད་ལ་མེད།། དེ་ཕྱིར་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་ནི།། ཤེས་རབ་ལྟ་བས་ཐག་བཅད་དེ།། འབྲས་བུ་ངེས་པར་འབྱུང་བར་འདོད།། རྫོགས་པ ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས།སྔགས་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལམ་དང་འབྲས་བུ་དབྱེ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅོ་ལྔ་པའོ།

為獲得一切遍智智慧果位，需要方便智慧相合。因此，何為方便呢？將蘊、界、處等一切轉變為天尊天母，或次第生起，或無生圓滿。以三種或七種儀軌生起轉化，迎請智慧尊融入、供養等，按照教法如理修持。 當獲得究竟果位時，二種色身現起，從菩薩直至地獄眾生，圓滿利他事業。凈除空性禪定習氣，將獲得具足安樂的一切遍智法身智慧。 現在金剛薩埵請聽：比這更殊勝的了義法，你們大圓滿陽智中沒有。因此，依靠方便，以智慧見解決斷，必定生起果位。 這是《大圓滿了義集》中《分別密咒與顯教道果》一章，即第十五章。

།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ལ།། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ཐེག་བརྒྱད་ལམ་ གྱི་གོལ་ས་ནི།། ཁྱེད་ཅག་བློ་དམན་མ་རིག་པས།། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་འབྲེལ་དགོས་ཟེར།། འཁྲུལ་པ་བརྟས་པའི་རྟོག་པ་ཡིན།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། དཔེར་ན་མར་འདོད་པ་ལ་ནི།། ཆུ་བསྲུབས པས་ནི་མར་མེད་ལྟར།། ཐབས་ཀྱི་མཚན་མ་དངོས་སུ་སྤྱད།། ཞེན་པའི་སེམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་འདོད།། དཔེར་ན་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལ།། སྤྲིན་ནི་དཀར་ནག་གཉིས་ཀས་སྒྲིབ།། དེ་བཞིན་ཐབས་ལ་བརྟེན་པ་ཡི།། གང ཟག་ཀུན་གྱིས་དངོས་པོར་བཟུང།། དེ་ཕྱིར་ལམ་གྱི་གེགས་སུ་གསུངས།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་མི་རྣམས་ཀྱིས།། སྔགས་མེད་པ་ཡི་དུག་ཟོས་ན།། ཨ་ཤུ་ཀ་ཡི་རྐྱེན་ཡིན ཕྱིར།། ཆེ་ཆུང་གང་ཟོས་གཉིས་ཀ་འཆི།། ངེས་པའི་ལུང་ལྡན་དོན་མེད་ཕྱིར།། ཐབས་ནི་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀས་བསྒྲིབས།། རྩོལ་བ་བྱས་པས་ཐམས་ཅད་གོལ།། དེ་ཕྱིར་རང་རིག་ཆོས་སྐུ་ནི།། སེམས་ཀྱི་གཟིབ་ན་ངོས ཟིན་ན།། ཐབས་ནི་གང་ལའང་བརྟེན་པ་མེད།། དེ་ཕྱིར་མན་ངག་སྙིང་པོའི་ཆོས།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ཁྱེད་ཅག་ཐེག་པ་འོག་མ་པ།། མཚན་མ་དངོས་སུ་སྤྱད་སྒོ་ནས།། འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ ཡི།། ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ནི།། ཤིན་ཏུ་གཏི་མུག་སྨད་པའི་གནས།། ཀུན་བརྟགས་བསྒོམ་པའི་ཆོས་པ་ཀུན།། ལམ་གྱི་གེགས་ནི་ཐབས་ཡིན་ཕྱིར།། གོལ་ས་ཡིན་པར་ཀུན་ནས་བཤད།། དེ་ཕྱིར་ཐབས་ལ བརྟེན་མི་དགོས།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྲོ་བ་ཡི།། ངེས་པའི་ལམ་ནི་གང་ཡིན་ཕྱིར།། ཐོག་མར་བལྟ་བའི་གདེངས་དང་ནི།། ཏིང་འཛིན་སྤྱོད་ལམ་དུས་གཅིག་ཏུ།། རང་བྱུང་སྙིང པོའི་དོན་རྟོགས་ཕྱིར།། བརྗོད་པའི་ཐ་སྙད་ཀུན་དང་བྲལ།། ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། ཤེས་དང་སངས་རྒྱས་དུས་མཉམ་ཕྱིར།། དེ་ལས་ལྷག་པས་ཆོས་གཞན་མེད།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། ཁྱེད ནི་ཐེག་པ་འོག་མ་པ།། བྱེ་མ་ལས་ནི་མར་བཙིར་བཞིན།། བེམ་པོ་འབྱུང་བ་རྣམ་བཞི་ལས།། སངས་རྒྱས་འདོད་པའི་སྙིང་རུལ་ཀུན།། བསྐལ་པར་བསྒྲུབ་ཀྱང་འགྲུབ་མི་སྲིད།། བེམ་པོ་རང་ཡང་སེམས་ཡིན ན།། ཡུལ་ལ་འཕོ་འགྱུར་ཡོད་པའི་ཕྱིར།། སེམས་ལ་སྐྱེ་ཤི་ཡོད་པར་འགྱུར།། དེ་ཕྱིར་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་མིན།། རྫོགས་ཆེན་ལས་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད།། ཡང་ཏི་དོན་དམ་ཆེན་པོ་ནི།། ཁྱུང་ཆེན་ནམ་མཁར་ལྡིང་བ བཞིན།། དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོས་སྐུར་གསལ།།

然後，遍智導師對集會大眾宣說： 八乘道路的歧途是：你們智慧淺薄無知，說需要方便智慧結合。這是強化錯誤的分別念。現在請聽集要： 比如想要得到酥油，攪動水是得不到的。同樣，實際修習方便的相，以執著心求菩提。就像太陽的精華被白雲黑雲遮蔽一樣，依靠方便的人執著實有。因此說是修道的障礙。 現在金剛薩埵請聽：比如人們若吃了無咒語加持的毒，因為是阿舒卡的緣故，無論吃多少都會死亡。確定的教言沒有意義，因為大小方便都會遮蔽。努力修習都會誤入歧途。因此，若能在心中認出自覺法身，就不需依靠任何方便。這就是口訣精要法。 現在請聽集要：你們下乘者，通過實際修習相而想獲得一切遍智智慧，這是極其愚癡可悲的。所有觀修遍計的修行人，因為方便是道路的障礙，所以說是誤入歧途。因此不需依靠方便。 現在請聽集要：成佛的確定之道是什麼呢？首先，見解的把握、禪定和行為同時，爲了證悟自生精華義，遠離一切言說戲論。一味明點法身，了知與成佛同時，無有比此更殊勝的其他法。 現在金剛薩埵請聽：你們下乘者，如同想從沙中榨油一樣，從四大無情物中想成佛，這些腐朽的心，縱使修行億劫也不可能成就。若無情物本身也是心，因為對境有變化，心就會有生死。因此不是自生智慧。大圓滿如何認為呢？最上乘究竟大法，如大鵬翱翔虛空，只需憶念即顯現法身。

། དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོས་སྐུར་གསལ།། དེ་ཙམ་ཉིད་ནས་བཙལ་མི་དགོས།། དེ་ཕྱིར་མ་བསྒྲོད་པ་ཡི་ལམ།། དཔེར་ན་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་བཞིན།། རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པའི་ཕྱིར།། བདག་གཞན་དོན་ནི་ལྷུན གྱིས་གྲུབ།། དེ་ཕྱིར་ངེས་དོན་ཡ་མཚན་ཆེ།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། ཁྱེད་ཅག་ཐེག་པ་འོག་མ་པ།། དཔེར་ན་ཏིལ་ལ་མར་ཡོད་ཀྱང།། མ་བཙིར་བར་དུ་མར་མི་འབྱུང།། དེ་བཞིན་རང་ལ་ཡོད་མོད ཀྱང།། མ་བསྟན་བར་དུ་ཤེས་མི་སྲིད།། བསྐལ་པ་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱ་ཡི་བར།། འདུས་བྱས་ཆོས་སྤྱོད་བྱས་གྱུར་ཀྱང།། འབྲས་བུ་ངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་མེད།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། དེ་དག་ཤེས་བྱེད་ལམ མང་ཡང།། རང་ལ་ཡོད་པ་མ་ཤེས་ན།། གཞན་ལ་ཚོལ་བ་རྨོངས་པའི་ཆོས།། དེ་ཕྱིར་ཚོལ་མེད་དོན་འདི་གཅེས།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། ཐེག་པ་གཞན་སུན་འདོན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་དྲུག པའོ།

只需憶念即顯現法身。僅此而已，無需尋求。因此，這是無需跋涉的道路。比如如意寶珠，只需了悟即可，自他利益自然成就。因此，了義法極為稀有。 現在金剛薩埵請聽：你們下乘者，比如芝麻雖有油，不榨就不會出油。同樣，雖然自身本有，不指示就不可能知道。即使行持有為法百千劫，也不會生起佛果。 現在請聽集要：雖然有許多了知之道，但若不知自身本有，向外尋求是愚癡之法。因此，無需尋求的這個義理最為珍貴。 這是《大圓滿了義集》中《破斥其他乘》一章，即第十六章。

།།། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡིས།། འདུས་པའི་འཁོར་ལ་ཕན་གདགས་ཕྱིར།། ཀུན་རིག་སེམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ།། བདེན་པའི་ཚིག་གིས་འདི་སྐད་གསོལ།། མ་རིག་ཡེ་ཤེས་དབྱེ་བ གང།། ཡུལ་སེམས་གཞི་ལ་གཅིག་མི་གཅིག། རྒྱུ་འབྲས་དོན་གྱི་དབྱེ་བ་གང།། བསྒོམ་དུ་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར་ཡིན།། རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གང།། ཀུན་རིག་རྒྱལ་པོས་བཤད་དུ་གསོལ།། དེ་སྐད་ཞུས་པའི དོན་གསན་ནས།། འདུས་པའི་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ།། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་གནས་པའི་དོན།། མ་རིག་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ནི།། ང་ཡི་བཤད་ཀྱིས་ད་ཉོན་ཅིག། དང་པོ་འཁོར་འདས་བར་དོ་ལ།། ཤེས་བཞིན་ལུང་མ བསྟན་དུ་ཡོད།། དེ་ཉིད་རང་དུ་ངོ་མ་ཤེས།། དེ་ཕྱིར་གང་གི་བློ་ཡིས་འཇུག། དེ་ནི་གཏི་མུག་འཁོར་བའི་གཞི།། དེ་ལ་དཔྱད་ཀྱང་མི་ཤེས་པ།། གཞི་གནས་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། དེ་ལ ཡུལ་མེད་འཛིན་པ་ནི།། བག་ལ་ཉལ་བའི་ཆ་ཕྲ་བྱུང།། དེ་ཕྱིར་རང་ལ་རང་གིས་བསྒྲིབས།། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ།། རྒྱུ་ཡི་རྐྱེན་ཞེས་དེ་ལ་བྱ།། རྒྱུ་དེ་ཤིན་ཏུ་མྱུར་བར་ནི།། དེ་མ་ཐག་ཏུ་འཛིན་པས བརྟགས།། བག་ཉལ་མིང་ལ་ཞེན་འཛིན་ཅིང།། དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ།། རྒྱུ་དང་དེ་མ་ཐག་པ་ཡི།། རྐྱེན་གཉིས་ཟུང་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར།། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་ཡིན།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ ཉོན།། དེས་བསྐྱེད་ཤེས་པ་མངལ་དུ་འཇུག། ངར་འཛིན་ཆགས་སྡང་ཕྲ་མོ་སྐྱེ།། ནང་གི་བཟུང་བ་ཀུན་ཏུ་བརྟས།། དེ་ཕྱིར་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ།། ཁོང་ནས་ཕྱུང་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི།། བག་ཆགས་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ ལ།། རང་གི་ཡིད་ཀྱི་ངན་རྟོག་ཞུགས།། ཡུལ་ལ་ཆོས་བརྒྱད་ཀུན་ཏུ་བརྟགས།། ང་བདག་ངན་རྟོག་འཛིན་བལྟས་ཞེན།། མངོན་རྒྱུ་ཆགས་སྡང་ཁ་ཚང་ཕྱིར།། དམིགས་པ་བདག་པོའི་རྐྱེན་གཉིས་ཚང།། ཀུན་བརྟགས མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ལྷན་ཅིག་ཀུན་བརྟགས་གཉིས་འཛོམ་པས།། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན།། དེས་བསྐྱེད་ཚོགས་བརྒྱད་ཁ་ཚང་བས།། འཁོར་བར་འཁྱམས་ཞེས་དེ་ལ བྱ།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནི།། རང་སེམས་ངོ་བོ་རྟོགས་ལས་བྱུང།། ཡང་ན་རང་བྱུང་ཀུན་གྱི་གཞི།། ཤེས་ནས་ལུང་ལྡན་ངེས་པའི་དོན།། ཟུང་དུ་འཛོམ་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས ཡིན།། སྨན་དང་སྨན་པ་འཛོམས་པ་འདྲ།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། མ་རིག་པ་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་བདུན་པའོ།

然後，金剛薩埵為利益集會眷屬，以真實語向遍智心王如此請問： 無明與智慧的區別是什麼？境與心在基礎上是否相同？因果的實際區別是什麼？是否有可修之處？證悟與未證悟的差別是什麼？請遍智王解說。 聽聞此請后，向集會眷屬宣說： 我現在解說一切眾生所具有的無明與智慧的差別，請聽： 首先，在輪迴、涅槃與中陰中，存在著未定的覺知。若不認識其本性，則隨任何意念而轉，這是愚癡輪迴的基礎。即使觀察也不了知，稱為基礎無明。 現在請聽集要：對此無境執取，生起微細的隨眠。因此自身遮蔽自身，稱為俱生無明，也叫做因緣。這個因極快地立即被執取分別，執著隨眠的名稱，稱為等無間緣。因為同時執取因和等無間兩種緣，所以是俱生無明。 現在請聽集要：由此產生的意識進入胎中，生起微細的我執、貪嗔。內在的執取全面增強，因此稱為所緣緣。從內部生起后，對外境習氣顯現，自己的意識惡念進入其中，對境遍計八法，我執惡念執取觀察耽著。因為具足現行貪嗔等，所以具足所緣緣和增上緣兩種。這稱為遍計無明。 現在請聽集要：俱生和遍計兩者結合，就是阿賴耶識。由此產生八識具足，稱為流轉輪迴。 現在請聽集要：一切佛陀的智慧，源於證悟自心本性。或者了知自生一切之基，具足教言的了義，因為二者結合所以是智慧。如同藥與醫生的結合。 這是《大圓滿了義集》中《宣說無明與智慧的區別》一章，即第十七章。

།།། དེ་ནས་ཀུན་རིག་རྒྱལ་པོ་ཡིས།། ཡུལ་སེམས དབྱེ་བ་བཀའ་སྩལ་པ།། སྣང་ཞིང་སྲིད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན།། འཁྲུལ་སེམས་བག་ཆགས་བརྟས་པའི་ཕྱིར།། སྣང་བ་ཞེན་པ་སྣ་ཚོགས་པ།། ངོ་བོ་ཡུལ་དུ་གྲུབ་པ་མེད།། དེ་ཕྱིར་སྣང་བ་ལོག་འཁྲུལ་ཡིན།། ད་ཡང འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། རང་གི་སེམས་ནི་འཁྲུལ་པའི་དཔེ།། ཐག་སྦྲུལ་ཐོ་ཡོར་མི་བཞིན་དུ།། མེད་ལ་ཡོད་འཛིན་ཀུན་ཏུ་བརྟགས།། ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་བཞི།། འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་བརྟས པའི་ཕྱིར།། དངོས་སུ་སྣང་ཡང་དོན་དུ་མེད།། དེ་ཡུལ་འདི་ནི་གཏན་མེད་ལ།། རྨོངས་པ་ཀུན་གྱིས་དམ་པར་འཛིན།། ལོག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ལྟུང།། སྤྲེ་འདྲའི་ལུང་གིས་བསླད་པ་ཡིན།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས དཔའ་ཉོན།། རང་རིག་ཆོས་སྐུ་ཡེ་ཤེས་ལ།། མ་རིག་རྐྱེན་བཞིས་མ་བསྐྱེད་པས།། ཀུན་གཞི་མེད་ཕྱིར་སེམས་ཀྱང་མེད།། ཡུལ་སེམས་གཉིས་ཀ་གཞི་ལ་མེད།། དེ་ཕྱིར་སེམས་མིན་ཆོས་སྐུ་ལ།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་བློ ལྡན་པས།། སྣང་བ་མེད་ཕྱིར་འཛིན་པ་བྲལ།། གསལ་ལ་འཛིན་མེད་མི་གཡོ་བ།། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པར་བཤད།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། རང་སེམས་ཡུལ་དུ་འཛིན་པའི་རྒྱུ།། འཁོར་བའི་ས བོན་མ་རིག་པས།། རྒྱུ་རྐྱེན་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང།། དེ་ཕྱིར་རང་འཁྲུལ་རྨོངས་པའི་སེམས།། གཟུང་འཛིན་བྱིང་རྒོད་ཞེན་པའི་རྒྱུ།། ཡུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆགས་སྡང་སྐྱེ།། འཁོར་བའི་རྒྱུ་ནི་ཆགས་སྡང གཉིས།། གཅིག་དང་མི་གཅིག་རྩོལ་བའི་བར།། འཁོར་བའི་མཐའ་ལ་ཟད་པ་མེད།། དེ་ཕྱིར་རང་རིག་དོན་རྟོགས་ནས།། སེམས་མེད་ཡུལ་འདི་ཅི་ལ་སྲིད།། དེ་བས་རང་སེམས་སྙིང་པོ་འདི།། སེམས་ཀྱི་ཡུལ་ལས འདས་པའི་ཕྱིར།། གཅིག་དང་མི་གཅིག་བརྗོད་ཀྱི་བར།། མ་རིག་བློ་ལ་ཡུལ་སེམས་ཡོད།། ལོག་ལྟ་ཅན་རྣམས་དམ་པར་འཛིན།། དེ་ཕྱིར་སྒྲ་དང་མཚན་མའི་ཆོས།། སྤྲེལ་འདྲའི་ལུང་གི་བློས་བཏགས་ནས།། ཡུལ སེམས་རྩོལ་བའི་ཆོས་ཀུན་འབྱུང།། ངས་ལུང་མན་ངག་བསྟན་པ་ཡིས།། ཡང་དག་ངེས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ།། རང་རིག་ཆོས་སྐུ་སེམས་དང་བྲལ།། དེ་ཕྱིར་ཡུལ་མེད་རིག་པ་གཙོ།། ངའི་ལུང་གོ་བས་ཡུལ་སེམས བརླག།ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། དེ་ཡང་རྩ་བ་མདོར་བསྡུས་ན།། ཉི་ཤར་མུན་གྲིབ་མེད་པ་བཞིན།། རང་བྱུང་ཆོས་སྐུའི་དོན་རྟོགས་པས།། གོལ་སྒྲིབ་ཡུལ་སེམས་གཞི་ནས་དག། དེ་ཕྱིར་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ སྐུ།། དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ཕྱིར།།

然後，遍智王宣說境心的區別： 一切顯現和存在的法，因為是迷亂心的習氣增強，所以顯現為各種執著。本質上並無實在的境。因此，顯現是顛倒迷亂的。 現在請聽集要：自心迷亂的比喻，如同繩蛇、木樁人，對不存在的執為存在而遍計。地水火風四大，因為迷亂習氣增強，雖然實際顯現但實際上不存在。這境完全不存在，愚者卻堅固執著。隨順顛倒而墮落，被如猿猴般的教言所誤導。 現在金剛薩埵請聽：自覺法身智慧，因為不被無明四緣所生，所以無阿賴耶，心也不存在。境與心二者在基礎上都不存在。因此，非心的法身中，具有自覺智慧的智者，因為無顯現所以離執著。明而無執不動搖，這是諸佛的密意。 現在金剛薩埵請聽：執自心為境的因，是輪迴種子無明，作為因緣而生苦。因此，自身迷亂的愚癡心，是能所取、昏沉掉舉、執著的因。依境而生貪嗔，輪迴的因是貪嗔二者。在一與異的努力之間，輪迴無有窮盡。因此，證悟自覺義理后，無心則此境何從有？所以這自心要義，超越心的境界，在一與異的言說之間。無明心中有境心，邪見者執為真實。因此，聲音和相的法，被如猿猴般的教言分別后，生起一切境心努力之法。 我宣說的教言和口訣，真實決定的佛，自覺法身離心。因此無境而覺性為主。瞭解我的教言則境心消失。 現在請聽集要：再者，總結根本要點：如同日出無黑暗，證悟自生法身義理，迷惑障礙、境心從根本清凈。因此，自生智慧身，三世無有遷變

དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་ཕྱིར།། འཁྲུལ་མེད་ཡང་དག་མངོན་སངས་རྒྱས།། དེ་ཕྱིར་ངེས་དོན་རྟོགས་པས་ཆོག། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། ཡུལ་སེམས་གཞི་ལ་སྐབས་དབྱེ་བ་བསྟན པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་པའོ།།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ལ།། ཀུན་རིག་སེམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཡིས།། རྒྱུ་འབྲས་སྐབས་དབྱེ་བཀའ་སྩལ་པ།། ཡང་དག་ངེས་དོན་སྙིང་པོ་ལ།། མཛད་སྤྱོད་འབྱུང་བས མ་བསླད་ཕྱིར།། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ངོ་བོ་གཅིག། རང་བྱུང་རིག་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི།། དཔེར་ན་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་ལ།། དགོས་འདོད་འབྲས་བུ་དུས་གཅིག་རྫོགས།། དེ་བཞིན་ཆོས་སྐུའི་ངེས་དོན་ལ།། རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས ཡོན་ཏན་རྫོགས།། དེ་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ཐེག་གཞན་ཆོས་ཀུན་རྒྱུ་འབྲས་ཏེ།། དུས་གཅིག་མ་ཡིན་རིམ་གྱིས་ཚོལ།། རྩོལ་བསྒྲུབ་ཡོད་ཕྱིར་འཁོར་བའི་རྒྱུ།། གནས་སྐབས་བདེ་ཐོབ མཐར་ཐུག་མེད།། རྒྱུ་འབྲས་བསྐྱེད་རིམ་གོལ་བར་གསུངས།། དཔེར་ན་བྱས་པའི་རྫས་རྣམས་ཀུན།། མི་རྟག་མྱུར་དུ་འཇིག་པ་བཞིན།། རྒྱུ་རྐྱེན་བྱས་པའི་ཆོས་ཀུན་ནོར།། འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་ཆུ་ཤིང་འདྲ།། ད་ཡང འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། བདེན་དོན་རྩ་བ་མདོར་བསྡུས་ན།། ཏཀྵ་ཀ་ཡི་རྒྱན་བཞིན་དུ།། རྒྱུ་འབྲས་མཐར་ཕྱིན་གཞི་ནས་རྫོགས།། དེ་བཞིན་ཆོས་སྐུའི་སྙིང་པོ་ལ།། བདེ་བའི་ཡོན་ཏན་རང་ལ་འཆར།། རྒྱུ་འབྲས གཅིག་ཕྱིར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། རྒྱུ་འབྲས་དོན་གྱི་སྐབས་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་དགུ་པའོ།

因為三世無有遷變，所以是無迷亂的真實現前佛。因此，證悟了義即可。 這是《大圓滿了義集》中"境心基礎差別"第十八章。 然後，遍智心王對集會眾說： 我宣說因果差別：在真實了義精要中，因為未被行為所染污，所以因和果本性是一。自生覺性法性，譬如如意寶，所欲果實同時圓滿。同樣，在法身了義中，僅僅通過證悟功德即圓滿。 現在請聽集要：其他乘法都是因果，不是同時而是次第尋求。因為有努力修行所以是輪迴之因。暫時獲得快樂但無究竟。宣說因果生起次第而解脫。 譬如一切有為之物，無常迅速毀滅一樣。因緣所作的一切法都是錯誤的。果不會生起，如同水中樹。 現在請聽集要：真實義理根本總結：如同達叉迦龍王的裝飾，因果究竟從根本圓滿。同樣，在法身精要中，安樂功德自然顯現。因為因果是一故自然成就。 這是《大圓滿了義集》中"因果義理差別"第十九章。

།།། དེ་ནས་ཀུན་རིག་རྒྱལ་པོ་ཡིས།། བསྒོམ་དུ་ཡོད་མེད སྐབས་དབྱེ་བ།། ཆེད་དུ་དགོངས་ཏེ་བཀའ་སྩལ་པ།། དེས་དོན་མ་ནོར་འཕྲད་འདོད་ན།། མ་བསྒོམས་སངས་རྒྱས་ད་ལྟ་ཉིད།། རང་བྱུང་ཆོས་སྐུ་ཡེ་ཡིན་ལ།། བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་བསྒོམ་དུ་མེད།། ད་ཡང་འདུས་པའི སྙིང་པོ་ཉོན།། དེ་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་གདོད་ནས་དག། ཀུན་བཟང་ང་ཡི་ཡང་སྙིང་རྒྱུད།། མ་ནོར་གདམས་ངག་རྣམ་པ་ལྔས།། ཚེགས་མེད་རང་སེམས་སྙིང་པོའི་དོན།། སྐལ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་གྱིས།། ད་ཡང་རྡོ རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། སངས་རྒྱས་དགོང་པ་ཇི་ལྟ་བ།། སེམས་ཅན་བློ་ཡིས་རྟོགས་པའི་ཐབས།། དཔེས་མི་མཚོན་ཕྱིར་མ་བཤད་པར།། གདམས་ངག་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་ནི།། མ་བསྒོམས་ད་ལྟ་ཉིད་དུ་ཡང།། ངེས དོན་རྟོགས་ཕྱིར་བསྒོམ་མེད་དོན།། མ་བསྒོམས་འབྲལ་མེད་སངས་རྒྱས་ཐུགས། ཀུན་བཟང་ཐུགས་དང་མཉམ་པར་ནི།། བདེ་བའི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་ཆེན་དུ།། བསྒོམ་དུ་མེད་པར་ངས་བཤད་ཀྱིས།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ སེམས་དཔའ་ཉོན།། དེ་དོན་གདམས་ངག་སྐལ་མེད་ལ།། ཞི་གནས་བློ་ནི་མ་ཡེངས་པ།། བསྒོམ་དུ་ཡོད་པ་གནས་པའི་ཐབས།། འཁོར་ལ་བསྟན་གྱིས་ཡིད་ཀྱིས་ཉོན།། བསྒོམ་དུ་མེད་ལ་སུ་སྐྲག་པ།། མཚན་ཉིད དབང་གསུམ་རིམ་གྱིས་བསྟན།། དེ་དོན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ།། ཡིད་ཆེས་གདེང་དང་ལྡན་པར་འབྱུང།། དེ་ཕྱིར་རང་སེམས་དགོན་པ་བརྟེན།། དེ་གནས་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་འཕེལ།། ཉམས་ནི་ཕྱི་ནང་རིམ་གྱིས འབྱུང།། དེ་བྱུང་དགའ་བྲོད་སེམས་མི་བྱ།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། རྣམ་གྲངས་མཚོན་པའི་ཚིག་རྣམས་ལས།། བཟློག་སྟེ་བརྗོད་མེད་རང་ལ་བཞག། ཐ་མལ་རྗེས་སུ་མ་འབྲངས་པ།། བསྒོམ་དུ་ཡོད་པའི མཆོག་ཏུ་བཤད།། དེ་ཕྱིར་མ་ཡེངས་བསྒོམ་པ་ནི།། ཉིད་ལས་མི་གཞན་འཁོར་རྣམས་ཀྱང།། དོན་གྱི་སྒོ་ནས་ཤེས་པར་གནང།། རིག་འཛིན་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ནི།། ཏིང་འཛིན་གོམས་པས་བརྟན པ་ཐོབ།། འཁོར་ན་གནས་པའི་དད་ཉན་ཀྱང།། མོས་པའི་ལྟ་བ་གོམས་པར་བྱེད།། ཤེས་རབ་དམན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ།། གནས་དང་མི་གཡོ་ལྷུན་གྲུབ་འདོད།། དེ་ཕྱིར་རང་སེམས་རྟོགས་པར དཀའ།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། བསྒོམ་དུ་ཡོད་མེད་སྐབས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་པའོ།

然後，遍智王特意宣說可修與不可修的差別： 若欲無誤契入實義，無需修習即是現前佛。自生法身本來如此，菩提心要不可修。 現在請聽集要：因此法性本來清凈。普賢我的深奧續，通過五種無誤教誡，輕易地使具緣者了悟自心要義。 現在金剛薩埵請聽：眾生心智如何了悟佛陀密意，因為不可以比喻表示故未說明，僅僅通過顯示教誡，即便現在不修，也能了悟了義，故說無修之義。無修而不離的佛心，與普賢心等同，在大樂輪續中，我說是不可修的。 現在金剛薩埵請聽：對於無緣得此義教誡者，為眷屬宣說可修的止觀不散亂安住之法，請用心聆聽。對於害怕不可修的人，次第宣說三種特徵灌頂。對於親身體驗此義者，會生起具有確信的自信。因此依止自心靜處，住於此處智慧極其增長。內外體驗會次第生起，生起后不要生歡喜心。 現在金剛薩埵請聽：遠離種種表示的詞語，安住于不可言說的自性中。不隨順平常，這被說為可修之最勝。因此，不散亂的修習，對你們眷屬來說也不是外在的，允許從義理角度理解。持明菩薩們也通過習慣禪定而獲得穩固。在座的信眾聽者也要習慣於信解的見地。智慧低劣的瑜伽士希求安住、不動和任運成就。因此很難了悟自心。 這是《大圓滿了義集》中"宣說可修不可修差別"第二十章。

