009.002.037.016智慧輪秘密續 c3.5s
texts.thdl.org/catalog/ngb/pt/518 這個布一定 也可能是九函開頭的兩個之一，不全等等
Volume 37 Page 338 View PL 334334.1༄་། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། །རྙོ་ན་ཙ་གྲ་ཀྲ་རྒྱ་ན་དནྟྲ་ནཱ་མ། །བོད་སྐད་དུ། །ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་གསང་བའི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ། །རང་སྣང་རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ འོག་334.2མིན་གྱི་གནས་རྒྱན་བཀོད་པར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བར། །འདི་སྐད་བདག་གིས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ལ་ཐོས་པའི་དུས་གཅིག་ན། །བཅོམ་ལྡན་འདས་རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་དགོངས་པ་རང་འབྱུང་334.3གི་དོན་ལ་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་རང་སྣང་རྟོགས་པའི་འཁོར་དང་དགོངས་པ་རང་གནས་ཀྱི་དོན་ལ་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་སོ། །དེའི་ཚེ་རིག་པའི་རྒྱལ་པོས་རང་གནས་བསམ་གཏན་334.4གྱི་དོན་ལ་བཞུགས་སོ། །དེའི་འཁོར་རྣམས་དང་ཤེས་པ་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་ལས། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བཞེངས་པའི་སྟན་ལ་བཞེངས་ནས། །རང་རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་335335.1༄༅། །ཞུསླ་སོ། །རང་སྣང་རྣམ་དག་རང་བཞིན་ལ། །སྣ་ཚོགས་བྱུང་བ་ཇི་ལྟར་ལགས། །ཞེས་ཞུས་སོ། །རིག་པའི་རྒྱལ་པོས་བཀའ་སྩལ་པ། །རང་སྣང་རྣམ་དག་རང་བཟིན་335.2ལ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བར་ཤེས་རིག་ཡུལ། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གཟུང་འཛིན་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །དེ་ནས་རིག་པའི་རྒྱལ་པོས། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསུངས་སོ། ཁུ་335.3རྒྱེམེངདིཛིངམེཞེང་་ངཞི་རིངམེཛིམེ335.4ན་ ད་པའ་རང་འབྱུང་རྣམ་དག་འ ། །འ ན་པའ་ཡུལ་ ད་ ས་པའ་མཐའ་ལས་གྲལ། །བླ་ཡས་མ་སྦྱང་རང་བ ན་དན་དང་ལྡན། ། ག་པའ་ཡུལ་ ད་རང་འབྱུང་འ ན་ ད་335.5་མེངང་ཀྱིཞེས་དེ་རྗེསེདིཅེ་་ནིང་་སྟེ་འི་335.6པ། །རྣམ་རྟག་ ད་པའ་མཉམ་ཉད་ཆས་ ས་སྐུ། ། ་གསུངས་ས། ། ་ནས་རྡ་ ་ མས་དཔས་འ ་སྐད་ ས་གསུངས་ས། །ཁྱད་ ་སྨྲས་བའ་སྒ་མ་ ། །རང་སྣང་རྟགས་པ ་དན་336336.1ལྡན་པས། །སྤྲོས་བྲལ་མེད་པ་གསུང་དུ་གསོལ། །ཅེས་ཞུས་སོ། །རིག་པའི་རྒྱལ་པོས་བཀའ་སྩལ་པ། །རང་སྣང་རྩོལ་བྲལ་ཐེག་པ་འདི། །འཛིན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་གྱིས། །ཁྱོད་ཀྱིས་གོ་བ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །ཞེས་336.2གསུངས་སོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་ཞུས་པ། །རྩོལ་བྲལ་ཐེག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། །དེ་ཡི་རྟོགས་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ལགས། །ཞེས་ཞུས་སོ།
以下是直譯： 梵文：རྙོ་ན་ཙ་གྲ་ཀྲ་རྒྱ་ན་དནྟྲ་ནཱ་མ （藏文，jñānacakraguhyanāma，ज्ञानचक्रगुह्यनाम，జ్ఞానచక్రగుహ్యనామ，智慧輪密續，納那扎格拉古亞那瑪） 藏文：ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་གསང་བའི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ 漢譯：名為"智慧輪密續"。 向自顯覺性之王頂禮。 在名為"色究竟天莊嚴顯現"的地方，我曾如是親自從大尊者處聽聞：有一時，世尊覺性之王安住于自生意義的境界中。當時，與自顯證悟的眷屬一同安住于自性意義的境界中。那時，覺性之王安住于自性禪定的境界中。與其眷屬們一心安住時，金剛薩埵從座位上站起，向自覺之王如是請問： "在自顯清凈的自性中，種種顯現是如何產生的？" 覺性之王回答道："在自顯清凈的自性中，種種顯現是覺知的對境。本性中無能取所取。" 然後覺性之王對金剛薩埵如是說道："自生清凈的本性中，無有所取之境，超越了一切邊際。無需凈化，自性具足。覺性無境，自生無取。" 接著他又說："無有分別的平等法身。" 然後金剛薩埵如是說道："您所說的聲音不可聞。具有自顯證悟意義，請宣說無戲論。" 覺性之王回答說："這個自顯無勤的乘，不是執著的行境，你很難理解。" 金剛薩埵問道："無勤乘的特徵，其證悟方式如何？"
