013.002.001.001離戲大明義續 c3.5s

www.rkts.org/etexts/completeu.php?coll=G&id=Gpb001.001

Gpb001.001

སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།། རྒྱ་གར་སྂ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་དུ། ཏི་ལ་ཀཱ་པྲ་པཉྩཱ་ནར་པྲ་ཀ་ཊ་ཏནྡྲ་མ་ཧཱ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ། དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ཐམས ཅད་མཁྱེན་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

以下是直譯成漢語的內容： 名為《離戲論明義大續》的文字在此。 在印度梵語中：（तिलकाप्रपञ्चानरप्रकटतन्त्रमहानाम，Tilakāprapañcānaraprakaṭatantramahānāma，तिलकाप्रपञ्चानरप्रकटतन्त्रमहानाम，తిలకాప్రపఞ్చానరప్రకటతన్త్రమహానామ，點滴無戲論顯明大續名，Di la ka bu ban cha na la bu ka da dan du la ma ha na ma） 在藏語中：名為《離戲論明義大續》。 向具有一切智慧之身語意的大吉祥金剛持敬禮。

། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་གནས་བརྩེགས་པ་མེད་པའི་ཁང་བཟང་ཆེན་པོ་ན། ལྷ་ཡི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ཞེས་བྱ་བ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ བོར་གྱུར་པ།འཁོར་ལྷ་ཕྲན་མང་པོས་བསྐོར་ནས་བཞུགས་པ་དེས་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་འཁྲུག་པ་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་གཡུལ་ངོར་བཟློག་ནས་བདེ་བ་ལ་འགོད་པའི་མན་ངག་དྷརྨ་སརྦ་ཏི་ལ་ཨ་ ཀ་ཧྂ་རུ་བི་ཏི་ཀ་ཡ་ཏྲི་རུ་ཀ་རུ་ས་དུ་པ་ཧི་ན་མ།འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པའི་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་རིག་རྟོགས་པ་མངོན་གྱུར་གྱི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་དེ། སྐུ་ཡེ་ཤེས་ རྩལ་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ།སྐུ་མདོག་སྣ་ཚོགས་སུ་བཞུགས་པ། ཆ་ལུགས་མཉམ་པའི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་ལ། ཕྱག་རྒྱ་ཆོས་འཆད་པའི་ཚུལ་དུ་མཛད་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཞལ་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ཏུ་མ་འགགས་པར་ཐལ་ལེ་གསལ་བ། གནས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་པད་མ་བདེ་གསལ་ཞེས་བྱ་བ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་འོད་དུ་མ་ འགགས་པར་ཤར་བ་ལས་རྒྱུ་གྲུབ་སྟེ་ཁ་དོག་ལྔ་ཡིས་རྒྱུ་བྱས།དབྱིབས་གྲུ་བཞིར་གྱུར་པ། རྩིགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཁ་དོག་ལྔས་བྱས་པ། ཕོ་བྲང་ཟླུམ་པོ། འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཞི་མུ་ཁྱུད་ ཀྱིས་བསྐོར་བ།གྲུ་ཆད་དང་བཅས་པ། བར་འཁྱམས་ལྷ་མོ་དང་ལྡན་པ། སྒོ་བཞི་རྟ་བབས་དང་བཅས་པ། འདོད་ཡོན་གྱི་སྣམ་བུ་ལ་མཁའ་འགྲོ་མ་སྣ་ཚོགས་དང་བཅས་པ། མཐའ་རྡོ་ རྗེའི་རཝ་བ་པད་མས་བསྐོར་བ།དེ་དག་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ། བར་སྣང་གི་གཞའ་ལྟ་བུ། དེ་ལྟ་བུའི་གཞལ་ཡས་ཁང་ཆེན་པོ་ན། སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ།། འཁོར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་མ་ འགགས་པ་རིགས་ལྔར་སྣང་བ་དང།གཞན་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་མ་འགགས་པ་སེམས་དཔའ་དང། སེམས་མ་དང། ཁྲོ་བོ་དང། ཁྲོ་མོ་དང། ཞུ་བ་པོའི་འཁོར་གསང་བའི་བདག་པོ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དང། སྡུད་པ་ པོའི་འཁོར་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེ་དང།གཞན་ཡང་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། པུརྞ་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང། རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་གདོང་མ་དང། གཙུག་གི་རྒྱན་གཅིག་མ་དང། རོ་ཟན་ཤཱནྟི་ཐོད་པའི་ཕྲེང་བ་ཅན་དང། རྡོ་རྗེ་རླུང་གི་ གཤོག་པ་ཅན་དང་ལྔ་སྟེ།དེའི་རང་རང་ཉེ་འཁོར་ན་མཁའ་འགྲོ་མ་གྲངས་མེད་པ་དང་བཅས་པས་བསྐོར་ནས་བཞུགས་སོ།། དེའི་ཚེ་གསང་བའི་བདག་པོས་སྣ་དྲངས་ཏེ། འཁོར་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་ལན་བདུན་བྱས་ ཏེ་མདུན་དུ་འདུག་ནས་སྟོན་པ་ལ་འདི་སྐད་ཞུས་སོ།

以下是直譯成漢語的內容： 在三十三天的無層疊大宮殿中，名為帝釋天的眾天之主，被眾多小天神圍繞而坐。他爲了抵擋與阿修羅的大戰，並使其安樂的口訣是：（དྷརྨ་སརྦ་ཏི་ལ་ཨ་ཀ་ཧྂ་རུ་བི་ཏི་ཀ་ཡ་ཏྲི་རུ་ཀ་རུ་ས་དུ་པ་ཧི་ན་མ，dharma sarva tila a ka haṃ ru bi ti ka ya tri ru ka ru sa du pa hi na ma，धर्म सर्व तिल अ क हं रु बि ति क य त्रि रु क रु स दु प हि न म，ధర్మ సర్వ తిల అ క హం రు బి తి క య త్రి రు క రు స దు ప హి న మ，法一切芝麻啊卡吽如比提卡雅特里如卡如薩杜帕希那瑪，Da ma sa wa di la a ka hung ru bi di ka ya dri ru ka ru sa du pa hi na ma） 如是我聞：一時，世尊自覺證悟的大金剛持，身為智慧力顯現而無自性，身色種種，以平等姿勢結跏趺坐，手印以說法方式。因為是智慧身，故面向十方無礙明晰。處於自性清凈的蓮花樂明宮殿，智慧力無礙顯現為光芒，以五色為因，形狀為四方，墻壁由五色寶石所成，宮殿圓形，四輻輪環繞，有斷角，有空行母遊走的中庭，四門有階梯，欲界織物上有各種空行母，周圍有金剛圍墻蓮花環繞。這些顯現無自性，如同空中彩虹。 在如此的大宮殿中，導師世尊大金剛持，眷屬為無礙智慧力顯現為五部，以及其他無礙智慧力顯現的菩薩、菩薩母、忿怒尊、忿怒母，還有請法的眷屬密主金剛手，結集的眷屬極喜金剛，以及五種空行母：普爾納近寂、金剛怒面母、頂髻莊嚴母、食尸寂靜頭鬘母、金剛風翼母等五位。每位都有無數空行母圍繞而坐。 當時，由密主帶領，眷屬們繞行七圈，然後坐在前方，向導師如是請問。

། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ།། རང་རིག་དོན་རྟོགས་རྩལ་ལ་དབང་ཐོབ་པ།། སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྲུབ་ལོངས་སྐུའི་ཚུལ་དུ་བཞུགས།། རིག་པ་སྤྲོས་དང བྲལ་བ་ཆོས་སྐུར་རྫོགས།། འགྱུ་བའི་རྩལ་མི་འགག་པས་སྤྲུལ་སྐུར་འཆར།། སྣང་ལ་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་ལོངས་སྐུའི་ཚུལ།། འཁྲུལ་རྟོག་གཉིས་ཀ་བསལ་བས་འགྲོ་དོན་འབྱུང།། དུས་ཀྱི་སྙིགས་མ་དག་ལ་ཉེ་བའི ཚེ།། ཐེག་དགུ་བགྲོད་པའི་ལམ་ནི་གྲུབ་ཐག་རིང།། ཉོན་མོངས་དུག་ལྔ་རྒྱུད་ལ་ཤིན་ཏུ་སྨིན།། ཡིད་སྨོན་ལྟ་བ་གོམས་ཀྱང་བློ་ཡི་ཆོས།། རང་རིག་ཇི་ལྟར་ཡིན་པའི་དོན་རྟོགས་ནས།། རྩལ་གཉིས་ཇི ལྟར་འཆར་ཡང་རང་གྲོལ་བའི།། ཡུལ་གྱིས་གནོད་མི་ནུས་པའི་གདམས་ངག་ཏུ།། ཚིག་གི་སྒྲོན་མས་དོན་ཆེན་མཚོན་ནས་ནི།། ཚིག་དོན་འབྲེལ་བའི་གཏན་ལ་ཕེབས་ངེས་པའི།། བཀླགས་པས་ཤེས་ནས་དེ་ཡིས དོན་གོ་བས།། ཆོས་སྐུ་ཅིག་ཆར་བསྟན་པའི་གདམས་ངག་ཏུ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་རྒྱུད་ཆེན་མན་ངག་ཞུ།། མ་རིག་མུན་པས་ཆོས་སྐུ་བསྒྲིབས་ལགས་ན།། རང་རིག་སྒྲོན་མས་ཆོས་སྐུ་བསྟན་པར་ཞུ།། ཞེ་སྡང་མ ཡིས་རང་རྒྱུད་བསྲེགས་ལགས་ན།། ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩིས་མེ་ཆེན་བསད་པར་ཞུ།། མ་རིག་མུན་པས་ཤེས་རབ་རྨོངས་ལགས་ན།། ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མས་གཏི་མུག་བསལ་བར་ཞུ།། འདོད་ཆགས་ལན་ཚའི་ཆུ་ཡིས་གདུང ལགས་ན།། ཡེ་ཤེས་བདུད་རྩིས་གདུང་བ་བསལ་བར་ཞུ།། ང་རྒྱལ་རི་བོས་རང་རིག་མནན་ལགས་ན།། རང་རིག་དོན་རྟོགས་རི་བོ་བསལ་བར་ཞུ།། ཕྲག་དོག་གཅོང་རོང་ལྟ་བུས་བསྡམས་ལགས་ན།། སྤྲོས་བྲལ དོན་རྟོགས་གཅོང་རོང་བསལ་བར་ཞུ།། སྐྱེ་རྒས་ན་འཆིའི་ཆུ་བོ་མ་བརྒལ་ན།། ཡེ་ཤེས་གྲུ་ཡིས་ཆུ་བོ་བསྒྲལ་བར་ཞུ།། སྲིད་པའི་ལ་ཆེན་དག་ལ་མ་བསྒྲལ་ན།། རང་གྲོལ་སྲིད་པའི་ལ་ལས་བསྒྲལ་བར་ཞུ།། འཁོར བའི་གཡེ་ཐང་ཆེན་པོར་བསྒྲོད་ལགས་ན།། ཡེ་ཤེས་བརྩོན་འགྲུས་རྟ་ཡིས་བསྒྲལ་བར་ཞུ།། གཟུང་འཛིན་ལྕགས་སྒྲོག་རང་རྒྱུད་བཅིངས་པ་ལ།། ཡེ་ཤེས་ལྡེ་མིག་ལྕགས་སྒྲོག་དབྱེ་བར་ཞུ།། བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་བརྩོན ར་དམ་པོར་ཆུད་ལགས་ན།། ཐུགས་རྗེས་སྒོ་དབྱེ་བདག་འཛིན་དགྲོལ་བར་ཞུ།། མ་རྟོགས་འཁྲུལ་པའི་འདམ་གྱིས་ཟིན་ལགས་ན།། ཡེ་ཤེས་ཆུ་བོས་འདམ་རྫབ་བཀྲུ་བར་ཞུ།། ལོག་རྟོགས་འཛིན་པའི་གཅོང་ནད ཟིན་པ་ན།། ཡེ་ཤེས་སྨན་པས་གཅོང་ནད་གདོན་པར་ཞུ།། ལོག་རྟོགས་ཆད་པའི་མཐའ་རུ་ལྷུང་བ་ལ།། ཡེ་ཤེས་གསལ་ཆའི་ངང་གི་མཐའ་ལས་གདོན་པར་ཞུ།། ཐེག་དགུས་ཕྱོགས་རྟོགས་ཡང་དག་དོན་མ རྟོགས།།

以下是直譯成漢語的內容： 啊！啊！世尊大金剛持， 獲得自覺義理力的自在， 三身任運成就，以報身形式安住。 覺性離戲論，圓滿為法身。 動力不斷，顯現為化身。 顯現無自性，為報身形式。 消除迷惑二執，利益眾生。 當五濁惡世接近之時， 九乘道路成就遙遠。 五毒煩惱在相續中極為成熟。 雖修意願見解，仍是心的法。 了悟自覺真實義后， 無論二力如何顯現都自解脫。 境不能害的教誡中， 以文字燈照明大義， 文義相連確定無疑， 讀後了知，由此通達義理。 作為頓悟法身的教誡， 請賜離戲論明義大續口訣。 若無明黑暗遮蔽法身， 請以自覺明燈顯示法身。 若嗔恨火燒自相續， 請以智慧甘露熄滅大火。 若無明黑暗使智慧迷惑， 請以智慧明燈驅散愚癡。 若貪慾鹽水煎熬， 請以智慧甘露消除煎熬。 若傲慢山壓自覺， 請以自覺義理消除高山。 若嫉妒深谷束縛， 請以離戲論義理消除深谷。 若未渡生老病死之河， 請以智慧船渡過河流。 若未度輪迴大山， 請以自解脫度過輪迴山。 若行於輪迴大平原， 請以智慧精進馬度過。 若能取所取鐵鎖束縛自相續， 請以智慧鑰匙開啟鐵鎖。 若陷入我執牢獄， 請以悲心開門解脫我執。 若陷入未悟迷亂泥沼， 請以智慧河流洗滌泥污。 若染上邪見執著頑疾， 請以智慧醫生治癒頑疾。 若墮入邪見斷見邊， 請從智慧明分中救出。 九乘僅悟片面，未悟真實義理。

ཐེག་དགུས་ཕྱོགས་རྟོགས་ཡང་དག་དོན་མ རྟོགས།། ཡང་དག་དོན་ཆེན་མ་ནོར་བསྟན་པར་ཞུ།། ཆོས་རྣམས་ལྡེམ་དགོངས་བློ་སྣ་སྟོར་བ་ལ།། ངེས་དོན་ཅར་ཕོག་དག་ཏུ་བསྟན་པར་ཞུ།། རང་ངོ་མ་ཤེས་ལྟ་བ་སྤྱི་སར་ལས་པ་ལས།། རང་རིག་རང་ལ་ཅར་ཕོག བསྟན་པར་ཞུ།། ལོག་སྣང་རིག་པར་བསྲེས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལ།། སྐུ་གསུམ་རྩལ་དང་བཅས་པའི་མན་ངག་ཞུ།། ཞི་གནས་མུན་པས་ཡེ་ཤེས་འཐིབས་པ་ལ།། ཡེ་ཤེས་ལྷག་མཐོང་སྒྲོན་མ་འདེགས་པར་ཞུ།། རྟག པ་ཐེར་ཟུག་ནད་ཀྱིས་ཟིན་པ་ལས།། རང་བཞིན་སྟོང་པས་རྟག་པ་གཞིག་པར་ཞུ།། ཚིག་ཚོགས་ཐ་སྙད་བྱེད་སྙིང་འཛིན་པ་ལ།། རྩ་བ་རང་རིག་སྙིང་པོ་བསྟན་པར་ཞུ།། ཚིག་གི་སྒྲོན་མས་དོན་གྱི་དཔེར་མཚོན ནས།། དེ་རྣམས་རྟོགས་པའི་གདམས་ངག་ཆེད་པོ་རུ།། ཚིག་དང་དོན་གཉིས་དུས་གཅིག་སྟོན་པ་ཡི།། བཀླགས་པས་ཤེས་ཤིང་བསྟན་པས་གོ་བའི་ཆོས།། རིན་ཆེན་ཀུན་འབྱུང་སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ གྱི།། མན་ངག་བཤད་པའི་རྒྱུད་ཆེན་བཤད་པར་ཞུ།། སྔར་འདས་ཤཱཀ་ཐུབ་ལ་སོགས་སྟོན་པ་ཡིས།། རྒྱུད་དྲུག་ཉོན་མོངས་ཀུན་གྱི་གཉེན་པོ་རུ།། ཐེག་དགུ་ལ་སོགས་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་རྣམས།། རིག་པ་ཅར་ཕོག དག་ཏུ་བསྟན་པ་མེད།། རང་རིག་ཅར་ཕོག་དག་ཏུ་བསྟན་པར་ཞུ།། ཐུགས་རྗེ་མངའ་བདག་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་གྱིས།། དུས་ཀྱི་སྙིགས་མའི་གདུལ་བྱའི་དོན་ཆེད་དུ།། ཐོས་བསམ་སྒོམ་ལ་རག་མ་ལས་པ་ཡིས།། རང རིག་སྙིང་པོ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་དོན།། ཅིག་ཆར་ཅར་ཕོག་དག་ཏུ་བསྟན་པར་ཞུ།། དེ་སྐད་ཞུས་པའི་དོན་གསན་ནས།། གསང་བདག་ལ་སོགས་འདུས་པའི་ཚོགས་རྣམས་དང།། མ་འོངས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་དོན ཆེད་དུ།། རང་རིག་རང་རྟོགས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་ངས།། འདུས་པའི་ཚོགས་དང་མ་འོངས་དོན་ཆེད་དུ།། སྔར་བཤད་གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་མེད་པ་ཡི།། ཐོས་བསམ་སྒོམ་པར་རག་ལས་མེད་པའི་དོན།། རང་རིག་ཆོས སྐུ་ཅར་ཕོག་བསྟན་པ་ཡི།། ཚེག་ཆུང་དོན་ཆེ་གོ་བར་སླ་བའི་ཆོས།། བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་བློ་དམན་ཀུན་གྱིས་རྟོགས།། ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་དོན་ཆེན་ཡིན།། འཁོར་འདས་ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཡིན།། ལུང་མདོ མན་ངག་ཅིག་ཆར་པ།། རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་པོ་རང་རིག་ཅར་ཕོག་དོན།། དོན་འདྲིལ་མཐའ་གཅོད་སྤྲོས་བྲལ་དོན་ཆོད་བསྟན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། གླེང་གཞི་དང་གླེང་བསླང བའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།

以下是直譯成漢語的內容： 九乘僅悟片面，未悟真實義理。 請示正確無誤的大義。 對於法義隱晦使心迷惑者， 請直接示現決定義。 對於不識自性而修習普通見解者， 請直接示現自覺自性。 對於混淆邪見與覺性的宗派， 請賜予三身及其力用的口訣。 對於被止觀黑暗遮蔽智慧者， 請舉起智慧勝觀明燈。 對於染上常見頑疾者， 請以自性空破除常見。 對於執著詞句名相者， 請示現根本自覺精髓。 以文字燈比喻義理， 作爲了悟這些的重要教誡， 同時顯示文字與意義， 讀後知曉、聞后領悟之法。 請宣說珍寶源泉、離戲論明義的 口訣闡釋之大續。 過去釋迦牟尼等諸佛， 為對治六道一切煩惱， 宣說九乘等八萬四千法， 未直接示現覺性。 請直接示現自覺。 大悲主金剛持， 為度化末法眾生， 不僅依靠聞思修， 離戲論的自覺精髓之義， 請頓時直接示現。 聽聞此請求后， 密主等集會眾， 為未來所化眾生， 我自覺自悟大金剛持， 為集會眾及未來眾生， 宣說前所未說， 不僅依靠聞思修的義理， 直接示現自覺法身之 文簡義大易解之法。 僅憑宣說低智者皆能了悟。 是一切法之精髓大義， 是輪迴涅槃諸乘之根本。 經續口訣頓悟， 續部精髓自覺直指之義。 總結要義、抉擇、離戲論、決定示現。 如是宣說。 此為《離戲論明義大續》中，緣起與緣起闡述品第一。

།།། ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ། རྩེ་གཅིག་གུས་པས་ང་ལ་ཉོན། བར་སྣང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པ་ལ། གང་ཟག་ལ་ལ་ལ་ནམ་བསྲོས། ལ་ལ་ལ་ཉི་མ་ཤར། ནམ་བསྲོས་པ་ནི་སྣང་བ གསལ་བ་མེད་དེ།མུན་པའི་སྨག་ཆེན་པོར་སོང། ཉི་མ་ཤར་བ་ནི་མུན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དག་ནས་ཉི་མ་ནུབ་མི་སྲིད་དོ།། ཨ་ཛྙཱ་ན་དྷརྨ་ཀཱ་ཡ། མུན་པའི་སྨག་ཆེན་པོ་དེ་བསལ་བའི་ཐབས་དེ་གང་གིས་བྱ་བ་དང། མུན་ པའི་སྨག་ཆེན་པོ་དེ་བསལ་ནས་ཉི་མ་ལ་ནུབ་པ་མེད་པའི་དགོངས་པ་བསྟན་པའོ།། དེ་ལ་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་འཆར་ལུགས་ནི། དང་པོ་གཞི་དུས་བསྟན་པ་དང། དེ་ནས་རྟོགས་དུས་བསྟན་པ་དང། དེ་ནས་འཁྲུལ དུས་བསྟན་པ་དང།དེ་རྟོགས་དུས་གོམ་པས་དག་ལུགས་དང། མཐའ་རུ་དག་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ།། གང་ཟག་སྣོད་ ལྡན་ཕྱི་མའི་དོན་ཆེད་དུ།། བསྟན་པས་གོ་ཞིང་བཀླགས་པས་ཤེས་པའི་རྒྱུད།། རྩ་རྒྱུད་བཤད་རྒྱུད་གསང་བ་མན་ངག་རྒྱུད།། གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ཞིང་ཟབ་ཅིང་རྒྱས་པ་ཞུ།། བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་ཡང་གསུངས པ།། ལྔ་བརྒྱ་ཐ་མ་དུས་ཀྱི་སྙིགས་མ་ལ།། ཉོན་མོངས་རག་པས་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་འབྱུང།། སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོས་དད་པ་རགས་པ་བསྐྱེད།། དད་པ་རགས་ཀྱང་རྒྱུ་འབྲས་ཆོས་ལ་སྤྱད་དབང མེད།། དེ་དུས་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་གོ་བ་ཡི།། བཀའ་རྒྱུད་ཀུན་གྱི་རྩ་བའི་མན་ངག་འདི།། གདུལ་བྱ་དྲང་ཕྱིར་སྟོན་པ་ང་ཡིས་བཤད།། དང་པོ་གཞི་ཡི་གནས་ལུགས་བསྟན་པ་དང།། བར་དུ་བཟང་རྩལ་ངན་རྩལ གཉིས་སུ་འཆར་ལུགས་བསྟན་པ་དང།། ངན་རྩལ་དག་ལས་འགྲོལ་ཐབས་ཐུན་མོང་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་དང།། གྲོལ་ནས་རྩལ་འཆར་ཐིམ་དུས་བསྟན་པའོ།

以下是直譯成漢語的內容： 嗟呼，密主金剛手，請一心專注聆聽我說。 虛空本無實體，某些人感覺天寒冷， 某些人感覺陽光明媚。 天寒冷時，沒有光明顯現， 陷入濃厚黑暗。 陽光明媚時，黑暗消散，太陽永不落下。 （藏文：ཨ་ཛྙཱ་ན་དྷརྨ་ཀཱ་ཡ，梵文擬音：A jñāna dharma kāya，梵文天城體：अज्ञान धर्म काय，梵文泰盧固體：అజ్ఞాన ధర్మ కాయ，漢語字面意義：無明法身，漢語擬音：阿納那達瑪嘎雅） 驅散濃厚黑暗的方法是什麼， 驅散濃厚黑暗后，太陽永不落下的意義。 對於個人心相續的顯現方式： 首先闡述基礎狀態， 然後闡述覺悟狀態， 再闡述迷惑狀態， 覺悟后通過修習的清凈方式， 最後闡述大清凈。 如是宣說。 密主請問道： 嗟呼，薄伽梵大金剛持， 為利益未來具器眾生， 聞即領悟、讀即明瞭的續， 根本續、闡釋續、秘密口訣續， 請合為一體並廣泛深入地闡述。 薄伽梵金剛持又說： 五百年後末法時期， 煩惱粗重引發劇烈痛苦。 劇烈痛苦生起粗重信心。 雖有粗重信心，無力修習因果之法。 彼時僅憑宣說即可領悟的 一切教法續部的根本口訣， 為引導所化眾生，我作為導師宣說。 首先闡述基礎的實相， 中間闡述善巧和惡巧兩種顯現方式， 闡述從惡巧解脫的共同和殊勝方法， 最後闡述解脫后力用顯現融入的時機。

། གཞི་ནི་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀའི་གཞི་ཡིན་ཏེ།། དེ་ཡི གནས་ལུགས་མཚོན་ལུགས་རྒྱས་པར་བཤད།། རྩལ་ནི་གཞི་ཡི་རྩལ་དེ་རྟོགས་འཁྲུལ་གཉིས།། རྟོགས་པ་ལོངས་སྐུའི་ས་ཟིན་ཐུགས་རྗེ་ཡིས།། འགྲོ་བའི་དོན་བྱས་ཆོས་སྐུ་ཉིད་དུ་ཐིམ།། མ་རྟོགས་རྩལ་ནི་འཁྲུལ བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས།། ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གནས་སུ་དུག་ལྔས་རང་རྒྱུད་བསྲེག། ངན་རྩལ་དེ་ལས་བཟང་པོའི་རྩལ་དག་གིས།། སྒྲོལ་བའི་ཐབས་སུ་གཉེན་པོ་ཐེག་པའི་བྱེ་བྲག་བསྟན།། དེ་ཡང་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི སྟོང་ཆོས་བསྟན་ཀྱང།། བསྡུ་ན་ཐེག་པ་རིམ་པ་དགུ་རུ་འདུས།། དེ་དག་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཅར་ཕོག་རྒྱུད་ཆེན་འདི་རུ་འདུས།། འདི་ཉིད་ཁྱད་པར་གྲོལ་ཐབས་ཡིན་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ཟབ། གྲོལ་ཐབས་འདི་ལ་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས བཞི་ཡི་ཆ་རྐྱེན་དུ།། མན་ངག་བྱེ་བྲག་མང་དུ་བསྟན་གྱིས་ལེགས་པར་ཡིད་ལ་ཞོག། གྲོལ་དུས་ལོངས་སྐུས་གདུལ་བྱ་གཞན་གྱི་དོན་བྱས་ཏེ།། མཐའ་རུ་ཆོས་སྐུར་ཐིམ་དུས་བསྟན་པའོ།། ཐིམ་ལུགས་ཆོས་སྐུའི་ས་ན གནས་ལུགས་འདི་ལྟར་ཡོད།། རང་གི་རིག་པ་གསལ་བར་མི་རྟོག་དང།། ཐིམ་པ་ལ་ནི་མ་རྨུགས་དང།། ཡོད་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད།། སོ་སོར་མ་འདྲེས་ཡོངས་སུ་འབྱེད་པ་མེད།། མཐའ་རྣམས་ཀུན་དང་བྲལ བས་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་མེད།། མྱ་ངན་སྡུག་བསྔལ་བྲལ་བས་བདེ་བ་རྒྱུན་མི་ཆད།། རང་བྱུང་མཐའ་རུ་འདུག་པས་རྐྱེན་གྱིས་འཇིག་བྲལ་མེད།། འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱས་པས་རེ་དོགས་གཉིས་དང་བྲལ།། མ་བཙལ ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་གཞན་ལ་རག་མ་ལས།། འཁྲུལ་པ་རྣམ་པར་དག་པས་འཁོར་བར་ལྡོག་མི་སྲིད།། རིག་པའི་རྩལ་མ་འགགས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཤར།། རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པས་བག་ཆགས་བསག་ཏུ མེད།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། དང་པོ་གཞི་ཡི་གནས་ལུགས་བསྟན་པ་ནས། འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པའི་བར་དུ་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ།། ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད ལས།སྤྱི་ཁོག་བསྡུས་པ་མདོར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའོ།

以下是直譯成漢語的內容： 基礎是輪迴和涅槃二者的基礎。 將詳細闡述其實相和比喻方式。 力用是基礎的力用，分為覺悟和迷惑兩種。 覺悟者達到報身境界，以大悲心 利益眾生，融入法身。 未覺悟的力用因迷惑的因緣， 在三界輪迴中被五毒焚燒自相續。 以善巧力用從惡巧力用中 解脫的方法，闡述對治的各種乘法。 雖宣說八萬四千法， 歸納起來彙集為九乘次第。 所有這些的根本都彙集於此直指大續。 此為殊勝解脫方法，極為深奧。 此解脫方法以見、修、行、果四個方面為條件， 將廣泛闡述各種口訣，請善加記憶。 解脫時，報身利益其他所化眾生， 最後闡述融入法身的時機。 融入方式在法身境界的實相如下： 自己的覺性明晰而無分別， 融入時不昏沉， 存在而無我執， 不混雜也不分別， 遠離一切邊際而不偏頗， 遠離憂苦而安樂不斷， 安住自生本性而不為緣所毀， 現前果位而遠離希望恐懼， 不求自成而不依賴他人， 迷惑完全清凈而不可能再入輪迴， 覺性力用不斷而顯現遍知， 以自性空而無法積累習氣。 金剛持請善加記住。 從最初闡述基礎實相到 最終果位都應如此了知。 如是宣說。 此為《離戲論明義大續》中， 總綱概要簡述品第二。

།།། ཨ་ཨ་ཨ་སརྦ་ཛྙཱ་ན་དྷརྨ་ཀཱ་ཡ་ན་མ། ནམ་མཁའི་མཐའ་འདི་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་ལ་མུན་སྣང་གཉིས་ཀ་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟོན་ཏེ། གསང་ བའི་བདག་པོས་ཡང་ཞུས་པ།ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ།། འཁོར་དང་མྱང་འདས་གཉིས་ཀའི་གཞིར་གྱུར་པ།། དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་དོན།། དེ་ལས་རྩལ་བྱུང་ཇི་ལྟར་ འབྱུང་བའི་རྒྱུ།། དེ་དག་རྒྱས་བཤད་ཇི་ལྟར་ཕྱི་ལ་བཤད།། བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་བཤད་པར་ཞུ།། བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་གསུངས་པའི་དོན།། དང་པོ་གཞི་ཡི་གནས་ལུགས་བསྟན་པ་དང།། གཉིས་པ གཞི་ལས་རྩལ་གྱི་འབྱུང་ལུགས་དང།། གསུམ་པ་གཞི་ཡི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་དང།། བཞི་པ་གཞི་ཡི་མཚོན་དཔེ་བསྟན་པ་དང།། ལྔ་པ་གཞི་ཡི་བརྗོད་ཚིག་བསྟན་པ་དང།། དྲུག་པ་གཞི་ཡི་མདོར་བསྡུས་བསྟན་པ དང།། བདུན་པ་གཞི་ཡི་ངོས་བཟུང་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་གཞི་ཡི་གནས་ལུགས་བསྟན་པ་ནི།། འཁོར་འདས་རྟོགས་འཁྲུལ་མེད་པའི་གོང་རོལ་ན།། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ལས་འདས་པ་རང་བྱུང་སྟེ།། བདེ་གཤེགས་ཐུགས རྗེ་དག་ལས་མ་བྱུང་དང།། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་མ་བསྐྱེད་དང།། ཕྱི་རོལ་འབྱུང་བ་ལྔ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་དང།། ནང་གི་རྣམ་རྟོག་དག་ལས་མ་གྲུབ་དང།། གང་ཟག་ལམ་པའི་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པའོ།། མིང དང་མཚན་མ་གང་ཡང་བཏགས་པ་མེད།། ཤེས་མེད་རྟོག་མེད་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་མེད།། འཁྲུལ་དང་བག་ཆགས་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་དང།། ཡེ་ཤེས་རྩལ་སྣང་འབྲས་བུའི་ཆོས་རྣམས་ནི།། རང་བྱུང་གནས་ལུགས་གཞི ལ་དབྱེ་བ་མེད།། ཐོག་མའི་དུས་དང་སྔ་ཕྱི་གྲུབ་པ་མེད།། བཟང་ངན་བླང་དོར་སྒྲུབ་བྱ་གང་ཡང་མེད།། མཐའ་དང་དབུས་མེད་ཕྱོགས་དང་རིས་སུ་མེད།། ངོ་བོ་མ་བཅོས་མ་བསླད་གཉུག་མར་གནས།། སོ་མ་རང ལུགས་མ་བྱུང་མ་སྐྱེས་སོ།

以下是直譯成漢語的內容： （藏文：ཨ་ཨ་ཨ་སརྦ་ཛྙཱ་ན་དྷརྨ་ཀཱ་ཡ་ན་མ，梵文擬音：A A A sarva jñāna dharma kāya nama，梵文天城體：अ अ अ सर्व ज्ञान धर्म काय नम，梵文泰盧固體：అ అ అ సర్వ జ్ఞాన ధర్మ కాయ నమ，漢語字面意義：頂禮一切智法身，漢語擬音：阿阿阿薩瓦加納達瑪嘎雅納瑪） 虛空的邊際離戲論，稱為無明與光明二者皆不成立。 密主又問道： 嗟呼，薄伽梵大金剛持， 作為輪迴和涅槃二者之基礎， 事物實相如何安住的意義， 從中力用如何生起的原因， 這些詳細解釋如何向外闡述？ 請薄伽梵金剛持解說。 薄伽梵金剛持所說的意義： 首先闡述基礎的實相， 其次闡述從基礎中力用的生起方式， 第三闡述基礎的差別， 第四闡述基礎的比喻， 第五闡述基礎的詞語， 第六闡述基礎的概要， 第七闡述基礎的界定。 首先闡述基礎的實相： 在輪迴涅槃、覺悟迷惑之前， 超越因緣二者而自生， 非由如來大悲而生， 非由眾生業力所造， 非由外在五大所生， 非由內在分別念所成， 非由個人修行者的心意所造作。 無任何名稱標記可貼， 無無明、無分別、無迷惑， 迷惑、習氣、各種分別念， 智慧力用顯現、果位諸法， 在自生實相基礎中無區別。 無最初時間，無先後成立， 無善惡取捨，無所成就， 無邊無中，無方無偏， 本性未造作未污染而本然安住， 新鮮自然而未生未起。

། གཉིས་མེད་མཉམ་ཉིད་བཟང་ངན་གར་མི་འབྱེད།། བདེན་རྫུན་ཡོད་མེད་གར་ཡང་འཛིན་པ་མེད།། བསམ་མེད་རྟོག་མེད་ནམ་མཁའ་དག་པ་འདྲ།། ངོ་བོ་གཟུགས་དང་དངོས་པོའི་མཚན མ་མེད།། གནས་དང་མི་གནས་སྣང་དང་སྟོང་པ་མེད།། རྟག་དང་ཆད་དང་གཅིག་དང་དུ་མ་མེད།། དགའ་དང་མི་དགའི་རྩིས་གདབ་དག་ལས་འདས།། མདོར་ན་མཐའ་དང་ཕྱོགས་འཛིན་གང་ཡང་མེད།། རིགས དྲུག་སེམས་ཅན་འཁྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་དང།། རྒྱལ་བའི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་དང།། རིམ་དགུ་ལ་སོགས་ཐེག་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམས།། དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་གཞི་ལ་གྲུབ་པ་མེད།། ཇི་བཞིན་མ་བཅོས་ཀུན་གྱི་གཞི ཡིན་ཏེ།། རང་བྱུང་ལྷུན་གྲུབ་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་དེ།། མ་བསླད་སྙིང་པོ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་དོན།། རང་གནས་བྱང་ཆུབ་ཀུན་གྱི་གཞི་མ་ཡིན།། མ་ཕྱེ་མི་འབྱེད་རང་གནས་ངོ་བོ་སྟེ།། འགྲོ་དང་འོང་ཞིང་འབྱུང་འཇུག ཀུན་ལས་འདས།། མྱང་དང་མ་མྱང་འཇུག་དང་མི་འཇུག་མེད།། སྟོར་དང་མ་སྟོར་མེད་པས་བཙལ་མི་དགོས།། དངོས་མེད་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་ཀུན་གཞི་སྟེ།། ཆགས་དང་མ་ཆགས་བྱ་བྱེད་ཀུན་དང་བྲལ།། སྐྱེ་མེད་འགྱུ མེད་སྣང་བའི་ཡུལ་ལས་འདས།། རང་ལུས་རང་གནས་མ་བཅོས་བྱང་ཆུབ་སེམས།། གདོད་ནས་ལྷུན་གྲུབ་རིན་ཆེན་ཀུན་གྱི་མཛོད།། རྟོག་མེད་མཉམ་ཉིད་གསལ་ཆའི་རྩལ་མ་ཤར།། ཤེས་པ་སྒོ་ལྔར མ་དོན་ཉམས་མྱོང་མེད།། འགྱུ་བ་རང་སྣང་མ་བཅོས་རྣལ་མར་གནས།། ནང་གི་རིག་པའི་རྩལ་ནི་སྔར་མ་འགྱུས།། བསམ་འཕེལ་རིན་པོ་ཆེ་ལས་དགོས་འདོད་འབྱུང་བ་བཞིན།། མན་ཤེལ་རྣམ་པར་དག་ལས་འོད ལྔ་ལྷུན་གྲུབ་བཞིན།། ཏིལ་འབྲུ་ལ་སོགས་མར་ཁུ་ལྷུན་གྲུབ་བཞིན།། སྙིང་པོའི་གཞི་ལ་རྩལ་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ།། རྟོགས་ན་གཞི་ལ་རྩལ་གཉིས་སྐུ་རུ་འཆར།། མ་རྟོགས་གཞི་ལ་འཁོར་བ་རང་ཁ་མ།། ཞེས གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། གཞིའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ།

以下是直譯成漢語的內容： 無二平等，不分善惡。 不執著真假有無。 無思無念如凈空。 本性無形無實相。 無住無現無空。 無常無斷無一無多。 超越喜不喜的計較。 總之，無任何邊執。 六道眾生各種迷惑， 佛陀身智的顯現， 九乘等各種乘法， 在事物實相基礎中皆不成立。 如實未造作是一切之基， 自生任運是一切源頭， 未染本質遍及一切的意義， 自然安住覺性是一切之基。 未分未分別自然安住的本性， 超越一切來去生滅， 無經驗未經驗，無入不入， 無失未失故無需尋求。 無實之一切本質即為阿賴耶， 遠離貪著非貪著及一切造作， 無生不變超越顯現境界。 自身自住未造作菩提心， 本來任運寶藏， 無念平等光明力未顯， 意識五門未動無體驗， 動念自顯未造作而安住。 內在覺性力用未曾動搖。 如如意寶生出所需所欲， 如凈水晶自然放出五色光， 如芝麻等自然含有油脂， 本質基礎中兩種力用自然成就。 若覺悟，基中兩種力用顯現為佛身。 未覺悟，基中輪迴自行運轉。 如是宣說。 此為《離戲論明義大續》中， 基礎實相品第三。

།།། ཨ་ཨ་རཏྣ་དྷརྨ་ཀཱ་ཡ། ནམ་མཁའ་རྒྱ་མཚོ་མེ་ལོང་ཅན་གྱི་གནས་གཡུའི་མཎྜལ་ཆེན་པོ་ཁོད་སྙོམས པའི་སྟེང་ན།རིན་པོ་ཆེའི་མཆོད་རྟེན་ཁྲི་འཕང་ལྔ་པ། ཤེལ་གྱི་ཟ་མ་ཏོག་ཆེན་པོའི་ནང་ན་གནས་པ་ལ། རླུང་གི་རྟ་ཕོས་བདག་པོ་བྱེད་པའི་མན་ངག་གསང་བའི་བདག་པོ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ལ་ཡང་ཞུས་པ། གོང་གསུངས་གཞིའི་གནས་ལུགས་དེ་ལགས་ན།། རྩལ་འཆར་གཞི་དང་གཞི་སྣང་དོན།། འདུས་པའི་འཁོར་ལ་གསུང་དུ་གསོལ།། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་བཀའ་སྩལ་པ།། རིགས་ཀྱི་བུ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན། གཞི་དང གཞི་སྣང་ཆེན་པོའི་འདུག་ཚུལ་ང་ཡིས་སྨྲ་ཡིས་མ་ནོར་ཡིད་ལ་ཟུང་ཞིག།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུར་ཤར་ཏེ། ཆོས་སྐུ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་མ་བཅད་པའི་ཡུལ་ཅན། སྙིང་པོ་བཅུད་དུ་འདྲིལ་བ། དཔེ་ ནམ་མཁའ་དང་ཉི་མ་ལྟ་བུར་གནས་སོ།། ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ་ངེས་པར་ཟུང་ཞིག། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ནི་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་མཐའ་དང་དབུས་མེད པ།སྟེང་འོག་ཕྱོགས་མཚམས་མེད་པ། དུ་མ་དང་རྟེན་པ་མེད་པ། དེ་རྡོས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་མིན་པས་མནན་ན་ནེམ་པ་སྙམ་བྱེད་པ། བཏེགས་ན་འཕར་བ་སྙམ་བྱེད་པ། གར་ཡང་གསལ་བ་ཟང་ཐལ་བ། ཀུན་ཏུ་རྒྱ་མ་ ཆད་པ།སྤྲོས་བྲལ་གྱི་དབྱིངས། འགྱུར་མེད་ཀྱི་ཀློང་ངོ།། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའི་ཤེས་རབ། རྒྱ་མ་ཆད་པའི་ཡེ་ཤེས། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་དངོས་མེད་ཟང་ཐལ་བ། བྱེད་པ་པོའི་ མཐའ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ།མ་བཅོས་པ་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་མཐའ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ། མ་བསླད་པ་སྐྱོན་གྱི་མཐའ་རྣམ་པར་དག་པ། དང་པོ་རྒྱུ་མེད་པ། བར་དུ་རྐྱེན་མེད་པ། ཐ་མ་གཉེན་པོ་མེད་པས་མི་ འགྱུར་བ།མ་རིག་པ་དང་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང། མ་དད་པ་དང་ལེ་ལོ་ལ་སོགས་པ་དྲི་མར་མ་གྱུར་པ་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་དང། ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་དང། བེམ་རིག་དང་གཟུང་འཛིན་གྱི་མཐའ་དང་བྲལ་ བའོ།། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པའོ།། ཤར་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་ལས་ཤར། དབྱིངས་རིག་པ་དང་ལྡན། མཐའ་རྣམ་པར་མི་འབྱེད། ཤེས་པས་གུད་དུ་མི་གཅོད དོ།། རིག་པས་དབྱིངས་ལ་ཁྱབ། ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་བརྡལ། ཆོས་ཉིད་རིག་པར་འདུས་སོ།

以下是直譯成漢語的內容： （藏文：ཨ་ཨ་རཏྣ་དྷརྨ་ཀཱ་ཡ，梵文擬音：A A ratna dharma kāya，梵文天城體：अ अ रत्न धर्म काय，梵文泰盧固體：అ అ రత్న ధర్మ కాయ，漢語字面意義：寶法身，漢語擬音：阿阿拉納達瑪嘎雅） 在虛空海洋鏡面般的地方，平坦的大綠松石壇城之上，有一座五層高的寶塔，其中有一個大水晶盒。風馬為主的秘密主持明王金剛手又向金剛持請問道： 既然上述基礎的實相如此， 請向聚集的眷屬 宣說力用顯現的基礎和基礎顯現的意義。 金剛持回答道： 善男子，一切續部的意義，基礎和大基礎顯現的安住方式，我將宣說，不要錯誤地記在心裡。 在本性的顯現中，顯現為本性身， 法身唯一明點不可分割的對境， 精華凝聚， 如虛空和太陽般安住。 嗟呼，秘密主當確定！ 本性的顯現是境界法界， 佛陀清凈剎土， 其中無邊無中， 無上下四方四隅， 無多無所依， 非堅實之法， 按壓似下陷， 提起似上升， 處處明澈通透， 遍及一切， 離戲論的法界， 不變的廣闊空間。 本性身是無偏倚的智慧， 無邊際的本智， 任運成就的佛陀無實體通透， 超越一切造作者的邊際， 未造作超越一切增減的邊際， 未染污清凈一切過失的邊際， 初無因，中無緣，后無對治故不變， 無明、邪見、不信、懶惰等未成為污垢， 遠離常斷邊際、有無邊際、物心和能所邊際。 成為輪迴涅槃一切法的本質。 顯現是從智慧界中顯現， 法界具有覺性， 不分別邊際， 智慧不另外割裂。 覺性遍及法界， 智慧遍佈一切， 法性攝於覺性。

། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་དང་ཆོས་སྐུ་གཉིས་སུ་བརྗོད་ཅིང་མཚོན་ཀྱང། དོན་གོང་མ་བཞིན་དུ་གཉིས་སུ མེད་པས།མཐའ་བླ་ན་མེད་པའི་སྦུབས་སུ་འདུས་ཤིང། སྦུབས་བླ་ན་མེད་པས་མཐའ་དབུས་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་སྟེ། དོན་གཉིས་མེད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་གོ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མ་བཅད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ པས་སོ།། དེ་ཡང་མ་བཅད་པའི་རིག་པ་ལ་འཛིན་རྟོགས་མ་སྐྱེས་ཏེ། ཡུལ་དུ་ཡང་མ་བཟུང། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་ཀྱང། ཡུལ་རང་སྣང་ཆེན་པོ་དེ་དང་ལྡན་པས། ཡེ་ཤེས་འོད་དུ་གསལ་ནུས་ཏེ། ཡུལ་ཅན ཞེས་ལྡན་ཚིག་གོ།སྙིང་པོ་བཅུད་དུ་དྲིལ་བ་ནི། དབྱིངས་ཀྱི་སྙིང་པོ་རིག་པའོ།། དེའི་སྙིང་པོ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་གདངས་ལྔའོ།། དེའི་སྙིང་པོ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ལྔའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་བཅུད་དང་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ རོ།། དྲིལ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡིན་པས་སོ།། དཔེ་ཅི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་ལ་ཉི་མ་ཤར་བ་ལྟ་བུའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ནི། ནམ་མཁའ་སྤྲིན་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུའོ།། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི སྐུ་ནི་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལྟ་བུའོ།། ཞེས་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་དགོས་འབྲེལ་ཆེན་པོ་དང་སྦྱར་ནས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། གཞི་དང་གཞི་སྣང་ཆེན་པོའི་འདུག་ཚུལ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་དག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན པོ།། གཞི་ཡི་བྱེ་བྲག་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་པས། གཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བཞེངས་ཏེ། བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་གཞིའི་ངོ་བོ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའོ།། ངེས་ཚིག་ནི་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བས་ན གཞིའོ།། ཡང་ན་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའོ།། མཚན་ཉིད་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའོ། དབྱེ་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། ཡེ་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ནི་ཡང་དག་པའི་གཞིའོ།། སྣ་ཚོགས་བསགས་པའི་ཀུན་གཞི་ནི་བག་ཆགས་དང འདྲེས་པའི་ཤེས་པ་ཚོགས་བརྒྱད་དོ།། གནས་ལུགས་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ནི་འདུག་ཚུལ་བརྒྱད་ཀྱི་དཔེའོ།

以下是直譯成漢語的內容： 善男子，雖然如此描述和表示本性的顯現和法身兩者，但實際上如前所述是無二的。匯聚于無上的廣闊空間中，由於是無上的空間，遍及一切邊際和中心，實際上是無二的法身唯一明點。為什麼呢？因為是不可分割的對境。 而且，在不可分割的覺性中沒有產生執著和了解，也沒有執著為對境。雖然無能取所取二元，但具有那個大自顯的對境，能夠明顯地顯現為智慧之光，所以說"對境"是表示具有的詞。 精華凝聚是指法界的精華覺性。其精華是智慧的五種自性光芒。其精華是智慧的五身。善男子，精華也是如此配合。凝聚是因為如幻般是智慧的顯現。 比喻是什麼呢？如同太陽升起在虛空中。善男子，本性的顯現如同無雲的虛空。本性身如同太陽的精華。 這樣結合意義的精華和重要關聯而宣說。 從離戲論大明義續中，這是闡述基礎和大基礎顯現安住方式的第四章。 然後，世尊大金剛持又入于基礎特徵的三摩地。 然後，秘密主又問道： 嗟呼，世尊大金剛持， 請宣說基礎的差別。 從基礎三摩地中起定后回答道： 善男子，基礎的本質是無二的。 定義是一切的源泉，所以是基礎。 或者說是輪迴涅槃二者的所依。 特徵是五種智慧。 分類有三種： 本來意義的阿賴耶是真實的基礎。 積聚各種的阿賴耶是與習氣混合的八識。 實相意義的阿賴耶是八種安住方式的比喻。

། གཞན་སེལ་ནི་རིག་པར་འདུག་པས་བེམ་པོ་སེལ། སྟོང་པར་འདུག་པས་དངོས་པོ་སེལ། གཉིས་མེད་ཡིན པས་གཉིས་སྣང་སེལ།རང་བྱུང་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་སེལ། ལྷུན་གྲུབ་ཡིན་པས་རེ་དོགས་སེལ། ཡང་དག་ཡིན་པས་དྲི་མ་སེལ། མེད་པས་ཡོད་པའི་རྟག་མཐའ་སེལ། ཡོད་པས་མེད་པའི་ཆད་མཐའ་སེལ། ཀྱེ་རྡོ་ རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག།ཡང་དག་པ་དོན་གྱི་གཞིའི་ཕྱི་མོ་ནི། རང་དང་རིགས་མཐུན་པ་ལས་ཀྱང་ལོག་པ་སྟེ། རིག་པ་ཙམ་དུ་མཐུན་པ་ཚོགས་བརྒྱད་ལས་གྲོལ་ལོ།། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་གྲོལ་ཞེ་ ན།འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ལས་གྲོལ། ངར་འཛིན་མེད་པས་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་ལས་གྲོལ། གཟུང་འཛིན་མེད་པས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ལས་གྲོལ། སྐྱེ་འགག་མེད་པས་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་གྲོལ་ ཞིང་ལོག་པའོ།། གསང་བའི་བདག་པོ་སྟོང་པར་རིགས་མཐུན་ལས་ལོག་སྟེ། རང་བཞིན་དག་པས་ནམ་མཁའ་ཁ་དོག་དང་བཅས་པ། དབྱིབས་དང་བག་རྡུལ་དང་བཅས་པ་འདི་མ་ཡིན་ནོ།། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན པོ།། རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ཀྱང་ལོག་སྟེ། རིག་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པས་བེམ་པོ་མིན། སྟོང་པ་དང་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པས། ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀྱི་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་གྲུབ་ཅིང་བསྐྱེད་པའི་དངོས་པོ་མེད དོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་ཆེན་པོ་དེས་ན། གཉིས་ཀ་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པ་ཤེས་པར་བྱའོ།། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་དངོས་པོར་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། གཞིའི་བྱེ་བྲག་བཤད་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་མཚོན་པ་དཔེའི་དགོངས་པ་ལ་བཞུགས་སོ།། གསང་བའི་བདག་པོས་ཡང་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང། དེ་བཞིན་མཚོན་དཔེ་གསུང་དུ གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག། ངས་གཞི་དང་གཞི་སྣང་ཆེན་པོ་དཔེ་དང་བརྡས་བཤད་པར་བྱའོ།། མི་གཡོ་བ་རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་ལྟ་བུའོ།། སྟོང་པ་ཁྱབ པ་དང་ཡངས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ།། དྲི་མ་མེད་པ་མན་ཤེལ་ལྟ་བུའོ།། དག་ཅིང་གསལ་ལ་མ་རེག་པ་མེ་ལོང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའོ།། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་དྲི་མས་མ་གོས་པ་པདྨ་ལྟ་བུའོ།། འགྱུར་བ་མེད་པ གླང་པོའམ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའོ།། ཐམས་ཅད་འབྱུང་བས་ས་གཞི་ལྟ་བུའོ།། དངོས་སུ་མི་སྣང་ལ་བྱིན་རླབས་ལས་འབྱུང་བ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟ་བུའོ།། རང་གི་ངོ་བོ་གསལ་ལ་མི་འགག་པ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་བཞིན ནོ།། རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་ཆུ་བོ་བཞིན་ནོ།

以下是直譯成漢語的內容： 排除其他：因為是覺性所以排除無情物，因為是空性所以排除實有，因為是無二所以排除二元顯現，因為是自生所以排除因緣，因為是任運所以排除希望和恐懼，因為是真實所以排除污垢，因為不存在所以排除存在的常邊，因為存在所以排除不存在的斷邊。嗟呼，金剛持請好好記住。 真實義基礎的最終是:即使從自己的同類中也超越出來，從僅僅相似於覺性的八識中解脫。那又是如何解脫的呢？因為無增減所以從阿賴耶識中解脫，因為無我執所以從煩惱意中解脫，因為無能取所取所以從意識中解脫，因為無生滅所以從五門識中解脫和超越。 秘密主，從空性的同類中超越：因為自性清凈，所以不是有顏色、形狀和微塵的虛空。嗟呼，大菩薩，也從不同類中超越：因為與覺性不同類所以不是無情物，因為與空性不同類，所以沒有由內外四大所成和產生的事物。 善男子，因為這個重要的意義，應當知道從兩者中都超越。遠離執著為非此非彼的實體。 從離戲論大明義續中，這是解釋基礎差別的第五章。 然後又安住于表示比喻的密意中。秘密主又問道： 嗟呼嗟呼，世尊金剛持， 請如是宣說表示比喻。 世尊回答道： 金剛持你聽著， 我將用比喻和符號解釋基礎和大基礎顯現。 不動如海底。 空遍及廣大如虛空。 無垢如水晶。 清凈明亮無觸如鏡中影像。 雖現種種而不被污染如蓮花。 無變如象或金剛。 一切源出如大地。 雖實際不顯現但從加持中出現如如意寶。 自性明亮而不滅如太陽精華。 相續不斷如河流。

། བརྟན་པ་རི་བོ་ལྟ་བུའོ།། གཅིག་དུ་མར་སྣང་བ་ཉི་ཟླ་བཞིན་ནོ།། གཅིག་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་ཆུའི་ལྦུ་བ་ལ་བྱད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ནོ།། ཆོས་ཉིད་ལ་ཆོས་སྐུར་ཤར་བ་ནི་མེ ལོང་ལ་ཉི་མ་ཤར་བ་བཞིན་ནོ།། ཆོས་ཉིད་ལ་ཆོས་སྐུས་ཁྱབ་པ་ནི་འོ་མ་དང་མར་བཞིན་ནོ།། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པོ་རིག་པར་གནས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་ཉི་མ་བཞིན་ནོ།། ཆོས་ཉིད་མི་རྟོག་པ་ལ་ཆོས་སྐུའི་རྩལ གཅོད་པ་ནི་སྤུ་གྲིའི་ལྟག་པ་དང་སོ་བཞིན་ནོ།། མ་འདྲེས་པ་ལ་རྫོགས་པ་ནི་ས་འོག་གི་གུར་ཁྱིམ་དང་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ནོ།། སྣ་ཚོགས་སྣང་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་ཤིང་གི་གྲིབ་མ་བཞིན་ནོ།། གཞི་ལས་རྩལ འདུ་འཕྲོ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ལ་ཆུ་བྲན་འདུ་བ་བཞིན་ནོ།། གཞི་ལ་སྐུ་གསུམ་རྫོགས་པ་ནི། ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལ་འོད་ཟེར་མ་འགགས་པ་བཞིན་ནོ།། ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་གྱི་དཔེ་ནི་རྨ་བྱའི་སྒོ་ངའམ ཉི་མའམ་ནམ་མཁའི་སྤྲིན་དང་ཆར་བཞིན་ནོ།། ཡང་ན་མན་ཤེལ་བཞིན་ནོ།། འཁོར་འདས་གཉིས་སྐྱོན་ཡོན་དུ་ཤར་ཡང་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ནི་ག་བུར་བཞིན་ནོ།། གནས་ལུགས་དང་སྣང་ཚུལ་ནི་མར་མེ་དང་མེ་ལོང བཞིན་ནོ།། རིག་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཔེ་ནི་གསེར་དང་སེར་པོ་བཞིན་ནོ།། སྐུ་གསུམ་ངོ་བོ་རང་ཉིད་ཡིན་ཡང་ངོ་མ་ཤེས་པ་རྒྱལ་བུ་དམངས་སུ་འཁྱམས་པ་བཞིན་ནོ།། རྒྱུ་རྐྱེན་གང་གིས་མ་བྱས་པ་བར་སྣང་འདུས་མ བྱས་པ་ལྟ་བུའོ།། རང་གི་ངོ་བོ་དུས་གསུམ་དུ་འགྱུར་པ་མེད་པས་གསེར་ལྟ་བུའོ།། མིང་གང་དུ་ཡང་མ་ཐོགས་པས་རྒྱུས་མེད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུའོ།། དགོས་འདོད་རང་ལ་ཡོད་ཀྱང་སྤྱད་པར་མ་ཕན་པ་གྱད་ཀྱི ནོར་བུ་ལྟ་བུའོ།། གཞི་སྣང་ཆེན་པོའི་དཔེ་ལ་ཨ་ཞེས་ཟེར་རོ།། དཔེའི་དོན་རྟགས་སུ་འབྱོར་པས། དཔེ་ཨོྂ་གྱི་སྒྲ་དེ་བཞིན་རྗེས་འཇུག་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་པར་དགོངས། འབོད་སྐད་ཐབས་གསུམ་དོན་གྱི་ཁྲིགས་སྡེབ ལ།གར་བྱུང་དཔེ་དང་དོན་དུ་འབྱོར་པར་ངེས། དཔེ་ཁ་གཅིག་ནི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུག་པར་བྱའོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། གཞི་མཚོན་པའི་དཔེ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་ བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ཚིག་དོན་གསལ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང། དེ་ཡི་བརྗོད་ཚིག་ངོས་བཟུང གསུང་དུ་གསོལ།ཞེས་ཞུས་སོ།