།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ལ།། ཀུན་རིག་རྒྱལ་པོས་བཀའ་སྩལ་པ།། ཡེ་ནས་ཡོད པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱི་ཁྱད་དབྱེ་བ།། ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ཀྱིས་ཟུང།། རང་སེམས་མ་རྟོགས་སེམས་ཅན་གྱིས།། འཁོར་བ་གང་ནས་གང་དུ་འཁྲུལ།། ཅེས་འཁྲུལ་ལྡོག་ཐབས་མ་ཤེས་པས།། ཡོད མེད་གཟུང་འཛིན་བླ་དགས་ལ།། འཁྲུལ་པ་རྣམས་ནི་དམ་པར་འཛིན།། འཁོར་འདས་ཆོས་ལ་བརྟགས་པས་ལན།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། གང་ལའང་རྟོག་པ་མ་ཤེས་ཕྱིར།། ལོག་ལྟ་གང་ཞིག་ནོར་བའི ལམ།། གཉིས་མེད་དོན་ལ་མ་རེག་འཁྲུལ།། དེ་ཕྱིར་གཉིས་མེད་མ་རྟོགས་ནས།། ལུས་ངག་སྩོལ་བ་སྡུག་བསྔལ་སྣོན།། དེ་ཕྱིར་ངེས་དོན་ལུང་མེད་ན།། ཐེག་དགུ་ཤེས་ཀྱང་གྲོལ་མི་སྲིད།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ ཉོན།། ཡེ་ནས་ཡོད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ།། ལུང་ལྡན་ངེས་པའི་དོན་ཕྲད་ན།། རྟོགས་དུས་ད་ལྟའི་ཚེ་འདི་ལ།། རང་སེམས་སྙིང་པོ་རྟོགས་པར་གྱིས།། ཀུན་བཟང་ངང་ལ་ཐོག་མཐའ་མེད།། དུས་གཅིག་ཆོད་ཕྱིར་མངོན སངས་རྒྱ།། འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་ཀྱང།། ད་ཡོད་ཕྱིར་ན་ཐོག་མ་ཡོད།། སྐྱེ་བ་མི་ལེན་ཐ་མ་བྱུང།། ད་ལྟར་མ་བྱོན་སེམས་དཔའ་ཡིས།། ཐོག་མཐའ་མ་ཆོད་རྩོལ་བར་བྱེད།། དེ་ཕྱིར་རང་སེམས་རྟོགས པར་དཀའ།། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་སྨོས་ཅི་དགོས།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། དེ་ཕྱིར་ངེས་པའི་ལུང་བསྟན་གྱིས།། འཁྲུལ་པ་ལྡོག་ཐབས་ཤེས་པ་དེས།། ངེས་དོན་ཚིག་གི་གདམས་ངག་ནི།། བསྟན་པས་དོན རྟོགས་སྐད་ཅིག་མར།། སངས་རྒྱས་ཀུན་དང་དགོངས་པ་མཉམ།། ཐོག་མཐའ་ཆོད་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན།། དེ་ཕྱིར་ངེས་པའི་རྒྱུད་དོན་འདི།། རྟོགས་པས་ཆོག་ཕྱིར་ཡ་མཚན་ཅན།། དེས་ན་ཚེགས་མེད་དོན་ཆེན པོ།། ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཏུ་བཤད།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། རྟོགས་མ་རྟོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྐབས་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའོ།

然後，遍智王對集會眾說： 本來存在的法身，了悟與未了悟的差別，請仔細聽並牢記。未了悟自心的眾生，從何處迷惑到何處，因為不知如何逆轉迷惑的方法，所以執著有無、能所的戲論，將迷惑執為真實。輪迴涅槃諸法都是分別所致。 現在請聽集要：因為不知任何分別，所以邪見是錯誤的道路。未觸及不二義理而迷惑。因此未了悟不二，身語努力增加痛苦。所以若無了義教授，即使通達九乘也不可能解脫。 現在金剛薩埵請聽：對於本來存在的法性，若遇到具教授的了義，在了悟時即在今生，了悟自心精要。普賢境界無始無終。因為一時頓斷故現前成佛。過去諸佛也因為現在存在故有開始，不再受生故有結束。現在未來的菩薩們，因未斷始終而努力。因此難以了悟自心，更何況一切眾生。 現在請聽集要：因此通過了義教授，了知逆轉迷惑的方法，宣說了義語句教誡，在了悟義理的剎那，與諸佛密意等同。因斷始終故遍知一切。因此了悟此了義續義，即已足夠，故為稀有。所以無需費力而義理廣大，被說為一切法中最殊勝。 這是《大圓滿了義集》中"宣說了悟未了悟差別"第二十一章。

།།། དེ་ནས་ཀུན་རིག་རྒྱལ་པོ ལ།། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་དོན་ཞུས་པ།། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་འབྲས་བུ་ཡི།། རྩ་བའི་མདོ་ནི་ཇི་ལྟར་བསྡུ།། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་བཤད་དུ་གསོལ།། དེ་སྐད་ཞུས་པའི་དོན་གསན་ནས།། འདུས་པའི་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ པ།། དངོས་མེད་རིག་པའི་ལྟ་བ་ནི།། རང་བྱུང་སྐུ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིན་ཕྱིར།། ལྟ་བའི་ནང་ནས་དམ་པའི་མཆོག། དེ་ཕྱིར་དོན་ལ་རིག་པར་བལྟ།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། ཤེས་པ་རང་གསལ་ལྟ་བ་ནི།། ངོ་བོ་དབྱེ བ་རྣམ་དྲུག་གིས།། རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ཡིན་པས།། དེ་ཉིད་ལུས་མེད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། ཕྱི་ནང་མེད་པ་རྣམ་དག་དབྱིངས།། ཉི་མ་ཤར་ནས་མུན་མེད་གསལ།། རང་བྱུང་ངོ་བོ་རིག་པར་ཤར།། དེ་ཙམ་ཉིད ནས་ད་ལྟའི་ཐུགས།། གསང་བ་དམ་པ་ལྟ་བའི་མཆོག། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། རང་བྱུང་རིག་པའི་ལྟ་བ་ལ།། དེ་ལ་མ་ནོར་ངེས་ཤེས་ཏེ།། སྐྱེས་ཀྱང་དམ་པར་མི་འཛིན་ཕྱིར།། འདི་མཉམ་འཛིན་རྟོག་མེད པར་གསལ།། ཡང་དག་བློ་ལ་གོལ་ས་མེད།། དེ་ཕྱིར་དངོས་མེད་འཛིན་བྲལ་གྱིས།། ཡང་དག་ལྟ་བའི་དགོངས་པ་འདི།། མ་ནོར་ལུང་དང་མཐུན་གྱུར་ན།། ཀུན་བཟང་ང་དང་ལྟ་བ་མཐུན།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས དཔའ་ཉོན།། གཞི་ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ།། གར་མཁན་ལག་པ་ཇི་བཞིན་དུ།། སྣ་ཚོགས་སྣང་ཡང་གཟུང་དུ་མེད།། དེ་ཙམ་ཉིད་ནས་གཞི་མི་འགྱུར།། དེ་དོན་མ་ནོར་རྟོགས་པ་ན།། རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ ན།། རང་གི་མཚན་ཉིད་འགྱུར་བ་མེད།། ཇི་སྐད་བཏགས་ཀྱང་དོན་དང་མཐུན།། རང་བྱུང་ངེས་པའི་ལྟ་བ་ཡིན།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། ལྟ་བ་ངེས་པ་མདོར་བསྡུ་བ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ གཉིས་པའོ།

然後，金剛薩埵向遍智王請問： "見修行果的根本要義如何總結？請遍智導師解說。" 聽聞此請問后，對集會眷屬宣說： "無實體明覺的見地，因為是自生身體的因，故為見地中最殊勝。因此應以明覺觀察義理。 現在金剛薩埵請聽：自明的知識見地，以六種本質差別，是其自相，即是無身法身。無內外的清凈法界。如日出后無暗明朗，自生本質顯現為明覺。僅此即是現前心，最勝秘密見地。 現在請聽集要：對於自生明覺見地，對此無誤確信，雖生起也不執為真實，故此等持離分別而明瞭。正確的智慧無迷失之處。因此以無實執離執著，若此正確見地的密意與無誤教授相符，則與我普賢見地相同。 現在金剛薩埵請聽：確定與不確定的基礎，如同舞者的手勢，雖現種種相yet無可執取。僅此即是不變的基礎。當無誤了悟此義時，了悟自相時，自相不變。無論如何安立都符合義理。這是自生確定的見地。" 這是《大圓滿了義集》中"略說確定見地"第二十二章。

།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་ཡང་གསུངས་པ།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་གསལ་བ་ཡི།། དོན་དང་མི་འབྲལ་ཏིང་འཛིན་ནི།། གསལ་ལ་མི་རྟོག་མི་གཡོ་བ།། ངོ་བོ་ལ སོགས་དབྱེ་བ་ཡིས།། བརྒྱད་ཚན་གསུམ་གྱི་མན་ངག་གིས།། གཉིས་གསུམ་བསྲེས་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི།། ཡེ་ཤེས་རང་བྱུང་ཆེན་པོ་ལ།། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྲུབ་ན།། རྩོལ་བསྒྲུབ་འདས་པའི་བྱང་ཆུབ སེམས།། གསལ་ཙམ་ཉིད་ནས་དམིགས་པ་མེད།། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཀུན་རིག་པས།། དེས་ཁྱབ་གར་གནས་སངས་རྒྱས་ཡིན།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ནམ་མཁའི་ངང་དུ་སྤྲིན་སངས་ལྟར།། ང་ཡི་ཆོས་སྐུ ངོས་ཟིན་ན།། ཐོག་མ་མེད་ནས་བསགས་པ་ཡི།། རྣམ་རྟོག་ཕུང་པོ་དཔག་མེད་པའི།། དངོས་དེ་ཆོས་སྐུ་རིག་པ་ལས།། རྣམ་རྟོག་སྟོང་པའི་ངང་དུ་སངས།། འདི་ཤེས་རང་རིག་སྒོམ་པའི་མཆོག། ཆོས་སྐུ་སྙིང་པོ་བྱང ཆུབ་ལ།། མཚོན་དུ་མེད་པར་རྐྱེན་དང་བྲལ།། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་ཀུན་རིག་ནས།། དེས་ཁྱབ་ཆོས་སྐུ་རང་གསལ་འདིས།། ཀུན་ལ་དབང་བསྒྲུབ་ཐོབ་པ་ཡིན།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། ངེས་དོན སྒོམ་པ་བསྡུ་བ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པའོ།

然後，遍智導師又對集會眷屬說： "自明本智光明的義理不離的禪定，明朗無分別不動搖。以本質等差別，通過二十四種教授，二三交融的法性，在自生大智慧中，若無分別智慧任運成就，則超越勤作修證的菩提心，僅是明朗而無所緣。如是遍知，遍及一切處皆是佛。 現在請聽集要：如同虛空中雲消散，若認識我的法身，則無始以來積聚的無量分別蘊，其實相從法身明覺中，消融于空性之境。了知此即是自明修持的最勝。對於法身精要菩提，無可表示離諸緣。如是遍知，此遍及一切的自明法身，獲得對一切的自在力。" 這是《大圓滿了義集》中"略說了義修持"第二十三章。

།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ།། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། བྱ་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ནི།། ད་ལྟའི་ལུས་འདི་བླངས་པའི ཚེ།། སྤྱོད་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་དྲུག་གིས།། དོན་རྟོགས་སྤང་བླང་མེད་པའི་ཕྱིར།། ཐེག་པ་ཀུན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས།། དེ་ཡང་རང་སེམས་རྟོགས་པའི་གདེང།། དུས་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ།། རང་གསལ་རིག་པ འདི་ཉིད་ལས།། དེ་ལས་གཞན་དུ་བོགས་མི་འདོན།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། ད་ལྟ་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱིས་ཀྱང།། གཞན་དུ་མ་ཚོལ་དོན་འདི་ལ།། མ་ཡེངས་རིག་སྤྱོད་དོན་དྲན་ན།། འཁོར་བ མེད་པའི་མཛད་སྤྱོད་ཡིན།། གང་ཡང་རུང་བ་ཅི་ལ་ཡང།། སྐྱོན་ཡོན་དགགས་བསྒྲུབ་མེད་རྟོགས་པས།། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་འཛིན་པ་ནུབ།། དོན་གསལ་བརྗེད་ངས་ཆགས་པ་ཆུང།། རྩིང་ཆོས་ང་རྒྱལ་ཆོས་མི འབྱུང།། དེ་ཕྱིར་སྤྱོད་པའི་གདེང་དུ་བཤད།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ཤེས་རབ་བལྟ་བའི་གདེང་སྤྱོད་ཀྱིས།། དུག་ལྔ་རང་གྲོལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི།། གང་དུ་སྐྱེས་ཚེ་འདི་ཉིད་གསལ།། རང་བྱུང་རིག་པའི་གོལ་ས མེད།། དེ་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་སྟེ།། འདུ་ཤེས་རྟོགས་པ་ཐབས་ཀྱིས་ཀྱང།། ངོས་ཟིན་ངེས་པའི་གདེང་ལྡན་ཕྱིར།། རྐྱང་པ་དུས་མཉམ་ཡུལ་སྣང་ལ།། ཉི་ཟླ་གཟས་ཟིན་ཇི་བཞིན་དུ།། ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་པའི་མཆོག་ཏུ བསྟན།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། སྤྱོད་པ་མདོར་བསྡུས་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པའོ།

然後，遍智導師對集會眷屬宣說： "無作為的行為，當獲得此現前身體時，以行為的六種差別，因了悟義理無取捨，故超勝一切乘。這也是證悟自心的確信。在一切時間和情況中，只有這自明的覺性，除此之外別無增益。 現在金剛薩埵請聽：現在以身語意，不向他處尋求，對此義理不散亂，覺性行為憶念義理，這是無輪迴的行為。對任何事物，了悟無過失功德、無遮止成立，世間言說執著消失。義理明朗少忘失貪著，粗相我慢法不生。因此說為行為的確信。 現在請聽集要：以智慧見地的確信行為，五毒自解脫為本智。無論何時生起皆明朗。自生覺性無迷失之處。因此是瑜伽行為。以了悟想法的方便，具有認識確定的把握，故對單一同時的境相，如日月被蝕一般，教示為智慧行為的最勝。" 這是《大圓滿了義集》中"略說行為"第二十四章。

།།། དེ་ནས་ཀུན་རིག་རྒྱལ་པོ་ཡིས།། འདུས་པའི་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ།། ངེས་པའི གདེང་ལྡན་ཡིད་ཆེས་པའི།། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་པོས་ནི།། ཕྱི་མ་མ་ཡིན་དུས་འདིར་ནི།། ཡེ་ཤེས་མངོན་གྱུར་འབྲས་བུ་ཡིན།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། དཔེར་ན་ཆུ་དངས་རྙོག་མེད་བཞིན།། རེ་དོགས་མེད པའི་འབྲས་བུ་ལ།། གོལ་སྒྲིབ་བྱ་བའི་མིང་ཡང་མེད།། ཉམ་ང་མེད་པའི་གདེང་གིས་ཟིན།། ཞེ་འདོད་མེད་པའི་ཉམས་ཞིག་འབྱུང།། ཉམས་མེད་རིག་པ་ཉམས་ཀྱི་མཆོག། དེ་དོན་ཡིད་ཆེས་འབྲས་བུའི མཆོག།དཔེར་ན་རྩི་འཚལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།། འབྲས་བུ་གསེར་ལ་སྨོས་ཅི་དགོས།། དེ་བཞིན་ངེས་པའི་གདེང་ལྡན་ན།། འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་སྨོས་ཅི་དགོས།། ངེས་དོན་བྱང་ཆུབ་དུས་འདིར་འགྲུབ།། ད་ཡང་འདུས་ པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ཆོས་སྐུ་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བའི་དཔེ།། ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་རྩོལ་མེད་པར།། རྒྱ་མཚོར་གཟུགས་བརྙན་འཆར་བ་ལྟར།། སེམས་ཅན་མོས་པ་ཐ་དད་པར།། གཟུགས་སྐུ་རྣམ་གཉིས་དུས་གཅིག འབྱུང།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། འབྲས་བུ་ངེས་པར་བསྡུ་བ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པའོ།།།། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡིས།། འདུས་པའི་འཁོར་གྱི་དོན་ཆེད་དུ།། ཀུན་རིག སེམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ།། བདེན་པའི་ཡིད་ཀྱིས་འདི་སྐད་གསོལ།། རྩ་བ་གཅིག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ།། འགྲོ་དྲུག་སྡུག་བསྔལ་ཅི་ལས་བྱུང།། མུ་སྟེགརྟག་ཆད་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ།། ཐེག་པའི་རིམ་པ་གང་ལས་བྱུང།། མཉམ པའི་རྒྱལ་པོས་བཤད་དུ་གསོལ།། དེ་སྐད་ཞུས་པའི་དོན་གསན་ནས།། འདུས་པའི་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ།། འགྲོ་དྲུག་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་ནི།། ལྷན་ཅིག་མ་རིག་རྒྱུ་ཉིད་ལས། ཀུན་བརྟགས་མ་རིག་རྐྱེན་བྱས ནས།། ཐག་པ་སྦྲུལ་དུ་འཛིན་པ་བཞིན།། དབང་པོས་ཡུལ་ལ་དེར་སེམས་པས།། ལེ་ལོ་སྙོམས་ལས་དམན་ལ་སྦྱར།། ཆགས་སྡང་ལྔ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པས།། དེ་ཡི་རྣམ་སྨིན་འབྲས་བུ་འབྱུང།། ད་ཡང འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། དམྱལ་བས་རང་སེམས་མེ་སོགས་མཐོང།། ཡི་དྭགས་མི་གཙང་མཐོང་ཡུལ་སྡང།། བྱོལ་སོང་ངམ་གྲོག་གྱེན་ཐུར་སྣང།། མི་ཡིས་མཐོང་ཡུལ་བཞི་རུ་སྣང།། ལྷ་མ་ཡིན་གྱིས་གོ་མཚོན མཐོང།། ལྷ་ཡིས་རིན་ཆེན་སྣ་བདུན་མཐོང།། དེ་དག་འགྲོ་དྲུག་སྡུག་བསྔལ་ཡིན།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། འགྲོ་དྲུག་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་ཚུལ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པའོ།

然後，遍智王對集會眷屬宣說： "具有確定把握的信心，以六種差別，不是來世而是此時，即為智慧現前的果。現在金剛薩埵請聽：譬如清澈無濁的水，對無希望恐懼的果，連迷亂障礙之名也無。以無畏懼的確信把握，生起無慾望的體驗。無體驗的覺性是體驗之最勝。此義為信心果之最勝。譬如有妙藥，何須言及金果。同樣，若具確定把握，何須言及佛果。了義菩提於此時成就。 現在請聽集要：法身影像生起的比喻，如日月星辰無勤作，于大海中現影像，眾生各異的信解中，二種色身同時生起。" 這是《大圓滿了義集》中"總結果位"第二十五章。 然後，金剛薩埵為集會眷屬的緣故，以真誠心向遍智心王如是請問： "在一根本法性中，六道苦從何而生？外道常斷如何迷亂？乘的次第從何而來？請平等王解說。" 聽聞此請問后，對集會眷屬宣說： "六道苦生起，是從俱生無明因，以遍計無明為緣，如繩誤執為蛇般，以根對境而起念，懶惰平庸適用於下等，貪嗔五者受用，由此生起異熟果。 現在請聽集要：地獄見自心為火等，餓鬼見不凈境生嗔，旁生見深谷上下坡，人見境現為四種，非天見甲兵，天見七寶。這些是六道之苦。" 這是《大圓滿了義集》中"教示六道苦生起方式"第二十六章。

།།། དེ ནས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ།། མུ་སྟེགས་འཁྲུལ་ཚུལ་བཀའ་སྩལ་པ།། ཡོད་མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ནི།། འགྱུར་བ་བཞི་དང་རྟག་པ་ལྔ།། ཐམས་ཅད་བདག་གིས་བྱས་པར་འདོད།། རྒྱུ་འབྲས་ལོག་པའི་བརྟུལ ཞུགས་ཀྱིས།། ཐར་ལམ་མི་ཐོབ་འཁོར་བར་ལྟུང།། མར་འདོད་བྱེ་མ་བཙིར་བ་འདྲ།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ཡེ་མེད་ཆད་པའི་འདོད་པ་ནི།། ཕུང་པོས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན།། རྡུལ་ཕྲན་དག་ལས བྱུང་བའི་ཕྱིར།། འབྱུང་བ་ལྔ་ཞིག་རང་ཐིམ་ནས།། མེ་ཤི་ཐལ་བ་རླུང་ཁྱེར་འདྲ།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། གཉིས་ཀ་གཞིར་འདོད་མུ་སྟེགས་ནི།། རིག་བྱེད་སྨྲ་བའི་ལྟ་བ་སྟེ།། གཞི་ནི་ངེས་པ་མེད་པ ལ།། སྣང་བ་གང་ཡང་མི་འགོག་འདོད།། གདོན་གྱིས་ཟིན་པའི་སྨཡོན་པ་འདྲ།། དེ་ཡི་འབྲས་བུ་ངེས་པ་ནི།། སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་མ་ཤེས་པས།། འབྱུང་ཆེན་གཏོས་ཀྱི་མུན་པ་བཞིན།། ཐུགས་རྗེའི་ཉི་ཟེར་ཞགས་ཐག ཆད།། དམྱལ་བའི་འབྲས་བུ་ཐེ་ཚོམ་མེད།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས།། མུ་སྟེགས་འཁྲུལ་ཚུལ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པའོ།

然後，對集會眷屬宣說外道迷亂方式： "執著有邊的見解，即四變和五常，認為一切皆由我所作。以顛倒因果的苦行，不得解脫道而墮輪迴。如欲得油而榨沙。 現在請聽集要：無有斷見的主張，一切蘊所攝諸法，因從微塵而生，五大自然融入后，如火熄滅灰被風吹散。 現在請聽集要：二者皆認為是基礎的外道，即吠陀論的見解，認為基礎無有確定，而不遮止任何顯現。如被魔附的瘋子。其果報確定是：因不知心的根本，如大種粗重的黑暗，慈悲陽光繩索斷絕，必定感得地獄果報，毫無疑問。" 這是《大圓滿了義集》中"教示外道迷亂方式"第二十七章。

།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ།། ཐེག་པའི རིམ་པ་བཀའ་སྩལ་པ།། གཞི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་སྟེ།། མཐུན་དཔེ་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལ།། གཟུགས་བརྙན་ཐེག་པ་རིམ་དགུ་བྱུང།། དེ་རྣམས་དོན་གྱི་དབྱེ་བ་ནི།། དང་པོ་ཉན་ཐོས་ལྟ་བ་ཡང།། མདོ་སྡེ་པ་དང་བྱེ་བྲག གཉིས།། མཁན་སློབ་སྡོམ་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས།། དཀའ་ཐུབ་ལུས་གདུངས་བཟོད་པ་དེས།། སེམས་ཀྱིས་ལུས་ངག་བཙོན་བཟུང་ཡང།། རྡུལ་དང་ཤེས་པ་གཉིས་འདོད་པས།། གླང་ཆེན་འདམ་དུ་བྱིང་བ་ལྟར།། ལུས ངག་ལས་ཀྱི་རྩོལ་བ་ཡིས།། འབྲས་བུ་མི་ཐོབ་སྙིང་རྗེའི་གནས།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། བླ་མ་དག་ལ་མི་བརྟེན་པར།། རང་སེམས་དོན་ལ་བློ་སྦྱངས་ཕྱིར།། རྟེན་འབྲེལ་ཕྱི་ནང་རྩད་བཅད་ནས།། སྟོང་པ ཉིད་ལ་རྟེན་འཆའ་བ།། བཙན་པར་མི་འགྱུར་ཉམས་པའི་ཕྱིར།། ནོར་བུས་རྒྱལ་སྲིད་བསྒོམ་པ་འདྲ།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ཆོས་རྣམས་སེམས་སུ་འདུས་ནས་ནི།། ཀུན་རྫོབ་དང་ནི་དོན་དམ་དུ།། སོ སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས།། བདེན་པ་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་ཕྱེ།། གཅིག་བོར་ནས་ནི་གཅིག་ཚོལ་བ།། ཆུ་བཞག་ཟླ་བ་ངོས་འཛིན་འདྲ།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ཐམས་ཅད་རྩ་བ་གཅིག་པ ཡི།། རང་གི་སེམས་ཀྱི་སྙིང་པོའི་དོན།། ཟབ་ལ་རྒྱ་ཆེ་མི་ཤེས་པས།། བསམ་དུ་མེད་ངང་གང་འཇོག་པ།། བྱིས་པ་དེ་ནི་བླུན་པ་སྟེ།། མུན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཉིད་དུ་འགྱུར།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། རྒྱུ མཚན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པའོ།

然後，對集會眷屬宣說乘的次第： "基礎是法身自性，比喻如明鏡，現九乘次第影像。其義理差別是： 首先聲聞見解，分經部和毗婆沙兩派。以和尚、弟子戒律差別，以苦行折磨身體的忍耐，雖以心控制身語，但執著微塵和意識二者，如大象陷入泥沼。以身語業的勤作，不得果位，實為悲憫之處。 現在請聽集要：不依止上師，為修習自心義理，探究內外緣起后，依止空性。因不堅固而退失，如以寶珠觀想王國。 現在請聽集要：諸法攝歸於心后，以分別智慧，將世俗諦和勝義諦分為二諦。舍一求一，如舍水認月影。 現在請聽集要：一切同一根本的自心要義，深廣難知，故安住于不可思議狀態。此為愚童之舉，將成為黑暗之處。" 這是《大圓滿了義集》中"教示因相乘見解"第二十八章

།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའི་ངང་ལས་ནི།། དག་པ་བཞི་ཡི་སྒོར་ཞུགས ནས།། ཡོ་བྱད་ཕྱི་ལ་གཙོར་འཛིན་ཅིང།། ཀུན་རྫོབ་ལྷ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ།། རྒྱུད་དག་པ་ཡི་ཏིང་འཛིན་གྱིས།། སྐུ་ནི་གཟུགས་བརྙན་ཕྱག་མཚན་དང།། བཟླས་བརྗོད་གཙང་སྦྲ་དུས་ཚིགས་ཀྱིས།། རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས པའི་ནུས་མཐུ་ཡིས།། རིགས་གསུམ་དཀྱིལ་འཁོར་ལྷར་གསལ་ཀྱང།། དངོས་གྲུབ་གཞན་ལ་རེ་བ་ཡིས།། ཁྱི་རྒན་འདབ་ཆགས་བསྙེགས་པ་འདྲ།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། རང་སེམས་དབྱེ་བ་མེད་པ ལ།། ཨུ་པ་ཡ་ཡི་ཐེག་པ་ཡང།། གོང་འོག་ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་འཛིན་པ།། ནེ་ཙོ་མི་ལྟར་འཆོས་པ་འདྲ།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ཡོ་ག་རྣལ་འབྱོར་སེམས་དཔའ་ཡིས།། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཡི་སྒོར་ཞུགས་ནས།། ཡོ བྱད་གཙོ་རུ་མི་འཛིན་པར།། དོན་དམ་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ལ།། ལྷ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་འཕགས་པའི་སྐུ།། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེན་པོ་ཡི།། ཆོས་དབྱིངས་དག་པའི་བྱིན་བརླབས་ལས།། ལྷ་དང་བདག་ཏུ་མཉམ་པ ཡིས།། དམ་ཚིག་ཡེ་ཤེས་ལྷར་གསལ་ཀྱང།། རྒྱལ་སྲིད་མེད་པའི་བློན་པོ་འདྲ།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། བླ་མའི་དོན་མེད་ནན་བརྟགས་ཀྱིས།། དམིགས་པ་ཅན་ལ་སེམས་གཏད་ཀྱང།། རྣམ་པར་གྲོལ བར་མི་འགྱུར་ཏེ།། ནམ་མཁའ་དག་ལ་འཛིན་པ་བཞིན།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། ཕྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐེག་པའི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་པའོ།

然後，遍智導師對集會眷屬宣說： "從法性空性中，入四清凈門，執著外在資具為主，於世俗本尊壇城中，以清凈續部的禪定，身相為影像和手印，以誦咒、潔凈和時節，因緣聚合的力量，雖明觀三部壇城諸尊，但期望他處成就，如老狗追逐飛鳥。 現在請聽集要：于無分別自心，方便乘也執著上下見行二者，如鸚鵡學人說話。 現在請聽集要：瑜伽菩薩入四印門后，不執著資具為主，于勝義無生滅中，本尊壇城聖尊身，大毗盧遮那佛清凈法界加持下，本尊與自身平等，雖明觀誓言智慧尊，卻如無王國的大臣。 現在請聽集要：無上師義理而強加推測，雖專注于有所緣境，也不能獲得解脫，如執著清凈虛空。" 這是《大圓滿了義集》中"教示外續部乘見解"第二十九章。

།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། འཁོར་འདས་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་ལ།། སེམས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ཅི་སྐྱེས་ཀྱང།། མཚན་མའི་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པར།། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་སེར་བུ་འདྲ།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ ཉོན།། ཡོད་མེད་དབུས་ལ་མི་གནས་པས།། སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི།། ཡུལ་སེམས་དབྱེ་བ་མེད་པར་འདོད།། དེ་ཕྱིར་བདེན་པ་གཉིས་མེད་གཞི།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། དེ་དོན་ལམ་གྱི་རིམ་པ ནི།། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་བསྒོར་ཞུགས་ནས།། ཏིང་འཛིན་གསུམ་གྱིས་ལྷ་བསྒོམས་པས།། གྲིབ་མ་གཟུགས་སུ་བསྒྱུར་བ་འདྲ།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། བྱས་པའི་ཆོས་རྣམས་མ་ལུས་ཀུན།། ཡིད དང་ཀུན་གཞི་གཉིས་འདུས་པས།། ཀུན་གཞི་མཁའ་ཀློང་རྣམ་དག་ཏུ།། རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་གང་སྤྱོད་ཀྱང།། ནམ་མཁའ་གཟའ་སྐར་རྩོལ་མེད་བཞིན།། ཀུན་བཟང་བདེ་ཆེན་ཐབས་ཀྱི་གཙོ།། ཀུན་ཏུ བཟང་པོ་གཉིས་མེད་མཁར།། འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། བདེ་ཆེན་གཉིས་མེད་རིག་པའི་རྩལ།། ངེས་པའི་གསང་སྒོ་མ་ཤེས་པས།། ཀུན་བཟང་སྤྱོད་པས་དོན་མི་རྟོགས།། ཉི་མ་སྤྲིན་གྱིས་བསྒྲིབས་པ འདྲ།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། སེམས་ཉིད་རྩོལ་བ་མེད་པ་ལ།། བསམ་པའི་དབང་གིས་བསྒྱུར་བྱས་ནས།། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་གཡེང་གྱུར་ཏེ།། མི་ཤེས་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན འདུས་པ་ལས།། བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་སུམ་བཅུ་པའོ།

然後，遍智導師對集會眷屬宣說： "輪迴涅槃本來成佛，雖生種種分別念，未成實有之相，如虛空中的旋風。 現在請聽集要：不住有無之中，三身智慧任運成就，認為境心無分別。因此，無二諦之基。 現在請聽集要：其義理道次第是：入方便智慧門，以三種禪定修本尊，如將影子轉為實體。 現在請聽金剛薩埵：一切有為法，由意與阿賴耶二者聚合，于阿賴耶虛空界清凈中，無論起何分別相，如天空中日月星辰無勤而行。普賢大樂方便為主，于普賢無二宮中，無聚散即法身，大樂無二覺性力用。因不知決定密門，以普賢行為而不解其義，如太陽被云遮蔽。 現在請聽集要：心性本無勤作，因思維力而轉變，散亂于輪迴大海，對無知者如是顯現。" 這是《大圓滿了義集》中"教示生圓二次第"第三十章。