།རིག་པའི་རྒྱལ་པོས་བཀའ་སྩལ་པ། །རྩོལ་བྲལ་ཐེག་པའི་རྟོགས་ཚུལ་336.3འདི། །འཛིན་མེད་རང་བྱུང་ངོ་བོར་རྟོགས། །ཞེན་པ་མེད་པའི་རང་བྱུང་ལ། །གཟའ་གཏད་མེད་པའི་ངོ་བོར་རྟོགས། །རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པའི་ངོ་བོ་ནི། ཁུ་འབྲས་འདས་པའི་ངོ་བོ་རྟོགས། །ལྷོས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོ་336.4ནི། །འཛིན་པའི་རྒྱུ་འབྲས་གང་ཡང་མེད། །རྩོལ་བྲལ་ཐེག་པའི་ངོ་བོ་འདི། །མཐའ་ཡས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །དབྱེར་མེད་ཚུལ་གྱིས་གནས་མེད་ཀྱང་། །གཟུགས་འཛིན་བློ་ཡི་དྲི་མས་བཅིངས། །འཛིན་པའི་336.5རྟོག་པས་རང་རྒྱུད་མཐོང་། །བསམ་བྲལ་སྣ་ཚོགས་ཞེན་པས་སླད། །རྣམ་བྲལ་ཤེས་པ་རང་གནས་པ། །ཞེས་པ་མེད་པར་མཐོང་བར་གྱིས། །བརྡོད་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་དང་མ་ས། །མ་རྟོགས་པ་ཡི་ཚིག་སྒོ་336.6ནས། །གང་མོས་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་ནི། །བློ་དང་མཐུན་པ་སྟོན་པར་གྲགས། །དྲང་དོན་བློ་ཡི་སྒོ་ནས་ནི། །རང་རང་ཉམས་དང་མཐུན་པར་གྲགས། །རང་བྱུང་རྣམ་དག་ངོ་བོ་ནི། །མཚོན་བྱ་མཚོན་བྱེད་གང་ཡང་337337.1༄༅། །མེད། །བཙལ་མེད་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས། །ཐ་མལ་རང་རྒྱུད་ཤེས་པ་ཡིན། །བཀའ་ཡི་དོན་གྱིས་གྲགས་བྱས་ནས། །སྩོལ་བ་མེད་པའི་ངང་ལ་བཞག །རེ་འདོད་སྩོལ་བའི་མཐའ་རུ་337.2འགྱུར། །ཞེན་མེད་རང་བྱུང་སྨན་ཆེན་གྱིས། །འཛིན་པ་འཁོར་བའི་ནད་རྣམས་སེལ། །ཞེན་པ་འཁོར་བའི་ནད་དང་བྲལ། །རང་སྣང་དག་པའི་ངོ་བོ་འདི། །བགྲོད་པའི་ལམ་གྱིས་ཐོབ་པ་མེད། །སྩོལ་མེད་འབྲས་བུ་337.3རང་འབྱུང་ཉིད། །བགྲོད་མེད་དགོངས་པ་རང་ལ་རྫོགས། །གདོད་ནས་འཛིན་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཁྱུང་ཆེན་མཁའ་ལ་ལྡིངས་པ་བཞིན། །སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་སྩོལ་བ་མེད། །བློ་ཡིས་མ་སྦྱར་རེ་འདོད་བྲལ། ཁེས་337.4འདོང་ཐ་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཡེ་ཤེས་བསམ་དུ་མེད་པ་འདི། །འགྱུར་མེད་རང་འབྱུང་ངོ་བོ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་གསང་བའི་རྒྱུད་ལས། །གླེང་གཞིའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།། །།དེ་ནས་རྡོ་337.5རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ། །རིག་པའི་རྒྱལ་པོས་གསུང་པ། །རང་བྱུང་འགྱུར་མེད་སྙིང་པོ་ལ། །མི་འགྱུར་ཡེ་ཤེས་མཁའ་ལྟར་ཁྱབ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་ཞུས་པ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་དག་337.6ལ། །འཁོར་བའི་ཤེས་རབ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་། །ཞེས་གསོལ་ཏོ། །རིག་པའི་རྒྱལ་པོས་བཀའ་སྩལ་པ། །རང་བྱུང་ཡེ་ནས་རྣམ་དག་ཀྱང་། །མ་རྟོགས་འཁོར་བ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་། །ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།
覺性之王回答道： "無勤乘的證悟方式是這樣的： 證悟為無執著的自生本性。 在無執著的自生中，證悟為無所依止的本性。 無因無緣的本性，證悟為超越因果的本性。 無所依賴的本性中，沒有任何執著的因果。 這個無勤乘的本性，雖然以無差別的方式存在於無量眾生中，卻被執著色相的心的垢染所束縛。由執著的分別念看到自相續。被離思維的種種執著所染污。離一切的覺知自性安住。應當見到無有所說。 通過平等性和無說，從未證悟者的語言門中，隨順各自的信解，顯示與心相應的教法。從了義心的角度來說，以與各自的體驗相應的方式而聞名。 自生清凈的本性中，沒有任何能詮所詮。不需尋求，自然證悟。是平常的自心覺知。 通過了解教法的意義，安住于無勤的狀態中。希求和勤作會成為邊際。 無執著的自生大藥，能消除執著輪迴的諸病。遠離執著輪迴的病。 這個自顯清凈的本性，不是通過行道而獲得的。無勤的果是自生的。無需行道，證悟圓滿於自心。本來無執，任運成就。 如同大鵬展翅翱翔天際，無有收放故無有勤作。心不造作，遠離希求。無有取捨，任運成就。 這不可思議的智慧，是不變自生的本性。" 這是智慧輪密續中第一章緣起品。 然後覺性之王對金剛薩埵說： "在自生不變的精華中，不變的智慧如虛空遍滿。" 金剛薩埵問道： "在自生智慧清凈中，輪迴的智慧是如何產生的？" 覺性之王回答說： "雖然自生本來清凈，但由於未證悟而產生種種輪迴。"
།རྡོ་རྗེ་སེམས་338338.1དཔས་ཞུས་པ། །མ་རྟོགས་འཁོར་བ་སྣ་ཚོགས་དེ། །དེ་ཡི་འཁྲུལ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ལགས། །ཞེས་གསོལ་ཏོ། །རིག་པས་བཀའ་སྩལ་པ། །དེ་ཡི་འཁྲུལ་ཚུལ་འདི་ལྟར་ལགས། ཁུད་རྐྱེན་སྟོན་པའི་རྐྱེན་བཞིས་338.2ཞབྲུལ། །དབེར་ན་རབ་རིབ་མིག་བཞིན་དུ། །མཁའ་ལ་འཇའ་ཚོན་སྐྲ་ཤད་འཛིངས། །མ་སྨིན་ལོག་རྟོག་འཁྲུལ་པ་བྱུང་། །ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་གཉིས་དུས་མཚུངས་པར། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་སེམས་ཅན་བྱུང་། །ཞེས་338.3གསུངས་ས། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་གསོལ་བ། །