以下是直譯成漢語的內容： 堅固如山。 一現為多如日月。 一遍及一切如水泡中映現面容影像。 法性中現為法身如鏡中映現太陽。 法性中法身遍及如牛奶和黃油。 法性的精華安住為覺性如虛空和太陽。 在法性無分別中法身的力量切割如剃刀背和刃。 在不混雜中圓滿如地下帳篷和影像。 種種顯現中無二如樹的影子。 從基礎中力量聚散如大海中水滴聚集。 基礎中圓滿三身如太陽精華中光芒不斷。 本質、自性、大悲三者的比喻如孔雀蛋或太陽或天空的雲和雨。或者如水晶。 輪迴涅槃二者雖顯為過失和功德但本質相同如樟腦。 實相和顯相如燈和鏡子。 覺性和智慧的比喻如黃金和黃色。 三身本質雖是自己但不認識如王子流落民間。 非任何因緣所作如虛空無為。 自性在三時中無變如黃金。 未被任何名稱所限如到達陌生地方。 雖自有所需所欲但未能受用如力士的寶石。 大基礎顯現的比喻稱為"啊"。比喻的意義成為標記，比喻"嗡"的聲音，後學者們請善加思考。呼喊聲三種方法意義的排列組合，確定隨處可見的比喻和意義相符。某些比喻應普遍運用。 從離戲論大明義續中，這是顯示錶征基礎的比喻的第六章。 然後，世尊大金剛持又入于明晰語義的三摩地中。 然後，秘密主又問道： 嗟呼嗟呼，世尊金剛持， 請宣說其表述詞語的確認。

། ཡང་སྟོན་པས་གསུངས་པ། ངས་བསྟན་རྒྱུད་ལུང་ཐམས་ཅད་ནས། གཞི་ཡི་ཚིག་ཚོགས་མང་གིས་ཀྱང།། མདོར་བསྡུས་ངས་བཤད་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉོན།། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ ཅད་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པས་ན།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའོ།། དེ་རང་སྣང་ཡིན་པས་ན། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བའོ།། དེ་ཡང་རང་གདངས་ཆེན་པོ་མི་འགག་པས་སྣང་བ་ཆེན་པོའོ།། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ལས་གྲོལ་བས་ཆོས་ཀྱི་ སྐུའོ།། ཡོན་ཏན་དུས་ཕྱིས་འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུར་གསལ་བས། འབྲས་བུའི་མིང་རྒྱུ་ལ་བཏགས་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ།། མ་རིག་པ་དང་བེམ་པོ་ལས་ལོག་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་གནས་པ་ནི་རིག་པའོ།། རྒྱུ རྐྱེན་ལས་འདས་པས་རང་བྱུང་ངོ།། གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་མིན་ཏེ། ཡེ་ནས་གནས་པའི་རིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ན་ཡེ་ཤེས་སོ།། རང་སྣང་ལས་གཞན་སྣང་མེད་ཅིང་ངོ་བོ་མི་འགྱུར་བས་ན། སྣང་བ་རང་སྣང ཆེན་པོར་གསལ་བའི་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་གོ།དེའི་གོང་ན་གཞན་མེད་པས་ཆེན་པོའོ།། དེ་བས་སྔ་བ་གཞན་མེད་པས་སྔོན་བྱུང་ངོ།། ཐམས་ཅད་དེ་ལས་ཤར་ཅིང་སྣང་བས་ཀུན་བྱེད་དོ།། འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ དེ་ལས་སྣང་བས་གཞིའོ།། ངོ་བོ་གསལ་ལ་མི་འགག་པས་ཟང་ཐལ་ཏེ། སྒྲིབ་པ་མེད་པས་ཀུན་གཞི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའོ།། ཡེ་ཤེས་ཡུལ་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་དང། རིག་པ་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་དང། སྟོང་པ དབྱེར་མེད་གསལ་བ་ཟང་ཐལ་གྱི་ངང་ན་སྐུ་གཉིས་ནང་གསལ་དུ་བཞུགས་ཤིང་འདུ་འབྲལ་མེད་དེ།དོན་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ངོ།། སྐུ་ལྔ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་དྲུག། ཡེ་ཤེས་ལྔ་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ དྲུག།ཡུལ་ལྔ་བདག་ཏུ་མེད་པའི་ཀློང་དང་དྲུག། རིགས་ལྔ་ཨའི་རིགས་དང་དྲུག། འོད་ལྔ་རང་བཞིན་གྱི་འོད་དང་དྲུག། འབྱུང་བ་ལྔ་རང་བྱུང་གི་འབྱུང་བ་དང་དྲུག། ཡུལ་ལྔ་དབྱིངས་ཀྱི་ཡུལ་དང་དྲུག། ཉོན་མོངས་ པ་ལྔ་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་དྲུག།འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་རྣམས་དོན་གཉིས་སུ་མེད་པར་བཞུགས་ཤིང་ཕྱིས་ཡོན་ཏན་དུ་མི་འགག་པས་དྲུག་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ངོ།། གཟུགས་སྐུའི་སངས་རྒྱས་གྲངས་ལས་འདས་པས། ཐམས་ཅད་ དེའི་དོན་རྟོགས་པ་ལས་ཤར་ཅིང་བྱུང་བས་ན།སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མེས་པོའོ།། རང་གི་ངོ་བོ་དྲི་མ་མེད་ཅིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་གདངས་ཆེན་པོ་མི་འགག་པར་གསལ་བས། དེ་ཀུན་གྱི་གོང་དུ་གྱུར་པ་དང། རིག་ པ་རང་ཆས་སུ་མི་འགྱུར་བས་ཐོག་མའི་སངས་རྒྱས་འོད་མི་འགྱུར་བའོ།

以下是直譯成漢語的內容： 又師說道： 我所教傳續經典中， 基礎詞語雖然多， 我簡要說，你且聽。 成為輪迴涅槃一切法之本質，故為自性身。 其為自顯，故為自性光明。 又其為大自音不斷，故為大光明。 超越輪迴涅槃之名言，故為法身。 功德後來顯明為果法身，以果名安立於因，故為法身。 超離無明和物質，安住于真實知識的本質，是為覺性。 超越因緣，故為自生。 非突然產生，乃從本初安住的覺性本體，故為本智。 除自顯外無他顯，且本質不變，故為顯現為大自顯的唯一明點。 其上無他，故為大。 無先於其者，故為本初。 一切從其顯現，故為遍造。 輪迴涅槃一切從其顯現，故為基礎。 本質明朗不斷，故為通透，無遮蔽，故為如鏡阿賴耶。 智慧境為空性法界，覺性無為空性，空性不二明朗通透的狀態中，二身內明安住且無聚散，意義不可分，是為金剛持。 五身加自性身為六，五智加無住智為六，五境加無我界為六，五部加阿部為六，五光加自性光為六，五大加自生大為六，五境加法界境為六，五煩惱加嗔恨為六，六道眾生本質無二安住，后不斷為功德，故為第六金剛持。 色身佛數量無盡，一切從證悟其義而顯現產生，故為諸佛祖父。 自性無垢且本智大自音不斷明朗，故超越一切，覺性本具不變，故為原始佛不變光。

། ཡོན་ཏན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཅིར་ཡང་སྣང་བ་ལས། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་དབྱེར་མེད་པས་ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་ཆེན་པོར་རོ་གཅིག་པས་ཀུན་ཏུ་བཟང པོའོ།། ཆོས་ཉིད་གསལ་བའི་རང་གདངས་ལ།། ཡེ་ཤེས་དག་པའི་ཟེར་མདངས་ཤར།། འགག་མེད་འོད་ཀྱི་གཞལ་ཡས་ཁང།། སྙིང་པོ་སྐུ་ལྔ་ནང་ན་གསལ་བས་ན།། གཞོན་ནུའི་སྐུའོ།། བགྲེས་པ་མི་མངའ་བས གཞོན་པའོ།། རིག་པ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པས།། ཐབས་འགག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། ཤེས་རབ་འགྱུར་བ་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་སོ།། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་དུ་རིག་པ་གྲུབ་ཅིང་རིག་པའི་ཀློང་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང གདངས་ལྔ་གྲུབ་སྟེ།འོད་ཀྱི་སྦུབས་ན་སྐུ་ལྔ་གྲུབ་པས་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་སོ།། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་ངང་ནས། རང་བཞིན་འོད་ཀྱི་བུམ་པ་ལྔ་གསལ་སྟེ། ཐུགས་རྗེའི་སྙིང་པོ་སྐུ་ ལྔ་ཕྱག་རྒྱ་མ་སྲེས་པའི་ཚུལ་དུ་གནས་པས་ན་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་མོ།། ཞེས་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པས་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། གཞན་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པའི་དོན་དེ་ལྟར་གསལ་བས་ན། དང་པོའི་གནས་ལུགས་སོ།། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་ན། དང་པོའི་སངས་རྒྱས་རྒྱུ་མེད་པ། སངས་རྒྱས་ཐོག་མཐའ་མེད་པའོ།། གཟིགས་སྣང་ལས་འདས་པའི་གསལ་བ་མི་འགག་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག གོ།གཉིས་སུ་སྣང་བས་རྟག་ཆད་དང་ཡོད་མེད་ཆེ་ཆུང་མཐོ་དམན་དང། ཡངས་དོག་གཟུང་འཛིན་དགག་བསྒྲུབ་དང། དག་དང་མ་དག་ཕྱི་ནང་ཡང་དོག་དང། བླང་དོར་ཡིན་མིན་གཉིས་ཀྱི་ཆོས། དེ་བཞིན་དུ་ གཉིས་སྣང་མེད་པས་གཉིས་མེད་དོ།། མི་མཐུན་པའི་སྣང་བ་མེད་པས་གཅིག་གོ། སྒྲིབ་པ་མེད་པས་ཟང་ཐལ་ལོ།། འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་འབྱུང་ཞིང་ཐུག་པས་ན་རྩ་བའོ།། བརྗོད་མེད བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཀྱང།དོན་ཡང་དག་པ་དེ་ལས་མི་འདའ་བས་ན་བརྗོདཔ་ཞེས་བྱའོ།། མ་བཅོས་པར་ངང་གིས་གནས་པས་གཤིས་སོ།། ཐམས་ཅད་དེ་ལས་བྱུང་བས་རྒྱུའོ།། གཞི་ཆེན་པོ་དེ་ལས་ཐམས་ཅད་ བསྐྱེད་ཅིང་འབྲེལ་པས་ས་བོན་ནོ།། ཀ་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། དྲི་མ་མི་གནས་པས་རྣམ་པར་དག་པའོ།། འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་འབྱུང་བས་ན་རིན་པོ་ཆེའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། སྣ ཚོགས་སུ་སྣང་ཞིང་ཤར་ཡང་ངོ་བོ་མི་རྟོག་པས་འབྱེད་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་བོ།

以下是直譯成漢語的內容： 功德雖現為種種差別，但自性無別，故一切無二大平等一味，是為普賢。 法性明朗之自音中， 純凈智慧光芒現， 無礙光明宮殿中， 精華五身內明顯，故為童子身。 無老，故為童子。 覺性與本智不可分離， 方便無礙智慧與 般若不變智慧。 法性界中覺性成就，覺性界中五智自音成就， 光明中五身成就，故為自性任運成就佛。 自性身不可分離的狀態中，自性五光瓶明顯， 大悲精華五身以印契未生之相安住，故為本性、自性、大悲三者。 金剛持者當善加記住。其他一切皆為名言，真實義如是明顯，故為初始實相。為自生智慧，故為無因初始佛，無始無終佛。超越觀相不斷明朗，故為智慧眼。 二相顯現故有常斷、有無、大小、高低、寬窄、能所、遮遣、清凈不凈、內外深淺、取捨是非二法。同樣，無二相故為無二。無不和諧顯現故為一。無遮蔽故為通透。輪迴涅槃一切從其生起並歸於其，故為根本。雖不可言說不可思議，然真實義不離於此，故稱為可言說。自然安住不造作，故為本性。一切從其生起，故為因。從此大基一切生起關聯，故為種子。為本凈智慧，無垢故為清凈。輪迴涅槃一切從其生起，故為珍寶。善男子，更有如是：雖現為種種顯現，但本質無分別，故為無分智慧。

། རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པ་དངོས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཡེ་དག་ཟང་ཐལ་དུ་གནས་ལ། དེ་རྡོས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་མིན་པས། ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ཡངས་པ ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཏེ།ངོ་བོ་རྒྱ་མ་ཆད་པའོ།། ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ངས་བསྟན་རྒྱུད་ལུང་དུ། ཚིག་དེ་རྣམས་གང་བྱུང་ཡང། གཞི་མཚོན་པའི་ཚིག་ཏུ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་པ་ནས་རྒྱ་ མ་ཆད་དོ།། ཞེས་པ་ཡན་ཆད་དུ་བསྟན་པའི་ཚིག་འདི་རྣམས་ངས་འདིར་བསྟན་ཅིང་བཤད་པ་བཞིན་དུ། རྒྱུད་ལུང་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག། གཞན་ཡང་འབོད་སྐད་ཐབས་གསུམ་དང་སྦྱར་ལ་གཞི་མཚོན པའི་ཚིག་ཏུ་འགྲོ་བ་ལ་འབྱུང་བ་ན་དེ་དང་མཐུན་པར་འབྲུ་མནན་ནོ།། ཞེས་གསུངས་ནས། ཆོས་ཉྀད་མཚོན་པའི་ཚིག་བཀའ་སྩལ་པ། ཀྱེ་གསང་བདག་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཟེར་ན། སྣང་བ་ནི་ཡུལ་འགག་པ་མེད་པར གྱིས་ཤིག།ཆེན་པོ་ནི་སྣང་བ་དེ་མ་བྱས་པ་དང། དེའི་གོང་ན་གཞན་མེད་པ་དང་སྣང་བ་གཞན་ལས་འཕགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།། རང་སྣང་ཟེར་ན་གཞན་མི་སྣང་སྟེ་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བའོ།། སྣང་བ་རྣམ་པར་ དག་པ་ཟེར་ན།སྣང་བ་ལ་དུ་མ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།། ཆོས་ཉིད་ཟེར་ན་ཡུལ་འགྱུར་བ་མེད་པའོ།། དབྱིངས་ཟེར་ན་ཡུལ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའོ།། ཀློང་ཟེར་ན་ཡངས་པ་ཆེན་པོ་ཆ་ཤས་དང་བྲལ་བའོ།། སྟོང་པ་ འགྱུར་བ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།། ཡུལ་ཟེར་ན་བཞུགས་པའི་གནས་དང་དེའི་སྣང་བ་ལ་ཤེས་པར་བྱའོ།། སྟོང་པ་ཟེར་ན་མཚན་མ་ལས་འདས་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པའོ།། ཡངས་པ་ཟེར་ན་གང་ལ་ཡང་དོག་པ་མི མངའ་སྟེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་དེ་ལས་སྣང་བ་དུ་མ་མི་འགག་པར་འཆར་བའི་རྟེན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།། དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི། སྙིགས་མའི་འབྱུང་བ་མ་གྲུབ་པས་བག་རྡུལ་མེད་ཅིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདངས་ འཆར་ནུས་པ་ལ་བྱའོ།། པདྨ་བདེ་གསལ་ཟེར་ན། དྲི་མ་མེད་པའི་སྣང་བ་ལ་གནོད་པ་མི་སྐྱེལ་སྟེ། རང་གསལ་འཛིན་མེད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།། སྤྲོས་བྲལ་གྱི་དབྱིངས་ཟེར་ན་འབྱུང་བ་བཞིའི་མཚན་མ་དང་བྲལ བའོ།། འགྱུར་མེད་ཀྱི་ཀློང་ཟེར་ན་ཆོས་ཉིད་ལ་ཁ་གཏིང་མེད་པའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། གཞི་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་དང་སྣང་ཚུལ་མཚོན་པའི་ཚིག་ངོས བཟུང་བའི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་པའོ།

以下是直譯成漢語的內容： 自性為無實體覺性智慧本凈通透而安住，非為粗糙之法，功德門廣大是一切法之源，本性無限。 金剛持者啊，我所教導的續部經典中，凡出現這些詞語，當知為表示基礎的詞。從"自性身"到"無限"所說的這些詞，如我在此所教所解，當知一切續部經典中皆如是。此外，與三種呼喊方法相結合而成為表示基礎的詞語時出現，則應與之相應地加以強調。 說完這些，又宣說表示法性的詞語： 秘密主啊，若說"大光明"，光明是指境無礙；大是指此光明非造作，其上無他，超勝其他光明。 若說"自現"，是指不現他，離能所執。 若說"清凈光明"，當知光明無多樣性。 若說"法性"，是指境不變。 若說"界"，是指境離戲論。 若說"界"，是指廣大無分。 "空性"當知為不變。 若說"境"，當知為安住處及其顯現。 若說"空"，是指超越相而無實體。 若說"廣大"，是指無所狹隘，當知為其特性及由此不斷顯現諸多的基礎。 "清凈界"是指未形成濁質元素，無塵垢而能顯現智慧之光。 若說"蓮花清凈光明"，是指無垢顯現不受損害，當知為自明無執。 若說"離戲論界"，是指離四大相。 若說"不變界"，是指法性無表裡。 《離戲大明義續》中，辨識表示基礎實相與顯現方式詞語品第七。

།།། གསང་བའི་བདག་པོས་ཡང་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ།། གཞི་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དེ་ལགས་ན། གཞི་ཉིད་བསྡུས་ནས་བཤད་པ་དང། དེ་དོན་ངོས་བཟུང བསྟན་པ་དང།དེ་ལ་འཁྲུལ་རྟོག་འཆར་ལུགས་དང། ཡར་ལ་ཇི་ལྟར་གྲོལ་ལུགས་དང། གྲོལ་ནས་ཐིམ་དུས་བཤད་པར་ཞུ།། དེ་སྐད་ཅེས་ནི་ཞུས་པ་དང།། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་བཀའ་སྩལ་པ།། དང་པོ་གཞི་ཡིབསྡུས་ དོན་ནི།། གཞི་ཉིད་མ་བཅོས་མ་བསླད་པ།། རིག་པ་གསལ་བས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་མེད།། དངོས་པོར་མ་གྲུབ་བེམ་པོ་མེད།། རིག་པ་གསལ་སྟོང་གཉིས་མེད་ཟང་ཐལ་ཡིན།། རིག་པ་རླུང་བཞིན་འགྱུ་ཞིང་སྤྱོད་པར ནུས།། རྟག་ཆད་ལ་སོགས་མཐའ་བརྒྱད་དག་དང་བྲལ། རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་ཤན་མ་ཕྱེད། རིག་དང་མ་རིག་ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་དང། ཡིན་མིན་གང་གི་འཛིན་པ་མ་ཞུགས་སྟེ།། གོང་གི་མིང་དང་བརྡའ་རུ བཏགས་པ་མེད།། ཤེས་རིག་ཙམ་དུ་ཡོད་ཀྱང་དེར་མ་ཤེས།། ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཀྱང་འབྱུང་མ་ནུས།། གཞི་ཡི་ངོ་བོ་རང་བྱུང་སྟོང་གསལ་དག་ཏུ་ངེས་པ་ལ།། ངེས་པའི་ཤེས་པ་ཤར་དང་མ་ཤར་གཉིས་མ ཕྱེ།། རྩལ་ནི་མ་ངེས་གང་འགྱུ་ངེས་པ་མེད།། དཔེར་ན་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྲུབ་སྟེ།། བསོད་ནམས་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ནི།། དགོས་པ་བཟང་སྣང་ངན་སྣང་ངེས་པ་མེད།། དེ་ལྟ་བུ་ཡི་གཞི་དེ ནི།། ཐ་མལ་རང་རྒྱུད་ད་ལྟའི་ཤེས་པ་ལ།། ངོ་ཡིས་ཙིར་གྱིས་བཟུང་པར་ང་ཡིས་བསྟན།། དེ་ལྟར་གཞི་ཉིད་ངེས་པར་ཤེས་གྱུར་ན།། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་ངེས་པ་དུས་གཅིག་འཆར།། ཀུན་ལ་སྤེལ་བའི་སྣོད་མི ལྡན།། ཐེག་པ་གཞན་དུ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་མེད།། གཞི་ཡི་ངོ་བོ་མ་བཅོས་མ་བསླད་ཅིང།། སོ་མ་རང་བྱུང་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ལས།། རང་རྩལ་མི་འགགས་དང་པོ་གཞི་རུ་འཆར།། དང་པོ་གཞི་ལས་རྩལ་དེ གཡོ་ཙམ་འབྱུང།། གཡོ་མི་གཡོ་ལས་ཡིད་ཙམ་གཡོས།། དེ་ལས་ཤེས་པ་རྩལ་འགྱུས་པ།། རང་གཟུགས་འོད་དུ་སྣང་བ་མཐོང།། ཚོར་བས་ཡར་ཆད་མར་ཆད་བྱུང།། ཡར་ཆད་རང་སྣང་འཛིན་མེད་ཀྱིས།། རྡོ་རྗེ འཆང་ཆེན་ཡར་ལ་གྲོལ།། མར་ཆད་འཛིན་པ་བརྟས་པ་ཡིས།། འགྲོ་དྲུག་སེམས་ཅན་མར་ལ་འཁྲུལ།། འཁྲུལ་པ་རྟོག་པའི་བྱེ་བྲག་རྣམས།། རྒྱས་པར་འོག་ནས་གསལ་བར་བསྟན།། སྣང་བ་རང་སྣང་འཛིན་མེད་མ ཤེས་པས།། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་རུ་བྱུང།། དེ་ལ་བརྟགས་པས་ཀུན་བརྟགས་མ་རིག་ཡིན།། དེ་ལྟར་རྒྱུ་གཉིས་རྐྱེན་ནི་བཞི་རུ་བྱུང།། ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་དག་ཏུ་ནི།།

以下是直譯成漢語的內容： 秘密主又問道： "噢，大金剛持， 既已詳細解說基礎， 請簡要解說基礎， 並指明其義， 以及如何生起迷惑妄想， 如何向上解脫， 解脫后如何融入。" 如是請問后，金剛持答道： "首先，基礎的簡要義是： 基礎本身未經造作未被污染， 覺性明朗如虛空般無實， 非實體非無情， 覺性明空不二通透， 覺性如風能動能行， 離常斷等八邊， 未分證悟未證悟， 覺與無覺、散亂不散亂、 是非任何執著未入， 無上述名稱標記， 雖僅為知覺卻不知為此， 雖一切任運成就卻未能生起。 基之本性確定為自生空明凈， 未分辨確定智慧生起與否， 其力用不定隨何變無定。 譬如如意寶珠功德任運成就， 因福德大小兩種緣， 善相惡相無定。 如是基礎， 我教導為平常自心當下意識， 當下明確把握。 若如是確知基礎， 見修行果確定同時顯現。 非普遍傳播之器， 他乘中無如是教導。 基之本性未造作未污染， 新鮮自生實相中， 自力用不斷初始顯為基， 初始基中力用稍動， 動不動中意稍動， 由此意識力用變化， 見自形相為光明顯現， 感受生起上斷下斷， 上斷自現無執， 大金剛持向上解脫， 下斷執著堅固， 六道眾生向下迷惑。 迷惑分別差別， 下文將詳細闡明。 不知顯現為自現無執， 生俱生無明， 對此分別為遍計無明， 如是因二緣四。 外內器情中，"

དེ་ལྟར་རྒྱུ་གཉིས་རྐྱེན་ནི་བཞི་རུ་བྱུང།། ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་དག་ཏུ་ནི།། ཡེ་ཤེས་དང་ནི་སེམས་ཅན་གཉིས་སུ ཆགས།། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལས་ནི།། མ་རིག་ཡེ་ཤེས་དུག་ལྔར་འཁྲུལ།། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་རྩལ་ལས་ལོངས་སྐུ་དེ་ལས་ལུས་སུ་འཁྲུལ།། དེ་གཉིས་ཚོགས་པའི་རྩལ་ལས་ནི།། སྤྲུལ་སྐུ་དེ ལས་ངག་ཏུ་འཁྲུལ།། ཕྱི་ཡི་ཆོས་དབྱིངས་མ་ཤེས་པས།། འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་སྣང་བར་ཤར།། དེ་ལྟར་འཁྲུལ་པས་ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་ལ།། སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་ལྔ་ལྷུན་གྱི་གྲུབ།། བག་ཆགས་སྦུབས་ན་སྐུ གསུམ་གནས་པ་ལ།། བླ་མའི་གདམས་ངག་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་པར་བྱ།། རྟོགས་པ་གོམས་ནས་དག་པའི་སྣང་བ་འཆར།། ཟག་བཅས་ལུས་དང་བྲལ་ན་རིན་ཆེན་སྦུབས་འཆར་ཏེ།། ལོངས་སྐུའི་འགྲོ་དོན་བྱས་ནས ཆོས་སྐུར་གསལ།། དེ་ལས་སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ།། རྒྱས་པར་འོག་ནས་འབྱུང་བས་ཤེས་པར་གྱིས།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། གཞི་བསྡུས་སྟེ་བསྟན་པ་དང་དངོས་བཟུང བའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ།།།། ཤེལ་གྱི་ཟ་མ་ཏོག་གིས་མ་ཐུབ་པར་གཡུའི་མཎྜལ་ལས་མཆོད་རྟེན་གྱི་གདངས་ཕྱི་རུ་ཕྱུང་བ་སྟེ། གཞིའི་མན་ངག་ལྷ་ཚོགས་ལྔ་ཤར་བའི་མན་ངག། ཨ་བྷི་ཏ་ད་ཀ་ན་པཉྩ པྲ་པ་རཱ་པྲ་ར་ཀ་ལ་ངྷཱ་ཨ་ཧ་ར།དེའི་ཚེ་སྟོན་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ།། ཡེ་ཤེས་གསལ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ།། ཡང་དེའི་ཚེ་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། གོང་གསུངས་གཞི་སྣང་ཆེན་པོ་དེ།། གློ་བུར་ མ་ཡིན་ཡེ་ཤེས་དེ།། ད་ལྟ་མ་འོངས་རྗེས་འཇུག་ལ།། ཡེ་ཤེས་དོན་རྣམས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པ་ཡེ་ཤེས་གསལ་བའི་དགོངས་པ་ལས་བཞེངས་ནས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཉོན་ཅིག། ངས ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དོན་མདོར་བསྡུས་ལ་བསྟན་ནོ།། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་དང།། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངེས་ཚིག་དང། དབྱེ་བ་རྣམ་གྲངས་དང་བཅས་པ་དང། མཚོན་དཔེ་དང་སྦྱར་ལ་བཤད་དེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་གསལ་ལ་མི་རྟོག པའོ།། དེ་ཡང་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དངོས་མེད་ཟང་ཐལ་ལོ།། སྐུ་དང་སྦྱར་ན་ཆོས་སྐུའོ།། རིག་པ་དང་སྦྱར་ན་ངོ་བོའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་འདུག་ཚུལ་འོད་དུ་གནས་པས། སྐུ་དང་སྦྱར་ན གཟུགས་ཀྱི་སྐུའོ།། ཡེ་ཤེས་དང་སྦྱར་ན་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔའོ།། སྣང་ཚུལ་ཕྱི་ནང་མེད་པར་སྣང་བས་སྒྲིབ་མེད་དུ་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ།

以下是直譯成漢語的內容： 如是因二緣四。 于外內器情中， 分為智慧與眾生二。 法界中從五智慧， 無明迷亂為五毒。 法身力用現報身，由此迷為身， 二者集聚力用， 化身由此迷為語。 不知外法界， 顯現六道眾生。 如是迷亂三界眾生中， 三身五智慧任運成就。 習氣蘊中三身安住， 依上師教言緣而證悟。 證悟熟習后清凈相顯現。 離有漏身時寶藏顯現， 行報身利他后明現法身。 由此三身任運成就。 詳細內容後文當知。 如是宣說。出自《離戲大明義續》，簡說基礎及指明其義品第八。 水晶匣不能容納，從綠松石壇城中取出舍利塔光芒，即基礎口訣五尊顯現口訣。（阿毗達迦那般遮 帕帕拉帕拉迦拉達阿哈拉） 此時，導師大金剛持入于智慧明顯三摩地。 複次，秘密主問道： "前述大基礎顯現， 非突然而為本智， 今後追隨者， 請宣說智慧義。" 如是請問。導師從智慧明顯定中起，告曰： "善男子聽！我將簡要宣說智慧義。 智慧體性、智慧詞義、分類及數目、譬喻對應解說。 智慧體性為明而無分別。 即自性清凈基住智慧無實通透。 與身相應為法身。 與覺性相應為本性。 善男子，安住方式為光明， 與身相應為色身。 與智慧相應為五種持相智慧。 顯現方式內外無別，故為無障明顯智慧。"

། དེ་ཡང་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པས་རྟག་པའི་མཐའ་ལས འདས།འདུག་ཚུལ་འོད་དུ་འདུག་པས་ཆད་པའི་མཐའ་ལས་འདས། སྣང་ཚུལ་ཕྱི་ནང་མེད་པས་གཟུང་འཛིན་གྱི་མཐའ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོའོ།། ངེས་ཚིག་ནི་ཡེ་ནས་ཡིན་པའི་དོན་དེ་མ་ནོར་བར་ ཤེས་པས་ཡེ་ཤེས་སོ།། དབྱེ་བ་རྣམ་གྲངས་དང་བཅས་པ་ནི་རིག་པ་དངོས་མེད་ཡེ་དག་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོ་དེ་ལས། འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་སྣང་བས་ན་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ།། དེ་སྟོང་པར་གནས་པས་ན་ཆོས ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ།། སྟོང་པ་དེ་རིག་པ་འགག་པ་མེད་པར་འདུག་པས་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་སོ།། སྟོང་པ་དེ་ཉིད་རིག་པ་ཡིན་ལ་རིག་པ་དེ་ཉིད་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་རིག་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པས་མཉམ པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ།། སྟོང་པ་དང་རིག་པ་གཉིས་སུ་མེད་པ་སོ་སོར་མཁྱེན་པས་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།། རིག་པ་དངོས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྡོས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ཡངས་པ་སྟེ། རྩལ ཕྱོགས་མེད་དུ་གང་ལའང་མ་ཐོགས་པར་འབྱུང་བས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།། དེ་ལྟར་ཚིག་ཕྱོགས་རེ་ནས་བརྟགས་ཀྱང། དོན་ཕྱོགས་ཆ་དང་བཅས་པ་མི་སྣང་བས་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།། ཀྱེ་ཧོ་རིགས་ཀྱི་བུ དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ནི།རང་གིས་རང་རིག་པས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།། དེ་ལ་བྱེད་པ་པོ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སོ།། དེའི་དོན་ལས་མི་འདའ་བས་ན། འདའ་ཀ་ཐུགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ།། དཔེ་བསྟན་ན་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་དཔེ་ནི།ཐམས་ཅད་འབྱུང་བས་ས་གཞི་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའོ།། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ།། མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཔེ་ཆུ་དངས་པའམ་མེ་ལོང་གཡའ་དག་པ་ལྟ་བུའོ།། མཉམ་པ་ ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིདཀྱི་དཔེ་ཆུ་བོ་ལྟ་བུའོ།། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཔེ་ནི། གསེར་དང་སེར་པོ་ལྟ་བུའོ།། སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཔེ་ནི། རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར བ་ལྟ་བུའོ།། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡིཤེས་ཀྱི་དཔེ་ནི། རླུང་དང་ཉི་མ་བཞིན་ནོ།། མི་གནས་པའི་ཡི་ཤེས་ཀྱི་དཔེ་ནི་ཆུ་ཟླ་བཞིན་ནོ།། རང་རིག་པའི་ཡི་ཤེས་ཀྱི་དཔེ་ནི་མན་ཤེལ་དང་འོད་བཞིན་ནོ།། རང་བྱུང་ཡི་ཤེས་ཀྱི དཔེ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའོ།། འདའ་ཀ་ཐུགས་ཀྱི་ཡི་ཤེས་ཀྱི་དཔེ་ནི། རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་མོ་ལ་མི་ཡིས་གླགས་མི་འཚོལ་བ་བཞིན་ནོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།

以下是直譯成漢語的內容： 且由自性清凈故超越常邊，安住方式為光明故超越斷邊，顯現方式內外無別故能取所取邊清凈，此為智慧體性。 詞義為：本來如是之義不錯誤了知，故為智慧。 分類及數目為：從無實本凈通透大覺性中，顯現一切輪迴涅槃，故為基住智慧。 彼安住于空性，故為法界智慧。 彼空性覺性無礙安住，故為映象智慧。 彼空性即覺性，覺性即空性，空覺不可分，故為平等性智慧。 空性與覺性無二而別別了知，故為妙觀察智慧。 無實覺性智慧非物質法，功德門廣大，力用無礙任運生起，故為成所作智慧。 如是從詞語各方面考察，義理不顯現有方分，故為無住智慧。 善男子啊！如是了知，由自己覺知自己，故為覺性智慧。 彼無作者，故為自生智慧。 不離彼義，故為臨終心智慧。 舉例說明：基住智慧如一切生起之寶地。 法界智慧如虛空。 映象智慧如清水或無垢明鏡。 平等性智慧如三時平等之河流。 無二智慧如金與黃色。 妙觀察智慧如海中現星宿。 成所作智慧如風與日。 無住智慧如水中月。 自覺智慧如如意寶與光。 自生智慧如金剛。 臨終心智慧如王法中之妃，人不敢冒犯。 如是宣說。

། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ ལས།ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་ངོས་བཟུང་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དགུ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ངས་བསྟན་པ་ཡི་རྒྱུད་ལུང་དག་ནས།། ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་སྨྲ་ན། གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ ཡིན།དངོས་མེད་སྟོང་པར་བརྗོད་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། འགག་པ་མེད་པར་བརྗོད་ན། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། གཉིས་སུ་མེད་པར་བརྗོད་ན། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། མ་འདྲེས་ཡོངས་ སུ་རྫོགས་པར་བརྗོད་ན།། སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། གང་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་བརྗོད་ན། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན།། མཐའ་དང་བྲལ་བར་བརྗོད་པ་ན།། མི་གནས་པ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཡིན།། རིག་པ་འོད གསལ་བརྗོད་པ་དང།། རང་རིག་ཞེས་སུ་བརྗོད་པ་ན།། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡིན།། འགྱུར་བ་མེད་དང་འདུས་མ་བྱས།། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་བརྗོད་ན།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོར་བཤད།། འདའ་རུ་མེད་པ་དང འདའ་མི་སྲིད་པ་དང་མི་འདའ་བ་ནི་འདའ་ཀ་ཐུགས་སུ་འབྲུ་རྣམས་མནན།ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས། ཡེ་ཤེས་མཚོན་པའི་ཚིག་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་ པའོ།།།། ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལ་འོད་ཟེར་མི་འགག་པའི་མན་ངག། ཛྙཱ་ན་ཨཱའ་ཤ་ཏ་རཏྣ། ཀཱ་ལ་པྲ་ས་ཧ་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་རྗེ་རྩལ་གྱི་དགོངས་པ་ལ་ཞུགས་སོ།། ཡང་གསང་པའི་བདག་པོས་དགོངས་པ མཁྱེན་ནས་ཞུས་པ།ཆོས་སྐུ་གཅིག་ལ་ཐ་དད་སྣང། རིག་པའི་རྩལ་དེ་ཤར་ལུགས་གསུང་དུ་གསོལ། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རིག་པ་དངོས་མེད་ཟང་ཐལ་ལ།། སྟོང་པ་མི་འགག་དབྱེར་མི་ ཕྱེད།། དེར་ཤེས་ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ལྔ་རུ་རང་ཤར་བའོ།

以下是直譯成漢語的內容： 離戲論明義大續中，智慧全面認定品第九。 複次，師復言： 我所說之續部經典中， 若說一切生起，是基住智慧。 若說無實空性，是法界智慧。 若說無礙，是映象智慧。 若說無二，是平等性智慧。 若說無雜圓滿，是妙觀察智慧。 若說無礙，是成所作智慧。 若說離邊，是無住智慧。 若說覺性光明及自覺，是大覺性智慧。 若說無變、無為、金剛喻，是大自生智慧。 不可越、不可能越、不越，是臨終心智慧。 如是宣說。 離戲論明義大續中，智慧表示詞品第十。 日精不斷光明口訣，（Jñāna āśata ratna，Kāla prasa hadu）（藏文：ཛྙཱ་ན་ཨཱའ་ཤ་ཏ་རཏྣ། ཀཱ་ལ་པྲ་ས་ཧ་དུ།，梵文擬音：Jñāna āśata ratna，Kāla prasa hadu，梵文天城體：ज्ञान आशत रत्न, काल प्रस हदु，梵文泰盧固體：జ్ఞాన ఆశత రత్న, కాల ప్రస హదు，漢語字面意義：智慧百寶，時勝，漢語擬音：智那阿夏塔拉特那，嘎拉普拉薩哈杜） 世尊大悲力意趣中入。 複次，秘密主了知意趣而問：法身一而異相顯現，覺性力量顯現方式請開示。如是請問。 師言：無實通透覺性中，空性不滅不可分，於此了知無礙者，自然顯現為五智。

། ཆོས་དབྱིངས་འོད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རང་གདངས་ལས།། སྟོང་པའི་ངང་ནས་མཐིང་ག་གསལ།། མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་རང་གདངས་ནི།། འགག་མེད་ངང ནས་དཀར་པོར་གསལ།། མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་རང་གདངས་ནི།། དབྱེར་མེད་ངང་ནས་སེར་པོར་གསལ།། ཀུན་རྟོགས་ཡེ་ཤེས་རང་གདངས་ནི།། དེ་ཤེས་དང་ནས་དམར་པོར་གསལ།། བྱ་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་རང་གདངས ནི།། ཐོགས་མེད་ཀློང་ནས་ལྗང་གུར་གསལ།། དེ་ལྔ་ཆོས་ཉིད་ཀློང་དུ་ཤར།། ཡེ་ཤེས་འོད་དུ་ཤར་ཅེས་བྱ།། རྟོགས་པས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སྣང།། མ་རྟོགས་སྣོད་བཅུད་གཉིས་སུ་ཤར།། དཔེར་ན་མེ་ལོང་དག་པ ལ།། གང་འཕྲད་རྐྱེན་གྱིས་སྣང་མོད་ཀྱང།། སྣང་བའི་དུས་ནས་གོས་པ་མེད།། གོས་པ་མེད་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྣང།། དེ་བཞིན་རིག་པ་ཆོས་སྐུ་ལ།། ཡོན་ཏན་མ་འགག་སྣ་ཚོགས་ཤར།། ཤར་ཀྱང་རང་རིག་གཅིག་པུར གསལ།། གཅིག་པུར་གནས་ལ་དུ་མ་མེད།། དུས་དང་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ།། དངོས་མེད་དག་པ་ཆེན་པོར་གནས།། སྒྲིབ་མེད་གསལ་བ་ཟང་ཐལ་གནས།། གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡང།། རང་ལ་མི སྣང་རྣམ་པར་དག།། ཅེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས། རིག་པའི་རྩལ་འབྱུངུ་བ་དང། རྩལ་རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི བདག་པོ་ཞུས་པ།དེས་མཚོན་ཚིག་རྣམས་གསུང་དུ་གསོལ། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ངས་བསྟན་རྒྱུད་ལུང་ཐམས་ཅད་དུ།། རྩལ་ཞེས་བྱུང་ན་འདི་སྐད་བཤད།། རིག་པའི་རྩལ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ།། དེ་ ཡི་རྩལ་ནི་འོད་ཟེར་ལྔ།། འོད་ལྔའི་རྩལ་ནི་འབྱུང་བ་ལྔ།། ནམ་མཁའི་རྩལ་ནི་སྤྲིན་དང་ཁུ་རླང་གིས་གོ་འབྱེད།། རླུང་གི་རྩལ་འུར་སྒྲ་དག་བསྐྱོད་པའོ།། ཆུ་ལས་ཤཝ་སྒྲ་དང་རླན་ཅིང་སྡུད་པའོ།། ས་ལས་གཟུགས་དང སྣང་རྟེན་བྱེད་པའོ།། མེ་ལས་ཚ་བ་དང་བསྲེག་པ་སྨིན་པའོ།། འོད་དཀར་པོ་ལས་ཤ་དང་རུས་པ། འོད་སེར་པོ་ལས་མཁྲིས་པ་དང་ཆུ་སེར། འོད་དམར་པོ་ལས་ཁྲག་དང་དྲོད། འོད་ལྗང་གུ་ལས་དབུགས། འོད་ཐིང ག་ལས་ལུས་ཀྱི་སྐབས་འབྱེད་པའོ།། འབྱུང་བ་ལྔའི་རྩལ་ནི་སོ་སོར་ཤར།། ཕྱི་ནང་གཉིས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན།། ཐིག་ལེ་ཕྱི་ནང་རྩལ་ཞེས་བྱ།། དེ་ལྟར་སྣང་ནུས་སྟོབས་སུ་བཤད། དེ་ལྟར་འབྱུང་བས རང་བྱུང་ངོ།

以下是直譯成漢語的內容： 法界光明智慧自音中，空性中現藍色光明。 映象智慧自音，無礙中現白色光明。 平等性智慧自音，無別中現黃色光明。 妙觀察智慧自音，了知中現紅色光明。 成所作智慧自音，無礙界中現綠色光明。 此五於法性界中顯現，稱為智慧光明顯現。 證悟則現身與智慧，未證悟則現器世間與有情。 譬如清凈明鏡，隨緣顯現諸相，顯現時無染污，無染污卻如是顯現。 如是覺性法身中，功德無礙種種顯現，顯現卻唯一自覺明現， 唯一安住無有多樣，一切時處安住于大清凈無實， 無障礙明朗通透安住，色身二種顯相亦于自身不現清凈。 如是宣說。 離戲論明義大續中，覺性力量生起及力量清凈品第十一。 複次，秘密主請問：請開示彼表示詞。如是請問。 師言：我所說一切續部經典中，若說"力"，當如是解： 覺性力即五智慧，彼之力即五光明，五光力即五大種。 虛空之力為云與霧氣開展， 風之力為呼嘯聲及動搖， 水之力為潺潺聲及濕潤聚集， 地之力為色相及顯現依處， 火之力為熱及燃燒成熟。 白光生肉與骨，黃光生膽汁與漿液， 紅光生血與暖，綠光生氣息， 藍光開展身體間隙。 五大種力各自顯現，內外二種顯示。 明點內外力量稱。如是顯現能力解說。 如是生起故為自生。

། གཞན་ལས་མ་བྱུང་རང་ལས་རང་བྱུང་བས།། ཡོན་ཏན་འབྱུང་བས་རང་བྱུང་ཡིན།། དེ་ལྟར་ཤར་བས་རང་ཤར་ཡིན།། ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་དེ་ལ་བྱ།། ཐམས་ཅད་འབྱུང་དང་ཀུན་འབྱུང་དང།། མང་པོ རགས་པ་འབྱུང་བ་རྣམས།། རིག་པར་ཤར་བས་རང་ཤར་ཡིན།། སྐུ་ལྔ་རང་སྣང་ཡུལ་ལྔར་སྣང།། དེ་བཞིན་སེམས་དཔའ་སེམས་མར་སྣང།། དེ་བཞིན་ཐུགས་རྗེའི་མཛད་སྤྱོད་སྣང།། དེ་མཚུངས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས སྣང།། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གསུངས་པ་དང།། སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་དང།། གསལ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པའོ།། ཞེས་བྱུང་ན། རྩལ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་བཤད། ཐམས་ཅད་རང་སྣང་རང་ཤར་ཡིན།། ཞེས་གསུངས སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས། རིག་པའི་རྩལ་འབྱུང་བ་དང། དེ་མཚོན་པའི་ཚིག་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཉིས་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། སྟོན་པ་ཐུགས རྗེ་ཆེ་མངའ་བ།། རྩལ་གྱི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟར་ལགས།། དེའི་ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟར་ལགས།། དེ་ཡི་མཚོན་དཔེ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ངོ་བོ་ནི་མ་འགགས་པའོ། རྩལ་གྱི་ངེས་ཚིག་ནི། འབྱུང་བའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་ན་རྩལ་ལོ།། དབྱེ་བ་ནི་རིག་པ་འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་སྣང་བའོ།། དཔེར་ན་ཉི་མ་གཅིག་དུ་མར་སྣང་བའམ། ཉི་མ་ལ་འོད་དང་འོད་ཟེར་མི་འགག་པའམ། བཙན་དུག་གམ། ག པུར་རམ་གློག་འགྱུས་པ་ལྟ་བུའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས། རྩལ་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གསུམ་པའོ།།།། གསེར་གྱི་སོར་གདུབ་ལ་གཡུའི་ཕྲ་བཅུག་པའི་མན ངག།རྡ~ྂ་ཨ་ཏྲ་ཨཱའ་ན་ཀྵ་ལ་ཨ་ཧ~ྂ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱན་མ་འགགས་པར་རོལ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ།། ཡང་དེའི་ཚེ། གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་སྟོན་པ་ཀུན་ བཟང་རྡོ་རྗེ་འཆང།། སྣ་ཚོགས་རྩལ་དུ་སྣང་བ་དེ།། རྒྱན་དང་རོལ་པ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།

以下是直譯成漢語的內容： 非從他生，從自而生，功德生故為自生。 如是顯現故為自顯。所謂功德即指此。 一切生起、遍生起、眾多粗大生起等， 于覺性顯現故為自顯。五身自顯為五境， 如是顯現為勇識勇母，如是顯現大悲事業， 如是顯現種種顯相。說為如幻， 顯而無自性，明而無分別。 若如是出現，則說力量無自性。 一切皆為自顯自現。 如是宣說。 離戲論明義大續中，覺性力量生起及其表示詞品第十二。 複次，秘密主請問：具大悲之師，力量之本質如何？其定義分類如何？其譬喻如何？如是請問。 師言：本質為無礙。力量之定義為：具生起之力故為力量。分類為：覺性顯現為輪迴涅槃二種。譬如一日顯現多種，或如日光與光芒無礙，或如劇毒，或如樟腦，或如閃電。 如是宣說。 離戲論明義大續中，力量總攝品第十三。 金戒指鑲嵌綠松石口訣，（Raṃ a tra ā na kṣa la a hūṃ）（藏文：རྡྂ་ཨ་ཏྲ་ཨཱའ་ན་ཀྵ་ལ་ཨ་ཧྂ།，梵文擬音：Raṃ a tra ā na kṣa la a hūṃ，梵文天城體：रं अ त्र आ न क्ष ल अ हूं，梵文泰盧固體：రం అ త్ర ఆ న క్ష ల అ హూం，漢語字面意義：無，漢語擬音：讓阿扎阿納夏拉阿吽） 爾時，世尊入於法性莊嚴無礙遊戲三昧。 複次，當時秘密主請問：嗚呼師尊普賢金剛持，種種力量顯現，莊嚴與遊戲如何？如是請問。

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱན་གྱི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན།། རོལ་པ་ལ་ཡང་དེ བཞིན་བསྟན།། ངོ་བོ་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་བསྟན།། ངེས་ཚིག་མཛེས་པའི་རྒྱན་ཞེས་བྱ།། དབྱེ་ན། ཆོས་ཉིད་རྒྱན་ནི་སྐུ་གསུམ་ཡིན།། ཆོས་སྐུའི་རྒྱན་ནི་སྐུ་གཉིས་ཡིན།། མཚན་ཉིད་མཚོན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ།། གཉིས་ཀའི རྒྱན་དུ་དེ་བཞིན་བརྗོད།། མཚོན་དཔེ་གསེར་ལ་གཡུས་སྤྲས་འདྲ།། ངེས་ཚིག་དོན་གྱི་དབྱེ་བ་ནི།། ཆོས་ཉིད་དག་ལ་ཆོས་སྐུས་བརྒྱན་པ་ནི།། སྟོང་ལ་ཕྱང་ཆད་གསལ་བས་མཛེས།། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཡེ་ཤེས བརྒྱན།། ཡོན་ཏན་འགག་པ་མེད་པར་མཛེས།། ཡེ་ཤེས་གསལ་ལ་ཐུགས་རྗེས་བརྒྱན།། འགྲོ་དྲུག་རང་སར་འདྲེན་པས་མཛེས།། དེ་ཕྱིར་མཛེས་པས་རྒྱན་ཞེས་བྱ།། དེ་ནས་རོལ་བའི་དོན་བསྟན པ།། མ་འགགས་གཉིས་མེད་སྦྱོར་བ་ནི།། རོལ་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པར་བསྟན།། ཅི་ཕྱིར་རོལ་པར་བཏགས་ཤེ་ན།། རང་ལས་ཤར་ཞིང་རང་ལས་གྲོལ།། ངེས་ཚིག་གཏན་ཚིགས་བཅས་པ་ཡིན།། དབྱེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས ཡིན་ཏེ།། དག་པ་ཆོས་ཉིད་རོལ་པ་དང།། འཁོར་བ་རང་རྒྱུད་རོལ་པའོ།

以下是直譯成漢語的內容： 師言：莊嚴之本質、定義及分類，從相應角度宣說。 遊戲亦如是宣說。從本質分類角度宣說。 定義為美飾莊嚴。分類為： 法性莊嚴即三身，法身莊嚴即二身， 表徵特性之五智慧，稱為二者之莊嚴。 譬喻如金飾綠松石。定義之義分類為： 法性以法身莊嚴，空而不落斷滅故美。 法身以智慧莊嚴，功德無礙故美。 智慧明朗以大悲莊嚴，引導六道各自解脫故美。 是故美麗稱為莊嚴。 複次宣說遊戲之義： 無礙非二和合，是為遊戲之本質。 何故稱為遊戲？自顯自解脫， 此為定義及理由。分為二種： 清凈法性遊戲與輪迴自續遊戲。

། དག་པ་ཆོས་ཉིད་རོལ་པ་ནི།། མ་བཅོས་པ་ཡི་ཆོས་ཉིད་དང།། མ་གཡོས་པ་ཡི་ངང་ཉིད་ལས།། རང་བཞིན་འགག་པ་མེད་པར ཤར།། བག་དང་བྲལ་བའི་ནམ་མཁའ་ལ།། འབྱུང་བ་བཞི་ཡི་གདངས་ཤར་བཞིན།། སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས།། མ་འགགས་རང་གདངས་ཆེན་པོར་གསལ།། འཁོར་བ་རང་རྒྱུད་རོལ་པ་ནི།། ཕྱི་ནང་སྣོད བཅུད་བསྡུས་པའི་ཆོས།། གཟུགས་སུ་སྣང་བ་སྐུ་ཡིན་ཏེ།། ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུར་གཟུང་དུ་མེད།། སྒྲ་སྐད་ཐམས་ཅད་གསུང་ཡིན་ཏེ།། བྲག་ཆ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་མེད།། དྲན་དང་རྟོག་པ་ཐུགས་ཡིན་ཏེ།། ཆུ་ལ་རི་མོ་བྲིས པ་བཞིན།། འཛིན་པ་རང་རྒྱུད་ཡོད་མ་ཡིན།། དེ་ལྟར་གཟུགས་སྣང་ཐམས་ཅད་སྐུ་ཡི་རོལ་པ་ཡིན། སྒྲ་སྐད་ཐམས་ཅད་གསུང་གི་རོལ་པ་ཡིན།། དྲན་རྟོག་ཐམས་ཅད་ཐུགས་ཀྱི་རོལ་པ་ཡིན།། དེ་ལྟར་མ་ཤེས་མཚན མ་རང་རྒྱུད་འཛིན།། དེ་ནི་འཁོར་བའི་རོལ་པ་ཡིན།། གང་ཞིག་རྣལ་འབྱོར་རྟོགས་ལྡན་ལ།། རྒྱན་དང་རོལ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀུན།། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བཞིན་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་མེད།། ཆོས་ཉིད་ཆོས་སྐུ་མི་སྣང་རང་བཞིན ཡོད།། ཡོད་པས་མེད་པར་རྟོགས་པས་མཚན་མ་ཟིལ་གྱིས་གནོན།། མེད་པས་ཡོད་པར་རྟོགས་པས་རིག་པ་རང་ས་ཟིན།། དེ་ཡི་ཆེད་དུ་རྒྱན་ཏིཀ་བཀོད་པ་བཞི་ལྡན་མཛེས།། ཀྱེ་ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ་རྒྱན་དང རོལ་པ་གར་བྱུང་ཡང།། ངས་དོན་གསལ་འདིར་སྨྲས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་གྱིས། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས། རྒྱན་དང་རོལ་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་བཞི་པའོ།།།། དེ ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། དེས་མཚོན་ཚིག་རྣམས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།

以下是直譯成漢語的內容： 清凈法性遊戲： 從無造作之法性，不動搖之本性中， 自性無礙而顯現。如無雲晴空中， 四大元素光芒顯現， 知顯而無自性。無礙自光明朗顯現。 輪迴自續遊戲： 內外器情所攝諸法， 形色顯現為身，如水月不可執。 一切聲音為語，如回聲無自性。 念與思維為意，如水中所畫圖， 無有執著自續。如是一切色相為身之遊戲， 一切聲音為語之遊戲，一切念思為意之遊戲。 不知如是，執著相為自續，此即輪迴遊戲。 對於具證瑜伽士，種種莊嚴與遊戲， 如幻顯現而無自性。法性法身不顯而有自性。 以有悟無故壓伏相，以無悟有故覺性安住。 為此莊嚴註疏具四種美。 嗚呼秘密主，無論莊嚴遊戲何處生， 如我此處所說明義般了知。 如是宣說。 離戲論明義大續中，宣說莊嚴與遊戲品第十四。 複次，秘密主請問： 嗚呼世尊金剛持，請說表示彼等之詞。 如是請問。

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ངས་བསྟན་རྒྱུད་ལུང་ཐམས་ཅད་དུ།། ཆོས་ཉིད་ངང་ ལ་ཆོས་སྐུ་གནས།། དེ་སྐད་བརྗོད་པའི་ཚིག་བྱུང་ན།། ཆོས་ཉིད་ལ་ཆོས་སྐུ་རྒྱས་པར་བཤད།། རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ལྔར་བཅད་ཅིང།། དེ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་མཚན་ཉིད་དང།། དེ་ཡི་གདངས་སུ་བརྗོད་པས་ན།། ཆོས ཀྱི་སྐུ་ལ་ཡེ་ཤེས་བརྒྱན་པར་བཤད།། ཡེ་ཤེས་འོད་ལྔ་སྐུ་རུ་རྫོགས་ལུགས་དང།། རིགས་དང་ཁ་དོག་དབྱིབས་བརྗོད་པ།། ཡེ་ཤེས་དག་ལ་ཐུགས་རྗེས་བརྒྱན་པར་བཤད།། རྩལ་དང་རོལ་པ་རྒྱན་དང་མཛད་སྤྱོད དང།། རིམ་པར་བཀོད་དང་དུ་མར་སྣང།། པདྨ་ཅན་དང་མཛེས་དང་སྡུག། མ་འགགས་ཤར་དང་ཐུགས་དང་སྟོབས།། སྣང་སྲིད་རྒྱན་དུ་བཀོད་པ་དང།། ལུང་རྣམས་རྒྱན་དུ་བཀོད་པ་དང།། མན ངག་རྒྱན་དུ་བཀོད་པ་དང།། འགྲོ་དྲུག་རྒྱན་དུ་བཀོད་པ་དང།། དེ་རྣམས་བརྗོད་པའི་ཚིག་ཏུ་མང་ཡང་བསྡུས་པ་ཡིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས། རྒྱན་དང་རོལ་པའི་ཚིག མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅོ་ལྔ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། དེ་མཚོན་དཔེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ལགས། ཐབས་ལ་མཁས་པས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས བཀའ་སྩལ་པ།ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་ཉི་ཟླ་གསལ་བར་གནས་པ་དང་གཅིག། རིན་ཆེན་གསེར་ལ་གཡུའི་ཕྲ་བཅུག་པ་དང་གཉིས།། ཆོས་ཉིད་ཆོས་སྐུའི་བརྒྱན་པའི་དཔེ་རུ་བསྟན། རྨ་བྱའི་སྒོ་ང་ཁ་དོག་ལྔ་ལྡན་ དང།། མན་ཤེས་སྐུ་ལྔ་འོད་ལྔ་མི་འགག་པས།། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཡེ་ཤེས་བརྒྱན་པའི་དཔེ།། མན་ཤེལ་རྐྱེན་འཕྲད་སྣང་བ་ཕྱིར་འབྱུང་དང།། སྒོ་ངའི་བྱིས་ཕྲུག་སྨིན་ཏེ་ཕྱིར་འབྱུང་བྱ་བ་བྱེད།། ཉི་མའི་སྙིང་པོ་འོད་དང ཟེར་འབྱུང་བ།། ཡེ་ཤེས་དག་ལ་ཐུགས་རྗེས་བརྒྱན་པའི་དཔེ།། རྒྱ་མཚོར་ཆུ་བྲན་འཕྲོ་ཞིང་འདུ་བ་དང།། སྒྱུ་མའི་སྦྱོར་པས་གཟུགས་བརྙན་སྣ་ཚོགས་སྣང།། ཡོན་ཏན་མ་འགགས་རོལ་པ་ཅིར་ཡང་འབྱུང།། དེ་ཡིས དཔེ་རྣམས་མང་ཡང་བསྡུས་པ་ཡིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས། རྒྱན་དང་རོལ་པ་མཚོན་པའི་དཔེ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་དྲུག་པའོ།