།།། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡིས།། འདུས་པའི་འཁོར་ལ་ཕན་དོན་དུ།། ཀུན་རིག་རང་བྱུང་སྟོན་པ་ལ།། བདེན་པའི་ཡིད་ཀྱིས་འདི སྐད་གསོལ།། སྤྱི་ཡི་ཨ་ཏི་རྫོགས་ཆེན་ནི།། ཆོས་རྣམས་སེམས་སུ་ཇི་ལྟར་འདུས།། སེམས་འདོད་ལྟ་བ་ཇི་ལྟར་གོལ།། རང་སེམས་ངེས་དོན་ཇི་ལྟར་མིན།། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་བཤད་དུ་གསོལ།། དེ་སྐད་ཞུས་པའི དོན་གསན་ནས།། འདུས་པའི་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ།། སེམས་ས་ཆོས་རྣམས་གཅིག་པ་ནི།། འཁོར་བ་མྱ་ངན་འདས་པའི་ཆོས།། སྒྱུ་མ་རྣམ་གཉིས་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ།། རྣམ་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཐ་དད་ཀྱང།། སེམས་ཀྱི་ཆོས ཉིད་ངང་དུ་གཅིག།ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། དེ་ཡང་དེ་ཉིད་མཚོན་པའི་དཔེ།། སྤྲིན་དང་འཇའ་ཚོན་ཁུ་རླངས་དང།། འབྱུང་བའི་ཆོ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་ལ།། ནམ་མཁའི་ངང་དུ་རོ་གཅིག་བཞིན།། ཡུལ་གྱི་ཐ་ དད་མཚན་མ་རྣམས།། རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བརྟགས་པའི་ཕྱིར།། ཕྱི་ནང་ཆོས་རྣམས་མ་ལུས་ཀུན།། རིགས་རྒྱུད་མེད་ཕྱིར་སེམས་སུ་གཅིག། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། ཆོས་རྣམས་སེམས་སུ་འདུས པར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་སོ་གཅིག་པའོ།

然後，金剛薩埵為利益集會眷屬，以誠心向遍智自生導師如是請問： "總的阿底大圓滿，諸法如何攝於心？心執見解如何解脫？自心如何非了義？請遍智導師解說。" 聽聞此請問之義，對集會眷屬宣說： "心與諸法為一者，輪迴與涅槃諸法，幻化二種境界中，雖分別與智慧有別，但於心性法界中為一。 現在請聽金剛薩埵：再者，說明此義之喻，如雲彩、彩虹、霧氣，及種種元素變化，于虛空中味一般。 境界差別諸相，由自心所分別故，內外一切諸法，因無種姓故攝於心一。" 這是《大圓滿了義集》中"教示諸法攝於心"第三十一章。

།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ།། སེམས་འདོད་གོལ་བར་བཀའ་སྩལ་པ།། སེམས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར།། འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་བར་དོ་ན།། ཐོག མཐའ་གཅོད་ནི་མ་ཤེས་ན།། སྐྱེ་རྒས་ན་འཆི་ལས་མི་ཐར།། ས་མཁན་མེད་པའི་ཚོང་པ་འདྲ།། སྐྱེ་འཆི་གཉིས་ཀྱི་བར་དོ་ན།། ཆོས་སྐུར་ངོ་སྤྲོད་མ་ཤེས་ན།། མ་རིག་མུན་པ་སངས་དུས་མེད།། སྒྲོན་མེ་མེད་པའི་མུན ཁུང་འདྲ།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། ཡུལ་སེམས་གཉིས་ཀྱི་བར་དོ་ན། གོལ་ས་གཅོད་ནི་མ་ཤེས་ན།། ཉོན་མོངས་ཉེན་ལས་ལྡོག་མི་སྲིད།། དྲེད་མོ་གདོས་ཀྱིས་ཟིན་པ་འདྲ།། མཉམ་བཞག་རྗེས་ཐོབ་བར དོ་རུ།། རྒྱུན་དུ་འབྲལ་མེད་མ་ཤེས་ན།། ལྟ་བསྒོམ་གཉིས་ཀྱིས་རྐྱེན་མི་ཐུབ།། ཆུ་བྲན་ཐན་པས་བསྐམས་པ་འདྲ།། སྲིད་པ་དག་གི་བར་དོ་ན།། སངས་རྒྱས་འབྱུང་དུས་མ་ཤེས་ན།། གཟུགས་སྐུ་རྣམ་གཉིས་འབྱུང་མི སྲིད།། རིན་ཆེན་འདམ་ཁུང་སྟོར་བ་འདྲ།། བདག་གཞན་རྩོད་པའི་བར་དོ་ན།། གལ་མདོ་ཚིག་གི་འཕྲང་མེད་ན།། ཐེག་པ་གཞན་ལས་ཁྱད་མི་ཐོན།། གཡུལ་ངོར་ཕམ་པའི་བློན་པོ་འདྲ།། ད་ཡང འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། དེ་དག་གདམས་ངག་མེད་པའི་སྐྱོན།། སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་མ་རིག་པས།། འཁྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར།། འཁོར་བའི་རྩ་བ་ཆགས་སྡང་ལྔས།། ངན་སོང་གསུམ་དུ་རྟག་ཏུ་འཁོར།། དེ ཕྱིར་མ་རིག་སེམས་ཀྱིས་འཁྲུལ།། དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། སེམས་ཀྱི་འདོད་ལུགས་རྣམ་པ་བཅུས།། ནན་བརྟགས་ལྟ་བ་ལོག་པར་བསྟན།། དེ་ཕྱིར་སྣང་བ་སེམས་སུ་བྱས།། ངེས་དོན་མ་ཤེས་བློ་ཡིས བཅོམ།། ཡང་དག་སེམས་མེད་ཆོས་མ་ཤེས།། དེ་ཕྱིར་ལུང་མེད་རིགས་པས་དཔྱད།། ཡུལ་སེམས་རིག་པར་བློ་ཡིས་བསྲེས།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་མ་མཐོང་བར།། ལུང་ལྡན་ངེས པའི་དོན་ཆེན་འདི།། མ་རྙེད་བར་དུ་སངས་མི་རྒྱ།། དེ་ཕྱིར་ཆོས་ཀུན་རྩ་བ་ནི།། ཆོས་སྐུ་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བསྒྲིབས།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། སེམས་ནི་དོན་མེད་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར།། ཆོས་སྐུའི་གོལ་ས སེམས་ཡིན་པས།། རང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་སེམས་དང་བྲལ།། སེམས་བྲལ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སྐུ།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། གང་ཡང་རུང་བ་ཅི་ལ་ཡང།། ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ལྔའི་རྗེས་འབྲངས་པས།། ལྟ་བསྒོམ་མ་ཡིན མ་རིག་སེམས།། རིགས་དྲུག་བསྐྱེད་པ་སེམས་ཡིན་ཕྱིར།། མ་རིག་འཁྲུལ་པ་སེམས་ལས་བྱུང།། དེ་ཕྱིར་སེམས་ནི་གོལ་བར་གསུངས།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།།

然後，對集會眷屬宣說心執解脫： "因心法身被遮蔽，在輪迴涅槃中陰間，若不知斷除始終，不脫生老病死，如無嚮導之商人。在生死二者中陰，若不知指認法身，無明黑暗無消時，如無燈火之暗室。 現在請聽金剛薩埵：在境心二者中陰，若不知斷除迷處，不可能脫離煩惱險，如被捕獲的野獸。在等持與后得中陰，若不知常時不離，見修二者不能對治，如細流被幹旱枯竭。在有情界中陰中，若不知佛陀出現時，二種色身不可能現，如寶物遺失泥沼中。在自他爭論中陰中，若無關鍵語句要訣，不能勝過其他乘，如戰場上敗北大臣。 現在請聽集要：這些是無教授之過，心的根本為無明，因生種種迷亂故，輪迴根本五毒中，恒常流轉三惡趣。因此無明心迷亂。 再者請聽金剛薩埵：心的十種執著方式，詳察顯示為邪見。因此將顯現執為心，不知了義以智毀。不知無心之正法，因此無經典以理推。將境心覺性以智混淆。 現在請聽集要：未見如來藏之前，具教證之此大了義，未得之前不能凈化。因此一切法根本，法身被自心遮蔽。 現在請聽集要：心因無義而迷亂，法身解脫處是心，自生法性離心，離心自生智慧身。 現在請聽金剛薩埵：于任何事物，隨從意的五門，非見非修無明心。因心生六道故，無明迷亂從心生。因此說心得解脫。 現在請聽集要。"

དེ་ཕྱིར་སེམས་ནི་གོལ་བར་གསུངས།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། རང་བྱུང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ལ།། ཚོགས བརྒྱད་མེད་ཕྱིར་སེམས་དང་བྲལ།། སྣ་ཚོགས་སེམས་ནི་གཞན་གྱི་དབང།། རང་གི་སེམས་ཞེས་དེ་ལ་བྱ།། སྐྱོན་གྱི་རྩ་བ་སེམས་ཡིན་པས།། དེ་ཕྱིར་སེམས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ།། སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྐྱེས་པའི ཕྱིར།། ངེས་དོན་མ་ཡིན་འཁྲུལ་པའི་བློ།། དེ་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ངེས་དོན་ཨ་ཏིའི་གོལ་སར་བཤད།། དེ་ཕྱིར་སེམས་ནི་གོལ་བའི་ཆོས།། དམུས་ལོང་རིན་ཆེན་མི་མཐོང་འདྲ།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས དོན་འདུས་པ་ལས།རང་སེམས་གོལ་ས་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་སོ་གཉིས་པའོ།།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ།། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། སེམས་ནི་འཁོར་བའི་རྩ་བ་སྟེ།། ཡུལ་ནི་ སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་ལ།། སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་ཞེན།། དེ་ཕྱིར་སེམས་ནི་འཁོར་བའི་རྒྱུ།། རྟག་ཆད་འཛིན་པ་སེམས་ཡིན་པས།། ལྟ་བའི་གོལ་ས་སེམས་ལས་བྱུང།། གང་དྲན་རང་སེམས་འཁྲུལ་པ་སྟེ།། སེམས ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་རྟོག་གིས།། ཆགས་སྡང་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་བྱེད།། འཁོར་འདས་རེ་དོགས་སེམས་ཀྱིས་བྱས།། དེ་ཕྱིར་འཁོར་བའི་རྒྱུར་སེམས་གོལ།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། སེམས་ཀྱིས་བྱས་པ རྟོག་པ་ཡིས།། སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་པ་གྲངས་མེད་པ།། སེམས་འདིས་བྱས་ཕྱིར་རང་བྱུང་མིན།། དེ་ཕྱིར་སེམས་ནི་གློ་བུར་འཁྲུལ།། དེ་ལྟར་ཆོས་བརྒྱད་དམ་པར་ཞེན།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། ངེས དོན་མ་མཐོང་གླེན་པ་ཀུན།། སེམས་ལས་མ་གཏོགས་ཆོས་མེད་ཟེར།། དེ་ཕྱིར་རྨོངས་པའི་བློ་རེ་ནོར།། གླེན་བསྒོམ་མུན་པ་བསྒོམ་པས་ཕུང།། གང་དྲན་སེམས་ཀྱི་ཆོས་འདི་ལོག། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ལམ ངན་ཀུན།། བླང་དོར་སེམས་འདི་ཤིན་ཏུ་འཆལ།། དྲང་དོན་སེམས་སུ་བསྟན་པས་ཕུང།། འབད་རྩོལ་བྱས་པའི་སེམས་ཀྱིས་དཀྲུགས།། མཁྱེན་དུ་རེ་བའི་སྒྲིམ་ཚིག་གིས།། ངེས་དོན་མ་ནོར་བཀའ་འདི་བསླང།། ད ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། མ་རིག་རྨོངས་པའི་གང་ཟག་ཀུན།། ཆོས་སྐུ་རང་ཡང་སེམས་ཡིན་ཟེར།། དེ་ཕྱིར་ཚིག་ལས་དོན་མ་གོ།

因此說心得解脫。現在請聽集要： 自生集要中，無八識故離心。種種心為他緣，稱之為自心。過失根本為心故，因此不能以心清凈。因心由因緣生，非了義而是迷亂智。 再者請聽集要：了義阿底解脫處所說，因此心為解脫法，如盲人不見珍寶。 這是《大圓滿了義集》中"教示自心為解脫處"第三十二章。 然後，遍智導師對集會眷屬宣說： "心是輪迴之根本，于種種顯現境界，心生種種分別執著。因此心是輪迴因。執著常斷為心，見解之迷處從心生。任何所念皆是自心迷亂，從心所生分別念，生起一切貪嗔。輪迴涅槃希憂由心造。因此輪迴因即心解脫。 現在請聽集要：心所造作分別念，無數輪迴相續，因此心造作非自生。因此心為暫時迷亂。如是執著八法為聖。 現在請聽金剛薩埵：未見了義愚者眾，說除心外無他法。因此愚癡知見錯，愚修暗修致毀滅。任何所念心法顛倒，一切作意惡道，取捨此心極放逸，顯說心爲了義致毀滅。勤勉所作心攪擾，期望了知精進語，引出此無誤了義教法。 現在請聽集要：無明愚癡諸凡夫，說法身自身亦是心。因此從言未解義。"

། མིང་ལས་ངེས་དོན་ཤེས་པ་དཀོན།། དེ་ཕྱིར་སེམས་ཀྱིས་བྱང་མི་ཆུབ།། དེ ཉིད་བཙལ་བའི་མཐུན་དཔེ་ནི།། རྗེས་བཙལ་བས་ནི་གླང་པོ་རྙེད།། སེམས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས་དོན་བཙལ་བས།། རང་རིག་རྒྱལ་པོ་ཡེ་ཤེས་རྙེད།། དེ་རྙེད་སེམས་ཀྱི་འཛིན་པ་བྲལ།། འཛིན་བྲལ་སེམས་མེད་རང་རིག སྐུ།། དེ་དོན་འབྲལ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀློང།། སེམས་བྲལ་ཏིང་འཛིན་རྒྱུན་དུ་གནས།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། སེམས་ལ་སངས་རྒྱས་འདོད་པ་ནི།། མོ་གཤམ་བུ་དང་གཉེན་བྱེད་བཞིན།། སྣང་བ་སེམས་ཡིན ཟེར་བ་དེ།། ར་གན་གསེར་དུ་བྱེད་པ་འདྲ།། དེ་བས་ལུང་ལྡན་དོན་རྙེད་ནས།། རང་བྱུང་སྙིང་པོའི་དོན་རྟོགས་ནས།། རང་རིག་སངས་ནས་རང་སེམས་བརླག། དེ་ཕྱིར་ཆོས་སྐུ་འགྱུར་བ་མེད།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས དོན་འདུས་པ་ལས།རང་སེམས་ངེས་དོན་མིན་པར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་སོ་གསུམ་པའོ།

從名相中瞭解了義稀有。因此不能以心成佛。尋求此義的比喻是：通過尋找足跡而找到大象。從心的方面尋求義理，則找到自覺王智慧。找到它時，心的執著消失。無執著無心即自覺身。此義不離菩提境界。離心禪定恒常安住。 現在請聽集要：欲求心中有佛，如石女兒結親。說顯現即是心，如將銅變成金。因此獲得具教證義理，了悟自生精華義理，自覺清凈自心消失。因此法身無有變化。 這是《大圓滿了義集》中"教示自心非了義"第三十三章。

།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་དོན་ཆེད་དུ།། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་དོན་ཞུས་པ།། སྣང་བ་ཆོས་དབྱིངས་བལྟ་བ་གང།། དོན་གྱི་ འགྱུར་མེད་གནས་ལུགས་ཅི།། མཐའ་འབྲལ་གཞི་ངེས་བཤད་དུ་གསོལ།། དེ་སྐད་ཞུས་པའི་དོན་གསན་ནས།། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རང་བྱུང་ཆོས་སྐུ་གཅིག་གཅིག་ལ།། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འབྱུང བ་ནི།། དཔེར་ན་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་ལྟར།། དེ་ནི་ལྷུན་གྲུབ་ཀུན་གྱི་གཞི།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། འཁོར་བའི་རྒྱུ་ནི་ཞེན་རྟོག་སྟེ།། ལུང་ལྡན་གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར།། དབང་པོ་ཡུལ་ལ་རྟག་ཏུ ཡེངས།། ཆོས་བརྒྱད་གཟུང་འཛིན་དམ་པར་ཞེན།། ཆུ་བོ་བཞི་ཡིས་མི་འཇིགས་བཞིན།། འཁོར་བར་འཁྱམ་པའི་གཏན་གཞི་ཡིན།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། ཕྲ་རགས་ཡུལ་ནི་གཉེན་པོས་སྤོང།། རིས་སུ འཛིན་ཅིང་དབྱེ་བ་སྤོང།། ཡོད་མེད་འཆལ་པས་རྒྱུ་འབྲས་སྤོང།། བློ་ཡིས་གཞི་ཉིད་འཆོས་པའི་ཕྱིར།། ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་གོལ་བར་བཤད།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ཆོས་རྣམས་སེམས་སུ་བསྡུ་བའི ཕྱིར།། ཡུལ་སེམས་གཉིས་མེད་འདོད་པ་དང།། སེམས་ཉིད་རང་སྣང་ཡིན་འདོད་པས།། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་ཡིན་བལྟ་དང།། ཅིས་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར།། དབུ་མ་སེམས་ཙམ་བལྟ་བ ཡིས།། སྡུད་པའི་རྟོག་པས་གོལ་བའི་ཕྱིར།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ཕྱི་ཡི་འབྱུང་བ་རྣམ་ལྔ་ནི།། གཞན་འབྱུང་ཡིན་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་མིན།། དེ་ཕྱིར་མི་སྤོང་གནོད་མི་ནུས།། སེམས་སུ་མི་བསྡུ་ཕན་མི་ཐོག། དེ ཕྱིར་ཁོ་ནར་ཞེན་མེད་ན།། སྣང་བའི་ཡུལ་ནི་ཅིར་སྣང་ཡང།། སྒྲོ་སྐུར་མི་གདག་རང་གསལ་པ།། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཞེས་དེ་ལ་བྱ།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། གོལ་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བསྟན་པའི ལེའུ་སྟེ་སོ་བཞི་པའོ།

然後，爲了集會的緣故，金剛薩埵請問： "如何觀看顯現法界？不變義理的實相是什麼？請解說離邊際的確定基礎。" 遍智導師聽聞此請問后回答道： "自生法身唯一中，一切功德皆生起，譬如如意寶珠般，此乃任運成就一切基礎。 現在請聽金剛薩埵：輪迴之因是執著分別，具教證者不被宗派見解轉移，感官常被境界散亂，執著八法為聖，如不懼四暴流，是流轉輪迴的永恒基礎。 現在請聽金剛薩埵：以對治捨棄粗細境界，捨棄分別執著，以放逸有無捨棄因果，因為以分別改造基礎本身，所以說聲聞緣覺解脫。 現在請聽集要：因為攝諸法歸心，故欲求境心不二，認為心性即自顯，觀心性為空性，因為不作任何承認，以中觀唯識見解，以攝取分別而解脫。 現在請聽集要：外在五大種，因為是他生故非智慧。因此不捨不能害，不攝於心不能益。因此若無執著，無論顯現何種境界，不增不減自明顯，稱之為法界。" 這是《大圓滿了義集》中"教示無迷亂法界"第三十四章。

།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ།། ཀུན་རིག་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཡིས།། གནས་ལུགས་འགྱུར་མེད་བཀའ་སྩལ་པ།། ཆོས་སྐུ་ཁྱབ་པའི་ཕྱི་ནང་ཆོས།། མཐའ་དབུས་མེད་པ་ཐམས་ཅད ཀྱི།། གནས་དང་གཞི་ཡི་རྟེན་བྱེད་པ།། རང་བྱུང་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་སྟེ།། འདི་ནི་བདེ་གཤེགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི།། ཐུགས་ཀྱི་དམ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། རང་བྱུང་སྙིང་པོ་འགྱུར མེད་ལ།། བློ་ཡིས་བཅོས་པས་གཞི་མི་འགྱུར།། དེ་ཕྱིར་རྐྱེན་གྱིས་བཅོས་སུ་མེད།། མ་བཅོས་ཡེ་ནས་ཀུན་གྱི་གཞི།། རང་བྱུང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ།། ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་རྩ་བའི་གཞི།། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས གསུངས།། དེ་ཕྱིར་གཞི་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། རང་བྱུང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར།། སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། འདི་ནི་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ།། མ་རྟོགས་དུས་ན འཁོར་བ་ལས།། རྟོགས་ན་མྱ་ངན་འདས་ཞེས་བྱ།། གཞི་ལ་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་མེད།། དེ་ཕྱིར་གཉིས་མེད་གཅིག་གི་ངང།། ཐམས་ཅད་དེ་ཡི་ངོ་བོར་གནས།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། འཁོར་འདས གཉིས་པས་གཞི་སྔའི་ཕྱིར།། བླཽ་ཡིས་མ་བཅོས་འཁོར་འདས་མེད།། བག་ཆགས་མ་བརྟས་འབྱུང་བ་མེད།། གང་ཡང་མེད་ཕྱིར་ཀུན་གྱི་རྒྱུ།། རང་བྱུང་རྟོགས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས།། ས་རྣམས་མ་བསྒྲོད་ངང་གིས རྫོགས།། ལམ་ལ་མི་བརྟེན་ལམ་དང་བྲལ།། མེད་པ་མ་ཡིན་ཡེ་ཤེས་ཉིད།། རྫོགས་ཆེན་མཉམ་ཉིད་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ།། ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ཆོས་ཆེན་པོ།། ཐམས་ཅད་ངོ་བོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ།། དེས་བསྐྱེད་ཆོས རྣམས་ཐམས་ཅད་འབྱུང།། འཁྲུལ་བྲལ་རྟོག་མེད་གཞི་དང་མཐུན།། དེ་ཕྱིར་ལུང་ལྡན་རྐྱེན་གྱིས་ནི།། བློ་དངོས་གཅིག་པའི་དགོངས་པ་ལ།། གཞི་ཤེས་པ་ལ་རྟོགས་ཞེས་བྱ།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ཆོས ཀྱི་རྒྱལ་པོ་རབ་སྔགས་ཕྱིར།། འཁོར་འདས་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང།། རྩོལ་བ་མེད་པར་ཤུགས་ལས་འབྱུང།། དེ་ཕྱིར་ཀུན་གྱི་གཞི་འགྱུར་ཞེས།། ཀུན་བཟང་ཉིད་ཀྱི་གསུངས་པ་ཡིན།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན འདུས་པ་ལས།གནས་ལུགས་འགྱུར་བ་མེད་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་སོ་ལྔ་པའོ།།།། དེ་ནས་འཁོར་གྱི་ཚོགས་རྣམས་ལ།། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ནང་གི་སྒྲིབ་པས་བསྒྲིབ་མེད་ དོན།། ད་ལྟའི་ཆོས་སྐུ་འདི་ལ་ནི།། འདུས་མ་བྱས་ཕྱིར་རྟག་ཆད་མེད།། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།

然後，遍智普賢對集會眷屬宣說不變實相： "法身遍及內外諸法，無邊無中一切的住處和基礎依處，是自生唯一明點。這是一切善逝心中的聖壇城。 現在請聽金剛薩埵：自生精華不變，以分別改造不能改變基礎。因此不能被緣改造。未經改造本來是一切基礎。自生自性身，是一切法的根本基礎。三世諸佛皆如是宣說。因此基礎無有遷變。 現在請聽金剛薩埵：因為自生任運成就，故唯一佛陀法身。這是輪迴涅槃二者之因。未證悟時是輪迴，證悟時稱為涅槃。基礎中無佛無眾生。因此無二一味中，一切安住于其本性。 現在請聽集要：因為輪涅二者基礎在先，故未經分別改造無輪迴涅槃。習氣未增長則無生起。因為無有任何，故是一切之因。自生證悟的薄伽梵，不經歷諸地自然圓滿。不依道而離道，非無有即智慧自身。大圓滿平等遍及一切。是一切法的大法。一切本性任運成就。由此生起一切諸法。離迷亂無分別契合基礎。因此具教證者以緣起，於心境一如的密意中，了知基礎稱為證悟。 現在請聽集要：因為讚歎法王的緣故，輪迴涅槃一切生起，無需努力自然生起。因此稱為一切之基礎。"這是普賢自身所說。 這是《大圓滿了義集》中"教示實相不變"第三十五章。 然後，遍智導師對眷屬眾宣說： "內障不能遮蔽的義理，即現前法身，因為無為故無常斷，是智慧的顯現自身。"

། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ཀུན་གཞི་མཉམ་ཉིད་རྒྱལ་བའི་ཐུགས།། མ་ལུས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད ལ།། རྟག་མེད་བདག་བྲལ་ཆོས་སྐུར་གནས།། དངོས་མེད་ཁྱབ་པས་ནམ་མཁའ་འདྲ།། ཆད་པ་མ་ཡིན་གཉུག་མར་གནས།། འཛིན་མེད་ཡེ་ཤེས་ངང་གིས་གསལ།། དངོས་པོར་མེད་པ་ཆོས་སྐུ་ཡོད།། རང་བྱུང་ཉི མའི་སྙིང་པོ་འདྲ།། དབུ་མར་མི་གནས་ཡེ་ཤེས་ནི།། ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ཉོན་མོངས་སེལ།། མཐའ་གསུམ་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ནི།། མི་འགྱུར་འཇོམས་པས་རྡོ་རྗེ་འདྲ།། བླ་མས་དོན་བསྟན་རྣལ་འབྱོར་པས།། ཐེ་ཚོམ་མེད པར་རང་སེམས་རྟོགས།། ཡུལ་དང་ཆོས་སྐུ་མ་འདྲེས་པ།། ཀ་ཤིའི་རས་ཀྱིས་རིན་ཆེན་འདྲ།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ངེས་དོན་རྟོགས་པར་ཡིད་ཆེས་པའི།། ཆོས་སྐུ་འགྱུར་མེད་རང་ལ་གསལ།། དེ་ཙམ ཉིད་ནས་གདེང་གིས་ཟིན།། ལོང་བ་མིག་ཕྱེད་གསལ་པོ་འདྲ།། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་ཉི་མ་བཞིན།། མ་རིག་མུན་པ་འཇོམས་པའི་ཐབས།། བལྟ་བ་གཞི་ངེས་དོན་ཉིད་ལ།། མ་ནོར་རིག་པ་གཅིག་ཡིན་ཏེ།། འབྲས་བུ ལྷུན་གྲུབ་གཅིག་ཏུ་བསྟན།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས།། མཐའ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྟ་བ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་སོ་དྲུག་པའོ།

現在請聽集要： 基礎平等是佛心，遍及一切眾生中，無常無我住法身。無實遍及如虛空，非斷滅而住本性。無執智慧自然明，無實法身卻存在。如自生日之精華，不住中觀的智慧，無有一物卻除煩惱。離三邊的法性，不變堅固如金剛。上師指示要義后，瑜伽士無疑證自心。境與法身不相混，如迦尸布包裹珍寶。 現在請聽集要： 確信證悟了義者，法身不變自明顯。當下即能把握要領，如盲人初開眼明朗。譬如虛空中的太陽，能破無明黑暗的方便。見地確定了義之中，無誤覺性唯一，果位任運成就唯一宣說。 這是《大圓滿了義集》中"教示離邊際任運成就的見地"第三十六章。

།།། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡིས།། འཁོར་གྱི་དོན་དུ་ཡང ཞུས་པ།། མཚན་མ་ཟིལ་གྱིས་ཇི་ལྟར་མནན།། འགྲོ་དྲུག་གཡང་ས་ཇི་ལྟར་བཅད།། ཡེ་ཤེས་སྤྱི་བླུགས་ཇི་ལྟར་བསྒོམ།། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་བཤད་དུ་གསོལ།། དེ་སྐད་ཞུས་པའི་དོན་གསན་ནས།། འདུས་པའི འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ།། མཚན་མ་ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་ཕྱིར།། མ་རིག་མུན་པ་ལྟ་བུ་ལ།། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པའི་ཐབས།། རིག་པའི་དབང་ཆེན་བཀའ་སྩལ་པ།། དེ་ཡི་དང་པོ་དཔེ་བསྟན་པ།། བྲམ་ཟེ་གཙང མས་ཁྲུས་གསོལ་ཏེ།། རྒྱལ་སྲིད་དག་ལ་དབང་བསྐུར་བཞིན།། དོན་གྱིས་ཟིན་ནས་རང་བྱུང་འཆར།། དེ་དོན་ངེས་པར་དྲང་ཐབས་ཀྱི།། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལ།། རང་གི་ཚད་དང་ལྡན་པ་ལ།། སེམས་ནི དྲག་ཏུ་གཏད་པར་བྱ།། དཔེར་ན་གྱི་ལིང་རྟ་འདུལ་བཞིན།། རང་གི་ཤེས་པ་མ་ཡེངས་པར།། དྲག་གཞན་བར་ནས་རྩོལ་བས་གདོན།། ཚད་ཟིན་དོན་ལ་གནས་པར་བྱ།། དེའང་ཁམས་དང་སྦྱར་བྱས་ལ།། ཁམས བདེ་ཐུན་ནི་རིང་བར་བྱ།། མི་བདེ་ཡུན་ནི་ཐུང་བར་བྱ།། ཡང་ན་ལངས་ལ་ཅུང་ཟད་བཅག། རྟགས་ནི་ལུས་སེམས་གཉིས་འབྱུང་སྟེ།། ལུས་ནི་འདར་ཞིང་མཆི་མ་འབྱུང།། སེམས་ནི་བདེ་ལ་བཏང་དཀའ་སྟེ།། ཏིང འཛིན་རྩལ་གྱི་རྟགས་རྣམས་འབྱུང།། རྟོག་པ་མེད་པར་གནས་པ་ནི།། བྱ་བ་བཏང་བའི་སྐྱེ་བུ་བཞིན།། ཅི་ཡང་མེད་པའི་རང་བཞིན་ལ།། མ་ཡེངས་གསལ་བར་ལྷུག་པར་བཞག། རྒོད་ན་ནམ་མཁའི སྤྲིན་བཞིན་དུ།། བྱུང་ཡང་གཞི་ལ་གནོད་མེད་ལྟར།། སེམས་ཀྱི་རྩོལ་བ་ཚད་ཟིན་ན།། རྟོག་པས་མི་བསྒྲིབ་བཅོས་མི་དགོས།། དེ་ཡིས་བསྒོམ་ཉམས་བསྟན་པ་ནི།། དམིགས་པའི་དོན་ལ་སེམས་གཏད་ཀྱང།། ཤེས པ་གཏད་དུ་མི་ཆུད་པར།། ཡུལ་ལ་མི་རྟོག་བདེ་བར་གནས།། ཞེན་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེ་ན་ཡང།། བ་མོ་ལ་ནི་ཉི་ཤར་བཞིན།། རྗེས་སུ་མི་འབྲང་ལྷུན་གྱིས་འགྲོ།། དེ་ཚེ་ཞེ་ལ་ཡིད་ཆེས་འབྱུང།། དེ་དུས་ཉིད་དུ་རང་མཉམ ནི།། སྣང་མེད་འཁྲུལ་པ་ལོག་པ་ཙམ།། སྣང་བཅས་དོན་ཟིན་དེ་ཉིད་ཉམས།། དེ་ཉིད་གོམས་པས་ཉམས་སུ་བདེ།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། ནམ་མཁའ་མཚོན་པ་ཉིད་ལ་རིག་པ་རྩལ་གྱི དབང་བསྐུར་བའི་ལེའུ་སྟེ་སོ་བདུན་པའོ།