མ་རིག་པ་ཡི་ཞབྲུལ་པ་དེ། །གཞི་ལ་ཡོད་དམ་མེད་པ་ལགས། །ཞེས་ཞུས་པ་དང་། །རིག་པས་སྩལ་པ། །དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཞབྲུལ་མེད་ཀྱང་། །སྣ་ཚོགས་འཛིན་པའི་རྟོག་338.4པ་བྱུང་། །དཔེར་ན་ཐག་པ་སྦྲུལ་མཐོང་བ། །ཐག་པའི་ངོ་བོ་སྦྲུལ་མེདས་ཀྱང་། །རྒྱུ་རྐྱེན་དམིགས་པས་སྦྲུལ་དུ་མཐོང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་གསོལ་པ། །མ་རིག་པ་ཡི་འཁྲུལ་པ་དེ། །དེ་ཡི་མཚན་338.5ཉིད་ཇི་ལྟར་ལགས། །བཀའ་སྩལ་པ། །དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་གློ་བུར་བ། །དཔེར་ན་མེ་ལོང་གསལ་བ་ལ། །གང་བསྟན་རྐྱེན་དེ་འོང་བར་ངེས། །དེ་བཞིན་རང་གསལ་ཆོས་ཉིད་ལ། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་གློ་བུར་བ། །བདག་338.6སྣང་གཞན་སྣང་གཉིས་སྣང་བ། །བདག་འཛིན་འཁྲུལ་པའི་རྟོག་བས་བསླད། །འཛིན་རང་རྒྱུད་དུ་མར་མཐོང་། །ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ། །གློ་བུར་གཟུགས་བརྙན་སྦྲིན་གྱིས་བསྒྲིབས། །ཆོས་ཉིད་འབབ་ཆུ་ལྟ་339339.1༄༅། །བུ་ལ། །གློ་བུར་རྟོག་པའི་དམིགས་པས་བསླད། །བག་ཆགས་ལོག་པས་འཁྲུལ་ཙམ་ན། །ཐོ་ཡོར་མི་རུ་སྣང་བ་བཞིན། ཐོ་ཡོར་མི་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི། །ཇི་ལྟར་དེ་ལ་མི་རུ་མཐོང་། །ཐོ་ཡོར་མི་ཉིད་339.2ཡིན་པ་ན། །ཡང་དག་རྣམས་ཀྱིས་ཅིས་མི་མཐོང་། ཁུ་རྐྱེན་ཞབྲུལ་པ་སྣང་ཙམ་ན། །སྣ་ཚོགས་ཡང་དག་ཞེས་པས་སྦྱོར། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་གསང་བ་ལས། །མ་རིག་ལྒབྲུལ་པ་སྟན་པའི་ལེའུ་339.3སྟག་ཉིས་པའོ།
金剛薩埵問道： "未證悟的種種輪迴，其迷亂方式是怎樣的？" 覺性回答說： "其迷亂方式是這樣的： 被四種因緣所迷惑。比如眼睛有翳障，在虛空中見到彩虹和纏結的髮絲。由未成熟的邪見而產生迷亂。同時俱生的二者同時存在，從佛性中產生了眾生。" 金剛薩埵又問： "無明的迷亂，是存在於基礎中還是不存在？" 覺性回答說： "雖然實相本性中無迷亂，但產生了種種執著的分別念。比如把繩子看成蛇，雖然繩子的本性中沒有蛇，但由因緣所緣而見到蛇。" 金剛薩埵又問： "無明的迷亂，其特徵是怎樣的？" 覺性回答說： "其特徵是暫時的。比如清凈的鏡子中，任何所顯現的因緣必定會出現。同樣，在自明的法性中，智慧的顯現是暫時的。自相和他相的二相，被我執迷亂的分別念所染污。執著見到多種自相續。 法性如虛空，被暫時的影像雲彩所遮蔽。法性如流水，被暫時分別唸的所緣所染污。當習氣顛倒而暫時迷亂時，就像把木樁看成人一樣。木樁並非人，為何將其視為人？如果木樁真的是人，為何如實觀察者不見到人？ 當因緣迷亂僅僅顯現時，就將種種稱為真實。" 這是智慧輪密續中第二章宣說無明迷亂品。
། །།རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་ཞུས་པ། །མ་རིག་པ་ཡི་ཞབྲུལ་པ་དེ། །དེ་ཡི་ལྡོག་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ལགས། །ཐམས་ཅད་རིག་པའི་རྒྱལ་པོས་བཀའ་སྩལ་པ། །མ་རིག་བ་ཡི་ལྡོག་ཚུལ་ནི། །དགག་སྒྲུབ་339.4མེད་པའི་སྣང་བ་དེས། །དམིགས་བའི་ཡུལ་ནི་རྐྱེན་ལས་ལྡོག །རང་གསལ་འཛིན་མེད་ཆོས་ཉིད་དེ། །སྙམ་བྱེད་རྒྱུ་ཡི་རྐྱེན་ལས་ལྡོག །འཛིན་པ་རང་གྲོལ་དག་པ་ཡིས། །དུས་མཚུངས་ཞབྲུལ་པའི་ཡུལ་ལས339.5ལྡོག །རིམ་མེད་ཅིག་ཆར་རྫོགས་པ་ཡིས། །རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་ལས་ལྡོག །དགོངས་པ་རང་བཞིན་དོན་ལྡན་པས། །བློ་བཏགས་ཕྲ་མོའི་ཆོས་ལས་ལྡོག །ངེས་པའི་ཐེག་གཅིག་སྙོམས་པ་འདིས། །རང་འདོད་339.6བརྒྱད་ཀྱི་མཐའ་ལས་ལྡོག །རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་འདིས། །རང་འདོད་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་ལས་ལྡོག །རྣམ་རྟོག་བློ་ལ་གང་བྱུང་བ། །རང་བྱུང་རིག་པ་ཐད་ཀར་གཅོད། །བག་ཆགས་རྒྱུ་ལས་གང་ཞེན་པ། །ཞེན་340340.1མེད་སྦྲོལ་བྲལ་ངོ་བོས་ལྡོག །འཛིན་མེད་རང་འབྱུང་སྨན་ཆེན་གྱིས། །འཁོར་བ་གཅོང་རོང་ནད་ལས་ལྡོག །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་གསང་བ་ལས། །འཁྲུལ་པ་ལྡོག་ཚུལ་གྱི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་340.2པའོ།། །།དེ་ནས་རིག་པའི་རྒྱལ་པོས་རྣམ་དག་རང་བྱུང་གི་ལྟ་བ་འདི་གསུངས་སོ། །མཉམ་ཉིད་རྣམ་དག་བརྡལ་བའི་ཀློང་། །མཐའ་བྲལ་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །རང་བྱུང་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་རྟོགས་340.3པས། །གཞན་ནས་འབྱུང་བའི་ཆོས་མ་ཡིན། །དངོས་གྲུབ་བདེ་བ་རང་ལ་འབྱུང་། །ཡེ་ཤེས་ཇི་བཞིན་གནས་པ་ལ། །རྩོལ་བའི་རྒྱུ་འབྲས་སྦྱད་དུ་མེད། །རིམ་སྩོལ་བློ་ཡི་ཐེག་པ་རྣམས། །དྲང་བའི་དོན་དུ་བཤད་པ་340.4ཡིན། །ཞེན་རྟོག་གིས་ནི་གཡོས་གྱུར་ཀྱང་། །རང་བྱུང་ངོ་བོ་གཡོས་པ་མེད། །དབྱེ་གསལ་མེད་པའི་ལྟ་བའི་ཆོས། །རྒྱུད་འབྲས་འདས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན། །གདོད་ནས་གནས་པས་བྱ་མི་དགོས། །རྐྱེན་མེད་བར་མར་རང་340.5བྱུང་དག །མ་འགགས་ངོ་བོ་རྫོགས་པ་ཆེ། །སྩོལ་མེད་རང་བྱུང་ལུས་ཆེན་གྱིས། །ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་གཏན་ལ་འབེབས། །དེས་ན་སྩོལ་མེད་རིག་པའི་ལུང་། །དོན་དང་མི་ལྡན་གྲྭ་ཆ་ན། །ནེ་ཙོ་མི་སྐད་སྨྲས་བ་འདྲ། །དེ་340.6ནས་ལུད་དང་ལྡན་མ་ཡིན། །སྙིང་པོ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་སྟོན། །སྒྲ་ཚིག་ཞེན་པའི་ཡུལ་ལས་གྲོལ། །རང་རྟོགས་པ་ཡི་གདེང་ལྡན་ན། །ཡིད་ཆེས་བཤེས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཡིན་པས་ང་ཡིས་བཀའ་དང་མཐུན། །ཅེས་341341.1༄༅། །གསུང་སོ། །ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་གསང་བ་ལས། །ལྟ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།
金剛薩埵問道： "無明的迷亂，其逆轉方式是怎樣的？" 一切覺性之王回答說： "無明的逆轉方式是這樣的： 通過無有遮遣與成立的顯現，所緣境從因緣中逆轉。 自明無執的法性，從能思維的因緣中逆轉。 由執著自解脫清凈，同時從迷亂境中逆轉。 由無次第頓時圓滿，從因果二邊中逆轉。 由證悟自性具義，從心所安立的微細法中逆轉。 由此確定唯一乘平等，從八種自宗邊見中逆轉。 由此無有侷限偏執，從二種自宗邊見中逆轉。 任何在分別心中所生起的，由自生覺性直接斬斷。 任何從習氣因所執著的，由無執無勤的本性逆轉。 以無執自生的大藥，從輪迴深淵的病中逆轉。" 這是智慧輪密續中第三章迷亂逆轉方式品。 然後覺性之王宣說了這個清凈自生的見解： "平等清凈廣大的境界中，離邊的智慧任運成就。 由證悟自生無因無緣，非從他處生起的法。 成就安樂自然生起。 在如實安住的智慧中，無法加以勤作的因果。 次第勤作的心的諸乘，是爲了引導而宣說的。 雖為執著分別所動搖，自生本性不被動搖。 無有分別明晰的見解法，是超越因果的本性。 本來安住故無需造作。無緣中道自生清凈。 無礙本性圓滿廣大。以無勤自生的大身， 確立一切的本性。 因此，無勤覺性的教言，若無意義而僅是文字， 如鸚鵡說人話一般。那樣就不具意義。 顯示精要義理的本性。超越執著文字的境界。 若具有自證的把握，就是可信善知識的特徵。 因此與我的教法相符。" 這是智慧輪密續中第四章見解品。
། །།དེ་ནས་རིག་པའི་རྒྱལ་པོས། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རང་གནས་འདི་གསུངས་སོ། །སྩོལ་མེད་རང་སྣང་མ་341.2བཅོས་པས། །ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྲུབ་རང་བཞིན་གནས། །དགོངས་པ་མ་བཅོས་རང་སོ་ལ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་སྟེ་ཞེན་པ་མེད། །སྒོམ་མེད་དོན་ལ་བློ་བཞག་མེད། །རང་བྱུང་རྟོག་མེད་མཉམ་ཉིད་ལ། །ཞེན་པའི་སྒྲོ་སྐུར་ངང་341.3གིས་མེད། །བློས་གཞན་སྒོམ་པས་གྲོལ་འདོད་པ། །འཛིན་སེམས་དག་གིས་ལྕགས་སྒྲོལ་འདྲ། །ཆོས་ཉིད་ཟང་མ་ཐག་བྱུང་ལ། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་མཉམ་ཉིད་ཐུགས། །བཅོམ་མེད་རྩོལ་བྲལ་རང་བྱུང་གསལ། །རྣམ་341.4རྟོག་འཛིན་པ་ཅི་བྱུང་ཡང་། །རང་བཞག་བསམ་བྲལ་ཉིད་དུ་བདེ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྒྱུ་བ་ཡང་། །སེམས་ཀྱི་སྒོ་བཅད་ངང་དུ་ཤེས། །རིག་པ་དུས་གསུམ་རྒྱུན་ཆད་མེད། །འབབ་ཆུ་རྒྱུན་གྱི་དཔེ་ཡིས་བསྟན། །དེ་341.5ཡིད་རྟོགས་པའི་དོན་བྲལ་ན། །མ་བྲལ་རང་གནས་དགོངས་པར་གནས། །སྙིང་པོ་མཉམ་ཉིད་ངོ་བོ་ནི། །དབང་སྒྱུར་རྒྱལ་བའི་ཐུགས་དང་མཉམ། །འདོད་པའི་ཚོགས་ལ་ཡིད་མི་འཇུག །རྫོགས་པའི་དགོངས་པ་རྣམ་341.6དག་ལ། །དུས་གསུམ་འདའ་མེད་བླང་དོར་མེད། །བསམ་མེད་འཛིན་མེད་ཏིང་འཛིན་རྐྱེན་ལས་གྲོལ། །མ་གཡོས་མ་བཅོམ་ཉིད་དུ་བདེ། །སྣང་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི། །བཙལ་མེད་རང་སོ་ཉིད་དུ་བདེ། །བརྗོད་342342.1དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །སྒྲ་ཚིག་ཞེན་པའི་ཡུལ་ལས་སྡོག །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་གསང་བ་ལས། །ཏིང་ངེ་འཛིན་རང་གནས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ།། །།དེ་ནས་རང་རིག་པའི་རྒྱལ་342.2པོས། །རྣམ་དག་ཞེན་མེད་ཀྱི་སྦྱོད་པ་འདི་བཀའ་སྩལ་ཏོ།
然後覺性之王向金剛薩埵宣說了這個自住三摩地： "由無勤自現無造作，智慧任運自性安住。 在證悟無造作自然中，雖現種種而無執著。 無修之義中無心安立。在自生無念平等中， 自然無有執著增益損減。欲以心意修他法而解脫， 如被執著心的鐵鎖所束縛。 在法性開顯之時，自生智慧平等心。 無毀無勤自生明朗。無論生起何種分別執著， 安住于離思維中即為安樂。即使分別念頭生起， 也知是在心門關閉的狀態中。 覺性三時無間斷，以河流不斷的比喻來說明。 若離開了所證之義，則安住于未離自住的證悟中。 精要平等的本性，與遍主佛陀之心等同。 不入慾望之聚。在圓滿證悟清凈中， 三時無過無取捨。無思無執的三摩地超越因緣。 不動不毀即為安樂。無現的法性， 無需尋求自然即為安樂。在不可言說的法性中， 超越執著文字的境界。" 這是智慧輪密續中第五章三摩地自住品。 然後自覺性之王宣說了這個清凈無執的行為：