以下是直譯成漢語的內容： 師言：我所說一切續部經典中， 法性中安住法身。若出現如是言詞， 即詳說法性以法身莊嚴。 覺性分為五種特徵， 彼五為五智慧之特徵， 說為其光芒，故說法身以智慧莊嚴。 智慧五光圓滿為身之方式， 及說種姓、顏色、形狀， 說為智慧以大悲莊嚴。 力用、遊戲、莊嚴、事業， 次第安排及多種顯現， 蓮花、美麗、可愛、 無礙顯現、意與力， 現有作為莊嚴安排， 經典作為莊嚴安排， 口訣作為莊嚴安排， 六道作為莊嚴安排， 雖有諸多表述詞語，此為總攝。 如是宣說。 離戲論明義大續中，略說莊嚴與遊戲詞品第十五。 複次，秘密主請問： 表示彼等之譬喻如何？請善巧方便宣說。 如是請問。 師言： 虛空中日月明朗安住為一， 寶貴黃金鑲嵌綠松石為二， 示為法性法身莊嚴之喻。 孔雀蛋具五色， 如意寶五身五光不滅， 為法身以智慧莊嚴之喻。 如意寶遇緣顯外相， 蛋中幼雛成熟而出行事， 日之精華放光芒， 為智慧以大悲莊嚴之喻。 大海中水滴散聚， 幻術變現種種形象， 功德無礙遊戲任運生起。 雖有諸多譬喻，此為總攝。 如是宣說。 離戲論明義大續中，示現莊嚴與遊戲譬喻品第十六。

།།། ཡུལ་ཡངས་པ་ཆེན་པོ་པདྨ་བདེ གསལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་བྱ་བ་ན།རྒྱལ་པོ་ནོར་བུ་འོད་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་པས། ཁོང་ལ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཟ་མ་ཏོག་ཆེན་པོ་གཅིག་རིན་པོ་ཆེ་ཕྲ་མོ་མང་པོས་བཀང་ནས་ཡོད་པ་ལ་ཁོང་ཕྱི་རོལ་དུ་ཞབས་འཆག་ ཅིང་ཡུལ་གཟིགས་སུ་བྱོན་པ་ལས།རྒན་མོ་ལིང་ཏོག་ཅན་བྱ་བ་དང་འཕྲད་ནས། རྒན་མོས་སླའོ་ལ་བྲིད། རྐུན་མོ་མི་ལྔས་བར་དུ་ཟ་མ་ཏོག་བརྐུས། སྨེ་ཤ་ཅན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་དྲུག་ཏུ་མུན་པའི་མི་དྲུག་ལ་བཙོངས། མུན་པའི་མི་དྲུག་གིས་ནོར་བུ་ལ་མཆོད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ཆག། ནོར་བུ་ལ་ཡང་དགོས་འདོད་མ་བྱུང། ཁོང་ཡང་ཡིད་ཅུང་ཐེ་ཙོམ་ཟོས་སོ།། ཕྱིས་རྒྱལ་པོ་ལ་ལྡམ་པོ་གཅིག་བྱུང།། རྒན་མོས་སླའོ་ལ་བྲིད། རྐུན་མ་མི ལྔས་བརྐུས།སྨེ་ཤ་ཅན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་དྲུག་ཏུ་མུན་པའི་མི་དྲུག་ལ་བཙོངས་སོ་བྱས་པས། རྒྱལ་པོ་ཐུགས་ནུར་ཏེ། རྒན་མོ་བསད། གྲོང་ཁྱེར་དྲུག་བཅོམས་མུན་པའི་མི་དྲུག་ལ་ཆབ་བསལ། རྐུན་མོ་ལྔ་བྲན་དུ་བཀོལ། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་ཕྲད་ནས་ཡུལ་བཟུང་བའི་མན་ངག། བཛྲ་ཨ་ཧྂ་རཏྣ། ཛྙཱ་ན་པཉྩ་པྲ་པ་ར་ཨ་ཧྂ་བྷཱུ་ཏི། དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྣང་བ་རྣམ་པར་བཀོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ།། དེའི ཚེ་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། གོང་གསུངས་རྩལ་དང་རོལ་པ་དེ།། མ་རྟོགས་གཟུངས་འཛིན་འཁྲུལ་པར་སྣང།། འཁོར་བ་རང་རྒྱུད་རོལ་པར་བྱུང།། དེ་ཡི་ འཁྲུལ་ལུགས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ལེགས་པར་ཉོན་ཅིག། གཞི་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། སྔར་ཡང་འཁྲུལ་མ་མྱོང། ད་ལྟ་ཡང་མ་འཁྲུལ། ཕྱིས་ཀྱང་འཁྲུལ་མི་སྲིད་དོ།

以下是直譯成漢語的內容： 在名為蓮花樂明的廣大國土城市中，住有一位名叫寶光的國王。他有一個裝滿許多珍寶的大寶匣。一日，他外出遊覽國土，遇見一位名叫鈴鐺老婦的人。老婦用糖誘惑他，五個盜賊趁機偷走寶匣，在六個有鬍鬚的城市賣給六個愚昧之人。六個愚昧之人對寶物不敬不重，寶物也無所求。他們也稍有懷疑。 後來國王得知一個訊息：老婦用糖誘惑，五個盜賊偷走，在六個有鬍鬚的城市賣給六個愚昧之人。國王震怒，殺死老婦，摧毀六座城市，懲治六個愚昧之人，奴役五個盜賊。重獲珍寶后，掌握了統治國土的口訣： （藏文：བཛྲ་ཨ་ཧྂ་རཏྣ། ཛྙཱ་ན་པཉྩ་པྲ་པ་ར་ཨ་ཧྂ་བྷཱུ་ཏི，梵文擬音：vajra ahaṃ ratna jñāna pañca prapara ahaṃ bhūti，梵文天城體：वज्र अहं रत्न ज्ञान पञ्च प्रपर अहं भूति，梵文泰盧固體：వజ్ర అహం రత్న జ్ఞాన పఞ్చ ప్రపర అహం భూతి，漢語字面意義：金剛我寶五智我生，漢語擬音：巴杰啊杭熱納 加納班匝撲熱巴熱啊杭布帝） 然後，世尊入于名為"顯現莊嚴"的三摩地。 此時，秘密主請問： 嗚呼世尊金剛持，前述力用與遊戲， 未悟則現能所迷亂，生為輪迴自續遊戲。 請說其迷亂之理。 如是請問。 師言：善男子，諦聽！基無變易本來成佛，即是世尊大金剛持，故過去未曾迷亂，現在亦不迷亂，未來也不可能迷亂。

། དཔེར་ན་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་དེ་ལ། མུན་པའི་གཞི་མེད་པ་ལྟ་བུའམ། མན་ཤེལ་ལ་རྐྱེན་དང་གང་འཕྲད་དེ་ལ་སྣང་ཡང། དག་པའི་སྟོབས ཀྱིས་སྣང་མོད་ཀྱི།ཁོ་ལ་འབྱར་དང་གོས་པ་མེད།། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ནི།། མགོན་པོ་གཞི་ནས་རྫོགས་སངས་རྒྱས།། བག་ཆགས་འཁྲུལ་པ་ཀ་ནས་དག། མ་འཁྲུལ་པ་ཡི་སངས་རྒྱས་ ལ།། འཁྲུལ་པའི་ཐ་སྙད་ག་ལ་ཡོད།། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་ཏེ།། ཉི་མ་གཅིག་ལས་མེད་བཞིན་དུ།། ཡུལ་ཁམས་རེ་ན་ཉི་མ་རེ།། མཐོང་བའི་རྟོབས་ཀྱིས་སྣང་བ་ལྟར།། རང་རིག་གཅིག་ལས་མེད་བཞིན དུ།། འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་དུ་མར་སྣང།། སྨན་དུག་ག་བུར་དབྱེར་མེད་ཀྱང།། སྨན་དང་དུག་ཏུ་སྣང་བ་བཞིན།། གཉིས་མེད་གཞི་སྣང་ཆེན་པོ་དེ།། གཉིས་མེད་ངང་ལས་མ་གཡོས་ཀྱང།། ཡོན་ཏན་སྟོབས་ཀྱིས སྣང་བའོ།། དུ་མར་སྣང་བའི་ཡོན་ཏན་ལ།། འཁྲུལ་པར་འགྱུར་བས་ཡོན་ཏན་སྐྱོན་དུ་འཆར།། གོང་ལྟར་རྟོགས་པས་སྐྱོན་ཉིད་ཡོན་ཏན་གྲོལ།། འོན་ཀྱང་འཁྲུལ་ལུགས་རྒྱས་པར་ངས་བསྟན་གྱིས།། འཁྲུལ་པའི་གཞི དང་རྒྱུ་དང་དུས།། འཁྲུལ་པའི་རྐྱེན་དང་འཁྲུལ་པ་དངོས།། འབྲིང་པོ་རྣམས་ལ་ངས་བསྟན་ཉོན།། དང་པོ་འཁྲུལ་པའི་གཞི་བསྟན་པ།། དེ་ལ་ཡང་ནི་རྣམ་པ་གསུམ།། ཆོས་ཉིད་ཡུལ་གྱི་འཁྲུལ་གཞི་དང།། རིག་པ སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞི་དང།། འོད་ལྔ་ལུས་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞི་བསྟན།། དང་པོ་ཆོས་ཉིད་རིས་མེད་སྟོང།། བར་དུ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་ཤར།། ཐ་མར་འཛིན་རྟོག་བག་ཆགས་བསྟས།། དེ་ལ་སྙིང་པོ་མེད་བཞིན་སྣང།། དེས ནི་ཡུལ་གྱི་འཁྲུལ་གཞི་བསྟན།། ད་ནི་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞི་བཤད།། དང་པོ་རིག་པ་འགག་མེད་འགྱུས།། བར་དུ་གདངས་ལ་འཛིན་པ་སྐྱེས།། ཐ་མར་སེམས་ཀྱི་ཡིད་འགྱུས་པ།། དེ་ལས་སེམས་རྟོག་དུ་མ ཤར།། སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞི་དེར་བསྟན་ཏོ།། འདིས་ནི་ལུས་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞི་བསྟན།། དང་པོ་རིག་པ་ཀློང་ནས་ཤར།། བར་དུ་ཆོས་ཉིད་ཀློང་དུ་ཤར།། ཐ་མ་དེ་ལ་བག་ཆགས་པས།། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རྡོས་བཅས སྣང།། ལུས་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞི་དེས་བསྟན་ཏོ།

以下是直譯成漢語的內容： 譬如太陽精華中無黑暗之基，或如如意寶，雖隨緣顯現，但因其清凈力而顯，於它無所沾染。同樣，無偏頗的智慧，即護佑者本來圓滿佛，習氣迷亂本來清凈。未迷亂之佛，豈有迷亂之說？ 然而，未能如是了悟。如同唯一太陽，卻因見力而顯現各地各有一輪太陽。同樣，唯一自覺，卻于輪迴涅槃顯現多種。如同藥毒樟腦本無分別，卻顯現為藥與毒。如是，無二大基顯，雖未動于無二性中，卻因功德力而顯現。 于顯現多種之功德，轉為迷亂，功德現為過失。如上了悟，過失即解脫為功德。然而，我將詳細宣說迷亂之理。迷亂之基、因、時，迷亂之緣與迷亂本身，我為中等根器者宣說，請聽。 首先宣說迷亂之基，其有三種：法性境之迷亂基，覺性心之迷亂基，五光身之迷亂基。 初者，法性無相空，中間智慧顯現，最後執著分別習氣相續。於此雖無實質卻顯現，此說為境之迷亂基。 現說心之迷亂基。初時覺性無礙遊動，中間于光芒生執著，最後心意遊動，由此生起諸多心念。此說為心之迷亂基。 此說身之迷亂基。初時覺性從界中顯，中間法性界中顯，最後於此熏習，顯現有質色蘊。此說為身之迷亂基。

། ཀྱེ་ཀྱེ་གསང་བདག་ངེས་པར་ཟུང།། གཞི་གསུམ་འཐད་པ་ངས་བཤད་ཀྱི།། ཆོས་ཉིད་ཡུལ་གྱི་འཁྲུལ་གཞི་འཐད།། ཅི་ཕྱིར་རིག་མེད་དེ་ལ་བེམ་པོར་སྣང།། རིག་པ སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞིར་འཐད།། ཅི་ཕྱིར་རིག་ཙམ་ཕྱོགས་མཐུན་ཕྱིར།། འོད་ལྔ་ལུས་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞིར་འཐད།། ཁ་དོག་དབྱིབས་སུ་ཕྱོགས་མཐུན་ཕྱིར།། ཕྲ་དང་རག་པའི་ཁྱད་པར་ལས།། གཞི་དང དངོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན།། དེས་མཚོན་ཚིག་རྣམས་ངས་བཤད་ཉོན།། འཁྲུལ་པ་ཞེས་སུ་བཤད་པ་དང།། རིག་པ་ཞེས་སུ་བརྗོད་པ་དང།། འོད་ཟེར་ཞེས་སུ་བརྗོད་པ་དང།། བསྐལ་པ་དང་པོར་བརྗོད་པ་དང།། ཐོག་མ་ཞེས་སུ་བརྗོད་པ དང།། འདས་དང་མ་འོངས་གོང་རོལ་ནས།། ཞེས་པ་དང། ང་མེད་པ་ཡི་སྔོན་རོལ་ན།། སེམས་ཅན་བྱ་བ་གདོད་ནས་མེད།། སེམས་ཅན་མེད་པའི་སྔོན་རོལ་ནས།། འབྱུང་བ་ཆེན པོ་ཡེ་ནས་འཕགས།། འབྱུང་བ་མེད་པའི་སྔོན་རོལ་ནས།། ནམ་མཁའ་ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་འཕགས།། ནམ་མཁའ་མེད་པའི་སྔོན་རོལ་ནས།། ཆོས་ཉིད་རྣམ་དག་ཡེ་ནས་འཕགས།། ཆོས་ཉིད་རྣམ་དག་ཀློང་ཡངས ནས།། ཆེན་པོ་ལྔ་ཉིད་ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག། ཆེན་པོ་ལྔ་ཡི་སྙིང་པོ་རུ།། ང་ཉིད་གཅིག་པུ་སྔོན་དུ་བྱུང།། དེ་ཕྱིར་བསྐལ་པ་འབུམ་ཁྲི་འབུམ་སྟོང་སྔོན་རོལ་དུ།། ང་ཉིད་གཞན་པས་སྔ་བར་བྱུང་བའི་ཕྱིར།། ཞེས་ངས བཤད་པ་རྣམས་ནི།འབོད་སྐད་ཀྱིས་སྡེབས་ལ་འཁྲུལ་གཞིར་འབྲུ་གནོན། རིགས་ཀྱི་བུ་ཞིབ་ཏུ་གཞི་སྣང་གི་སྐབས་སུ་བསྟན་པས་འདིར་མ་བརྗོད་དོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པའི་རྒྱུད་ ལས།ཡང་དག་པའི་གཞི་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་དང། ཡོན་ཏན་གྱི་སྣང་བ་འཁྲུལ་པའི་གཞི་གསུམ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་བདུན་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་སྟོན་ པ་རྡོ་རྗེ་འཆང།འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ནི་གང་གིས་བྱས།། འཁྲུལ་པའི་དུས་ཚོད་ཇི་ཙམ་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་གསུངས་པ། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་རིག་པ།། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དང་ཀུན་ཏུ་བརྟགས། ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་ དབྱེ་བ་དང།། མཐུན་པའི་ཚུལ་དུ་བརྗོད་ཚིགས་བསྟན།། རིགས་ཀྱི་བུ་མ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ནི། གཏི་མུག་དང་དེ་མ་ཡིན་ལ་དེར་འཛིན་པའོ།། ངེས་ཚིག་དོན་ལ་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་རིག་པའོ།། དབྱེ་བ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་དང་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པའོ།

以下是直譯成漢語的內容： 嗟夫秘密主，務必牢記！我將解釋三基之正確性。法性境之迷亂基正確，因為無覺于其顯為無情。覺性心之迷亂基正確，因為唯覺與之相應。五光身之迷亂基正確，因為色形與之相應。從細粗之差別，顯示基與實際之差別。 我將解釋由此例證的詞語，請聽。所謂迷亂、所謂覺性、所謂光芒、所謂初劫、所謂最初、所謂過去未來之前、所謂在我不存在之前、所謂本無眾生、所謂在眾生不存在之前大種本來超越、所謂在大種不存在之前虛空本來超越、所謂在虛空不存在之前法性清凈本來超越、所謂從廣大法性清凈界中五大本來清凈、所謂在五大精華中我獨一最先出現、所謂在百千萬億劫之前我比他者更早出現。 我所說這些，以呼聲韻律強調迷亂基。善男子，詳細內容已在基顯部分闡述，此處不再贅述。 這是從《離戲大明義續》中，宣說真實基無迷亂及功德顯現三種迷亂基的第十七章。 然後，秘密主又問： 嗟夫導師金剛持，迷亂之因由何造？ 迷亂時間多長久？ 如是請問。 導師答道： 迷亂之因是無明，俱生及遍計所執。 本質、定義及分類，依順序述說。 善男子，無明之本質是愚癡及執非為是。定義是于義迷惑故為無明。分為兩類：俱生無明和遍計所執無明。

། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་དེ་གང་ལས་གང་དུ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེས་ནས་གང་གི་གང་མ་རིག་ཅེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ལས་ཞེ་ན། གཞི་འཛིན པའི་རིག་པ་ལས་སོ།། གང་དང་གང་ཞེ་ན། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་མ་རིག་པའོ།། གང་ཞེ་ན་བཅོས་པས་མ་བཅོས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་དུ་མ་རིག་པའོ།། གང་གི་གང་མ་རིག་ཅེ་ན། རང་བཞིན་གྱི་འོད བྱད་ལྟ་བུས་གཟུགས་བརྙན་གྱི་འོད་བྱད་ཀྱི་རྣམ་པ་མེ་ལོང་ལ་སྣང་བ་ལྟ་བུ་མ་རིག་པའོ།། དོན་དེ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་ཅེས་བྱའོ།། ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པ་ནི། ཡུལ་ལ་རྟོགས་པ་ཕྲ་རགས་སུ་སྐྱེས ཏེ།སྐད་ཅིག་མ་སྔ་ཕྱིའི་ཚུལ་ལོ།། དཔེ་རྒན་མོ་ལོང་མ་དང་འདྲའོ།། ཀྱེ་མ་རིགས་ཀྱི་བུ། མ་རིག་པ་དེ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན། འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཐོ་ཡོར་རམ་ཐག་པ་ལ་མི་བདེན་པ་བཞིན་དུ་ རྒྱུས་མེད་དམ་སྔར་སུན་པའི་མི་ལ་དགྲར་སྣང་བའམ།སྣང་བ་མ་དག་པ་ལས་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་སྣང་བ་ལྟ་བུའོ།། དེ་ནི་ཡང་དག་པར་མེད་བཞིན་དུ་སྣང། སྣང་བཞིན་དུ་སྟོང་པའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེ་དེ་བཞིན་དུ། མ་རིག་དངོས་སུ་མེད་ལ་ཉམས་སུ་ཡོད་པའོ།། དེ་ཅི་ལས་བྱུང་ཞེན། ལུས་ཀྱི་ཐ་མ་རྫོགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩལ་མ་རྫོགས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩལ་མ་རྫོགས་པས་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་གདངས་ལྔ་ལ་ཤེས པའི་དྲན་པ་མ་སད་དོ།། དེ་ཡང་མ་གཡོས་པའི་ངང་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལས། ངང་གི་རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཡུལ་མ་འགགས་པར་སྣང་བ་ལ། སྔར་མཐོང་མ་མྱོང་བ་དེ་ལས་ཡིད་འགྲོགས་ཏེ། རང་སྣང་ཆེན པོར་རྟོགས་པའི་མཐའ་མ་ཆོད་དོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་མ་རིག་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ།། མ་རིག་པ་དང། མ་ཤེས་པ་དང། གཏི་མུག་དང། མ་རྟོགས་པ་དང། མ་གོམས་པ་དང། དོན་མ་མཐོང་བས་འཁྲུལ་པ་དང། ཕྱིན ཅི་ལོག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱུང་ཡང་མ་རིག་པ་གཉིས་སུ་བཤད།ཅེས་གསུངས་སོ།། ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ་འཁྲུལ་པའི་དུས་ནི་རང་གི་ལུས་ལས་ཤར་སྟེ་འཛིན་པ་སྐྱེ་བའི་དུས་སོ། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་ གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས།འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་དང་དུས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང། འཁྲུལ་པའི་རྐྱེན་རྣམས་གསུང་དུ་ གསོལ།ཞེས་ཞུས་སོ།

以下是直譯成漢語的內容： 若問俱生無明從何處與何物同生，不知何物？善男子，從何處？從執基之覺性。與何物？與俱生智慧和無明。何處？在未經造作的法性界中不知。不知何物？如自性光明之映象光明相在鏡中顯現般不知。此即稱為俱生無明。 遍計所執無明是對境生粗細分別，以前後剎那方式。譬如盲老婦。 嗟乎善男子，無明並非真實存在。那麼如何？如柱子或繩子非真實，或對陌生人或曾得罪之人視為敵人，或因不清凈顯現而見繩為蛇。雖非真實卻顯現，顯現而空。善男子，如是譬喻，無明實無而體驗中有。 從何而生？身體最終圓滿而智慧力未圓滿，智慧力未圓滿故於所見境智慧自光明五種上覺知記憶未醒。又從不動之普賢性中，性之自性智慧大種境無礙顯現，對從未見過之境生起意念，未能決定為大自顯。善男子，此為無明之論據。 雖有無明、不知、愚癡、未悟、未習、未見義而迷亂、顛倒等說法，但無明說為二種。 嗟秘密主，迷亂之時即從自身顯現而生執著之時。 這是從《離戲大明義大續》中，宣說迷亂之因與時的第十八章。 然後，秘密主又問： 嗟乎世尊金剛持， 請說迷亂諸緣由。 如是請問。

སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་བཤད་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡིད་ལ་ཟུང། རྒྱུ་དང་རྒྱུ་ཡིས་རྐྱེན་དུ་བསྟན།། བདག་པོའི་རྐྱེན་དང་དམིགས་པའི་རྐྱེན།། མཚུངས་པའི་རྐྱེན་དང་དེ་བཞིའོ།། རྒྱུ་ དང་རྒྱུ་ཡིས་རྐྱེན་བཤད་པའོ།། རྒྱུ་ནི་རིག་པ་འགག་པ་མེད། རྐྱེན་ནི་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཡིན། རིག་པ་ཆོས་སྐུའི་མཚན་ཉིད་ནི། རིག་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཤེས་རབ་ཐོགས་པ་མེད། མཐིང་ག་དཀར་སེར་དམར་དང་ལྗང གུ་ཡིས།སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་ཅིང་རང་རང་རྒྱུར་གནས་པའི།། ཆོས་ཉིད་དག་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུར་ཤར། ཡེ་ཤེས་འབྱུང་ལྡན་ནམ་མཁའི་གཞའ་ལྟར་ཡལ། དེ་ཡི་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་ལ། དེ་ལས་དེ་བཞིན་བྱད་དང་ གཟུགས་བརྙན་བཞིན།། རང་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་རྟོག་བདག་རྐྱེན་ཤར།། དེ་ཡི་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་ལ།། དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ཡུལ་དུ་སྣང།། རྐྱེན་དུ་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་བྱུང།། དེ་ལ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཞེས བརྗོད།། དེ་རྣམས་མཚུངས་པས་འཁྲུལ་རྐྱེན་བྱས།། དེ་ལ་མཚུངས་པའི་རྐྱེན་ཞེས་བརྗོད།། དེ་དུས་གཟུང་འཛིན་རྣམ་རྟོག་གིས།། རང་བཞིན་འོད་ལྔ་གསལ་མ་ནུས།། གཟུགས་བརྙན་ལྔ་ལ་བག་ཆགས པས།། མཚོ་ལ་དར་ཆགས་ཞོ་ལ་སྤྲིས་ཆགས་ལྟར།། གླིང་བཞི་རི་རབ་གླིང་ཕྲན་སྣང།། དེ་ཡི་བཅུད་ལ་སྲིད་པའི་སྒོ་ང་དང།། རྩི་ཤིང་སྨན་དང་མེ་ཏོག་ནགས་ཚལ་འཁྲུངས།། རླན་དང་དྲོད་ལས་སྐྱེས པ་ཡིན།། དེ་ལྟར་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ལས།། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལོགས་སུ་བསྐལ།། ཤེས་པས་མ་བཟུང་རླན་དང་དྲོད་ལས་སྐྱེས།། མཆོག་ཏུ་པདྨའི་སྒོ་ང་གྲུབ།། ཨུ་དུམ+W་ར་དག་ལ་བརྟེན།། དྲི་མེད་ཡེ་ཤེས་བརྫུལ ནས་སྐྱེས།། འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་བདག་ཉིད་ཅན།། སྲིད་པའི་སྒོ་ང་མ་དག་སྟེ།། ཤེད་བུ་ཤེད་རིགས་དེ་ལས་སྐྱེས།། ཆགས་སྡང་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན།། དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ནོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། རིགས་ཀྱི་བུ དེ་ལ་མཚོན་པའི་ཚིག་བསྟན་པ།དང་པོ་གཞི་མཚོན་གོང་དུ་བྱུང།། སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་འོག་ནས་འབྱུང།། དེ་གཉིས་བར་དུ་རྩལ་འཕྲོ་བ།། བར་གྱི་བསྐལ་པར་བཤད་པ་ཡིན།། རང་གི་ས་ལ་གནས་པས་ ན།། མི་བསྐྱོད་པ་ཞེས་དེ་ལ་བྱ།། དེ་མ་ཡིན་ལ་དེར་འཛིན་གྱིས།། འོད་ལྔ་འགྲིབ་ཅིང་རིག་པ་སྟོངས།། མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་ཡིན་པར་བཤད།། འགྲོ་མ་ནུས་པས་འཕྱེ་བོ་ཡིན།། ངོ་བོ་གསལ་ལ་མི་འགོག་པ།། དངོས་སུ གསལ་མ་ནུས་པ་ཡིན།། མི་གསལ་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། གཞི་ལས་འཕགས་ཞིང་སེམས་ཅན་སངས་རྒྱས་དངོས་མ་ཡིན། བར་ན་མྱུ་གུ་ཇི་བཞིན་ནོ།

以下是直譯成漢語的內容： 導師開示道：善男子，我說你當記住。因及因緣為緣所示，增上緣與所緣緣，等無間緣共四種。現解說因及因緣。因是覺性無滅，緣是法性空性。覺性法身之相為覺空不二智慧無礙。以青白黃紅綠各自特徵執持並各自為因，清凈法性如鏡顯現，智慧具足如虛空彩虹消逝。 其後剎那，如其面容與影像般，從自生起分別為增上緣顯現。其後剎那，所緣相為境顯現，生起執為緣之分別。此稱為所緣緣。彼等相同造成迷亂緣，此稱為等無間緣。 此時由能取所取分別，不能明顯自性五光。由五影像習氣，如湖面結冰、酸奶凝結般，顯現四洲須彌及小洲。其中有有情蛋、草木藥草花林生長，從濕熱而生。如是從中劫中，器世間別立。未被意識執取，從濕熱而生。最勝蓮花蛋成就，依優曇缽羅，無垢智慧化生。具五大本性。 有情蛋不凈，生出舍脫舍種。具貪嗔二性，此為身之所依。 善男子，對此示例之詞：首先基之喻前已出，佛與眾生后當出。二者之間力用顯，稱為中劫。安住自地，故稱不動。執非為是，五光減弱覺性空虛。說為不動金剛。不能行走故為跛子。本性明而不遮，實際不能明顯。不明顯而明顯之本性，超越基而非實際眾生佛陀，如中間芽苗。

། མྱུ་གུ་འབྱུང་ཞེས་དེ་ལ་བྱ།། དེ་བཞིན་ངས་བསྟན་རྒྱུད ལུང་དུ།། གང་བྱུང་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་བཤད་པའི་རྒྱུད་བཀླགས་པས་ཤེས་པ་ལས། འཁྲུལ་པའི་རྐྱེན་དང་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ལ་ཡུལ་གྱི་འཁྲུལ་པ ལུས་ཀྱི་རྐྱེན་དང་བཅས་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་དགུ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དེ་ལྟར་ན། བཅུད་ཀྱི་རིགས་དྲུག་ཇི་ལྟར་ཆགས། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན པས་བཀའ་སྩལ་པ།རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་བསྟན་གྱི་མ་ནོར་བར་ཟུང་ཞིག། ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལ་ནི་རླུང་འགྱུ་བཞིན།། ཡིད་ཀྱི་རླུང་ཡང་གླང་ཆེན་ཀུན་ཏུ་རྒྱུག། སྤྱན་གྱི་སྦྱོར་བས་སྲིད་པའི་སྒོ་ང་མཐོང།། ཐུགས་ཀྱི་ སྦྱོར་བས་སྲིད་པའི་སྒོ་ང་ལེགས་ཤིང་མཛེས་པར་མཁྱེན།། ཞལ་གྱི་སྦྱོར་བས་དེ་ལ་ཆགས་སེམས་སྐྱེས།། རིག་པ་ཡིད་དང་བཅས་པ་ཞུགས།། སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་ཕོ་མོ་གཉིས་སུ་སྨིན།། སྐྱེ་བ་བཞི་ལས་སྒོ་ང ཡིན།། གཞི་ལ་ཆེན་པོ་ལྔ་ཡིས་ཕུང་པོ་ལྔ་གྲུབ་ཅིང།། རྟེན་ལས་འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་ཆ་རྫོགས་པས།། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་གྲུབ།། ཤེད་བུ་ཤེད་ལས་རབ་ཏུ་གྲགས།། དེ་ལས་མངའ་ལས་སྐྱེས་པ་བྱུང།། མི་མཇེད འཇིག་རྟེན་རིམ་པར་ཆགས།། ཉོན་མོང་རགས་ཤིང་འབྲས་བུ་ངན།། མཐའ་མ་མནར་མེད་གནས་ལ་ཐུག། ཅེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས། ནང་བཅུད་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་བསྟན་པའི་ལེའུ སྟེ་ཉི་ཤུ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསུངས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག། ང་ཡིས་རྒྱུད་ལུང་ཐམས་ཅད་དུ།། བསྐལ་པ་ཐ་མའི་ཚིག་བརྗོད་པ།། ཚོགས་བརྒྱད་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན ཡིན།། རྒྱུ་བྱེད་སྦུབས་དང་དབུགས་ཀྱང་བཅས་པའི་རྟོགས་བྱེད་སེམས་སུ་བཤད། མང་པོ་འདུས་པས་ཕུང་པོ་ཡིན།། འདུས་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་བཞིན་ནོ།། ཁམས་ནི་མཚན་མའི་ཆོས་ཉིད་ཅན།། མཚན་མ་བསྐྱེད་ཕྱིར སྐྱེ་མཆེད་ཡིན།། སོ་སོ་དག་གི་སྒོ་གསལ་ཞིང།། རང་རང་ཡུལ་ལ་དབང་བྱེད་དབང་པོར་བསྟན།། གཟུགས་ནི་ཁ་དོགས་དབྱིབས་སུ་བསྟན།། སྒྲ་ནི་རྣ་བའི་ཡུལ་དུ་བསྟན།། དྲི་ནི་སྣ་ཡི་ཡུལ་དུ་བསྟན།། རོ་ནི་ལྕེ་ཡི ཡུལ་དུ་བསྟན།། རེག་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བསྟན།། དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་དེ་སྐད་བཤད།། ཚོར་བ་དུ་མ་མྱོང་བ་ཡིན།། འདུ་ཤེས་ཡུལ་ལ་མཚན་མར་འཛིན།། འདུ་བྱེད་སེམས་ལ་གཡོ་བར་བྱེད།། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དམིགས་པ སྟེ།། རིག་པ་དག་གིས་གང་གཅོད་པའོ།

這是直譯成漢語的內容： 稱為芽苗生起。如是我所示續部中，凡所出現如是當知。 由讀誦離戲明義大續解說續而知，迷亂緣及中劫之境迷亂與身緣所示品第十九。 複次秘密主問曰：器世間若如是，情世間六道如何形成？ 導師開示道：善男子，我當教示，勿錯記之。如虛空空中風動，意之風如象遍走。以眼結合見有情蛋，以意結合知有情蛋妙善美好。以口結合生貪愛心。覺性與意俱入。心根成熟為男女二種。四生中為卵生。 基中由五大形成五蘊，依處由五大分完全，蘊界處成就。舍脫舍極為著名，由彼生出自在生。堪忍世界次第形成。煩惱粗重果報惡劣，最終至無間獄處。 離戲明義大續中，示現內情世間形成品第二十。 複次宣說：嗟呼金剛持汝當聽！我於一切續部中，所說末劫之詞，乃具八識之有情。能行、能緣及氣息具足之了別心所說。眾多聚集故為蘊，聚集故如是。界為相之法性，生相故為處。各自門明晰，各自境上自在為根所示。色示為顏色形狀。聲示為耳境。香示為鼻境。味示為舌境。觸示為身境。是故如是說。 受為多種領納。想為執境為相。行為令心動搖。作意為所緣。為覺性所斷者。

། རྣམ་ཤེས་རྣམ་པར་རིག་པའོ།། ཐམས་ཅད་ཀུན་ལས་བྱེད་ཕྱིར་དང།། རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་འདུ་བྱེད་ཡིན།། རླན་ལས་སྐྱེས་པས་གློ་བུར་ཡིན།། རྫོགས་པར་སྨིན་པས་རྫུས སྐྱེས་ཡིན།། མངའ་སྐྱེས་རིམ་པར་སྨིན་པའོ།། སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་འགྱུར་ཏེ་སྨིན།། དམྱལ་བ་གདུང་པའི་ལམ་པ་ཡིན།། ཡི་དྭགས་འགོག་པའི་ལམ་པ་ཡིན།། བྱོལ་སོང་མུན་པའི་ལམ་པ་ཡིན།། མི་ཡི་ལམ་ནི་འདོམ པ་ཡིན།། ལྷ་ཡི་ལམ་ནི་གཡེང་བའོ།། གནས་པའི་ཕྱིར་དང་བགྲོད་ཕྱིར་ལམ།། རྐྱེན་དང་རྟེན་པ་མི་འབྲལ་བ།། འཁོར་དང་མྱ་ངན་འདས་པའི་ལམ།། དམྱལ་བའི་གནས་ན་བཟོད་དང་ལྡན།། ཡི་དྭགས་གནས་ན ཡིད་དང་ལྡན།། བྱོལ་སོང་གནས་ན་མྱོས་པ་དང།། མི་ཡི་གནས་ན་འདོད་དང་ལྡན།། ལྷ་མིན་གནས་ན་རྩོད་དང་ལྡན།། ལྷ་ཡི་གནས་ན་དགའ་ལྡན་ནོ།། རྟེན་པའི་དོན་ཕྱིར་གནས་སུ་བསྟན། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དག་གི རྒྱུ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་སྟེ།དེ་ཡང་རང་རང་སྒྲ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་སོ་སོར་ཕྱེ་ན་ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་མ་ཤེས་པས་མ་རིག་པའོ།། འདོད་ཆགས་ནི་ཞེན་པའོ།། ང་རྒྱལ་ནི་ ཁེངས་པའོ།། ཁོང་ཁྲོ་བ་ནི་མནར་སེམས་པའོ།། ཞེ་སྡང་ནི་འཁྲུག་པའོ།། ཕྲག་དོག་ནི་མི་བཟོད་པའོ།། དེ་དག་ནི་རྒྱུ་དྲུག་གོ། དེ་ལས་ངོ་བོ་དྲུག་དང། འབྲས་བུ་དྲུག་སྨིན་པའོ།། ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ།། དེ་དག ནི།འགྲོ་བ་དྲུག་ལ་ད་ལྟར་གནས་པའི་ཆོས་ཏེ། རྒྱུད་གར་བྱུང་ཡང་བསྐལ་པ་ཐ་མའི་ཆོས་སུ་འདིར་བཤད་པ་ལྟར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག། ཅེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། འབྱུང་བ་ལྔ་ མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉེར་གཅིག་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། འཁོར་བ་རྒྱན་དང་རོལ་པར་ཤར་བའི་དོན་དེ་ལྟར་ལགས་ན། དེ་ལྟར་འབྱུང་བའི་འབྱུང་བ་ལྔ་བཤད་དུ གསོལ།ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་དཔེ་དང་བཅས་པ་རྣམས།། ངས་བཤད་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡིད་ལ་ཟུང།། ངོ་བོ་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་བསྟན། འབྱུང་བའི་དངས་མ་ལྔ་དང་སྙིགས་མ་ལྔ།། དངས་མ་ལྔ་ཡི་ངོ་བོ་ནི།། མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ།། སྙིགས་མ་ལྔ་ཡི་ངོ་བོ་ནི།། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་ལྔ།། འབྱུ་ང་བ་ལྔ་ཡིས་ངེས་ཚིག་བསྟན་པ་ནི།། རིག པའི་རྩལ་དུ་འཆར་བ་དང།། རྩལ་ལས་འཁོར་འདས་སྣང་བའོ།

這是直譯成漢語的內容： 識爲了別。由一切中作為，從因緣生故為行。從濕生故為頓生。圓滿成熟故為化生。自在生為次第成熟。卵生為變化成熟。 地獄為燒灼之道。餓鬼為阻礙之道。畜生為黑暗之道。人道為混雜。天道為散亂。因住故及行故為道。緣與依不相離。輪迴與涅槃之道。 地獄處具忍耐。餓鬼處具意。畜生處具醉。人處具欲。非天處具爭。天處具喜。為依止義故示為處。 善男子，彼等之因為煩惱，即各自入于聲之因由，分別義之差別則為業因果，不知真實義故為無明。貪慾為執著。我慢為驕傲。忿怒為懷恨。嗔恚為激憤。嫉妒為不容。彼等為六因。由此成熟六體性、六果報。 嗟呼秘密主！彼等為六道現今所住之法，無論於何續中出現，皆如此處所說末劫之法，當如是了知。 離戲明義大續中，略示五大品第二十一。 複次秘密主問曰：若輪迴顯現為莊嚴遊戲之義如是，請開示如是生起之五大。 導師開示道：五大之體性、詞義、分類及譬喻，我當宣說，汝當記憶。從體性分類門中示。五大清凈分與五濁分。五清凈分之體性為持相之五智慧。五濁分之體性為地水火風空五者。 五大之詞義示：顯現為覺性之力用，由力用顯現輪迴涅槃。

། དབྱེ་ན་མུ་བཞིར་ཤེས་པར་བྱ།། དངས་མ་སྙིགས་མ་རྣམ་པ་གཉིས།། རེ་རེ་ལའང་དེ་བཞིན་ཏེ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། འབྱུང བའི་དངས་མ་འོད་ལྔའོ།། སྙིགས་མ་ས་ཆུ་མེ་རླུང་ངོ།། དངས་མའི་སྙིགས་མ་ཤ་དང་རུས་ལ་སོགས།། སྙིགས་མའི་དངས་མ་འཇའ་ཚོན་རྣམ་པ་ལྔ།། དཔེ་ནི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་དང།། མན་ཤེལ་དག་ལ་འོད་སྣང བཞིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། འབྱུང་བ་ལྔ་མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉེར་གཉིས་པའོ།།།། ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ འཆང།། སྙིགས་མ་དངས་མ་ལྔ་ལས་ཇི་ལྟར་ཤར།། དངས་མ་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཆོས་ཉིད་དོན་ལ་སྦྱར་ན་ཇི་ལྟར་སྦྱར།། སྙིགས་མ་དངས་མར་གྲོལ་ན་ཇི་ལྟར་གྲོལ།། ཞེས་ཞུས་པས། སྟོན པས་བཀའ་སྩལ་པ།རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཉོན་ཅིག། ས་ཡི་མཚན་ཉིད་སྲ་བ་ཡིན།། ཆུ་ཡི་མཚན་ཉིད་གཤེར་བ་ཡིན།། མེ་ཡི་མཚན་ཉིད་ཚ་བ་ཡིན།། རླུང་གི་མཚན་ཉིད་ཡང་ཞིང་གཡོ།། ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཡངས་ ཤིང་གོ་འབྱེད་པའོ།། རང་རང་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དབྱེ།། དངས་མའི་ས་ལས་འོད་ཟེར་དཀར་པོ་བྱུང།། དེ་ལས་སྙིགས་མ་ས་རུ་སྣང།། དེ་བཞིན་དངས་མའི་འབྱུང་བ་ལས།། འོད་ཟེར་རྣམ་པ་བཞི་རུ་བྱུང།། དེ་ལ སྙིགས་མ་བཞི་རུ་སྣང།། དངས་མའི་སྙིགས་མའི་མཚན་ཉིད་ནི།། སྲ་བ་མེད་པར་བརྟན་པ་དང།། གཤེར་བ་མེད་པར་སྡུད་པ་དང།། གཡོ་བ་མེད་པར་བསྐྱོད་པ་དང།། ཚ་བ་མེད་པར་བསྲེག་པའོ།། ཁྱབ་པ་མེད པའི་གདངས་ཅན་ཡིན།། ཆོས་ཉིད་ཆོས་སྐུ་འགྱུར་བ་མེད།། དབྱེར་མེད་སྲ་བ་མེད་པར་བརྟན་པའི་ས།། ཆོས་ཉིད་ཆོས་སྐུ་གཉིས་མེད་དེ།། དག་པ་ཟང་ཐལ་དྲི་མ་མེད།། ཐམས་ཅད་དེ་ཡི་ངང་དུ་འདུས།། གཤེར་པ མེད་པར་སྡུད་པའིཆུ།། ཆོས་ཉིད་ཆོས་སྐུ་དབྱེར་མེད་དེ།། གཡོ་བ་མེད་པར་ཐོགས་པ་མེད།། གཡོ་བ་མེད་པར་བསྐྱོད་པའི་རླུང།། མ་སོང་གནས་སུ་ཕྱིན་པའོ།། ཆོས་ཉིད་ཆོས་སྐུ་གཉིས་མེད་པས།། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ རང་གི་གདངས་ལ་བཞུགས།། གཞན་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མངའ་བས།། ཚ་བ་མེད་པར་བསྲེག་པ་མེད།། གཞན་སྣང་མེད་པར་རང་གསལ་བ།། ཁྱད་པར་ཡེ་ཤེས་གདངས་དང་བཅས།། ནམ་མཁའ་ཁྱབ པ་མེད་པས་གདངས་ཅན་ཡིན།། སྙིགས་མའི་འབྱུང་ལྔ་འོད་ལྔའི་ནང་དུ་གྲོལ།། འོད་ལྔ་དངས་མའི་གོ་རུ་ཐིམ།། དེ་བཞིན་རྟགས་ཀྱང་རིམ་པར་འགྱུར།། ཞེས་གསུངས་སོ།

這是直譯成漢語的內容： 分類應知為四邊：清凈分與濁分兩種，各自亦復如是。善男子，汝當善記。大種清凈分為五光。濁分為地水火風。清凈分之濁分為肉骨等。濁分之清凈分為五種彩虹。譬如日光及水晶中現光明。 離戲明義大續中，略示五大品第二十二。 複次秘密主問曰：嗟呼世尊金剛持！五濁分清凈分如何顯現？清凈分大種相如何？應用於法性義時如何應用？濁分解脫為清凈分時如何解脫？ 導師開示道：金剛持當聽！地之相為堅實。水之相為濕潤。火之相為熾熱。風之相為輕動。虛空之相為廣闊開放。各自亦如是分。 清凈分之地生白色光芒，由此顯現為濁分之地。如是由清凈分大種，生四種光芒，由此顯現為四種濁分。清凈分濁分之相為：無堅實而穩固，無濕潤而聚集，無動搖而執行，無熾熱而燃燒，無遍滿而具光澤。 法性法身無變異。無二無別，無堅實而穩固之地。法性法身無二，清凈透明無垢。一切攝於其中。無濕潤而聚集之水。法性法身無二，無動搖而無礙。無動搖而執行之風。未行而已至處。法性法身無二，大智慧安住自光中。無有他現分別故，無熾熱而無燃燒。無他現而自明，殊勝智慧具光澤。虛空無遍滿故具光澤。 五濁分大種解脫於五光中。五光融入清凈分處。如是相亦次第轉變。

། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས།འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དང། ཤར་ལུགས་ཐིམ་ལུགས་དོན་དང་སྦྱར་ནས་བཤད་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉེར་གསུམ་པའོ།།།། དེ་ནས་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་ རྗེ་འཆང།། འབྱུང་བ་ལྔ་ལ་གནས་པ་ལ།། བསྐལ་པ་ཞེས་སུ་གྲགས་པ་སྟེ།། དེ་ཡི་དོན་བཤད་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། དེ་ནས་ཡང་སྟོན་པས་གསུངས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཉོན་ཅིག།། བསྐལ་པའི་ངོ བོ་བསྟན་པ་ནི།། དང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཡུལ་ཤར་བ།། ཤར་བྱ་ཤར་བྱེད་ལྟར་སྣང་བས།། དང་པོ་དུས་སུ་ཆོས་ཉིད་བསྐལ།། ངར་དུ་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་གིས།། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ནང་དུ་ནུབ།། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་བསྐལ ཞེས་བཤད།། མཐའ་མ་བཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་བསྐལ།། སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་དེ་བཞིན་བསྐལ།། ངེས་ཚིག་གཏན་ཚིགས་བཅས་པ་ཡིན།། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ།། ཡུན་དུ་གནས་པའི་བསྐལ་པའི སྒྲ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས།། བསྐལ་པ་གསུམ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉེར་བཞི་པའོ།།།། ནམ་མཁའི་མཐོང་ནས་སྣང་གསལ་གྱི་སྒྲོན་མེ་ཤར་བས། མཚན་མོ་མུན་པ་སེལ་བའི མན་ངག། བཛྲ་ཧ~ྂ་མ་རཏྣ་ཀཱ་ཡ་ཨོྂ་ཛྙཱ་ན་ཀ་ལ་བ་ག་བེ་ཀུ་ལ་ཡ་སན་ཙ་ཧཱུ~ྂ་དྷ་རྨ་ས་ར་ཀེ་ཏུ་ཧ་དུ་ཡ་ཨཱ། དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ།། ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བ་སྐུ་གསུམ་གྱི་དགོངས་པ་ལ་སྙོམས་པར་ ཞུགས་སོ།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང། འཁོར་བའི་རོལ་པར་ཤར་བ་དེ་ལྟར་ན།། དེ་ཡི་འདུལ་བྱེད་གཉིས་པོ་རུ།། དག་པ་ཆོས་སྐུ་ཆེན་པོ་ལས།། སྐུ་གཉིས་རོལ་པ ཇི་ལྟར་ཤར།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ཐུགས་རྗེའི་སྐུ་གཉིས་སྣང་བ་ཡང།། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་ལ།། མན་ཤེལ་ལྟ་བུའི་རིག་པ་གསལ།། ཉི་ཟེར་ལྟ་བུའི་ཐུགས་རྗེ་བྱུང།། ནད་པ་ལྟ་བུའི རིགས་དྲུག་ལ།། མུན་པ་ལྟ་བུའི་གཏི་མུག་པས།། དུག་གསུམ་ནད་རྣམས་སེལ་བར་བྱེད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་མགོན་པོ་རྡོ་རྗེ་འོད་དཔག་མེད།། ཆོས་སྐུ་གཞི སྣང་ཆེན་པོ་ལ།། འབྲས་བུ་ལོངས་སྐུ་ཇི་ལྟར་རྫོགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།

這是直譯成漢語的內容： 離戲明義大續中，說明大種相及顯現方式、融入方式與義理相應之品第二十三。 其後秘密主問曰：嗟呼世尊金剛持！五大所依，稱為劫，請說其義。 複次導師說道：嗟呼金剛持當聽！劫之本性開示：首先智慧境顯現，似有能現所現，初時法性劫。由我執分別，智慧現相內沒。器世界劫如是說。最後能取所取二者劫。佛與眾生亦復如是劫。此有定義及論據。分類有三種。長時安住之劫聲。 離戲明義大續中，說三劫品第二十四。 從虛空而生明光燈，驅除夜晚黑暗之口訣： (བཛྲ་ཧྂ་མ་རཏྣ་ཀཱ་ཡ་ཨོྂ་ཛྙཱ་ན་ཀ་ལ་བ་ག་བེ་ཀུ་ལ་ཡ་སན་ཙ་ཧཱུྂ་དྷ་རྨ་ས་ར་ཀེ་ཏུ་ཧ་དུ་ཡ་ཨཱ，vajra huṃ ma ratna kāya oṃ jñāna kala ba ge kula ya sana ca hūṃ dharma sara ketu ha du ya ā，वज्र हुं म रत्न काय ओं ज्ञान कल ब गे कुल य सन च हूं धर्म सर केतु ह दु य आ，వజ్ర హుం మ రత్న కాయ ఓం జ్ఞాన కల బ గె కుల య సన చ హూం ధర్మ సర కేతు హ దు య ఆ，金剛寶身智慧時輪法幢心，巴匝吽瑪囸納卡雅嗡佳那卡拉巴給庫拉雅薩納匝吽達瑪薩熱給圖哈度雅阿) 爾時世尊大金剛持，入于大悲生起三身之定。 複次秘密主問曰：嗟呼世尊金剛持！輪迴遊戲如是顯現，其調伏者二者，從清凈大法身中，二身遊戲如何顯現？ 導師開示道：悲心二身顯現亦，于如虛空之法性，如水晶般覺性明，如日光般大悲生。對如病人之六道，如黑暗般愚癡者，消除三毒諸病苦。 複次秘密主問曰：嗟呼世尊怙主無量光金剛！於法身基大顯中，果報身如何圓滿？

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ཐུགས་རྗེ་སྐུ་གཉིས་སྣང་བ་ཡང།། གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཤར་བར་བཟད།། རང་ལས་ཤེས་རབ་སྐུར་སྣང བར།། མཚན་མར་བཅས་པའི་སྐུ་མི་སྣང།། ཡེ་ཤེས་རང་རིག་ཆེན་པོ་ལ།། མཚན་མ་གཞན་སྣང་རྣམ་རྟོག་མེད།། ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་མངའ་བས།། ཤེས་རབ་སྐུ ལྔ་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རིག་པ་གཅིག་གིས་ངོ་བོ་ལས།། ཐམས་ཅད་འཆར་ཞིང་སྣང་བའི་ཕྱིར།། ཀུན་སྣང་ཆེན་པོ་ཞེས་ཀྱང་བྱ།། རང་རིག་ཡོན་ཏན མ་འགགས་པས།། རང་བྱུང་ཆེན་པོ་ཞེས་སུ་བཤད།། ཐུགས་རྗེའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་འོད་དཔག་མེད།། ཤེས་རབ་ཐོགས་པ་མེད་པས་དོན་ཡོད་གྲུབ།། དེ་ཉིད་འགྱུར་བ་མེད་པས་མི་བསྐྱོད་པ།། སྟོང་པ་རིག་པ གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པ་མེད།། ཤེས་རབ་སྐུ་ལྔའི་ངོ་བོ་ཡིན།། དབྱེ་བ་ཡོན་ཏན་སྒོ་ནས་དབྱེ།། ངེས་ཚིག་ཤེས་རབ་ལ་དེ་ལྟར་མཁྱེན་པ་མ་འགགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྐུའོ།། ཡང་ན་རང་ལ་ཤེས་རབ་མ འགགས་ལ།གདུལ་བྱ་ལ་སྐུར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ན་ཡང་དེ་སྐད་ཅེས་བཏགས་སོ།། ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། རང་ལ་སྐུ་མི་སྣང་བའི་གཏན་ཚིགས་ཇི་ལྟར་ལགས། ཞེས་ཞུས་སོ།། ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ་ ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག།རང་གི་རིག་པ་དངོས་མེད་ཡེ་དག་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་དོན་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ནི།། གཞན་སྣང་མེད་པའི་རང་བཞིན་གཞི།། གཟུགས་སྐུ་མཚན་མ་མེད་པས་རིག་པ་དངོས་མེད་ ཡིན།སྤྱན་གཉིས་དག་ནས་ཡེ་ཤེས་སྤྱན་མངའ་ཡེ་དག་ཟང་ཐལ་ཡིན། དེའི་གོང་ན་གཞན་མེད་པས་ཆེན་པོར་བཤད། ཅེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཆོས་སྐུ་ལས་ཐུགས་རྗེ་ གཟུགས་སྐུ་གཉིས་འབྱུང་བར་བསྟན་པ་དང།ཆོས་སྐུ་ཉིད་ལ་རིག་པར་རང་སྣང་ལས་སྐུ་གཉིས་མེད་པར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉེར་ལྔ་པའོ།

導師開示道：悲心二身顯現亦，僅于所化眾生顯。自現為智慧身時，有相之身不顯現。于大智慧自覺中，無他相顯及分別。 複次秘密主問曰：嗟呼具大悲心之導師！請說五智慧身。 導師開示道：由一覺性本質中，一切顯現故亦稱，大遍照尊。自覺功德無礙故，稱為大自生。具悲心力故無量光。智慧無礙故不空成就。彼性不變故不動。空性覺性不二智慧無礙。此為五智慧身本質。分類依功德而分。定義為于智慧如是了知無礙故為智慧身。或因自智慧無礙，于所化現為身故，亦如是稱。 複次秘密主問曰：于自不現身之理由如何？ 嗟呼秘密主當善聽！自覺性為無實有本凈大通徹。其義廣說如下：無他相顯之自性基，無色身相故覺性無實有。二眼清凈具智慧眼故本凈通徹。其上無他故稱大。 離戲明義大續中，說法身生悲心二色身及法身自顯為覺性無二身品第二十五。

།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་ རྡོ་རྗེ་འཆང།། གདུལ་བྱ་ཞེས་ནི་གང་ལ་བགྱི།། སྐུ་རུ་སྣང་ཚུལ་ཇི་ལྟར་སྣང།། ཞེས་ཞུས་པས། སྟོན་པས་གསུངས་པ། གསང་བའི་བདག་པོ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། རྣམ་དག་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ཡི།། ཆོས་ཉིད་ཆོས སྐུར་དབྱེར་མེད་ཀློང།། ཡེ་ཤེས་རང་གདངས་བུམ་པ་ལྔ།། མ་འགགས་པ་ཡི་མྱུ་གུ་སྣང།། ཆོས་ཉིད་དག་པའི་སྣང་ཆ་ལྔ།། མཐིངས་ག་དཀར་སེར་དམར་དང་ལྗང།། མ་འདྲེས་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས།། དེ་ལྔའི ནང་ནས་སྐུ་ལྔ་གྲུབ།། ཕྱོགསབཞི་དབུས་དང་ལྔར་གནས་ཏེ།། དབུས་ནི་ཀུན་སྣང་ཡེ་ཤེས་ལ།། བཞི་པོ་རྣམ་སྣང་ཀུན་ཏུ་ཞལ།། མི་བསྐྱོད་རིན་འབྱུང་ཆེན་པོ་དང།། འོད་དཔག་མེད་དང་དོན་གྲུབ་ཆེན་པོར སྣང།། ཕྱག་མཚན་རང་གི་ཐུགས་ལ་གནས།། ཁ་དོག་ལྔ་ཡི་བདག་ཉིད་འཛིན།། གདན་གསུམ་ངང་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས།། གདུལ་བྱ་རིགས་བཞིའི་སངས་རྒྱས་ཏེ།། དག་གཙང་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ལ།། བྱད་ཀྱི རྣམ་པ་ཤར་བ་ལྟར།། མཚན་རྫོགས་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་ནི།། ཆོས་ཉིད་དག་པའི་སྣང་བ་ལ།། མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་དང།། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དོན་གྲུབ་ཤར།། གདན་གསུམ་ངང་ལ་ལྷུན་གྱིས རྫོགས།། རང་རང་ཕྱག་མཚན་ཐུགས་ལ་གབ།། དབྱེར་མེད་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་བཞུགས།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་སྦུབས་ན་གསལ།། རང་རང་སོ་སོར་ཆོས་ཉིད་ཆེན་པོ་ལས།། ལྔ་པོ་སོ་སོའི་སྦུབས་ན གནས།། རེ་རེ་ལ་ཡང་བཞི་བཞིས་བསྐོར།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་རྫོགས་རྩལ་གྱི་མཚན་ཉིད་འཛིན།། གཉིས་མེད་ཡུལ་ལྔ་ལུས་དང་གྲིབ་མ་བཞིན།། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་མེད་ཞལ་སྦྱོར་གནས།། རྣམ་སྣང་ཞལ་གཟིགས་དགོངས་པ གཟིགས་མཁྱེན་ཡང།། རྣམ་སྣང་རང་ལས་གཞན་སྣང་མེད།། རང་བྱུང་རང་སྣང་རང་ཤར་རང་གི་མཁྱེན།། རང་རྩལ་རྩེ་གཅིག་འབྱེད་པ་མེད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན པོའི་རྒྱུད་ལས།། ཤེས་རབ་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་ལ་སྐུ་ཕྱག་རྒྱར་གསལ་ལུགས་དང་གདུལ་བྱའི་སྐུར་རྫོགས་ཤིང་མཁྱེན་པར་ཤར་བ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉེར་དྲུག་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས པ།ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ།། གནས་དང་གདན་རྣམས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། གནས་མེད་གནས་ཆེན་ཆོས་ཉིད་རྣམ་དག་ན། མ་བྲིས་དཀྱིལ་འཁོར་འགགས་ མེད་འོད་དུ་གསལ།། ཡང་དག་གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག། བཞུགས་གནས་ཆེན་པོར་དེར་བཤད་དོ།