然後，金剛薩埵為眷屬再次請問： "如何壓制相的影響？如何切斷六道險處？如何修習智慧灌頂？請遍智導師解說。" 聽聞此請，對集會眷屬宣說： "為壓制相的影響，對如無明黑暗般的狀態，教示覺性智慧的方法，大覺性權威宣說： 首先示例：如婆羅門沐浴清潔後加冕王位。領會要義后自然顯現。為確定其義引導方法： 于無為虛空中，以自身適度專注，如馴服吉嶺馬般，不散亂自心，從中間用力驅除，把握尺度安住于義理。 還要配合體質：舒適時延長，不適時縮短。或起身稍微活動。 征相有身心二種：身體顫抖流淚，心安樂難捨，出現禪定力的征相。 無分別安住，如放下一切事務的人。于無有任何的自性中，不散亂明朗放鬆安住。 若散亂如空中雲彩，雖生起也不損基礎。若把握心的用功程度，不被念頭遮蔽無需修正。 由此示修行經驗：雖專注所緣對境，但心不能固定，于境無分別安樂安住。 即使生起執著分別，如牛奶中陽光照射，不隨之而去自然消失。此時內心生起確信。 當下自然平等：無顯現即迷亂消除，有顯現即契入義理，即是體驗。由此熟習體驗安樂。" 這是《大圓滿了義集》中"以虛空為喻授予覺性力量灌頂"第三十七章。

།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ལ།། འགྲོ་དྲུག་གཡང་ས་བཅད་པའི་ཕྱིར།། རྩ་བ་སེམས་ལས་འདས་པ་ཡི།། ཡེ་ཤེས་ངོས་བཟུང་བཀའ་སྩལ་པ།། ཀུན་གཞི གཞི་ཆ་ངོ་བོ་ལ།། ཆོས་སྐུ་ངོས་བཟུང་མཐུན་དཔེ་ནི།། རྩ་ཆུ་བརྟགས་ནས་ངོས་ཟིན་པ།། སྨན་པ་མཁས་པ་ཇི་བཞིན་དང།། ནོར་བུ་ཆུ་འདངས་དཔེ་བཞིན་ནོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རིག་པའི་དོན།། སྔ་མ་འཕྲོ་བ ཡིད་ཡིན་ཏེ།། ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་ཉོན་མོངས་ཡིན།། སྒོ་ལྔར་སྐྱེ་བ་རྟོག་པ་སྟེ།། དམིགས་འཛིན་མེད་པར་ངང་གི་གསལ།། གཉུག་མར་གནས་པས་འཕེལ་འགྲིབ་མེད།། ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།། རང་གི་ངོ་བོ་ཆོས ཀྱི་སྐུ།། ཤེས་པ་རྩོལ་མེད་དྲང་པོར་འཇུག། དཔེར་ན་ཐི་བྱ་ཚང་འཇུག་བཞིན།། རང་གི་ངོ་བོ་ཆོས་སྐུ་ལ།། བསྒོམ་དུ་མེད་པའི་དགོངས་པ་བྱ།། དེ་དོན་རྟགས་ནི་དངས་ཞིང་བདེ།། ཤེས་པ་མི་འགྱུར་བཀྲི་མི འདོད།། ཆུ་ལས་མི་འདའ་ཉ་བཞིན་དུ།། དོན་ལས་མི་འདའ་ཆོས་ཉིད་རྟགས།། དེ་རྟགས་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས།། རྒྱལ་པོས་མངའ་བྱས་བཙུན་མོ་བཞིན།། སྔ་ཕྱི་གཉིས་པོ་སྐྱེས་པའི་ཚེ།། དེ་རྗེས་མི་གཅོད་ཆོས སྐུ་སྟེ།། དཔེར་ན་རྐུན་པོ་ཚོར་མ་ཐག། མ་བསྐྲད་རང་བཞིན་དེངས་པ་ལྟར།། རང་རྒྱུད་རྩོལ་བ་མེད་པ་ལ།། མི་གཡོ་མཉམ་པའི་དོན་ལ་བཞག། དེ་དོན་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཉམས།། ཤིང་བལ་ལྟ་བུར་ལུས་ཡང ཞིང།། ཕྱི་ནང་འབྱུང་འཇུག་དབུགས་རྣམས་སྙོམས།། ཆོས་ཉིད་བདེ་ཆེན་གསང་བའི་ཉམས།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། སེམས་ཀྱི་སེམས་ཉིད་ལ་རིག་པ་རྩལ་གྱི་དབང་བསྐུར་བའི་ལེའུ་སྟེ་སོ བརྒྱད་པའོ།

然後，對集會大眾宣說： 為切斷六道險處，超越心識根本的智慧辨識，宣說如下： 基礎的基本本質，法身辨識的比喻是：如同善巧醫生察看脈搏后辨識，又如寶石在水中清晰可見。 菩提心覺性的意義，前者延續是意，後者生起是煩惱。五根生起是分別，無執著自然明朗。安住本性無增減。智慧通透無礙，自性即法身。心識無功用直入，如同蜂鳥入巢。 對自性法身，應生無可修的證悟。其征相是清明安樂，心不變動不願牽引。如魚不離水，不離義理即法性徵相。 具此征相的瑜伽士，如國王擁有王后，前後二者生起時，不斷其後即是法身。如同盜賊被發現，不驅逐自然離去。 于自心無功用中，安住不動平等義理。了悟此義的瑜伽士體驗：身輕如棉絮，內外呼吸平穩，法性大樂秘密體驗。 這是《大圓滿了義集》中"於心之心性授予覺性力量灌頂"第三十八章。

།།། དེ་ནས་ཀུན་རིག་སྟོན་པ་ཡིས།། ཡེ་ཤེས་སྤྱི་བླུགས་བསྟན་པའི་ཕྱིར།། རང་བྱུང་ཆོས་སྐུ་གསལ་བ་ཡི།། ཡེ་ཤེས་སྤྱི་བླུགས་བཀའ་སྩལ་པ།། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་མཐུན་དཔེ་ནི།། རང་བྱུང་ངོ་བོ ཉིད་ཁྱབ་ཕྱིར།། མཐའ་དབུས་མེད་པས་ནམ་མཁའ་འདྲ།། དེ་དོན་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལ།། སྣང་སྲིད་བསལ་བ་སྒོ་ལྔའི་ཡུལ།། རྟོག་པ་གསལ་བ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། འཛིན་པ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ།། ཁྱུང ཆེན་ནམ་མཁར་ལྡིངས་པའི་ཚེ།། འཕུར་རླབས་འོག་ཏུ་ཀུན་ཆུད་ལྟར།། ངེས་དོན་རྟོགས་པས་སྐུ་གསུམ་རྫོགས།། འབྱུང་འཇུག་མེད་པར་གཞག་པར་བྱ།། ཇི་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་གནས་ལུགས་ནི།། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ས ལེ་བ།། ས་ལེ་བ་ལ་རྟོག་པ་མེད།། དེ་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡིན།། ནོར་བུ་རིན་ཆེན་ཡོན་ཏན་ལ།། དགོས་འདོད་ཐམས་ཅད་ཤུགས་ཀྱིས་འབྱུང།། དེ་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ངོས་ཟིན་ན།། བྱིང་རྒོད་མི་འབྱུང་ཆོས་ཉིད གསལ།། དཔེར་ན་དུག་ལ་སྔགས་བཏབ་པས།། ནད་རྣམས་སེལ་ཅིང་སྨན་འགྱུར་ལྟར།། ཆགས་སྡང་ལ་སོགས་དུག་རྣམས་ལ།། ཆོས་ཉིད་གསལ་ཐེབས་རང་སར་གྲོལ།། དེ་རྟགས་སྒྲ་ཐོས་རྨི་ལམ བཟང།། གཟུགས་རྣམས་མཐོང་ཞིང་བསྐོར་བ་བྱེད།། བདུད་རྩི་འདྲེན་ཅིང་ཆོས་སྟོན་པ།། བདུད་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་བཅཝོ་བརྒྱད་འབྱུང།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། རྟོག་པ་བཟང་ངན་ཅི་སྐྱེས་ཀྱང།། བླང་དོར དགའ་བྲོད་སེམས་མི་བྱ།། སྣང་བ་མི་འགག་རང་ཞིར་འགྲོ།། འཁྱག་རོམ་ཆུར་ལོག་ཇི་བཞིན་དུ།། དགོངས་པ་མ་གཡོས་དམ་པའི་རྟགས།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། ཡེ་ཤེས་སྤྱི་བླུགས་ཀྱི་ཆོས ཉིད་ལ་རིགས་པ་རྩལ་གྱི་དབང་བསྐུར་བའི་ལེའུ་སྟེ་སོ་དགུ་པའོ།

然後，遍智導師為教示智慧灌頂，宣說自生法身明朗的智慧灌頂： 大智慧的比喻是：因自生本性遍及，無邊無中如虛空。其義于自生智慧中，顯現存在清除五根境，分別明朗即法身，無執著自然成就。 如大鵬展翅空中時，翱翔波動盡在其下，了悟了義圓滿三身。應安住于無出入中。 如實的實相是：無分別明朗，明朗中無分別，這就是自生智慧。 如同如意寶珠的功德，自然滿足一切所需。同樣，若認識智慧，不生昏沉掉舉法性明朗。 如同對毒咒誦后，能除病痛成為藥物。對貪嗔等諸毒，法性明朗當下解脫。 其征相是：聽到聲音，美夢，見到形象並繞行，引出甘露並說法，出現十八種魔幻。 再聽集要：無論生起何種善惡分別，不應取捨喜厭。顯現不滅自然平息。如冰融化成水，證悟不動是殊勝征相。 這是《大圓滿了義集》中"于智慧灌頂法性授予覺性力量灌頂"第三十九章。

།།། དེ་ནས་ཀུན་རིག་རྒྱལ་པོ་ལ།། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་དོན་ཞུས་པ།། མ་བསྒོམས་ཡེ་ཤེས་ཇི་ལྟར་གསལ།། རྟོག་པ་རང་སར་ཇི་ལྟར གྲོལ།། ཐེ་ཚོམ་གེགས་རྣམས་ཇི་ལྟར་བསལ། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་བཤད་དུ་གསོལ།། ཞུས་པའི་དོན་ནི་བཀའ་སྩལ་པ།། མ་བསྒོམས་དོན་དང་མི་འབྲལ་ལ།། ཐིག་ལེ་ཉག་མ་གཅིག་ཏུ་རྫོགས།། ཀུན་གཞི་གཞི་ཆ ཆོས་སྐུ་ལ།། སྣ་ཚོགས་སྣང་ཡང་འགྱུར་བ་མེད།། དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་པ་ཉོན།། སེམས་ཉིད་བསྒོམ་དུ་མེད་པའི་དཔེ།། ནམ་མཁའ་བསྒོམ་དུ་མེད་དང་འདྲ།། དེ་བཞིན་སེམས་ཀྱིས་སེམས་བསྒོམ་དུ།། ཆོས་སྐུ སེམས་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས།། སྟོང་ཉིད་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ།། ངེས་པར་འགྱུར་མེད་བལྟ་བའི་གཟུངས།། དོན་དུ་མི་བརྗེད་ཏིང་འཛིན་ལ།། རང་སེམས་རྟོགས་ཕྱིར་བསྒོམ་མི་དགོས།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ ཉོན།། རང་བྱུང་ཆོས་སྐུའི་དོན་ཟིན་ན།། ཤེས་པ་གཏད་ལ་བསྒོམ་མི་དགོས།། དེ་ཕྱིར་རང་བྱུང་ནང་ནས་གསལ།། ཆོས་ཉིད་མ་བསྒོམས་འབྲལ་བ་མེད།། ཡང་དག་སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་ལ།། འཕོ་འགྱུར་མེད་ཕྱིར འདུས་མ་བྱས།། དེ་རྟོགས་རྣལ་འབྱོར་སྐལ་ལྡན་གྱིས།། མ་བསྒོམས་ཆོས་ཉིད་རང་བྱུང་ཤུགས།། དེ་ལ་རྟོགས་པས་བསྐྱོད་མི་བྱེད།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་འདི་ཉིད་ལ།། མ་བཅོས་རང གསལ་ཆོས་སྐུར་ཤེས།། དེ་ཙམ་ཉིད་ནས་ཞེན་མེད་གསལ།། དེ་ཕྱིར་གཉེན་པོས་བསྒོམ་མི་དགོས།། དུང་ངེ་མ་ཡེངས་རང་ལུགས་ལ།། མ་ཡེངས་པ་ཞེས་བཏགས་པ་ཙམ།། དོན་ལ་ཆོས་སྐུ་དེ་ཉིད ཡིན།། དེ་ཕྱིར་མ་ཡེངས་འབྲལ་བ་མེད།། གར་གནས་ཤེས་པ་འདི་ཉིད་ལས།། གཞན་དུ་གཡོས་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད།། དེ་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་རྒྱུན་དུ་གནས།། ཤེས་པས་ཆོག་ཕྱིར་རྩོལ་བ་མེད།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ ཉོན།། ལུང་ལྡན་ངེས་པའི་དོན་ཟིན་ནས།། ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་ཉིད་ཀྱི་དོན།། མཁའ་ལྟར་ཁྱབ་ཅིང་ཉི་ལྟར་གསལ།། གསལ་ཙམ་ཉིད་ནས་ནུབ་པ་མེད།། དངོས་མེད་ཀུན་ཁྱབ་ཆོས་སྐུ་བདེ།། མེད་པ་མ་ཡིན་ཤེས ཤིང་རིག།རིག་ཙམ་ཉིད་ནས་ངང་གིས་སྟོང།། སྟོང་པ་ཉིད་ན་མཐའ་དབུས་མེད།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོ་ལ།། བྱིང་རྒོད་ཞེན་འཛིན་སྐྱོན་བྲལ་བས།། གསལ་བདེ་སྟོང་པ་ཆེན་ པོ་ལ།། ངང་དུ་བཞག་པ་ཅི་ཡང་མེད།། མཉམ་གཞག་མེད་པས་རྗེས་ཐོབ་མེད།། ཐམས་ཅད་རང་བྱུང་ཆེན་པོ་ལས།། གཞན་དུ་གཡོ་བ་རྡུལ་ཙམ་མེད།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་རྣལ འབྱོར་པས།།

然後，金剛薩埵向遍知王請問：

未修持的智慧如何明朗？分別如何在自處解脫？如何消除疑惑障礙？請遍知導師解說。

遍知導師回答道：

未修持不離義理，圓滿唯一明點。基礎的基本法身，雖現種種不變異。

金剛薩埵請聽：心性不可修的比喻，如同虛空不可修。同樣，以心修心，法身超越心的境界。

空性覺性智慧中，決定不變觀察的總持。意義不忘的禪定中，爲了了悟自心不需修持。

再聽金剛薩埵：若領悟自生法身義，不需專注心識修持。因此自生從內明朗，法性無修不離。

于圓滿佛陀證悟中，因無遷變故無為。了悟此的有福瑜伽士，不修法性自生力。對此了悟不動搖。

再聽金剛薩埵：對當前這個意識，了知無造作自明朗為法身。僅此無執著明朗。因此不需對治修持。

明凈不散亂自然中，僅僅稱為不散亂。實際上即是法身。因此不散亂不離。

此意識所在之處，別處絲毫不動搖。因此法性恒常安住。知足故無功用。

再聽集要：具緣者把握了義后，一切自生之義，如空遍及如日明朗。僅明朗不會消失。

無實遍及法身樂。非無有而了知覺知。僅覺知自然空寂。空性中無邊無中。

再聽集要：于大智慧任運中，離昏沉掉舉執著過失，于大明樂空性中，安住于性中無所安置。

無等持故無後得。一切大自生中，別處絲毫不動搖。

再聽集要：如是了悟的瑜伽士，

ལམ་མེད་ལམ་ལྔར་མ་བགྲོད་ཅིག། ས་མེད་ས་བཅུར་མ་སྦྱོར་ཅིག། རྟེན་མེད་དམིགས་པ་མ་འཆའ་ཞིག། སྒྲིབ་མེད་སྒྲིབ་གཉིས་མ་སྦྱོང་ཞིག། ཡུལ་མེད་ཚོགས་གཉིས་མ་གསོག་ཅིག། ངེས་དོན་འདི རྙེད་བསྒྲུབ་མི་དགོས།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། མ་བསྒོམས་དོན་དང་མི་འབྲལ་བར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་བཅུ་པའོ།།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ལ། ཀུན་རིག་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ ཡིས།། རྣམ་རྟོག་རང་གྲོལ་བཀའ་སྩལ་པ།། དཔེར་ན་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལ།། གཞན་གྱིས་མ་བྱས་རང་གསལ་བཞིན།། ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་གསལ།། མ་རིག་མུན་པ་གདོད་ནས་སངས།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས དཔའ་ཉོན།། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་མཐོང་བའི་ཚེ།། མཉན་ཞིང་གུས་པའི་བློ་སྐྱེ་བཞིན།། ཆོས་ཉིད་དྲན་པས་རྟོག་པ་མེད།། རིག་པ་རྒྱུན་ཆགས་དག་ཏུ་གནས།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི སྤྲིན་བཞིན་དུ།། རང་བྱུང་ངང་གིས་གནོད་མེད་ལྟར།། མ་རྟོགས་རང་གྲོལ་འཛིན་མེད་ཕྱིར།། ཡེ་ཤེས་ངོ་བོ་ཆོས་སྐུར་གསལ།། ད་ཡང་འཁོར་གྱི་སྙིང་པོ་ཉོན།། དཔེར་ན་དགུན་ཟླ་འབྲིང་པོ་ལ།། སྤང་ལ་མེ་མཆེད་ཇི བཞིན་དུ།། ཅི་དྲན་ཆོས་སྐུར་འོད་གསལ་བས།། ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཉིད་དུ་གསལ།། ད་ཡང་འཁོར་གྱི་སྙིང་པོ་ཉོན།། དཔེར་ན་རིན་ཆེན་གསེར་གླིང་དུ།། ས་རྡོ་བཙལ་གྱིས་མི་རྙེད་ལྟར།། གང་ཡང་ཆོས་ཉིད་རང གསལ་ཕྱིར།། ཏིང་འཛིན་དག་ལ་འབྱུང་འཇུག་མེད།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། འཁོར་བ་མྱ་ངན་འདས་པའི་ཆོས།། ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་འགྱུར་བ་ལས།། བསྒོམ་པའི་ཐ་སྙད་བྲལ་བའི་དོན།། རང་རིག་ཡེ ཤེས་ཉིད་དུ་གསལ།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། རྣམ་རྟོག་ཐམས་ཅད་རང་གྲོལ་དུ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཞེ་གཅིག་པའོ།།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ།། ཀུན་རིག་སྟོན པ་ཀུན་བཟང་གིས།། ཐེ་ཚོམ་གལ་འགགས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྩོལ་བ་ཚིག་གི་འཕྲང་ཆེན་ནི།། གཞི་ངེས་སྣང་བ་མ་ངེས་ཕྱིར།། ལུང་དང་མན་ངག་མི་འགལ་བའི།། གཏན་ཚིགས་ཆེན་པོར་བཞག་པའོ།

以下是直譯： 請不要在沒有道路的地方走五道。請不要在沒有地的地方結合十地。請不要在沒有依靠的地方設立所緣。請不要在沒有障礙的地方凈除二障。請不要在沒有境的地方積累二資糧。這個究竟義不需要尋求修證。 這是《大圓滿究竟義集》中第四十章，名為"不修而不離義"。 然後，對集會的眾人，遍智法王宣說了"妄念自解脫"的教法： 比如太陽的精華，不由他人造作而自然明亮一樣，一切都是智慧法身的明晰。無明黑暗本來清凈。 現在請金剛薩埵聽著：比如見到國王時，會生起恭敬傾聽的心一樣，憶念法性時沒有分別念。覺性持續安住清凈。 現在請聽集會的精要：比如如同虛空中的雲彩，自然生起而無害一樣，因為不執著于未覺悟的自解脫，智慧的本質明晰為法身。 現在請聽眷屬的精要：比如在冬季中月，草原上火焰燃燒一樣，任何所想都明亮為法身，一切都明晰為智慧本身。 現在請聽眷屬的精要：比如在珍寶黃金島上，尋找也找不到泥土和石頭一樣，因為一切都是法性自明的緣故，在禪定中沒有出入。 現在請聽集會的精要：輪迴和涅槃的一切法，都是從法性的轉變而來，超越了修行的名言的意義，明晰為自覺智慧本身。 這是《大圓滿究竟義集》中第四十一章，名為"顯示一切妄念自解脫"。 然後，對集會的眷屬們，遍智導師普賢宣說了"疑惑關鍵"的教法： 努力言辭的大險阻是：因為基礎確定而顯現不確定，不違背經典和口訣，被立為大理由。

། དཔེར་ན་ཉི མའི་སྙིང་པོ་ལ།། མུན་སྣང་གཉིས་ཀ་མི་འགལ་བཞིན།། གཞི་གཅིག་གང་ཡང་མི་འགལ་ལ།། དེ་ཉིད་དུས་ན་ངོས་བཟུང་མེད།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ཆུ་བྲན་རྒྱ་མཚོར་གཅིག་པ་བཞིན།། གང་དྲན་ཡེ ཤེས་ཆེན་པོ་ལ།། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་དད་བཟུང།། དེ་ཕྱིར་བློ་ཡི་སྣང་བ་ཡིན།། འབྱུང་བ་ནམ་མཁའ་འདུས་པ་བཞིན།། ཆོས་རྣམས་སེམས་སུ་འདུས་པ་ལས།། བློ་བཞག་ཐེག་པ་རིམ་དགུ་བྱུང།། གཞི་ལ་ཆོས སྐུ་གཅིག་ལས་མེད།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། ཡུལ་ཉིད་སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང།། རང་སེམས་ཡུལ་ལ་བེམ་པོར་འགྱུར།། གཅིག་ན་སྐྱེ་ཤི་མེད་པར་རིག། འཆི་འཕོ་འོང་ཕྱིར་བློ་འཕེལ ཡིན།། གཉིས་ཀ་ཡུལ་སེམས་བསྲེ་པར་འགྱུར།། ཐམས་ཅད་མ་ལུས་སེམས་ཡིན་ན།། སེམས་ཙམ་ཀ་ཏ་རིམ་པར་གོལ།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ཕར་འགེལ་ཚུར་འགེལ་སེམས་པ་ནི།། དེ་ཤེས་མ་འཕན འཁོར་བ་རང།། དེ་ཕྱིར་སེམས་རྟོག་རྩིས་སུ་ཆེ།། དེ་ཕྱིར་ལུང་ལྡན་གདམས་ངག་དགོས།། ད་ཡང་འཁོར་གྱི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ང་ཡི་ངེས་དོན་ཆོས་འདི་ལ།། བསྒོམ་དུ་ཡོད་མེད་འཁོར་བའི་ཆོས།། སེམས་ཅན་སངས རྒྱས་གཅིག་པའི་ཕྱིར།། རྒྱུ་འབྲས་དབྱེར་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ།། རྟོགས་ནས་འབྲལ་མེད་མ་བསྒོམས་ཕྱིར།། ཆོས་སྐུ་རང་བྱུང་དེ་ཉིད་ནི།། དུས་གསུམ་དག་ཏུ་འབྲལ་མེད་བལྟ།། དེ་ཕྱིར་ངེས་དོན་བསྒོམ་མི དགོས།། ད་ཡང་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ཉོན།། ཕུང་པོ་སངས་རྒྱས་སྣ་ཚོགས་ནི།། བསྒོམ་པས་མ་ཕན་རྣལ་འབྱོར་འཆིང།། སྣང་བ་བོར་ནས་སངས་རྒྱས་ན།། རྟོག་ཚོགས་ལྷ་རུ་ཅི་ལ་ཡིན།། དེ་ལྟར་ཆོས་སྐུ་མ ཤེས་ན།། གསང་སྔགས་མན་ངག་ཅི་ལ་ཆེ།། དེ་ཕྱིར་བསྟན་ཤེས་བསྒོམ་མི་དགོས།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་འབྲེལ་བ་ཡང།། མེད་ན་ཐུགས་རྗེས་ཕན་མི་ནུས།། ཡོད་ན་སེམས ཅན་ཅི་ལ་འཁོར།། གནས་སྐབས་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལ།། མཐར་ཐུག་ཅི་ཕྱིར་འབྲེལ་བ་ཡོད།། རྒྱུ་འབྲས་ཚུལ་ནི་འོག་མའི་ཆོས།། དེ་གཉིས་ལྟོས་པའི་རྒྱུ་འབྲས་མེད།། གཞི་མ་གཅིག་ལ་སྣང་ལུགས་གཉིས།། དོན་ལ གཉིས་ཀ་ཡང་དག་མེད།། དེ་ཕྱིར་འཁོར་འདས་མ་རིག་ཆོས།། ལམ་པའི་ཆོས་ནི་དགོས་མེད་ཕྱིར།། འཁོར་བའི་རྣམ་རྟོག་ཅི་ལ་ཡོད།། མ་སྤངས་གྲོལ་ཕྱིར་བསྒོམ་དུ་མེད།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། གཞི ནས་བསམ་གཏན་ཉམས་མྱོང་བ།། ཡིད་ལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ན།། ཞི་གནས་ཡིན་ཕྱིར་ལྷག་མཐོང་མེད།། ཉམས་མྱོང་མེད་ན་གདེང་དང་བྲལ།།

以下是直譯： 比如太陽的精華，黑暗和光明兩者並不矛盾一樣，一個基礎與任何都不矛盾，而在那個時候沒有可執著的。 現在請聽集會的精要：就像水滴融入大海一樣，任何所想都是大智慧，但是凡夫們執著為不同。因此是心的顯現。 就像元素融入虛空一樣，諸法融入心中，安立心的九乘次第出現。在基礎上只有一個法身。 現在請金剛薩埵聽著：境界本身在心中產生痛苦。自心對境界變成無情。一方面了知無生死，死亡來臨時增長智慧。兩者都會融合境界和心。如果一切無餘都是心，唯心論者會逐漸解脫。 現在請聽集會的精要：向外解釋向內解釋的思考，不瞭解那個就是輪迴本身。因此心的分別念很重要。因此需要具有傳承的口訣。 現在請聽眷屬的精要：在我的這個究竟義法中，有無可修是輪迴法。因為眾生與佛是一體，因果不二自然成就。因為證悟后不分離無需修持，法身自生的本質，在三世中觀察不分離。因此究竟義不需要修持。 現在請聽集會的眷屬們：五蘊是各種佛，修持無益束縛瑜伽士。捨棄顯現而成佛，分別念集如何成為神？如果不瞭解這樣的法身，密咒口訣有什麼大用？因此了知教法后不需要修持。 現在請聽集會的精要：佛與眾生的關係，如果沒有則大悲不能利益，如果有則眾生為何輪迴？暫時沒有關係，究竟為何有關係？因果之理是下等法，這兩者沒有相依的因果。一個基礎上有兩種顯現方式，實際上兩者都不真實。因此輪迴涅槃是無明法。道的法因為無需，所以輪迴的妄念何在？因為不斷而解脫所以無可修。 現在請聽集會的精要：從基礎上體驗禪定的人，當在意中體驗時，因為是止所以沒有觀。如果沒有體驗則失去確信。

། ཉམས་མྱོང་མེད་ན་གདེང་དང་བྲལ།། དེ་ཕྱིར་བླུན་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན།། གཞི་ཉིད་རྟོགས་ན ཉམས་མི་དགོས།། དེ་ཕྱིར་རྟོགས་པ་ཤིན་ཏུ་གཅེས།། གང་ལྟར་དྲན་པ་ཉམས་ཀྱི་མཆོག། དེ་ལ་འདི་ཤེས་སྨྲ་མི་ཤེས།། དེ་ཕྱིར་མ་བསྒོམས་ང་ཡི་ཉམས།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། འཁོར་འདས་གཉིས་པས ང་སྔའི་ཕྱིར།། སངས་རྒྱས་ཀུན་པས་ལུང་འདི་སྔ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་འདི་རྟོགས་པས།། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཕྱི་ནས་རྒྱས།། དེ་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་མ་གསུངས་ཆོས།། སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ང་ལས་བྱུང།། གཞི་ལ འཁོར་འདས་མེད་པའི་ཕྱིར།། སེམས་ཅན་ཐ་མལ་ལུས་སྲོག་ལ།། ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་སྤང་ལ་སོགས་མེད།། ཕོ་ཚོད་བལྟ་བ་བདུད་ཀྱིས་བསླུས།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྩ་བ་ནི།། དངོས་པོ མེད་ལ་ཤེས་པ་ཡོད།། ཡིད་སྣང་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ།། ངེས་དོན་བཀའ་དང་དྲང་དོན་ལས།། ངོ་བོ་གཞི་གཅིག་མི་འགལ་ཀྱང།། རྣམ་སྣང་ཤཱཀ་ཐུབ་ཞིང་ཁམས་བཞིན།། དྲུག་གི་སྣང་བ་ཐ་དད་པ།། གཏན ཚིགས་བཞི་ཡི་རང་བཞིན་ལས།། སྣང་བ་ཞེན་པས་གང་འགོག་པ།། ལྟ་བའི་ཡུལ་ནི་རྣམ་བཞི་ཡིས།། ཐམས་ཅད་བློ་ཡི་སྣང་བ་སྟེ།། གང་ཡང་མ་ཡིན་ཞེན་པ་འགོག། དེ་ཕྱིར་ངེས་དོན་གདམས་ངག་ཆེ།། དེ་བས རང་སེམས་རྟོགས་པའི་ཐབས།། ཀུན་གཞི་གཞི་ཆ་ངོས་ཟིན་ན།། ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྲུབ་རྫོང་ཆེན་དུ།། རང་རིག་རྒྱལ་པོ་ཡེ་ཤེས་འཕྱོ།། མ་རྟོགས་ལོག་རྟོགས་དགག་པའི་ཕྱིར།། མདོ་སྡེ་དང་ནི་རྒྱུད་སྡེ་ལ།། ཚད་མ་བཞི ཡི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི།། ཐེག་པ་གོང་འོག་ཁྱད་པར་གྱིས།། མིང་དང་ཐ་སྙད་བསམ་ཡས་ཀྱང།། ཞེན་པ་བཟློག་པའི་ཐབས་སུ་བཤད།། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་འདི་ལས་མེད།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། སྣང་བ་མི འགོག་ཆོས་དབྱིངས་ལ།། ཞེན་པ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཀུན་གཞི་རང་བཞིན་མ་བཅོས་པ།། དེ་ཉིད་དོན་དང་གང་ལྡན་པ།། མི་ཡི་ལུས་ལ་སངས་རྒྱས་ཡིན།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། ཐེ་ཚོམ གེགས་བསལ་བའི་ལེའུ་སྟེ་ཞེ་གཉིས་པའོ།