།ནམ་མཁའ་རྡོ་རྗེའི་སྦྱོར་བ་འདི། །སྦྱོར་བཞི་མ་ཆགས་སྦྱོད་པའི་མཆོག །རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་སྦྱོར་པ་ལ། །སྒོ་གསུམ་ཡངས་པའི་ལྷུག་པ་ཉིད། །སྦྱོད་པ་བླང་342.3དོར་གཉིས་མེད་དང་། །པདྨ་འདམ་ན་གནས་བཞིན་དུ། །འདམ་གྱི་སྐྱོན་གྱིས་གོས་པ་མེད། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བར་སྦྱོད་མེད་ཀྱིས། །སྣང་བའི་སྐྱོན་གྱིས་གོས་པ་མེད། །སྩོལ་མེད་རང་གནས་རྟོགས་པའི་ཀློང་། ཁུ་342.4འབྲས་ལྟོས་པའི་སྩོལ་བ་མེད། །ཉི་མའི་འོད་ལྟར་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ། །ཁྱབ་བདག་ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་བདལ་ལ། །ཞེན་མེད་ཚུལ་གྱི་འཇུག་ན་བདེ། །ཀུན་གསལ་ཆོས་ཉིད་དོན་རྟོགས་པས། །རྣ་བརྒྱུད་སྒྲ་ལ་རག་མ་ལུས། །སྐུ་342.5གསུམ་རྟོགས་པའི་དོན་ལྡན་ན། །ཐུགས་རྗེ་རིན་ཆེན་བཞིན་དུ་འབྱུང་། །རང་བྱུང་གཅིག་ལས་མ་གཡོས་ཀྱང་། །རིམ་སྩོལ་རྒྱུ་འབྲས་ཐེག་པ་རྣམས། །དྲང་དོན་མཐུན་པའི་ཐབས་སུ་བསྟན། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྟོགས་342.6པའི་ལྷ། །འཛབ་དང་བསྙེད་པ་དབུལ་མི་དགོས། །མཐའ་དབུས་མེད་པའི་སྙིང་པོ་ལ། །གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་པ་ངང་གིས་དག །སྦྲུལ་གྱིས་འདུད་པ་རང་གྲོལ་བཞིན། །མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་རང་གྲོལ་འཀྱུར། །མི་རྟོག་༄༅། །རང་བྱུང་རྡོ་རྗེའི་དོན། །འགྱུར་མེད་ཡེ་ཤེས་རང་གྲོལ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་གསང་བ་ལས། །སྤྱོད་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པའོ།། །།དེ་ནས་རིག་པའི་རྒྱལ་343.2པོ་ལ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་ཞུས་པ། །རྫོགས་ཆེན་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ལ། །ཡོན་ཏན་སྣང་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ལགས་རིག་པས་བཀའ་སྩལ་པ། །རྫོགས་ཆེན་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ལ། །ཡོན་ཏན་སྣང་ཚུལ་བཞི་རུ་343.3འབྱུང་། །འགྲོ་དྲུག་ཞེན་པས་སྣང་བ་དང་། ཁུ་འབྲས་བློ་ཡི་སྣང་བ་དང་། །རྟོགས་ལྡན་དོན་གྱི་སྣང་བ་དང་། །ཀུན་ཏུ་འཟང་པའི་སྣང་བའོ། །ཡང་ཞུས་པ། །རྫོགས་ཆེན་དགོངས་པའི་རང་བཞིན་ལ། །ཡོན་ཏན་343.4རྫོགས་ལུགས་བསྟན་དུ་གསོལ། །རིག་པའི་རྒྱལ་པོས་བཀའ་སྩལ་པ། །སྣ་ཚོགས་མ་ཡེངས་པ་ཡི་ངང་དུ་རྫོགས། །ཞེན་པ་མེད་པའི་ངང་ལས་འདའ་བ་མེད། །འཁོར་བ་མ་སྦངས་པ་ཡི་ངང་དུ་རྫོགས། །དོགས་པ་343.5མེད་པས་ངང་དུ་འདའ་བ་མེད། ཁུ་འབྲས་མ་སྦངས་པ་ཡི་ངང་དུ་རྫོགས། །རྟོག་པ་མེད་པས་ངང་ལས་འདའ་བ་མེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཡང་ཞུསླ་པ། །རྫོགས་ཆེན་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ལ། །མཚན་ཉིད་རྣམ་343.6གྲངས་ཇི་ལྟར་ལགས། །བཀའ་སྩལ པ། །དེབཞིན ཉིདདུརྫོགས་པའི་རྫོགས་ཆེན་དང་། །ལྷ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྫོགས་ཆེན་ནོ།
這是虛空金剛的修行，是四種瑜伽中無執著行為的最勝者。 在自性智慧的修行中，三門廣大自在。 行為無有取捨二相，如蓮花生於泥中，而不被泥污染。 在種種顯現中無所行為，不被顯現的過失所染。 在無勤自住證悟的境界中，無有因果相待的勤作。 如日光遍照一切。遍主任運本來廣大中， 以無執著方式而行則安樂。 由證悟遍明法性之義，不再依賴耳傳之聲。 若具足證悟三身之義，則如如意寶般生起大悲。 雖不離自生一性，次第勤作因果諸乘， 皆為引導而示現方便。 自生智慧證悟之尊，無需供養唸誦修習。 在無邊無中的精要中，能所執著的迷亂自然清凈。 如蛇結自解一般，種種相自然解脫。 無分別自生金剛之義，成為不變智慧自解脫。 這是智慧輪密續中第六章宣說行為品。 然後金剛薩埵向覺性之王請問： "在大圓滿唯一明點中，功德顯現方式如何？" 覺性回答說： "在大圓滿唯一明點中，功德顯現有四種方式： 六道眾生執著的顯現、因果心識的顯現、 具證悟者義理的顯現、以及普賢的顯現。" 又問："在大圓滿證悟的自性中，功德圓滿的方式請為開示。" 覺性之王回答說： "在不散亂種種的狀態中圓滿。不離無執著的狀態。 在未凈化輪迴的狀態中圓滿。由無懷疑而不離其狀態。 在未凈化因果的狀態中圓滿。由無分別而不離其狀態。" 又問："在大圓滿唯一明點中，有多少種特徵？" 回答說："有如實圓滿的大圓滿和超越圓滿的大圓滿。"