其後秘密主復問曰：嗟呼世尊金剛持！所謂所化者為何？如何顯現為身？ 導師說道：秘密主當善聽！于清凈密嚴之法性法身無別界中，智慧自光五寶瓶，無礙芽莖顯現。法性清凈五色相，藍白黃紅及綠色，無雜明凈智慧圓。其中五身成就。安住四方及中央，中為普照智，四方為毗盧遮那遍照尊、不動佛、寶生佛、無量光佛及大成就佛。手印安住于自心，具五種顏色本性，三座中圓滿具足。所化四種姓佛陀，如清凈明鏡中，顯現容貌形相般。圓滿相好金剛持，於法性清凈顯相中，不動金剛、寶生、無量光、成就顯現。三座中自然圓滿。各自手印隱於心，無別金剛跏趺坐。於五智慧中明現。各各從大法性中，安住於五各自界。每一尊四尊環繞。具足五智力之相。二無別五境如身影。方便智慧無二雙運住。毗盧遮那觀視思維了知，然毗盧遮那自外無他顯。自生自現自顯自知，自力專注無分別。 離戲明義大續中，說智慧于所化顯現身印及圓滿所化身而生起了知品第二十六。 其後秘密主復問曰：嗟呼世尊大金剛持！請說處所及座位。 導師開示道：于無處大處清凈法性中，未畫曼陀羅無礙光明顯。最勝如實秘密曼陀羅，說為彼大安住處。

། དེར་བཞུགས་གདན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས།། རྟགས་དང་ཁྱད་པར་ཆོས་ཀྱི་གདན།། རྟགས་ལ་རྣམ་པ་ལྔར བཤད་དེ།། སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་རྟགས།། རྩལ་གསུམ་རྫོགས་པ་སེང་ཆེན་གདན།། སྐུ་གསུམ་ཆོས་ཉིད་ངང་ན་གནས།། མི་འགྱུར་གླང་ཆེན་གདན་དུ་བཏིངས།། དངོས་མེད་བརྡའ་ཡིན་ཆོས་ཉིད་ངང་ལ བཞུགས།། སྐུ་གཉིས་ཆོས་ཉིད་སྤྱོད་པའི་རྟགས།། བསྐྱོད་པའི་ཤུགས་འཆང་རྟ་མཆོག་གདན།། མཚོན་པའི་བརྡར་བྱེད་ཐུགས་རྗེའི་ཤུགས་ཀྱིས་བསྐྱོད།། ཐུགས་རྗེས་འགྲོ་ལ་མཛེས་པའི་དོན་བྱེད་པས།། མཛེས་པ རྨ་བྱའི་གདན་མཆོག་བཏིང།། དེས་མཚོན་དཔེ་ཡིས་མཐུན་པར་སྣང།། རྫུ་འཕྲུལ་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྲིན་ལས་ཐོགས་མེད་མཛད།། དེ་ཡི་རྟགས་སུ་མཁའ་ལྡིང་ཐོགས་མེད་གདན།། དེ་རང་མ་ཡིན་ཆོས་མཐུན་མཚོན་པའི དཔེ།། དངོས་སུ་ཐུགས་རྗེ་རྫུ་འཕྲུལ་སྟོབས་དང་ལྡན།། ཐབས་མ་འགགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང། ཤེས་རབ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལས།། གཉིས་མེད་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་གསལ།། དེ་རྟགས་ཉི་ཟླ་རྣམ་གཉིས གདན།། བརྗོད་མཚོན་སྒྲ་སྟེ་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་དངོས།། རང་རིག་ཁོང་ནས་ཡེ་ཤར་དྲི་མས་གོས་པ་མེད།། དེས་མཚོན་པདྨའི་གདན་ཏེ་དངོས་མེད་དོན་ལ་སྦྱོར།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གྱི་རྒྱུད ཆེན་པོ་ལས།བཞུགས་གནས་དང་གདན་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉེར་བདུན་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། གདན་གྱི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་དཔེ་ རྣམས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་འགྱུར་མེད་ཡིན།། བསྡུས་པ་དེ་ལས་མེད་མོད་ཀྱི།། དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་མཚོན་ནས་ཀྱང།། རྟགས་ཀྱི་གདན་ལ་རྣམ པ་ལྔ།། ཁྱད་པར་གདན་ལ་རྣམ་པ་གཉིས།། ཆོས་ཉིད་གདན་ལའང་དེ་དང་མཚུངས།། རང་རང་དོན་གྱི་ངོ་ལས་སྦྱོར།། ངེས་ཚིག་དེ་ལ་བཞུགས་ཕྱིར་གདན་ཞེས་བྱ།། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ།། རྟགས་དང ཁྱད་པར་ཆོས་དང་གསུམ།། དེ་ལས་ཕྱེ་བས་གོང་མ་བཞིན།། དཔེ་ནི་རྒྱལ་བློན་གདན་ལ་བཞུགས་པ་བཞིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། གདན་གྱི་དོན་བཤད་པ་བསྟན་པའི ལེའུ་སྟེ་ཉེར་བརྒྱད་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། གདན་ལ་རྫོགས་པའི་གཙོ་བོ་ལས།། འཁོར་གྱི་སྣང་བ་ཇི་ལྟར་ཤར།། ཚོམ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་ལྟར ལགས།། རྗེས་འཇུག་འཁོར་ལ་བཤད་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།

以下是完整的漢語直譯,不包括藏文: 由於所居處座位的殊勝,標誌和特殊法的座位。標誌分為五種:三身不可分離的標誌,三力圓滿的大獅子座。三身安住於法性中,不變的大象座鋪展。無實體的表徵,安住於法性中。二身行於法性的標誌,具有移動力的最勝馬座。作為象徵的表徵,由悲心力而動。以悲心為眾生做美好之事,因此鋪設最勝孔雀美麗的座位。由此表示以譬喻相應顯現。以神通力無礙地行持事業,以此為標誌,無礙的空行座。不僅如此,還表示法相應的比喻。實際具有悲心、神通力,無礙方便的智慧,以及不變的法性智慧。從中顯明不二的身與智慧,其標誌為日月二種座位。所說表示的聲音即是空性智慧本身。自覺性從內在本來顯現無染。以此表示蓮花座,應用於無實體的意義。 如是所說。出自《離戲明義大續》中安住處與座位教授品第二十七。 複次,密主復問: 啊呀世尊金剛持,請說座位的本質、詞源、分類及譬喻。 如是請問。 導師答道: 本質是不變的法性。雖然總括而言僅此而已,但從分類角度來說明,標誌座位有五種。特殊座位有兩種。法性座位也與此相同。各自從意義本身應用。詞源是因為安坐其上故稱為座位。分類有三種:標誌、特殊和法性。從此再分則如前所述。譬喻如國王大臣坐于座位上。 如是所說。出自《離戲明義大續》中解釋座位意義品第二十八。 複次,密主復問: 啊呀世尊金剛持,從圓滿的主尊座位上,眷屬的顯現如何生起?如何是部類壇城?請為後學眷屬解說。 如是請問。

། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་མི་བསྐྱོད་ལས།། ས་སྙིང་བྱམས་པ་གཡས་དང་གཡོན།། ཐུགས་རྗེ་ཐབས་ཀྱི་སྐུ་རུ ཤར།། ཡུམ་ཆེན་སངས་རྒྱས་སྤྱན་དག་ལས།། ལཱ་སྱ་པུཥྤེ་གཡས་དང་གཡོན།། ཐབས་དང་ཐབས་ཀྱི་ཆ་འཛིན་ལས།། ཤེས་རབ་ཤེས་རབ་ཆ་འཛིན་པས།། རེ་རེ་ལའང་གཉིས་གཉིས་སྣང།། ཚོམ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར གཅིག་ནང་གསལ།། དེ་བཞིན་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ལས།། ཀུན་བཟང་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་གཉིས།། གཡས་དང་གཡོན་དུ་ཤར་ཅིང་གསལ།། མཱ་མ་ཀཱི་ལས་གཡས་གཡོན་དུ།། མཱ་ལེ་དྷཱུ་པེ་གཉིས་སུ་གསལ།། ཚོམ བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་གཅིག།བཅོམ་ལྡན་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ལས།། སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་འཇམ་དཔལ་གཉིས།། མ་འགགས་གཡས་དང་གཡོན་ན་གསལ།། ཡུམ་ཆེན་ན་བཟའ་དཀར་མོ་ལས།། གཱི་ཏཱི་མ་ དང་ཨཱ་ལོ་ཀེ།གཡས་དང་གཡོན་དུ་དེ་བཞིན་གནས།། ཚོམ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་གཅིག། བཅོམ་ལྡན་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་ལས།། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་སྒྲིབ་པ་སེལ།། གཡས་དང་གཡོན་དུ་རྣམ་པར་གསལ།། ཡུམ་ཆེན་ དམ་ཚིག་སྒྲོལ་མ་ལས།། ནརྀ་ཏཱི་གནྡྷེ་གཡས་དང་གཡོན།། ཚོམ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོརམ་ཆེན་པོ་གཅིག། ཡབ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ།། ཡུམ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའོ།། དེ་ཡིས་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་གསལ།། དེ རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་ཡི།། མཐའ་གཉིས་ལས་ནི་རབ་འདས་ཤིང།། རྟག་ཆད་མཐའ་བཞི་རྣམ་པར་དག། བསྣོལ་བའི་སྒོ་བ་ཡབ་ཡུམ་བརྒྱད།། ཡོན་ཏན་རྩལ་རྫོགས་མ་འགགས་བཞི་བཅུ་གཉིས།། མཚན་དང དཔེ་བྱད་མ་ལུས་རྫོགས།། ཐུགས་རྗེའི་མཛད་སྤྱོད་རྒྱན་དང་རོལ་པར་ཤར།། རྣམ་རྟོག་མི་མངའ་ཅིར་ཡང་ས་ལེར་མཁྱེན།། ཡེ་ཤེས་ལུས་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་མངའ་བས།། མངོན་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམ པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན།། མ་འགགས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་གསུང་ནི་འགྱུར་མེད་ཡི་གེ་དྲུག། ཐུགས་རྗེ་སྤྲུལ་སྐུར་བྱ་བའི་གཞི་མ་འགགས།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ ལས།། ལོངས་སྐུའི་འཁོར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཉེར་དགུ་པའོ།

世尊開示道: 從不動金剛佛,左右現出地藏和彌勒,顯現為悲心方便身。從大佛母佛眼,左右現出拉西和普貝,從方便和具方便分,由智慧和具智慧分,每一個都顯現兩個。在一個部類壇城中明顯。 同樣,從寶生佛,左右明顯顯現普賢和虛空藏二尊。從瑪瑪吉左右,明顯顯現瑪蕾和度貝二尊。一個大部類壇城。 從世尊無量光佛,觀音和文殊二尊,無礙地顯現於左右。從大佛母白衣佛母,吉提瑪和阿洛給,同樣安住於左右。一個大部類壇城。 從世尊不空成就佛,金剛手和遣除障礙,明顯顯現於左右。從大佛母三昧度母,納日提和甘地左右。一個大部類壇城。 諸佛父為普賢,諸佛母為普賢母。由此明顯普賢父母。 他們超越四顛倒的二邊,遠離常斷四邊。交叉的門父母八尊。功德力圓滿無礙四十二尊。相好圓滿無餘。悲心事業顯現為莊嚴和遊戲。無分別而明瞭一切。具有法眼的智慧身,現前圓滿成佛一切種智。無礙自生智慧語是不變的六字(咒)。悲心化身的基礎無礙。 如是所說。出自《離戲明義大續》中示現報身眷屬品第二十九。

།།། དེ་ནས་ཡང་སྟོན་པས་གསུངས་པ། དེ་ཡིས་མཚོན་པའི་ཚིག་རྣམས་བཤད་ཀྱིས་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། རྒྱུད་དང་ལུང་དུ་ངས་བཤད་པའི།། ལོངས་སྐུ ཞེས་སུ་འབྱུང་ན་དེ་སྐད་བཤད།། དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་སུ་འབྱུང་བ་དང།། གཙོ་འཁོར་ཞེས་སུ་འབྱུང་བ་དང།། ལྔ་ལྡན་རྫོགས་ལྡན་ཞེས་སུ་འབྱུང་བ་དང།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་པ་དང།། རིགས་ལྔའི་སངས རྒྱས་ཞེས་པ་དང།། སེམས་པ་སེམས་མ་ཞེས་པ་དང།། འོད་གསལ་རང་སྣང་ཞེས་པ་དང།། མཚན་རྫོགས་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་ཞེས་པ་རྣམས།། ཚིག་དོན་མང་ཡང་མདོར་བསྡུས་བསྟན་པ་ཡིན།། སྐུ་ལ་མཚན་དཔེས རབ་བརྒྱན་པས།། མཚན་རྫོགས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་སོ།། འབོད་སྐད་ཐབས་གསུམ་དོན་གྱིས་ཁོག་སྡེབས་ལ།། ལོངས་སྐུའི་སྣང་བ་དེ་བཞིན་བཤད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས། ལོངས་སྐུ་མཚོན་པའི་ཚིག་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་སུམ་བཅུ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཡེ་ཤེས་སྐུ་སྟེ་རང་བྱུང་བ།། སངས་རྒྱས་སྐུ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན།། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན འཆང་བ།། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་སྐུ་ཡི་རྒྱལ།། བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་འོད་གསལ་བའི།། སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་ལགས།། རང་རང་དོན་ལ་ཇི་ལྟར་སྦྱར།། ཞེས་ཞུས་སོ།

以下是完整的漢語直譯: 然後導師又說道:我將解釋這些表示的詞語,請好好記住。 在續部和教法中我所說的,如果出現"報身"一詞就如是解釋。出現"壇城"一詞,出現"主尊眷屬"一詞,出現"具五圓滿"一詞,出現"如來"一詞,出現"五部佛"一詞,出現"勇士勇母"一詞,出現"光明自現"一詞,出現"具相金剛持"等詞。雖然詞義眾多,但這裡簡略闡述。 身體以相好莊嚴,故稱為具相金剛持。以三種方便的呼喚聲音契合意義,報身的顯現如是解釋。 如是所說。出自《離戲明義大續》中示現表示報身詞語品第三十。 然後密主又問道: 智慧身即自生,具有五佛身的本質,具有三十二相,圓滿受用報身之王,四十二尊光明,其總的特徵如何?如何應用於各自的意義? 如是請問。

། སྟོན་པའི་བཀའ་རྩལ་པ། སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད བསྟན་པ་ནི།། མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ།། བྱས་པ་མེད་པར་རང་བྱུང་བས།། ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་འོད་ཀྱི་སྐུ།། གྲུབ་ཚུལ་མཚོན་ཚུལ་བསྡུས་པ་ཡིན།། སངས་རྒྱས་སྐུ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན།། མཚན་གྱི་རྣམ གྲངས་གཙོ་བོར་བསྡུས།། རྣམ་སྣང་ལ་སོགས་རིགས་ལྔའི་སྐུ།། མེ་ལོང་ནང་གིས་གཟུགས་བརྙན་བཞིན།། སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྐུ།། ཐུན་མོང་མཚན་དང་ལྡན་པའི་སྐུ།། སྐུ་རེ་ལ་ཡང་ཡོངས རྫོགས་པའི།། ཐུན་མོང་སྤྱི་ཡི་མཚན་དཔེ་བསྟན།། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སྐུ་ཡི་རྒྱལ།། སྐུ་ཡི་རྔམས་དང་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས།། སྤྲུལ་སྐུའི་མཚན་མ་ཟིལ་གྱིས་གནོན།། ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་མདོར་བསྡུས་ཡིན།། བཞི་བཅུ རྩ་གཉིས་འོད་གསལ་བ།། རང་རང་ལྷ་ཡི་དོན་བཤད་ན།། སྐུ་གཅིག་སྐུ་ལྔར་གསལ་བ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཡིན།། དེ་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་མི་བསྐྱོད་པ།། ཡོན་ཏན་ཕྱོགས་མེད་འབྱུང་བས་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན ཡིན།། དྲི་མས་མ་གོས་ཐུགས་རྗེའི་རྩལ་སྣང་ནི།། འོད་དཔག་མེད་དེ་པདྨའི་སྐུ།། གང་ལ་ཐོགས་མེད་བདག་གཞན་དོན་འགྲུབ་པས།། ཕྲིན་ལས་མཐར་ཕྱིན་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་སྐུ།། ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པ དང།། ཤེས་རབ་རྣམ་གཉིས་ཀུན་བསྐྱོད་ལོངས་སྤྱོད་པས།། ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་པ།། སྐུ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་མི་འགྱུར་མི་ཕྱེད་པས།། ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ གསལ།། ངོ་བོ་མི་འགྱུར་རང་བཞིན་མི་འགག་པར།། ཐུགས་རྗེའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བས་ན།། ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་གསལ།། རང་གིས་ངོ་བོ་དྲི་མེད་རྣམ་དག་པས།། ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན པདྨ་འདབ་བརྒྱད་གནས།། ཐུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཐའ་བཞི་ལས་འདས་ཤིང།། ཚད་མེད་ཡེ་ཤེས་ཕྲིན་ལས་རྣམ་པ་བཞིས།། འགྲོ་དོན་མ་ལུས་རྫོགས་མཛད་པས།། ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ གསལ།། ཡུམ་ནི་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་སྟེ།། སྐུ་མདོག་ཕྱག་མཚན་ཡབ་དང་མཐུན།། གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་འོད་དུ་གསལ།། མ་བཅོས་རང་བཞིན་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས།། ཡུམ་གྱུར་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་དོན།། རང བཞིན་མི་འགྱུར་ངོ་བོ་འགག་པ་མེད།། ཡུམ་ཆེན་སངས་རྒྱས་སྤྱན་གྱི་དོན་ལ་སྦྱར།། ཡོན་ཏན་མདོར་བསྡུས་རང་བཞིན་མཉམ་པར་སྦྱར།། ཡུམ་གྱུར་མཱ་མ་ཀཱི་ཡི་དོན་ལ་སྦྱར།། ཡོན་ཏན་སྨིན་བྱེད་རང་བཞིན་ཀུན་དྲོ བས།། འོད་ཀྱི་མདངས་དང་ལྡན་པས་དྲི་མས་མ་གོས་སོ་སོར་སྦྱོར།།

導師開示道： 總的特徵闡述是：五種持相智慧,無作而自生,大受用光明身,這是簡要說明成就方式和表示方式。具有五佛身的本質,主要歸納為相的種類。五部佛身如毗盧遮那等,如鏡中影像,顯現而無自性之身。具有共同相好之身。每一身都具足共同普遍的相好。 圓滿受用報身之王,以身體的威嚴和莊嚴,勝過化身的相,這是簡要說明殊勝功德。四十二尊光明,如果解釋各自本尊的意義: 一身顯現為五身是毗盧遮那。其中無變化的是阿閦佛。功德無偏生起是寶生佛。無垢顯現悲心力量是無量光佛,即蓮花身。無礙成就自他利益,圓滿事業是不空成就身。 大功德遍滿一切,以二種智慧普遍受用,心的本性是八輻輪。具五身五智而不變不分,心的本性明顯為五股金剛。本質不變,自性不滅,一切悲心功德生起,故心的本性明顯為如意寶。自性無垢清凈,故心的本性安住八瓣蓮花。心的意趣超越四邊,以四無量智慧事業圓滿利益眾生無餘,故心的本性明顯為十字金剛。 佛母是智慧顯現,身色手印與佛父相同。明顯為不二智慧光明。遍滿一切的未經造作的自性界。佛母即普賢母的意義。自性不變,本質無滅。應用於大佛母佛眼的意義。簡要功德平等應用。應用於佛母瑪瑪吉的意義。功德成熟的自性普遍溫暖。具有光明光澤而無染,各自相應。

འོད་ཀྱི་མདངས་དང་ལྡན་པས་དྲི་མས་མ་གོས་སོ་སོར་སྦྱོར།། ཡུམ་གྱི་རང་བཞིན་གོས་དཀར་མོ་དང་སྦྱར།། རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་མི་ལྡོག་གནས་སུ་སྒྲོལ།། མི་འདའ་འགྱུར་མེད་ངང་ལ་གནས་པས ན།། དམ་ཚིག་སྒྲོལ་མ་ཞེས་བགྱི་དོན་ལ་སྦྱོར།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དང། རིགས་ལྔ་ཡུམ་ལྔར་སྦྱོར་བ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་སོ་གཅིག པའོ།།།། དེ་ནས་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། འཁོར་རྣམས་དོན་ལ་ཇི་ལྟར་སྦྱར།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ། འཁོར་གྱི་རྣམ་གྲངས མང་མོད་ཀྱང།། ཡབ་ཀྱི་ཆ་འཛིན་ཡབ་ལ་སྦྱོར།། ཡུམ་གྱི་ཆ་འཛིན་ཡུམ་ལ་སྦྱོར།། ཡབ་ཡུམ་གང་ཡང་གོང་དུ་སྦྱར་བ་བཞིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། དེ་ནས་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ འཆང།། འཁོར་རྣམས་དོན་དུ་སྦྱར་བ་གསུང་བར་ཞུ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། མི་བསྐྱོད་ཆེན་པོའི་ཞལ་གཟིགས་པས།། མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་དོན་རིག་པ།། ས་ཡི་སྙིང་པོ་དོན་ཀྱི་མཚན།། གསལ་བའི རྟེན་གྱུར་མ་སྐྱེས་བྱམས་པའི་དོན།། གཟིགས་པའི་རྣམ་པ་མ་འགགས་པས།། དེ་གཉིས་དུས་མཚུངས་ལཱ་སྱ་པུཥྤེའི་མཚན།། རིན་བྱུང་ཆེན་པོ་ཞལ་གཟིགས་པས།། མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་རིག་པ་ཀུན་ཏུ བཟང།། གསལ་བའི་རྟེན་གྱུར་མ་སྐྱེས་ནམ་མཁའི་དོན།། དོན་གྱི་དྲི་གསལ་མཱ་ལེ་དྷཱུ་པེའི་དོན།། འོད་དཔག་མེད་ཀྱི་ཞལ་གཟིགས་པས།། སོ་སོར་ཀུན་རྟོགས་ཡེ་ཤེས་དོན་རིག་པ།། སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་དོན་དང སྦྱར།། གསལ་བའི་རྟེན་གྱུར་མ་སྐྱེས་འཇམ་དཔལ་དོན།། སྐྱེས་པའི་ཡུམ་གྱུར་གཱི་ཏཱི་མ།། ཡེ་ཤེས་དོན་རྣམས་སོ་སོར་བསྟན།། ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་དུ་མར་མེ་གསལ།། དོན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་ཞལ་མཐོང བ།། བྱ་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ལྔར་དོན་ཡང་གཟིགས་པས།། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་དོན་གྱི་མཚན།། སྐྱེ་བའི་རྟེན་གྱུར་མ་སྐྱེས་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སེལ་བའི་དོན།། བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་དུས་དེས་ནརྀ་ཏཱི་གནྡྷེ་མ།། བརྗོད་བྱ་མང་ཡང མདོར་བསྡུས་པའོ།། གཉིས་མེད་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་དོན།། མཐའ་བཞི་ལས་གྲོལ་བདུད་བཞི་ངང་གིས་བཅོམ།། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་གྲོལ་བའི་སྒོ་བ་བཞི།། ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་བཞི་ཡི་དོན མཛད་སྒོ་མ་བཞི།། སྐུ་ལྔ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང་དྲུག། མ་འགགས་ཐུབ་པ་དྲུག་གི་དོན་དང་སྦྱོར།། ཞེས་གསུངས་སོ།

具有光明光澤而無染,各自相應。應用於佛母白衣母的自性。自性無生而安住不退轉處。安住于不變不退的狀態,故應用於誓言度母的意義。 如是所說。出自《離戲明義大續》中示現總相及五部佛五佛母相應品第三十一。 然後密主請問道: 啊!世尊金剛持,眷屬如何應用於意義? 如是請問。 導師開示道: 啊!金剛持,雖然眷屬種類眾多,但具佛父特徵的應用於佛父,具佛母特徵的應用於佛母。佛父佛母都如前所述應用。 如是所說。 然後密主請問道: 啊!世尊金剛持,請開示眷屬應用於意義。 如是請問。 導師開示道: 大不動佛面前觀見,了知映象智慧的意義,地藏王是意義之名。成為明顯依處的無生慈氏的意義。觀見的相不滅,這兩者同時是拉西布貝的名。 大寶生佛面前觀見,了知平等性智慧的普賢。成為明顯依處的無生虛空的意義。意義的香明顯是瑪雷杜貝的意義。 無量光佛面前觀見,了知妙觀察智慧的意義,應用於觀世音的意義。成為明顯依處的無生文殊的意義。成為生起的佛母是吉蒂瑪。分別示現智慧的意義。如何生起如燈明顯。 大不空成就佛面前見到,又見五種成所作智慧的意義,金剛手是意義之名。成為生起依處的無生除一切障的意義。所生能生同時是納日蒂甘德瑪。雖有許多所詮,但這是簡略。 不二法界和智慧是普賢父母的意義。自然超越四邊,降伏四魔。解脫四顛倒的四門。四無量智慧的意義是四門母。五身加上法身共六身。應用於六不滅佛的意義。 如是所說。

། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས།། ལོངས་སྐུའི་འཁོར་གྱི་དོན་ངོ་བོ་ལ་སྦྱོར་བ་བསྟན པའི་ལེའུ་སྟེ་སོ་གཉིས་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ལོངས་སྐུ་ཤར་ལུགས་དེ་ལྟར་ན།། སྤྲུལ་པ་སྐུ་ཡི་ཞིང་ཁམས་འདིར།། སྟོན་པ་བྱོན་ལུགས་ཇི ལྟར་ལགས།། སྦྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཤར།། ཞེས་ཞུས་སོ།། ཀྱེ་ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཉོན་ཅིག། ཆོས་སྐུའི་འོད་གྱུར་ལོངས་སྐུ་བཞི་བཅུ་གཉིས།། དེ་ཡིས་གསུང་ལས་རོལ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་རྣམས།། གདུལ་བྱ་དྲུག་ལ སོ་སོར་འཆམས་པར་བཤད་པའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། སྟོན་པ་བྱོན་གཞི་དེ་ལྟར་ན།། སྐུ་ཡི་འཁྲུངས་རྟེན་གང་ཞིག་གིས།། རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཇི་ལྟར་སྐྱེས།། ཞེས་ཞུས སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ཕ་དང་མ་ལ་མ་རྟེན་པར།། བུང་བ་མེ་ཏོག་འཛིན་པ་ལྟར།། ཨུ་དུམ་ཝ་རའི་མེ་ཏོག་ལ།། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་ཞུགས་བརྫུས་ནས་སྐྱེས།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཡང་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཉོན་ཅིག། ངས་ལེན་མ་མྱོང་བའི་ལུས་བླངས་པས།། མཐོང་མ་མྱོང་བའི་ཡུལ་གཉིས་མཐོང།། ཤེས་མ་མྱོང་བའི་གཏམ་ཅིག་ཤེས།། བརྗོད་མ་མྱོང་བའི་ཚིག་ཅིག་བརྗོད།། དེ་ཚེ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ སྐྱེས།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཡང་ཞུས་པ། རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཇི་ལྟར་སྐྱེས།། ཞུས་སོ།། ང་ཡི་ཆོས་སྐུ་དག་པ་ལས།། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར།། ལོངས་སྐུ་མ་བསྐྱེད་ལྷུན་རྫོགས་པས།། རྣམ་པ་ཐམས ཅད་མཁྱེན་པར་ཤར།། ང་རང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་པས།། ཆོས་རྣམས་རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤར།། ང་ཡི་གཞི་ལ་དབང་བཞི་རྫོགས།། ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་བཞི་རུ་བཅས།། དེའི་ཚེ་རང་དབང་ངང་གིས་ཐོབ།། ཐུགས་རྗེའི་སྒོ་ལྔ མ་འགགས་པས།། གདུལ་བྱའི་ཞིང་དག་ཐུགས་རྗེས་ཟིན།། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་རང་བྱུང་བས།། ཤེས་རབ་འབྱུང་བའི་གཞི་མ་འགགས།། ལྕེ་ཡི་རྣམ་ཤེས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ།། ཚིག་རྣམས་རང་རང་དོན་ལ་སྦྱོར།། ཞེས གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་ཚུལ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་སོ་གསུམ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ ཀྱེ་སྟོན་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང།། སྐུ་གསུམ་གྱི་དོན་བཤད་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་ནི་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའོ།

這是《離戲明義大續》中示現報身眷屬應用於本質意義品第三十二。 然後密主再次請問道: 啊!世尊金剛持,報身顯現如此的話,在此化身剎土中,導師降臨的方式如何?化身們如何顯現? 如是請問。 啊!金剛持請聽,法身之光成為四十二報身,從其語音中游戲顯現的化身們,對應六種所化眾生各自適宜地宣說。 如是所說。 密主再次請問道: 導師降臨的基礎如此的話,身體的誕生依靠何者?證悟的智慧如何生起? 如是請問。 導師開示道: 不依靠父母,如蜜蜂依附花朵,從優曇婆羅花中,以覺性智慧入胎化生。 如是所說。 又開示道: 金剛持請聽,我取從未取過的身體,見到從未見過的兩種境,知道從未知道的一種言論,說出從未說過的一句話。那時證悟的智慧生起。 如是所說。 又請問道: 證悟的智慧如何生起? 如是請問。 從我清凈的法身中,一切智智慧顯現。報身未生而自然圓滿,故一切相智顯現。我自身是化身,故諸法顯現為大自性。我的基礎圓滿四灌頂,具足四大河流。那時自然獲得自在。悲心五門無礙,故以悲心攝持所化剎土。意識自生,故智慧生起的基礎無礙。舌識是化身,言語各自應用於意義。 如是所說。 出自《離戲明義大續》中示現化身如何出現於世間品第三十三。 然後密主再次請問道: 啊!導師金剛持,請開示三身的意義。 如是請問。 導師開示道: 法身的本質是無偏執的智慧與無二。

། ལོངས་སྐུའི་ངོ་བོ་ནི། མཚན་ཉིད་འཛིན་བའི་ཡེ་ཤེས་གསལ་བ་ལ་མི་རྟོག་པའོ།། སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ངོ་བོ་ནི། ཐུགས་རྗེ་མ་འགགས་པའོ།། ཆོས་སྐུའི་ངེས་ཚིག་ནི་ཁྱབ་པ་དང་རྟེན་བྱེད་པའོ།། ལོངས་སྐུའི་ངེས་ཚིག་ནི། ཞིང་དག་པ་དང འཁོར་སྨིན་པ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པའོ།། སྤྲུལ་སྐུའི་ངེས་ཚིག་ནི་མ་འགགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་སྣ་ཚོགས་པར་སྤྲུལ་པའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་སྐུའོ།། ཡུན་ཐུང་བའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་སྐུའོ།། མཐུན་པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་སྐུའོ།། མ་ངེས་པར སྣང་བའི་ཕྱིར་ན་སྤྲུལ་སྐུའོ།། ཆོས་སྐུ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། རིག་པ་ངོས་བཟུང་བྲལ་ཞིང་མི་འགྱུར་བས། ཆོས་སྐུའི་ཆོས་སྐུའོ།། རིག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྐུ་ལ་མཁྱེན་པ་མ་འགགས་པས་ཆོས་སྐུའི་ལོངས སྐུའོ།། གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་བའི་སྐུ་ལྔ་ནི། ཆོས་སྐུའི་སྤྲུལ་སྐུའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ནི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། གཞི་ལ་གནས་པའི་སྐུ་གསུམ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། འབྲས་བུ་གཞི་ལ་གྲུབ་པ་ཞེས ཀྱང་བྱའོ།། སྐུ་གསུམ་ཇ་ལོག་ཆེན་པོ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། འབྲས་བུའི་ངང་ལ་གནས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། ལོངས་སྐུའི་ཆོས་སྐུ་ཆེན་པོ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཆེན་པོའོ།། ལོངས་སྐུའི་ལོངས་སྐུ་རིགས་བཞིའོ།། ལོངས སྐུའི་སྤྲུལ་སྐུ་ནི་སེམས་པ་དང་སེམས་མའོ།། དེ་རྣམས་ལ་མཚན་གྱི་བྱེ་བྲག་ནི། འབྲས་བུ་མངོན་དུ་གསལ་བ་ཞེས་བྱའོ།། སྐུ་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཞེས་བྱའོ།། ལོངས་སྐུའི་སྐུ་གསུམ་མོ།། སྤྲུལ་སྐུའི་སྐུ་གསུམ ནི།རིགས་བཞི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ།། སེམས་དཔའ་སེམས་མ་ལོངས་སྐུའོ།། ཐུགས་རྗེའི་འོད་ཟེར་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ།། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ནི་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བའི་སྐུ་གསུམ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། སྐུ་གསུམ་མཐའ་ལ་ བསྐྱལ་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ།དེ་རྣམས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ལ་གནས་ཤིང། སྟོན་པའི་དོན་མཛད་པས་འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་སྐུ་གསུམ་ཞེས་བྱའོ།། ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ་ངེས་པར་ཟུང་ཞིག། ང་རྡོ་རྗེའི་སེམས་པ་ནི་ སྤྲུལ་སྐུའི་ཆོས་སྐུའོ།། ང་ཡི་དབུ་ཡི་ཐོ་ཚུགས་དང། མཛོད་སྤུའི་བུ་ག་དང། ཤངས་ཀྱི་སྒྲོམ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནས་སྐུ་འཇམ་དཔལ་དྲི་མེད་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་སྤྲུལ་སྐུའི་ལོངས་སྐུའོ།། ཐུབ་པ་དྲུག དགའ་རབ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་སྤྲུལ་སྐུའི་སྤྲུལ་སྐུའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། སྐུ་གསུམ་བྱེ་བྲག་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་སོ་བཞྀ་པའོ།

報身的本質是持有特徵的智慧明顯而無分別。 化身的本質是無礙的悲心。 法身的詞義是遍及和作為依靠。 報身的詞義是清凈剎土、成熟眷屬和享受。 化身的詞義是因為無礙的悲心幻化為各種形相故稱化身。因為時間短暫故稱化身。因為顯現適宜故稱化身。因為顯現不定故稱化身。 法身份為三種:覺性離戲論且不變故為法身的法身。覺性以智慧身具無礙遍知故為法身的報身。對所化眾生顯現的五身是法身的化身。 善男子,這也稱為本質、自性、悲心三者。也稱為安住于基礎的三身。也稱為果在基中成就。也稱為三身大逆轉。也稱為安住于果位。 報身的大法身是大毗盧遮那。報身的報身是四部。報身的化身是勇識和勇識母。 這些的名相差別是:稱為"顯明現前之果"。稱為"三身安立"。是報身的三身。 化身的三身是:四部是法身。勇識和勇識母是報身。悲心光芒是化身。 啊大勇識,這也稱為悲心生起的三身。也稱為三身送至邊際。這些安住于金剛薩埵心中,因行持導師之事而稱為調伏眾生的三身。 啊密主,當確定持守。我金剛薩埵是化身的法身。我頭頂的髮髻、白毫相孔、鼻樑等處的無垢文殊心等身是化身的報身。六牟尼、大樂金剛等是化身的化身。 如是所說。 出自《離戲明義大續》中示現三身差別品第三十四。

།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི བདག་པོས་ཞུས་པ།ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། དེ་མཚོན་ཚིག་རྣམས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ། ངས་བསྟན་རྒྱུད་ལུང་ཐམས་ཅད་ དུ།ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་རྣམ་གྲངས་གང་བྱུང་ཡང།། ངས་བསྟན་གོང་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག། ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། རྣམ་གྲངས་དོན་རྣམ་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་ སྩལ་པ།ངོ་བོ་ནི་མ་བྱས་པ། མ་བཅོས་པ། མ་སླད་པ། མི་འགྱུར་བ་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ། འདུས་མ་བྱས་པའི་ཡེཤེས་ཆེན་པོ།། ནམ་མཁའི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད། སྟོང་པ་རྡོ་རྗེའི་ཆོས་ཅན། རིག་པ་དངོས་མེད་ ཡེ་དག་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོའོ།། རང་བཞིན་ནི་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ལ། མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ། མ་འགགས་པར་ངོ་བོ་ནང་ན་འོད་གསལ་བའོ།། ཐུགས་རྗེ་ནི་སྙིང་པོ་སྐུ་ལྔ། ཕྱག་རྒྱ་མི་འགགས པར་གསལ་བའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ངོ་བོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། རང་བཞིན་ལོངས་སྐུ། ཐུགས་རྗེ་སྤྲུལ་སྐུ་སྟེ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་མ་འགགས་པར་གནས་པས་གཞི་གནས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་མོ།། རྒྱུ་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ། འབྲས་བུ དག་པ་ཆོས་ཉིད་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ནང་གསལ་དུ་གནས་པ་ནི།ཡོན་ཏན་དུ་གྲུབ་པ་སྟེ། གཞི་ལ་གྲུབ་པའི་སྐུ་གསུམ་ཞེས་བྱའོ།། སྐུ་གསུམ་ཇ་ལོག་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཚན་ཉིད་སྡེ་གསུམ་ལས་ཇ་ལོག་སྟེ། འདུས་ བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀ་ནས་དག་པའི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ།། སྔགས་ཕྱི་པ་ལས་ཇ་ལོག་སྟེ། རིགས་ལྔ་གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་བས་སྤྲུལ་པ་སྟེ། ལོངས་སྐུ་ལ་སྤྲུལ་སྐུ་ཇ་ལོག་གོ།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ ཕྱི་ཐུན་མོང་ལས་ཇ་ལོག་སྟེ།བདག་གིས་མ་བསྒོམས་མི་བསྒོམ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་དང་མི་འབྲལ་བར་གནས་སོ།། འདུག་ཚུལ་ཇ་ལོག་སྟེ། ཆོས་སྐུ་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་བདག་མེད་བསམ་འདས་ཀྱི་ སྐུ་ཡིན་པས།ཆོས་སྐུ་ཇ་ལོག་གོ།། ལོངས་སྐུ་སྤྲུལ་སྐུར་ཇ་ལོག་ཅིང། སྤྲུལ་སྐུ་ལོངས་སྐུར་ཇ་ལོག་པས་ན་ཇ་ལོག་གོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དེས་ན་ལོངས་སྐུ་མན་ཆད་ནས་ལྟོས་པའི་བརྗོད་ཚིག་གོ།། དེ་ལ་བྱེད་པ་མེད་ པར་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་ལྟར་གནས་པས་ན་ཆེན་པོའོ།། སྐུ་གཉིས་རང་གི་གཞིའི་ངང་ལ་གནས་ཤིང་འབྲས་བུའི་ངང་ལ་གནས་པས་ན། དོན་འགྱུར་བ་མེད་པར་གནས་སོ།

然後密主又問道： "啊啊世尊金剛持，請宣說那些象徵詞。"如是請問。 導師答道： "啊密主，我在所有教法、續部、言教中所說的本質、詞義、分類、同義詞等，你都應如前所述般了知。" 密主又問道："請宣說同義詞的含義。"如是請問。 導師答道： "本質是無作、無為、無染、不變、自性清凈、無為的大智慧、如虛空般的法性、空性金剛法相、覺性無實有本來清凈的大透徹。 自性是基礎智慧中持有五種特徵的智慧，無礙而本質內在明亮。 悲心是五種本質身，無礙明顯的手印。 善男子，本質是法身，自性是報身，悲心是化身。一切的基礎無礙安住，故為基礎安住的三身。 清凈因的法身中，清凈果的法性和色身二者內在明顯安住，這是功德成就，稱為基中成就的三身。 所謂三身逆轉是：逆轉於三種特徵宗，從有為法本來清凈的自生智慧任運成就。逆轉于外密，五部對所化眾生顯現為化身，即報身逆轉為化身。逆轉于大圓滿等外共同，未修未修持而不離大自性的見地而安住。安住方式逆轉，因為法身和色身二者是超越思維的無我之身，故法身逆轉。報身逆轉為化身，化身逆轉為報身，故稱逆轉。 善男子，因此從報身以下是相對的言說。對此無作為而自然如是安住，故稱為大。二身安住于自己的基礎狀態中，安住于果位狀態中，故義無變化而安住。"

། ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ་རྣམ་སྣང་ལ ལོངས་སྐུའི་ཆོས་སྐུར་བཞག་པ་ནི།རྣམ་སྣང་ལ་རིགས་བཞི་འབྱུང་ཞིང་རྣམ་སྣང་གི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཁྱབ་པ་སྟེ། རིགས་བཞིའི་གཞི་འམ་ཤེས་བྱར་གྱུར་པའོ།། རིགས་བཞི་ཡང་ཡང་རྣམ་སྣང་གིས་ཐུགས་རྣམ་པར་ དག་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་མར་འཁོར་དུ་སྨིན་པས་སེམས་དཔའ་དང་སེམས་མ་ལ་ཐུགས་རྗེ་སྤྱོད་པའོ།། དེས་ན་རིགས་བཞི་ལོངས་སྐུའོ།། དེ་ལས་ཐུགས་རྗེ་བྱེ་བྲག་མི་འདྲ་བར་མཁྱེན་པས་སེམས་དཔའ་སེམས་མར སྤྲུལ་པའོ།། དེ་བཞིན་ཆོས་སྐུ་སྐུ་གསུམ་གྱི་བཞག་ལུགས་དང་སྤྲུལ་སྐུ་སྐུ་གསུམ་གྱི་བཞག་ལུགས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ།། སྐུའི་ཆེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཏེ་གདུལ་བྱ་འཁོར་སྨིན་པ་རྣམས་ལ་མངོན་པར སྣང་བས།འབྲས་བུ་མངོན་པར་གསལ་བའི་དུས་ཤེས་པར་བྱའོ།། ཐུགས་ཀྱི་མཁྱེན་པས་ཡར་ཆོས་སྐུར་གསལ་ཞིང། སྤྱན་གྱི་སྤྲུལ་པས་མར་སྤྲུལ་སྐུར་གསལ་ཏེ། བར་ན་སྐུ་མཆོག་གསལ་བས་ན། རྣམ་པར་བཞག་ པའོ།། ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་རྣམ་རྟོག་མི་མངའ་བས་གཟིགས་ལ་ཞལ་གྱི་བར་ནས་ཡི་གེ་དྲུག་གིས་འོད་འཕྲོ་བས། འཛམ་བུ་གླིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔར་གསལ་ཞིང། འགྲོ་དྲུག་སྤྱིའི་སྣང་ན་ཐུབ པ་དྲུག་གནང་བས།ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བའི་སྐུ་གསུམ་ནི། ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་ལུགས་པར་པ་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།། དེས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དངོས་མཛད་པས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ། འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་སྐུ་གསུམ་མོ།། མ་ འགགས་པ་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་སྟེ།རྩལ་ལམ་ཐུགས་རྗེ་དེ་ལྟར་སྣང་བའོ།། དེ་ནས་ཆོས་སྐུ་ཞེས་པ་དང། ལོངས་སྐུ་ཞེས་པ་དང། ཐུགས་རྗེ་ཞེས་པ་དང། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཞེས་པ་དང། མགོན་པོ་ཞེས་པ་དང། དཔལ་ཞེས་ པ་དང།སྐྱབས་ཞེས་པ་དང། སྟོན་པ་ཞེས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྒྲོན་མ་ཞེས་པ་མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས། སྐུ་གསུམ་མཚོན་པའི་ཚིག་དང་ སྐུའི་རྣམ་གྲངས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་སོ་ལྔ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། སྐུ་གསུམ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི།། སངས་རྒྱས་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་རྣམ་གྲངས་གསུང དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་པས་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་དྲི་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།། ངེས་ཚིག་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་དག་ཅིང། མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པས་ནའོ།། དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ་གཞི་ལྷུན གྲུབ་དང།རྟོགས་པ་མངོན་གྱུར་ཞེས་བྱའོ།

啊密主，將毗盧遮那安立為報身的法身是因為： 毗盧遮那中生起四部，毗盧遮那的功德遍及一切，是四部的基礎或所知。 四部又由毗盧遮那清凈心意受用，作為眷屬成熟，對菩薩和菩薩女行悲心。因此四部是報身。 由此以不同的悲心了知，化現為菩薩和菩薩女。 同樣也應了知法身三身的安立方式和化身三身的安立方式。 身的殊勝圓滿，對成熟的所化眷屬顯現，應知這是果位明顯顯現的時候。 心的智慧向上明顯為法身，眼的化現向下明顯為化身，中間明顯殊勝身，故稱為安立。 法眼無分別而觀照，從面部放射六字光明，在一億瞻部洲中明顯為金剛薩埵，在六道眾生的普遍顯現中現為六佛，這是悲心生起的三身，因為是從悲心生起方式中生起的。 由此實際利益眾生，故為化身，是調伏眾生的三身。 無礙的化身，是力用或悲心如是顯現。 然後簡要說明了法身、報身、悲心、化身、怙主、吉祥、皈依處、導師、世間明燈等名稱。 如是宣說。 這是從《離戲顯義大續》中，第三十五章 宣說三身象徵詞和身的同義詞。 然後密主又問道： "請宣說本來成佛的三身， 佛的本質、詞義、 分類和同義詞。" 如是請問后，導師答道： "佛的本質是無垢智慧。 詞義是煩惱垢染清凈，智慧增長之故。 分為兩種：基礎任運和證悟現前。"

། དེ་ལ་ནི་གོང་གི་གཞི་དེའི་མཚན་དང་ལྡན་པས་ན། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ།། ཆོས་སྐུ་ལས་ལོངས་སྐུ་མཆེད་ཅིང། དེས་སྤྲུལ་སྐུར་སྟོན་པ་སྟེ། སྤྲུལ་སྐུས་འགྲོ་བ་ལ་འཆད་ པའི་ཕྱིར་ན་སྟོན་པའོ།། རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལོག་པར་རྟོགས་པའི་བདུད་བཅོམ་སྟེ། མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང། གཟུང་འཛིན་གྱི་མཐའ་ལས་འདས་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ།། དེ་ལྟར་མཁྱེན པས་རྟོགས་པ་བདག་གིས་དཔལ་ལོ།ཀུན་གྱི་དོན་བྱེད་ཅིང་འཆད་པས་ན་ཐུགས་རྗེ་གཞན་གྱི་དཔལ་ལོ།། འགྲོ་བའི་མ་རིག་པའི་མུན་པ་སེལ་པའི་སྒྲོན་མའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་ རྒྱུད་ལས།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་དང། མཚན་མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་སོ་དྲུག་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ཆོས་ སྐུའི་བདུད་འཇོམས་ཇི་ལྟར་ལགས།། ལོངས་སྐུའི་འདུད་འཇོམས་ཇི་ལྟར་ལགས།། སྤྲུལ་སྐུའི་བདུད་འཇོམས་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་སྐུ་འགག་པ་མེད་པས འཆི་བདག་གི་བདུད་བཅོམ།མཚན་མ་མེད་པས་ཕུང་པོའི་བདུད་བཅོམ། དེ་གཉིས་སུ་མེད་པས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དང་ལྷའི་བུའི་བདུད་བཅོམ། དེ་ནི་ངང་གིས་བཅོམ་པ་ཡིན། སྲོག་མེད་སྐུ་ལྔས་འཆི་བདག་གི་ བདུད་བཅོམ།ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མས་ཕུང་པོའི་བདུད་བཅོམ། སེམས་རྟོག་མེད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དང་ལྷའི་བུའི་བདུད་བཅོམ། ཆོས་སྐུ་དོན་ལྡན་རྟོགས་པའི་འཆི་བདག་གི་བདུད་བཅོམ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་དོན་ལྡན་རྟོགས་པས་ཉོན་མོངས་བདུད་དང་ལྷའི་བུའི་བདུད་ཀྱང་དེ་བཞིན་བཅོམ།ལོངས་སྐུའི་དོན་ལྡན་རྟོགས་པའི་ཕུང་པོའི་བདུད་ཀྱང་བཅོམ། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ ཞུས་པ།ཆོས་སྐུའི་ལྡན་ལུགས་ཇི་ལྟར་ལགས།། ལོངས་སྐུའི་ལྡན་ལུགས་ཇི་ལྟར་ལགས།། སྤྲུལ་སྐུའི་ལྡན་ལུགས་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་སྐུ་ཡོན་ཏན་སྒོ་ཡངས་པས།། ཡེ་ ཤེས་ལྔ་དང་སྐུ་གཉིས་ལྡན།། ལོངས་སྐུ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ལྡན།། དགོངས་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་ལྡན།། མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཆོས་དྲུག་ལྡན།། སྤྲུལ་སྐུ་ཆོ་འཕྲུལ་རྫུ་འཕྲུལ་ལྡན།། ཟུར་ཙམ་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ ཡིན།། ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། སྐུ་གསུམ་འདས་ལུགས་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།

這裡，由於具備上述基礎的特徵，故稱為佛。 從法身生起報身，由此顯現化身，化身為眾生宣說，因此稱為導師。 以證悟的智慧降伏邪解的魔，具足智慧力，超越能取所取的邊際，故稱為薄伽梵。 如是了知證悟是自己的吉祥，利益一切並宣說是悲心他人的吉祥。 是驅除眾生無明黑暗的明燈。 如是宣說。 這是從《離戲顯義大續》中，第三十六章 簡要宣說佛的本質、詞義、分類和名稱。 然後密主又問道： "啊啊薄伽梵金剛持， 法身如何降伏魔？ 報身如何降伏魔？ 化身如何降伏魔？" 如是請問。導師答道： "法身無滅故降伏死主魔，無相故降伏蘊魔，二者無二故降伏煩惱魔和天子魔。這是自然降伏。 無命五身降伏死主魔，智慧幻化降伏蘊魔，無分別心降伏煩惱魔和天子魔。 證悟有意義的法身降伏死主魔，證悟金剛薩埵化身的意義同樣降伏煩惱魔和天子魔，證悟報身的意義也降伏蘊魔。" 如是宣說。 密主又問： "法身如何具足？ 報身如何具足？ 化身如何具足？" 如是請問。導師答道： "法身功德門廣大， 具足五智和二身。 報身具足相好， 具足五種智慧， 具足六種神通。 化身具足神變神通。 這是簡要宣說。" 密主又問： "三身如何超越？" 如是請問。

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་སྐུ་མཐའ་རྣམས་ཀུན་ལས་འདས།། ལོངས་སྐུ་གཟུང་འཛིན་འཁོར་བའི་ཆོས ལས་འདས།། སྤྲུལ་སྐུ་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཐུགས་རྗེའི་ཐབས་ལྡན་པས།། འཁོར་འདས་གཉིས་ཀའི་མཐའ་ལ་མི་གནས་འདས།། འདས་ལུགས་མང་ཡང་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཡང་གསང བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།ཆོས་སྐུའི་སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟར་ལགས།། ལོངས་སྐུའི་སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟར་ལགས།། སྤྲུལ་སྐུའི་སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པའི་བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་སྐུ་མཚན་མའི་ཆོས་ གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སངས།། རང་གསལ་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་རྒྱས།། ལོངས་སྐུ་འཁོར་བའི་ཆོས་རྣམས་སངས།། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་དང།། སྐུ་ཡི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་རྒྱས།། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡི་མ རིག་པ་དང།། ལོགས་པར་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སངས།། འཁོར་བ་འཁྲུལ་བའི་སྣང་བ་སངས།། ཤེས་རབ་ཐབས་དང་ཐུགས་རྗེ་རྒྱས།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། སྐུ་གསུམ་དྲི་མ་ཇི་ལྟར དག།སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ཆོས་སྐུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དྲི་མ་དག། ལོངས་སྐུ་ཤེས་བྱའི་དྲི་མ་དག། སྤྲུལ་སྐུ་ཉོན་མོངས་དྲི་མ་དག། ཅེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་རྒྱུད་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། སྐུ་གསུམ་གྱི་ བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་དང་དྲི་མ་དག་ཚུལ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་སོ་བདུན་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། སྐུ་གསུམ་ཐུགས་རྗེ་མ་འགགས་པས།། འགྲོ་དོན་མཛད ཚུལ་ཇི་ལྟར་ལགས།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུང་དང་པོ་བྱིས་པ་ལོ་བརྒྱད་ལོན་པའི་ཚད་དུ་སྐྱེས་སོ།། དེ་ནས་ལོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་ལ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ནས། རྟོགས པས་བདག་བསྒྲལ་ཏེ།དགོངས་པ་ཉིད་ལ་ཉིད་འགྲེལ་ལོ།། དེ་ནས་ལོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་སྤྲུལ་པ་མང་དུ་ཕྱུང་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱས་ཏེ། ལྷ་གནས་དང་པོར་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གདུང་པ་བསལ་ཏེ། རིན་ པོ་ཆེའི་དར་སྐུད་ལ་མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བ་བརྒྱུས་ནས་འཁོར་ལོ་ཕྱིར་བསྐོར་ཏེ།ཐུགས་རྗེ་གཞན་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར། ལྡེམ་པོའི་དོན་ལ་དགོངས་ནས་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་རྣམས་བཤད་དོ།། དེ་ནས་ཡང་མེ་རི་འབར་བའི་རྩེ་ མོ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེན་པ་ངེས་པར་མཐོང་ནས།སྣང་བ་སྟོང་པའི་ཆོས་རྣམས་བཤད་དོ།

導師答道： "法身超越一切邊際。 報身超越能取所取輪迴法。 化身具大智慧和悲心方便， 不住于輪迴涅槃二邊而超越。 雖有多種超越方式，此為簡要宣說。" 如是宣說。 密主又問： "法身佛如何？ 報身佛如何？ 化身佛如何？" 如是請問。導師答道： "法身清凈一切相的二法顯現， 自明無二智慧增長。 報身清凈輪迴諸法， 一切種智和 身之廣大功德增長。 化身清凈無明和 一切邪見， 清凈輪迴迷亂顯現， 智慧方便和悲心增長。" 如是宣說。 密主又問："三身如何清凈垢染？" 導師答道： "法身清凈自性垢染， 報身清凈所知垢染， 化身清凈煩惱垢染。" 如是宣說。 這是從《離戲顯義大續》中，第三十七章 宣說三身薄伽梵佛陀和清凈垢染的方式。 然後密主又問： "三身悲心無礙， 如何利益眾生？" 導師答道： "善男子，首先化現為八歲童子。然後八年間在智慧命根上轉五智輪，以證悟度脫自己，在證悟中自解。之後八年間化現眾多化身利益眾生，首先在天界消除眾眷屬的痛苦煎熬，以寶珠線串珍珠瓔珞向外轉動法輪，為度化他人，思維隱密意義，宣說共同乘法。然後又在燃燒火山頂上確定見到佛陀真理，宣說顯空諸法。"

། དེ་ནས་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ། རྒྱུད་ཆེན་པོ་གསང་བ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཐུགས་ལས་བཀྲོལ། མགུར་གྱི་བུམ་པ་ལ་ འདྲིལ།ལྗགས་ཀྱི་པདྨ་ལ་བསྐྱོན། ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བཀྲམས། རིག་པའི་ཁུ་བྱུག་གསུང་དབྱངས་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་དང་ལྡན་པ་གཅིག་ཏུ་བཤད་དེ། འཁོར་གྱི་བློའི་ཐེ་ཚོམ་དང་སྤྲོས་པ་བཅད་ དོ།། ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ན་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁར་ཞལ་ཆེམས་རྣམ་པ་གསུམ་བཤད་དོ།། རྗེས་འཇུག་གི་དོན་དུ་སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་དང་གཅིག། གཅིག་ཤེས་ཀུན་གྲོལ་དང་གཉིས། རིན་ཆེན་ཀུན་འདུས་དང་གསུམ བཤད་དོ།། ངའི་རྗེས་སུ་ནི་འཇུག་ལ་ང་དང་ཕྲད་པའི་སྐལ་བ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་བཞག་པའོ།། ངའི་སྐུ་གསུམ་གྱི་གདུང་རྟེན་དེ་བཞིན་དུ་བཞག་ནས། ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ།། ཞེས་མ་འོངས་པའི དོན་དུ་དེ་སྐད་སྨྲོས་ཤིག།ཅེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། སྤྲུལ་སྐུའི་དོན་འཛད་ལུགས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་སོ་བརྒྱད་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་སྟོན་པས་མཚོན་པ་བསམ་གྱི་ མི་ཁྱབ་པའི་དགོངས་པ་ལ་བཞུགས་སོ།། དེའི་ཚེ་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་ཐབས་ཀྱི་བདག། ལྡེམ་པོའི་དོན་ལ་དགོངས་པ་ཡི།། ཐེག་བརྒྱད་དོན་རྣམས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས སོ།། རིན་པོ་ཆེ་མཆོད་རྟེན་བང་རིམ་དགུ་པའི་སྟེང་ནས་སྟོན་པ་གཡུའི་བྱ་ཁུ་བྱུག་སྐད་ལན་བཞིན་འདོན་པའི་མན་ངག། སཝཱ་ཧཱ་སརྦ་ཡཱ་ན་པྲ་ས་ར་ཡ་དུས་ཡ། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག།ང་དང་ང་ཡི་སྤྲུལ་པ་ཡིས། ཐུན་མོང་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི་འཁོར་གདུལ་བྱ་རྣམ་པ་གཉིས་ལ། ལྡེམ་དགོངས་སུ་བསྟན་པའོ།

然後在靈鷲山上，從心中開啟大續部秘密稀有諸法，在喉嚨寶瓶中迴旋，置於舌蓮上，以五種功德識展開，以具六十支分的覺性布穀鳥妙音一起宣說，斷除眷屬心中的疑惑和戲論。 二十四歲臨入涅槃時宣說三種遺教。為後來者宣說《離戲顯義》、《一知解脫一切》和《珍寶彙集》三部。說："這是為我的追隨者中無緣見到我的人而留下的。我的三身遺體就這樣留下，我將完全涅槃。"請你為未來如是宣說。 如是宣說。 這是從《離戲顯義大續》中，第三十八章 宣說化身行事方式。 然後導師又安住于不可思議的證悟中。 這時密主又問道： "啊啊薄伽梵方便主， 思維隱密意義的 八乘義理請宣說。" 如是請問。 從九層寶塔頂上，導師如翡翠布穀鳥般發出四次聲音的口訣： （薩瓦哈 薩爾瓦 雅那 普拉薩拉雅 度薩雅，ས་ཝཱ་ཧཱ་སརྦ་ཡཱ་ན་པྲ་ས་ར་ཡ་དུས་ཡ，svāhā sarva yāna prasaraya dusya，स्वाहा सर्व यान प्रसरय दुस्य，స్వాహా సర్వ యాన ప్రసరయ దుస్య，一切乘普及毀壞，薩瓦哈 薩爾瓦 雅那 普拉薩拉雅 度薩雅） 導師答道： "啊啊密主請善聽， 我與我的化身， 對共同一般和特殊兩類所化眾， 以隱密意趣宣說。"