如果沒有體驗則失去確信。因此不是愚人的行境。如果證悟了基礎本身就不需要體驗。因此證悟極為珍貴。無論如何憶念是體驗的最高。對此不能說"我知道"。因此我的體驗是無修。 現在請聽集會的精要：因為我先於輪迴涅槃二者，所以這個教法先於一切佛。普賢王通達此義，所有佛陀之後才覺悟。因此這是佛未說的法。佛與眾生都從我而生。因為基礎上無輪迴涅槃，所以在眾生平凡的身命中，沒有智慧行為斷除等。觀察情況是魔的欺騙。 現在請聽集會的精要：自生智慧的根本是，在無實體中有覺知。在意識顯現心的本性中，從了義教和不了義教來看，本質雖然不違背一個基礎，但就像毗盧遮那和釋迦牟尼佛的剎土一樣，六種顯現是不同的。從四種論證的本性中，遮遣執著顯現的，見解的對象有四種。一切都是心的顯現，遮遣執著任何。因此了義口訣很重大。 因此證悟自心的方法是，如果認識到阿賴耶識的基礎部分，在智慧自然成就的大城堡中，自覺王者智慧放光。爲了遮遣未證悟和錯誤證悟，在經續中以四量的論證，區分上下乘的差別。雖然名稱和言說無量，但說為遮遣執著的方法。除此之外沒有金剛乘。 現在請金剛薩埵聽著：在不遮止顯現的法界中，因為無執著所以是智慧。阿賴耶識本性未經造作，誰具足那個實義，在人身中就是佛。 這是大圓滿了義集中遣除疑惑障礙品第四十二。

།།། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡིས།། འདུས་པའི་འཁོར་ལ་ཕན་དོན་དུ།། བདེན་པའི་ཡིད་ཀྱིས་འདི་སྐད་གསོལ།། ངེས་པ་བདུན་གྱིས་ནམས་བླངས་པའི།། ལྟ་བ སྒོམ་པ་སྤྱོད་པ་དང།། དམ་ཚིག་ཕྲིན་ལས་འབྲས་བུ་དང།། རང་གིས་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་ཐབས།། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་བཤད་དུ་གསོལ།། དེ་སྐད་ཞུས་པའི་དོན་གསན་ནས། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ པ།། གཞི་ངེས་ལྟ་བ་ཉམས་བླངས་པའི།། སངས་རྒྱས་རྒྱལ་པོ་ཆོས་སྐུ་ལ།། འཁོར་འདས་མེད་པ་རིག་པའི་ཀློང།། གཞི་ལ་འགྱུར་མེད་བལྟ་བའི་གདེང།། ཡུལ་ལ་མི་ལྟོས་རང་བྱུང་སྐུ།། ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའི་མཐའ དང་མཉམ།། དོན་ལ་འགྱུར་མེད་རང་བྱུང་སྟེ།། སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་ལྟ་བའི་གཟུངས།། འགྱུར་མེད་ཆོས་ཉིད་བརྡལ་བའི་ཀློང།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། མི་སྐྱེ་མི་འགག་ལྟ་བ་ལ།། བསྒོམས པས་མི་རྙེད་རྟོགས་པས་ཆོག།འབྲལ་མེད་ད་ལྟ་ཀུན་བཟང་ཐུགས།། དུས་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ།། སྐྱེ་ཤི་མེད་པ་ལྟ་བའི་མཆོག། དོན་དུ་ཡེ་ཤེས་མཐར་ཕྱིན་ལམ།། རེ་དོགས་མེད་ཕྱིར་ལྟུང་མི་སྲིད།། གདོད་ ནས་སྙིང་པོ་འགྱུར་མེད་གཞི།། དེ་ཉིད་རང་རིག་ཆོས་སྐུ་ལ།། རང་རིག་རང་བལྟས་ངོས་མཚར་ཆེ།། དེ་ཕྱིར་ཆོས་སྐུ་སངས་རྒྱས་ཐུགས།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། གཞི་ངེས་པའི་ལྟ་བ་ཉམས་སུ བླངས་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཞེ་གསུམ་པའོ།

然後金剛薩埵爲了利益集會的眷屬，以誠實的心如此請求： "以七種確定而修持的見、修、行、誓言、事業、果和自己修持的方法，請一切智導師宣說。" 聽聞如此請求的意義后，一切智導師宣說道： "確定基礎的見解修持的佛王法身中，無輪迴涅槃的覺性境界。基礎上不變的見解確信。不依外境的自生身。智慧等同虛空邊際。實義上不變自生，見解的總持未被過失染污。不變法性遍滿的境界。 現在請金剛薩埵聽著：在不生不滅的見解中，修行無所得，證悟即可。不離現在普賢心。在一切時間和方式中，無生死是見解的最高。實際上是智慧究竟道。因為無希望恐懼所以不可能墮落。本來精華不變的基礎。在那個自覺法身中，自覺自見非常稀有。因此法身是佛心。" 這是大圓滿了義集中確定基礎的見解修持品第四十三。

།།། དེ་ནས་ཀུན་རིག་སྟོན་པ་ཡིས།། དོན་དང་མི་འབྲལ་ཏིང་འཛིན་ནི།། འདུས་པའི་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ།། ཆོས་ཉིད་མི་འགྱུར་ཡེ་ཤེས་ཀློང།། མ་བཅོས་ཡེ་ནས་གནས པ་སྟེ།། རྒྱུ་རྐྱེན་མ་བསྐྱེད་རང་བྱུང་སྐུ།། དངོས་མེད་རང་གསལ་འབྲས་བུ་ལ།། རྐྱེན་བྲལ་སྙིང་པོས་གཞིག་ཏུ་མེད།། བསམ་དུ་མེད་པས་བསྒོམས་མི་དགོས།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། དབྱིབས་དང་བྲལ བས་བྱང་ཆུབ་སེམས།། ཁ་དོག་མེད་པས་མཚོན་དུ་མེད།། སེམས་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཡིས།། སྐྱེ་ཤི་མེད་པས་འགྱུར་བ་མེད།། རྟག་ཆད་མེད་པས་འཁོར་བ་བྲལ།། མཐོ་དམན་མེད་པས་ཀུན་གྱི་རྩེ།། ཆེ་ཆུང་མེད པས་དམིགས་དང་བྲལ།ཀུན་གཞི་མེད་པས་ཆོས་སྐུའི་ཀློང།། ཡངས་དོག་མེད་པས་བཟང་མོའི་མཁའ།། མཐའ་དབུས་མེད་པས་ཀུན་ལ་ཁྱབ།། ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་ཕྱི་ནང་མེད།། མཚོན་དུ་མེད་པས་ཚད་ དང་བྲལ།། འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ད་ཉོན་ཅིག། སྣང་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི།། མ་བཅོས་ཡེ་ནས་ངང་གིས་གསལ།། རྩོལ་བསྒྲུབ་ཅེས་ཀྱང་བཙལ་དུ་མེད།། རྟོག་པའི་དགོངས་ཉམས་བླང་བ་ནི།། མ་བཅོས་ཆོས་སྐུ དག་པའི་ཀློང།། འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་དེ་ཉིད་ཡིན།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། གདོད་ནས་འགྱུར་མེད་ཏིང་འཛིན་ལ།། རང་བྱུང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི།། མ་བཅོས་རང་གསལ་ངང་བཞག་པས།། ཉམས་སུ བླངས་པའི་དགོངས་པ་སྟེ།། དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་གང་གནས་པ།། ད་ལྟ་ཉིད་ནས་སངས་རྒྱས་ཐུགས།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། དོན་དང་འབྲལ་མེད་ཀྱི་དགོངས་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཞེ་བཞི པའོ།

然後一切智導師對集會的眷屬宣說不離實義的禪定： 法性不變的智慧境界，本來無造作而安住。非因緣所生的自生身。在無實體自明的果中，離緣的精華不可破壞。因為不可思議所以不需要修習。 現在請聽集會的精要：因為離形狀所以是菩提心。因為無色彩所以不可表示。因為超越心的對境，所以無生死而不變化。因為無常斷所以離輪迴。因為無高低所以是一切之巔。因為無大小所以離所緣。因為無阿賴耶所以是法身境界。因為無寬窄所以是善妙虛空。因為無邊中所以遍及一切。智慧通徹無內外。因為不可表示所以離量度。 現在請聽集會的精要：無顯現的法性，本來無造作而自然明瞭。所謂努力修行也無法尋求。證悟的意趣修持是：無造作法身清凈的境界。那個就是佛果。 現在請聽集會的精要：在本來不變的禪定中，以自生覺性智慧，安住于無造作自明的狀態中。這是修持的意趣。任何安住於此的瑜伽士，從現在起就是佛心。 這是大圓滿了義集中宣說不離實義的意趣品第四十四。

།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ།། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། སྐྱོན་མེད་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་པས།། ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡིས།། ཕྱི་ནང་ཆོས་རྣམས་རྫོགས་པར་ནི།། ང ཡིས་བཤད་ཀྱིས་སེམས་དཔའ་ཉོན།། ལྟ་སྒོམ་ངེས་པའི་དོན་གནས་པའི།། རྣལ་འབྱོར་ངེས་པའི་སྐལ་ལྡན་དེ།། དད་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པ་ཡིས།། སྙིང་རྗེའི་རླན་དང་མ་བྲལ་བས།། སེམས་བསྐྱེད་རྣམ་གཉིས་དེ ལ་རྫོགས།། གང་ལའང་མི་རྟོག་རང་གསལ་བའི།། ཆོས་ཉིད་ངང་དུ་རང་གནས་པས།། བྱིང་རྒོད་གཉིས་ཀྱི་སྐྱོན་བྲལ་གནས།། ཞི་གནས་བདེ་བ་དེ་ལ་རྫོགས།། ཕྱི་ནང་ཆོས་རྣམས་མ་ལུས་ཀུན།། སོ སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས།། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་པའི་ཕྱིར།། དངོས་མེད་རྟོགས་པས་ལྷག་མཐོང་རྫོགས།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། ལྟ་བའི་ངང་ལ་མཉམ་བཞག་པས།། སེར་སྣ་འཛིན་པའི་སེམས་མེད པས།། ཆོས་དང་བདག་ཏུ་མ་མཐོང་ཕྱིར།། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་རྫོགས།། ངེས་དོན་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས།། ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡིས།། མི་དགེ་ཉེས་བྱས་མི་འབྱུང་བས།། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕ་རོལ་ཕྱིན པ་རྫོགས།། རང་བྱུང་རིག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས།། ལྟ་བ་ངེས་པའི་གདེང་ཟིན་པས།། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཀུན་ཤོང་ཕྱིར།། བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་རྫོགས།། ངེས་པའི་དོན་ལ་ཡིད་ཆེས་ནས།། རང་བྱུང་རིག་པ ཤེས་པ་ཡིས།། ལྟ་བའི་དོན་ལ་མ་ཡེངས་པས།། བརྩོན་འགྲུས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་རྫོགས།། སྔ་ཕྱིས་མ་བསླད་གཉུག་མ་ལ།། གཞན་དུ་འཛིན་བྲལ་རང་བྱུང་སྐུ།། ཆོས་ཉིད་དོན་ལས་མི་གཡོ་ཕྱིར།། བསམ་གཏན་ཕ་རོལ ཕྱིན་པ་རྫོགས།། ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་བློ་སྦྱང་ནས།། ངེས་པའི་དོན་ནི་མཐར་ཕྱིན་པས།། ཆོས་རྣམས་ལྟ་བས་ཐག་ཆོད་ཕྱིར།། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་རྫོགས།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། ལུང་ལྡན་ངེས པའི་གདམས་ངག་གིས།། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར།། སྣང་བ་གང་ཡང་མི་འགོག་པས།། ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་རྫོགས།། སྔོན་ནས་དགེ་བའི་ཚོགས་བསགས་པས།། བླ་མ་སངས་རྒྱས་ཀུན་དང ཕྲད།། མི་གནས་བླ་མེད་དོན་རྟོགས་པས།། སྨོན་ལམ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་རྫོགས།། ཐོག་མཐའ་མ་རིག་སངས་པ་ལས།། ལུང་བསྟན་རང་གི་དོན་ཤར་བས།། མ་རིག་མུན་པ་ཀུན་བཅོམ་ཕྱིར།། སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ རྫོགས།། རང་བྱུང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ།། ཆོས་སྐུའི་རྩ་བ་རབ་རྟོགས་པས།། ཡོན་ཏན་མ་ལུས་ཀུན་འདུས་ཕྱིར།། ཡེ་ཤེས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་རྫཽགས།།

然後一切智導師對集會的眷屬宣說道： "因為具足無過失的一切功德，以智慧方便的行為，我將完整地解說內外諸法，請勇士們聽著。 安住于見修確定義理的瑜伽士，那具有確定緣分者，以信心全然生起，不離悲心的滋潤，圓滿了兩種發心。 因為安住于任何都不分別的自明法性中，所以離開昏沉掉舉兩種過失而安住。圓滿了寂止的安樂。 以別別了知一切內外諸法的智慧，因為知道如幻的緣故，通過證悟無實體而圓滿了勝觀。 現在請金剛薩埵聽著：因為安住于見解的狀態中，沒有吝嗇執著的心，所以未見到法我，因此圓滿了佈施波羅蜜多。 了義的瑜伽士以身語意的行為不生起不善和過失，因此圓滿了持戒波羅蜜多。 自生覺性的瑜伽士，因為掌握了見解確定的把握，所以能容納一切於法界中，因此圓滿了忍辱波羅蜜多。 因為相信了確定的義理，以了知自生覺性，不散亂于見解的義理中，因此圓滿了精進波羅蜜多。 在前後未被污染的本性中，離開他執的自生身，因為不動搖於法性的義理，所以圓滿了禪定波羅蜜多。 通過修習聞所成慧，圓滿了確定的義理，因為以見解決定了諸法，所以圓滿了智慧波羅蜜多。 現在請金剛薩埵聽著：因為通過具有傳承的確定教授，了知為法界的緣故，不遮止任何顯現，因此圓滿了方便波羅蜜多。 因為從前積累善資糧，所以遇到了上師和一切佛陀。因為證悟了無住最上的義理，所以圓滿了愿波羅蜜多。 因為凈除了始終的無明，所以生起了授記的自利。因為摧毀了一切無明黑暗，所以圓滿了力波羅蜜多。 因為深刻證悟了自生本性身、法身的根本，所以集聚了一切無餘功德，因此圓滿了智波羅蜜多。"

ཡོན་ཏན་མ་ལུས་ཀུན་འདུས་ཕྱིར།། ཡེ་ཤེས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་རྫཽགས།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི མཛད་སྤྱོད་ལ།། ཐ་མལ་སྤྱོད་པའི་མིང་མེད་པས།། ལུས་ངག་དགེ་བ་མི་མཉམ་ཕྱིར།། ཚོགས་ཆེན་མ་ལུས་རྣམ་གཉིས་རྫོགས།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། ཆོས་རྣམས་རྫོགས་པའི་མཛད་སྤྱོད བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཞེ་ལྔ་པའོ།།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ལ།། ཀུན་རིག་རྒྱལ་པོས་བཀའ་སྩལ་པ།། སེམས་ཅན་དུས་ན་སངས་རྒྱས་སྤྱོད།། གང་ཡང་མ་བཅོས་དེ་བཞིན་ཉིད།། ཆོས་སྐུ་རྟོགས་ནས འགྲོ་དོན་དུ།། ཅིར་ཡང་སྣང་བ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ།། མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་པ།། ཐུགས་རྗེའི་སྤྲུལ་པའི་ཀུན་འདུལ་ཡང།། བློ་ཡི་འདུ་ཤེས་རྡུལ་ཙམ་མེད།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། བདག་ཏུ་རྟོག་པ མེད་པའི་ཕྱིར།། གཉིས་མེད་དོན་གཅིག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། མཐུན་འཇུག་སྤྱོད་པ་རྒྱ་མཚོར་ནི།། སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཅི་བདེར་སྤྱོད།། པདྨའི་སྐྱེ་ས་འདམ་ཡིན་ཏེ།། དེ་ལ་སྐྱོན་གྱིས་གོས་མེད་ལྟར།། ཆོས་ཉིད བླང་དོར་མེད་པར་རྟོགས།། ཏིང་འཛིན་ཉམས་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད།། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་རྣལ་འབྱོར་པས།། འཆིང་གྲོལ་མེད་ཕྱིར་གོལ་ས་མེད།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། དེ་དག་རིག་སྤྱོད་ལྟ་བའི གཟུངས།། རྒྱུན་དུ་མི་འབྲལ་དོན་མཛད་པ།། སངས་རྒྱས་མཛད་སྤྱོད་དུས་འདིར་འགྲུབ།། དེ་ཕྱིར་རྩོལ་མེད་སངས་རྒྱས་ཡིན།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། སྤྱོད་པ་འཆིང་གྲོལ་མེད་པ་ཉམས་སུ བླངས་བ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཞེ་དྲུག་པའོ།

因為集聚了一切無餘功德，所以圓滿了智慧波羅蜜多。 現在請聽集會的精華：在一切佛陀的行為中，沒有平凡行為的名稱，因為身語善行不平等的緣故，圓滿了二種無餘資糧。 這是《大圓滿了義總集》中第四十五章：宣說諸法圓滿的行為。 然後一切智王對集會的大眾宣說道： 眾生時即是佛行。任何都不造作即是如是性。證悟法身後，為利眾生而顯現任何的化身。圓滿十二事業，以悲心化身調伏一切，然而沒有絲毫意識的分別。 現在請聽集會的精華：因為沒有我執的分別，所以是無二一味的法身。在隨順行為的大海中，隨意行持各種行為。 蓮花的生處是泥潭，但它不被過失所染，如是證悟法性無有取捨。沒有絲毫禪定退失。 不共的瑜伽士因為無有束縛解脫，所以沒有歧途。 現在請聽集會的精華：那些覺性行為見解的總持，恒時不離而行持義利，佛陀的行為在此時成就。因此無勤即是佛。 這是《大圓滿了義總集》中第四十六章：宣說修持無束縛解脫的行為。

།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ལ། ཀུན་རིག་སྟོན་པ་ཀུན་བཟང་གིས།། དམ་ཚིག་བསྲུང་དང་ཉམས་མེད་པ།། ངེས་པའི་དོན་དུ་བཀའ་སྩལ་པ།། གདེང་ལྡན ངེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས།། བསྲུང་དུ་མེད་པའི་དམ་ཚིག་སྟེ།། ཡེ་བསྲུང་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་བསྡམ།། སྡོམ་པ་ཕྱི་ནང་དམ་ཚིག་ཀྱང།། གདུལ་བྱ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་སྟོན།། ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་འདུལ་མོད་ཀྱང།། དམ་དུ་བཅའ བ་རྡུལ་ཙམ་མེད།། ཆོས་སྐུ་ཐུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ།། དེ་ཡི་ངང་དང་མི་འབྲལ་ན།། ཡེ་བསྲུང་གདེང་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར།། དམ་དུ་བཅས་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་ཕྱིར།། དངོས་པོ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་འདྲ།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ སེམས་དཔའ་ཉོན།། ང་ཡི་ཆོས་ཉིད་དམ་ཚིག་ནི།། མ་བཅོས་མཁའ་ལ་ཉི་ཤར་འདྲ།། མུན་པ་མེད་པར་རང་གསལ་བ།། ལྷངས་ཀྱིས་རྟོགས་ན་ལྟ་བ་ཡིན།། རང་གི་ཤེས་པ་གཉུག་མ་ཡིས།། དོན་ལ་མ་ཡེངས་ཏིང འཛིན་ལ།། སྣང་བའི་ཡུལ་ལ་མ་ཞེན་པ།། གང་ཡང་མ་བཀག་སྤྱོད་པའི་ཕུལ།། ངེས་དོན་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ།། མི་འདའ་དམ་ཚིག་བསྲུང་བ་སྟེ།། བསྲུང་དུ་མེད་པས་ཉམས་པ་མེད།། དེ་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་འབྲལ མེད་པའི།། དབྱིངས་ནས་རིག་པ་རང་ལ་ཤར།། སྣ་ཚོགས་བསགས་པའི་ཀུན་གཞི་ཡི།། སྔ་ཕྱི་གྲུབ་པ་ག་ལ་ཡོད།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ལུང་ལྡན་ངེས་པའི་དོན་བསྟན་པའི།། སེམས་རྟོགས་མ་བརྗེད ལྟ་བ་ལ།། རྒྱུན་དུ་འབྲལ་མེད་དམ་ཚིག་བླང།། རང་བྱུང་ཆོས་སྐུ་ཆེན་པོ་ལ།། བརྩོན་འགྲུས་མ་ཡེངས་གུས་པའི་ཐབས།། ལུང་ལྡན་ངེས་པའི་གདམས་ངག་ལ།། ཤེས་རབ་གོ་ཆ་དད་པའི་ལམ།། ཡིད་ཆེས་གདེང གིས་འགྱུར་བ་མེད།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། དེ་ཉིད་གོམས་ཤིང་བརྟན་པའི་ཚེ།། ཤེས་རིག་མ་ཉམས་གསལ་བའི་རྟགས།། དེ་ལྡན་ཆོས་ཉིད་མངོན་དུ་རྟོགས།། དེ་ཕྱིར་དམ་ཚིག་ཀུན་གྱི་མཆོག། དེ་ལྟའི རྣལ་འབྱོར་གང་རུང་གིས།། སྤོང་སྡུད་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།། ཡུལ་ནི་མ་འགགས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས།། བླ་མ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ལ།། གཡོ་སྒྱུ་མེད་པའི་དམ་ཚིག་གིས།། འགལ་སེམས་རྡུལ་ཙམ་མེད་པའི་ཕྱིར།། སྤྱོད པར་མ་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་མེད།། མཆེད་དང་ལྕམ་དྲལ་ལ་སོགས་པའི།། བརྩེ་གདུང་ཆོས་བྱེད་མི་འགྱོད་པ།། ངེས་དོན་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ།། རིག་པ་སོ་ཐུབ་དགོན་པའི་མཆོག། ད་ཡང་འདུས་པའི སྙིང་པོ་ཉོན།། དུས་དང་སྤྱོད་ལམ་ཐམས་ཅད་དུ།། རྒྱུན་དུ་གསལ་ཐེབས་ཆོས་སྤྱོད་ཡིན། དམ་ཚིག་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཉིད་ལ།། རྒྱུན་དུ་མི་འབྲལ་ལྷ་དྲན་ཕྱིར།།

然後一切智導師普賢對集會的大眾宣說了關於守護誓言和不退失的確定義理： 具有把握的確定智慧，是無需守護的誓言，安住于本初大守護的狀態中。 外內誓言的戒律，也是根據所化機的意樂而宣說。雖然僅以名言來調伏，但沒有絲毫堅固執著。 法身的心性特徵，如果不離那種狀態，因為具有本初守護的把握，所以即使立誓也無過失。如同虛空般無實體。 現在請金剛薩埵聽著：我的法性誓言，如同無造作的虛空中太陽升起。沒有黑暗而自明，若能直觀證悟即是見解。 以自己本初的覺性，不散亂于義理的禪定中，不執著于顯現的境界，不遮止任何，這是行為的極致。 在了悟了義的法性中不違背即是守護誓言。因為無需守護所以無有退失。因此從不離智慧的界中，覺性在自身生起。 積聚種種的阿賴耶，怎麼會有前後成立呢？ 現在請聽集會的精華：對於具有傳承的了義教授，證悟心而不忘失的見解，應當恒時不離地受持誓言。 對於自生的大法身，精進不散亂恭敬的方便；對於具有傳承的確定教授，智慧鎧甲信心之道，以確信把握而無有變異。 現在請金剛薩埵聽著：當熟悉並穩固那個本性時，覺性不退失明晰是徵兆。具此者現前證悟法性。因此這是一切誓言中的最勝。 任何如是的瑜伽士，因為沒有舍取執著，所以境界是無礙的法界。 對於上師金剛阿阇黎，以無虛偽的誓言，因為沒有絲毫違逆之心，所以行為無貪無嗔。 對道友等，以慈愛行持佛法而無悔。在證悟了義的智慧中，覺性獨立是最上的靜處。 現在請聽集會的精華：在一切時間和行為中，恒時保持明晰即是修法。在大誓言的法性中，因為恒時不離而憶念本尊。

རྒྱུན་དུ་མི་འབྲལ་ལྷ་དྲན་ཕྱིར།། མཚམས་མེད་བྱས་ཀྱང་ངེས་པའི་དོན།། དེ་ལྡན་ཉེས་པ རྡུལ་ཙམ་མེད།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས།། དམ་ཚིག་བསྲུང་ཉམས་མེད་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཞེ་བདུན་པའོ།

因為恒時不離而憶念本尊。即使造作五無間罪，具有了義的人也沒有絲毫過失。 這是大圓滿了義總集中第四十七章"守護誓言無退失"。

།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ།། ཀུན་རིག་སྟོན་པ་ཀུན་བཟང་གིས།། ཕྲིན ལས་རྫོགས་པར་བཀའ་སྩལ་པ།། དཔེར་ན་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལ།། དགོས་འདོད་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་བཞིན།། ཡེ་ཤེས་རིག་པའི་དབང་ཐོབ་ཕྱིར།། ཕྱི་ནང་དབང་རྣམས་དེ་ལ་རྫོགས།། ཕྱོགས་བཅུ་ཡེ་ཤེས་ལྷུན གྲུབ་པས།། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་གེགས་བསལ་ནས།། གནོད་བྱེད་མཚམས་བརྟོལ་མེད་པའི་ཕྱིར།། ཕྱི་ནང་མཚམས་ཀུན་དེ་ལ་རྫོགས།། རང་བཞིན་དག་པའི་ངོ་བོ་ལ།། འཁོར་བའི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་ཕྱིར།། མ རིག་རྣམ་རྟོག་སྒྲིབ་མེད་པས།། དོན་གྱི་བཤགས་པ་དེ་ལ་རྫོགས།། ཡེ་ནས་རང་བྱུང་ཆོས་སྐུ་ལ།། འཁོར་འདས་གཞི་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར།། གཉིས་མེད་དོན་ལ་བློ་གནས་པས།། བྱིན་ཆེན་དབབ་པ་དེ་ལ་རྫོགས།། དུག ཉིད་སྦྱོར་ཤེས་སྨན་གྱི་མཆོག།དུག་ལྔ་རང་གྲོལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས།། ཉོན་མོངས་བདུད་རྩི་ཆེན་པོ་ལ།། ཡེ་ཤེས་བྱིན་བརླབས་དེ་ལ་རྫོགས།། བག་ཆགས་བརྟས་པའི་སྣང་བ་ལ།། མོས་པའི་ཏིང་འཛིན་དབང་བསྒྱུར་ བ།། འབྱུང་བ་ལྔ་ཡིས་ཀུན་ཁྱབ་པ།། དབང་ཆེན་རིམ་པའི་ཕྲིན་ལས་རྫོགས།། ཕྱོགས་བཞི་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་པས།། རིན་ཆེན་ལྔ་ལས་བྱས་པ་ཡི།། གཞལ་ཡས་ཁང་ཆེན་ཕྲིན་ལས་རྫོགས།། རྟོག་ཚོགས་ལྷ་རུ གནས་བསྒྱུར་བས།། འཁྲུལ་སྣང་མེད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར།། རིག་ཚོར་དོན་གྱིས་ལྷར་གསལ་བས།། ཡེ་ཤེས་ལྷ་རྣམས་དེ་ལ་རྫོགས།། འཁོར་འདས་གཞི་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ངོ་བོ་ལས།། སངས རྒྱས་སེམས་ཅན་གཉིས་མེད་ཕྱིར།། སྤྱན་དྲངས་བསྟིམ་པ་དེ་ལ་རྫོགས།། ཡེ་ནས་གནས་པའི་རང་བྱུང་དེ།། རང་ཆས་ཡོད་ཕྱིར་མ་བཙལ་བའི།། ཆོས་ཉིད་དོན་ལ་མི་འགྱུར་བས།། བརྟན་པར་བཞུགས་པའི་ཕྲིན ལས་རྫོགས།། གཞི་ལ་སྐྱོན་ཡོན་མེད་པའི་ཕྱིར།། རང་བྱུང་ཕྱི་ནང་མེད་པས་ན།། བཟང་ངན་བླང་དོར་མི་བྱེད་པས།། ཟིལ་གྱིས་མནན་པའི་ཕྲིན་ལས་རྫོགས།། ཡང་དག་སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་ལ།། དབྱེར་མེད གཅིག་ཏུ་རྫོགས་པ་ཡིས།། ཐམས་ཅད་འདྲེན་པ་ཆེན་པོ་སྟེ།། ནན་ཏན་ཕྱག་རྒྱ་དེ་ལ་རྫོགས།། ཡེ་ཤེས་ལྷ་ཡི་ང་རྒྱལ་གྱིས།། ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་བྱ་བ་ཀུན།། བསྒུལ་བསྐྱོད་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་རོལ།། ཕྱག་རྒྱའི་མཆོད མམིསསིན ག་ཏེxཏམིསསིན ག་ཏེxཏམིསསིན ག་ཏེxཏམིསསིན ག་ཏེxཏམིསསིན ག་ཏེxཏམིསསིན ག་ཏེxཏམིསསིན ག་ཏེxཏམིསསིན ག་ཏེxཏམིསསིན ག་ཏེxཏམིསསིན ག་ཏེxཏམིསསིན ག་ཏེxཏམིསསིན ག་ཏེxཏམིསསིན ག་ཏེxཏམིསསིན ག་ཏེxཏིསསིང བཞིན་སྙིང་རྗེ་ཆགས།།