།རིམ་པ་ཚུལ་གྱིས་རྫོགས་པའི་རྫོགས་ཆེན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡེ་344344.1ཤེས་འཁོར་ལོ་གསང་བ་ལས། །ཡོན་ཏན་གྱི་སྣང་ཚུལ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་པའོ།། །།དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ། །རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །རང་སྣང་རྣམ་དག་རྒྱལ་པོ་344.2ཁྱོད། །མི་འགྱུར་སྐུ་ཡི་བདག་ཉིད་ཅན། །མི་འགག་གསུང་གི་རོལ་བར་ཤར། །མི་རྟོག་ཐུགས་ཀྱི་རོལ་པར་མཁྱེན། །སྐུ་གསུམ་དང་ལྡན་ཐུགས་རྗེའི་བདག །མོས་པའི་འཁོར་ཚོགས་འདུས་པ་ལ། །དམ་ཚིག་གསང་344.3བ་བཤད་དུ་གསོལ། །ཞེས་ཞུས་པ་དང་། །རིག་པའི་རྒྱལ་པོས་བཀའ་སྩལ་པ། །རང་སྣང་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོ་ལ། །བཅོམ་མ་གྲངས་ཀྱི་དམ་ཚིག་དང་། །རང་བྱུང་སྩོལ་མེད་དམ་ཚིག་ནི། །འཁོར་བའི་མཚོ་ལས་བསྒྲལ་344.4བའི་གྲུ། །མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་ལ། །ཕྱི་ནང་གསང་བའི་དམ་ཚིག་མེད། །མ་བཅོས་རང་སྣང་དམ་ཚིག་ནི། །མེད་པ་འཕྱལ་པ་གཅིག་པུ་དང་། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དམ་ཚིག་གོ །འཛིན་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་344.5ཀྱིས། །བསྲུང་དུ་མེད་པའི་ངང་དུ་བཞག །བསྒྲུབ་མེད་རང་བྱུང་ཆེན་པོ་ལ། །བསྲུང་མེད་དམ་ཚིག་རང་གནས་ན། །ཕྱོགས་འཛིན་མེད་པའི་ངང་ལ་གནས། །རང་བྱུང་མ་བཅོས་གཅིག་བུ་ལ། །ཡེ་ཤེས་རང་བྱུང་མི་344.6འདའ་ན། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ། །དམ་ཚིག་འདི་ལས་མི་འདའ་བས། །ལྷུན་གྲུབ་དམ་ཚིག་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཡེ་ཤེས་གསང་བ་ལས། །དམ་ཚིག་གི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ། །རིག་345345.1༄༅། །པའི་རྒྱལ་པོས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། །རང་སྣང་རྒྱལ་པོ་གང་འདོད་པ། །རང་བྱུང་དྭངས་སྙིགས་ཕྱ་་ལ་ལྷོས། །ཐེག་པའི་བྱེ་བྲག་བསམ་ཡས་ཀྱང་། །རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་རྡོ་རྗེའི་345.2བདག །ངེས་པར་བྱུང་དོན་འདི་ཤེས་ཉོན། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་རང་བྱུང་བ། །བླ་་ན་མེད་པ་རྟོགས་གྱུར་ན། །དེ་ཉིད་རང་སྣང་མཉམ་པར་ལྟ། །གང་གི་རང་བྱུང་རྟོགས་པའི་མཆོག །རང་སྣང་རྩོལ་བྲལ་དོན་ཤེས་345.3ན། །འདྲེན་པའི་ཚོགས་ཀྱིས་མ་བཀྲོལ་ཡང་། །རང་བྱུང་ཡོན་ཏན་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་ཡང་ཞུས་པ། །རྣམ་རྟོག་འཛིན་པའི་ཞབྲུལ་བ་དེ། །གཉེན་པོས་བསྒོམ་དུ་ཡོད་དམ་མེད་345.4ཅེས་གསོལ་བ་དང་། །རིག་པས་བཀའ་སྩལ་པ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གཉེན་པོར་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ།
以及次第方式圓滿的大圓滿。" 這是智慧輪密續中第七章宣說功德顯現方式品。 然後金剛薩埵向覺性之王如是請問： "自顯清凈之王您， 以不變身的本性， 顯現為不滅語的游舞， 了知為無分別意的游舞。 具足三身大悲之主， 對於聚集的信眾眷屬， 請為開示誓言秘密。" 覺性之王回答說： "在自顯任運大圓滿中， 有數量眾多的誓言， 以及自生無勤的誓言。 它們是度脫輪迴海的船筏。 在不變金剛般的見地中， 無有外內密的誓言。 未造作自顯的誓言， 即是無有散漫唯一， 以及任運成就的誓言。 以無執著的法性， 安住于無需守護的狀態。 在無需修證的大自生中， 若安住無需守護的自然誓言， 則住于無偏執的狀態。 在自生未造作唯一中， 若不離自生智慧， 則對三世一切佛陀， 不違背此誓言， 此即是任運大誓言。" 這是智慧密續中第八章誓言品。 覺性之王對金剛薩埵說： "自顯之王所欲求， 請觀照自生清濁分離。 雖有無量乘的差別， 覺性之王金剛主， 請聽我說此確定義： 若證悟一切佛陀 無上自生之義， 則視之為自顯平等。 若了知自生證悟最勝 自顯離勤之義， 雖未被引導眾所解脫， 自生功德不可思議。" 金剛薩埵又問： "分別執著的迷亂， 是否可以對治修習？" 覺性回答說： "分別的對治即是分別。"
།མི་རྟོག་སྒོམ་པས་རྟོགས་པ་ཆེན་པོར་སོང་། །སྒོ་གཅད་ལ་འདས་མ་བུ་སྤྲད་པ་ན། །ཆུ་བོ་རྒྱུན་གྱི་དགོངས་པ་345.5ཆེན་པོ་ཡིན། །ཚེ་གཅིབ་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ནས་རྒྱུ་འབྲས་སྩོལ་བ་མེད། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལམ་གྱི་དམ་པ་ཡིན། །བྱ་ལམ་མཁའ་ལ་རྗེས་མེད་འདྲ། །རང་བྱུང་རྩོ་ལ་མེད་དོན་པོ་ཆེ། །སེམས་ཀྱི་སྒོ་གཅོད་ཤེས་གྱུར་345.6ན། །རང་བྱུང་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དྭངས་འདྲ། །ཇི་བཞིན་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ལ། །ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ཤརབབཞིན། །ཡེངསཔམེད་པ་ཁོ་ནར་ཟད། །ཆོས་ཉིད་སྦྲོས་དང་བྲལ་བ་ལ་། །རང་བྱུང་རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་346346.1ཤར། །རྣམ་རྟོག་རྒྱུ་འཇུག་ཤེས་པས་ཤེས། །ཞེན་མེད་རང་བྱུང་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ། །གང་ཞིག་ཤེས་རབ་རྟོགས་ཤེས་ན། །དུས་གསུམ་ང་ཡི་ཆོས་དང་མཐུན། །རབ་ཏུ་རྩལ་ན་མ་དམིགས་ཆོས། །རང་བྱུང་ང་ཡི་ཆོས་དང་346.2འགལ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་གསང་བ་ལས། །ཡིན་ཚུལ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དགུ་པའོ། །རིག་པའི་རྒྱལ་པོས། །རྡེ་རྗེས་སེམས་དཔའ་ལ། ཁུ་འབྲས་ལ་ཟླ་བའི་དོན་གསུངས་པ། །བདག་ཏུ་ངེས་346.3བཟླ་འདོད་པ་ཡང་། །རང་བྱུང་བདག་མེད་འཁྲུལ་པས་བསྒྲིབ། །ཕྲ་རབ་ཡུལ་དུ་མཐོང་བ་ཡང་། །རང་བྱུང་ཡུལ་མིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག །རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་འདོད་པ་ཡང་། །རྟོག་མེད་རྟོགས་པས་ཕྱིན་ཅི་346.4ལོག །དངོས་པོ་རྣམ་པར་འཛིན་པ་ཡང་། །རང་བྱུང་དངོས་མེད་ཕྱིན་ཅི་ལོག །དམིགས་པ་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཡང་། རྒྱུ་འབྲས་ལམ་གྱི་གོལ་པ་ཡིན། །དགག་པ་དང་ནི་གཉིས་སུ་ལྟ། །འདོད་པ་སྟོབས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་346.5གྱུར་ཀྱང་། །བགྲོད་མེད་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་མེད། །རྣམ་གསུམ་བྱིན་རླབས་འདོད་པ་ཡང་། །སྐྱེས་མེད་སྩོལ་བས་རང་བྱུང་བསླད། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་བདེ་བ་ཡང་། །སྩོལ་བསྡམས་པས་སྩོལ་མེད་346.6བཅིངས། །དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལྟ་བ་ཡང་། །འཛིན་མེད་ལྷུན་གྲུབ་དོན་དང་འགལ། །མི་གནས་ཡེ་ཤེསརངབཞིནནི། །ཕྱོགས་རིས་མེད་པས་ཞེས་པ་གྲོལ། །བྱ་བྲལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ནི། །རང་སྣང་རྟོགས་པས་347347.1༄༅། །ཞེན་པ་ལྡོག །དྲན་པ་ཀུན་ཡང་ཡེ་ཤེས་རང་སར་གནས། །མཉམ་ཉིད་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་གསང་བ་ལས། །ཐེག་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་བཟླ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་347.2པའོ།
以無分別修習而成大證悟。 關閉門戶超越后,母子相見, 這是大河流水的深意。 一產生就菩提后,無需因果勤作。 自生智慧是道之精華。 如同鳥飛空中無痕跡, 自生無勤是大義。 若知心之關閉, 如自生虛空云消散。 如同虛空本性中, 太陽精華升起, 唯一無有散亂。 在離戲論法性中, 自生覺性之王顯現。 以了知分別因果而知, 無執自生自成就。 若誰能了悟智慧, 契合我三世之法。 若極力追求無緣法, 則違揹我自生之法。 這是智慧輪密續中第九章宣說本質品。 覺性之王對金剛薩埵宣說因果月亮之義: 欲確定為我者, 被自生無我迷惑所遮蔽。 見到微細境界者, 顛倒非自生境界。 欲求十二緣起者, 以無分別證悟而顛倒。 執著諸事物者, 顛倒自生無實。 無緣空性者, 是因果道之歧途。 觀見遮遣與二元, 雖以欲力修證, 無所行而不得果。 欲求三種加持者, 以無生勤作污染自生。 方便智慧樂者, 以勤作束縛無勤。 觀見基與智慧者, 違背無執任運之義。 無住智慧自性, 以無偏私而解脫。 離作大圓滿, 以證自顯而轉執著。 一切念皆安住智慧自處, 是平等大自解脫。 這是智慧輪密續中第十章辨別乘品。
། །།རིག་བའི་རྒྱལ་བོས། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་གསུངས་པ། །གཞི་བཞག་རང་བྱུང་ཆེན་པོ་ལ། །བག་ཆགས་འཁྲུལ་པ་ཀ་ནས་དག །འཛིན་པའི་ཞེན་པ་བྱ་བ་བཏང་། །སྣ་ཚོགས་བློས་བཟུང་ལྟ་བ་347.3དང་། །མ་ཚོར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། །བཏང་སྙོམས་ལྟེངས་པའི་མུན་པ་དང་། །ཞི་འདོད་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཀུན། །འབྲེལ་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་དོན། །ཞེན་མེད་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལ། །ཞེན་པ་མེད་བས་བྱ་བ་347.4བཏང་། །ཡེ་ནས་རང་བཞིན་དག་པ་ཡི། །གཞི་ལ་འཁྲུལ་པའི་བྱ་བ་བཏང་། །དབང་པོ་བཟུང་བའི་ཡུལ་དང་ནི། །དམིགས་པ་རྐྱེན་གྱི་བྱ་བ་བཏང་། །ཡིན་ཚུལ་བློ་ཡིས་བྱ་རུ་མེད། །སྣང་ཚལ་རྐྱེན་གྱིས་ཇི་ལྟར་347.5སྣང་། །རྟོགས་ཚུལ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས། ཁུབ་མཐའ་བློ་ཡིས་བྱ་བ་བཏང་། །དཔེར་ན་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ཡང་། །མུན་མེད་འོད་ཀྱིས་རང་བཞིན་ཡིན། །དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་རང་བཞིན་ཡང་། །སྩོལ་མེད་347.6འཁྲུལ་པ་གཞི་ནས་དག །སྣང་མེད་དོན་དང་ལྡན་པ་ནི། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དུས་གསུམ་འགྱུར་བ་མེད་པས་མཉམ་གཞག་རྗེས་ཐོབ་མེད། །ཐིག་ལེ་ཉགགཅིགགཅིགལསམེད་པ་ལ། །བརྒྱད་348348.1ཁྲི་བཞི་སྟོང་ང་ཡི་ཆོ་འཕྲུལ་ཡིན། །སྣ་ཚོགས་ང་ཡིས་བྱས་པ་སྟེ། །ང་ཡི་རང་བཞིན་བྱེད་པ་ཀུན་ལས་རྒྱལ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་གསང་བ་ལས། །རྫོགས་ཆེན་བྱ་བ་བཏང་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་348.2པའོ།། །།དེ་ནས་རིག་པའི་རྒྱལ་པོས་བཀའ་སྩལ་བས། །རྫོགས་ཆེན་རང་སྣང་ཆོས་ཉིད་འདི། །དགོངས་པ་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཡིན་པས། །འདོད་པའི་སྩོལ་བས་སྒྲུབ་ཏུ་མེད། །འདོད་པའི་རང་བཞིན་སྒྲུབ་348.3འདོད་བ། །རྡོ་ལ་གསེར་དུ་འདོད་པའོ།