། ལྡེམ་པོའི་ལྟ་བ་འདི་ལྟར་ཏེ།། ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་སེམས་དཔའ་ དང།། ཀྲི་ཡོག་སྡེ་གསུམ་བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས།། བདེན་པ་ཕྱོགས་རེ་ནས་བཟུང་ནས།། གཟའ་གཏད་བཅས་པའི་ལྟ་བ་བརྒྱད།། བློ་ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་མུར་འཛིན་པས།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ལ་མ ཟློས།། དེ་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡིན།། དོན་ལས་ཉམས་དང་གོལ་བའི་ཕྱིར།། ཞེ་འདོད་བློ་ཡི་ལྟ་བ་ཡིན།། ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཞེ་འདོད་ཆས་པའི་ལྟ་བ་བརྒྱད། གང་ཟག་བདག་མེད་རྟོགས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག མ་སྤངས།། ཆོས་ཀྱི་བདག་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང།། འཛིན་པའི་རྒྱུན་རྟོག་སྐད་ཅིག་འགགས།། རྟགས་ཆད་གཉིས་ལས་འདས་པར་བལྟ།། དཔེར་ན་ཆུ་བོ་གདྒཱ་བཞིན།། གཟུང་བྱ་ཀུན་རྫོབ་རྣམ་པར གསལ།། དོན་དམ་རྡུལ་ཕྲན་རྫས་སུ་འདོད།། དཔེར་ན་གཡག་རྔ་ནེ་སེང་བཞིན།། མདོ་སྡེ་བྱེ་བྲག་གཉིས་སུ་འདོད།། ཉན་ཐོས་ཞེ་འདོད་ཡིན་པས་ན།། གཉིས་མེད་བདེ་ཆེན་དོན་དང་འགལ།། གང་ཟག་བདག་མེད གང་མཐུན་ངེས་རྟོགས་ལ།། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་བདག་མེད་ལྟ།། དེ་གཉིས་མཚན་མར་ངེས་འཛིན་པ།། རང་རྒྱལ་ཞེ་འདོད་ལྟ་བ་ཡིས།། གཉིས་མེད་བདེ་ཆེན་དོན་ལས་ཉམས།། བདག་གཉིས་བྲལ བར་བལྟ་ཞིང་བདེན་གཉིས་ཚུལ་དུ་འདོད།། དོན་དམ་སེམས་སུ་བལྟ་བ་དང།། ཀུན་རྫོབ་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པ།། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་སྨིག་རྒྱུ་བཞིན།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྟ་བ་ཡིན།། གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་དོན ལས་གོལ།། མི་རྟོག་སྐྱེ་འགག་མེད་པའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་ཀྱང།། སེམས་དཔའ་རྣམ་གཉིས་རྗེ་དང་བྲན་དུ་བལྟ།། ཀྲི་ཡཱའི་ལྟ་བ་ཞེ་འདོད་དང་བཅས་པས།། ཀུན་བཟང་བདེ་ཆེན་དོན་དང་འགལ།། མི་རྟོག་ངང ལས་མ་གཡོས་སྐྱེ་འགག་བྲལ་བཞིན་དུ།། སེམས་དཔའ་རྣམས་གཉིས་སྤུན་དང་གྲོགས་པོར་བལྟ།། ཨུ་པ་ཡོ་གའི་འདོད་པ་ཡིས།། དབྱེར་མེད་ཡེ་ཤེས་བདེ་ཆེན་དོན་ལས་འགལ།། མ་སྐྱེས་འགག་པ་མེད་ཅིང་མི རྟོག་གཡོ་བ་མེད་བཞིན་དུ།། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལྷ་དང་ལྷ་མོར་བལྟ།། མ་ཧཱ་ཞེ་འདོད་མཚན་མར་འཛིན།། སྤྲོས་བྲལ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་དོན་ལས་གོལ།། མ་གཡོས་མི་རྟོག་སྐྱེ་འགག་མེད་བཞིན་དུ།། དབྱིངས དང་ཡེ་ཤེས་ལྷ་དང་ལྷ་མོར་འཛིན།། ཨ་ནུའི་ཞེ་འདོད་ལྟ་བ་ཡིན།། དངོས་མེད་ཟང་ཐལ་རང་སྣང་བདེ་ཆེན་དོན་ལས་གོལ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས།། ཐེག་པ་བརྒྱད་ཀྱི་གྲུབ མཐའ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་སོ་དགུ་པའོ།

隱密見解如下： 聲聞、緣覺、菩薩， 事續三部、生圓二次第， 執著部分真理， 帶有執著的八種見解。 執著於二種境界， 未契合自覺智慧。 因此是顛倒的， 偏離實義而迷失， 是意欲心的見解。 啊密主，八種意欲的見解： 雖證人無我，未斷法我。 法我顯現為能取所取二者。 執著相續念頭剎那滅， 超越常斷二邊， 如恒河之水。 所取顯現為世俗， 勝義為極微實體， 如牦牛尾毛。 主張經部毗婆沙二宗， 是聲聞的意欲， 違背無二大樂之義。 證悟相應人無我， 對法界見一分無我。 執著這二者為相， 是緣覺意欲見解， 偏離無二大樂之義。 觀二無我，主張二諦， 勝義見為心， 世俗不誹謗， 如夢幻海市蜃樓， 是菩薩見解， 偏離無二智慧之義。 雖安住無念無生滅中， 視二種菩薩為主僕， 事續見解帶有意欲， 違背普賢大樂之義。 安住無念無生滅中， 視二種菩薩為兄弟朋友， 優波瑜伽的主張， 違背不二智慧大樂之義。 無生無滅無念無動中， 視界處為天神天女， 摩訶瑜伽執著相， 偏離離戲大樂之義。 無動無念無生滅中， 執著界智為天神天女， 阿努瑜伽的意欲見解， 偏離無實體通透自顯大樂之義。 如是宣說。 這是從《離戲顯義大續》中，第三十九章 宣說八乘宗義。

།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་སྟོན་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ཐེག་པ་བརྒྱད་དུ་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་དེ།། དགོངས་པ་ཉམས་སུ་ཇི་ལྟར་ལེན།། ཞེས་ཞུས སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། དམིགས་གཏད་བཅས་པའི་བསྒོམས་པ་བརྒྱད།། རྩོལ་བའི་བློ་ཡིས་ཡུལ་བཟུང་ནས།། ཉན་ཐོས་ཐེག་པས་འདི་ལྟར་བསྒོམ།། རང་ལུས་རྡོས བཅས་ཕུང་པོ་ལ།། མི་གཙང་རྫས་སུ་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད།། རྣམ་པར་སྔོ་དང་བམ་པ་དང།། རུལ་བ་མྱགས་པར་བསྒོམ་པ་སྟེ།། གཟུགས་ཕུང་ཞེན་པའི་མཐའ་ལས་བཟློག། ཞི་གནས་ཡན་ལག་བཅུ གཉིས་ལྡན།། ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་དང་རྟོག་པ་སྤང།། རང་རྒྱལ་འདོད་པ་འདི་ལྟར་བསྒོམ།། དང་པོ་མ་རིག་ལ་སོགས་ནས།། མཐའ་མ་རྒ་ཤིར་ཐུག་པར་བསྒོམ།། རང་གི་དཔྲལ་བར་སེམས་གཏད་དེ།། ཀེང་རུས དཀར་པོ་མཐེབ་ལོངས་ཙམ།། དེ་ལ་སེམས་ཟིན་བརྟན་པ་དང།། དེ་ལས་མཆེད་ནས་ཀེང་རུས་བལྟ།། དེ་ནས་རིམ་པར་འགག་པར་བསྒོམ།། བྱང་སེམས་འདོད་པ་འདི་ལྟར་བསྒོམ།། དེ་ཡང་བློ་ཡིས་འདོད་པ ཡིས།། སེམས་ཙམ་སེམས་ཉིད་རང་གསལ་བསྒོམ།། དབུ་མ་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟར་བསྒོམ།། ཀྲི་ཡའི་འདོད་པ་འདི་ལྟར་བསྒོམ། སྟོང་པའི་ལྷ་ཚོགས་སྔོན་སོང་ནས།། རིགས་གསུམ་ཕྱག་རྒྱ ལྡན་པར་བསྒོམ།། ཡོ་གའི་ཞེ་འདོད་འདི་ལྟར་བསྒོམ།། བྱང་ཆུབ་རྣམ་ལྔ་སྔོན་སོང་ནས།། སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་ལྡན་པར་བསྒོམ།། མ་ཧཱ་ཡོ་གའི་བསྒོམ་པ་ནི།། ཏིང་འཛིན་རྣམ་གསུམ་སྔོན་སོང ནས།། ཞི་ཁྲོ་རབ་འབྱམས་བསྒོམ་པར་བྱེད།། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ལྡན་བསྒོམ་པའི་མཆོག།། ཨ་ནུ་ཡོ་གའི་ཞེ་འདོད་བསྒོམ་པ་ནི།། སྙིང་པོ་བརྗོད་པ་སྔོན་སོང་ནས།། ཕུང་པོ་ལྷ་ཡི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི།། དཔེར་ན་ཆུ་ལས་ཆུ་བུར དང།། ཚཝ་ཚཝ་བརྐོས་ཕོར་ནང་ནས་བཏོན་པ་བཞིན།། སྐད་ཅིག་མ་ལ་གསལ་བར་བསྒོམ།། བསམ་ཏན་ཡན་ལག་སྔོན་སོང་ནས།། དངོས་གཞི་བྱེ་བྲག་དེ་ལྟར་བསྒོམ།། དགོས་ཆེད་མཐར་ཕྱིན་འབྲས་བུ་ཐོབ།། ཅེས གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཐེག་པ་བརྒྱད་ཀྱི་བསྒོམ་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་བཅུ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། རང་རང་དོན་ལ་བསྒོམ་དུས སུ།། སྤྱོད་པའི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟར་སྤྱད།། ཅེས་ཞུས་སོ།

然後，密主又問道： "啊啊，導師金剛持， 如是宣說八乘， 其密意如何修持？" 導師回答道： "金剛持，請善加聽聞。 八種帶有執著的修法， 以勤勉心執取境界。 聲聞乘如是修： 對自身有質礙的蘊， 生起不凈物的想法， 觀想為青色、腫脹、 腐爛、潰爛， 以遠離色蘊的執著。 具足十二支止觀， 斷除六識境界和分別。 緣覺乘如是修： 從最初的無明等， 直至最後的老死， 將心專注于自己眉心， 觀想一個拇指大小的白色骨骼， 心念穩固於此， 然後擴充套件觀想全身骨骼， 再逐漸觀想其消失。 菩薩乘如是修： 以心意欲， 修唯心自明， 中觀修如虛空般真諦不二。 事續如是修： 先觀空性天眾， 修具三部手印。 瑜伽續如是修： 先經五種菩提， 修具三十七尊四種手印。 大瑜伽的修法： 先經三種三摩地， 修寂忿無量， 以四印相應修為最勝。 阿努瑜伽的意欲修法： 先誦心咒， 四蘊天尊手印， 如水中泡沫， 如雕刻盒中取出， 剎那間明顯觀想。 先經思維支分， 正行如是修持， 為達目的獲得果位。" 如是宣說。 這是從《離戲顯義大續》中，第四十章 宣說八乘修法。 然後，密主又問道： "各自修持之時， 行為細節如何實踐？"

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། གསང་བའི་བདག་པོ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། ཐེག་བརྒྱད་རང་གི་སྤྱོད་པ་བསྟན།། སྡུག་བསྔལ་རྩོལ་བསྒྲུབ་བཅས་པར་སྤྱོད།། སྤྱོད་པ བླང་དོར་མེད་པར་མ་རྟོགས་པས།། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་བླང་དོར་སྤྱོད།། ཉན་ཐོས་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་ནི།། མ་བྱིན་ལེན་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད།། སྲོག་གཅོད་རྣམ་པར་སྤང་པ་སྟེ།། ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་དག། ངག གི་སྤྱོད་པ་དག་པ་ནི།། རྫུན་དང་ངག་འཁྱལ་ཕྲ་མ་དང།། ཞེ་གཅོད་ཚིག་རྣམས་མེད་པར་སྤྱོད།། ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དག་པ་ནི།། བརྣབ་སེམས་གནོད་སེམས་ལོག་ལྟ་བྲལ་བ་ཡིན།། དགེ་བཅུ་རྣམས་ནི་རང་གི་དོན དུ་སྤྱོད།། རང་རྒྱལ་བ་ཡི་སྤྱོད་པ་ནི།། རྫུ་འཕྲུལ་ཡ་མ་ཟུང་འགའ་ཡིས།། འགྲོ་དོན་ཤས་ཙམ་སྤྱོད་པར་བྱེད།། བྱང་ཆུབ་སེམས་པའི་སྤྱོད་པ་ནི།། ཚད་མེད་བཞི་དང་བསྡུ་བ་བཞི།། གཙོ་རུ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྤྱོད།། ཀྲི ཡ་པ་ཡི་སྤྱོད་པ་ནི།། ཕྱི་ནང་རྫས་གསུམ་དག་པར་སྤྱོད།། ཡོ་ག་དག་གི་སྤྱོད་པ་ནི།། ཕྲིན་ལས་རྣམ་པ་བཞི་དག་དང།། ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་སྤྱོད་པར་བྱེད།། མ་ཧཱ་ཡོ་གའི་སྤྱོད་པ་ནི།། ཐབས་དང་ཤེས་རབ གཉིས་སྒོ་ནས།། འགྲོ་དོན་མཐའ་རུ་ཕྱིན་པར་སྤྱོད།། ཨ་ནུ་ཡོ་གའི་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་ནི།། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སུ།། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས།། གཉིས་མེད་གཅིག་ལ་ཡོངས སུ་སྤྱོད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས། ཐེག་པ་བརྒྱད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཞེ་གཅིག་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། སྟོན་པ་ཐུགས རྗེ་ཐབས་ཀྱི་བདག།དེ་ཡིས་འཇུག་སྒོ་བསྲུང་མཚམས་དང།། སྒྲུབ་པའི་ཐབས་རྣམས་ཇི་ལྟར་ལགས།། སོ་སོའི་འབྲས་བུ་ཅི་ལྟར་སྨིན།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ངེས་ཟུང་ ཞིག།ཞུགས་ནས་དེ་ཡི་དོན་སྤྱོད་པས།། སོ་སོའི་འཇུག་སྒོ་སྤྱོད་པར་བསྡུ།། ལྟ་བའི་དོན་ལས་མི་འདའ་བས།། སོ་སོའི་དམ་ཚིག་ལྟ་བར་བསྡུ།། སོ་སོའི་ལྟ་བ་གོམས་པས་བསྒྲུབ་པའི་མཆོག། དེ་ལ་དེ་ཉིད་དེར་ བསྡུས་པའོ།

導師回答道： "密主，請善加聽聞。 我將宣說八乘各自的行為。 伴隨痛苦努力修行， 未證無取捨， 故行非共取捨。 聲聞行為的特點是： 斷除不與取、非梵行、 殺生，身行清凈。 語行清凈是： 無虛妄語、綺語、離間語、 惡語。意行清凈是： 遠離貪心、害心、邪見。 為自利而行十善。 緣覺的行為是： 以少許神通， 稍作利他行。 菩薩的行為是： 四無量心和四攝法， 主要為利他而行。 事續的行為是： 清凈行持外內三物。 瑜伽續的行為是： 行持四種事業， 以及四種真實性。 大瑜伽的行為是： 從方便智慧二門， 圓滿利他行。 阿努瑜伽的行為階段是： 以無二的方式， 界與智慧二者， 無二一味而行。" 如是宣說。 這是從《離戲顯義大續》中，第四十一章 宣說八乘行為。 然後，密主又問道： "具大悲方便的導師， 其入門、守護界限， 修行方法如何？ 各自果位如何成熟？" 導師回答道： "金剛持，請謹記。 入門後行持其義， 各自入門攝於行。 不離見解之義， 各自誓言攝於見。 各自見解熟習為修行之最， 彼攝於彼性。"

། ཐེག་པ་སོ་སོའི་འབྲས་བུ་ནི།། ལྟ་བ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་འབྲས་བུའི་མཆོག། ཉན་ཐོས་དག་གི་འབྲས་བུ་ནི།། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་མཐར་ཕྱིན་པས།། འབྲས་བུ་ཟུང་བཞི་ཡ་བརྒྱད་སྨིན།། རང་རྒྱལ་དག་གི འབྲས་བུ་ཡང།། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་མཐར་ཕྱིན་པས།། དགོས་པ་འབྲས་བུ་རྣམ་གཉིས་ཐོབ།། དཔེར་ན་ནེ་ཙོ་བསེ་རུ་བཞིན།། བྱང་སེམས་དག་གི་འབྲས་བུ་ཡང།། ལྟ་བ་སྒོམ་པ་སྤྱོད་པ་རྣམས།། མངོན་འགྱུར་ས་བཅུ རིམ་སྦྱངས་ནས།། ཀུན་དུ་འོད་ལ་གནས་པར་འདོད།། ཀྲི་ཡའི་འབྲས་བུ་རྫོགས་པས་ནི།། རང་གི་ལྟ་སྒོམ་དོགས་ཆོད་པས།། རིགས་གསུམ་སྐུ་གསུམ་ངོ་བོར་འདོད།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་ས་ནོན་པའོ།། ཡོ་ག་དག་གི འབྲས་བུ་ནི།། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས།། སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་མངོན་རྫོགས་ཏེ།། སྐུ་གསུམ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ།། མ་ཧཱ་ཡོ་གའི་འབྲས་བུ་ནི།། ལྟ་བ་ལ་སོགས་མངོན་གྱུར་ནས།། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར མངོན་རྫོགས་པས།། བཅུ་གཅིག་ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་ས་ལ་མངོན་པར་འགྲུབ། ཨ་ནུ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཡང།། ལྟ་བ་དག་གི་དགོས་པ་ནི།། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་མཚན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ས་མནོན་ནས། མ་ཆག་པདྨ ཅན་གྱི་ས་ལ་གནས།ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཐེག་པ་སོ་སོའི་འབྲས་བུ་དང། འཇུག་སྒོ་བསྲུང་མཚམས་སྒྲུབ་ཐབས་གསུམ་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པའི་བསྡུ་ཐབས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ ཞེ་གཉིས་པའོ།

各乘的果位是： 見解現前是最勝果。 聲聞的果位是： 見、修、行圓滿后， 成熟四雙八輩果。 緣覺的果位也是： 見、修、行圓滿后， 獲得二種果位。 如鸚鵡、獨角獸。 菩薩的果位也是： 見、修、行諸法， 次第清凈十地后， 安住遍光地。 事續圓滿的果位是： 自身見修無疑后， 成為三部三身本性， 達到持金剛地。 瑜伽續的果位是： 以見修行加持力， 現證三十七尊， 三身自性任運成就。 大瑜伽的果位是： 見等現前後， 現證大手印， 成就第十一遍光地。 阿努瑜伽的果位也是： 見的目的是， 達到具相金剛薩埵地后， 安住不動蓮花地。 如是宣說。 這是從《離戲顯義大續》中，第四十二章 宣說各乘果位、入門、守護界限、修行方法三者攝於見修行的方法。

།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ཐེག་བརྒྱད་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་དང།། འབྲས་བུ་མཐར་ཕྱིན་དེ་ལྟར་ན།། ཨ་ཏིའི་དོན་ལ་འཇུག་པ་ཡི།། མན་ངག རིམ་པ་ཇི་ལྟར་ལགས།། འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ།། སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔ།། རང་ལ་རང་ཆས་ཡོད་པ་ལ།། གང་ཟག་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་རྣམས།། ཀུན་གྱི་མི་རྟོགས་ཇི་ལྟར ལགས།། ཕྱི་ཡི་ཡུལ་ཉིད་ཆོས་ཉིད་ལ།། གཞན་གྱི་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་སྟེ།། མཐོང་བ་མེད་པ་ཇི་ལྟར་ལགས།། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་བཤད་དུ་གསོལ།། དེ་སྐད་ཅེས་ནི་ཞུས་པ་ལས།། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་བཀའ་སྩལ་པ།། ཉོན ཅིག་གསང་བདག་ཞུ་བ་པོ།། སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་དོན།། ངོ་བོ་གཅིག་ལ་མཚོན་ཚུལ་ཕྱེ།། དེ་དོན་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བ་ནི།། རང་རིག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རུ་འདུས།། རང་རིག་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཐབས།། དུས་གསུམ་སངས རྒྱས་ཀུན་གྱིས་ཀྱང།། བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཆོས་བཤད་ཀྱང།། ཅར་གྱིས་བསྟན་པའི་གདམས་ངག་མེད།། དེ་ཕྱིར་ལམ་དུ་ཞུགས་ཚད་ཀྱིས།། རང་གི་རིག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། རང་ལ་རང་ཆས་ཡོད་གྱུར་ཀྱང།། རྟོགས པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནོ།

然後，密主又問道： "啊！世尊金剛持， 八乘見修行， 及其究竟果如是。 那麼入阿底瑜伽義， 教授次第如何？ 一切眾生皆具有， 三身五智慧， 本自具足。 然入道之人， 為何皆不了知？ 外境即法性， 無他遮蔽， 為何不見？ 懇請金剛持解說。" 如是詢問后， 金剛持回答道： "請聽，密主問者。 三身五智慧之義， 本體一而分別說。 其義歸一即是： 自覺法身中攝。 證悟自覺之方便， 三世諸佛雖宣說， 八萬四千法， 然無頓教之教授。 因此入道者， 雖本具自覺法身， 卻未能證悟。"

། རང་རིག་ཆོས་སྐུར་མ་རྟོགས་པས།། ཕྱི་ཡི་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་ལྔ།། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད་ཡིན་གྱུར་ཀྱང།། འབྱུང་བ་རྣམ་ལྔ་རང་གར་བཟུང།། དེ་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་དཀའ།། དེ་སྐད ཅེས་ནི་གསུངས་པ་དང།། གསང་བའི་བདག་པོས་ཡང་ཞུས་པ།། སྟོན་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ།། གང་ཟག་ཕྱི་མའི་དོན་ཆེད་དུ།། ད་ལྟ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ཡི།། ཅར་གྱིས་བསྟན་པའི་གདམས་ངག་ནི།། ཐུགས རྗེས་འཁོར་ལ་གསུང་དུ་གསོལ།། དེ་སྐད་ཅེས་ནི་ཞུས་པ་ཡིས།། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་ཡང་གསུངས་པ།། ཐ་མལ་རང་རྒྱུད་ཤེས་པ་ནི།། ཅར་གྱིས་བསྟན་པས་རྟོགས་པའི་ཆོས།། གང་ཟག་ཕྱི་མའི་དོན་ཆེད་དུ།། བསྟན ཀྱང་སྣོད་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀའ།། དཔེར་ན་ཨུ་དུམ་ཝ་ར་བཞིན།། བརྒྱ་སྟོང་ཁྲི་ལས་རེ་རེ་ཞིག། འགའ་ཙམ་ཟུང་ཙམ་འབྱུང་སྲིད་ན།། དེ་ཡིས་དོན་དུ་ང་ཡིས་བསྟན།། དེ་སྐད་སྟོན་པས་གསུངས་པ་དང།། གསང་བའི བདག་པོ་ཡང་ཞུས་པ།། སྟོན་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ།། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་དང།། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་གནས་ལུགས་དོན།། ཅར་གྱི་བསྟན་པས་རྟོགས་པའི་ཆོས།། སལ་གྱིས་བསྟན་པའི་གོ་བའི་དོན།། འདི དོན་སྟོན་པའི་སློབ་དཔོན་དེ།། ཅར་ཕོག་མན་ངག་མཁས་པ་དང།། སློབ་མའི་སྣོད་རྟོགས་མཁས་པ་དང།། སྣོད་ལྡན་ཐུགས་རྗེ་འཛིན་པ་དང།། བལྟ་བསྒོམ་དོན་ལ་གནས་པ་དང།། སྤྱོད་པ་རྐྱེན་གྱིས མི་ཚུགས་པ།། དེ་ལྟ་བུ་ཡི་སློབ་དཔོན་དེ།། གཞན་གྱི་སྐྱོན་སྣང་མཆིས་གྱུར་ཀྱང།། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དང་བ་ཡིས།། ཡང་དག་སྐྱེ་མེད་དོན་ཆེན་ཞུ།། ཡང་ནི་སྟོན་པས་གསུངས་པ་ནི།། ཡང་དག་སྐྱེ་མེད་བསྟན པའི་སྣོད།། དད་བརྩོན་བརྟུལ་ཞུགས་ཤེས་རབ་ཆེ།། གཏོང་ཕོད་མོས་གུས་བརྣགས་པ་ཆེ།། ལ་ཟློའི་ཆོས་དང་སློབ་དཔོན་དང།། འདི་ཉིད་དོན་ལ་མོས་པ་ཆེ།། སེར་སྣའི་མདུད་ཁྲོལ་ལོངས་སྤྱོད འབུལ།། ལོངས་སྤྱོད་མེད་ན་རང་ལུས་འབུལ།། མན་ངག་ཞུ་བའི་དོན་ཆེད་དུ།། བུ་དང་ཆུང་མ་ལ་སོགས་ཏེ།། སྲོག་ལ་བབ་ཀྱང་གཏོང་ནུས་ན།། ཡང་དག་སྐྱེ་མེད་ཅར་གྱིས་བསྟན།། དེ་སྐད་སྟོན་པས གསུངས་པ་དང།། གསང་བའི་བདག་པོས་ཡང་ཞུས་པ།། སློབ་དཔོན་མན་ངག་ལྡན་པ་དེས།། སློབ་མ་གོང་བཞིན་སྣོད་ལྡན་ལ།། ཅར་གྱིས་བསྟན་པའི་མན་ངག་འདིས།། ལྔ་བརྒྱའི་དུས་ལ་ཉེ་བའི་ཚེ།། ཐོས་པ་བྱ རུ་ཚེ་ཚད་ཐུང།། དགོན་པ་བསྟེན་དུ་འཚོ་བ་ཉམས།། སྤྱི་རུ་བཤད་པའི་མན་ངག་འདིས།། ཤེས་རབ་ཅན་དང་ཐོས་པ་ཅན།། ཇི་སྲིད་ཆ་ཡིས་རྟོགས་སྲིད་ཀྱང།། རང་གི་མཚན་ཉིད་མཐོང་བ་མེད།

不能證悟自覺法身， 故外部五大元素， 雖本是法界， 卻執著五大為實有。 因此難以證悟法性。 如是說已， 密主又問道： "大金剛持導師， 為利後世眾生， 現今即能證悟的， 頓教教授， 請慈悲為眾宣說。" 如是請問后， 金剛持又說： "平常自心意識， 頓教所證之法， 為利後世眾生， 雖欲宣說，堪能領受者極其稀少。 如優曇缽羅花， 百千萬中或許一二。 為彼等利益我今宣說。" 導師如是說已， 密主又問道： "大金剛持導師， 諸佛之密意， 及眾生實相之義， 頓教所證之法， 漸教所悟之義。 能教此義之上師， 精通頓悟教授， 善知弟子根器， 具大悲攝受堪能者， 安住見修之義， 行為不為緣所動。 如是上師， 雖有他人所見過失， 仍應以身語意清凈， 祈請真實無生大義。" 導師又說： "能領受真實無生教法之器， 具信精進戒行大智慧， 能捨具信敬仰極大， 於三寶、上師及此義深信， 能解吝嗇結獻供養， 無財則獻身， 為求教授， 兒女妻眷等， 縱遇命難亦能捨。 如是者當爲頓教真實無生法。" 導師如是說已， 密主又問道： "具教授上師， 對如前所述堪能弟子， 以此頓教教授， 於五百年末際時， 聞法如牦牛毛壽命短暫， 依止靜處難以維生。 此普遍宣說之教授， 雖智者與多聞者， 或能部分了解， 然不見自性。"

ཇི་སྲིད་ཆ་ཡིས་རྟོགས་སྲིད་ཀྱང།། རང་གི་མཚན་ཉིད་མཐོང་བ་མེད།། ཐོས་ཆུང་ཤེས རབ་ཆུང་བ་ཡིས།། རྟོགས་པའི་དོན་དང་མི་ལྡན་པས།། ཐོས་པ་ཆེ་ཆུང་མེད་པ་དང།། ཤེས་རབ་ཆེ་ཆུང་མེད་པ་ཡིས།། རང་གིས་མཚན་ཉིད་མ་ནོར་བར།། བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པའི་དོན།། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས གསུང་དུ་གསོལ།། ཨེ་མ་ཐུགས་རྗེ་བདག་པོ་ལགས།། དེ་སྐད་ཅེས་ནི་ཞུས་པ་དང།། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་བཀའ་སྩལ་པ།། ཉོན་གཅིག་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན།། བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཆོས་བསྟན་ཀྱང།། གང་ཟག བློ་དང་སྦྱར་བ་ལས།། ངེས་དོན་ཅར་གྱི་བསྟན་པ་མེད།། བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཐེག་དགུར་འདུས།། ཐེག་པ་རིམ་དགུ་གསུམ་དུ་འདུས།། མཚན་ཉིད་སྡེ་གསུམ་རྒྱུ་ཡི་ཆོས།། གསུང་གི་སྤྲུལ་པ་ཤཱཀ་ཐུབ་ཀྱིས།། གཏན ལ་ཕབ་ཅིང་བསྟན་པའོ།། ཕྱི་རྒྱུད་སྡེ་གསུམ་འབྲས་བུའི་ཆོས།། སྐུ་ཡི་སྤྲུལ་པ་རྣམ་སྣང་གིས།། གཏན་ལ་ཕབ་ནས་བསྟན་པ་ཡིན།། བསྐྱེད་རྫོགས་རྣམ་གཉིས་ནང་པའི་ཆོས།། ཐུགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་གསང་བདག གིས།། གཏན་ལ་ཕབ་ནས་བསྟན་པའོ།། ཐེག་བརྒྱད་རྫོགས་ཆེན་མིང་མ་ཐོབ།། དེ་ཕྱིར་གནས་ལུགས་མ་རྟོགས་ཕྱིར།། སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་འདུས་པ་ཡི།། སྤྲུལ་སྐུ་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེ་ཡིས།། རྫོགས་པ་ཆེན་པའི ཆོས་རྣམས་བཤད།། དེ་ནི་རྫོགས་ཆེན་མིང་ཐོབ་སྟེ།། དེ་ལ་བཤད་ཐབས་རྣམ་པ་བཞི།། བསྐྱེད་པས་སྣང་བའི་སྤྲོས་པ་ཆོད།། ལུང་སྡེ་རྒྱུད་སྡེ་ཀློང་སྡེ་གསུམ།། སེམས་སྡེ་ལ་སོགས་བཞི་ཡིས་བཤད།། ཡུལ་ལ་སྤྲོས གཅོད་བསྐྱེད་པ་ཡིན།། བསྡུས་པའི་ལུས་སེམས་ཤན་མ་ཕྱེ།། དེ་ཡིས་དོན་ལ་སྤྲོས་གཅོད་པས།། སྡུད་པ་དག་ཏུ་བསྟན་པ་ཡིན།། ཅར་ཕོག་དག་གི་མན་དག་ནི།། རིག་པ་དག་ལ་སྤྲོད་གཅོད་པས།། ཅར་བའི་མན ངག་དག་ཏུ་བསྟན།། དེ་ཡིས་འཁྲུལ་པ་རྩད་གཅོད་མཁས།། གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ཟབ་འགྱུར་ཏེ།། ཅར་གྱི་བསྟན་པའི་མན་ངག་མེད།། དེ་ཕྱིར་དོན་གྱི་ངོ་མ་འཕྲོད།། ངོ་མ་འཕྲོད་པས་དྲང་དོན་ཡིན།། ཡང་དག་དོན གྱི་ངེས་དོན་ནི།། ཚིག་དོན་གཉིས་སུ་འབྲེལ་བ་ཡིས།། ཅར་གྱི་བསྟན་པས་ཡེར་གྱིས་རྟོགས།། སལ་གྱི་བསྟན་པས་ཝལ་གྱིས་རྟོགས།། ཚིག་དོན་བསྟན་པས་རང་ངོ་ཤེས།། དེ་ལྟ་བུ་ཡི་མན་ངག་ལ།། བརྟེན་ན་ངོ སྤྲོད་གཅིག་གིས་ཆོག།དབྱེ་ན་ངོ་སྤྲོད་རྣམ་པ་བདུན།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས།། ཨ་ཏིའི་དོན་ངོ་སྤྲོད་པ་ཞུས་ལེན་དང་བཅས་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཞེ་གསུམ་པའོ།

雖可能部分了解， 然不見自相。 少聞少慧者， 不具證悟之義。 無論多聞寡聞， 無論智慧大小， 不錯誤地見自相， 僅憑宣說即能領悟之義， 懇請金剛持宣說。 唉！大悲主啊！ 如是請問后， 金剛持回答道： "聽著，密主請聽。 雖說八萬四千法， 但皆隨眾生根機， 無有頓教了義。 八萬四千法攝於九乘， 九乘復攝為三乘。 三藏為因法， 由化身釋迦牟尼， 確立並宣說。 外三續部為果法， 由化身毗盧遮那， 確立並宣說。 生圓二次第為內法， 由化身密主， 確立並宣說。 八乘未得大圓滿之名， 故未證實相， 三身化身喜金剛， 宣說大圓滿諸法。 此得大圓滿之名， 有四種講解方法。 生起斷除顯相戲論， 經部、續部、界部三， 心部等四種解說。 境上斷除戲論為生起， 未分身心之總攝， 由此于義斷戲論， 故稱為總攝。 頓悟教授， 于覺性上斷戲論， 故稱頓悟教授。 此善於斷除迷亂， 較他更為甚深， 然無頓教教授， 故未契悟實義。 未契悟故為權教， 真實義之了義， 由詞義二者相連， 頓教令人豁然開悟， 漸教令人漸次了悟， 詞義教令人認識自性。 依如是教授， 一次印證即可。 若分則有七種印證。" 此為《離戲顯義大續》中， 阿底瑜伽義印證問答品第四十三。

།།། ཨ་དྷརྨ་ ཀཱ་ཡ།མུན་པའི་སྨག་རུམ་ཆེན་པོ་རུ། ཉི་མ་ཤར་བས་མུན་པའི་སྨག་གཏན་ནས་སངས་པར་བྱེད་པའི་མན་ངག་ཅེས་བྱ་བ་འདི།། ངོ་སྤྲོད་བདུན་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་དགོས་སོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཀྱེ་ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ ཆེན་པོ།། ངོ་སྤྲོད་རྣམ་པ་བདུན་པོ་ཡི།། དང་པོ་འབྱུང་བ་དངས་སྙིགས་ནི།། ཕྱི་ལ་རང་ངོ་སྤྲད་པ་དེ།། ཕྱི་རབས་དོན་དུ་གསུང་དུ་གསོལ།། དེ་སྐད་ཅེས་ནི་ཞུས་པ་དང།། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་བཀའ་སྩལ་པ།། འབྱུང་བ དངས་སྙིགས་དབྱེ་བ་ཡི།། ངོ་སྤྲོད་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ།། དང་པོ་ཤན་དབྱེ་སྐྱོན་བསལ་དང།། བར་དུ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ངོ་ཡིས་བཟུང།། ཐ་མ་སྐུ་དང་དབྱིངས་སུ་ལ་བཟླ་བ།། དང་པོ་ཤན་དབྱེ་སྐྱོན་བསལ་བ།། ཕྱི་ཡི ཡུལ་དང་ནང་གི་ཤེས་རིག་གཉིས།། ཕྱི་ཡི་ཡུལ་ནི་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་ལྔ།། ནང་གི་ཤེས་རིག་རྣམ་པ་བསྟན་པ་ནི།། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་བརྒྱད་ཡིན།། ཕྱི་ཡི་འབྱུང་བ་རྣམ་ལྔ་བསྟན་པ་ནི།། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཉིད མ་ཤེས་གོལ་བ་སྟེ།། གར་བྱུང་གནས་དང་གར་འགྲོ་བ།། དེ་དོན་གོང་འོག་རྣམས་སུ་ཤེས་པར་བྱ།། འཁྲུལ་ནས་རག་པའི་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་ལྔ།། ཕྲ་བ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱི་ཁ་དོག་ལྔ།། ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའི་ངང་དུ་ཤར་བ སྟེ།། རྟོགས་པའི་དོན་ལྡན་རྣམས་ལ་ཆོས་ཉིད་ཡིན།། མ་རྟོགས་པ་ལ་འཁྲུལ་སྣང་ཡུལ་དུ་ཤར།། ཆོས་ཉིད་ངོ་ཡིས་བཟུང་ན་འདི་ལྟ་སྟེ།། ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཆོས་ཉིད་མ་འགགས་པ།། ཆོས་ཉིད་གཉིས་སུ མེད་དང་ཆོས་ཉིད་དྲི་མ་མེད།། ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་ནི་ལྔ་རུ་བཤད།། ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་སྣང་གྲག་ཆོས་ཅན་འདི།། ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་མ་གྲུབ་སྟོང་པའོ།། ཆོས་ཉིད་ངང་དུ་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ།། མི་འགག་པ་རུ་འཆར བ་དེ་ཉིད་དོ།། ཆོས་ཉིད་དག་པ་གཉིས་སྣང་མེད་པ་ཡིན།། ཕྱི་དང་ནང་གཉིས་ཞེས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན།། ཆོས་ཉིད་དོན་ལ་སྤྲོས་པ་མེད་པར་དག་པའོ།

阿達摩迦耶。在大黑暗中，如陽光升起驅散黑暗般的教授，應以七種印證來確立。 如是所說。 "啊！大金剛持， 七種印證中， 第一為清濁元素， 于外相印證， 請為後世宣說。" 如是請問后， 金剛持回答道： "清濁元素分別的 印證教授如下： 首先辨別除過， 中間以總別相攝持， 最後融入身與界。 首先辨別除過： 外境與內覺二者， 外境為五大元素， 內覺為八識聚。 外五大元素教授： 不知法界本性而迷惑， 從何而來，住於何處，往何處去， 此義應知上下。 迷亂后的粗大五元素， 細微智慧光明五色， 現於法性空性中， 于證悟者為法性， 未證者現為迷亂境相。 若以法性相攝持，則如是： 法性空性、法性無礙、 法性無二、法性無垢、 無障礙等五種。 現象界的顯現聲響諸法， 於法性中不成立故空。 法性中三身五智， 無礙顯現即是此。 清凈法性無二相， 所謂外內二者。 法性義無戲論清凈。"

། ཆོས་ཉིད་ངོ་བོས་ཁྱབ་པས་ན།། ཆོས་ཉིད་ཐོགས་པ་མེད་པར བཤད།། ཆོས་ཉིད་བྱེ་བྲག་ཤན་དབྱེ་ངོས་བཟུང་བསྟན་པ་ནི།། ཆོས་ཉིད་སྐྱོན་གྱི་མཐའ་བསལ་འདི་ལྟ་སྟེ།། རྣམ་རྟོག་དག་པས་དྲི་མ་རགས་པ་སྟེ།། འབྱུང་བ་རྣམ་པ་ལྔ་རུ་བརྟས་པ་ཡིན།། དབུས་ཀྱི་རི་བོ་མཆོག རབ་ནས།། རྡོ་བྲན་ས་བྲན་ཤིང་བྲན་ཡན་ཆད་ནི།། འབྱུང་བ་ས་ཡི་དངོས་པོ་བརྟས་པར་རགས་པ་ཡིན།། རྒྱ་མཚོ་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་མན་ཆད་ནས།། རླན་ཙམ་གཤེར་ཙམ་ཆུ་ཡི་ཐིགས་པ་ཡན་ཆད་ནི།། རྣམ་རྟོག་ཆུ་རུ བརྟས་པས་རགས་པ་ཡིན།། བསྐལ་པའི་མེ་ཆེན་འབར་པ་མན་ཆད་ནས།། གཙུབ་ཤིང་མེ་སྟག་ཕྲ་མོ་ཡན་ཆད་པ།། རྣམ་རྟོག་མེ་རུ་བརྟས་པས་རགས་པ་ཡིན།། རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་རླུང་ཆེན་ནས་བཟུང་སྟེ།། སེར་བུ་ཕྲ་མོ ཡན་ཆད་རྒྱུ་བ་རྣམས།། རྣམ་རྟོག་རླུང་དུ་བརྟས་པས་རགས་པ་ཡིན།། འབྱུང་བ་རྣམ་པ་བཞི་ཡིས་ནི།། ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་སྤྲོས་བྲལ་དེ་ལ་བསྒྲིབས།། འབྱུང་བ་ཕྲ་བའི་དྲི་མ་སེལ།། ངན་རྩལ་དེ་ནི་ཆོས ཉིད་ངང་དུ་འཆར་བ་ཡིན།། འོད་དང་གདངས་དང་ཡེ་ཤེས་རྩལ་ལ་བསྒྲིབས།། དྲི་མ་ཕྲ་བ་ཡུལ་གྱི་རགས་པ་སྟེ།། ཡུལ་ནི་དངོས་པོ་མཚན་མ་ཅན།། སྣ་ཚོགས་དག་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡུལ་གྱི་རགས།། སྐྱེ་ལུགས་རགས པས་ཡུལ་གྱི་དངོས་པོ་ལྔ།། དབང་པོ་སྒོ་ལྔ་དངོས་པོ་མཚན་མར་སྐྱེས་པས་རགས།། དབང་པོ་རྣམ་ལྔ་སྤྱོད་པས་རགས།། དེ་ཡིས་གང་ལ་བསྒྲིབ་གྱུར་ན།། དབང་པོ་སྒོ་ལྔའི་དབྱེ་བར་བཅས་པ་ཡིས།། འབྱེད་པ་མེད པའི་ཤེས་རབ་བསྒྲིབས།། དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཡིས།། དགོངས་པ་འཛིན་མེད་ཉག་ཅིག་དོན་ལ་བསྒྲིབས།། སྒོ་ལྔ་སྐྱེ་འགག་བཅས་པ་དེས།། སྐྱེ་འགག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་བསྒྲིབས།། ཕྲ་བ་ཡིད གཉིས་དག་ཏུ་བསྟན་པ་དེས།། ཡུལ་གྱིས་ཕྲ་སྟེ་དངོས་པོ་ལ་མི་སྤྱོད།། སྐྱེ་ལུགས་ཕྲ་སྟེ་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་མི་སྤྱོད།། གྲངས་ཀྱིས་ཕྲ་སྟེ་དབང་པོ་སྒོ་ལྔ་བལྟ་རུ་མེད།། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གཟུང་འཛིན་ཏེ།། ཉོན་མོངས ཡིད་ནི་ངར་འཛིན་ཡིན།། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་ཡུལ་ལ་སྤྱད་པ་ནི།། དེ་ཡི་རྗེས་སུ་རྟོག་པས་ཤེས་པ་ཡིད་ལ་ཝ་ལེ་བ།། དེ་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཡིན།། དེ་ཡིས་གཟུང་འཛིན་ཉོན་མོངས་ཅན གྱི་ཡིད།། དེ་ལྟར་ཚོགས་བདུན་ས་བོན་ཏེ།། བསགས་པ་དེ་ལ་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱའོ།

法性以自性遍佈， 故說法性無障礙。 法性別相辨別認定教授： 法性離過之相如是： 念想清凈為粗重垢， 凝結為五大元素。 從最高的中央山， 到石仆、土仆、木仆等， 皆為地大凝結粗重之相。 從大海大河而下， 至微濕、微潮、水滴等， 皆爲念想凝結為水之粗重相。 從劫火大焰而下， 至鉆木火星細微等， 皆爲念想凝結為火之粗重相。 從金剛十字風開始， 至微風等一切流動， 皆爲念想凝結為風之粗重相。 四大元素， 遮蔽了法性空性離戲。 細微元素垢障清除， 其本性於法性中顯現。 遮蔽了光明、光澤、智慧力。 細微垢為境之粗重， 境為有相事物， 種種境界之粗重。 生起方式粗重為五境， 五根門生為有相事物故粗重， 五根作用故粗重。 此遮蔽何者？ 五根門分別， 遮蔽無分別智慧。 執著種種事物為我， 遮蔽無執著獨一義。 五門生滅， 遮蔽無生滅智慧。 細微意識二種教授： 境細微不緣事物， 生起細微不現種種相， 數量細微無五根門可見。 意識為能取所取， 染污意為我執。 五門識緣境， 隨後分別意識瞭然， 如是了知即是意識。 此生能取所取染污意。 如是七識為種子， 積聚即名為阿賴耶。

། ཡིད་གཉིས་དག་གིས་རང་རིག་སྤྲོས་བྲལ་དེ་ལ་བསྒྲིབས།། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གཟུང་འཛིན་བཅས་པ་དེས།། འཛིན་པ་མེད པའི་རང་གསལ་དག་ལ་བསྒྲིབས།། ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་ཡིད་ནི་ངར་འཛིན་བཅས་པ་དེས།། འཛིན་པ་མེད་པའི་རིག་པ་དེ་ལ་བསྒྲིབས།། ཚོགས་བདུན་གཞིའམ་རྩ་བ་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར།། སྦྱོར་བ་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ཞེས སུ་བཤད།། རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བདུན་དེ་དག་གིས།། དགེ་བ་སྤྱད་ན་གཞི་ལ་དགེ་བ་འཕེལ་ཞིང་སྡིག་པ་འགྲིབ།། སྡིག་པ་སྤྱད་ན་སྡིག་པ་འཕེལ་ཞིང་དགེ་བ་འགྲིབ།། ལུང་དུ་བསྟན་ན་ལུང་དུ་བསྟན་པ་རྣམ་འཕེལ ཏེ།། མ་བསྟན་སྤྱད་ན་མ་བསྟན་འཕེལ་བར་འགྱུར།། མདོར་ན་སྦྱོར་བ་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་དེ།། ཚོགས་བདུན་སྤྱོད་པས་ལས་རྣམས་འཕེལ་བར་འགྱུར།། ཚོགས་བདུན་མ་སྤྱད་ལས་རྣམས་འགྲིབ།། ཚོགས་བདུན་གཞི རྩ་བྱེད་པ་ཡི།། ཀུན་གཞི་དེ་དག་གིས་ནི་གང་ལ་བསྒྲིབ་འགྱུར་ན།། རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ལྔ་ལྡན་དེ་ལ་བསྒྲིབས།། སྤྱི་ཡི་ངོས་བཟུང་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་བྱེ་བྲག་ནི།། སྐུ་གསུམ་ཤན་དབྱེ་སྐྱོན་གྱི་མཐའ་བསལ དང།། སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གཉིས་སུ་ངོས་བཟུང་བའོ།། ཆོས་སྐུ་ངོས་བཟུང་ལ་ཤན་དབྱེ་བ་དང།། སྐྱོན་གྱི་དྲི་མ་བསལ་བ་དང།། འབྱུང་བའི་དྲི་མ་ཕྲ་རགས་གསུམ་བྲལ་བ།། ཆོས་ཉིད་དག་གསལ་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ འཁོར་གཡའ་ཕྱིས་པ་ལྟ་བུ་ལ།རིག་པ་སེམས་ཀྱི་དྲི་མ་ཕྲ་རགས་གསུམ་དང་བྲལ་བ་ཡི། རང་གསལ་འཛིན་མེད་མར་མེ་རླུང་གིས་མ་བསྐྱོད་པ་ལྟ་བུ་ནི། ཆོས་ཉིད་ངང་དུ་ཤར་བ་དེ།། ཡེ་ཤེས་ དབྱིངས་ལས་ཤར་བ་ཡིས།། མཐའ་རྣམས་རྣམ་པར་མི་འབྱེད་དོ།། འཕྲལ་དུ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ།། ཡེ་ཤར་ཡེ་བརྡལ་ཆེན་པོ་ཡིན།། ཆོས་སྐུ་མཚན་ཉིད་བདུན་ལྡན་ཏེ།། སྟོང་པ་འགྱུར་བ་མེད་པ་དང།། ཡོན ཏན་འབྱུང་ཞིང་དྲི་མ་མེད།། ཐོགས་པ་མེད་དང་མཚན་མ་ཡི།། ཆོས་དང་བྲལ་བས་སྟོང་པའོ།། རང་བྱུང་ཆོས་སྐུ་རྐྱེན་གྱིས་མི་ཤིགས་འགྱུར་བ་མེད།། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་མི་འགག་པས།། ཡོན་ཏན་འགག་པ་མེད པའོ།། ངོ་བོ་སྐྱོན་མེད་པས་ནི་དྲི་མ་མེད་པའོ།། རྩལ་མི་འགག་པས་ཕྱོགས་གཅིག་རྒྱ་ཆད་མེད།། མཚན་མའི་ཆོས་ཅན་མ་ཡིན་པས་ནི་སྟོང།། ཅར་གྱིས་བསྟན་ན་མཚན་ཉིད་བཞི།། རིག་པ་ཆོས་སྐུ་རྣམ པ་གཉིས།། ངོ་བོ་གཅིག་པར་བསྟན་པ་ཡིན།། དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་འདི་བཞི་ཡིན།། རང་རིག་ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་སྟོང།། དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའོ།

二種意識遮蔽了離戲自覺。 意識具有能取所取， 遮蔽了無執自明。 染污意具有我執， 遮蔽了無執覺性。 七識為基或根本之半， 故說為事義阿賴耶。 由彼七識聚， 行善則基中善增惡減， 作惡則惡增善減， 有記則有記增長， 無記則無記增長。 總之，事義阿賴耶， 由七識行為業增長， 七識不行則業減少。 七識為基根之半， 彼等阿賴耶遮蔽何者？ 遮蔽了具五相的覺性。 總的認定覺性特徵： 三身辨別除過邊， 總別二相認定。 法身認定辨別， 去除過失垢染， 遠離粗細三種元素垢， 如擦凈鏡面般清凈明亮法性中， 覺性遠離粗細三種心垢， 如無風燈般自明無執， 於法性中顯現。 從智慧界中顯現， 不分別諸邊。 非暫時生起， 乃本初顯現大遍滿。 法身具七相： 空性、不變、 功德生起無垢、 無礙、離相、 法空。 自生法身緣不壞故不變， 身與智慧不滅故， 功德不滅。 自性無過故無垢。 力用不滅故無偏局。 非有相法故空。 若總說則四相。 覺性法身二者， 教為一體。 其相有四： 自覺法身本體空， 此即法性空。

། ངོ་བོ་སྟོང་པ་དེ་ཉིད་གསལ།། རང་གསལ་དག་ཏུ་གནས་པ ཡིན།། གསལ་བའི་རྩལ་ནི་གཉིས་སུ་འབྱུང།། འགྱུ་བ་རླུང་དང་སྣང་བ་འོད།། འགྱུ་བའི་དབང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འཆར།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཤར་རྩལ་དུ་འོད་ལྔ་ཤར།། དེ་དག་སྐུ་གསུམ་རྫོགས་པར་རྟོག་པ་སྟེ།། ཆོས སྐུ་གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའོ།། དེ་ཉིད་ཅར་གྱིས་ངོ་སྤྲད་པ།། དཔེ་སྐྱོན་གཉིས་སུ་ཤེས་བྱ་སྟེ།། དཔེ་ནི་མུན་པའི་སྒྲོན་མ་ཡིས།། རིན་ཆེན་སྟོར་བ་རྙེད་པ་འདྲ།། སྐྱོན་གྱི་མཐའ་གསལ་ཤན་དབྱེ་བ།། ཡོད་པའི་མཐའ་དང རྟག་མཐའ་ཡིས།། ཆོས་སྐུ་སྟོང་པ་སྤྲོས་བྲལ་བསྒྲིབས།། མེད་མཐའ་དང་ནི་ཆད་མཐའ་ཡིས།། འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གསལ་བསྒྲིབས།། དེར་འཛིན་ཤེས་པ་ཆ་ཕྲ་འདིས།། ཆོས་སྐུ་སྟོང་པ་སྤྲོས་བྲལ་བསྒྲིབས།། ཕྲ བའི་ཤིན་དུ་ཕྲ་བ་ཡིས།། ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་འདི་ཡིས་ནི།། དྲི་མེད་རྣམ་དག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བསྒྲིབས།། དྲི་མ་ཕྲ་རགས་དེ་རྣམས་ཀྱིས།། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་བསྒྲིབས་པས་ན།། ཆོས་སྐུ་ངོ་མ་ཤེས་པས་ལྷན་སྐྱེས་མ རིག་བྱུང།། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་རྟོག་རགས་པ་བརྟས།། དེ་ཡི་སྐྱོན་གྱིས་སྐུ་གསུམ་དོན་མ་གསལ།། ཆོས་ཉིད་དོན་ཀྱང་མ་གསལ་རགས་པར་བརྟས།། ཕྱི་ཡི་ཡུལ་ཉིད་འཁྲུལ་པ་དང།། མ་འཁྲུལ་པ་ཡི་བྱེ་བྲག དེ་ལྟར་བྱུང།། རིག་པའི་མཚན་ཉིད་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡིས་དོན་ཡིན་ཏེ།། དེ་ཡང་མཚོན་ཚུལ་སོ་སོར་དབྱེ་བ་ནི།། རིག་པ་ཆོས་སྐུ་ལོངས་སྐུ་སྤྲུལ་སྐུ་དང།། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔ།། དང པོ་རིག་པ་ལ་ཡང་ངོ་ཡིས་བཟུང་བ་དང།། ཤན་དབྱེ་སྐྱོན་གྱི་དྲི་མ་བསལ་བའོ།། རིག་པ་ངོས་བཟུང་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ།། མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔ་རུ་བསྟན་པ་ཡིན།། འབྱེད་མེད་འཛིན་མེད་རང་གསལ་དང།། རྒྱ་མ ཆད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང།། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་དང།། རང་གི་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་གཞན་སྣང་གི་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡིས། ཤན་དབྱེ་ངོས་བཟུང་སྐྱོན་བསལ་བའོ།། སྐྱོན་གྱི་མཐའ་བསལ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། རིག་པའི་དྲི་མ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ།། རགས་དང་ཕྲ་དང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའོ།། རགས་པ་དབང་པོའི་སྒོ་ལྔར་ཤར་བའོ།། ཕྲ་བའི་ཡིད་གཉིས་ཕྲ་བ་ཀུན་གཞིའོ།། དབང་པོ་སྒོ་ལྔ་རགས་པར་ཅིའི་ཕྱིར་ན།། ཡུལ་དང་སྐྱེ ལུགས་གྲངས་དང་གསུམ་གྱིས་རགས་པའོ།། ལོངས་སྐུ་ཤན་དབྱེ་སྐྱོན་གྱི་མཐའ་བསལ་དང།། བར་དུ་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ངོས་བཟུང་དང།། མཐའ་མ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་དག་ཏུ་ལ་བཟླའོ།

本體空性即明朗， 安住于自明。 明朗之力現為二： 運動風與顯現光。 由運動力生起體驗， 五智顯現力現為五光。 彼等圓滿三身， 法身明朗無分別。 即時指認， 應知為譬喻和過失兩種。 譬如黑暗中的燈， 如尋回遺失的珍寶。 明晰過失邊際辨別： 有邊和常邊， 遮蔽空性離戲法身。 無邊和斷邊， 遮蔽無執自明。 此細微執著知， 遮蔽空性離戲法身。 極其微細者， 即此虛空， 遮蔽無垢清凈法身。 由彼粗細垢染， 遮蔽法界， 不識法身真面目故生俱生無明。 因緣二者凝結粗重分別， 其過失使三身義不明。 法性義亦不明而凝結粗重。 外境迷亂， 及不迷亂之差別由此而生。 覺性特徵即三身五智之義， 其表徵方式分別為： 覺性法身、報身、化身， 以及空性等五種智慧。 首先覺性之認定， 辨別除去過失垢染。 覺性認定教示如下： 宣說為五種特徵。 無分別、無執、自明、 無邊智慧， 任運成佛， 自智慧中無他現分別。 以此辨別認定除過。 除過邊際如下： 覺性垢有三種： 粗、細、極細。 粗者顯現為五根門。 細者為二種意及細阿賴耶。 五根門為何粗重？ 境、生方式、數量三者故粗重。 報身辨別除過邊際， 中間總別認定自相， 最後融入身智。