然後一切智導師普賢對集會的眷屬宣說圓滿事業： 譬如如意寶珠，能生一切所需所欲。因為獲得智慧覺性的灌頂，所以外內灌頂在其中圓滿。 因為十方智慧任運成就，所以遣除無分別智慧的障礙。因為沒有傷害者突破界限，所以一切外內界限在其中圓滿。 因為自性清凈的本體沒有被輪迴過失所染，所以無明分別無有遮蔽，因此義理懺悔在其中圓滿。 因為本初自生的法身中輪涅在基礎上不存在，所以心安住于無二義理，因此大加持降臨在其中圓滿。 毒本身若善於調配則是最勝藥。以五毒自解脫的智慧，將煩惱轉為大甘露，因此智慧加持在其中圓滿。 對於習氣增盛的顯現，以勝解禪定來掌控，遍及五大種，因此大自在次第的事業圓滿。 因為四方自性任運成就，所以由五寶所成的大宮殿事業圓滿。 因為轉變分別念為本尊，所以安住于無有迷亂顯現。因為覺受以義理明顯為本尊，所以智慧諸尊在其中圓滿。 因為輪涅在基礎上不存在，所以從普賢的本體中，佛與眾生無二，因此迎請融入在其中圓滿。 那個本初安住的自生，因為本來具足所以無需尋求。法性義理不變，因此安住穩固的事業圓滿。 因為基礎上無有過失功德，所以自生無內外，不取捨好壞，因此降伏制服的事業圓滿。 在真實佛陀的密意中，因為無別一味圓滿，所以是一切引導的大者，因此精進印契在其中圓滿。 以智慧本尊的我慢，一切身語意的行為，所有動作都是智慧的游舞。印契供養如同心意。

ཕྱག་རྒྱའི་མཆོད མམིསསིན ག་ཏེxཏམིསསིན ག་ཏེxཏམིསསིན ག་ཏེxཏམིསསིན ག་ཏེxཏམིསསིན ག་ཏེxཏམིསསིན ག་ཏེxཏམིསསིན ག་ཏེxཏམིསསིན ག་ཏེxཏམིསསིན ག་ཏེxཏམིསསིན ག་ཏེxཏམིསསིན ག་ཏེxཏམིསསིན ག་ཏེxཏམིསསིན ག་ཏེxཏམིསསིན ག་ཏེxཏིསསིང བཞིན་སྙིང་རྗེ་ཆགས།། ཞེན་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར།། དེ་ཡང་འགག་མེད་རོལ་པ་ཡིན།། གོལ་དང་ལྟུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར།། ཆོས་ཉིད་གཞན་དང་ཕྲག་དོག་མེད།། དེ་ཕྱིར་རང་བྱུང་ཆེན་པོར ཤར།། དེ་ཡང་འགག་མེད་རོལ་པ་ཡིན།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། འབྱུང་བ་འདོད་ཡོན་དུག་ལྔ་ཡང།། ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུར་ཤར།། ཀུན་གཞི་རང་བྱུང་དེ་ཤེས་པས།། ཀུན་ལ་དབང་བསྐུར་ཐོབ པ་ཡིན།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། རོལ་པ་འགག་མེད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་རེ་ལྔ་པའོ།

印契供養如同心意悲憫執著。因為沒有任何執著，所以那也是無礙的游舞。因為沒有偏離和墮落，所以法性無有嫉妒他人。因此顯現為大自生，那也是無礙的游舞。 現在再聽集要： 五大種、五欲、五毒，一切都顯現為智慧法身。了知一切基自生，就是獲得對一切的灌頂。 這是大圓滿了義總集中第五十五章"顯示無礙游舞的定論

།།། དེ་ནས་ཀུན་རིག་སྟོན་པ་ཡིས།། འདུས་པའི་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ པ།། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་གཏན་ཚིགས་ཀྱི།། ངེས་དོན་རྩ་བ་ཆོས་སྐུ་ལ།། ལུང་ལྡན་རྐྱེན་གྱིས་ཡིད་ཆེས་བྱ།། སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ངོ་བོ་ལ།། རང་བྱུང་ཡིན་ཕྱིར་གཉིས་སུ་མེད།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ ཉོན།། དེ་ཉིད་རྟོགས་པས་འཁོར་འདས་དག། དེ་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད།། ཕྱི་དང་ནང་དང་སྣོད་དང་བཅུད།། མཐོ་རིས་ངན་སོང་དགེ་དང་སྡིག། དག་དང་མ་དག་གཙང་རྨེ་དང།། ཡིན་དང་མིན་དང བླང་དོར་དང།། བྱ་དང་མི་བྱ་སྐྱོན་ཡོན་སོགས།། ཐ་སྙད་གཉིས་སུ་གསུངས་པ་ཀུན།། དཔེར་ན་རི་བོང་རཝ་བཞིན་དུ།། ཚིག་ཏུ་ཡོད་ལ་དོན་ལ་མེད།། དེ་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད་པའི།། གཏན་ཚིགས་ཆེན་པོར བཞག་པ་ཡིན།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་སྐུ་འདི།། མེད་པ་མ་ཡིན་དྲན་དང་ཚོར།། ཆད་པ་མ་ཡིན་རིག་ཅིང་གསལ།། རྟག་པ་མ་ཡིན་དངོས་པོ་མེད།། གཉིས་སུ་མ་སོང་ཟླ་བོ མེད།། གཅིག་ཏུ་མ་སོང་ཀུན་ལ་ཡོད།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། ཆོས་ཅན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི།། གདོད་ནས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡི།། ཆོས་རྣམས་རྩ་བ་གཅིག་པའི་དོན།། གཏན་ཚིགས་དག་གིས ཡིད་ཆེས་བྱ།། གཉིས་མེད་ཅེས་སུ་བཏགས་པ་ནི།། འདྲེས་པའི་དོན་གྱིས་མ་ཡིན་ཏེ།། གང་དང་མ་འདྲེས་རང་བྱུང་སྐུ།། ཆད་དང་གཉིས་མེད་མ་ཡིན་ཏེ།། སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ་ཆོས་སྐུ ཡོད།། དེ་ཕྱིར་གཞི་ལ་འཁོར་འདས་མེད།། གཉིས་ཀ་མེད་ཕྱིར་མཐར་མ་རིག། རང་བྱུང་ཆོས་སྐུ་ནམ་མཁའ་འདྲ།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས།། མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད པའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་རེ་དྲུག་པའོ།

然後一切智導師對集會的眷屬宣說： 無二相的定論，了義根本法身，應以具傳承的因緣來生信。佛與眾生的本性，因為是自生故無二。現在再聽金剛薩埵： 通達此義則輪迴涅槃清凈，因此相無二。外與內、器與情、善趣惡趣、善與惡、凈與不凈、清與穢、是與非、取與舍、應做與不應做、過失與功德等，一切所說的二元名言，如同兔角，言語上有而實際上無。因此建立無二相的大定論。 現在再聽集要： 這離邊的法身，不是無，有覺有受；不是斷，有覺有明；不是常，無實體；不是二，無對立；不是一，遍一切。現在再聽金剛薩埵： 有法自相，本來無二，諸法根本一味之義，應以定論來生信。所謂無二，不是混合之義。與何不混合的自生身，不是斷也不是無二，有佛性法身。因此基礎上無輪迴涅槃。二者都無故不落兩邊。自生法身如虛空。 這是大圓滿了義總集中第五十六章"顯示

།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ།། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྔོ་གྲོལ་བ།། གཏན་ཚིགས་ངེས་པར་ཡིད་ཆེས་དོན།། ལུས་ངག་རྩོལ་བ་མེད་པའི ཕྱིར།། རང་བྱུང་ཇོ་ལ་འཆིང་གྲོལ་མེད།། དེ་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གནས།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། གཟུང་འཛིན་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པས།། རྣམ་རྟོག་ཇོ་ནི་རང་སར་གྲོལ།། དེ་ཕྱིར་ངེས་དོན་ཡེ་ཤེས ཀློང།། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་མ་བྱུང་བས།། རང་བྱུང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ།། དེ་ཉིད་རྟོགས་པས་ཆོས་སྐུར་གྲོལ།། ཡང་དག་སངས་རྒྱས་འདི་ལས་མེད།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། ཆོས་ཉིད་དུས་གསུམ་མི་འགྱུར ཕྱིར།། ལས་ཀྱི་དབང་དུ་གཞི་མི་འགྱུར།། དེ་ཕྱིར་ཆོས་སྐུ་རྟོགས་པས་གྲོལ།། དེ་ལས་སོགས་པ་གང་ཡང་མེད།། ངེས་པའི་ལུང་ལྡན་ཡིད་ཆེས་པའི།། ངེས་པའི་གདེང་རྙེད་རྣལ་འབྱོར་པས།། མི་ཡི་ལུས་ནི་འདི་ཉིད ལས། ། སངས་རྒྱས་འབྲས་བུ་ད་ལྟ་ཐོབ།། དེ་ཕྱིར་རང་བློ་ངོ་བོ་ཉིད།། དུས་འདིར་རྩོལ་བས་བཙལ་དུ་མེད།། འཛིན་མེད་གསལ་བས་སྒོམ་དུ་མེད།། དེ་ཕྱིར་ཡང་དག་དགོངས་པའི་གདེང།། དེ་དང་སུ ལྡན་རྣལ་འབྱོར་མཆོག།ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རྣམ་དག་པས།། དེ་དོན་རང་བྱུང་དོན་རྟོགས་པས།། སངས་རྒྱས་གཞན་དུ་བསྒྲུབ་མི་དགོས།། དེ་ཕྱིར་ལུང་ལྡན་གདམས་ངག་ གཅེས།། ཆོས་ཉིད་དག་ཏུ་བློ་གྲོལ་ཕྱིར།། ཉོན་མོངས་དུག་ལྔ་རང་སར་གྲོལ།། དེ་ལ་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་ཏེ།། རང་བྱུང་ལུས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཐུགས།། སེམས་ཅན་རང་བློ་འཛིན་པ་མེད།། དེ་ཕྱིར་ཉམས་པ་རྡུལ་ཙམ མེད།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་ཐམས་ཅད་ཀུན།། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཚིག་གྱུར་ཀྱང།། ནམ་མཁའ་ཚིག་པར་མི་འགྱུར་བཞིན།། ངེས་དོན་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ།། ལྷ་སྲིན་མཁའ འགྲོས་དགྲར་ལངས་ཀྱང།། གནོད་པས་མི་ཚུགས་ཇི་བཞིན་བྱེད།། དེ་ཕྱིར་ལུང་ལྡན་ཤིན་ཏུ་གཉན།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། རང་བློ་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་རེ བདུན་པའོ།

然後一切智導師對集會的眷屬宣說： 本性自解脫的定論，是確定的信心之義。因為身語無勤作，自生主無束縛解脫，因此安住于本性。現在再聽金剛薩埵： 因為不染所取能取的過失，分別主自然解脫。因此是了義智慧境界。因為不從因緣而生，是自生本性身。通達此義則解脫為法身。除此之外別無真正佛陀。現在再聽金剛薩埵： 因為法性三世不變，所以基礎不隨業力而變。因此通達法身而解脫，除此之外別無他法。具有確定教授信心的瑜伽士，獲得確定的把握，就在此人身中，現在獲得佛果。因此自心本性，此時不可通過勤作尋求，無執著明瞭故不可修習。因此是真實見解的把握，具此者是最勝瑜伽士。 現在再聽集要： 菩提心極為清凈，通達其義為自生義，不需另外修成佛陀。因此具傳承的教言珍貴。因為心於法性中解脫，五毒煩惱自然解脫。彼不染過失，自生身有智慧心。眾生自心無執著，因此無絲毫退失。 現在再聽集要： 雖然整個世界都變成不可思議的言語，如同虛空不會被燒燬一樣。對通達了義的瑜伽士，即使天魔空行起敵意，也無法加害，隨心所欲。因此具傳承者極為神聖。 這是大圓滿了義總集中第五十七章"顯示自心本性解脫的定論"。

།།། དེ་ནས་ཀུན་རིག་སྟོན་པ་ལ།། འདུས་པའི་འཁོར་གྱི་དོན་ཆེད་དུ།། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་འདི་སྐད་གསོལ།། ངེས་དོན་གདུལ་བྱ་འབྲས་བུ་ཡི།། སྐུ་གསུམ་སྟོན་པ་ཇི་ལྟར་འབྱུང།། དེ་འཁོར་ལས ཅན་གང་ལ་གསུངས།། འགྱུར་མེད་རྒྱུན་གྱི་དཔེ་དོན་གང།། མཉམ་པའི་རྒྱལ་པོས་བཤད་དུ་གསོལ།། དེ་སྐད་ཞུས་པའི་དོན་གསན་ནས།། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། སངས་རྒྱས་ངོ་བོ་སྐུ་གསུམ ལས།། ཆོས་སྐུར་རང་བྱུང་རིག་པ་དེ།། དུས་གསུམ་དག་ཏུ་སྐྱེ་འགག་མེད།། འགྲོ་འོང་མེད་པར་ཡེ་ནས་གནས།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ངེས་དོན་ཆོས་སྐུའི་མཐུན་དཔེ་ནི།། འདུས་མ་བྱས་པའི་ནམ མཁའ་ཆེ།། དངོས་མེད་ཀུན་ཁྱབ་དུས་གསུམ་གཅིག། མཐའ་དབུས་རིས་སུ་དབྱེ་རུ་མེད།། དེ་དོན་རང་བྱུང་ངོ་བོ་དེ།། ཚིག་ཏུ་བརྗོད་མེད་རང་རིག་སྐུ།། ཐུགས་ལ་གསལ་ཕྱིར་ངེས་ཤེས་པས།། དེ་ཕྱིར་ཀུན་བཟང ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། ཞིང་ཁམས་ཆོས་ཉིད་བདེ་བའི་ཀློང།། རང་བཞིན་འོག་མིན་བྱང་ཆུབ་ཐུགས།། དེ་ལས་འགྱུར་བ་རྡུལ་ཙམ་མེད།། རང་བྱུང་རིག་པ་རྣམ་པར་དག། སྙིང་པོ་ཆོས་སྐུ་ཐུགས་སྒོ་ན།། རྒྱུ་འབྲས་གཞི་ལ་མེད པའི་དོན།། ཆོས་ཉིདརྩོལ་བྲལ་སྙིང་པོ་ཡིས།། འཁོར་འདས་མ་རིག་ལྷུན་རྫོགས་ཆོས།། ཆོས་སྐུ་སྟོན་པ་ཀུན་བཟང་གིས།། དགོངས་པའི་ངེས་དོན་བྱིན་བརླབས་ཀྱིས།། ཕྱོགས་བཅུའི་ཉིད་ལས་མི་གཞན འཁོར།། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་བཤད།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། ཆོས་སྐུའི་གདུལ་བྱ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་རེ་བརྒྱད་པའོ།

然後金剛薩埵為集會眷屬的利益，向一切智導師如是請問： 了義所化弟子的果位三身佛是如何出現的？向何種有緣者宣說？不變恒常的比喻和義理是什麼？請平等王解說。 一切智導師聽聞此請求后宣說道： 佛陀本性三身中，法身即是自生覺性，三世中無生滅，無來去而本然安住。現在再聽集要： 了義法身的相應比喻是無為廣大虛空，無實體遍一切三世一味，無法分別邊際中心。其義理即是自生本性，言語不可表達的自覺之身。因為心中明瞭故確定了知，因此是普賢法身。剎土即法性大樂境界，自性色究竟菩提心。彼無絲毫變異，自生覺性極為清凈。 心門中的本性法身，是因果基礎不存在的義理。法性無勤本性，圓滿輪迴涅槃無明的法。法身導師普賢以證悟的了義加持，向十方自身無別的眷屬，三世諸佛自身宣說。 這是大圓滿了義總集中第五十八章"顯示法身所化弟子"。

།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ།། ཀུན་རིག་རྒྱལ པོས་བཀའ་གྞལ་པ།། སངས་རྒྱས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ།། དེ་ཡི་གདུལ་བྱ་ངེས་པར་འབྱུང།། དེ་དོན་ལེགས་པར་བཤད་ཀྱིས་ཉོན།། ལོངས་སྐུ་འབྱུང་བའི་མཐུན་དཔེ་ནི།། ནམ་མཁའ་དངོས་མེད་སྟོང་པ ལ།། གཞའ་ཚོན་རྣམ་ལྔ་མ་འདྲེས་གསལ།། དེ་ཙམ་ཉིད་ནས་དངོས་མེད་ཡིན།། དེ་བཞིན་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང།། སྐྱེ་མེད་ཆོས་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་རྩལ།། རིགས་ལྔ་སྐུ་མདོག་བརྒྱན་པ་འབྱུང།། དེ་ཕྱིར་ལོངས་སྐུའི་སངས་རྒྱས ཡིན། ཀུན་གཞི་ཆོས་སྐུའི་གཞི་ཆ་ལ།། སྔ་ཕྱི་བག་ཆགས་མེད་པར་གསལ།། འབྱུང་ལྔའི་རོལ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང།། ཞེན་པ་མེད་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་དབྱིངས།། ཡང་དག་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་ རྙེད།། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུའི་སྒོ་ནས།། ལྡེམ་དགོངས་ཕྱི་ནང་གསང་བའི་དོན།། ས་བཅུའི་རིག་འཛིན་སེམས་དཔའ་ལ།། གསང་སྔགས་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོན།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། ལོངས་སྐུའི་འཁོར་གྱི་གདུལ་བྱ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་རེ་དགུ་པའོ།།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ལ།། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡི་སངས་རྒྱས་ནི།། ཇི་ལྟར་སྟོན་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི སྐུ།། འགྲོ་བའི་དོན་ཕྱིར་གདུལ་བྱ་ལ།། ཅི་རིགས་པར་ནི་དོན་མཛད་དོ།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། གཞན་དོན་སྤྲུལ་སྐུའི་མཐུན་དཔེ་ནི།། ངེས་མེད་བྲག་ཆ་ཁྱུང་དང་ནི།། སེང་གེ་ཆུ་ཟླ་གཟུགས་བརྙན དང།། ཨུ་དུམ་ཝ་རའི་མེ་ཏོག་འདྲ།། སྤྲུལ་སྐུ་རང་གི་ངོ་བོ་ནི།། ཐུབ་པ་དྲུག་ཏུ་སྐུ་སྤྲུལ་ཏེ།། མི་ཡིས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པར་མཐོང།། ལྷ་མི་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་ཡིན།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། ཞིང་ཁམས་གསུམ་ཀྱི གནས་འདི་ཡི།། འགྲོ་དྲུག་སེམས་ཅན་ལས་དག་ནས།། ཚོགས་གཉིས་བསག་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས།། སྒྲིབ་སྦྱངས་འབྲས་བུ་རིམ་གྱིས་འབྱུང།། སྤྲུལ་སྐུའི་གསུང་གི་སྒོ་ནས་ནི།། གང་ལ་གང་འོས་དྲང་དོན་དུ།། དགེ སྡིག་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀྱི་ཆོས།། སྡེབ་སྦྱོར་ལེགས་པའི་ཚིག་ཏུ་སྟོན།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། སྤྲུལ་སྐུའི་འཁོར་གྱི་གདུལ་བྱ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་ཅུ་པའོ།

然後一切智王對集會的眷屬宣說： 佛陀圓滿受用身，其所化弟子必然出現。請仔細聽我解說此義。受用身出現的相應比喻是：在虛空無實空性中，五彩虹光清晰不混，即便如此仍是無實。同樣，自性也是無生法身的力用，出現五部佛族身色莊嚴。因此是受用身佛陀。在一切基法身的基礎面上，前後習氣無有而明顯。五大的種種游舞，因無執著故為法性界。獲得真實決定的果。通過圓滿受用身之門，以隱密意趣顯示外內密義，向十地持明菩薩以密咒自性宣說。 這是大圓滿了義總集中第五十九章"顯示受用身眷屬所化弟子"。 然後一切智導師對集會大眾宣說： 化身佛陀如何示現為化身，為利眾生而隨機度化所化弟子。現在再聽集要： 利他化身的相應比喻是：不定回聲、鵬鳥、獅子、水中月影以及優曇缽羅花。化身的自性是變化為六位能仁，人見為釋迦牟尼，是人天導師。現在再聽金剛薩埵： 在此三界剎土中，六道眾生業清凈后，依靠積累二資糧的方法，漸次出現凈障果。通過化身佛語之門，隨機以權巧方便，以優美詞句宣說善惡因果二法。 這是大圓滿了義總集中第七十章"顯示化身眷屬所化弟子"。

།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་འཁོར རྣམས་ལ།། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། འབྲས་བུ་ངེས་པར་མཐར་ཐུག་ཕྱིར།། ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་གཏན་ལ་དབབ།། དེ་དོན་ལེགས་པར་ངས་བཤད་ཉོན།། འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་གཞི་གྱུར་པ།། རང་བྱུང་ངོ བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ།། དེ་ལས་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་སྐྱེས།། གཞི་ལ་འཁོར་འདས་གྲུབ་པ་མེད།། འཁྲུལ་ངོར་བདེན་གྱིས་དོན་ལ་མེད།། དེ་ཕྱིར་རང་བྱུང་ཀུན་གྱི་གཞི།། དེ་ལ་བསྐྱེད་པར་ནུས་པ་མེད།། དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ སེམས་དཔའ་ཉོན།། དཔེར་ན་གསེར་རྒྱུ་གཅིག་པ་ལ།། དབྱིབས་དང་གཟུགས་ནི་ཐ་དད་པ།། བྱས་པ་དེ་དག་མིང་རེ་གྲགས།། གྲགས་ཀྱང་གསེར་གྱི་ངོ་བོ་གཅིག། དེ་བཞིན་འཁོར་འདས་སྣ་ཚོགས་ལ།། བླུན་པོ རྣམས་ཀྱིས་ཐ་དད་བཟུང།། དེ་ལ་སྤང་སྡུད་ཞེན་པ་བྱས།། གཞི་ལ་ངོ་བོ་གཅིག་ལས་མེད།། དེ་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། དཔེར་ན་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་ལྟར།། རྙེད་པ་ཡོད་ལ་སྟོར་བ་མེད།། རང་བྱུང་ངོ་བོ་རྟོགས པ་ལ།། མ་བཙལ་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་བྱུང།། དེ་ཕྱིར་ཆོས་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་རྩལ།། རྟོགས་པའི་བྱིན་རླབས་སྐུ་གསུམ་བྱུང།། ཆོས་སྐུ་ཀུན་བཟང་ངེས་དོན་ལ།། རྟོགས་པས་ཕྱོགས་ཕྱིར་ཡེ་སངས་རྒྱས།། ད་ཡང་འདུས་པའི སྙིང་པོ་ཉོན།། སྐུ་ཡི་སྤྲུལ་པ་སྣང་མཛད་ཀྱིས།། དག་པ་སྤྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ།། ཕྱི་རྒྱུད་རྣམ་གསུམ་ཆོས་བསྟན་ཏེ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་ས་རུ་བཏགས།། དཔེར་ན་གསེར་སྤྲུལ་མིག་གིས་ནི།། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་ལྔ་ཡང།། དུས་གཅིག་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡིན།། དར་ཡ་ཀན་གྱི་སྨན་མཆོག་བཞིན།། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་མ་ལུས་པའི།། ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་འདོད་པས།། གཞན་དོན་སྨོན་ལམ་མཐར་ཕྱིན་པ།། ལོངས་སྤྱོད རྫོགས་སྐུའི་འགྲོ་དོན་བྱེད། ། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ཐུགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་བྱུང་བ་ནི།། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།། སྣོད་དང་ལྡན་པའི་རིག་འཛིན་ལ།། རྒྱུད་ལུང་གཉིས་ཀྱི་ངེས་པའི ཆོས།། སྐྱེ་བ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ་གྱུར་ན།། རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ས་ལ་འདུག། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། སྨན་མཆོག་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ནི།། ལྷ་ཡི་བདུད་རྩི་མ་གི་ཏས།། ཤི་བ་ཀུན་བསླང་སྨན་གྱི་མཆོག། གང་ལ་རེག པས་འཚོ་བ་ལྟར།། ཡང་ཏིག་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ལ།། ངེས་པའི་ལུང་ལྡན་དོན་བསྟན་ན།། ལུས་ངག་རྩོལ་བ་མི་དགོས་ཕྱིར།། བསྟན་དང་སངས་རྒྱས་དུས་མཉམ་བྱུང།། དེ་ཕྱིར་མན་ངག་ཤེས་པས་ཆོག། ད་ཡང འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། གསུང་གི་སྤྲུལ་པ་ཤཱཀ་ཐུབ་ཀྱིས།།

然後一切智導師對集會的眷屬宣說： 為確定究竟果位，當確立殊勝功德。請仔細聽我解說此義。 輪迴涅槃二者的基礎，是自生本性身。一切輪涅從彼生起，但基礎中無輪涅成立。在迷亂前雖似真實，實際並不存在。因此自生是一切之基，無法再生起它。 現在再聽金剛薩埵：譬如同一金料，形狀外觀雖有差異，製成后各有名稱，雖有不同名稱，但金的本質是一。同樣，對於種種輪涅，愚者執為各別，對之生起取捨執著，但基礎中唯一本性。 現在再聽集要：譬如如意寶，可得而不失。證悟自生本性，不求自得一切功德。因此法身自身的力用，以證悟加持生起三身。對法身普賢了義，以證悟故本來成佛。 現在再聽集要：身之化現遍照尊，向清凈行瑜伽士，宣說三種外續法，稱為持金剛地。譬如天眼，能同時領受五種欲妙，如同達雅甘妙藥。欲得身智無餘的殊勝功德者，圓滿利他愿，以圓滿受用身利益眾生。 現在再聽集要：意之化現即金剛薩埵，向具器持明者，宣說續部和教授兩種了義法。若能在一生中修成，即安住金剛持地。 現在再聽集要：最勝藥王大藥，天之甘露瑪吉達，能起死回生的最勝藥，接觸即可治癒。同樣，對於精華一滴，若具決定教授而宣說義理，因不需身語勤作，故聞法與成佛同時。因此了知口訣即可。 現在再聽集要：語之化現釋迦牟尼，

གསུང་གི་སྤྲུལ་པ་ཤཱཀ་ཐུབ་ཀྱིས།། སེམས་ཅན་སྐྱེ་བོ་ལས་དག་ལ།། སྡེ་སྣོད་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ཆོས།། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་རྣམ་གསུམ་ན།། འབྲས་བུ་བཅུ་གཅིག་ས་གནོན་འདོད།། ད ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། དཔེར་ན་དཔག་བསམ་ལྗོན་ཤིང་ལས།། བསོད་ནམས་ཆེ་ཆུང་རིམ་པ་ཡིས།། འབྲས་བུ་སྣ་ཚོགས་རབ་འབྲིང་འབྱུང།། དེ་ཕྱིར་ལས་དང་རྐྱེན་ལས་འབྱུང།། དེ་བཞིན་དྲང་དོན་ཆོས རྣམས་ཀུན།། གང་ཟག་བློ་ཡི་རིམ་པ་ལ།། ཅི་རིགས་པ་ཡི་ཆོས་བསྟན་པས།། འབྲས་བུ་ལྷ་དང་མི་རུ་སྐྱེ།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། དྲང་དོན་ཆོས་ཀྱིས་སངས་མི་རྒྱ།། ཨ་མྲའི་འབྲས་བུ་སྨིན་མི་སྲིད།། མ རྟོགས་ཆོས་ཀུན་ཅི་སྤྱད་ཀྱང།། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མི་འགྱུར་རོ།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། རང་རིག་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པའི་ལེའུ་སྟེ་དོན་གཅིག་པའོ།

語之化現釋迦牟尼，對具善業的眾生，宣說三藏法，歷經三無數劫，欲得十一地果位。 現在再聽集要：譬如如意樹，隨福德大小，生出上中下各種果實。因此從業和緣而生。同樣，一切權法，隨各人根器，應機說法，得生天人果位。 現在再聽集要：權法不能成佛，如同芒果種子不能成熟。未證悟者無論修何法，都不能獲得解脫。 這是大圓滿了義總集中，自覺果位究竟品第二十一。

།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་འཁོར རྣམས་ལ།། འགྱུར་མེད་དོན་གྱི་དཔེ་དོན་ནི།། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ཆུ་བོ་ཆེན་པོའི་དཔེ་བཞི་ཡིས།། མི་འགྱུར་དོན་ཆེན་དེས་མཚོན་པ།། བཤད་ཀྱང་འཁོར་རྣམས་ལེགས་པར་ཉོན།། ཆུ་གཞན་སྐྱེ འབྲི་ཡོད་མོད་ཀྱི།། ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་གང་གཱ་ལ།། དབྱར་སྐྱེ་དགུན་འབྲི་མེད་པར་ནི།། རྒྱུན་མི་ཆད་པར་རྟག་པ་བཞིན།། རང་བྱུང་སྐྱེ་མེད་རྣལ་འབྱོར་ལ།། དུས་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ།། ལྟ་བ་འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པར ནི།། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་རྒྱུན་མི་ཆད།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ཆུ་གཞན་མཚོ་རབ་ཡོད་མོད་ཀྱང།། ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་པཀྵུ་ལ།། གཏིང་ལ་རིང་ཐུང་མེད་འབབ་ཅིང།། དྲག་དལ་མེད་པར་སྙོམས་པ་བཞིན།། ཐེག གཞན་རེས་འཇོག་ཡོད་གྱུར་ཀྱང།། ངེས་དོན་ཆོས་གྱི་ཏིང་འཛིན་ལ།། ཐུན་མཚམས་མེད་པར་རྒྱུན་དུ་གནས།། དེ་ཕྱིར་འབྱུང་འཇུག་མེད་པར་གསལ།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ཆུ་གཞན་འགྱར་འགྱུར་ཡོད མོད་ཀྱང།། ཆུ་ཆེན་ནཻ་རཉྫ་ན་ལ།། ཀྱག་ཀྱོག་མེད་པར་དལ་འབབ་ཅིང།། དྲང་པོར་འགྱུར་བ་མེད་པ་བཞིན།། ཐེག་གཞན་ཇང་དོར་ཆེད་བྱེད་ཀྱང།། ངེས་དོན་ཡང་ཏི་རྫོགས་ཆེན་ལ།། བཟང་ངན་ཆེ་ཆུང་མེད་པར མཉམ།། འགྱུར་མེད་ཇང་དོར་མེད་པར་སྤྱོད།། ད་ཡང་འཁོར་གྱི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ཆུ་གཞན་སྨན་དུག་གཉིས་ཡོད་ཀྱང།། སི་ཏ་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ལ།། དུག་མེད་སྨན་གྱིས་ནད་ཀུན་སེལ།། ཀུན་ལ་ཕན་པའི་སྨན་མཆོག བཞིན།། ངེས་དོན་རྟོགས་པའི་འབྲས་བུ་ནི།། གོལ་སྒྲིབ་ལྷད་མེད་ངེས་པའི་ཆོས།། འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་ཕན་པའི་ཆོས།། ཕྱི་མ་མ་ཡིན་དུས་འདིར་འབྱུང།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། ཆུ་བོ་བཞི་འདུས་རྒྱ མཚོ་རུ། ། ཆུ་བྲན་མང་པོ་ཀུན་འདུས་ཕྱིར།། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་རོ་གཅིག་ཀྱང།། ཆོས་སྐུ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ཏུ།། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་འབྲས་བུ་འདུས།། དེ་ཕྱིར་རང་རིག་ཆོས་སྐུ་ཉིད།། དེ་རྩལ་སྣང་བ ཆོས་དབྱིངས་ལ།། གང་ཡང་མ་འགགས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། འགྱུར་བ་མེད་པའི་དཔེ་དོན་མཐར་ཐུག་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དོན་གཉིས་པའོ།