覺性之王對金剛薩埵說： 在安立的大自生基礎上， 習氣迷亂本來清凈。 放下執著的貪著之行為。 種種心識所執的見解， 以及未察覺的作意， 和捨棄昏沉的黑暗， 以及欲求寂靜的作意等， 都如無關虛空般的意義。 于無執自生智慧中， 因無執著而放下行為。 本來自性清凈的 基礎上放下迷亂行為。 對感官所執的境界， 和緣起所緣的行為都放下。 本質不可為心所為， 顯現隨緣而顯。 證悟方式是證悟無自性， 放下心識所為的宗派。 譬如太陽的精華， 本性是無暗的光明。 同樣佛陀的自性， 無勤而迷亂本來清凈。 具足無顯現的意義， 是金剛薩埵的密意。 三時無變故無等持與后得， 唯一本初一點中， 八萬四千我之神變， 種種皆我所作， 我之自性勝一切所作。 這是智慧輪密續中第十一章大圓滿放下行為品。 然後覺性之王宣說： 此大圓滿自顯法性， 是一切密意之最勝， 不可以欲求勤作修證。 欲求自性修證者， 如同欲求石頭成金。
།གསེར་འདོད་རྡོལ་རེ་བ་མེད། །རྟོག་པ་མ་ཆོད་བདེ་བ་ཡང་། །རྟོག་མེད་ངོ་བོ་མཐོང་བ་མེད། །འཛིན་པ་དུ་མ་རང་གྲོལ་ན། །ཡང་དག་སྩོལ་བས་སྒྲུབ་ཏུ་མེད། །སྩོལ་མེད་348.4དོན་ལ་གནས་པ་ནི། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལ་གནས་པ་ཡིན། །སློང་ལེན་མེད་པའི་སྣང་བ་རང་སོ་ལ། །དབུས་མཐའ་མི་དམིགས་རྣམ་པར་རྟོག་དང་བྲལ། །ཡེ་ཤེས་རྣམ་དག་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོ་ལ། །རེ་དོགས་མེད་པར་348.5ཆོས་ཉིད་རང་ལ་གསལ། །རང་བྱུང་རིག་པ་སངས་རྒྱས་ཡིན་ཤེས་ན། །གཞན་ལ་རྟེན་ཅིང་བསྒྲུབ་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཚོལ་བ། །རྒྱ་མཚོའི་ནང་ནས་སྨིག་སྒྱུའི་ཆུ་ལ་348.6འགྲོ། །དེས་ན་གསང་རྒྱས་རེ་འདོད་གཞན་ན་མེད། །དབྱེ་གསལ་བླང་དོར་མེད་པ་དམ་པ་ཡིན། ། ཆོས་སྐུ་ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ། །སྣང་བ་ཞེན་པ་མེད་པའི་སྦྱོད་པ་མཆོག །ཐེག་ཆེན་ནམ་མཁའི་ཀློང་ནས་ཉི་349349.1འང་་ང་་མིངམིངང་་ཤེངཟེངསེང349.2༄༅། ཁྲར་བས། །གདུལ་བྱའ་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱ་དན་དུ་སྣང་། །དན་གྱ་ང་བ་གདུལ་དང་ ་འདུལ་གཉས་ ་མངའ། །རག་པའ་རྒྱལ་པ་ཡ་ ས་ཉ་ ར་གྱས། །མཐའ་ཡས་ མས་ཅན་རྣམས་ལ་སྨྱུང་བའ་349.3སྒྲོན་མ་སྟོན་པར་ཤོག །ཅེས་གསུངས་སོ། །རང་བྱུང་གི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་སྲིད་པའི་འཁོར་ཆེན་པོ་འདི། །ཉིད་ལས་མི་ཞན་པའི་འཁོར་སངས་རྒྱས་བྱམས་པ་ཀུན་གཟིགས་ལ་བཤད་ན། །འཁོར་ཉེ་བའ་སྲས་349.4མཆོག་དམ་པ་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེས་བསྡུས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་གསང་བའི་རྒྱུད་ལས། །སྩོལ་བ་དང་བྲལ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའོ།། །།རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབུ་ཡེ་ཤེས་འཁོར་ལོ་གསང་བའི་349.5རྒྱུད། །རང་ཤེས་རིག་གི་རྒྱལ་བོ་རྡོ་རྗེ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དང་པོ་དང་། །རིགས་ལྔའི་བདེ་བར་གཤེགས་པ་དང་། །སྦྲུལ་པའི་སྐུ་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུངས་རྣམས་དང་། །རྩ་བའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།
欲金者無望于石。 未斷分別的快樂， 也見不到無分別的本質。 若多種執著自解脫， 則不可以正確勤作修證。 安住于無勤之義， 即是安住于最勝菩提。 于無取捨的顯現自處， 不緣中邊離諸分別。 于清凈智慧大任運中， 無有希懼法性自明。 若知自生覺性即是佛， 依他修證是迷亂之道。 佛自身尋求佛自身， 如從海中去尋海市蜃樓之水。 因此佛果別無所求， 無分別取捨是至高。 法身本來極清凈， 無執著顯現是最勝行。 大乘虛空界中日月升起， 為所化眾生而顯現。 具有所化與能化二者， 覺性之王如日月。 愿向無邊眾生 示現智慧明燈。 自生金剛薩埵對此大輪迴， 向不劣於此的眷屬彌勒佛遍見解說。 眷屬近子最勝弟子喜金剛結集。 這是智慧輪密續中第十二章離勤作品。 一切續部之首智慧輪密續， 自知覺性之王金剛普賢初始與 五部如來及 化身佛迦葉等 所說根本大續已圓滿。
།ཉམས་349.6སུ་མི་ལེན་གང་ཟག་ལ། །སྲོག་དང་བྲལ་བའི་ཁ་བཞིན་བསྡམས།། །།རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ྅། །350350.1
對於不實修的人， 如同失去生命的嘴般封閉。 རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ྅ (gya gya gya, ग्य ग्य ग्य, గ్య గ్య గ్య, 印印印, jia jia jia)