། ལོངས་སྐུའི་ངོ་བོ བསྟན་པ་དང།། ཆོས་སྐུ་དྲི་མེད་རྣམ་དག་པ།། དོན་ལ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔ་རུ་གྲུབ་པ་སྟེ།། ཆོས་སྐུ་རྩལ་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལྔ།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་གདངས་ཤར་བས།། ལོངས་སྐུའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའོ།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས ལྔ་ལྡན་དེ།། གདངས་གཉིས་འོད་ལྔར་ཤར་བས་རིགས་ལྔའི་སྐུ་རུ་བྱུང། འོད་ལྔ་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པས་རྣམ་སྣང་ཆེན་པོའི་སྐུ་རུ་རྫོགས། ཡོན་ཏན་རྩལ་ལྔ་ཁ་དོག་རྣམ་པ་ལྔ། སོ་སོའི་ཆ་ལས་རིགས་ལྔར་ཤར་བ ཡིན།། སྐུ་མདོག་ཕྱག་མཚན་གདན་ཁྲི་ལ་སོགས་པ།། སྣང་ཡང་ཡང་དག་དོན་དུ་གྲུབ་པ་མེད།། ཆོས་སྐུའི་ཡོན་ཏན་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ཡིན།། རྩལ་དང་མདངས་སུ་མ་འགགས་ཆ་ཙམ་ཤར་བ་ཡིན།། མཁྱེན་པའི་ཤེས རབ་ཙམ་ལས་གསལ་བ་ཡིན།། ལོངས་སྐུའི་སྐྱོན་གྱི་མཐའ་བསལ་བ།། དྲི་མ་རགས་པའི་ཕུང་པོ་རྣམ་པ་ལྔས།། ལོངས་སྐུ་རིགས་ལྔ་དག་ལ་བསྒྲིབས་པ་ཡིན།། དྲིལ་བས་ལོངས་སྐུ་རྣམ་སྣང་དེ་ལ་བསྒྲིབས།། ཕྲ བས་རིགས་ལྔ་བློ་ལ་བསྒོམ་པ་དག་གིས་ཀྱང།། ལོངས་སྐུ་རིགས་ལྔ་ཆོས་སྐུའི་རྩལ་ཅན་དེ་ལ་བསྒྲིབས།། དངོས་སུ་ཞེན་པ་ཕྲ་མོ་དེ།། ལོངས་སྐུ་བསྒྲིབས་བྱེད་ཕྲ་མོ་ཡིན།། ལོངས་སྐུ་མཐོང་དུ་མི་སྟེར་སྒྲིབ་བྱེད་དྲི མའོ།། ལོངས་སྐུ་དང་ནི་སྒྲིབ་བྱེད་ཕྱི་ལ་ཤན་འབྱེད་དོ།། བར་དུ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ངོས་བཟུང་བ།། སྤྱི་ནི་གོང་དུ་སྨོས་པ་བཞིན།། ལོངས་སྐུའི་བྱེ་བྲག་ངོ་ཡིས་བཟུང་བ་ནི།། ཆོས་སྐུ་གསལ་སྟོང་དེ་ཉིད་ལ།། གསལ་ཆ རླུང་འགྱུས་དུས་སུ་འོད་བྱུང་བ།། དེ་ཉིད་ལོངས་སྐུ་ཁོ་ན་ཡིན་པའོ།། མདོར་ན་གསལ་སྟོང་གཉིས་མེད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་དེ་ལ་བྱ།། མ་རྟོགས་དུས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ།། རྟོགས་པའི་དུས་ན་ཆོས སྐུ་ཁོ་ནའོ།། ཆོས་སྐུའི་རྩལ་མདངས་འཆར་ནས་ལོངས་སྐུ་སྤྲུལ་སྐུའོ།། ཆོས་སྐུ་ངོ་འཕྲོད་དུས་ན་ལོངས་སྐུ་སྤྲུལ་སྐུ་གཉིས་ཀ་འཕྲོད། བྱེ་བྲག་ངོས་འཛིན་ལོངས་སྐུ་ངོ་སྤྲོད་ཁོ་ནའོ།། སྐུ་གསུམ་ལ་ཟློ་གོང་འོག གཞན་ན་གསལ།སྤྲུལ་སྐུ་ཤན་དབྱེ་སྐྱོན་གྱི་མཐའ་བསལ་དང། བར་དུ་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ངོས་བཟུང་དང། མཐའ་མ་སྐུ་གསུམ་དག་ཏུ་ལ་བཟླ་བའོ།

報身本質教示： 無垢清凈法身， 實際上成就為五種智慧。 法身力生五智慧， 五智慧光芒顯現， 即為報身特徵教示。 自覺五智具足， 光芒顯為五光故成五部佛身。 五光合一成就大毗盧遮那佛身。 五種功德力、五種顏色， 各自部分顯現為五部。 身色、手印、座臺等， 雖現而無實際成就。 僅為法身功德顯現， 力與光芒無礙少許顯現， 僅由智慧般若而明朗。 報身過失邊際除去： 五種粗重蘊， 遮蔽五部清凈報身。 總體遮蔽毗盧遮那報身。 細微者，即使心中觀想五部， 也遮蔽具法身力的五部報身。 微細實執， 為報身微細遮蔽。 不許見報身之遮蔽垢染。 報身與遮蔽外相辨別。 中間總別認定： 總則如上所述。 報身差別認定為： 即彼明空法身， 明分風動時生光， 即是報身本身。 簡言之，明空不二法身， 稱為任運法身。 未證悟時為自性身， 證悟時唯是法身。 法身力光顯現為報身化身。 認識法身時，報身化身二者皆認識。 差別認定即唯報身指認。 三身融入上下他處已明。 化身辨別除過邊際， 中間總別認定自相， 最後融入三身。

། དང་པོ་ཤན་དབྱེ་སྐྱོན་གྱི་མཐའ་བསལ་བ།། ཆོས་ སྐུ་རང་རིག་གསལ་སྟོང་ལ།། འོད་གདངས་ལྷུན་གྲུབ་ཤར་བ་ལོངས་སྐུ་སྟེ།། དེ་གཉིས་རྩལ་ཤར་གདུལ་བྱའི་ངོ་ལ་ནི།། འོད་དང་རིག་པའི་རྩལ་གྱིས་སྐུར་སྣང་བ།། འགྲོ་བ་དྲུག་ལ་མཐུན་སྣང་འཆར བ་དེ།། ཐུབ་དྲུག་ལ་སོགས་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་སྣང་ངོ།། སྒྲིབ་བྱེད་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་རགས་པས་བསྒྲིབས།། མདོར་ན་རིག་པ་གསལ་སྟོང་དེ་ལ་ནི།། འོད་དང་རླུང་མ་བྱུང་བའི་ཆ་ནས་ནི།། ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་ཞེས་ནི་དེ ལ་བྱ།། འགྱུས་ཏེ་འོད་བྱུང་སྐུ་དང་ཐུགས་ཚོགས་པ།། དེ་ལྟར་རྫོགས་པའི་ཆ་ནས་ལོངས་སྐུའོ།། སྐུ་དང་ཐུགས་ལས་བྱུང་བའི་ཆ་ནས་སྤྲུལ་སྐུའོ།། ཆོས་སྐུ་ངོ་འཕྲོད་དུས་ན་སྐུ་གསུམ་ངོ་འཕྲོད་པའོ།། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྲུབ་ཕྱིར།། སྐུ་གསུམ་མ་རྟོགས་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་སྟེ།། རྟོགས་པའི་དུས་ན་སྐུ་གསུམ་དུས་གཅིག་འཆར།། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་གསུམ་ག་དུས་གཅིག་རྫོགས།། ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི ཕྱིར།། སྐྱོན་བསལ་ངོས་བཟུང་ལ་བཟླ་རྣམས།། རང་རང་སྐབས་ནས་རྫོགས་པར་འགྱུར།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་རིག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སོགས་པ་སྐུ གསུམ་ངོ་སྤྲོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཞེ་བཞི་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོ་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་ངོ་སྤྲོས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་པས། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་བཀའ་སྩལ པ།། སྐུ་གསུམ་དོན་ལས་མ་གཡོས་ཀྱང།། མཚོན་ཚུལ་ཡེ་ཤེས་ལྔར་བྱུང་བས།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་ངོ་སྤྲོད་བསྟན།། ཤན་དབྱེ་སྐྱོན་གྱི་མཐའ་བསལ་དང།། རང་དང་སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་ངོས་བཟུང་པ།། ཐ་མ་ཡེ་ཤེས་ལྔ རྣམས་ལ་བཟླའོ།། དང་པོ་ཤན་དབྱེ་སྐྱོན་གྱི་མཐའ་བསལ་བ།། རིག་པའི་ངོ་བོ་སྟོང་པར་འདུག་པས་ན།། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན།། རིག་པ་སྟོང་པ་དེ་ཉིད་མ་འགགས་གསལ་བ་ཡིས།། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས ཡིན།། རིག་པ་སྟོང་གསལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཡིས།། གཉིས་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ།། རིག་པ་དེ་ཡི་ངོ་བོ་ལ།། སྟོང་པའི་ཕྱོགས་ནས་བལྟས་ན་སྟོང་པར་གསལ།། གསལ་བའི་ཕྱོགས་ནས བལྟས་ན་གསལ་བར་འདུག།གཉིས་མེད་ཕྱོགས་ནས་བལྟས་ན་གཉིས་མེད་དེ།། དེ་ལྟར་སོ་སོར་མ་འགགས་ཆ་ནས་ནི།། སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།

首先辨別除去過失邊際： 法身自覺明空， 光芒任運顯現為報身。 二者力顯現於所化機前， 以光明和覺性力顯現為身， 於六道眾生顯現相應， 顯為六牟尼等化身。 被粗重色蘊所遮蔽。 簡言之，于彼明空覺性， 從光和風未生起方面， 稱為法身本質。 風動光生，身心聚合， 從圓滿方面為報身。 從身心所生方面為化身。 認識法身時即認識三身。 為何如此？因三身任運故。 未證悟時為身語意三， 證悟時三身同時顯現。 法身中三者同時圓滿。 為何如此？因任運成就故。 除過、認定、融入等， 各自處已圓滿。 如是宣說。 此為《離戲大明義續》中法界、覺性法身等三身指認品第四十四。 其後，復有密主請問： "啊！世尊金剛持， 請宣說五智慧指認。" 如是請問后，金剛持宣說： "雖不離三身義， 表徵方式現為五智慧， 故教示五智慧指認。 辨別除去過失邊際， 認定自總相， 最後融入五智慧。 首先辨別除去過失邊際： 覺性本質為空， 故為空性智慧。 彼空覺性無礙明朗， 故為如鏡智慧。 覺性空明無二平等， 故為平等性智慧。 于彼覺性本質， 從空性方面觀之明空， 從明朗方面觀之明朗， 從無二方面觀之無二， 如是各自無礙方面， 為妙觀察智慧。

། དོན་དེ་རྟོགས་པའི་རྩལ་གྱིས་ནི།། བྱ་བ་ཐམས་ ཅད་ཐོགས་པ་མེད་པར་འགྲུབ།། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།། དེ་ལྔར་མ་རྟོགས་དུག་ལྔར་ཤར།། སྐྱོན་གྱི་མཐའ་བསལ་འདི་ལྟ་སྟེ།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་དེ།། རགས་པ་ཉོན་མོངས་དུག་ལྔས་བསྒྲིབས།། ཕྲ་བ འཛིན་བྱེད་ཕྲ་མོས་བསྒྲིབས།། ཤིན་དུ་ཕྲ་བ་ངོ་མ་ཤེས་པས་བསྒྲིབས།། སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་ན་དྲི་མའོ།། ཤན་དབྱེ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་དུག་ལྔ་དབྱེ།། སྐྱོན་གྱི་མཐའ་ནི་དུག་ལྔར་གསལ།། ངོས་བཟུང་སྤྱི་རུ ཤེས་པར་བྱ།། རང་གི་མཚན་ཉིད་ངོས་བཟུང་བ།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་དེ།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་སྟེ།། དུག་ལྔ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ནི།། བཅོས་པའི་ཤེས་པ་ཞེས་པ་སྟེ།། མ་བཅོས གཉུག་མར་གནས་པའི་དོན།། དེ་ནི་རང་བྱུངཡེ་ཤེས་ཏེ།། ཡོན་ཏན་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རུ་འཆར།། ལ་ཟློ་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པར་ཟློ།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་པོ་དེ་དག་དང།། སྐུ་གསུམ་དོན་ལ་དབྱེ་བ་མེད།། ཆོས་ཉིད་སྟོང་ཆ་རིག་གསལ དང།། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཆ་ཡིས་ནི།། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ངོ་བོ་ཡིན།། སྐུ་གཉིས་རྩལ་མི་འགག་པ་སྟེ།། སོ་སོར་མ་འགགས་ཆ་ནས་འོད་འབྱུང་བ།། ལོངས་སྐུའི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་ཡིན།། ཐུགས་རྗེས་འགྲོ་བའི་དོན་མཛད པ།། སྤྲུལ་སྐུ་བྱ་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ཡིན།། སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་པོ་དེ།། ཆོས་སྐུའི་ངང་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ།། ཅེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔ་ངོ་སྤྲོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཞེ་ལྔ པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང། ཚོགས་བརྒྱད་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་ངོ་སྤྲད་པ།། ཕྱི་རབ་དོན་དུ་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་པས། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་བཀའ སྩལ་པ།ཚོགས་བརྒྱད་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་ངོ་སྤྲོད་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་གྱིས། ཚོགས་བརྒྱད་གྲངས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང། སྣ་ ཚོགས་གསོག་པའི་ཀུན་གཞི་དང་བརྒྱད་ཡིན་ཏེ།དེ་དག་ནི་འཁོར་བའི་ཆོས་ཡིན་ནོ།

通過證悟此義的力量， 一切事業無礙成就， 為事業成就智慧。 未證悟此五者時顯為五毒。 除去過失邊際如下： 遮蔽五智慧者， 粗重者為五毒煩惱所遮， 細微者為微細執著所遮， 極細者為未認識所遮。 因遮蔽故為垢染。 辨別如下： 區分五智慧與五毒。 過失邊際明顯為五毒。 總相應當了知。 認定自相： 自生智慧自顯， 稱為大自生智慧。 五毒顯現者， 稱為造作的知識。 未造作本然安住之義， 即是自生智慧， 顯現為五種功德智慧。 融入見修行。 彼等五智慧， 與三身義無別。 法性空分、明覺， 及無二之分， 為法身本質。 二身力不滅， 各自無礙分生光， 即是報身本質。 大悲利益眾生， 化身為事業成就智慧。 三身五智慧， 於法身中任運成就。 如是宣說。 此為《離戲大明義大續》中五種智慧指認品第四十五。 其後，復有密主請問： "啊！世尊金剛持， 請為後世宣說 八識確立及指認。" 如是請問后，金剛持宣說： "應當如是了知八識確立及指認。 八識數目如下： 五門識、 意識、 染污意， 及積集種種的阿賴耶識共八， 這些是輪迴之法。

། དེ་འཁོར་བ་འགྲོ་བ་ནི། གཞི་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ངོ་མ་ཤེས་པས། རིག་པའི་རྩལ་གྱིས་ཡུལ་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ ཚོགས་བརྒྱད་འཆར་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་སྒོ་ལྔ་རིག་པ་རྩལ་མ་འགགས་པ་རྟེན་མེད་དེ་རྟེན་དབང་པོ་དང་བཅས་པས་མིག་གི་ཡུལ་དུ་གཟུགས་མཐོང། གཟུགས་སྡུག་མི་སྡུག་ལ་ཆགས་སྡང་སྐྱེ། དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བའི་ ཡུལ་དུ་སྒྲ་དང།སྣའི་ཡུལ་དུ་དྲི་དང། ལྕེའི་ཡུལ་དུ་རོ་དང། ལུས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་རེག་བྱ་ལ་སོགས་སྤྱད་ནས། བྲན་ལྟ་བུར་བྱས་ཏེ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བསྐྱལ་ཏེ། ཇོ་བོ་ལ་གཏད་པ་ལྟ་བུའོ།། དེས་ཉོན་མོངས་ པ་ཅན་གྱི་ཡིད་ལ་བསྐྱལ་ཏེ།དེ་ཆགས་སྡང་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཡིས་དམ་པར་བཟུང་སྟེ། ཁྱོས་ཆུང་མ་ལ་གཏད་ནས་གཉེར་བྱས་པ་ལྟ་བུའོ།། དེས་བག་ཆགས་སུ་སོང་སྟེ། དེ་གསོག་པའི་གཞིའམ་སྣོད་ལྟ་ བུ་སྟེ།སྣ་ཚོགས་གསོག་པའི་ཀུན་གཞིའོ།། རིག་པ་འགྱུ་བའི་རྩལ་དེ་རླུང་གིས་འགྱུ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཡིད་ཅེས་བྱའོ།། ཡིད་དེ་ཉིད་ལས་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་ཚོགས་བརྒྱད་དུ་ཞུགས་པས་ཡིད་དེ་གསལ་ཆ་མི་འགག་ པར་དེས་ཡུལ་ལྔ་སྤྱོད་པས་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཏེ་སྒོ་ལྔའོ།། ཡིད་དེ་སྒོ་ལྔས་སྤྱད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་བཟུངས་སུ་བཟུང་སྟེ། ཁ་ནང་དུ་བལྟས་པའི་ཆ་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་དེ། མདོར་ན་ཡིད་ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ནས ཡུལ་སྤྱོད་པའི་ཆ་ནས་སྒོ་ལྔའོ།། ནང་དུ་བལྟས་ནས་བཟུང་བས་ཉོན་མོངས་པའི་ཡིད་དོ།། བསགས་པའི་གཞིའི་ཆ་ནས་སྣ་ཚོགས་གསོགས་པས་ཀུན་གཞིའོ།། རིག་པས་ཕྱིར་བཅད་པ་ནང་དུ་སྐྱེལ བའི་ཆ་ནས་ཡིད་དོ།། མ་རྟོགས་པའི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་བྱུང།། གཞིའི་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་གོང་དུ་སྨོས་པ་ཏེ་རྟོགས་ན་ཡེ་ཤེས་ལྔར་འཆར་ཏེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འབྱུང་བ་ཡིན། རྟོགས་པའི་ཐབས་ནི་ངོ སྤྲོད་པའི་རྟོགས་པ་འཆར་ཏེ།དེ་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་གདམས་ངག་ཅར་ཕོག་ཏུ་བསྟན་ན་གོང་གི་ཚིག་གིས་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། གཞིའི་སྐབས་ཀྱི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཅར་ཕོག་ཏུ་བསྟན་ན། ཚིག་དོན་འབྲེལ་བ་ཡིན་ཏེ།། ངོ་ འཕྲོད་པ་ནི་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་མེད་དོ།། ཐོགས་པ་མེད་པར་རང་ངོ་རང་གིས་ཤེས་སོ།། དེ་མཚན་ཉིད་ལྔ་དང་ལྡན་ཏེ། ངོ་བོ་སྟོང་པ་རང་བཞིན་གསལ་བ། མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པ། ཐུགས་རྗེ་འགག་པ་མེད་པ། ཡོན་ཏན་མ་བཙལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ།། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། དེ་ལྟར་ངོ་ཤེས་པས་ངོ་བོ་སྟོང་པ་མི་རྟོག་པས་འཛིན་པ་མེད་པའོ།

輪迴流轉是因為： 未認識基礎的真實阿賴耶識， 以覺性力趨入境界。 因此顯現八識。 其中五門識為覺性力無礙無依，依靠根門， 眼見色境，對美醜色生貪嗔。 同樣，耳聞聲、鼻嗅香、舌嘗味、身觸所觸等， 如僕人般經歷后， 傳遞給意識， 如交付主人。 意識又傳遞給染污意， 染污意被貪嗔等煩惱緊緊執著， 如丈夫交付妻子管理。 這成為習氣， 如積聚的器皿， 即積聚種種的阿賴耶識。 覺性變動之力由風所動，稱為意。 意從作用方面進入八識， 意的明分不滅， 以此經歷五境，向外看為五門識。 意執著五門所經歷的煩惱， 向內看的方面為染污意。 簡言之，意向外看經歷境界方面為五門識， 向內看執著為染污意。 從積聚基礎方面積聚種種為阿賴耶識。 覺性向外分別向內傳遞方面為意。 因未證悟而如此產生。 基礎實相如上所述，若證悟則顯為五智慧， 一切智慧由此產生。 證悟方法為指認而生起證悟。 若直接教示指認教授， 以上文字可知。 若直接教示基礎階段的自生智慧， 文義相應。 指認無利鈍之分， 無礙自知自性。 具五種特徵： 本質為空，自性明朗， 特徵無二，大悲無礙， 功德不求自成， 這也稱為五智慧。 如是認識后， 本質空無分別故無執著。

། རང་བཞིན་གསལ་བ་མ་འགགས་པས་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང བཅས་པ་སྟེ།སེམས་ཅན་གྱི་དུས་ན་ཡུལ་རྣམ་པ་ལྔ་ལ་རང་ཁ་མར་སྤྱོད། རྟོགས་ལྡན་གྱི་དུས་ན་རང་སྣང་འཛིན་མེད་དུ་གྲོལ། སངས་རྒྱས་པའི་དུས་ན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འབྱུང་སྟེ་སྟོང་པའོ།། གསལ་བ་ གཞི་ཐོག་ཏུ་རང་གསལ་ལོ།། གསལ་བའི་རྩལ་རླུང་གིས་འགྱུས་ན། ཡུལ་ལ་སྤྱོད་བཞིན་དུ་མི་འཛིན་པ་རྟོགས་པའི་རྩལ་ལོ།། གསལ་བ་དང་སྟོང་པ་ཡེ་ནས་གཉིས་སུ་མེད་དེ།། གསལ་བའི་རྩལ་ལས་གདངས་འོད ལྔ་བྱུང།གཉིས་མེད་དེ་ལས་རྩལ་ཕྲིན་ལས་ཐོགས་པ་མེད་པ་བྱུང་སྟེ།། དེས་གདུལ་བྱའི་དོན་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ།། འོད་རྣམ་ལྔ་འཆར་བས་སྣང་བ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའོ།། དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་ངོ་འཕྲོད་པ་ ཡིན་ནོ།། ལ་བཟླ་བ་ནི་ལྟ་བའི་སྐབས་སུ་བཤད་དོ།། གསང་བའི་བདག་པོ་དེ་ལྟར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག། ཅེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས། ཚོགས་བརྒྱད་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ངོ་སྤྲོད པའི་ལེའུ་སྟེ་ཞེ་དྲུག་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང། ཚོགས་བརྒྱད་ཕྱེ་སྟེ་ངོ་སྤྲད་དེ་ལྟར་ན།། ཐོག་མཐའ་བཅད་དེ་ངོ་སྤྲད་པ།། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་གསུང་དུ གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཁོར་བ་རྒྱུད་ནས་བ་བདས་མུ་ནས་རྩད་བཅད་པས།། སྙིང་པོ་གཞི་ལ་ཐུག་གིས་ཐུག། གཞི་ཉིད་ངོ་ཡིས་ཙིར་བཟུང་བས།། ངོ་སྤྲོད་ཅེས་སུ་བསྟན་པ ཡིན།། གཞི་ཉིད་རྟོགས་པ་ལྟ་བའི་མཆོག། བ་བདས་གྱེན་ལ་བདས་པ་ནི།། འཁོར་བ་རང་སར་ལྡོག་པ་སྟེ།། འཁོར་བ་འདི་དག་ཅི་ལས་བྱུང།། འཁོར་བ་རྐྱེན་དང་རྒྱུ་ལས་བྱུང།། འཁོར་བའི་རྐྱེན་གཞི་བདས་པས ནི།། དེ་མ་ཐག་པའི་སྐད་ཅིག་འཕེལ།། དེ་ཡང་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང།། དམིགས་པ་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་ཡིན།། ཡུལ་དམིགས་བདག་པོའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང།། བདག་པོ་ཡིད་ཀྱི་འཛིན་བཅས ཡིན།། བདག་པོ་རྒྱུ་ཡི་རྐྱེན་ལས་བྱུང།། རླུང་གིས་ཡིད་འགྱུས་རྒྱུ་ཡི་རྐྱེན།། འཁོར་བའི་རྒྱུ་གཉིས་འདི་ལྟ་སྟེ།། མ་རིག་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ།། ཀུན་བརྟགས་མ་རིག་འོད་ལྔ་བརྟགས་པས་བརྟས།། ལྷན་སྐྱེས གསལ་ཆ་འོད་ལྔར་སྣང་བ་ལ།། རང་སྣང་ཡིན་པར་ངོ་མ་ཤེས་པའོ།

自性明朗無礙故具五識， 眾生時於五境自然享受， 覺悟者時自現無執解脫， 成佛時生起一切智而空。 明朗于基礎上自明。 明朗之力被風動時， 雖經歷境而不執著是證悟之力。 明朗與空性本來無二。 從明朗之力生五色光芒， 從無二生無礙力事業， 由此自然成就所化眾生一切利益。 五色光芒顯現故自然成就顯相。 如是證悟即為指認。 修習在見解時解說。 密主當如是了知。 這是從《離戲顯義大續》中 "確立八識並指認"一章，即第四十六章。 然後密主又問： 啊啊，世尊金剛持， 八識分別已指認， 請金剛持開示 從始至終的指認。 金剛持回答： 從輪迴相續追溯源頭， 直達本質基礎， 以認識抓住基礎本身， 這就是所謂的指認。 證悟基礎本身是最高見解。 向上追溯輪迴， 即輪迴自行逆轉。 這些輪迴從何而來？ 輪迴從緣和因而來。 追溯輪迴之緣起， 剎那相續增長， 這又從所緣緣而來。 所緣是緣于境， 緣境從增上緣而來。 增上緣是意的執著， 增上緣從因緣而來。 風動意是因緣。 輪迴有兩種因： 即兩種無明， 遍計所執無明因執著五光而堅固， 俱生無明對五光顯現， 未認識為自現。

། དེ་དག་འགྱུ་བས་ཡིད་བཞི་བསྐྱེད།། གཡོ་དང་འགྱུ་དང་ཚོར་བ་དང།། གཅོད་པ་ཡི་ནི་ཡིད་བཞི་ནི།། མ་རིག་རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་ལས་བྱུང།། སྤྱོད་པ འོད་ལས་ཡུལ་དུ་སྤྱོད།། ཚོར་བ་འོད་ཀྱི་སྣང་བ་ཚོར།། འགྱུ་བ་རླུང་གིས་རིག་རྩལ་འགྱུས།། གཡོ་བ་གཞི་ནི་རླུང་གིས་གཡོས།། རླུང་ནི་རང་གི་རིག་པའི་རྩལ།། རླུང་གི་མཚན་ཉིད་འགྱུ་བ་སྟེ།། རིག་པའི་རྩལ་ནི འགྱུ་བའི་རླུང།། རླུང་ལས་འབྱུང་ལྔ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ།། རླུང་དེ་སྡུད་པས་ཆུ་ཡིན་ནོ།། རླུང་དུ་སྨིན་པས་མེ་ཡིན་ནོ།། རླུང་དུ་བརྟས་པས་ས་ཡིན་ནོ།། རེ་རེ་དག་ལ་རྫོགས་པའོ།། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་དེའི།། རྩལ་ནི གདངས་ལྔ་འོད་ལྔ་ཤར།། དེ་དག་ཕྱི་ཡི་ཡུལ་དུ་བརྟགས།། གཞི་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པ་སྟེ།། རྒྱུད་ཀྱིས་སྟོན་ནས་གསལ་བར་བཤད།། ངེས་བཟུང་འདི་རུ་བསྟན་པ་སྟེ།། ངོ་སྤྲོད་ཅར་གྱིས་བསྟན་པ་སྟེ།། ཡིད་དང རྒྱུ་རྐྱེན་རྩ་བ་ནི།། འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་གཞིར་གྱུར་པ།། དེ་ཡི་ངོས་འཛིན་འདི་ལྟར་ཡིན།། ཧད་དེ་ས་ལེ་སོ་ལེ་བ།། དེ་ཉིད་ལས་ནི་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་འབྱུང།། གཞི་ཡི་རང་རྩལ་གཉིས་ཡིན་ཏེ།། རླུང་དང འོད་གདངས་གཉིས་སུ་བྱུང།། གཞི་ནི་གཡོ་འགུལ་མེད་པ་ལ།། རྩལ་ནི་མ་འགགས་རླུང་གཡོས་པས།། གཡོ་བ་ཡིས་ནི་འགྱུ་བ་བྱུང།། འགྱུས་བའི་འོད་ཀྱི་སྣང་བ་ཚོར།། འོད་དེ་རང་སྣང་མ་ཤེས་པས།། ལྷན གཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་བྱུང།། རང་སྣང་མ་ཤེས་ཡུལ་དུ་བཅད།། གཅོད་པའི་ཡིད་ཅེས་དེ་ལ་བྱ།། འོད་ལ་བརྟགས་པས་ཀུན་བརྟགས་མ་རིག་བྱུང།། རྩལ་ནི་ཡིད་དུ་འགྱུས་པ་དེས།། རྒྱུ་ཡང་བྱས་ཏེ་རྐྱེན་ཡང བྱས།། རྒྱུ་ཡིས་རྐྱེན་ཞེས་དེ་ལ་བྱ།། འགྱུ་བའི་ཡིད་ནི་རླུང་ཅན་དེས།། འཁོར་བ་བསྐྱེད་ནས་འཁོར་བའི་བདག་པོ་བྱེད།། མྱ་ངན་འདས་ན་དེ་ཡིས་བདག་པོ་བྱེད།། གང་བསྐྱེད་བདག་པོ་དེ་ཡིས་བྱེད།། དེ་ཡིས་རྐྱེན བྱས་བདག་པོའི་རྐྱེན།། འགྱུ་བ་འོད་ལ་དམིགས་པའི་རྐྱེན།། དེ་ལ་འཁྲུལ་པས་བརྟགས་བྱས་ནས།། སྐད་ཅིག་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན། དེ་ལྟར་འཁོར་བ་བསྐྱེད་པས་ཏེ།། གོང་དུ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བཤད།། གཞི་ཉིད ངོས་འཛིན་འཕྲད་པའོ།། གཞི་ལས་གསལ་པའི་ཆོས་སྐུ་ཡིས།། སྤངས་ནས་མྱ་ངན་འདས་ལུགས་ནི།། གཞན་ནས་བསྟེན་པ་དེ་བཞིན་དུའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། འཁོར་བ རྒྱུ་ནས་བ་བདས་མུ་ནས་རྩད་བཅད་ནས་ངོ་སྤྲོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཞེ་བདུན་པའོ།

這些變動產生四種意： 動搖、變化、感受和分別的四種意， 從無明因緣而生。 行為從光中經歷境界， 感受感知光的顯現， 變化是風動覺性之力， 動搖是風動基礎。 風是自己覺性的力量， 風的特徵是變動， 覺性之力是變動的風。 從風自然成就五大， 風聚集為水， 風成熟為火， 風堅固為地， 每一個都是圓滿的。 具五智慧的覺性， 其力顯現為五光芒五色光。 這些被執著為外境。 以上詳細解釋了基礎， 續部教示並清楚解釋。 這裡明確指出， 直接指認教示， 意與因緣的根本， 是輪迴涅槃一切之基礎。 對它的認定如下： 清明澄澈， 從它生起一切輪迴涅槃。 基礎有兩種自力： 風和光芒。 基礎本身不動， 力量不礙被風動， 動搖產生變化， 感受變化的光明顯現。 不知光為自現， 生俱生無明。 不知自現而分別為境， 這稱為分別意。 執著光而生遍計所執無明。 力變為意， 既作因又作緣， 這稱為因緣。 具風的變化意， 產生輪迴並作輪迴主宰， 涅槃時它作主宰， 無論產生什麼它都作主宰。 它作緣為增上緣， 變化緣于光為所緣緣， 迷亂執著於此， 為等無間緣。 如是產生輪迴， 上文已詳細解釋。 這是認定基礎本身。 從基礎明瞭法身， 斷除后成涅槃的方式， 與從他處修習相同。 這是從《離戲顯義大續》中 "從因追溯輪迴源頭並指認"一章，即第四十七章。

།།། གསང་བའི་བདག་པོས་ཡང་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། དུས་གསུམ་ཕྱེ་ལ་ངོ་སྤྲད་པ།། ཐུགས་རྗེ ཅན་གྱིས་གསུང་དུ་གསོལ།། དེ་སྐད་ཅེས་ནི་ཞུས་པ་དང།། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་བཀའ་སྩལ་པ།། ཉོན་ཅིག་གསང་བའི་བདག་པོ་རྡོ་རྗེ་ཅན།། དུས་གསུམ་ཕྱེ་ལ་ངོ་སྤྲད་པ།། གང་ཟག་གཅིག་གི་ཤེས་རྒྱུད་ལ།། ཤེས་པ བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཀྱང།། ཤེས་པ་བཞི་རུ་འདུས་པའོ།། དུས་གསུམ་དག་གི་ཤེས་པ་དང།། དུས་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་པའོ།། དུས་གསུམ་ཤེས་པ་ངོས་བཟུང་ན།། འདས་པ་རྗེས་གཅོད་ཤེས་པ་དང།། མ་འོངས སྔོན་བསུ་ཤེས་པ་དང།། ད་ལྟ་ཉིད་དུ་འཕྲོས་པ་ཡི།། སྒོ་ལྔ་ཡུལ་ལ་ཤོར་བའི་ཤེས་པའོ།། དོན་དྲན་རྟོག་གློ་བུར་ཤེས་པའོ།། འདས་པ་རྗེས་གཅོད་ཤེས་པ་ནི།། སྔར་བྱས་བློ་ལ་དྲན་པའོ།། མ་འོངས་སྔོན་བསུའི་ཤེས པ་ནི།། ཕྱི་མ་བློ་ལ་དྲན་པའོ།། ད་ལྟ་དྲན་རྟོགས་གློ་བུར་བ།། སྒོ་ལྔ་ཡུལ་ལ་བསྐྱེད་པ་ཡིས།། དེ་བཞིན་རྟོགས་པའི་ཤེས་པའོ།། དེ་གསུམ་འཁོར་བའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ།། དེ་གསུམ་གློ་བུར་ཤེས་པ་ཡིས།། བདག་མེད འཛིན་གྲོལ་དུས་གསུམ་དག།མ་བྱས་མ་བཅོས་མ་སླད་པ།། རང་བྱུང་ཡེ་ནས་གནས་པ་སྟེ།། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་ཡེ་ཤེས་ཡིན།། དེ་ཉིད་ལྷག་གིས་ངོ་སྤྲད་པ།། ཧད་དེ་ཝ་ལེ་སལ་ལེ་བ་ཉིད།། དེ་ལས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ ཏེ།། རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པས་རང་བྱུང་ངོ།། དེ་ཉིད་ཤེས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས། དུས་གསུམ་ཕྱེ་ནས་ངོ་སྤྲད་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཞེ་བརྒྱད་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། དུས་གསུམ་ངོ་སྤྲོད་དེ་ལགས་ན།། ངོ་སྤྲོད་རྣམ་བཞི་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་པས།། སྟོན་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ ངེས་བཟུང་ཞིག།རང་གི་བྱད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི།། མེ་ལོང་དག་ལ་རབ་བརྟེན་ནས།། ཇི་ལྟར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལྟར།། སྐུ་གསུམ་འདུ་བྲལ་མེད་པའི་དོན།། ཡེ་ནས་རང་ལ་ལྷུན་གྲུབ་པས།། བརྡའ་ཡིས་གཏན་ལ་ དབབ་པར་བྱ།། ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག། ངོ་སྤྲོད་བཞི་རུ་ཤེས་པར་བྱ།། ཅིའི་ཕྱིར་ཡུལ་བཞིར་ངེས་པས་སོ།། བཞི་པོ་གང་ཡིན་ཇི་ལྟར་ཡིན།། སྐུ་ལྔ་རིན་པོ་ཆེའི་སྦུབས་དང་གཅིག། ལོངས་སྐུ་ལྔ་ལྡན དེ་དང་གཉིས།། སྤྲུལ་སྐུའི་བར་དོ་དེ་དང་གསུམ།། སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་རྫོགས་ལྡན་ནོ།། དེ་བཞི་མི་རྫུན་ངེས་པས་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་བའོ།

秘密主再次請問： "噢，世尊金剛持， 請具悲心者開示 區分三時並指認。" 如是請問后， 金剛持回答道： "聽著，秘密主金剛手， 區分三時並指認。 在一個人的心相續中， 雖有無量識， 可歸納為四種識。 三時之識和 超越時間的證悟識。 若定義三時之識： 追憶過去的識， 期待未來的識， 當下分散於 五根境的識。 突然憶念思維的識。 追憶過去的識是 回想先前所做。 期待未來的識是 預想將來之事。 當下突然的憶念思維 由五根境所生， 如是了知的識。 這三者是輪迴法， 由這三種突然的識， 無我、執著、解脫三時。 未造作、未改變、未污染， 本自存在， 了知此即為智慧。 直接指認此即是 清明澄澈之本性。 由此生自生智慧， 無因緣故為自生。 了知此即是智慧。" 這是從《離戲顯義大續》中 "區分三時並指認"一章，即第四十八章。 然後秘密主又問道： "噢，世尊金剛持， 既然如此指認三時， 請開示四種指認。" 如是請問后， 導師金剛持回答道： "金剛手，請仔細聽， 自身特徵 如同依靠明鏡 來確定一樣。 三身不可分離的義理 本自圓滿於自身， 應以表徵來確定。 噢，秘密主請聽， 應知有四種指認。 為何確定為四種境界？ 何為四種，如何是四種？ 五身珍寶之蘊為一， 具五種的報身為二， 化身中陰為三， 三身不可分離圓滿為四。 這四者確定無虛妄，故無疑惑。"

། བདེན་བཞིའི་ཚུལ་གྱི་རྣམ་པ་ཅན།། ངོ་སྤྲོད་བྱ་བའི་ཤེས་པ་མ འགགས་པའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ལེགས་པར་ཉོན།། གྲངས་ལྡན་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའོ།། བླ་མས་གདམས་ངག་སྒྲོགས་པའི་ཚེ།། གོ་རིམ་གཉིས་སུ་བསྟན་པ་ནི།། གཞི་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་དག་གི་གོ་རིམ དང།། རྟོགས་པ་མངོན་གྱུར་དག་གི་གོ་རིམ་མོ།། ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ་ལེགས་པར་ཉོན་ཅིག། དེ་ལ་གཞི་ཉིད་ལྷུན་གྲུབ་ནི།། དང་པོ་ཆོས་སྐུའི་ངོ་སྤྲོད་དང།། དེ་ནས་ལོངས་སྐུའི་ངོ་སྤྲོད་དང།། དེ ནས་སྤྲུལ་སྐུའི་ངོ་སྤྲོད་བསྟན་པ་དང།། དེ་ནས་སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པའོ།། སྤྲད་པའི་ཐབས་ལ་གཉིས་ཡིན་ཏེ།། བརྡ་དང་ངག་ཏུ་བསྟན་པའོ།། མཚོན་པའི་བརྡ་ལ་རྣམ་པ་བཞི།། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་མེ་ལོང བསྟན་པ་དང།། འདྲ་འབག་དག་ལ་བརྟེན་པ་དང།། འོད་ཁྱིམ་དག་ལ་བརྟེན་པ་དང།། ཉི་མ་དག་ལ་བརྟེན་པའོ།། བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལ་རྣམ་བཞི་སྟེ།། དང་པོ་ཆོས་སྐུ་མཚོན་པའི་ཚེ།། ཀྱེ་སྣོད་ལྡན་སློབ་མ་ང་ལ ཉོན།། ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་མན་ཤེལ་འདི།། ཆོས་སྐུ་དངོས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།། འདི་ཉིད་ཅི་འདྲར་ཤེས་པར་བྱ།། མན་ཤེལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་ལྟར།། རང་གི་རིག་པ་ཆོས་སྐུ་ཡང།། ཕྱི་ནང་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱ།། མན་ཤེལ མདུན་རྒྱབ་མེད་པ་ལྟར།། ཆོས་སྐུ་ཡང་ནི་མདུན་རྒྱབ་མེད།། མན་ཤེལ་ཟང་ཐལ་གསལ་བ་བཞིན།། ཆོས་སྐུ་དྲི་མེད་དག་པ་ཟང་ཐལ་ཡིན།། འདི་ན་ནང་མེད་ནང་ན་རྐྱེན་མེད་འོད་ལྔ་གསལ་བ་ལྟར།། ཆོས་སྐུ ཟང་ཐལ་ནང་ན་ནི།། སྐུ་གསུམ་ནང་གསལ་དུ་ནི་གནས་པ་སྟེ།། སྟོང་པ་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་ཤེས་པར་གྱིས།། དཔེ་འདིའི་ནང་ནས་འོད་ལྔ་ཕྱི་རུ་འཆར་བ་ལྟར།། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་གཟུགས་སྐུ་གཉིས།། གདུལ་བྱ གཉིས་ལ་སྣང་བའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ཚུར་ཉོན་དང།། ལོངས་སྐུ་དག་ལ་གདམས་པ་ནི།། འདྲ་འབག་མེ་ལོང་ངོས་ལ་བསྟན་པའི་ཚེ།། མེ་ལོང་དག་ཅིང་གསལ་བ་ལྟར།། ཆོས་ཉིད་དག་ཅིང་གསལ་བའོ།

具有四諦相的 指認之識無礙。 善男子請仔細聽， 宣說具數之理由。 上師宣說教授時， 教示有兩種次第： 基礎本自圓滿的次第和 證悟現前的次第。 噢，秘密主請仔細聽， 其中基礎本自圓滿是： 首先指認法身， 然後指認報身， 接著指認化身， 最後是三身不可分離。 指認方法有兩種： 以表徵和言語教示。 表徵有四種： 示現金剛薩埵鏡， 依靠肖像， 依靠光環， 依靠日輪。 言語表述有四種： 首先指認法身時： "噢，具器弟子請聽我， 此心鏡水晶 並非法身本身， 應如何了知？ 如水晶無內外， 自心法身也 應知無內外。 如水晶無前後， 法身也無前後。 如水晶通透明澈， 法身無垢清凈通透。 如此內無內，內無緣五色光明， 法身通透內 三身內明而住， 應知為空性智慧之精髓。 如此例中五色光向外放射， 法身中兩種色身 顯現於兩種所化。 善男子們請聽， 對報身的教授是： 當在鏡中示現肖像時， 如鏡子清凈明亮， 法性清凈明亮。

། མེ་ལོང ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལྟར།། ཆོས་ཉིད་ཀློང་ན་སྐུ་ལྔ་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་གསལ་བར་གནས།། ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ་དག་ཚུར་ཉོན་དང།། སྤྲུལ་སྐུ་བརྡའ་དང་ངག་ཏུ་སྦྱར་དུས སུ།། ངག་གི་མེ་ལོང་དག་ཅིང་གསལ་བ་ལྟར།། ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ་དག་གི་དབྱིངས།། མེ་ལོང་ངོས་ལ་སྐུ་ལྔ་གསལ་བ་ལྟར།། རྟགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྤྲུལ་སྐུ་འོད་དུ་གསལ།། སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་བརྡ་དང་ངག་སྦྱོར བས།། ཀྱེ་མ་གསང་བདག་ངེས་ཟུང་ཞིག། ཉི་མའི་སྙིང་པོ་འོད་ཟེར་བཅས་པ་བཞིན།། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཐུགས་རྗེ་གཟུགས་སྐུར་བརྒྱན།། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ཉིད་དང་མི་འབྲལ་ལྟར།། སྐུ་གསུམ་ཡེ་ནས་འདུ་འབྲལ་མེད པར་གནས།། ཀྱེ་གསང་བདག་ངེས་པར་ཟུང་ཞིག། རྟོགས་པ་མངོན་གྱུར་གོ་རིམ་ནི།། བར་དོ་མན་ཆད་རྩི་བ་སྟེ།། སྤྲུལ་པ་སྐུ་ཡི་ངོ་སྤྲོད་ནི།། ཆོས་ཉིད་བར་དོའི་ངོ་སྤྲོད་ཡིན།། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུའི་ངོ་སྤྲོད ནི།། ལྔ་ལྡན་དག་གི་ངོ་སྤྲོད་ཡིན།། སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ནི།། རྫོགས་ལྡན་དག་གི་ངོ་སྤྲོད་ཡིན།། ཆོས་སྐུ་དག་གི་ངོ་སྤྲོད་ནི།། རྫོགས་ལྡན་ཆེན་པོའི་ངོ་སྤྲོད་ཡིན།། གདམས་ངག་གོང་དང་མཐུན་པ་ལ།། དང པོ་བར་དོའི་ངོ་སྤྲོད་བྱ།། དེ་རྟོགས་སྐུ་རུ་སྣང་བས་ན།། དེ་ནས་ལྔ་ལྡན་ངོ་སྤྲོད་བྱ།། དེ་ནས་མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པའི།། ཆེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ན།། རྫོགས་ལྡན་ངོ་སྤྲོད་བྱ་བ་ཡིན།། ཐུགས་རྗེ བྱུང་ན་མྱ་ངན་འདས།། དེ་བས་རྫོགས་ལྡན་ཆེན་པོ་ཡིན།། ངོ་སྤྲོད་གདམས་ངག་གསལ་བར་བསྟན།། དེས་ནི་གོང་གི་བརྡའ་བཞི་ལ།། རྟགས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡིན་ཏེ།། ངོ་སྤྲོད་བཞི་ཡིས་འགྱུར་མེད བསྟན།། དོན་ནི་སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད།། བདེན་དོན་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཡིན།། སྤྲོད་པའི་ཡུལ་བཞི་གང་བསྟན་པས།། དེ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་རིག། དེ་ལ་དགོངས་པ་རྣམ་པ་བཞི།། ལྷུན་གྲུབ་ངེས་པའི གདམས་པ་བཞི།། ངོ་སྤྲོད་རྟོགས་པས་ཐོབ་པར་འགྱུར།། མངོན་གྱུར་ཡུལ་གྱི་གདམས་པ་བཞི།། ངོ་སྤྲོད་རྟོགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར།། དེ་ནི་དགོངས་པ་མདོར་བསྡུས་ཡིན།། དེ་ཡིས་མཚན་ཉིད་བརྒྱད་བཤད ན།། ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ངོ་སྤྲོད་ཀྱིས།། ཆོས་སྐུ་རང་གསལ་དོན་རྟོགས་ཤིང།། རིན་ཆེན་སྦུབས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཆོད།། མ་ཧཱ་ཡཽ་གའི་ངོ་སྤྲོད་ཀྱིས།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་དགོངས་པ་ཆོད།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ངོ་སྤྲོད ཀྱིས།། སྤྲུལ་སྐུ་རང་གནས་དོན་རྟོགས་ཤིང།།

如鏡中影像現而無自性， 法性界中五身現而無自性明住。 噢，善男子們請聽， 當以表徵和言語結合指認化身時， 如語言鏡清凈明亮， 水燈界中， 如鏡面上五身明顯， 相智化身光明顯現。 以表徵和言語結合指認三身不可分離。 噢，秘密主請牢記， 如太陽精華具光芒， 法身以悲心莊嚴色身。 如日光與日不分離， 三身本來不可分離而住。 噢，秘密主請牢記， 證悟現前的次第是： 從中陰以下計算， 化身的指認是 法性中陰的指認。 圓滿報身的指認是 五種圓滿的指認。 三身不可分離是 圓滿的指認。 法身的指認是 大圓滿的指認。 與上述教授相符， 首先指認中陰。 了悟后顯現為身， 然後指認五種圓滿。 之後神通等 功德圓滿， 故應指認圓滿。 若生悲心則涅槃， 因此為大圓滿。 清晰教示指認教授。 由此上述四種表徵， 相為菩提心， 以四種指認示不變。 義為三身不可分離。 真實義有十二相。 所示四種境界， 了知十六種本性。 其中有四種密意， 四種本自圓滿的確定教授， 通過了悟指認而獲得。 四種現前境界的教授， 通過了悟指認而獲得。 這是密意的簡要。 由此解釋八種特徵： 通過唯一明點的指認， 了悟法身自明之義， 通達珍寶蘊的密意。 通過大瑜伽的指認， 通達五智圓滿的密意。 通過大圓滿的指認， 了悟化身自住之義，

སྤྲུལ་སྐུ་རང་གནས་དོན་རྟོགས་ཤིང།། ཆོས་ཉིད་བར་དོའི་དགོངས་པ་ཆོད།། ཨ་ནུ་ཡོ་གའི་ངོ་སྤྲོད་ཀྱིས།། སྐུ་གསུམ་འདུལ་འབྲལ་མེད་པར་རང་གནས་དོན་རྟོགས་ཤིང།། རྫོགས་ལྡན་དགོངས་པ་ཆོད་པ ཡིན།། ངོ་སྤྲོད་རྣམ་བཞི་བྱས་པ་ཡིས།། ཡུལ་བཞི་རིམ་པར་ཤར་བའི་ཚེ།། ཤེས་པའི་དྲན་པ་རེ་རེ་སད།། སོ་སོའི་གྲུབ་མཐའ་རྫོགས་པའོ།། མཐོང་བའི་ཡུལ་ལ་ཤེས་པའི་དྲན་པ་སད།། དྲན་པ་བཞི་ཡི་ཏིང་འཛིན རྒྱལ།། དེ་ཚེ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ཤིང།། ཞི་བ་མྱ་ངན་འདས་པས་ན།། རྣམ་པ་ཉི་ཤུས་བྱང་ཆུབ་པའོ།། དེ་ལྟར་རྟོགས་ནས་སངས་རྒྱས་པས།། རྣམ་པ་ཀུན་རིག་སངས་རྒྱས་མཆོག། ངོ་སྤྲོད་བཞི་ཡི་དགོངས་པ ཡིན།། དེ་རྣམས་མི་ལྡན་ངོ་མ་སྤྲད་པའི་སྐྱོན།། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་བདག་གིས་བཤད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས། ངོ་སྤྲོད་བཞི་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ཞེ་དགུ་པའོ།།།། ཀྱེ་ཀྱེ བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ།། སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྲུབ་ངོ་སྤྲོད་དང།། དཔེ་དོན་རྟགས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་ལ།། མདོ་རུ་བསྟན་པ་དེ་ལགས་ན།། ངོ་སྤྲོད་རྣམས་ནི་ལ་བཟླའི་ཕྱིར།། ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་ངོ་སྤྲོད་གསུང་དུ གསོལ།། དེ་སྐད་ཅེས་ནི་ཞུས་པ་དང།། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་བཀའ་སྩལ་པ།། ཉོན་ཅིག་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་སོགས།། ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་སོ་སོའི་ངོ་སྤྲོད་ནི།། ངོ་སྤྲོད་རྣམས་ལ་ལ་བཟླ་སྟེ།། ལྟ་བའི་དོན་དང་སྦྱར བའོ།། དེ་ལ་ཕྱི་ཡི་ངོ་སྤྲོད་ནི།། སྣང་བ་ཆོས་དབྱིངས་ངོ་སྤྲོད་དོ།། ནང་གི་ངོ་སྤྲོད་བསྟན་པ་ནི།། གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་དོ།། གསང་བའི་ངོ་སྤྲོད་བསྟན་པ་ནི།། རིག་པ་ཆོས་སྐུར་ངོ་སྤྲོད་དོ།

了悟化身自住之義， 通達法性中陰的密意。 通過隨瑜伽的指認， 了悟三身不可分離自住之義， 通達圓滿的密意。 通過四種指認， 當四境依次顯現時， 各自喚醒一種意識的憶念。 圓滿各自的宗義。 于所見境喚醒意識的憶念， 四種憶念的禪定勝利。 此時現前成佛， 寂靜涅槃， 以二十種相證菩提。 如是了悟而成佛， 遍智佛陀至尊 是四種指認的密意。 不具這些、未得指認的過失， 我大金剛持已宣說。 以上為所說。 出自《離戲明義大續》第四十九章：宣說四種指認品。 噢，噢，世尊大金剛持， 三身本自圓滿的指認， 以及比喻、義理、表徵的指認， 已簡要宣說。 爲了修習這些指認， 請開示外、內、密三種指認。 如是請問后， 金剛持回答道： 聽著，金剛持等， 外、內、密三種各自的指認是： 修習諸指認， 與見地的義理相結合。 其中外在的指認是： 指認顯現為法界。 內在的指認是： 指認兩種色身。 秘密的指認是： 指認覺性為法身。

། ཀྱེ་ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཆང ཆེན་པོ།། ཕྱི་ཡི་ངོ་སྤྲོད་ཅི་ལྟར་སྤྲོད།། ནང་གི་ངོ་སྤྲོད་ཅི་ལྟར་སྤྲོད།། གསང་བའི་ངོ་སྤྲོད་ཇི་ལྟར་སྤྲོད།། དེ་དག་དཔེ་དོན་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་པས།། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་བཀའ་སྩལ་པ།། རིག་པ ཆོས་སྐུའི་དཔེ་བསྟན་པ།། མན་ཤེལ་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ།། གསལ་བར་ཡོད་ལ་ངོས་གཟུང་མེད་པ་བཞིན།། འོད་ཀྱི་གསལ་ཆ་ཕྱི་རུ་འབྱུང།། བྱུང་ཡང་མན་ཤེལ་དག་པ་ལ།། རང་རྒྱུད་པ་རུ་གྲུབ་པ་མེད།། གསལ བའི་རྩལ་ནི་གཉིས་སུ་འབྱུང།། རིག་པའི་གསལ་ཆ་སྒོ་ལྔར་ཤར།། གཟུགས་ཀྱི་གསལ་ཆ་འོད་ལྔར་ཤར།། རིག་པའི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པ།། མན་ཤེལ་རྣམ་པར་དག་པ་འདྲ།། དེ་ཉིད་མི་འགག་གསལ་བ་དེ།། མན་ཤེལ རྣམ་པར་དག་པ་འདྲ།། གསལ་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ།། གཟུགས་སྐུ་གཉིས་སུ་འཆར་བ་དེ།། མན་ཤེལ་གསལ་བ་སྒོ་ལྔ་དང།། འོད་ལྔ་མི་འགག་འཆར་བ་འདྲ།། རིག་པ་གསལ་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ།། སྒོ་ལྔ མ་འགག་གསལ་བ་ནི།། ཆོས་སྐུ་སྒོ་ལྔ་ཚང་པའོ།། རིག་པའི་ཆ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། འོད་ཀྱི་ཆ་ནས་ལོངས་སྐུའོ།

噢，噢，大金剛持， 如何指認外在？ 如何指認內在？ 如何指認秘密？ 請開示這些的比喻和義理。 如是請問后， 金剛持回答道： 覺性法身的比喻是： 如同完全清凈的水晶， 明亮存在卻無法執取。 光明的清晰面向外生起， 雖然生起，在清凈的水晶中， 並無獨立自成的存在。 明亮的力用有兩種生起： 覺性的清晰面顯現為五門， 色相的清晰面顯現為五光。 覺性的本質無有成立， 如同完全清凈的水晶。 其不滅而明亮， 如同完全清凈的水晶。 在明空不二中， 顯現為兩種色身， 如同水晶明亮的五門， 和不滅顯現的五光。 在覺性明空不二中， 五門不滅而明亮， 即是具足五門的法身。 從覺性的方面是法身， 從光明的方面是報身。

། སྒོ་ལྔ་གསལ་བའི་ཆ་ནས་སྣ་ཚོགས་འགྱུ།། དེ་ཉིད་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རུ་བསྟན།། ལོངས་སྐུའི་དཔེ་བསྟན འདི་ལྟ་སྟེ།། སྤྲིན་མེད་ཉི་མ་ཤར་བ་ལ།། མན་ཤེལ་བསྟན་ཅིང་བྲིས་སྐུ་དགྲམ།། མན་ཤེལ་ཉི་མའི་ངོས་སུ་ཕྱར།། བྲིས་སྐུ་འོད་བརྡལ་དངོས་སུ་དགྲམ།། ཤེལ་དང་བྲིས་སྐུ་གཉིས་ཀ་ལ།། མ་ཡེངས་མིག་ནི་བཙུག་ལ བལྟ།། རེས་མོས་བལྟ་ཞིང་ནམ་མཁར་བལྟ།། མན་ཤེལ་ཉི་མའི་འོད་ཕོག་དང།། བྲིས་སྐུ་ཁ་དོག་དབྱིབས་ལྡན་པར།། མིག་བཙུག་ལ་ནི་བལྟ་བར་བྱ།། མིག་བསྒྲིམ་ནམ་མཁའ་སྟོང་པར་བལྟ།། བྲིས་སྐུ་གང་ཡིན་ཁ དོག་དབྱིབས།། དབང་པོ་མིག་གི་མངོན་གསུམ་དུ།། སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་འབྱུང།། དེ་བཞིན་ལོངས་སྐུ་རྣམ་པ་ཡང།། ཆོས་སྐུ་གསལ་སྟོང་གཉིས་མེད་ལ།། ཡོན་ཏན་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རུ་སྣང།། དེ་རྩལ་ཁ་དོག་འོད ལྔ་ཤར།། འོད་ཉིད་ལོངས་སྐུར་བསྟན་པ་སྟེ།། འོད་ལྔ་གཅིག་ཏུ་འདྲིལ་བ་ལ།། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀུན་ཏུ་བཟང།། ལོངས་སྐུ་ཆེན་པོར་བསྟན་པ་སྟེ།། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་རྫོགས་པས་སྤྲས།། དེ་དག་ཕྱོགས་རེའི ཆ་བཟུང་བ།། རིགས་ལྔ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་སུ་བྱུང།། དེ་དག་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད།། གསལ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པ་སྟེ།། དཔེར་ན་བར་སྣང་འཇའ་དང་འདྲ།། སྐུ་ནི་འོད་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ཏེ།། ཐུགས་ནི་གསལ་སྟོང་ཆོས སྐུ་དེ།། གཉིས་མེད་རྟོག་བྲལ་ཆེན་པོ་ཡིན།། སྐུ་དང་ཐུགས་གཉིས་འདུས་པ་ལས།། རྩལ་ནི་མི་འགག་བདག་ཉིད་ཀྱི།། གདུལ་བྱ་གང་དང་མོས་ཕྱོགས་སུ།། གང་ལ་གང་འདོད་འབྱུང་བ་དེ།། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡི་གནས ལུགས་ཡིན།། དཔེ་ནི་སྒྱུ་མ་མཁན་པོ་ཡིས།། རྫས་དང་སྔགས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་གྱིས།། ལྟས་མོའི་མི་ཡི་མིག་སྔ་རུ།། གང་འདོད་གཟུགས་སུ་ཡོད་པ་འདྲ།། དེ་བཞིན་དཔེ་ནི་སྒྱུ་མ་ཡི།། གཟུགས་བརྙན་སྣ་ཚོགས་སྣང བ་འདྲ།། ཆོས་སྐུའི་རྩལ་མ་འགགས་པ་ཡིས།། གཟུགས་སྐུ་གཉིས་སུ་སྣང་བའོ།། རིག་པའི་ཆ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། དེ་གསལ་གཟུགས་ཆ་མི་འགག་པས།། འོད་སྣང་ཆ་ནས་ལོངས་སྐུའོ།། འགྱུ་བ་དྲན རིག་ཆ་ནས་ནི།། སྒོ་ལྔ་ཡུལ་དུ་སྣ་ཚོགས་འགྱུ།། དེ་དག་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་ཏེ།། སྐུ་ནི་ལོངས་སྐུར་བསྟན་པའོ།། གསུང་གི་ཆ་ལས་སྤྲུལ་སྐུའོ།། ཐུགས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཆོས་སྐུའོ།། དེ་ལྟར་སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ།། ཆོས ཀྱི་སྐུ་ལས་གཟུགས་སྐུ་གཉིས།། རྩལ་ལམ་ཤུགས་ལས་བྱུང་བའོ།