然後一切智導師對集會的眷屬宣說不變義理的比喻： 以四大河的比喻來象徵不變大義，我將解說，眷屬們請仔細聆聽。 雖然其他河流有增減，但恒河這條大河，無論夏冬都不增減，如同恒常不斷流。自生無生瑜伽中，一切時處，見解無有增減，大智慧相續不斷。 現在再聽集要：雖然其他河流有淺深，但帕克舒這條大河，深淺一致地流淌，無快慢平穩流動。雖其他乘有間斷，但了義法的禪定中，無間斷地恒常安住，因此明顯無出入。 現在再聽集要：雖然其他河流有彎曲，但尼連禪那這條大河，無曲折緩緩流淌，筆直不變。雖其他乘有取捨，但了義精華大圓滿中，無善惡大小皆平等，行持不變無取捨。 現在再聽集要：雖然其他河流有藥毒之分，但悉多這條大河，無毒只有藥，能治一切病，如同普利妙藥。了義證悟的果位，是無迷障雜質的決定法，利益一切眾生之法，不在來世而現世即得。 現在再聽金剛薩埵：四河匯入大海，眾多小河匯聚，雖成一味大海。法身一滴中，見修行果皆匯聚。因此自覺法身，其力用顯現法界中，無礙任運成就。 這是大圓滿了義總集中，宣說究竟不變比喻品第二十二。

།།། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས དཔའ་ཡིས།། འདུས་པའི་འཁོར་ལ་ཕན་གདགས་ཕྱིར། ཀུན་རིག་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལ།། ངེས་པའི་དགོངས་དོན་འདི་སྐད་གསོལ།། མཚན་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟར་བཞེད།། ཀྲི་ཡ་སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟར་འདོད།། བསྐྱེད རྫོགས་གཉིས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་གང།། ཡང་ཏི་སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟར་གནས།། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་བཤད་དུ་གསོལ།། དེ་སྐད་ཞུས་པའི་དོན་གསན་ནས།། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་མདོ སྡེ་ནི།། བསྐལ་པ་གྲངས་མེདགསུམ་དུ་ནི།། ཚོགས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་བསགས་ཏེ།། ལམ་ལྔ་རིམ་གྱིས་དགྲོད་བྱས་ནས།། དཀའ་ཐུབ་མཐར་ཕྱིན་འབྲས་བུར་ངེས།། བུད་མེད་ལུས་བོར་ཕོ་ལུས་ཐོབ།། བདེན་བཞི སྤང་བླང་ཉན་ཐོས་ཀྱི།། ས་རྣམས་གནོན་པའི་འབྲས་བུ་ནི།། དགྲ་བཅོམ་ཆེན་པོ་སྡུག་བསྔལ་བྲལ།། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དགེ་སློང་ཚོགས།། བདེ་སྐྱིད་ལྡན་པ་སྤྲུལ་སྐུའི་ཚུལ།། བྱ་བ་བྱས་ཤིང་བྷཱ་ར་ཧན།། ཟག་པ མེད་ཅིང་འཁོར་བ་སྟོངས།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ཡང་ཏི་རྫོགས་ཆེན་ལ་ལྟོས་ན།། འགྲོ་དོན་མི་བྱེད་ཐབས་དང་བྲལ།། ཆོས་སྐུ་མ་རྟོགས་ཤེས་རབ་བྲལ།། ལུང་ལྡན་ངེས་པའི་དོན་མ་མཐོང།། ཐབས དང་ཤེས་རབ་བྲལ་པའི་ཕྱིར།། ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་ཉིད་དུ་ལྟུང།། དེ་ཕྱིར་ངེས་པའི་སངས་རྒྱས་མིན།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འབྲས་བུ་ཡང།། བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད ནས།། འགྲོ་བའི་དོན་དུ་དཀའ་སྤྱད་ཀྱི།། ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་བཅུས།། སྒྲིབ་གཉིས་སྦྱང་ནས་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན། ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་ས་ལ་ནི།། མི་ལུས་མེད་པར་ལོངས་སྐུའི ཚུལ།། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ཐམས་ཅད་ལྡན།། དོན་དམ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར།། སངས་རྒྱས་ཆེ་བའི་ཆོས་ཀུན་མཁྱེན།། གདུལ་བྱ་འཁོར་གྱིས་ལོངས་སྐུ་མཐོང།། ད་ཡང་འཁོར་གྱི་སྙིང་པོ་ཉོན།། བྱང་ཆུབ སེམས་དཔའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང།། ཡང་ཏི་རྫོགས་ཆེན་ལ་ལྟོས་ན།། ངེས་དོན་སྙིང་པོ་མ་མཐོང་ཕྱིར།། གཞི་ན་མ་རིག་ཡོད་པས་ན།། རྩོལ་བ་བྱས་པས་ཆོས་སྐུ་བསྒྲིབས།། དེ་ཕྱིར་ཡང་དག་སངས་རྒྱས་མིན།། རྫོགས པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས།རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དོན་གསུམ་པའོ།

然後金剛薩埵為利益集會眷屬，向一切智法王如此請問確定密意： 如何看待相乘佛果？如何理解事業乘佛果？生圓二次第佛果如何？精華乘佛果如何安住？請一切智導師解說。 聽聞此請后，一切智導師宣說道： 聲聞緣覺乘經，歷經三無數劫，積累二種資糧，次第行五道，苦行圓滿得果。舍女身得男身，四諦取捨聲聞，證得地位果位，成大阿羅漢離苦。清凈行為比丘眾，具樂安樂化身相，所作已辦重擔已卸，無漏且空輪迴。 現在再聽集要：相對精華大圓滿，不行利他缺方便，未證法身缺智慧，雖具教傳未見了義。因缺方便與智慧，墮為聲聞與緣覺，故非究竟佛果。 現在再聽金剛薩埵：菩薩果位也是，發無上菩提心，為利眾生苦行，以十種方便波羅蜜，凈二障圓二資。 現在再聽集要：遍光地中，無人身而現報身相，具足一切相好。因勝義無自性，故遍知諸佛大法，所化眷屬見報身。 現在再聽眷屬心要：菩薩佛果相對精華大圓滿，因未見了義精髓，基中有無明，故以勤作障法身。因此非真實佛果。 這是大圓滿了義總集中，宣說因相佛果品第二十三。

།།། དེ་ནས་ཀུན་རིག་རྒྱལ་པོ་ཡིས།། འདུས་པའི་འཁོར་ལ་བཀའ་སྩལ་པ།། ཀྲི་ཡ་ལྷ་དང་ལྷ་མོ་དང།། ཕོ་ མོ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གནས།། མ་སྲིང་ལྕམ་དྲལ་ཚུལ་དུ་ཡོད།། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་བདེ་བ་ཡང།། ལྷ་ཡི་ཚུལ་དུ་བལྟས་པས་ཚིམ།། མི་ཚེ་བདུན་དུ་བསྒྲུབས་པའི་མཐུས།། དྲང་སྲོང་རིག་འཛིན་ས་ཐོབ་ཚེ།། སྐྱེ་བ མེད་པའི་རྡོ་རྗེ་འཛིན།། རིགས་གསུམ་མགོན་པོ་སངས་རྒྱས་པ།། བྲམ་ཟེའི་ཚུལ་དུ་གཙང་སྤྱོད་པས།། དག་པའི་སངས་རྒྱས་འབའ་ཞིག་འདོད།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ཀུན་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ ལ། ། གཟུགས་བརྙན་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུ་དེས།། འགྲོ་དོན་སྨོན་ལམ་སྟོབས་ཀྱིས་བྱེད།། དེ་ཕྱིར་དག་པའི་སངས་རྒྱས་འདོད།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། ཡོ་ག་རྣལ་འབྱོར་སེམས་དཔའ་ཡིས།། འབྲས བུ་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་བསྒྲུབས་ཏེ།། འབྲས་བུ་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་སར།། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་སངས་རྒྱས་འདོད།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་བདེ་སྤྱོད་ནི།། ལྷ་དང་ལྷ་མོ་ཀུན་ཀྱང ནི།། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་ཆ་བྱད་ཅན།། སེམས་དཔའ་སེམས་མ་མང་པོ་ཀུན།། འཇིག་འབྲལ་མེད་ལ་ཡེ་ཤེས་ལྷ།། ཆགས་པའི་ཚུལ་གྱི་བཏེག་པའི་ཚུལ།། ལག་བཅངས་འཁྱུད་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང།། བདེ་བ་ཆོས ཀྱི་དབྱིངས་སུ་སྨིན།། གསང་སྔགས་ཐབས་ཆེན་འབྲས་བུའི་མཆོག། སངས་རྒྱས་ས་ན་འཇའ་ཚོན་བཞིན།། རང་བཞིན་མེད་པ་སྐྱེ་ཤི་བྲལ།། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ལ་སོགས་པའི།། སངས་རྒྱས་བདེ་སྐྱིད་ཀུན་ལྡན ཕྱིར།། གཞལ་ཡས་དཀྱིལ་འཁོར་ཞིང་ཁམས་རྣམས།། བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་རང་བཞིན་འབྱུང།། དཔེར་ན་འཕྲུལ་དགའི་ལོངས་སྤྱོད་འདྲ།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། དེ་དག་ཀྲི་ཡོག་སངས་རྒྱས་ཀྱང།། ཡང ཏི་རྫོགས་ཆེན་ལ་ལྟོས་ན།། རྩེད་མོ་འདྲ་སྟེ་ལ་ཏ་སློབ།། ཡང་དག་ངེས་དོན་མ་ཤེས་པས།། རེ་དོགས་ཡོད་ཕྱིར་ལྷུན་གྲུབ་མིན།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། གསང་སྔགས་ཕྱི་རྒྱུད་ཀྱི་སངས་རྒྱས བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དོན་བཞི་པའོ།

然後一切智王對集會眷屬宣說： 事業乘中有天和天女，以男女二相安住。以兄妹姐弟相存在。方便智慧和樂，以天相觀想而滿足。以七世修持力，得仙人持明地時，成為無生金剛持。三部怙主成佛，以婆羅門相清凈行，唯求清凈佛果。 現在再聽集要：一切皆為圓滿報身，如水月影像，以願力利益眾生。因此認為是清凈佛果。 現在再聽金剛薩埵：瑜伽行者菩薩修持四印果，于稠密莊嚴地，欲成就法界佛果。 現在再聽集要：方便智慧樂行，一切天與天女，具圓滿報身相好。諸多菩薩菩薩女，不壞離智慧尊，以貪慾相提舉相，僅以牽手擁抱，樂即成熟於法界。密咒大方便勝果，佛地如彩虹，無自性離生死。毗盧遮那等諸佛，具足一切樂安，故無量宮殿剎土，僅以意念自然生，如同化樂天受用。 現在再聽集要：這些事續佛果，相對精華大圓滿，如遊戲般幼稚。因不知真實了義，有希冀故非任運。 這是大圓滿了義總集中，宣說密咒外續佛果品第二十四。

།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ།། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་སངས་རྒྱས་ནི།། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་སོགས།། ཡེ་ནས་སངས རྒྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར།། དཀྱིལ་འཁོར་མ་ལུས་རང་ལ་རྫོགས།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། དེ་བསྒྲུབས་སངས་རྒྱས་སྐྱེ་བ་འདིས།། རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ས་ནོན་ཚེ།། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་བདེ་སྤྱོད་པ།། དགའ་འདུས ཕོ་མོའི་དཔེ་བཞིན་དུ།། འཁྲིག་པའི་སྦྱོར་བས་ཐབས་ཀྱིས་ནི།། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པར་བྱེད།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ཞི་ཁྲོའི་ལྷ་ཚོགས་རྒྱན་དང་བཅས།། འདོད་ཆགས་འཁྲིག་པའི་ཚུལ་དུ གནས།། བདེ་སྐྱིད་སངས་རྒྱས་ངོ་བོ་ལ།། ཡེ་ནས་ལྷ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད།། གྲངས་ཀྱིས་མི་ལངས་ཕོ་མོ་ཀུན།། འགྲོ་དོན་མ་ལུས་དུས་གཅིག་བྱེད།། ད་ཡང་འཁོར་གྱི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ཆོས་རྣམས་རྣམ་རྟོག་དབྱེར མེད་པས།། ནམ་མཁའ་སྟོང་འབྱུང་སྣ་ཚོགས་བཞིན།། སྐྱེ་ཤི་མེད་པ་སྨོས་ཅི་དགོས།། དུས་འདིར་འབྱུང་བས་ཁྱད་པར་འཕགས།། དེ་ཕྱིར་ཐབས་ལ་བརྟེན་པའི་མིས།། འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཆུད་མི་འཛའ།། ཐབས་ཀྱི ནང་ན་དམ་པའི་མཆོག།ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། རྗེས་སུ་རྣལ་འབྱོར་སངས་རྒྱས་ནི།། མ་བསྐྱེད་རྫོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀློང།། ལྷ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་བྱུང་སྐུ། ཀུན་བཟང་རོལ་པ་ཐབས་ཀྱི་ཡབ།། ཀུན་ཏུ་ བཟང་མོ་ཤེས་རབ་ཡུམ།། བདེ་ཆེན་གཉིས་མེད་རིག་པའི་རྩལ།། འཇའ་མཚོན་རིས་འདྲ་དངོས་མེད་གསལ།། ཐུགས་ནི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅན།། ཕྱི་ནང་རྩལ་དུ་གང་ཡང་ཤར།། ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དུ་ཉི་ཟེར ཚུལ།། རང་ལ་རྫོགས་པས་བསྐྱེད་མི་དགོས།། བཙལ་དུ་མེད་པས་སྐྱེ་ཤི་མེད།། འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ལ།། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ས་ཞེས་གདགས།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། དེ་དག་རྒྱུད་ལུང སངས་རྒྱས་ཀྱང། ། ཡང་ཏི་རྫོགས་ཆེན་ལ་ལྟོས་ན།། རང་བྱུང་ངེས་དོན་མ་ཤེས་པས།། ཆེད་དུ་བྱེད་པའི་རྩོལ་བས་བསྒྲིབས།། རེ་དོགས་ཕྲ་མོ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།། ངེས་ལུང་མ་ཤེས་སྣང་བར འཆོལ།། གཟུགས་ཅན་སངས་རྒྱས་འདོད་པའི་ཕྱིར།། ཆོས་སྐུའི་སངས་རྒྱས་དོན་ལ་བསྒྲིབས།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། ཐེག་དགུའི་རྒྱུད་ལུང་གི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དོན་ལྔ པའོ།

然後一切智導師對集會眷屬宣說： 大瑜伽佛果是：蘊界處等本來是佛，故一切壇城圓滿於自身。 現在再聽金剛薩埵：修此成佛今生中，證得金剛持地時，方便智慧樂行者，如歡喜集會男女相，以交合方便，生出一切諸佛。 現在再聽集要：寂忿尊眾具莊嚴，以貪慾交合相安住。樂安佛性中，本有天壇城，無量男女眾，同時行利他事業。 現在再聽眷屬心要：諸法與分別無別，如虛空中生種種，何況無生死。此時殊勝超勝前。故依方便之人，不失菩提果。方便中最勝。 現在再聽金剛薩埵：隨後瑜伽佛果是：未生圓滿智慧界，天壇城自生身，普賢游舞方便父，普賢母為智慧母。大樂無二覺性力，如彩虹相無實明現。心具覺性智慧，內外顯現任何相，如空中日光相。自身圓滿無需生起，無可尋故無生死。無聚散佛果，名為普賢地。 現在再聽金剛薩埵：這些續部傳承佛果，相對精華大圓滿，因不知自生了義，為有意造作所障。因有細微希冀，不解定解而亂現。因欲求色身佛，故障蔽法身佛義。 這是大圓滿了義總集中，宣說九乘續部傳承佛果品第二十五。

།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ།། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་མངོན་ཕྱུང་ནས།། ལུང་བསྟན་ངེས་པའི་དོན་ཕྱིར་དུ།། རྣམ་སྨིན་ལུས་དང་བྲལ་མ་ཐག། ཐོག མཐའ་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཆེ།། སྐད་ཅིག་གཅིག་ལ་མ་རིག་སངས།། ལུས་མེད་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱས།། རང་བྱུང་ཐུགས་ལ་སྐྱེ་ཤི་མེད།། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྡན།། ནམ་མཁའ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ འདྲ།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ཡེ་ཤེས་ལུས་ཅན་སངས་རྒྱས་ལ།། སེམས་ཅན་མེད་ཕྱིར་དོན་མི་དགོས།། རང་བྱུང་རིག་པའི་ཆོས་སྐུ་ལ།། རང་ལ་ཡོད་པ་ངོ་ཤེས་ཕྱིར།། ཆེད་དུ་རྩོལ་བས་བསྒྲུབ་མི དགོས།། རང་བྱུང་རིག་པའི་ཆོས་སྐུ་ལ།། དུས་གསུམ་འཁྲུགས་ཀྱང་འཕོ་འགྱུར་མེད།། སྟོང་གསུམ་ཞིག་ཀྱང་ཉམས་མི་སྲིད།། རང་བྱུང་ཆོས་སྐུ་ཁ་མིག་ཅན།། དེ་ཡི་གཟུགས་བརྙན་གཟུགས་སྐུ་གཉིས།། མ་བཙལ འབྱུང་བ་ཆོས་ཀུན་སྟོན།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། རྒྱུད་ལུང་ཉན་ཐོས་ཡན་ཆད་ན།། འབྲས་བུ་གཟུགས་སྐུ་འབྱུང་མི་སྲིད།། ཡིད་སྨོན་གྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱང།། ངེས་དོན་ཡང་ཏིག་སངས་རྒྱས མིན།། དུས་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང།། འདུས་མ་བྱས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི།། དངོས་མེད་རང་བྱུང་རིག་པའི་སྐུ།། དེ་དོན་ཆོས་སྐུ་ཤེས་པ་ལ།། དྲང་བའི་དོན་དུ་གཟུགས་སྐུ་འབྱུང།། ཐབས་ལ་མི་བརྟེན་ཡོན་ཏན རྫོགས།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། ཡང་དག་པར་ངེས་དོན་སངས་རྒྱ་བར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དོན་དྲུག་པའོ།

然後一切智導師對集會眷屬宣說： 顯現唯一明點后，爲了確定了義故，剛離報身時，即成無始終大佛。剎那間消除無明，無身覺性智慧廣大。自生心中無生死，具一切智慧，如虛空中日精。 現在再聽集要：智慧身佛無眾生，故不需利他。自生覺性法身中，因認知自有，無需刻意修證。自生覺性法身，三時亂亦不遷變，三千界毀亦不損。自生法身具口眼，其影像二色身，不尋自現說諸法。 現在再聽金剛薩埵：從聲聞以上續部傳承中，不可能生起果位色身。雖以發願成佛，非了義精華佛果。一切時相中，無為佛果，即無實自生覺性身。了知此義法身者，方便顯現色身。不依方便功德圓滿。 這是大圓滿了義總集中，宣說真實了義成佛品第二十六。

།།། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཡིས།། འདུས་པའི་འཁོར་ལ་ཕན་གདགས ཕྱིར།། ཀུན་རིག་སྟོན་པ་ཆོས་རྗེ་ལ།། བདེན་པའི་ཡིད་ཀྱིས་འདི་སྐད་གསོལ།། རིག་འཛིན་སེམས་དཔའི་དོན་ཆེད་དུ།། སངས་རྒྱས་རྟོགས་པ་བཤད་དུ་གསོལ།། རྒྱལ་སྲས་སྤྲུལ་པའི་དོན་ཆེད་དུ།། རིག་འཛིན རྟོགས་པ་བཤད་དུ་གསོལ།། མཁའ་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཆེད་དུ།། རྒྱལ་སྲས་རྟོགས་པ་འདིར་གསུངས་ཤིག། དད་ཉན་རྣལ་འབྱོར་དོན་ཆེད་དུ།། མཁའ་འགྲོའི་རྟོགས་པ་འདིར་སྨྲོས་ཤིག། དེ་སྐད་ཞུས་པའི་དོན གསན་ནས།། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་བཀའ་གྞལ་པ།། ད་ཡང་འདུས་པའི་འཁོར་བཞི་ཀུན།། ཕྱི་རབས་རྣལ་འབྱོར་དོན་ཆེད་དུ།། རང་སེམས་ཆོས་སྐུའི་དོན་རྟོགས་པས།། རང་རང་ཐུགས་ལ་མངའ་བ་ཡིས།། ཚིག་ཏུ མཚོན་པ་འདིར་སྨྲོས་ཤིག།དེ་སྐད་གསུངས་པའི་དོན་གོ་ནས། ཀུན་རིག་སྟོན་པའི་སྤྱན་སྔ་རུ།། འཁོར་རྣམས་འདུས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི།། རང་རང་རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར།། ཉིད་ལས་མི་གཞན་ཕྱོགས་བཅུ་ ནས།། རྡོ་རྗེ་གསང་བའི་རིན་ཆེན་སྙིང།། དྲི་མེད་གྲགས་པ་ལས་རབ་གྲུབ།། ཞི་བ་བདེ་དང་ཉི་མའི་འོད།། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་འབུམ་གཟིགས་རྣམས།། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་རྟོགས་བརྗོད་ཕྱིར།། ངེས་པའི་དགོངས དོན་འདིར་གསུངས་པ། ། རང་སེམས་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ།། རིག་པ་སྟོང་པའི་ངང་ལ་གནས།། དེ་ཕྱིར་རང་བྱུང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། དེ་ལ་སྐྱོན་གྱིས་གོས་པ་མེད།། ད་ནི་དགོངས་དོན་འདིར་གསུངས པ།། རང་བྱུང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ།། དངོས་པོ་མཚན་མ་མེད་པའི་ཕྱིར།། གང་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་འཇུག་པ།། རྟོག་མེད་གསལ་བ་སྒོམ་པའི་མཆོག། ཡང་ནི་དགོངས་དོན་འདིར་གསུངས་པ།། དུས་གསུམ་སྐྱེ་འགག མེད་པའི་ཕྱིར།། རང་རིག་ཆོས་སྐུ་ཡེ་ཤེས་གསལ།། ལྔ་ཕྱི་ད་ལྟ་མེད་པར་གནས།། དེ་ལས་མི་འདའ་ཆོས་ཉིད་ལ།། དེ་དོན་མི་རྟོག་དགོངས་པའི་མཆོག། ཡང་ནི་དགོངས་དོན་འདིར་གསུངས་པ།། སངས རྒྱས་ཐུགས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། ཕུང་པོ་མེད་ཕྱིར་རྒུད་པ་མེད།། སྐྱེ་ཤི་མེད་པ་རང་བྱུང་སྐུ།། དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་བལྟ་བ་ལ།། དེ་དོན་ཡེངས་མེད་བསྒོམ་པའི་མཆོག། ཡང་ནི་དགོངས་དོན་འདིར་གསུངས་པ།། ངོ་བོ་ཡེ་ནས སངས་རྒྱས་ཕྱིར།། འཁོར་འདས་མེད་པར་རྣམ་པར་དག། སྐྱེ་ཤི་མེད་པའི་རིག་པ་འདི།། དུས་གསུམ་མི་འགྱུར་དགོངས་པ་ཡིན།། ཡང་ནི་དགོངས་དོན་འདིར་གསུངས་པ།། རྒྱུ་རྐྱེན་མ་སྐྱེས་འབྲས་བུ་ལ།། ལུང་ལས མ་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཤར།། སེམས་ལས་མ་བྱུང་ཆོས་སྐུ་རྟོགས།།

然後金剛薩埵為利益集會眷屬，以誠摯之心向一切智導師法王如是請問： 為持明菩薩故，請說佛果證悟。 為王子化身故，請說持明證悟。 為空行眾故，請於此說王子證悟。 為信聽瑜伽士故，請於此說空行證悟。 聽聞此請求后，一切智導師宣說： 現在集會四眾眷屬，為後世瑜伽士故，因證悟自心法身義，各自心中所領悟，請以言詞表達於此。 聽懂此語后，在一切智導師面前，眷屬集會狀，為表各自證悟，從十方不離自身，金剛秘密寶心、無垢稱、善成就、寂靜安樂、日光、虛空藏、百千眼等，依次為表證悟，於此宣說定解密意： 自心無實有，安住覺性空性中。故自生法身，不為過失所染。 現說密意：自生覺性智慧，無實相故，于無想入定，無念明覺為最勝修。 又說密意：三時無生滅故，自覺法身智慧明，無過去現在安住。不離此法性，無念即最勝密意。 又說密意：佛心即法身，無蘊故無衰。無生死自生身，證悟此即為見。此義無散亂修為最勝。 又說密意：本性本來佛故，輪涅清凈無二。此無生死覺性，三時不變即密意。 又說密意：因緣未生果中，非從教傳出現智慧。非從心生而證法身。

སེམས་ལས་མ་བྱུང་ཆོས་སྐུ་རྟོགས།། དེ་དང་མི་འབྲལ་དགོངས་པའི་མཆོག། ཡང་ནི་དགོངས་དོན་འདིར་གསུངས་པ།། ཆོས་ཉིད་ངང་ལས་དངོས་པོ་མེད།། དེ་ཕྱིར་མཚན་མ་རང་སར གྲོལ།། དེ་ཕྱིར་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ལ།། ཡེངས་མེད་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཉིད།། ཡང་ནི་དགོངས་དོན་འདིར་གསུངས་པ།། སེམས་ཀྱི་ཡུལ་འདས་བྱང་ཆུབ་ཐུགས།། རང་ལ་བལྟས་པས་ཡེ་ཤེས་མཐོང།། དེ་དོན དངོས་མེད་བྱང་ཆུབ་སྐུ།། དེ་ལས་མ་ཡེངས་ངེས་དོན་མཆོག། ཡང་ནི་དགོངས་དོན་འདིར་གསུངས་པ།། དངོས་པོར་མ་མཐོང་ཆོས་སྐུར་མཐོང།། བསྒོམ་དང་མི་བསྒོམ་ཐ་སྙད་བྲལ།། གང་ལའང་མི་གནས་རིག་པར ཤར།། དེ་དོན་སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་ཡིན།། ཡང་ནི་དགོངས་དོན་འདིར་གསུངས་པ།། ངེས་པའི་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ལ།། གང་ཡང་མི་བསམ་དྲན་མེད་དེ།། ཡིད་ཆེས་གདེང་དང་ལྡན་པ་མཆོག། དེ་ལ་འགྱུར་མེད ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་དོན་བདུན་པའོ།

非從心生而證法身。不離此為最勝密意。 又說密意：法性中無實有，因此相自解脫。故於唯一明點，無散即是佛果。 又說密意：超越心識境的菩提心，觀自見智慧。此義無實菩提身，不離此為最勝了義。 又說密意：不見實有而見法身，超越修與不修言說。不住于任何而現為覺性，此義即是佛陀密意。 又說密意：于確定自覺智慧，不思任何無念，具信心確信為最勝。此即不變法身。 這是大圓滿了義總集中，宣說十方佛證悟品第二十七。

།།། དེ་ནས་ཀུན་བཟང་སྤྱན་ཇར་ནི།། རིག་འཛིན་རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི ཕྱིར།། ཇོ་གྲོས་གཙོ་དང་རྣམ་དག་སྙིང།། དམ་པའི་ཡོན་ཏན་འོད་རླབས་ཅན།། ཤེས་རབ་ཇ་མ་རྒྱལ་མཚན་འཛིན།། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཏིང་འཛིན་དབང།། ཆོས་དབང་དང་ནི་བསོད་ནམས་བརྩེགས།། བདུད འཇོམས་དང་ནི་སེང་གེའི་སྒྲ།། རིན་ཆེན་མཐོང་དང་བརྩེ་བ་ཅན།། དབང་ཕྱུག་གཙོ་དང་ཡིད་དགེ་དང།། མཐོང་དགའ་བདེན་མོས་གསུང་བརྩེགས་རྣམས།། རང་རང་རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར།། ངེས་པའི་གདེང ཉམས་བརྗོད་པ་ནི།། རྩ་བ་ཆོས་སྐུའི་དོན་བཙལ་བས།། བཙལ་བས་མ་རྙེད་བཞག་པས་རྙེད།། དེ་དོན་རང་བྱུང་དོན་བཙལ་བ།། མ་བསྒོམས་སངས་རྒྱས་ད་ལྟ་ཉིད།། ཡང་ནི་གདེང་ཉམས་འདིར་གསུངས་པ།། ཉོན མོངས་མ་སྤངས་དུག་ལྔ་སྐྱེ།། སྤངས་ན་རྩོལ་བའི་གོལ་སྒྲིབ་ཡིན།། སྤང་སྔང་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་ན།། ངེས་དོན་དགོངས་པ་དེ་ལས་མེད།། ཡང་ནི་གདེང་ཉམས་འདིར་གསུངས་པ།། གསལ་ལ་མ་ཡེངས་ཆོས་ཀྱི སྐུ། ། མ་བསྒོམས་འབྲལ་མེད་ཏིང་ངེ་འཛིན།། དམིགས་སུ་མེད་པས་ནམ་མཁའ་འདྲ།། འདུ་འབྲལ་མེད་པས་རྒྱུན་དུ་གནས།། ཡང་ནི་གདེང་ཉམས་འདིར་གསུངས་པ།། སེམས་ལ་གཉེན་པོ་མེད་པས ནི།། བསམ་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པས་ན།། གཞན་ནས་མ་འོངས་རྒྱུན་མི་ཆད།། དེ་ཉིད་རང་རིག་ཆོས་སྐུར་རྟོགས།། ཡང་ནི་གདེང་ཉམས་འདིར་གསུངས་པ།། རང་བྱུང་རིག་པ་རང་ཤར་ཕྱིར།། མ་རིག་མུན་པ་རྩད ནས་གཅོད།། དེ་ལ་གཉེན་པོས་བཅོས་སུ་མེད།། གདོད་ནས་རང་བྱུང་སངས་རྒྱས་ཐུགས།། ཡང་ནི་གདེང་ཉམས་འདིར་གསུངས་པ།། ཆོས་ཉིད་ཡེ་ནས་མ་བཅོས་པའི།། དེ་ཉིད་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ལྟར།། སྐྱེ མེད་རང་གསལ་ཆོས་ཉིད་ལ།། རྒྱུན་དུ་འབྲལ་མེད་བྱང་ཆུབ་ཀློང།། ཡང་ནི་གདེང་ཉམས་འདིར་གསུངས་པ།། རང་བྱུང་དག་པས་པདྨ་འདྲ།། འཁོར་བའི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པ།། དེ་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ངང་ལ ནི།། འབྲལ་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་གསལ།། ཡང་ནི་གདེང་ཉམས་འདིར་གསུངས་པ།། ཟབ་མོའི་མིང་ནི་ཅིར་བཏགས་ཀྱང།། དཔེས་ཀྱང་མཚོན་མེད་བརྗོད་ལས་འདས།། དམིགས་པའི་ཡུལ་བྲལ་ཆོས་ཀྱི སྐུ།། དེ་ལས་མི་འགྱུར་ཉམས་ཀྱི་མཆོག། ཡང་ནི་གདེང་ཉམས་འདིར་གསུངས་པ།། རང་བྱུང་ཆོས་སྐུ་མཐའ་དབུས་མེད།། དེ་ལས་མ་ཡེངས་རྩོལ་བསྒྲུབ་འདས།། མཚོན་དུ་མེད་པས་རྐྱེན་མི་ཚུག། དེ་ཕྱིར་དུས གསུམ་འབྲལ་བ་མེད།། ཡང་ནི་གདེང་ཉམས་འདིར་གསུངས་པ།། སྙིང་པོ་ཆོས་སྐུའི་རིག་འཛིན་དེ།། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀློང།།