從五門明亮的方面變化多樣， 即是所示的化身。 報身的比喻如下： 在無雲的太陽升起時， 展示水晶並鋪開繪畫佛像。 將水晶朝向太陽， 直接鋪開發光的繪畫佛像。 對水晶和繪畫佛像二者， 專注地凝視觀看。 交替觀看並觀看虛空。 水晶被陽光照射， 繪畫佛像有色彩形狀， 應當凝視觀看。 專注眼睛觀看空曠的虛空。 繪畫佛像的色彩形狀， 在眼根的直接感知中， 顯現卻無自性。 同樣，報身的相貌， 在法身明空不二中， 顯現為五種功德智慧。 其力用顯現為五色光。 光即是所示的報身， 五光合一為 毗盧遮那普賢， 示現為大報身， 莊嚴具足相好。 執取其中部分， 出現為五部菩薩眾。 這些顯現無自性， 明亮而無分別， 如同虛空中的彩虹。 身是光明之身， 意是明空法身， 二者無二離戲大。 由身與意二者和合， 其力用不滅自然， 隨所化眾生的信解方向， 隨欲而生起， 這是化身的實相。 比喻如幻術師， 以物品和咒語的緣起， 在觀眾眼前， 如意顯現各種形象。 同樣，比如幻化的 種種影像顯現。 由法身力用不滅， 顯現為兩種色身。 從覺性方面是法身， 其明亮色相方面不滅， 從光明顯現方面是報身。 從變化、憶念、覺知方面， 五門變化多樣成為對境， 這些是化身， 身示現為報身。 從語的方面是化身， 從意的方面是法身。 如是三身本自圓滿， 從法身中兩種色身， 由力用或勢能而生起。

། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་སྐུ་ངོ་སྤྲོད་པས།། གཟུགས་སྐུ་གཉིས་པོ་ཤུགས་ལ་འཕྲོད།། གོང་བཞིན་ཆོས་སྐུའི་གནས་ལུགས་དེ།། ཡེ་ནས་བདག་གི་རང་བཞིན ཡིན།། དེ་དག་རང་ལ་ངོས་བཟུང་སྟེ།། ངོ་བོ་རང་གིས་མཐོང་བ་ན།། དེ་དག་ངོ་ཡིས་ཙིར་བཟུང་ནས།། ཐ་མལ་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལ།། བྱ་བཏང་རྩོལ་དུ་བྲལ་དུས་སུ།། དབང་པོ་ཡིད་ནི་ཧད་དེ་བ།། དེ་དག་གཞི་ཡི ངོ་བོ་སྟེ།། ངོ་བོ་གཉིས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱ།། ལྷུན་གྲུབ་སངས་རྒྱས་ཞེས་ཀྱང་བྱ།། དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་མངོན་གྱུར་ནི།། ཕྱི་ལྟར་དབྱེ་བའི་ལྟ་བ་སྟེ།། དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཞི་གནས་ཡིན།། ནང་གི་ཡེ་ཤེས་མ་ཤར་བས།། སྟོང་པ བཏང་སྙོམས་ཆ་ནས་ནི།། ཕྱི་ཡི་ཉོན་མོངས་ཞི་བ་ཙམ།། དེ་ལ་ཞི་གནས་ཞེས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན།། གོང་གི་གཞི་ཉིད་ངོས་བཟུང་བ།། དེ་ལ་གསལ་ཆ་བརྟན་པ་སྟེ།། ལྷག་མཐོང་རིག་པ་ཆོས་སྐུ་ཡིན།། གསལ་ཆ་གོང འོག་ཀུན་ཏུ་ནི།། ཤིན་ཏུ་ཞིབ་པར་བསྟན་པ་སྟེ།། སྟོང་པའི་ཆ་དང་གསལ་བའི་ཆ།། གསལ་བ་རང་གསལ་དག་དང་ནི།། འགྱུས་པས་སྒོ་ལྔ་ཡུལ་ལ་གསལ།། རྗེས་སུ་མི་འཛིན་རྟོགས་པ་ཡིན།། གཟུགས་རྩལ་འོད གདངས་དག་ཏུ་འཆར།། རང་གི་སྣང་བ་ཤར་བ་སྟེ།། དེ་ལ་མི་འཛིན་མི་རྟོག་པའོ།། རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན།། དེ་ལྟར་ཆོས་སྐུ་གསལ་སྟོང་ལ།། སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རྫོགས་པ།། ལྟ་བའི་དམ་པ་ཁོ ནའོ།། གསལ་རྩལ་གང་ཡང་མི་འགག་པ།། མི་འཛིན་མི་རྟོག་མི་འབྲང་བ།། ལྟ་བའི་དམ་པ་ཁོ་ནའོ།། གསལ་བའི་རྩལ་དང་མི་ལྡན་ན།། ཞི་གནས་བརྟན་པོ་ཞི་བ་ལས།། གསལ་རྩལ་དག་གིས་བོགས་དབྱུང སྟེ།། འོག་ནས་གོང་དུ་འཕར་བར་འགྱུར།། རྟོག་པ་གསལ་དང་བརྟན་པ་ཡིས།། ཉོན་མོངས་སྒྲིབས་པ་ཆ་ཡིས་འབྲལ།། དོན་ལ་ཆེད་དུ་སྤང་དུ་མེད།། བོགས་དང་འཕར་བ་དག་ཀྱང་མེད།། རྟོག་པ གསལ་དང་གདེངས་ལྡན་པས།། ཉོན་མོངས་ཆ་ཡིས་འགགས་པ་ལ།། ལམ་གྱི་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ།། ཡེ་ནས་གནས་པས་གཞི་རུ་བསྟན།། འཁོར་འདས་འབྱུང་ཕྱིར་གཞི་རུ་བསྟན། དེ་དག་རང་ངོ་སྟོན་པ ལ།། ངོ་སྤྲོད་ཞེས་སུ་སྟོན་པ་ཡིན། དེ་དོན་རྟོགས་པ་ལྟ་བ་ཡིན།། རྒྱུད་ལ་གསལ་བ་སྒོམ་པར་སྟོན།། རྒྱུན་དུ་འཁྱེར་བ་སྤྱོད་པའོ།། མངོན་གྱུར་འབྲས་བུའི་གཞི་མར་རིག། དག་པ་ཆེན་པོའི་མཐར་ཐུག་པའོ།

因此，通過指認法身， 兩種色身自然明瞭。 如前所述，法身的實相， 本來就是自己的本性。 將這些認定為自己的， 當自己見到本質時， 緊緊抓住這些認識， 在那平常的意識中， 放下造作離開努力時， 感官和意識豁然開朗。 這些是基礎的本質， 稱為兩種本質之身。 也稱為本自圓滿佛。 若現證了悟這個， 是外在分別的見解， 了悟這個是止。 因為內在智慧未生起， 從空性平等的方面， 僅僅是外在煩惱的平息， 這被稱為止。 認定上述的基礎本身， 對此明晰面穩固， 是覺性法身的勝觀。 明晰面在上下一切處， 極其細緻地顯示， 空性的方面和明晰的方面， 明晰自明清凈， 以及變化為五門明晰對境。 不執著後續是了悟。 色相力用顯現為光芒， 是自己的顯相生起， 對此不執著不分別。 是了悟自己的特徵。 如是在法身明空中， 圓滿三身五智慧， 唯是見解的殊勝。 明晰力用毫無阻礙， 不執著不分別不追隨， 唯是見解的殊勝。 若不具備明晰的力用， 從穩固寂靜的止， 以明晰力用提升， 將從下升向上。 以明晰穩固的覺察， 逐漸脫離煩惱障。 實際上無需刻意斷除， 也無提升和躍升。 以具備明晰和把握的覺察， 煩惱逐漸止息， 僅僅假立為道的名稱。 本來安住故示為基礎， 因為輪迴涅槃生起故示為基礎。 對這些顯示自己的面目， 稱為指認。 了悟其義是見解， 明晰於心相續是修習， 持續攜帶是行為， 了知為現前果的基礎， 是大清凈的究竟。

། ལྟ་བ མདོར་བསྡུས་བསྟན་པ་ནི།། མཐའ་རྣམས་ཀུན་དང་མ་སྤངས་བྲལ།། མཐའ་བྲལ་ཆེན་པོ་གྱུར་པས་ན།། ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་གང་ཡང་མེད།། མ་བསྩལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ན།། རྩལ་རྣམས་གང་ཡང་མི འགག་འཆར།། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དེ་ལས་རྒྱུད།། རྩ་བ་གསལ་སྟོང་ཆེན་པོའོ།། རིག་པ་ཆོས་སྐུར་ངོ་སྤྲད་པས།། གཟུགས་སྐུ་གཉིས་པོ་ཤུགས་ལས་འཆར།། གཟུགས་སྐུ་གཉིས་པོ་ངོ་སྤྲད་པས།། སྐུ་གསུམ་ལྷུན གྱིས་གྲུབ་པས་ན།། ཕྱི་ཡི་ཆོས་དབྱིངས་བསྟན་པ་ནི།། སྟོང་པར་འོད་གདངས་ཤར་བའོ།། སྣང་བ་རང་སྣང་མི་འཛིན་པས།། ཆོས་དབྱིངས་ངོ་ནི་འཕྲད་པའོ།། མ་རྟོགས་འཁྲུལ་པར་རགས་པར་བརྟས།། དེ་ལ་རྟོགས ལྡན་གང་ཟག་གིས།། རང་སྣང་འཛིན་མེད་ཆགས་པ་མེད།། གང་ཟག་རྟོགས་ལྡན་ཆོས་དབྱིངས་ཡིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས། ཕྱི་ནང་གསང་བ་གསུམ་གྱི་ངོ་སྤྲོད བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་བཅུ་པའོ།།།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། ངོ་སྤྲོད་བདུན་གྱིས་ངོ་སྤྲད་པས།། རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཀྱེ་ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ།། ངོ་སྤྲོད རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་དང།། བརྗོད་པའི་ཚིག་རྣམས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་པས།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན་ཅིག། ངོ་བོ་ནི་རང་སེམས་རང་གི་ངོ་བོའོ།། ངེས་ཚིག་ནི རང་ངོ་རང་ལ་བསྟན་སྟེ་སྤྲད་པས་འཕྲོད་པའོ།། དབྱེ་བ་ནི་བདུན་དུ་བསྟན་པ་སྟེ།། གོང་དུ་གསལ་ཞིང་རྒྱས་པར་བསྟན་པའོ།། བརྗོད་པའི་ཚིག་ནི་ངོ་སྤྲོད་ཅེས་ཀྱང་བྱ།། ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། རང་ངོ་ཤེས་པ ཞེས་ཀྱང་བྱ།གཞིའི་དོན་ཤེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། རིག་པ་ཆོས་སྐུར་རྟོགས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། དོན་མ་ནོར་བར་མཐོང་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱ། རང་གིས་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་གདམས་ངག་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ།། ཞེས་གསུངས་ སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས།། ངོ་སྤྲོད་འཇུག་བསྡུ་བའི་མན་ངག་གི་ལེའུ་སྟེ་ང་གཅིག་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ངོ་སྤྲོད་གཏན ལ་དབབ་པ་ཡིས།། བསྟན་པའི་དོན་འདི་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཕྱི་རབས་དོན་དུ་གསུང་དུ་གསོལ།། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་བཀའ་སྩལ་པ།། ཨ་ཀཱ་ཡ་ཏྲི་ཛྙཱ་ན་པཉྩ། ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལ་འོད་ཟེར་གསལ་བས། མུན་པ་གཏན་མི གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གསུངས་སོ།

現在簡要闡述見解： 未舍離一切邊而離邊， 因成為大離邊， 故無有任何偏墮。 因未造作而本自圓滿， 故一切力用無礙顯現。 從此而來的一切遍智， 根本是大明空。 通過指認覺性為法身， 兩種色身自然顯現。 通過指認兩種色身， 因三身本自圓滿， 所示外在法界， 是空性中顯現光芒。 不執著自現的顯相， 即是遇見法界之面。 未了悟則粗重地執著迷亂， 對此具有了悟的人， 無執著于自現無貪著。 具有了悟的人即是法界。 這是從《離戲明義大續》中， 外內密三種指認教授品第五十。 持金剛者當善持！ 以七種指認而指認， 將了悟自己的特徵。 "大持金剛尊！ 請開示指認的本質、詞義、分類 以及所說的詞句。" 如是請問后， 導師開示道：秘密主請聽！ 本質是自心的本質。 詞義是向自己顯示自己的面目而相遇。 分類是示為七種， 如上已明確廣泛闡述。 所說的詞句也稱為指認， 也稱為見到本質， 也稱為知曉自己的面目， 也稱為知曉基礎的義理， 也稱爲了悟覺性為法身， 也稱為無誤地見到義理， 也稱為顯示自己特徵的教授。 這是從《離戲明義大續》中， 指認攝入的秘訣品第五十一。 複次秘密主請問道： "大持金剛世尊！ 以確定指認， 此所示義理如何？ 請為後世開示。" 持金剛開示道： （अ का य त्री ज्ञान पञ्च，梵文天城體：अ का य त्री ज्ञान पञ्च，梵文泰盧固體：అ కా య త్రీ జ్ఞాన పఞ్చ，漢語字面意義：阿迦雅特里智慧五，漢語擬音：阿嘎雅特日娘納班匝） 此稱為"太陽精華放射光芒，令黑暗永不存在"。

། བལྟར་མེད་ལྟ་བའི་དོན་བསྟན་པ།། ཨ་ཏིའི་ལྟ་བ་གཟའ་གཏད་བྲལ།། དངོས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་བས།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ།། དེ་ལས་མ་རྟོགས་གཞན་མེད པས།། སོ་སོར་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ལ།། ཅིར་སྣང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་གདངས།། ཡེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། དེ་བས་གཞི་སྣང་རྫོགས་སངས་རྒྱས།། སངས་རྒྱས་ཡུལ་མེད་གཟུང་འཛིན་རྣམ་པར་དག། རང་རིག ཡེ་ཤེས་རང་གྀ་གདངས་ལ་བཞུགས།། འབྱུང་བཞི་རང་བཞིན་དག་པའི་ནམ་མཁའ་ལ།། ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ནམ་མཁས་ཡེ་ནས་ཁྱབ།། ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཉི་མ ཤར།། ཕྱོགས་རེས་མེད་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང།། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ཅི་འགྱུ་ཡང།། མ་འགགས་རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན།། བལྟས་ཤིང་གསལ་བའི་མཐོང་རྙེད་ལ།། ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀ་ཕྱི་ཉིད་ནང།། ཟབ་པའི་ཆ་ཤས རྟོགས་ཡུལ་བྲལ།། ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ཀུན།། བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་སྣང་མོད་ཀྱི།། ལྟ་བ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་དངོས་མེད་ཟང་ཐལ་བ།། དངོས་པོ་མཚན་མའི་སྒྲིབ་པ་ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག། ཀུན་བཟང ཞལ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ཏུ་གསལ།། ཡུམ་གྱི་བྷ་ག་བདེ་ཀློང་གཅིག་ཏུ་འཁྱིལ།། དེ་བས་ཁམས་གསུམ་མ་ལུས་སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོར་གཅིག། ལྟ་བ་རྣམ་དག་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ལ།། སངས་རྒྱས་མེད་པས་སངས་རྒྱས མིང་ཡང་མེད།། སེམས་ཅན་མེད་པས་ཁམས་དང་འབྱུང་བ་མེད།། མན་ཤེལ་སྐུ་ལྟར་རང་གི་རྒྱུད་དག་པས།། དྲི་མེད་ཟང་ཐལ་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁར་སྣང་བ་ཡང།། མ་རྟོགས་བློ་ལ་ཚད མར་སྣང་མོད་ཀྱི།། སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་དེ་ཡེ་ཤེས་གདངས་སུ་གསལ།། དཔེར་ན་མཁའ་ལ་མཇའ་ཚོན་གསལ་བ་ཡང།། མཁའ་ལས་ལོགས་ན་མེད་ཀྱང་ལོགས་པར་སྣང།། མཁའ་ཡི་ངང་དུ་གནས་ཤིང མཁའ་དང་མི་ཕྱེད་ལྟར།། ཆོས་ཉིད་ཆོས་སྐུ་དབྱེར་མེད་དོན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ།། རང་ཤར་རང་སྣང་རང་གསལ་ཡེ་ཤེས་གདངས།། ལོགས་ལྟར་སྣང་ཞིང་འགགས་པ་མེད་པར་གསལ།། གསལ་ལ་རྟོག་མེད་ཡེ་ཤེས ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། རང་ལ་རང་སྣང་སྣོད་བཅུད་ཡེ་སངས་རྒྱས།། ལས་དང་ཐུགས་རྗེའི་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་དག། ས་དང་རྣམ་ཐར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལ་རིང།། བགྲོད་དུ་མེད་དེ་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་མཆོག། བགྲོད་པར འདོད་ན་ཡེ་ཤེས་མཐའ་ལ་རིང།། མ་བསགས་བཞིན་དུ་ཚོགས་གཉིས་ཡེ་ནས་རྫོགས།། མ་སྦྱངས་བཞིན་དུ་སྒྲིབ་གཉིས་ཡེ་ནས་བྱང།། མ་བྱུང་མ་སྐྱེས་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ།། བཀོད་པ་ལྷ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར བསྒོམ་མི་དགོས།།

現在闡述無可見的見解之義： 阿底的見解離執著， 無實有的本智通透無礙， 自覺本智本自圓滿。 除此之外別無未了悟者， 于各別自覺本智中， 一切顯現皆為大智慧之光芒。 本來即是世尊金剛持， 因此基礎顯現即是圓滿佛， 佛無境界，能所取清凈。 自覺本智安住于自身光芒中。 在四大本性清凈的虛空中， 法性義理虛空本來遍滿。 在法性義理虛空中， 自覺本智如日昇起。 無有偏頗故普賢， 無論意識如何分別， 無阻礙無自性之義， 觀察而明瞭即為見解。 內外二者皆為外即內， 深奧部分超越了悟境界。 外內器情一切諸法， 雖對凡夫眾生顯現， 然見解自覺本智無實通透， 實有相的遮蔽本來清凈。 普賢尊顏十方皆明， 佛母秘處盤旋於一大樂境。 因此三界無餘皆為大離戲。 于清凈見解自覺本智中， 無有佛故亦無佛名， 無有眾生故無界無大種。 如水晶身自續清凈， 無垢通透清凈法身。 地水火風虛空雖顯現， 于未了悟心雖顯為實有， 然顯而無自性，明現為智慧光芒。 譬如空中明現彩虹， 雖離虛空別無所有而顯為分離， 安住于虛空中不離虛空。 如是於法性法身不二義理虛空中， 自生自現自明智慧光芒， 雖顯為分離卻無阻礙地明現。 明而無分別即智慧法身。 自身顯現器情本來成佛， 業與大悲二邊清凈。 地與解脫菩提勝果遙遠， 無可行進即法性勝菩提。 若欲行進則智慧邊際遙遠。 未積累而二資糧本已圓滿， 未凈化而二障本已清凈。 于未生未起光明壇城中， 無需修持設定天尊壇城。

བཀོད་པ་ལྷ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར བསྒོམ་མི་དགོས།། དཀྱིལ་འཁོར་ཁྲོ་གཉེར་ཆ་ལུགས་ཀྱིས།། ཁྲོ་བདག་ཆེན་པོའི་སྐུར་བསྐྱེད་ནས།། སྐུ་གསུམ་ཐུགས་ཀྱི་བཟླས་པ་དག། ཆུ་ཡི་རྒྱུན་ལྟར་བཟླས་ན་ཡང།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་རྒྱབ་ཀྱི་ཕྱོགས།། ཡེ་ནས བྱས་ཟིན་ད་གདོད་བཙལ་བ་མེད།། ཆེད་དུ་བྱར་མེད་ཆེད་དུ་དགག་ཏུ་མེད།། མར་མེའི་སྙིང་པོ་རང་གི་འོད་ལ་གནས་པ་ལྟར།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་རང་གི་གདངས་ལ་གནས།། འདས་དང་མ་བྱོན་ད་ལྟའི་སངས་རྒྱས དང།། གཉིས་མེད་རོ་གཅིག་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་བཞིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས། བལྟ་བ་སྤྱི་རུ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ང་གཉིས་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས ཞུས་པ།ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། དེ་ལྟར་ལྟ་བ་བསྟན་པ་དེ།། ཕྱི་ལྟར་དབྱེ་བར་འདུག་པ་ན།། རང་གི་མཚན་ཉིད་ལྟ་བ་དེ།། མ་ནོར་ངེས་པར་བསྟན་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་པས། རྡོ་རྗེ་འཆང་ གིས་བཀའ་སྩལ་པ།། ཕྱི་རབས་དད་ལྡན་དོན་ཆེད་དུ།། རང་གི་མཚན་ཉིད་ལྟ་བ་ནི།། མ་ནོར་ངེས་པར་ངས་བཤད་ཉོན།། སྣང་བ་ཆོས་དབྱིངས་ཆོས་ཉིད་དང།། རང་བྱུང་རང་རིག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། ཝལ་གྱིས་རྟོགས པའི་ལྟ་བ་ཡིན།། དེ་ཉིད་ཅར་གྱིས་ངོས་བཟུང་ན།། ཐ་མལ་ཤེས་པ་འདི+ེ་ཉིད་ལ།། ཧད་དེ་ས་ལེ་སོ་ལེ་བ།། ཧརིག་གེ་ས་ལེ་སང་ངེ་བ།། དེ་ཉིད་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན།། རིག་པ་ཆོས་སྐུ་བཞི་ལྡན་ཡིན།། རང་གི་ངོ་བོ མ་གྲུབ་པས།། ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའི་ཆ་ཡིན་ནོ།། ངོ་བོ་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ།། སྟོང་པ་དེ་ཉིད་རང་གསལ་ཡིན།། རིག་པ་རང་གསལ་ཞེས་བྱ་སྟེ།། གསལ་བའི་དུས་ན་དངོས་པོ་མེད།། དངོས་མེད་དེ་ཉིད་གསལ་བར ཤར།། གསལ་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པའོ།། གསལ་བ་ལ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་རུ་མ་འགགས་ཏེ།། དེ་ལ་གདངས་ལྔ་འོད་ལྔ་ཤར།། དེ་ཉིད་མ་རྟོགས་དུག་ལྔར་འཁྲུལ།། འོད་ལྔ་མ་རྟོགས་འབྱུང་ལྔར འཁྲུལ།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་པོ་མ་ཤེས་པས།། འགྱུ་བའི་རླུང་ནི་དུག་ལྔར་ཤར།། དེ་བཞིན་གཅིག་ལ་ཚང་ལུགས་ཡིན།། དེ་ལ་སྐུ་གསུམ་རྫོགས་ལུགས་ནི།། རང་བྱུང་གསལ་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད།། དེ་གཉིས་མི་འཛིན་མི རྟོག་པས།། རྟོག་མེད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་སྟེ།། ཆོས་སྐུ་དེ་ལས་གདངས་བྱུང་བས།། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡིན་ནོ།

無需修持設定天尊壇城。 以壇城忿怒相貌， 生起為大忿怒尊身， 三身心咒雖如水流般持誦， 自覺本智背後方向， 本已成就今無需尋求。 無需特意為，無需特意遮， 如燈芯安住自身光明中， 自覺本智安住自身光芒中。 與過去未來現在諸佛， 無二一味如水入水。 如是所說。出自《離戲明義大續》第五十二章"總說見解品"。 然後密主又問道： 嗡嗡世尊金剛持， 如是所說見解， 若作外在分類， 其自相見解， 祈請無誤確定宣說。 金剛持回答道： 為後世具信者之故， 自相見解， 我當無誤確定宣說。 顯現法界法性， 自生自覺法身， 頓然了悟即為見解。 若直指其本身， 即此平常意識， 明明朗朗， 清清楚楚， 此即自相。 覺性法身具四相： 自性不成立， 是為法性空性； 本體無分別； 空性即自明， 稱為覺性自明； 明時無實有， 無實有即明現， 明空不二。 明有二種： 無礙現為五智慧， 其中現五光芒五色光， 不了悟則迷亂為五毒， 不了悟五光則迷亂為五大， 不知五智慧， 動氣現為五毒。 如是一中具足。 其中三身圓滿方式： 自生明空不二， 不執二者無分別， 無分別即法身， 法身放光芒， 即為報身。

། དེ་གཉིས་རྩལ་ནི་མི་འགག་པས།། ཐུགས་རྗེ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ།། རང་བྱུང་རིག་པའི་རྩལ ཞེས་པས།། སྐུ་གསུམ་ཡོངས་སུ་དེ་ལྟར་རྫོགས།། ལྟ་བ་རང་བྱུང་རིག་པ་ལ།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་རྫོགས་ལུགས་ནི།། རིག་པའི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པས།། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས།། དེ་ཉིད་མ་འགགས་གསལ་བས ན།། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས།། དེ་ཉིད་གཉིས་མེད་མཉམ་པས་ན།། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས།། མ་འགགས་སོ་སོར་གསལ་བས་ན།། སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས།། རྩལ་ནི་སྒོ་ལྔར་བཅས པ་ཡིས།། ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་གྱུར་པས་ན།། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས།། རྒྱུད་དང་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་པས།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ།། རང་རིག་གཅིག་གི་ཡོན་ཏན་ཡིན།། རང་གི་རིག་པ་ཆོས་སྐུ ལ།། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ།། གང་ལ་ཐོགས་མེད་ཟང་ཐལ་ཡིན།། མན་ཤེལ་དག་པའི་དཔེ་བཞིན་དུ།། གསལ་དངས་རྟོགས་མེད་ཟང་ཐལ་ལོ།། དཔེར་ན་མར་མེ་གསལ་བ་བཞིན།། རང་གསལ་དག གི་ངོ་བོར་ཡོད།། སྣང་བ་ཆོས་དབྱིངས་ལྟ་བ་ནི།། མཚན་མར་མ་གྲུབ་སྟོང་པ་ལ།། རིག་པ་དག་གི་རྩལ་ཤར་བས།། གདངས་དང་འོད་ཀྱི་རྣམ་པ་བྱུང།། རང་སྣང་དག་ཏུ་ཤར་བས་ན།། རིག་པ་རང་སར་གྲོལ་བ དང།། སྣང་བ་རང་སར་དག་པའོ།། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལ།། ཉི་མ་གསལ་ཞིང་འཕྱོ་བ་བཞིན།། ཡུལ་ཉིད་སྟོང་པའི་ཆོས་ཉིད་ན།། རང་རིག་ཆོས་སྐུ་གསལ་སྟོང་འཕྱོ།། གང་ཟག་རྟོགས་ལྡན ལམ་ཞུགས་ཀྱིས།། འཁྲུལ་སྣང་འདི་ལ་དེ་བཞིན་སྦྱར།། ཐམས་ཅད་རང་ཉིད་རྟོགས་པས་གྲོལ།། རང་སར་བཞག་པའི་ལྟ་ངོས་ཟིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས། ལྟ་བ་རང་གི མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ང་གསུམ་པའོ།།།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། མ་འོངས་སྐལ་ལྡན་དོན་ཕྱིར་དུ།། ལྟ་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟར་ན།། རྒྱས་པར་བཤད་པ་ཇི་ལྟར་ལགས།། དེ་སྐད་ཅེས་ནི ཞུས་པ་ཡིས།། རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་བཀའ་སྩལ་པ།། ཕྱི་རབས་རྣལ་འབྱོར་དོན་ཆེད་དུ།། ལྟ་བ་རྒྱས་པ་ང་ཡིས་བཤད།། ལྟ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ངོ་བོ་དང།། ངེས་ཚིག་རང་བཞིན་མཚན་ཉིད་དང།། དབྱེ་བསྡུ་དགོས་ཆེད་གོལ་ས དང།། སྐྱོན་དག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ལུགས་དང།། གཏན་ཚིག་མཚོན་པའི་དཔེ་དང་ནི།། རྟོགས་ཆད་མ་རྟོགས་སྐྱོན་བསྟན་དང།། གཞན་སེལ་རང་ངོ་བཟུང་བ་དང།། ལ་བཟླ་སྤྲོས་བྲལ་ཆེན་པོའོ།

這兩者之力不斷絕， 稱為大悲化身。 所謂自生覺性之力， 三身圓滿如是成就。 見解即自生覺性， 五智慧圓滿方式： 覺性本體不成立， 圓滿空性智慧； 其不斷絕而明顯， 圓滿如鏡智慧； 其二無別平等， 圓滿平等性智慧； 不斷絕而各別明顯， 圓滿妙觀察智慧； 力具五門， 一切成就， 圓滿成所作智慧。 非由因緣所生， 故稱自生智慧。 是自覺一體之功德。 自覺法身中， 一切功德任運成就。 於何無礙通達， 如凈摩尼寶珠， 明凈無執通達。 譬如明亮燈火， 自明體性本有。 顯現法界見解： 無相不成立空性中， 覺性之力顯現， 生起光芒色相。 自相清凈顯現， 覺性自解脫， 顯相自清凈。 譬如虛空中， 日光明耀照射， 境界空性法性中， 自覺法身明空照射。 證悟入道之士， 於此迷亂顯相如是應用。 一切由自證而解脫。 安住自然之見解已把握。 如是所說。出自《離戲明義大續》第五十三章"示自相見解品"。 嗡嗡世尊金剛持， 為未來具緣者之故， 見解自相如是， 詳細解說如何？ 如是問已， 金剛持回答道： 為後世瑜伽士之故， 我當廣說見解。 見解之因緣本體， 語義自性相， 分類攝要用途誤區， 過失任運成就方式， 理由譬喻， 了斷未了過失， 他遮自相執取， 及超越戲論大法。

། ལྟ་བའི་རྒྱུ་ནི་རང བྱུང་ཆེན་པོ་ཡིན།། ཅིའི་ཕྱིར་རང་བྱུང་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞེ་ན།། རང་རིག་ཆོས་སྐུ་རང་ལ་གནས་པ་དེ།། སངས་རྒྱས་ཐུགས་རྗེ་དག་ལས་མ་བྱུང་དང།། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་མ་བསྐྱེད་དང།། ནང་གི་མ་རིག འཁྲུལ་པས་མ་བསྐྱེད་དང།། ཕྱི་ཡི་འབྱུང་བ་ལྔ་ལས་མ་གྲུབ་དང།། གང་ཟག་ལམ་པའི་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་དང།། སྒྲ་དང་གཏན་ཚིགས་དག་གིས་གཏན་ལ་མ་ཕབ་དང།། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱའི་བྱིན་རླབས་དག་ལས མ་བྱུང་དང།། རྒྱུ་ཡི་མ་བསྐྱེད་རྐྱེན་གྱིས་འཇིག་མི་འགྱུར།། མ་བཅོས་མ་བསླད་སོ་མ་རང་བྱུང་ཆེན་པོ་ཡིན།། དེ་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་རྒྱུ་དེ་རྒྱུ་ཡི་མཆོག། རྐྱེན་ནི་བླ་མ་དམ་པའི་གདམས་ངག་སྟེ།། ཅིའི་ཕྱིར་མན་ངག་བླ་མ ཡིན་ཞེ་ན།། བླ་མ་དམ་པས་གདམས་ངག་བསྟན་པ་ཡིས།། རང་བྱུང་གསལ་སྟོང་གཉིས་མེད་དོན་རྟོགས་སོ།། དེ་ཕྱིར་རྐྱེན་ནི་བླ་མ་དམ་པའི་གདམས་ངག་ཡིན།། ངོ་བོ་རང་རིག་གསལ་སྟོང་གཉིས་མེད་ཡིན།། དེ དོན་རྟོགས་པ་ལྟ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན།། ལྟ་བའི་ངེས་ཚིག་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཡིན།། གཞན་ལ་རག་མི་དགོས་པས་རང་ཞེས་བྱ།། བེམ་པོ་དག་ལས་ལོག་པས་རིག་པའོ།། དུས་ནི་གློ་བུར་མ་བྱུང་ཡེ་ཞེས་བྱ།། དེ་ཉིད་དོན དང་ངོ་སྤྲོད་ཤེས་པ་ཡིན།། ལྟ་བའི་རང་བཞིན་གསལ་དངས་ཆེན་པོ་ཡིན།། རང་རིག་གསལ་བའི་དེ་རྩལ་འོད་ལྔར་ཤར།། རང་ནི་རང་བྱུང་རིག་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ།། གཞི་ལས་གསལ་རྩལ་འོད་གདངས་ཤར པའོ།། དེ་ཡི་གོང་ན་གཞན་མེད་ཆེན་པོ་ཡིན།། ལྟ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་ཡིན།། རང་བྱུང་རིག་པ་ཆོས་སྐུ་དེ་ལ་ནི།། ངོ་བོ་མ་གྲུབ་སྟོང་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཡིན།། མ་འགགས་གསལ་བས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས ཡིན།། དེ་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཡིས།། གཉིས་མེད་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན།། དེ་རྣམས་མ་འགགས་སོ་སོར་གསལ་བ་ཡིས།། སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལྟ་བུ་ཡི་ཡེ ཤེས་དེ་རྩལ་གྱིས།། གསལ་བ་མ་འགགས་གང་ཡང་གྲུབ་པས་ན།། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་སུ་བསྟན།། དེ་ལས་གསལ་རྩལ་འོད་ལྔ་ཤར་བས་ན།། མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཞེས་བྱ།། ལྟ་བའི་དབྱེ་བ རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྟན།། རང་གི་རིག་པ་ཆོས་སྐུར་བསྟན་པ་དང།། བར་གྱི་རིག་རྩལ་མ་འགག་བསྟན་པ་དང།། ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་ཆོས་དབྱིངས་བསྟན་པའོ།། ནང་གི་རིག་པ་རྟོགས་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། རྩལ་ནི་གཟུགས་སྐུ གཉིས་སུ་སྣང་བའོ།

見解之因是大自生。 為何是大自生？ 自覺法身安住自身， 非由佛陀大悲而生， 非由眾生業力所生， 非由內在無明迷亂所生， 非由外在五大所成， 非由行者智慧所造， 非由聲音理論所定， 非由咒語手印加持所生， 非由因生非由緣滅， 未造作未污染本然大自生。 故無因之因是因中最勝。 緣是上師殊勝教言。 為何教言是上師？ 由上師宣說教言， 證悟自生明空不二之義。 故緣是上師殊勝教言。 本體是自覺明空不二。 證悟此義是見解之本體。 見解之語義是自覺本智。 不依他故稱為"自"， 異於無情故稱"覺"， 非暫時生起故稱"本"， 即是指示本義之智慧。 見解之自性是大明凈。 自覺明性之力現為五光。 "自"即自生覺性之義， 從基而顯現光芒。 其上再無他法故為大。 見解之相具五智慧： 于自生覺性法身， 本體不成立是空性智慧， 不斷而明是如鏡智慧， 其二無別平等是平等性智慧， 彼等不斷各別明顯是妙觀察智慧， 如是智慧之力明而不斷成就一切，故說為成所作智慧。 由此顯現明力五光， 故稱為具相五智慧。 見解分為三種： 示自覺為法身， 示中間覺力不斷， 示外相為法界。 證悟內在覺性即法身， 其力顯現為二色身。

། ཆོས་སྐུ་ཕྱེ་ན་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རུ་བསྟན།། དེ་ཡི་རྩལ་ནི་ཁ་དོག་འོད་ལྔར་ཤར།། ནང་གི་འགྱུ་བ་སྒོ་ལྔར་བཅས་པ་ཡིན།། ཕྱི་ཡི་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་ཀྱང་རང་སར་གྲོལ།། འཛིན་རྟོག་མེད་པས་འགྱུ་བ ཟང་ཐལ་ཡིན།། ཕྱི་ཡི་རང་བྱུང་རིག་པ་གསལ་གྱུར་ན།། ཕྱི་ཡི་ཡུལ་ནི་ཆོས་དབྱིངས་སྟོང་པ་ལ།། འོད་ལྔ་ཤར་བས་འབྱུང་བ་ལྔ་རུ་བརྟས།། བར་གྱི་གདངས་ནི་རང་རང་ལུས་སུ་གྲུབ།། མ་རིག་ལས་བྱུང་ཉོན་མོངས ཨུག་ལྔ་ནི།། རང་རིག་རང་གསལ་འཛིན་མེད་ངོ་ཤེས་ན།། རང་ཆས་ཤར་བས་རང་སྣང་དག་ཏུ་བསྟན།། འཛིན་པ་འགྱུས་ཀྱང་གར་འགྱུས་རང་སར་གྲོལ།། ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་ཡུལ་ལ་མ་ཞེན་ཅིང།། ནང་གི་རང་བྱུང་རིག པ་གསལ་གྱུར་ན།། རང་རིག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་དེ་ལ་བྱ།། སྟོང་གསལ་མི་རྟོག་བདེ་ལྡན་པས། ཀུན་གྱི་དོན་ཤེས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་མེད།། རིག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་དེ་ལ་བྱ།། ལྟ་བའི་བསྡུས་དོན་བསྟན་པ་འདི་ལྟར ཡིན།། རིག་པའི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་སྟོང་པའི་ཆ།། དེ་ཉིད་གསལ་བར་འདུག་པས་སྟོང་གསལ་ཆེན་པོ་ཡིན།། གསལ་བ་མི་འགག་རྩལ་དུ་བསྟན་པ་ནི།། འགྱུ་བ་རྗེས་མེད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྒྱུ།། གསལ་ཆ་གཟུགས མི་འགག་པས་འོད་ལྔའི་གདངས།། ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་མ་ཞུགས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས།། སྟོང་ཆ་གསལ་ཆ་སྣང་ཆ་འགྱུས་ཆ་བཞི།། འཛིན་མེད་དོན་གྱི་ཟིན་པས་ལྟ་བ་ཡིན།། ལྟ་བའི་དགོས་ཆེད་བསྟན་པ་ན།། ལྟ་བ་མིག དང་འདྲ་སྟེ་ཐམས་ཅད་གསལ།། ལྟ་མེད་རྒྱུད་དག་སངས་རྒྱས་ཐོབ་མི་སྲིད།། ལྟ་མེད་མ་རིག་མུན་པ་སངས་མི་སྲིད།། ལྟ་མེད་བསྒོམ་པ་བྱས་ཀྱང་དོན་མི་འགྱུར།། ལྟ་མེད་སྤྱོད་པ་བྱས་ཀྱང་སྤྱོད་རྒྱུ་མེད།། ལྟ་མེད འཁོར་བའི་གནས་ནས་ཐར་མི་སྲིད།། ལྟ་མེད་སྡུག་སྔལ་དག་ལས་གྲོལ་མི་སྲིད།། ལྟ་མེད་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཐོབ་མི་སྲིད།། དེ་ཕྱིར་ལྟ་བ་དགོས་ཆེད་ཤིན་ཏུ་ཆེ།། ལྟ་བའི་གོལ་ས་བཅད་པར་བསྟན་པ་ནི།། རང་བྱུང ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་གོལ་ས་ཆོད།། སྟོང་པར་འདུག་པས་དངོས་པོའི་གོལ་ས་ཆོད།། གསལ་བར་འདུག་པས་སྟོང་པའི་གོལ་ས་ཆོད།། རིག་པ་ཟང་ཐལ་ཤར་བས་གཞི་གནས་གོལ་ས་ཆོད།། གསལ་བ་འོད་དུ་འཆར བས་རིག་པ་སྟོང་པའི་གོལ་ས་ཆོད།། མ་བཅོས་མ་བསླད་གནས་པས་བསྐྱེད་རིམ་གོལ་ས་ཆོད།། འདུ་འབྲལ་མེད་པར་གསལ་བས་བསྒོམ་པའི་གོལ་ས་ཆོད།། རང་ཉིད་ཡིན་པས་གཞན་ལ་རེ་བའི་གོལ ས་ཆོད།། ཕྱོགས་མེད་འཆར་བས་ཕྱོགས་མཚམས་གོལ་ས་ཆོད།། ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཡིན་པས་ཐེག་པའི་གོལ་ས་ཆོད།།

法身份為五智慧。 其力現為五色光。 內在活動具五門。 雖緣外境自然解脫。 無執著故活動通透。 若外在自生覺性明顯， 外境為空性法界， 五光顯現成五大， 中間光芒成各自身體。 無明所生五毒煩惱， 若知自覺自明無執， 自然顯現故示為自相。 執著雖動，隨動自解脫。 不執著外相境界， 內在自生覺性明顯， 稱為自覺法身。 空明無念具樂， 了知一切義無所執。 稱為覺性法身。 見解總義如是： 覺性本體不成立空性分， 其明顯安住故為大空明。 明性不斷示為力用， 活動無跡是遍知因。 明分色不斷為五光相， 于境無執為法界。 空分、明分、顯分、動分四者， 無執悟義即是見解。 說見解之必要： 見解如眼能明一切。 無見之人不可能成佛。 無見不能除無明黑暗。 無見雖修亦無義。 無見雖行亦無所行。 無見不能脫輪迴。 無見不能離苦。 無見不能得大樂。 故見解之必要極大。 說斷除見解之誤區： 因是自生故斷除因緣誤區。 因是空性故斷除實有誤區。 因是明性故斷除空無誤區。 覺性通透顯現故斷除基住誤區。 明性現為光故斷除覺性空無誤區。 無造作無污染安住故斷除生起次第誤區。 無聚散而明顯故斷除修習誤區。 因是自身故斷除依他誤區。 無方顯現故斷除方位誤區。 因是一切根本故斷除乘法誤區。

ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཡིན་པས་ཐེག་པའི་གོལ་ས་ཆོད།། བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པས་ཐོས་བསམ་གོལ་ས་ཆོད།། རང་ངོ་རང་གི་ཤེས་པས་གཞན་དུ གོལ་མི་སྲིད།། སྐྱོན་རྣམས་དག་པར་བསྟན་པ་ནི།། གོལ་ས་ཆོད་པས་སྐྱོན་རྣམས་རྣམ་པར་དག། རྟག་མཐའ་དག་ལ་ཆད་མཐའ་དག། ཡོད་མཐའ་དག་ལ་མེད་མཐའ་དག། སྣང་མཐའ་དག་ལ་སྟོང་མཐའ དག།གཅིག་མཐའ་དག་ལ་དུ་མ་དག། མཐའ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དག་པ་ནི།། ལྟ་བ་རྣམ་དག་ཆེན་པོ་ཡིན།། ཆེན་པོ་ཞེས་ནི་ཅི་ཕྱིར་བྱ།། རྣམ་དག་དོན་ལ་ལྷུན་གྲུབ་པས།། དག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ།

因是一切根本故斷除乘法誤區。 僅聞即悟故斷除聞思誤區。 自己了知自性故不可能他處錯誤。 說諸過失清凈： 斷除誤區故諸過失清凈。 常邊清凈于斷邊清凈。 有邊清凈于無邊清凈。 顯邊清凈于空邊清凈。 一邊清凈于多邊清凈。 一切邊際清凈， 是為大清凈見解。 何以稱為大？ 于清凈義自然成就， 故稱為大清凈。

། ལྟ་བ་ལྷུན་ གྲུབ་བསྟན་པ་ནི།། སྐྱོན་རྣམས་དག་པས་ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ།། དེ་ཡང་སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔ།། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་ཡིན།། བལྟ་བ་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོ་ཡིན།། དཔེར་ན་བསམ་འཕེལ ནོར་བུ་ལ།། དགོས་འདོད་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་འདྲ།། སྐྱོན་རྣམས་དག་པས་ཆེད་དུ་སྤངས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།། རང་གི་ངོ་བོ་རྟོགས་པས་རྐྱོན་རྣམ་དག། དཔེར་ན་ཉི་མ་ཤར་བས་མུན་པ་མི་གནས་བཞིན།། ཡོན ཏན་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི།། བསྒྲུབས་པས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།། རང་ངོ་རྟོགས་པས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་འཆར།། དཔེར་ན་རིན་ཆེན་རྙེད་པས་དགོས་འདོད་འབྱུང་བ་ལྟར།། ལྟ་བ་མཚོན་པའི་དཔེ བསྟན་པ།། རྒྱས་པར་བསྟན་ན་བསམ་གྱི་མི་ཁྱབ་སྟེ།། བསྡུ་ན་མཚོན་དཔེ་སུམ་ཅུ་དག་ཏུ་བསྟན།། རྣམ་པར་དག་པའི་མན་ཤེལ་དྲི་མེད་འདྲ།། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་འདྲ།། མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ནམ མཁའ་ཆེན་པོ་འདྲ།། ཐམས་ཅད་འབྱུང་བས་ས་གཞི་ཆེན་པོ་འདྲ།། ཉོན་མོངས་སྡིག་སྒྲིབ་བསྲེག་པས་མེ་དང་འདྲ།། མི་གཙང་ལྗན་ལྗིན་འཁྲུ་བས་ཆུ་དང་འདྲ།། གང་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པས་རླུང་དང་འདྲ།། ངོ་བོ་མ གྲུབ་བར་སྣང་སྟོང་བ་འདྲ།། གསལ་ལ་མི་འགག་ཉི་མའི་ཟེར་དང་འདྲ།། གསལ་ལ་མི་རྟོག་མེ་ལོང་མན་ཤེལ་རྐྱེན་འཕྲད་འདྲ།། བདེ་ལ་མི་རྟོག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདྲ།། གང་གི་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་མེ་ཏོག་པདྨ འདྲ།། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པས་སེམས་ཅན་དུག་ཟོས་ཚེ་དང་འདྲ།། རྒྱུན་མི་འཆད་པས་ཆུ་བོའི་གཞུང་དང་འདྲ།། ངོ་བོ་གཅིག་ལ་རང་རྩལ་མི་འགག་པ།། རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་དག་ལས་རླབས་འཆར་འདྲ།། འོད་གདངས་ལྷུན གྲུབ་མན་ཤེལ་རྐྱེན་འཕྲད་འདྲ།། ཉོན་མོངས་རང་གྲོལ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་འདྲ།། རྟོག་པ་རང་ངོ་རང་གི་ཤེས་པ་ནི།། རྒྱལ་བུ་དམངས་ནས་རྒྱལ་སར་བཏོན་པ་འདྲ།། དུས་གསུམ་འགྱུར་བ་མེད་པས་རིན་ཆེན་གསེར དང་འདྲ།། ནང་དུ་གསལ་བས་བུམ་ནང་མར་མེ་འདྲ།། གཅིག་གིས་ཕྱི་ཡི་ཡུལ་ལྔ་སྤྱོད་པས་ན།། རིན་ཆེན་གསེར་སྦྲུལ་མིག་དང་འདྲ།། ཞེ་ལ་ཡོད་ཀྱང་ཁ་རུ་མི་ཐོན་པ།། དིག་པས་ཁ་རུ་བུ་རམ་མྱོང་བ འདྲ།། རང་རིག་རྟོགས་པས་མ་རིག་སེལ་བ་ནི།། སྒྲོན་མེ་བཏེག་པས་མུན་པ་སེལ་བ་འདྲ།། ཕར་ལ་འཇོམས་ཤིང་ཚུར་ལ་མི་ཚུགས་པས།། མི་འགྱུར་མི་ཤིགས་རྡོ་རྗེ་ཕ་ལམ་འདྲ།། ངོ་བོ་འདུས་མ་བྱས་པས་ནམ མཁའ་འདྲ།། རང་རིག་དོན་རྟོགས་ཉོན་མོངས་དག་པ་ནི།། ཉི་མ་ཤར་བས་ཐམས་ཅད་གསལ་བ་འདྲ།།

說見解自然成就： 過失清凈故功德自然成就。 即三身五智慧， 自然成就故一切圓滿。 是為大自然成就見解。 譬如如意寶珠， 能生一切所需所欲。 過失清凈非刻意斷除， 了知自性故過失清凈。 如日出則暗不存。 一切功德自然成就， 非由修行而成， 了知自性故現為遍知。 如獲珍寶能生所需所欲。 說見解譬喻： 廣說不可思議， 略說三十種譬喻。 如清凈無垢水晶。 自然成就如珍寶。 離邊際如大虛空。 生一切如大地。 燒煩惱罪障如火。 洗不凈污垢如水。 無所阻礙如風。 本體不成立如虛空。 明而不滅如陽光。 明而無念如鏡中水晶遇緣。 樂而無念如菩薩。 不為過失所染如蓮花。 不退轉如眾生服毒之壽命。 相續不斷如河流。 本體一而自力不滅， 如大海生波浪。 光明自然成就如水晶遇緣。 煩惱自解如蛇結。 了知妄念自性， 如王子從民間登王位。 三時不變如金。 內明如瓶中燈。 一能受用外五境， 如珍貴金蛇眼。 心中有而口不能言， 如啞巴口嘗糖。 自覺悟故除無明， 如舉燈除暗。 能摧他而不可摧， 如不變不壞金剛鉆。 本體無為如虛空。 自覺悟義煩惱清凈， 如日出一切明。

ཉི་མ་ཤར་བས་ཐམས་ཅད་གསལ་བ་འདྲ།། མ་བསྒོམས་གསལ་རྩལ་བྱད་དང་མེ་ལོང་འདྲ།། མ་བཅོས་མ་བསླད་རང་རིག་གཉུག་མ་འདྲ།། མཚོན་དཔེ སུམ་ཅུ་ཐམ་པས་ལྟ་བའི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་རེ་མཚོན།། ལྟ་བ་བློ་དང་འཐས་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པས་ན།། འདི་ཡིན་འདི་དག་ཁོ་ན་ཞེས་སུ་བསྟན་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ།། དོན་གྱི་ཟུར་ཙམ་ཕྱོགས་ཙམ་མཚོན་པ ཡིན།། གཏན་ཚིགས་མང་བར་བསྟན་ཀྱང་གསུམ་ཡིན་ཏེ།། ལུང་གིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་གཏན་ཚིགས་དང།། མན་ངག་དག་གི་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་དང།། དེ་གཉིས་འཛོམ་པའི་རྗེས་སུ་རིགས་པའི་གཏན ཚིགས་སོ།། ལུང་གི་གཏན་ཚིགས་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་བཀའ།། མན་ངག་གཏན་ཚིགས་བཀའ་ལུང་བཅུད་ཀྱི་དོན།། རིག་པའི་གཏན་ཚིགས་རང་རིག་མངོན་སུམ་དོན།། ལུང་དང་མན་ངག་གཉིས་ཀྱིས་ངོ་སྤྲད་པའོ།། ལྟ དོན་རང་རིག་མངོན་སུམ་རྟོགས་པའི་ཚེ།། ངོ་སྤྲོད་ཤེས་པས་རང་ངོ་ཤེས་པ་སྟེ།། ཉམས་སུ་མྱོང་བས་རང་ལས་འབྱུང་བའི་དོན།། ཉོན་མོངས་དུག་ལྔ་ལ་སོགས་རང་གྲོལ་དུ།། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་མ་ཞེན དང།། ཉམས་རྟོགས་ཐམས་ཅད་རང་ལས་འབྱུང་བ་དང།། དུས་གསུམ་དག་ཏུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡིས།། བར་དུ་གཅོད་པའི་བདུད་ཀྱིས་ཚུགས་མི་འགྱུར།། ནང་གི་རིག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རུ་རྟོགས།། གསལ་སྟོང་གཉིས མེད་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་གདེངས།། བར་གྱི་རྩལ་ནི་འགྱུ་བ་རང་སར་གྲོལ།། རིག་པ་ཟང་ཐལ་ཅི་སྤྱོད་ཡེ་ཤེས་སོ།

如日出一切明亮。 不修而明如鏡面。 未造作未污染如自覺本性。 以三十種譬喻略示見解之義。 見解超越與心相繫之境， 故極難說此即是此。 僅略示義之一隅一方。 雖說多種論證，實為三種： 以經典確立之論證， 以口訣示之論證， 及二者結合后之理論證。 經典論證為金剛持佛語。 口訣論證為佛語精華之義。 理論證為自覺現量之義。 由經典與口訣二者指示。 當證悟見解自覺現量義時， 由指示了知而知自性， 由親身體驗而生自內之義。 五毒煩惱等自解脫， 於五欲功德不貪著， 一切證悟境界自生， 三時中無有變異， 故魔障不能侵擾。 內在覺性證悟為法身， 明空不二離戲論之確信， 中間力用為動靜自解脫， 覺性通透一切行為皆智慧。

། ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་བདེ་སྡུག་རང་སར་གྲོལ།། མ་བཅོས་སྟོང་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་གྲོལ།། རིག་པ བསྟན་པས་རྐྱེན་རྣམས་ཐམས་ཅད་བྲལ།། དེ་ལྟར་ཤེས་ན་ལྟ་བ་རྟོགས་པའི་ཚད།། ལྟ་བ་མ་རྟོགས་པ་ཡི་སྐྱོན་བསྟན་པ།། དཔེར་ན་བྱེ་མའི་རི་ལ་མཁར་བརྩིག་འདྲ།། བྱེ་མ་ཉིལ་ནས་མཁར་སྤེ་འཇིག་པ་ལྟར།། ཡང དག་མ་རྟོགས་བྱང་ཆུབ་ལམ་ཞུགས་པས།། གནས་སྐབས་ཙམ་ལས་མཐར་ཐུགས་འབྲས་བུ་མེད།། དེ་ཕྱིར་ལྟ་བ་མ་རྟོགས་སངས་མི་རྒྱ།། ལྟ་བའི་ངོས་འཛིན་ངོ་སྤྲོད་སྐབས་ན་གསལ།། ངོ་ཡིས་ཟིན་ན་འཕྲལ་དུ རྟོགས་པ་འཆར།། ཅི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཅར་ཕོག་བསྟན་པ་ཡིན།། དེ་ཕྱིར་ངོས་འཛིན་ངོ་སྤྲོད་ཤིན་ཏུ་གཅེས།། ལྟ་བའི་དོགས་བཅད་ཤིན་ཏུ་གཅེས།། མི་མཐུན་པ་ཡི་རྐྱེན་ལས་བཟློག་པར་འགྱུར།། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ བསྟན་པ་སྟེ།། མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་བཟློག། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་བཟློག་པར་བསྟན་པ་ནི།། རིག་པ་ཡིན་པས་བེམ་པོ་དག་ལས་བཟློག། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པར བསྟན་པ་ནི།། ནང་གི་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་ལྡོག་པའོ།

外在顯現苦樂自解脫。 未造作空性解脫於法界。 示現覺性故遠離一切緣。 如是了知即為證悟見解之量。 說未證見解之過失： 譬如在沙山上建城堡， 沙子崩塌城堡毀壞一般。 未證真實而入菩提道， 僅暫時而無究竟果。 故未證見解不能成佛。 見解之認定於指示時明瞭。 若能領會則立即生起證悟。 為何如此？因為是直指。 故認定與指示極為重要。 見解之斷疑極為重要。 將從不順緣中轉回。 此又分為兩種： 從不順方面與順方面轉回。 從不順方面轉回之說明： 因為是覺性故從無情轉回。 從順方面轉回之說明： 從內在八識聚轉回。

། ཤེས་རིག་ཙམ་དུ་མཐུན་སྣང་གྱུར་ན་ཡང།། འཛིན་པའི་རྟོགས་པ་ཡོད་མེད་ཁྱད་པར་ཆེ།། དེ་ཡང་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི།། ཡུལ་དེ་སྣང་བས་ཤེས པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར།། ཡུལ་མི་སྣང་ན་ཤེས་པ་སྐྱེ་མི་འགྱུར།། དེ་ཡང་ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་བཅས་ནས་སྐྱེ།། དེ་ཕྱིར་སྒོ་ལྔའི་རྟོགས་པ་རང་ཁ་མ།། རྟོག་པ་གསལ་ན་སྒོ་ལྔའི་འཛིན་པ་འགགས།། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་མཚན ཉིད་བསྟན་པ་ནི།། ཕྱི་རུ་ཡུལ་ལྔ་སྤྱོད་པའི་བདག་པོ་བྱེད།། ནང་དུ་དེ་ལས་བཟུང་པའི་ཉོན་མོངས་ཡིད།། གཟུང་དང་འཛིན་པ་གཉིས་ཀྱི་བདག་པོ་ཡིན།། དེ་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས།། རང་གི་རིག་པ་དག གི་རྩལ་ཡིན་ཏེ།། འཛིན་མེད་གསལ་བའི་རིག་པ་དེ་ཉིད་ནི།། རིག་པ་འགྱུས་ཀྱང་འཛིན་པའི་རྗེས་མེད་དེ།། ཕྱི་རུ་ཡུལ་ལ་སྤྱད་ཀྱང་མ་བཟུང་ན།། ལྟ་བ་ཟང་ཐལ་ཡིན་ཏེ་ཡིད་ལས་ལྡོག། ཉོན་མོངས་ཡིད་ཀྱི་མཚན ཉིད་ནི།། ཡུལ་གྱི་རྟོག་པ་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི།། ཡིད་ལ་བཟུང་བའི་ཆ་ནས་ཉོན་མོངས་ཡིད།། འཛིན་མེད་རིག་པ་གསལ་བ་ལྟ་བ་ཡིན།། དོན་ལ་རིག་པའི་རྩལ་ནི་མ་འགགས་པས།། མ་ཤེས་ཡུལ་ལ་གཟུང་བས་རྟོག པའི་ཚོགས་སུ་ཤར།། ཤེས་ནས་ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་མེད་པ་ནི།། ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་བལྟ་བའི་མཐར་ཐུག་ཡིན།། སྦྱོར་བ་དོན་གྱི་ཀུན་གཞིའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི།། ཚོགས་བདུན་རྟོག་པའི་གཞི་ལ་བྱ།། ཚོགས བདུན་དག་ལ་རྟོག་པ་མི་གསོག་ན།། སྦྱོར་བ་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་དེ་ལས་བཟློག། མཐུན་ཕྱོགས་ཚོགས་བརྒྱད་དག་ལས་དེ་ལྟར་བཟློག། ནང་རིག་པའི་ཚོགས་བརྒྱད་དག་ལས་བཟློག་པ་ཡིན།། ཕྱི་ཡི་ཆོས་དབྱིངས དག་ལས་བཟློག་པ་ཡིན།། འབྱུང་བ་ལྔ་ནི་རགས་པ་རྡོས་པ་ཅན།། ལྟ་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་སྟོང་པ་ལ།། འོད་གསལ་དག་ནི་རྩལ་གྱི་སྣང་བ་འཆར།། དེ་ཕྱིར་ཆོས་སྐུ་ཆོས་དབྱིངས་ཤར་ཙམ་ན།། འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ ལས་ནི་བཟློག་པ་ཡིན།། ལྟ་བའི་ལ་ཟློ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་ཡིན།། ཅི་ཕྱིར་སྤྲོས་དང་བྲལ་ཞེ་ན།། སྤྲོས་པའི་མཐའ་ནི་མཐའ་ལྷུང་སྟེ།། དེ་དང་བྲལ་ན་སྤྲོས་བྲལ་ལོ།