然後在普賢尊前，為表持明證悟，智慧主尊、清凈心、聖德光波、持慧幡、解脫定力、法自在、福德積聚、降魔、獅子吼、珍寶見、大悲、自在主、善意、喜見、信解、語積等，為表各自證悟，宣說確信境界： 尋求法身根本義，尋而不得，安住則得。此義即是自生義尋求，不修而成佛即此刻。 又說確信境界：煩惱未斷五毒生，若斷則為勤作障。若證無斷除厭惡之義，即是了義密意，別無他法。 又說確信境界：明而不散即法身，不修不離即三昧。無所緣故如虛空，無聚散故恒安住。 又說確信境界：心無對治故，超越思惟境界，非從他來不間斷，即證自覺法身。 又說確信境界：自生覺性自顯故，斷除無明黑暗根，於此無需對治修，本來自生佛心意。 又說確信境界：法性本來無造作，如同虛空自性然，無生自明法性中，恒時不離菩提境。 又說確信境界：自生清凈如蓮花，不為輪迴過失染，故於法性境界中，不離菩提心明現。 又說確信境界：甚深之名隨何立，喻亦難表超言說，離所緣境即法身，不離此為最勝境。 又說確信境界：自生法身無邊中，不離彼超勤修證，無可表故緣不及，故三時中無分離。 又說確信境界：精華法身持明者，任運成就故智慧境。

ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀློང།། དེ་ཡི་ངང་ལ་འཁོར་བ་མེད།། དེ་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་ཡིན།། ཡང་ནི གདེང་ཉམས་འདིར་གསུངས་པ།། འབྱུང་བཞི་ཞིག་པའི་ནམ་མཁའ་བཞིན།། ཆོས་ཉིད་སྙིང་པོ་རིག་པ་ནི།། ཡེ་ཤེས་རང་གསལ་འགྱུར་བ་མེད།། དེ་ཕྱིར་བསྒོམ་མེད་བྱང་ཆུབ་སྐུ།། ཡང་ནི་གདེང་ཉམས་འདིར གསུངས་པ།། མཚན་མའི་ཡུལ་མེད་བྱང་ཆུབ་ལམ།། དེ་ལས་མ་བཙལ་རང་བཞག་ན།། ཡང་དག་དོན་གྱི་དགོངས་པ་སྟེ།། དེ་ཉིད་མི་འབྲལ་བསྒོམ་པའི་མཆོག། ཡང་ནི་གདེང་ཉམས་འདིར་གསུངས་པ།། མངོན སུམ་མི་གནས་ཆོས་སྐུ་ལ།། ཐ་དད་བྲལ་བས་ཡེ་ཤེས་ཀློང།། དེ་ལས་མཚོན་པའི་མིང་མ་རྙེད།། དེ་ལས་མ་གཡོས་བསྒོམ་པ་ཡིན།། ཡང་ནི་གདེང་ཉམས་འདིར་གསུངས་པ།། རང་བྱུང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ།། བསྒོམས པས་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།། མ་བསྒོམས་པས་ཀྱང་སྟོར་བྲལ་མེད།། དེ་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་འབྲལ་བ་མེད།། ཡང་ནི་གདེང་ཉམས་འདིར་གསུངས་པ།། རང་བྱུང་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་འདྲ།། དེ་བཞིན་ཏིང་འཛིན་སྤྲོས་མེད གསལ།། དེ་ལ་གཉེན་པོས་བཅོས་སུ་མེད།། དེ་ཕྱིར་འབྲལ་མེད་དགོངས་པ་ཡིན།། ཡང་ནི་གདེང་ཉམས་འདིར་གསུངས་པ།། ཡུལ་གྱི་མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་པ།། དེ་ཙམ་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་ཤེས།། དེ་ཕྱིར་སེམས རྟོགས་ཆོས་སྐུར་གསལ།། དེ་ལ་སྐྱོན་དུ་རྡུལ་ཙམ་མེད།། ཡང་ནི་གདེང་ཉམས་འདིར་གསུངས་པ།། མ་བཙལ་པ་ཡི་ཆོས་ཉིད་ལས།། རྟོག་དཔྱོད་མེད་པ་བསྒོམ་པ་སྟེ།། ཉམས་ནི་ཤེས་རིག་གསལ་བ་ལ།། དེ་ལས མ་ཡེངས་བསྒོམ་པ་ཡིན།། ཡང་ནི་གདེང་ཉམས་འདིར་གསུངས་པ།། གང་ཡང་མ་སྤངས་སྐྱོན་མ་གོས།། འགྲོ་འོང་མེད་པར་རྒྱུན་དུ་གནས།། བྱིང་རྒོད་རྐྱེན་གྱི་དབང་མི་འགྲོ།། དེ་ལས་སྒྲིབ་མེད་སངས རྒྱས་ཐུགས། ། ཡང་ནི་གདེང་ཉམས་འདིར་གསུངས་པ།། མ་བཙལ་རང་ལས་རྙེད་པའི་ཕྱིར།། ལྷག་མཐོང་དྲན་པ་བལྟ་བའི་གཟུངས།། དེ་ཕྱིར་མི་འབྲལ་བསྒོམ་པའི་གདེང།། ཡེ་ནས་ཡོད་པས་སྟོར བྲལ་མེད།། ཡང་ནི་གདེང་ཉམས་འདིར་གསུངས་པ།། བསྒོམ་མེད་དམིགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར།། ཕྱག་རྒྱ་བསྒྱུར་མི་དགོས་པར་ངེས།། གསུང་མེད་རིག་པའི་དགོངས་པ་ཡིན།། ཡེ་ཤེས་ཐུགས་ལ་འགྱུར་བ མེད།། གཞན་ཡང་རིག་འཛིན་སེམས་དཔའི་ཚོགས།། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་གྲངས་ལས་འདས།། རང་རང་གདེང་ཉམས་འདིར་གསུངས་པ།། དེ་དོན་ངེས་པ་ཆོས་སྐུར་གཅིག། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ ལས།རིག་འཛིན་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་དོན་བརྒྱད་པའོ།

任運成就故智慧境。彼之境中無輪迴，故是佛陀之密意。 又說確信境界：如四大壞滅虛空，法性精華即覺性，智慧自明無變異，故無修證菩提身。 又說確信境界：無相境界菩提道，不尋于彼自安住，即是真實義密意，不離此為最勝修。 又說確信境界：現前無住法身中，離分別故智慧境，于彼未得表示名，不動于彼即是修。 又說確信境界：自生本性之身體，修不能得亦不失，故法性中無分離。 又說確信境界：自生法性如虛空，如是三昧無戲論，於此無需對治修，故是不離之密意。 又說確信境界：境相種種各不同，當下即知其自性，故證心即明法身，於此毫無過失塵。 又說確信境界：不尋求之法性中，無分別即是修持，境界即是明覺性，不離於彼即是修。 又說確信境界：無所斷除無過染，無來無去恒安住，昏沉掉舉緣不動，無障即是佛心意。 又說確信境界：不尋自中可得故，觀察正念見持咒，故不離修之確信，本有故無所失。 又說確信境界：無修離所緣故，確定不需轉手印，無言覺性之密意，智慧心中無變異。 其他持明菩薩眾，不可思議數無量，各自確信境界說，其義決定同法身。 這是大圓滿了義總集中，宣說持明菩薩證悟品第二十八。

།།། དེ་ནས་རྒྱལ་སྲས་སྤྲུལ་པའི་ཚོགས།། ཚངས་པ་བརྒྱ་བྱིན་རྒྱལ་པོ་བཞི།། ཐག་བཟང་རིས་དང་གང་བ་ བཟང།། མཁའ་ལྡིང་རྒྱལ་པོ་རྟ་མགོ་ཅན།། ཟུར་ཕུད་ལྔ་པ་ནོར་སྲུངས་དང།། མགྲིན་བཅུ་དང་ནི་ཀླུ་རྒྱལ་རྣམས།། རང་རང་རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར།། ངེས་དོན་རྟོགས་པ་འདིར་གསུངས་པ།། རྩོལ་བསྒྲུབ་བྲལ བ་བྱང་ཆུབ་ཐུགས།། རེ་དོགས་མེད་པས་གོལ་ས་མེད།། དེ་དོན་མ་བྲལ་ཆོས་ཉིད་ལ།། རྒྱུན་དུ་འབྲལ་མེད་ཡེ་ནས་ཡོད།། ཡང་ནི་རྟོགས་དོན་འདིར་གསུངས་པ།། སྣང་བ་ཆོས་དབྱིངས་རྟོག་མེད་ལས།། སྒྲོ སྐུར་བྲལ་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས།། དེ་ཉིད་དུས་མཉམ་རང་གསལ་བ།། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པར་གོ། ཡང་ནི་རྟོགས་དོན་འདིར་གསུངས་པ།། གོལ་ས་མེད་པའི་ལྟ་བ་ལ།། བྱིང་རྒོད་བྲལ་བའི་བསྒོམ་པར གསལ།། ཕྲག་དོག་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་དེ།། དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཉིད་ཀློང།། ཡང་ནི་རྟོགས་དོན་འདིར་གསུངས་པ།། ནོར་བུ་ཆུ་དངས་དཔེ་བཞིན་དུ།། དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་མ་རིག་སངས།། བཙལ་དུ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས རྒྱས།། དེ་དུས་ཉིད་ན་གཟུགས་སྐུ་འབྱུང།། ཡང་ནི་རྟོགས་དོན་འདིར་གསུངས་པ།། ངེས་དོན་ལུང་ལ་ཡིད་ཆེས་པས།། ཐེ་ཚོམ་མེད་ལས་རང་བྱུང་གསལ།། རིག་པ་མི་འགག་བདེ་ཆེན་ཀློང།། དེ་ལས་མི་འགྱུར དགོངས་པར་ཤེས།། ཡང་ནི་རྟོགས་དོན་འདིར་གསུངས་པ།། ཡུལ་གྱི་མཚན་མ་ཅིར་སྣང་ཡང།། ཡིད་ཀྱིས་དགག་སྒྲུབ་མེད་པར་ནི།། ཆོས་དབྱིངས་གདེང་ལྡན་ངེས་དོན་ལ།། སྤང་དང་སྡུད་པའི་ཞེན་མེད་དོ།

然後，王子化身眾， 梵天、帝釋、四大王， 善幢、遍入、妙臂天， 金翅鳥王馬頭天， 五髻財神與十頸， 以及諸龍王等眾， 各自宣說證悟故， 此處闡述了義悟： 離勤修證菩提心， 無有希懼故無錯， 彼義不離法性中， 恒常不離本來有。 又說證悟義： 顯現法界無分別， 離增減即法界性， 彼同時自明顯現， 悟為諸佛之密意。 又說證悟義： 無有錯謬之見地， 離昏掉即為明修， 無有嫉妒之行為， 即是智慧法性境。 又說證悟義： 如同澄凈水中寶， 念起即時無明凈， 不可尋故智慧廣， 彼時即生色身相。 又說證悟義： 于了義教生信故， 無疑處自生明顯， 覺性不滅大樂境， 了知彼為不變意。 又說證悟義： 境相種種任何現， 意無遮止與成立， 法界具信了義中， 無有取捨之執著。

། ཡང ནི་རྟོགས་དོན་འདིར་གསུངས་པ།། ལུང་ལ་ཡིད་ཆེས་དགོངས་པ་མེད།། ཟབ་ལ་རྒྱ་ཆེ་དགོངས་པ་གསལ།། དེ་དོན་རྟོགས་གོམས་འབྲས་བུ་ལ།། སངས་རྒྱས་ངེས་པ་དེ་ལ་བྱ།། ཡང་ནི་རྟོགས་དོན་འདིར་གསུངས པ།། ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་མཐུ་བརྟས་པས།། སྔ་ཕྱི་ཞེན་པའི་རྟོག་པ་ལ།། མ་ཡེངས་ཆོས་ཉིད་རང་གསལ་བ།། དེ་ལས་བསྒོམ་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད།། ཡང་ནི་རྟོགས་དོན་འདིར་གསུངས་པ།། རང་བྱུང་ངེས་དོན་རྒྱུན་མི འཆད།། དེ་ལ་རྟག་ཏུ་ཡིད་བརྟས་ན།། བག་ཆགས་སྒྲིབ་པ་ཤུགས་ལ་དག། ཡེ་ཤེས་ཚོགས་ཆེན་སངས་རྒྱས་ཡིན།། ཡང་ནི་རྟོགས་དོན་འདིར་གསུངས་པ།། དུས་དང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ།། ཆོས་སྐུའི་དོན་དང་མི འདའ་ཕྱིར།། ཡང་དག་ཏིང་འཛིན་རྒྱུན་མི་འཆད།། དེ་ཕྱིར་ངེས་ཤེས་འགྱུར་བ་མེད།། ཡང་ནི་རྟོགས་དོན་འདིར་གསུངས་པ།། འཁོར་བས་མ་བསླད་ཏིང་འཛིན་ལ།། མ་བསྒོམས་ཆོས་ཉིད་ད་ལྟའི་ཐུགས།། བསྒོམ དང་མི་བསྒོམ་ཅི་ཕྱིར་འཇུག། མཉམ་རྗེས་མེད་པར་རྒྱུན་དུ་གནས།། ཡང་ནི་རྟོགས་དོན་འདིར་གསུངས་པ།། རང་སེམས་མ་བཅོས་རང་ལུགས་ལ།། མ་བཅོས་རང་བཞག་བསྒོམ་པ་སྟེ།། བརྗོད་དུ་ མེད་པའི་ཉམས་མྱོང་གསལ།། དེ་དོན་རང་སེམས་རྟོགས་པ་ཡིན།། ཡང་ནི་རྟོགས་དོན་འདིར་གསུངས་པ།། དེ་དོན་ཆོས་ཉིད་འགྱུར་མེད་ལ།། བློ་ཡིས་བརྟགས་པ་ཐམས་ཅད་མེད།། གང་ཡང་མ་སྤངས་རང་བྱུང ལ།། དེ་ལ་བསྒོམ་དུ་རྡུལ་ཙམ་མེད།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། རྒྱལ་སྲས་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་གྱི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་དོན་དགུ་པའོ།

又說證悟義： 于教典信心非密意， 深廣密意自明顯， 彼義證悟熟習果， 定當成佛于其中。 又說證悟義： 歷劫勤修力增故， 前後執著分別中， 不散法性自明顯， 于彼修證毫不存。 又說證悟義： 自生了義相續不斷， 于彼恒常心堅固， 習氣障礙自然凈， 智慧廣大即佛陀。 又說證悟義： 一切時分諸相中， 不離法身之義故， 正等三昧相續不斷， 是故定解無變異。 又說證悟義： 輪迴不染之三昧， 無修法性即今心， 修與不修何須入？ 離等后恒常安住。 又說證悟義： 自心不造作本然， 不造作安住即修， 不可言說體驗明， 彼義即是證自心。 又說證悟義： 彼義法性無變中， 意識所思皆非有， 無所斷除自然生， 于彼修證毫不存。 此為大圓滿了義總集中，宣說王子化身眷屬證悟品第二十九。

།།། དད་ཉན་འཁོར་ལ་ཕན་དོན་དུ།། མཁའ་འགྲོ སྡེ་ལྔ་འཁོར་དང་བཅས།། རང་རང་རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར།། ངེས་པའི་དོན་དུ་འདིར་གསུངས་པ།། གཏི་མུག་མུན་པ་འཐིབས་པ་ལ།། ཐོག་མཐའ་ཆོད་པས་མ་རིག་སངས།། ཡུལ་འདི་མ་བཤིགས་ཆོས་ཀྱི དབྱིངས།། དེ་རྙེད་རང་སེམས་རྟོགས་པ་ཡིན།། ཡང་ནི་རྟོགས་དོན་འདིར་གསུངས་པ།། ཞེ་སྡང་ཁ་དོག་ཡུལ་ལ་སྐྱེ།། ཕྱི་ཡི་གོལ་ས་གཅོད་ཤེས་ན།། ཞེ་སྡང་རང་གྲོལ་རྒྱལ་བའི་ཐུགས།། དེ་དུས་ཉིད་ན་ཆོས་ཀྱི སྐུ།། ཡང་ནི་རྟོགས་དོན་འདིར་གསུངས་པ།། རྟོགས་དོན་བདེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཤར།། རྒྱལ་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ།། དེ་དོན་མི་འབྲལ་ཆོས་སྐུར་གསལ།། དེ་ལ་སྐྱོན་གྱིས་གནོད་མི་ཚུགས།། ཡང་ནི་རྟོགས་དོན་འདིར གསུངས་པ།། ཕོ་མོ་འདོད་ཆགས་ཅི་སྤྱད་ཀྱང།། གོལ་མེད་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་མི་འཆད།། སྔ་ཕྱིར་མ་སོང་ཞེན་མེད་ཕྱིར།། བདེ་ཆེན་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོར་བཤད།། ཡང་ནི་རྟོགས་དོན་འདིར་གསུངས་པ།། ལྟ་དམན་ཆོས ལ་ཕྲག་དོག་ཀྱང།། གོལ་བ་ཡིན་ཕྱིར་ཉེས་མེད་དགེ། དེ་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་བདེ་བའི་ཀློང།། དེ་ལ་སྐྱོན་གྱིས་གོས་མི་སྲིད།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། སངས་རྒྱས་རིག་འཛིན་སྤྱན་སྔ་རུ།། འཇིག་རྟེན་མཁའ འགྲོས་འདི་སྐད་གསོལ།། དམ་བཅས་དོན་ལས་བདག་མི་འདའ།། བཀའ་བཞིན་བགྱི་བའི་དོན་ཆེད་དུ།། ངེས་དོན་འདུས་པའི་དོན་ཆེན་འདི།། མི་ནུབ་པ་རུ་བདག་གིས་བསྲུངས།། འདི་ལ་འགལ་བྱེད་སྡིག ཅན་ཀུན།། མྱུར་དུ་བསྒྲལ་ལ་ཞལ་དུ་རྡུང།། ད་ཡང་སྟོན་པའི་འཁོར་ཀུན་ཉོན།། བདག་ཅག་ཡིད་ཀྱིས་དམ་བཅས་པའི།། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར།། སྡིག་ཅན་བསད་ཀྱང་གྲོལ་བར་ངེས།། རྣམ་སྨིན སྲོག་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས།། སངས་རྒྱས་རིག་འཛིན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང།། རང་སེམས་ཆོས་སྐུར་བྱིན་གྱིས་རློབས།། དེ་སྐད་བརྗོད་པའི་དོན་གསན་ནས།། ཀུན་རིག་སྟོན་པས་འཁོར་རྣམས་ལ།། རྩ་བ་ངེས་པའི་དོན འདི་གསུངས།། ལེགས་སོ་དད་ལྡན་འཁོར་རྣམས་ཉོན།། ཤེས་རབ་སྔོ་ཡི་ཁྱད་པར་ལས།། ཚིག་ཏུ་མཚོན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང།། དོན་ལ་དབྱེར་མེད་ངོ་བོ་གཅིག། དེ་ཕྱིར་འཁོར་རྣམས་ཆོས་སྐུར་རྟོགས།། སངས་རྒྱས འབྲས་བུ་དེ་ཉིད་ཡིན།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས།། མཁའ་འགྲོའི་རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་ཅུ་པའོ།

為利益信眾眷屬故， 空行五部及眷屬， 各自宣說證悟故， 此處闡述了義義： 愚癡黑暗濃密中， 斷除始終故無明凈， 此境不壞即法界， 證得即是悟自心。 又說證悟義： 嗔怒色相生於境， 若知斷除外錯處， 嗔怒自解即佛心， 彼時即為法身相。 又說證悟義： 證悟義中樂智生， 王者自性身顯現， 彼義不離法身明， 於此過失不能害。 又說證悟義： 男女貪慾任何行， 無錯智慧相續不斷， 前後不去無執著， 說為大樂受用身。 又說證悟義： 見解低劣嫉妒法， 因為解脫故無過， 是故菩提樂境界， 於此過失不能染。 今復聽此總集精要： 于佛持明尊前， 世間空行如是言： 我不違背誓言義， 為如教行之目的， 此大了義總集義， 我當守護不衰敗。 違此一切罪惡者， 速當度化而降伏。 今復聽諸佛眷屬： 我等意立誓言故， 為護佛陀教法故， 殺罪人亦定解脫。 以異熟壽命受用， 諸佛持明尊亦當， 加持自心為法身。 聽聞如是所說義， 遍智導師對眷屬， 宣說此根本了義： 善哉！具信眷屬聽， 因智慧根之差別， 言詞表達雖各異， 義理無別本性一， 是故眷屬證法身， 佛果即是彼自身。 此為大圓滿了義總集中，宣說空行證悟品第八十。

།།། དེ་ནས་འདུས་པའི་འཁོར་རྣམས་ལ།། ཀུན་རིག་སྟོན་པ་ཆོས་རྗེ ཡིས།། ལྟ་བའི་སྙིང་པོའི་དོན་གཏད་པ།། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཀུན་རྫོགས་འདི།། སྐལ་ལྡན་འདུས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང།། ཡིད་ལ་བརྣག་ཅིང་བཅང་བར་གྱིས།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ང་ཡིས་བསྟན་པའི་སྙིང པོ་འདི། ། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་བའི་ཆོས།། རིག་འཛིན་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་སྤོས།། ཆོས་སྐྱོང་རྣམས་ཀྱིས་གཏེར་ལྟར་སྲུངས།། དེ་དོན་ནམ་ངག་ངེས་དོན་འདི།། ལོག་སྲེད་ཞེན་ཆགས་མ་ངེས ལ།། ནམ་ཡང་བསྟན་པར་མ་བྱེད་ཅིག། ཉམ་ཐོས་ལ་སོགས་ལྟ་དམན་ལ།། བསྟན་ཀྱང་གོ་བར་མི་འགྱུར་ལ།། མི་ཐེག་ཁལ་ཆེན་བཀལ་བ་བཞིན།། དོན་མ་གོ་བས་ངན་སོང་ལྟུང།། ད་ཡང་འདུས་པའི་འཁོར་ཀུན ཉོན།། དེ་བས་རང་སེམས་སྔོན་སྦྱངས་པའི།། རྣལ་འབྱོར་དད་ལྡན་འཁོར་རྣམས་ལ།། འཆི་ཀའི་སྙིང་པོ་དོན་མཚོན་ནས།། ངེས་དོན་རྒྱུད་འདི་རྟོགས་པར་གྱིས།། ད་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། ཡང་གསང་ངེས དོན་ཁྱད་པར་ཅན།། འབྲས་བུ་ངེས་པའི་གདམས་ངག་འདི།། བླ་མར་མི་གུས་ང་རྒྱལ་ཅན།། ཚུལ་འཆོས་བྱེད་ཅིང་སློབ་དཔོན་སྨོད།། ནོར་ཕོངས་གཞོགས་སློང་ཁ་གསགས་ཅན།། གཡོ་སྒྱུའི་ཐབས་ཀྱིས་ཆོས་འདོད ལ།། རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་པོའི་ལྟ་བ་ནི།། ནམ་ཡང་བསྟན་པར་མ་གསུངས་སོ།

此後，遍智導師法王 對集會眷屬眾 授予見地精要義： 此圓滿法王義， 愿具緣聚集者， 心中思維並受持。 今復聽此總集精要： 我所宣說此精髓， 乃諸佛密法， 持明者心中流溢， 護法如寶藏守護。 此義密語了義者， 邪執貪著不定者， 切勿向彼等傳授。 聲聞等見解劣者， 雖傳亦不能領悟， 如負重擔難承擔， 不解義故墮惡趣。 今復聽諸集會眷屬： 是故於自心先凈， 具信瑜伽眷屬眾， 以臨終精要指示， 當證悟此了義續。 今復金剛勇士聽： 殊勝密密了義法， 此定果之教誡者， 不敬上師傲慢者， 偽裝行為誹謗師， 缺財諂媚奉承者， 以詭詐方欲求法， 續部精要見地者， 切勿向彼等傳授。

། རྙེད་འདོད་རང་བཟོར་ངེས་དོན་ཆོས།། གལ་ཏེ་སྙིང་པོའི་དོན་བསྟན་ན།། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དགྲར་ལྡང་ན།། མཁའ་འགྲོ་དམ་ཅན་སྨོས ཅི་དགོས།། རང་གི་སྲོག་བཅད་མནར་མེད་ལྟུང།། ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། ངེས་དོན་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཆེན་འདི།། མར་མེ་ཤི་ཁའི་འོད་བཞིན་དུ།། བསྟན་པ་འཇིག་པའི་དུས་དག་ཏུ།། ཀུན་བཟང་ཐུགས རྗེའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས།། རྣལ་འབྱོར་སྐལ་ལྡན་རྣམས་ལ་འབྱུང།། དེ་ཚེ་ངེས་དོན་འབྲས་བུ་འདི།། གུ་ལང་གསེར་བཞིན་མི་ནུབ་ཙམ།། སྣོད་ལྡན་འགའ་ལ་བསྟན་པ་ལས།། སྣང་དགུ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན།། ཀུན ཀྱང་ངེས་པའི་དོན་ལ་ཞོག།ད་ཡང་འདུས་པའི་སྙིང་པོ་ཉོན།། དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་དམན་རྣམས་ཀྱིས།། ལམ་ལྔ་སྦྱངས་ཤིང་ཚོགས་བསགས་ཀྱང།། ངེས་དོན་མ་ཤེས་འབྲས་བུ་ཆུང།། དེ་བས་རང་བྱུང་སྙིང་པོ་ འདི།། ལུང་ལྡན་རྣམས་ལ་རྟོགས་པར་གྱིས།། དེ་རྟོགས་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་འབྱུང།། འགྲོ་བའི་མགོན་པོས་འདི་སྐད་གསུངས།། དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཉོན།། གསང་བའི་མན་ངག་རྒྱུད་ཆེན་འདི།། ལན གཅིག་དུས་ཀྱི་དེང་སང་ན།། སྣོད་ལྡན་ཀུན་ལ་ཆོས་འདི་འབྱུང།། དེ་ཚེ་ཐེག་དམན་སྒྲོ་སྐུར་འདེབས།། རང་གིས་རང་བསླུས་འཁོར་བར་ལྟུང།། འདི་ལ་མོས་ཤིང་འཛིན་པ་ལ།། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་བྱིན་གྱིས རློབས།། བསོད་ནམས་མི་ཟད་གཏེར་དང་ལྡན།། ཕྱི་མའི་འབྲས་བུ་དུས་འདིར་འབྱུང།། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས་དེ་སྐད་བཤད།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལས། རྒྱུད་བཤད་ཅིང་བཟུང་བར་བསྟན་པའི་ལེའུ སྟེ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་གཅིག་པའོ།།།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ངེས་དོན་འདུས་པ་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པར་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྫོགས་སོ།།།། རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་བི་མ་ལ་མི་ཏྲ་དང། བོད་ཀྱི ལོཙྪ་བ་ཨཱ་ཙརྱ་དྲན་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།

為求利養自造了義法， 若傳精要之義理， 聖者尚且起為敵， 何況空行守誓者？ 自斷命根墮無間。 今復聽此總集精要： 此大了義總集續， 如燈將滅之光芒， 于教法衰敗之時， 普賢大悲加持力， 具緣瑜伽士中現。 彼時此了義果實， 如金沙中不衰敗， 僅向少數堪能傳， 非諸顯現境界也。 一切安住了義中。 今復聽此總集精要： 如是未悟劣根者， 雖修五道積資糧， 不知了義果甚小。 是故此自生精髓， 具緣者當證悟之。 證此果即成佛陀。 眾生怙主如是言。 今復金剛勇士聽： 此大密訣續要義， 於此末法時代中， 此法現於諸堪能。 彼時小乘誹謗之， 自欺自誤墮輪迴。 於此信受持有者， 諸佛皆當作加持。 具無盡福德寶藏， 來世果報此世現。 普賢如是而宣說。 此為大圓滿了義總集中，宣說守持續部品第八十一。 大圓滿了義總集一切見地精要珍寶莊嚴論竟。 印度堪布毗瑪拉密多與藏地譯師阿阇黎札那耶謝譯畢、校對並審定。

།།། རྒྱ་གར་སྐད་དུ།

梵語： （由於原文中沒有給出具體的梵語文字，我無法提供梵語翻譯。通常這裡會有一個對應的梵語標題，但原文只有"རྒྱ་གར་སྐད་དུ།"這個藏語短語，意為"用印度語說"。）