雖同爲意識，但有無執著之分別甚大。 五識之性質為： 境顯現則生起知覺， 境不顯則不生知覺。 此亦因執著境而生。 故五識覺受為自生。 念頭明瞭則五識執著止息。 意識之性質說明： 外為五境之主， 內為執著煩惱意。 是能取所取二者之主。 故諸分別念 乃自覺性之力用。 無執著明覺之覺性 雖動搖亦無執著痕跡。 外雖經歷境而不執著， 即為通透見解，超越意識。 煩惱意之性質： 對境起分別念， 由意識執著而成煩惱意。 無執著明覺為見解。 實則覺性力用未曾止息， 不知而執著境則現為分別聚， 了知后不執著境， 即為智慧通透，見解究竟。 說明實踐義之阿賴耶識性質： 以七識為分別之基。 七識若不積聚分別， 則轉回實踐義之阿賴耶識。 如是從順方八識中轉回。 從內在八識聚中轉回。 從外在法界中轉回。 五大為粗重有質礙， 見解法界為空性， 光明則現為力用之顯現。 故法身法界一經顯現， 即從迷亂顯現中轉回。 見解之超越即離戲論。 何故離戲論？ 戲論之邊際落於邊執， 離此即為離戲論。

། མཐའ་ཡང་འཁོར་བའི་མཐའ་ཡིན་ཏེ།། འཁོར བའི་མཐའ་ཡང་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཡིན་ཏེ།། ཕྱི་ཡི་འབྱུང་ལྔ་རྡོས་པའི་མཐའ།། འབྱུང་བ་ལྔ་ནི་འདུས་བྱས་ཏེ།། འདུས་མ་བྱས་ཤིང་འཛིན་པ་མེད་པས་མཐའ་ལས་གྲོལ།། ནང་ནི་ཉོན་མོངས་དུག་ལྔ་འཛིན་པའི མཐའ།། འཛིན་པའི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་མཐའ་དང་བྲལ།། ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་མཐའ་ལས་དེ་ལྟར་གྲོལ།། གསལ་ལ་འཛིན་པ་མེད་པས་ཆད་པའི་མཐའ་ལས་གྲོལ།། མི་རྟོག་སྟོང་པས་རྟག་པའི་མཐའ་ལས གྲོལ།། ཕྱོགས་ཆ་གང་ཡང་མེད་པས་རིམ་དགུའི་མཐའ་ལས་གྲོལ།། ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་ཀུན་གྱི་མཐའ་ལས་གྲོལ།། སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རུ་འཛིན་མེད་པས།། མྱ་ངན་འདས་པའི་མཐའ་ལས གྲོལ།། ཕྱོགས་རིས་གང་ཡང་མེད་པས་མཐའ་རྣམས་ཀུན་དང་བྲལ།། འཛིན་པ་གང་ཡང་མེད་པས་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་མེད།། བློ་ཡི་ཡུལ་ལས་འདས་པས་བརྗོད་པའི་ཚིག་དང་བྲལ།། དོགས་པ་མེད་ཅིང་རེ་གནས མེད་པས་སངས་རྒྱས་ད་ལྟ་ཉིད།། རེ་དོགས་ཀུན་དང་བྲལ་བས་འབྲས་བུ་ད་ལྟ་ཉིད།། དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་དེ།། འཁོར་བའི་གནས་སུ་འདུག་ཀྱང་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་རྫོགས།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡིས དོན་ལས་འགྱུར་བ་མེད།། རང་བྱུང་རིག་པའི་དོན་དེ་མངོན་དུ་ཤར།། ཡ་ང་བག་ཚ་མེད་པས་ཁྱུང་ཆེན་ནམ་མཁར་ལྡིང་པ་འདྲ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས། ལྟ་བ་རྒྱས་པར བཤད་པའི་ལེའུ་སྟེ་ང་བཞི་པའོ།

邊際即為輪迴之邊際。 輪迴邊際分為外內二種： 外為五大粗重之邊際。 五大為有為法， 無為且無執著故解脫于邊際。 內為煩惱五毒執著之邊際。 不落執著一方即離邊際。 如是解脫外內器情之邊際。 明而無執故解脫斷邊， 無念空性故解脫常邊， 無任何偏向故解脫九次第邊， 解脫一切外內器情之邊際。 三身五智無執著故， 解脫涅槃之邊際。 無任何偏袒故離一切邊際。 無任何執著故不落一方。 超越心識境界故離言說。 無疑無所期待故當下即佛。 離一切希望疑慮故當下即果。 如是了知證悟之人， 雖處輪迴亦圓滿三身果。 五智于實相無變異。 自生覺性之義顯現。 無畏無懼如大鵬翱翔虛空。 以上為離戲顯義大續中，廣說見解之第五十四品。

།།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ལྟ་བ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་དེ་ལགས་ན།། ཕྱི་རབས་གང་ཟག་སྣོད་ལྡན་དོན་ཆེད་དུ།། ལྟ་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་དག་ལ།། གནད་ཀྱི་མན ངག་མི་འཁྲུལ་དེ་དག་གི།། གཅིག་སྲོག་གཅིག་གིས་བཟུང་བ་བཤད་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་པས། དེ་ནས་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རང་རིག་ཆོས་སྐུ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི།། རང་རིག་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ཀྱིས་མི ལངས་ཀྱང།། ཡོན་ཏན་བཅུ་ལྡན་རང་རིག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྐྱེད་རང་བྱུང་ཆ།། དངོས་པོ་མཚན་མར་མ་གྲུབ་སྟོང་པའི་ཆ།། རང་རིག་རང་གསལ་རིག་པ་ནང་གསལ་ཆ།། རིག་རྩལ་སྒོ་ལྔར་ཤར བ་ཕྱི་གསལ་ཆ།། སྒོ་ལྔའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་འགྱུ་བ་ཟང་ཐལ་ཆ།། རིག་རྩལ་འོད་དུ་ཤར་བ་གཟུགས་ཀྱི་ཆ།། གསལ་སྟོང་གཉིས་མེད་དོན་ལ་གཅིག་པའི་ཆ།། ཡོན་ཏན་མ་བཙལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ལྷུན་གྲུབ ཆ།། སྐྱོན་རྣམས་མ་སྤངས་དག་པས་རྣམ་དག་ཆ།། ཡུལ་རྐྱེན་རང་སར་གྲོལ་བས་འཛིན་མེད་ཆ།། རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཀྱིས་མ་བསྐྱེད་རང་བྱུང་ནི།། བདེ་གཤེགས་ཐུགས་རྗེ་དག་ལས་མ་བྱུང་རང་བྱུང་དང།། སེམས་ཅན རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་མ་བསྐྱེད་དང།། ཕྱི་ཡི་འབྱུང་བ་ལྔ་ཡིས་མ་བསྐྱེད་དང།། ནང་གིས་རྣམ་རྟོག་དག་ལས་མ་བྱུང་དང།། གང་ཟག་ལམ་པའི་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པའོ།། དེ་ཕྱིར་རང་བྱུང་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པའོ།། དངོས་པོ མཚན་མར་མ་གྲུབ་སྟོང་པ་ནི།། གློ་བུར་མ་ཡིན་གདོད་མ་ནས་ཀྱི་སྟོང་པ་དང།། གསལ་བའི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་སྟོང་པ་དང།། བློ་ཡིས་མ་བཅོས་མ་བསླད་པ་ཡི་སྟོང་པ་དང།། རྫས་དང་མཚན་མར་མ་གྲུབ་སྟོང་པ དང།། ཉོན་མོངས་བག་ཆགས་མ་གྲུབ་སྟོང་པའོ།། དེ་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ།། རིག་པ་ནང་གསལ་ངོ་བོ་བསྟན་པ་ནི།། གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པར་གསལ་བ་དང།། གློ་བུར་མ་ཡིན་གདོད་མ་ནས་ཀྱི གསལ་བ་དང།། གསལ་ཙམ་ཉིད་ནས་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་གསལ་བ་དང།། གསལ་བའི་དུས་ན་བདེ་ཡིན་གསལ་བ་དང།། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་གསལ་བའོ།། དེ་ཕྱིར་རང་རིག་རང་གསལ་དག ཡིན་ནོ།། སྒོ་ལྔའི་རིག་རྩལ་ཕྱི་གསལ་བསྟན་པ་ནི།། མིག་གི་ཡུལ་དུ་གཟུགས་རྣམས་སྣང་བ་དང།། རྣ་བའི་ཡུལ་དུ་སྒྲ་རྣམས་གྲག་པ་དང།། སྣ་ཡི་ཡུལ་དུ་དྲི་རྣམས་སྣོམ་པ་དང།། ལྕེ་ཡི་ཡུལ་དུ་རོ་རྣམས་བྲོ་བ དང།། ལུས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་རེག་བྱ་ཚོར་བའོ།

至尊金剛持啊！ 既已廣說見解， 為利未來堪能之人， 請就彼等見解自相， 宣說不錯之關要口訣， 即一命被一持。 如是請問后，尊者開示道： 自覺法身之確立： 自覺功德雖難盡述， 具十德之自覺法身： 因緣未生之自生分， 事相未立之空性分， 自覺自明之內明分， 覺力現為五門之外明分， 隨五門轉之通透動搖分， 覺力現為光之色相分， 明空不二實為一體分， 功德不求自成之任運分， 過失不斷本凈之遍凈分， 境緣自解之無執分。 因緣二者未生之自生： 非由如來悲心而生之自生， 非由眾生業力所生， 非由外五大所生， 非由內分別而生， 非由修行者心意所造作。 故自生無因緣。 事相未立之空性： 非暫時而為本初之空性， 明相未立之空性， 心未造作未染之空性， 實有相未立之空性， 煩惱習氣未立之空性。 故稱法性空性。 覺性內明之本性說明： 不依他而明， 非暫時而為本初之明， 僅明而本性未立之明， 明時即樂之明， 功德任運成就之明。 故為自覺自明。 五門覺力外明之說明： 眼境現色相， 耳境聞聲音， 鼻境嗅香味， 舌境嘗滋味， 身境覺觸感。

། སྒོ་ལྔ་དེ་རྣམས་རིག་པ་དག་ལ་ཆང།། སྒོ་ལྔའི་རྗེས་འཇུག་འགྱུ་བ་ཟང་ཐལ་ཡིན།། མིག་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྤྱོད།། རྣ་བ་ལ་བརྟེན་སྒྲ་ཡི་རྣམ པར་སྤྱོད།། སྣ་ལ་བརྟེན་ནས་དྲི་ཡི་རྣམ་པར་སྤྱོད།། ལྕེ་ལ་བརྟེན་ནས་རོ་ཡི་རྣམ་པར་སྤྱོད།། ལུས་ལ་བརྟེན་ནས་རེག་བྱའི་རྣམ་པར་སྤྱོད།། སྤྱོད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ན་འཁྲུལ་པ་ཡིན།། ཡུལ་ལ་མ་སྤྱད་རང་སར་གྲོལ བས་ཟང་ཐལ་ཡིན།། རིག་རྩལ་འོད་དུ་ཤར་བས་གཟུགས་རྩལ་ཡིན།། སྟོང་ཉིད་ཡེ་ཤེས་རྩལ་ནི་མཐིང་གར་ཤར།། མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་རྩལ་ནི་དཀར་པོར་ཤར།། མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་རྩལ་ནི་སེར་པོར་ཤར།། སོར རྟོག་ཡེ་ཤེས་རྩལ་ནི་དམར་པོར་ཤར།། བྱ་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་རྩལ་ནི་ལྗང་གུར་ཤར།། རྩལ་གཉིས་རང་སར་མི་འཛིན་མི་རྟོག་པ།། རང་སྣང་རང་སར་གྲོལ་བ་རྟོགས་པའི་ཚད།། གསལ་སྟོང་གཉིས་མེད་དོན་ལ་ཅིག་ཅར ནི།། ཐ་དད་གཉིས་སུ་མ་གྲུབ་གཉིས་མེད་དང།། གསལ་སྟོང་གཉིས་སུ་མ་གྲུབ་གཉིས་མེད་དང།། གདོད་ནས་འབྲལ་མ་མྱོང་བའི་གཉིས་མེད་དང།། རང་བྱུང་རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པའི་གཉིས་མེད་དང།། བཟང་ངན་མེད པས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང།། གཉིས་མེད་སྟེང་དུ་འཛིན་མེད་ལྟ་བའི་མཆོག། ཡོན་ཏན་མ་བཙལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྷུན་གྲུབ་ནི།། རྩོལ་བ་གང་གིས་མ་བཙལ་ལྷུན་གྲུབ་དང།། ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ པས་ལྷུན་གྲུབ་དང།། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཆར་བས་ལྷུན་གྲུབ་དང།། གློ་བུར་མ་ཡིན་གདོད་ནས་རྫོགས་པས་ལྷུན་གྲུབ་བཽ།། དེ་ཕྱིར་མ་བསྒྲུབ་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོ་ཡིན།། སྐྱོན་རྣམས་མ་སྤངས་དག་པའི་རྣམ་དག ནི།། རང་གི་རིག་པ་ཆོས་སྐུ་དེ་ལ་ནི།། རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག། དངོས་པོ་རྟག་མཐའ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་དག། མེད་མཐའ་དང་ནི་ཆད་མཐའ་རྣམ་པར་དག། དྲང་དོན་ཐེག་པའི་བཀྲི་དྲང་རྣམ པར་དག།མ་རིག་གཏི་མུག་བློ་ནི་རྣམ་པར་དག། ཡུལ་རྐྱེན་རང་སར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི།། དོན་རྟོགས་སྣང་རྐྱེན་རང་སར་གྲོལ་བ་སྟེ།། རིག་པ་ཆོས་སྐུ་ལྟ་བའི་དོན་རྟོགས་པས།། ཡུལ་རྐྱེན་ཇི་ཤར་འཛིན་པ་ མེད་པར་གྲོལ།། མིག་གི་ཡུལ་དུ་གཟུགས་ཤར་འཛིན་མེད་གྲོལ།། རྣ་བའི་ཡུལ་དུ་སྒྲ་བྱུང་འཛིན་མེད་གྲོལ།། སྣ་ཡི་ཡུལ་དུ་དྲི་བྱུང་འཛིན་མེད་གྲོལ།། ལྕེ་ཡི་ཡུལ་དུ་རོ་མྱོང་འཛིན་མེད་གྲོལ།། ལུས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་རེག ཚོར་འཛིན་མེད་གྲོལ།། དོན་རྩལ་རང་ཤར་རིག་པ་ཟང་ཐལ་ཡིན།། རང་རིག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་དོན་རྟོགས་ན།།

五門皆依覺性而起。 隨五門轉動為通透。 依眼而行色之行， 依耳而行聲之行， 依鼻而行香之行， 依舌而行味之行， 依身而行觸之行。 若隨行而轉則為迷亂， 不行於境自解脫故為通透。 覺力現為光即色力： 空性智慧力現為青色， 映象智慧力現為白色， 平等性智慧力現為黃色， 妙觀察智慧力現為紅色， 成所作智慧力現為綠色。 二力自然不執不分別， 自現自解為證悟之量。 明空不二實為一體： 非二非異故為不二， 明空不成二故為不二， 本來未曾分離故為不二， 自生無因緣故為不二， 無善惡故為平等性智慧， 不二之上無執為見解之最勝。 功德不求自成之任運： 無勤不求故為任運， 功德自然成就故為任運， 如雨降所欲功德故為任運， 非暫時而本來圓滿故為任運。 是故不修而為大任運。 過失不斷本凈之遍凈： 于自覺法身， 一切分別相悉皆清凈， 實有常邊悉皆清凈， 無邊斷邊悉皆清凈， 權乘引導悉皆清凈， 無明愚癡心悉皆清凈。 境緣自解之特徵： 了義現緣自解脫， 由證悟覺性法身見解義， 任何境緣顯現皆無執而解脫。 眼境現色無執解脫， 耳境聞聲無執解脫， 鼻境嗅香無執解脫， 舌境嘗味無執解脫， 身境覺觸無執解脫。 義力自現覺性通透。 若證悟自覺法身義，

རང་རིག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་དོན་རྟོགས་ན།། སྣང་བ་རང་སྣང་འཛིན་པ་རང་གྲོལ་ལོ།། དེ་ཕྱིར་རང་སྣང་རང་ཤར་ཞེས་སུ་བཤད།། དེ ལྟར་ཡོན་ཏན་བཅུ་ལྡན་དེ།། གཅིག་སྲོག་གཅིག་གིས་བཟུང་བས་མཐར་མི་ལྟུང།། ལ་ཟློ་སྤྲོས་པའི་མཐའ་རྣམས་ཀུན་དང་བྲལ།། དེ་ཕྱིར་རང་རིག་བློ་ཡི་ཡུལ་ལས་འདས།། བཏགས་ཚད་མིང་ཡིན་བསམ་ཚད བློ།། སྣང་ཚད་ཡུལ་ཡིན་བྱས་ཚད་འཇིག། དུས་གསུམ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་འཇིག་པས་ན།། མ་བྱུང་མ་སྐྱེས་རང་བྱུང་ཆེན་པོའི་སྐུ།། མ་བཅོས་མ་བསླད་མ་བསྒྲུབས་མ་ཞེན་པ།། མི་རྟོག་མི་འཛིན་མི་ཞེན་མི་ལྟོས སོ།། རིག་པའི་གནས་ལུགས་དེ་ལྟར་གནས་པའོ།། ལྟ་བ་རང་བྱུང་རིག་པའི་དོན་རྟོགས་པས།། སྣང་བ་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའི་ངང་ལས་རིག་རྩལ་འོད་ལྔར་ཤར།། མ་རྟོགས་པ་ལས་འབྱུང་བ་ལྔ་རུ་བརྟས།། རང་གི རྩལ་སྣང་བླང་དོར་མཐའ་དང་བྲལ།། རང་སྣང་རང་གྲོལ་ཞེན་པ་ཀུན་དང་བྲལ།། རང་རིག་དོན་རྟོགས་འགྱུ་བ་རང་གྲོལ་ན།། སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་ལྔ་དག་གིས་གནོད་མི་ནུས།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལྟ་བའི་དོན་རྟོགས་ན།། མ བསླད་མ་བྱུང་མ་བྱས་མ་བཙལ་བ།། མི་འཁྲུལ་མི་རྟོག་མི་ལྟོས་མི་ཞེན་ནོ།། ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ཡོན་ཏན་ལྡན་ལུགས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས། ལྟ་བ་གཅིག་སྲོག་གཅིག་གིས་བཟུང་ནས་བསྟན པའི་ལེའུ་སྟེ་ང་ལྔ་པའོ།།།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ལྟ་བའི་སྲོག་བཟུང་དེ་ལགས་ན།། ལྟ་བ་བསྒོམ་པ་སྤྱོད་པ་གསུམ།། གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ཏེ་བསྟན་པར་ཞུ།། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་བཀའ་སྩལ་པ།། ལྟ སྒོམ་སྤྱོད་པ་དྲིལ་བ་ནི།རང་གི་རིག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་དབྱེ་ན་གསུམ། ནང་རིག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང། ཕྱི་སྣང་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང། བར་དུ་རིག་པའི་རྩལ་མི་འགག་པ་དང་གསུམ་ མོ།། ནང་རིག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རིག་པ་གསལ་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།། དེ་ཡང་རང་གི་རིག་པ་མ་བཅོས་པར་ས་ལེ་བ་དེ་ཉིད་ཅིའི་ངོ་བོར་ཡང་མ་གྲུབ་པ་དེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟོང་ཆ་ཡིན་ནོ།། མ་གྲུབ་པ་དེ་ཀ་རང རིག་པ་ས་ལེ་འདུག་པས་རང་རིག་གི་གསལ་ཆའོ།། སྟོང་པ་དང་གསལ་བ་ཐ་དད་དུ་མ་གྱུར་པས་གསལ་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པའོ།། དེའི་ཕྱིར་ན་གཉིས་མེད་ཀྱི་བདེ་ཆ་ཞེས་བྱའོ།། གཉིས་མེད་ལ་རྩལ་མ་འགགས པར་འགྱུ་བས།རྩལ་གྱི་འགྱུ་ཆ་ཞེས་བྱའོ།། འགྱུ་ཆ་མེད་ན་ཞི་གནས་ལྟེངས་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་འཆར་མི་སྲིད་དོ།

若證悟自覺法身義， 顯現自現執著自解脫。 是故說為自現自顯。 如是具足十種功德， 一命一持不墮邊際。 遠離一切戲論邊際。 是故自覺超越心境。 所立皆是名，所思皆是心， 所現皆是境，所作皆毀滅。 三世一切分別皆毀滅， 故為無生無滅大自生身。 無造無染無修無執著， 無分別無執無著無依。 覺性實相如是安住。 由證悟自生覺性見解義， 顯現法性空性中現覺力五光。 未證則成五大。 自力顯現離取捨邊， 自現自解脫遠離一切執著。 自覺證義動轉自解脫， 五門五境不能為害。 若證自生智慧見解義， 無染無生無作無尋求， 無迷亂無分別無依無執著。 本性一體具足諸功德。 離戲明義大續中， 見解一命一持而示說之章，即第五十五章。 啊！世尊金剛持， 若已持見解命， 請示見修行三 合一而宣說。 金剛持告曰： 見修行合一者， 自覺法身離戲論。 分之為三： 內覺法身， 外現法界， 中覺力不滅。 內覺法身者，覺明空不二。 即自覺未造作明瞭， 無任何本質，是法性空分。 無實而覺明瞭，是自覺明分。 空與明不分，故明空不二。 是故稱為不二樂分。 不二中力用不滅而動， 稱為力用動分。 若無動分則稱為寂止凝滯， 一切智不可能顯現。

། རིག་པའི་རྩལ་འགྱུས་པས་དེ་སྒོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡུལ་གར་བྱུང་ཡང་ཤེས་པ་ འཆར་བས་གསལ་བའི་ཆ་ཡིན་ནོ།། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ནི་རང་ཁ་མ་ཡིན་ཏེ་འཛིན་པ་དང་བཅས་པའོ།། རྟོགས་ལྡན་ནི་ཡུལ་ལ་འགྱུ་ཡང་འཛིན་པ་རང་སར་གྲོལ་ཏེ་བག་ཆགས་ཀྱིས་གནོད་མི་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།། རིག་པ གསལ་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དེའི་རྩལ་གཟུགས་སུ་ཤར་བ་ནི་འོད་ཁ་དོག་ལྔ་རུ་ཤར་བའོ།། བར་གྱི་རྩལ་མ་འགགས་པ་ནི་རིག་པ་གསལ་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པ་དེ་གསལ་བའི་ཆའོ།། དེ་ནི་ཕྱིའི་ཡུལ ལ་འགྱུ་བ་དེ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་འགྱུ་བའི་གསལ་ཆ་མི་འགག་པ་ལ་འཛིན་པ་མེད་དེ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་རང་རྒྱུད་པ་དེ་གྲོལ་བའོ།། དེ་ཡང་འགྱུ་བ་རང་གྲོལ་དུ་སོང་བ་སྟེ།། བར་གྱི་རྩལ་མི་འགགས་པ་དེ་ཡེ་ཤེས་ ཟང་ཐལ་ཞེས་བྱའོ།། རིག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གསལ་སྟོང་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བ་དེ་ལྟ་བུ་གཅིག་རང་བྱུང་དུ་རང་གསལ་ཙམ་ན། ཕྱིའི་ཡུལ་མི་འགག་རིག་པ་འགྱུ་བ་སྒོ་ལྔ་ལ་བརྟེན་ནས་འགྱུ ཡང་འཛིན་པ་རང་སར་གྲོལ་བའི་ཡུལ་དེ་གསལ་རུང་མི་གསལ་རུང།སྣང་རུང་སྟོང་རུང་ཡུལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡིན་པར་ལ་བཅད་དོ།། དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་རྒྱུད་ལ་གསལ་བ་དེ་བསྒོམ་ པའོ།། དེ་ཁོ་ན་འགྲོ་ཉལ་འདུག་སྡོད་མི་འབྲལ་བར་མ་ཡེངས་ལ་ཡེངས་ནས་རྣམ་རྟོག་བྱུང་ཡང་རང་སར་གྲོལ་བ་ནི་སྤྱོད་པའོ།། རྟོགས་པའི་དོན་དང་མི་འབྲལ་བ་འབྲས་བུའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས།ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་ནས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ང་དྲུག་པའོ།

由覺性力用動轉，依於五門， 于任何境生起，意識顯現即是明分。 凡夫非自主，有執著。 證悟者雖于境動轉，執著自解脫，習氣不能為害。 覺性明空不二之力現為形色，即現為五種色光。 中間力用不滅，是覺性明空不二之明分。 此即于外境動轉， 即動轉明分不滅而無執著，執著之自續心解脫。 此即動轉自解脫， 中間力用不滅，稱為無礙智慧。 覺性法身明空不二離戲論邊際， 如是一體自生自明時， 外境不滅，覺性動轉依於五門而動， 然執著自解脫， 彼境明或不明，顯或空， 決定為境法界。 如是證悟即是見解， 此明於相續即是修持。 行住坐臥不離此，無散亂中散亂， 雖生分別自解脫，即是行為。 不離證悟義即是果。 如是宣說。 離戲明義大續中， 見修行合一而示說之章，即第五十六章。

།།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། གང་ཟག་སྤྲོས་པ་བཅད་པའི་ཕྱིར།། རང་བྱུང་རིག་པ་ཕྱོགས་རེ་ ནས།། ཡོན་ཏན་བྱེ་བྲག་བརྗོད་པ་དང།། སྤྲོས་པའི་མཐའ་རྣམས་བཅད་པའི་ཕྱིར།། རྒྱས་བསྡུས་སྤྲོས་དང་བྱེ་བྲག་མང་བསྟན་ཀྱང།། རང་བྱུང་རིག་པའི་ངོ་བོ་དེ།། དོན་གྱི་ལ་ཟློ་ཅི་ལྟར་ཟླ།། དེ་སྐད་ཅེས་ནི་ཞུས་པ ཡིས།། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་བཀའ་སྩལ་པ།། རང་རིག་ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་དེ།། ལྟ་བ་མ་ནོར་དམ་པ་ཡིན།། དཔེ་དང་གཏན་ཚིགས་ཐ་སྙད་དང།། ངོ་སྤྲོད་ལྟ་བསྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་དང།། འཁྲུལ་དང་རྟོགས་དང་གོམས་པ རྣམས།། བློ་དམན་ལམ་གྱི་ཆ་རྐྱེན་ལས།། དོན་ལ་མ་གྲུབ་བཏགས་པ་ཙམ།། ངོ་བོ་རིག་པ་ཆོས་སྐུའམ།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་བྱ་བ་དེ།། རང་རིག་ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་ལས།། འཁོར་བ་མེད་ཅིང་མྱང་འདས་མེད།། གཞི་མེད ལམ་མེད་འབྲས་བུ་མེད།། ཐེག་པ་མེད་ཅིང་གང་ཟག་མེད།། ཆོས་དང་ཆོས་མིན་གང་ཡང་མེད།། འཁོར་བའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མེད།། རྒྱུ་ནི་མ་རིག་གཉིས་བསྟན་དང།། རྐྱེན་གཞི་ལ་སོགས་གང་ཡང་མེད།། འབྲས བུ་འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་དང།། གཏི་མུག་ང་རྒྱལ་ཕྲག་དོག་མེད།། དུག་ལྔ་ལ་སོགས་ཉོན་མོངས་མེད།། རིགས་དྲུག་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་མེད།། ཕྱི་ཡི་འབྱུང་བ་ལྔ་ཡང་མེད།། ས་མེད་ཆུ་མེད་མེ་རླུང་མེད།། ནམ མཁའ་དག་ཀྱང་བཏགས་པ་ཙམ།། དེ་ལྟར་སྣོད་བཅུད་གང་ཡང་མེད།། འཁོར་བ་འཁྲུལ་པས་བཏགས་པ་ཙམ།། འཁོར་བ་མེད་ཅིང་མྱང་འདས་མེད།། རྟོགས་པས་སངས་རྒྱས་བཏགས་པ་ལས།། དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཆོས སྐུ་ལ།། སངས་མེད་རྒྱས་མེད་གང་ཡང་མེད།། བཅོམ་མེད་ལྡན་མེད་འདས་པ་མེད།། བྱང་མེད་ཆུབ་མེད་སེམས་དཔའ་མེད།། དེ་བཞིན་མེད་དེ་གཤེགས་པ་མེད།། དགྲ་བཅོམ་ཟག་པ་ཟད་པ མེད།། སྤང་བྱ་སྤང་ཞིང་ཐོབ་བྱ་ཐོབ་ཏུ་མེད།། སངས་རྒྱས་བྱ་བ་རྡུལ་ཙམ་མིང་ཡང་མེད།། དེས་གསུང་ལམ་དང་ཐེག་པ་མེད།། ལམ་ལྔ་ས་བཅུ་ལ་སོགས་མེད།། ཐེག་དགུ་རྒྱུ་འབྲས་ཕྱི་ནང་མེད།། ཐབས་ལམ་དང ནི་གྲོལ་ལམ་མེད།། རིམ་གྱིས་དང་ནི་གཅིག་ཅར་མེད།། བསྒོམ་དང་མི་བསྒོམ་སྤྱོད་དང་མི་སྤྱོད་མེད།། ལྷ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་ཏིང་འཛིན་འཕྲོ་འདུ་མེད།། ཡོད་དང་མེད་དང་སྣང་དང་སྟོང་པ་དང།། གཅིག་དང་དུ་མ རྟག་དང་ཆད་པ་དང།། དགའ་དང་མི་དགའ་སྙན་དང་མི་སྙན་དང།། རྙེད་དང་མ་རྙེད་གྲུབ་དང་མ་གྲུབ་དང།། སངས་དང་མ་སངས་རྒྱས་དང་མ་རྒྱས་དང།། བྱེད་དང་མི་བྱེད་ལ་སོགས་གང་ཡང་མེད།། འདོད་དང མི་འདོད་དབང་གིས་གཉིས་སུ་བྱུང།།

啊！世尊金剛持！ 為斷除補特伽羅戲論故， 從自生覺性一面， 宣說特殊功德， 為斷除戲論邊際故， 雖廣略宣說多種戲論差別， 然自生覺性之本質， 究竟如何總結？ 如是請問已， 金剛持告曰： 自覺法身本質， 是無誤勝見。 譬喻、理由、言詞， 指認、見修行果， 迷亂與證悟、修習等， 皆為劣慧道之助緣， 實相中無有，僅是假立。 本質覺性法身， 或稱自生智慧， 自覺法身本質中， 無輪迴亦無涅槃， 無基無道無果， 無乘無補特伽羅， 無法無非法， 無輪迴因果。 因即無明二執， 緣即基等皆無。 果即貪嗔癡， 慢嫉等皆無。 五毒等煩惱無， 六道輪迴眾生無， 外五大亦無， 地水火風無， 虛空亦僅假立。 如是器情世界皆無， 輪迴僅由迷亂假立。 無輪迴亦無涅槃， 證悟假立為佛， 實相本質法身中， 無覺無悟皆無。 無勝無具無逝， 無菩提無菩薩， 如是無來無去， 無阿羅漢無漏盡， 無所斷無所得， 佛之名號微塵許亦無。 彼所說道與乘無， 五道十地等無， 九乘因果內外無， 方便道與解脫道無， 漸次與頓悟無， 修與不修、行與不行無， 本尊壇城三昧收放無， 有無、顯空、 一多、常斷、 喜不喜、悅不悅、 得不得、成不成、 凈不凈、覺不覺、 作不作等皆無。 由欲不欲力而生二分。

འདོད་དང མི་འདོད་དབང་གིས་གཉིས་སུ་བྱུང།། དོན་ལ་གཉིས་མེད་བྱ་བ་དག་དང་ནི།། བློ་ཡི་ཡུལ་ལ་སྤང་བླང་རྡུལ་ཙམ་མེད།། ཡོད་པ་བཀག་ནས་མེད་པ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད།། མེད་པ་བཀག་ནས་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་ཏུ མེད།། མདོར་ན་མཐའ་ཡི་སྤྲོས་པ་ཀུན་དང་བྲལ།། ཡུལ་ལ་རྩལ་འཕྲོས་སྤྲོས་པ་སྟེ།། ཕྱོགས་སུ་བཟུང་བས་མཐའ་ཞེས་བྱ།། ཡུལ་འཕྲོས་ཞེན་ཅིང་ཆགས་པ་མེད།། མཐའ་ཡི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བས།། སྤྲོས་པའི མཐའ་རྣམས་ཀུན་དང་བྲལ།། བློ་འདས་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས།། ལུས་ཀྱིས་བྱས་ཤིང་ངག་གིས་སྨྲས་པ་དང།། བློ་ཡིས་བསམས་ཤིང་ཡིད་ཀྱིས་མནོ་ལས་འདས།། རང་རིག་ཆོས་སྐུ་བྱ་བ་ཡང།། བཏགས་པ་ཙམ ལས་དོན་ལ་འདི་འདྲ་མེད།། སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་སོགས་ཀྱང།། མཚོན་པ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ཡིན།། བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་བྱ་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད།། དེ་དག་རང་གི་ངོ་བོ་སྟེ།། རིག་པ་ཆོས་སྐུ་ཙམ་དུ་བཏགས།། ལྟ་བ་ལ་ཟློ་དེ བཞིན་ཡིན།། གདེངས་ཆེན་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་གྱིས།། བརྗོད་མེད་བསམ་མེད་མཐའ་བྲལ་དེ།། ཡེ་ནས་གནས་པའི་ཆ་ནས་གཞི།། དེ་མ་རྟོགས་ལས་འཁྲུལ་པ་བྱུང།། དེ་རྟོགས་མཚོན་དཔེ་ངོ་སྤྲོད་ཡིན།། ཇི་ལྟར་གཞི མཐོང་ལྟ་བ་ཡིན།། མཐོང་དོན་གསལ་བས་བསྒོམ་པ་ཡིན།། དེ་ཉིད་དུས་གསུམ་རྒྱུན་ཁྱེར་བ།། སྤྱོད་པ་ཙམ་དུ་བཏགས་པ་ཡིན།། མངོན་གྱུར་འབྲས་བུ་ཞེས་སུ་བསྟན།། ལྟ་བ་ལམ་འཁྱེར་དུས་སུ་ནི།། ངོ་བོ་རྩལ དང་བཅས་པ་གསུམ།། ཕྱི་ཡི་ཡུལ་རྐྱེན་འབྱུང་བའི་ཆ།། དོན་ལ་གྲུབ་པ་མེད་པས་ན།། རང་སྣང་རང་གྲོལ་དངོས་མེད་ཡིན།། ཡུལ་གྱིས་དོན་ལ་གནོད་མི་ནུས།། གདེངས་ཆེན་ལ་ཟློ་དེ་བཞིན་ནོ།། ཞེས་གསུངས སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གྱི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས། ལྟ་བ་ལ་བཟླ་བའི་ལེའུ་སྟེ་ང་བདུན་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། བསྒོམ་དུ་ཡོད་མེད་ཇི་ལྟར ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། དེ་ནས་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། ངས་བསྟན་བདེ་ཆེན་གཉིས་མེད་ལ།། བསྒོམ་དུ་ཡོད་དང་མེད་པ་ཡི།། ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར དག།ཤེས་རབ་སྟོབས་ཆེན་རང་རིག་དོན་རྟོགས་པས།། གཉིས་མེད་བདེ་ཆེན་ངང་དུ་འདུ་བྲལ་མེད།། མ་བཙལ་བཞག་པས་ངང་ལས་མ་གཡོས་ཀྱང།། རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་ཆུ་བོ་གདྒཱ་བཞིན།། དབང་པོ་ཡང་རབ་ དོན་དུ་དེ་བསྟན་ཏོ།

由欲不欲力而生二分。 實際無二之事與 心境中無絲毫取捨。 遮破有不能成立無， 遮破無不能成立有。 簡言之，遠離一切邊際戲論。 于境力用顯現即戲論， 執著一邊稱為邊際。 境現無執著貪著， 不墮邊際一方， 故離一切戲論邊際。 超越心識，超越意識境界。 身之所作、語之所說、 心之所思、意之所想皆超越。 所謂自覺法身， 僅是假立，實際無此。 三身五智等， 僅是譬喻而說。 菩提無所成，無能成， 彼等即自性， 僅假名為覺性法身。 見解之總結如是。 於此大確信當生信。 無言無思離邊際， 本來安住故為基， 不證此而生迷亂， 證此即為指認譬喻。 如實見基即見解， 見義明瞭即修持， 三時恒常受持， 假名為行為。 現前即名為果。 見解攝持于道時， 本質及力用三者。 外境緣起之分， 實際無所成立， 自現自解無實有。 境不能害實相。 大確信總結如是。 如是宣說。 離戲明義大續中，見解總結品，即第五十七品。 其後，密主復問： 啊！世尊金剛持！ 有無可修如何？ 如是請問。 隨後，導師告曰： 金剛持當善聽！ 我所示大樂不二中， 有修無修等 一切言詞悉清凈。 以大慧力自覺證義故， 不二大樂中無離合。 不尋不安置，不動本性中， 無間斷如恒河之流。 為上根利智者如是宣說。

། རྟེན་གྱི་གང་ཟག་ཤེས་རབ་འབྲིང་རྣམས་ལ།། མི་བསྒོམ་བསྒོམ་པར་བསྟན་པ་ཡིན།། རྣལ་འབྱོར་ཤེས་རབ་རྩལ་ཆུང་ལ།། མ་བསྒོམས་སངས་མི་རྒྱ་བར་བསྟན།། ཀྱེ་གསང་བདག་ངེས་པར ཟུང་ཞིག།པདྨ་འདམ་ན་གནས་ཀྱང་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་ལྟར།། ཕྱི་ནང་འཁྲུལ་པར་ཤར་ཀྱང་ནི།། རང་རིག་ཡེ་ནས་གོས་པ་མེད།། མ་འཁྲུལ་པ་ཡི་སངས་རྒྱས་ཡིན།། རིགས་ཀྱི་བུ་གཞི་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ། འབྲས་ བུ་དག་པ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་བརྒྱན་ནས།དོན་སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ནི།། བུམ་པའི་ནང་གི་མར་མེ་ལྟར།། ཡེ་ཤེས་ནང་ན་གསལ་བའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཕྱི་སྣོད་འཇིག་རྟེན། གཞལ་ ཡས་ཁང་འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ནང་ན།སྐུ་གསུམ་གྱི་རང་གདངས་འགག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཞལ་མེད་ཁང་དུ་འོད་གསལ་ལོ།། དེའི་ནང་ན་སྐུ་བཞི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་ལྡན་ཏེ།། རང་བཞིན་ རྣམ་པར་དག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་འགག་པ་མེད་པར་གནས་པའོ།། དེའི་ཐུགས་རྗེ་ཧེ་རུ་ཀ་ལྔར་སྣང་བ་མི་འགག་པས། ཐུགས་རྗེ་རང་བྱུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་སྟེ། དེ་ལྟར་གནས་པ་ནི་མ་འཁྲུལ་བའི་བུདྡྷའོ།། རིགས་ཀྱི བུ་མ་འཁྲུལ་པའི་བུདྡྷ་ལ།མ་བྱས་པའི་ཆོས་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་བྱས་པའི་མེ་ལོང་གིས་གཏན་ལ་ཕེབ་པ་ལྟར། ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འགག་པ་མེད་ པར་གསལ་བ།ཀུན་གཞི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་གསལ་ལ་དག་པ། ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་གཞི་མ་འགགས་པའི་དོན། མགར་བའི་ལག་གི་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་མ་བྱས་པ། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་ཀློང་ནས། རང་བྱུང་དུ་ རང་ཤར་བའི་ཤེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཁྲི་འཕང་ལྔ་པ།ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། བརྡར་བསྟན་པའི་ཚེ་ཟག་བཅས་ཀྱི་སྒྲོམ་བུས་ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མི་ཐུབ་པར་ཐུགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལ་ཇི་ལྟ་ བ་བཞིན་དུ་སྣང་ངོ།། དེའི་འཁྲུལ་གཞི་མན་ངག་ཏི་ཀ་ཆེན་པོ་ལས་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།། དོན་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། དུས་གསུམ་དུ་འགྱུར་མ་མྱོང་སྟེ། མི་འགྱུར་བའི་ལྟ་བ་ཐོད་རྒལ་ཆེན་པོའོ།། དེ ནི་འཁྲུལ་པ་ལོག་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཏི་ཀ་ཆེན་པོའོ།། དེས་ནི་རྟགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་བཏབ་པའོ།། ལུང་གི་ཏི་ཀ་ཆེན་པོས་དོན་ལ་སྦྱོར་རོ།། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཏི་ཀ་ལ གཞི་བཅས་པའོ།། དེའི་དོན་རྟོགས་ནས་བསྒོམ་དུ་མེད་དེ་ཡོན་ཏན་ནོ།

對於根器為中等智慧者， 教示無修即修。 對於瑜伽智慧微小者， 教示不修則不能成佛。 嘿！密主當謹記。 如蓮花生於泥中而不染， 雖外內顯現迷亂， 自覺本來無染。 無迷亂即是佛。 善男子，于基清凈法身， 以果清凈色身二者莊嚴， 實義三身無離合， 如瓶中燈， 智慧內明。 善男子，色蘊外器世界， 宮殿調伏眾生壇城中， 三身自明無礙智慧宮殿中光明。 其中具四身身語意， 自性清凈壇城無礙安住。 其大悲顯現為五種嘿嚕嘎不息， 是大悲自生壇城， 如是安住即無迷亂佛陀。 善男子，于無迷亂佛陀， 示無為法性，即心之明鏡。 譬如有漏蘊以有為鏡確定， 無漏智慧無礙明顯， 一切基如鏡智慧明凈， 一切生起之基無礙義， 非工匠手所造作， 從無量光佛心中， 自生自現五層水晶佛塔， 成為心之明鏡。 以譬喻示時，有漏之匣不能勝無漏智慧， 如實顯現於心智慧明鏡中。 其迷亂之基在大口訣註釋中已確定。 實義是自生大智慧， 三世未曾變異， 即不變見解大頓超。 此為迷亂消除后智慧真如大註釋。 由此以相印不變印。 經典大註釋用於實義。 大自性真如註釋立基於此。 悟解其義則無可修，此為功德。

། དེ་ཡང་རང་ཆས་སུ་གནས་པས་འདུ་འབྲལ་མེད་དོ།། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན། བསྒོམ་བྱ་དང་སྒོམ་བྱེད། དངོས་པོ་དང་མཚན་མར དམིགས་སུ་མེད།དཔེར་ན་གར་སྤྱིན་ལ་སྦྲང་མའི་འདབ་མ་ཆག་པ་ལྟ་བུའོ།། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཐ་མལ་གྱིས་མི་རྟོགས་པས། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐ་མལ་གྱིས་མི་གོ་སྟཻ། གོང་ལྟར་རྟོགས་དགོས་པས། ཡེངས་སུ་མེད་དེ་ སྐྱོན་ཅན་ནོ།། ངེས་པར་རྟོགས་ཙ་ན། ཡེངས་པ་མེད་དེ་ཡོན་ཏན་ནོ།། ཡེངས་སུ་མེད་པ་ནི།། འདུག་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་རང་སྣང་གི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པ་ཙམ་དུ་འདུག་ལ། འགྲོ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་གདངས་ལ། རང བཞིན་མི་འགག་པ་ཙམ་དུ་འགྲོ་སྟེ།མར་མེའམ་ཉི་མ་རང་སྣང་དང་ཆས་ནས་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ།། ཉལ་ཡང་ངང་ལས་མ་གཡོས་པའི་ཀློང་རིག་པ་ཟང་ཐལ་གྱི་ངང་ནས་རྩལ་གཞི་ལ་འདུས་ཏེ། རང་བཞིན་ གཞི་ལ་ཐིམ་མོ།། མཚན་མ་རང་སར་གྲོལ་ནས་དོན་ལ་སྦྱོར་བ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ།། ལངས་ཀྱང་ངག་མ་གཡོས་པ་ལས་ལངས། རིག་པ་རང་ཤར་ཏེ་རང་བཞིན་མ་འགགས་པར་གསལ་ལོ།། ཀྱེ་མ་རིགས་ཀྱི་བུ ལེགས་པར་ཡིད་ལ་ཟུང་ཞིག།སྤྱོད་ལམ་བཞི་ཅི་སྤྱད་ཀྱང། རང་གི་གདངས་ལས་མི་འདའ་ཞིང། ཆོས་ཉིད་ངང་ལས་མ་གཡོས་པ། དཔེར་ན་བྱ་ཡིས་གར་འཕུར་ཀྱང། མཁའ་ལས་འདའ་བ་མེད། ཉ་ཡིས་གར་ འཕྱོས་ཀྱང་ཆུ་ལས་མི་འདའ་བ་དང།མི་ཡིས་གར་ཕྱིན་ཡང་ས་ལས་མི་འདའ་བ་བཞིན། རྣལ་འབྱོར་རྟོགས་ལྡན་ངང་ལས་གཡོས་པ་མེད། རིགས་ཀྱི་བུ་བསྒོམ་བྱ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ།། དེ་ཡི་ དོན་ལོགས་ན་མེད་དེ།རང་རིག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཁོ་ནའོ།། ཤར་བ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་ཤར་བ་སྟེ། རིག་པ་ཆོས་སྐུ་སྟོང་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་དང། དེ་ཉིད་དབྱེར་མེད་པ་དང། དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་མི་ འགག་པ་དང།དེ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང། མཚན་ཉིད་ལྔར་ཤར་རོ།། དེ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔར་ཤར་རོ།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་འོད་དུ་ཤར་རོ།། འོད་ལྔ་རིགས་ལྔར་ཤར་རོ།། རིགས་ལྔ་སྐུ་ལྔར་ཤར་རོ།། སྐུ་ལྔ་ཡུམ་ལྔ་མི་ འགགས་སོ།། ཡབ་ཡུམ་ལ་སེམས་དཔའ་དང་སེམས་མ་མི་འགགས་སོ།། སེམས་མ་རྣམས་ལས་ཡུལ་དུ་ཤར་རོ།། སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་དབང་པོ་དང་རྣམ་ཤེས་སུ་ཤར་རོ།། དེས་ན་རིག་པ་རང་ཤར གྱི་དགོངས་པས་སྣང་པ་ལ་རྒྱས་གདབ་སྟེ།ཐམས་ཅད་རང་སྣང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་སྣང་གི་རྟོག་པ་མེད་དོ།

這也是自然安住，故無聚散。 境與有境、所修與能修、事物與相，皆無所緣。 譬如虛空中蜂翅折斷。 常人不能領悟法性之義， 凡夫不能理解， 應如上所述領悟， 無散亂則為過患。 若確實領悟，無散亂則為功德。 無散亂是： 坐時僅安住於法性自現狀態中不動， 行時僅于智慧自明中自然不礙而行， 如燈或太陽攜帶自明而行。 臥時不離本性，從覺性通徹狀態中力歸根本， 自性融入基礎。 相自解脫而成大實修。 起時從語不動中起， 覺性自現，自性無礙明顯。 嗚呼！善男子，當善加記取。 四種威儀無論如何行持， 不離自明，不動法性狀態。 譬如鳥飛不離虛空， 魚游不離水， 人行不離地。 瑜伽覺悟者不動本性。 善男子，所修即圓滿正覺佛陀。 其義不在他處， 唯是自覺法身。 一切顯現皆自顯， 覺性法身空性、無礙、 無二、如是了知的智慧無礙、 無滯礙，顯現為五相。 此五顯為五智慧。 五智慧顯為五光。 五光顯為五部。 五部顯為五身。 五身不礙五佛母。 父母不礙勇士勇母。 從勇母顯為境。 從勇士顯為根識。 因此以自顯覺性見解印定顯現， 一切唯自顯智慧，無他顯分別。

། འགགས་པའི་དུས་སུ་མཚན་མ་རང་གྲོལ་གྱི་དགོངས་པ་རྩལ་གཞི་ལ་འདུག་ཏེ། ཡུལ་ལྔ་སྒོ་ལྔའི་ངང་ དུ་གྲོལ།སྒོ་ལྔ་སེམས་དཔའ་སེམས་མའི་ངང་དུ་གྲོལ། སེམས་དཔའ་སེམས་མ་རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ངང་དུ་གྲོལ། དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རུ་གྲོལ། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡང་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ལྔར་གྲོལ། མཚན་ཉིད་ལྔ་རིག་ པ་འཛིན་མེད་རང་གསལ་དུ་གྲོལ་སྟེ།དབང་པོ་གནད་བསྡུས་ཀྱི་མན་ངག་འབྱུང་བ་མ་ལ་ཞ། ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པའོ།། དེ་ལྟར་གྲོལ་ནས་ངང་ལས་མ་གཡོས་པ་ནི། ཤེས་བྱ་བུམ་པར་ཚུད་པ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཆོས་སྐུ་དབྱེར་མེད་ཟང་ཐལ་གྱི་བུམ་པ་ན། རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་མར་མེ་རླུང་གིས་མ་བསྐྱོད་པ་ལྟར་གསལ་བ། ཤེས་བྱ་བུམ་འཇུག་གི་མན་ངག། གཏི་མུག་གཉིད་ལ་སོགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དོན་དེ་ཁོ་ན ཉིད་ལ་འབྱོར་པའོ།། ཐམས་ཅད་བྱུང་ཡང་རང་ལས་བྱུང། སྣང་ཡང་རང་ལས་སྣང། གསལ་ཡང་རང་ལས་གསལ། དག་ཅིང་གྲོལ་ཡང་རང་གི་ངང་དུ་གྲོལ་བས་ན། ཡེ་ཤེས་ཡང་དག་ཆེན་པོའོ།། དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི སྣང་བ་རང་སྣང་ལས་གཞན་སྣང་མེད་པའོ།། སྤྲིན་དང་ཁུ་རླངས་བྱུང་ཡང་ནམ་མཁའ་ནས་བྱུང། སྣང་ཡང་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་སྣང། གནས་ཀྱང་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས། དག་ཀྱང་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་དག། གྲོལ ཡང་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་གྲོལ་བ་ལྟ་བུའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། བསྒོམ་དུ་ཡོད་མེད་བློ་དང་སྦྱར་བར་བསྟན་པ་སྟེ། བློ་འབྲིང་ལ་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཏན་ཚིགས་དང བཅས་པ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ང་བརྒྱད་པའོ།

在滅時，以相自解脫見解力歸根本， 五境解脫於五門之中， 五門解脫于勇士勇母之中， 勇士勇母解脫於五部父母之中， 又解脫為五智慧， 五智慧又解脫為覺性五相， 五相解脫為無執自明覺性， 根要集中之口訣融入元素母， 智慧融入法界。 如是解脫而不動本性， 即所知入瓶， 在法性法身無別通徹之瓶中， 自覺智慧如無風燈明顯， 此為所知入瓶口訣。 愚癡睡眠等以智慧義真如相應。 一切雖生亦從自生， 雖現亦從自現， 雖明亦從自明， 雖凈解脫亦于自性中解脫， 故為大圓滿智慧。 此即自性顯現唯自顯無他顯。 如雲霧雖生亦從虛空生， 雖現亦現於虛空中， 雖住亦住于虛空中， 雖凈亦凈于虛空中， 雖解脫亦解脫于虛空中。 如是所說。 離戲大明義續中， 示修有無與心相應， 對中等根器示恒常三昧及理由， 此為第五十八品。

།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། བསྒོམ་དུ་ཡོད་ལ་བཤད་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་པས། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ འཛིན་པ་ངེས་ཟུང་ཞིག།བློ་གཞན་རྣམས་ལ་བསྒོམ་པ་བསྟན།། བསྒོམ་དུ་མེད་པར་མ་ཤེས་ན།། མ་ཚོར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང།། བྱ་རྩོལ་བྲལ་བ་མི་རྟོགས་ཏེ།། རྒྱུན་གྱི་ཏིང་འཛིན་དོན་མི་གསལ།། བསྒོམ་དུ་ཡོད་ པར་མ་ཤེས་ན།། སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་ཁྱད་པར་མེད།། ཐ་མལ་རང་རྒྱུད་གོལ་བར་འགྲོ།། མི་བསྒོམ་བསྒོམ་པའི་དོན་ཤེས་པས།། སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་དོན་དུ་འདུ་འབྲལ་མེད།། བསྒོམ་པ་མི་བསྒོམ་དོན་ཤེས པས།། དམིགས་གཏད་བློ་ཡི་མཐའ་ལས་བཟློག། གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་པས།། ཕྱོགས་རེར་འཛིན་པའི་མཐའ་དང་བྲལ།། བསྒོམ་དུ་ཡོད་པའི་དོན་བསྟན་པར།། བསླབ་ཐབས་བསླབ་བྱ་ལོབས་པའི ཚད།། རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྟན་པ་ཡིན།། བསླབ་ཐབས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྟན།། ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བའོ།། ཕྱི་ནི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གློད།། བྱ་བ་བཏང་ལ་སྡོད་པ་ཡིན།། ནང་ནི་རྩ་ཡི་རླུང་སྒོ བསྡོམས།། རང་བྱུང་དབྱིངས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ལས།། དང་པོར་ལུས་ཀྱི་སྲིད་པ་ཆགས།། དེ་ལས་ཡས་མར་རྩ་གཉིས་ཤར།། རྩ་གཉིས་འདུས་ནས་རྩ་མདུད་ལྟེ་བར་གྱུར།། དེ་ལས་རྩ་བྲན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་བྱིངས བསྐྱེད།། དེ་ནས་སྙིང་ལ་སོགས་པའི་ནང་ཁྲོལ་རྒྱས།། དེ་ལས་དབུགས་ཡོད་དེ་ལས་རྣམ་རྟོག་ཤར།། དེ་ལ་རྩ་བར་བཏགས་པ་མིག་ཡིན་པས།། ཅི་སྣང་རང་སྣང་ཡིན་གྱི་རྣམ་རྟོག་མ་བྱེད་ཅེ་རེ་ལྟོས།། རྟགས་མ བསྐུལ་བས་དེ་ནས་རིག་པ་རྩལ་མི་འགྱུར།། རྩལ་དང་མ་འགྲོགས་རླུང་དང་སེར་བུ་བཞིན།། མ་བསྡུས་རང་སར་ཞོག་ཅིག་འཕྲོ་མི་ནུས།། དེ་བས་རླུང་ཅེས་དེ་ལ་སྐྱོན་མི་བལྟ།། རླུང་ཡོད་རྟོགས་པའི ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་རྒྱས།། ཐབས་ཀྱི་ཟིན་པས་མི་རྟོག་རང་སར་གནས།། སྐབས་སུ་ཧ་དང་ཕཊ་ཅེས་རླུང་རོ་འབུད།། གསང་བར་བསླབ་པའི་ཐབས་གསུམ་སྟེ།། རྒྱལ་པོ་གདན་ལ་བཞག་པ་དང།། བློན་པོ་བཙོན་དུ བཟུང་བ་དང།། དམངས་རྣམས་ཆམ་ལ་ཤུགས་ཀྱིས་ཕེབས་སོ།། ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། རྒྱལ་པོ་ནི་རང་རིག་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ།། གདན་ནི་རང་བཞིན་དག་པ་ནམ་མཁའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ འདིའོ།། དོན་ནི་དབྱིངས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཡུལ་སྣང་བ་འདིའོ།

然後密主又請問道： "啊！世尊金剛持， 請開示可修之法。" 如是請問后，導師開示道： "金剛持當謹記！ 對其他根器示修法， 若不知無可修， 則不覺作意及 無法領悟離作為， 恒常三昧義不明。 若不知有可修， 則與凡夫無差別， 平凡自續將解脫。 知不修即修之義， 則唯一佛果無聚散。 知修即不修之義， 則超越心的所緣執著。 通達不二之義， 則離一偏執著邊。 示有可修之義， 學習方法、所學、學成量， 分三種來闡述。 學習方法分三種： 外、內及密。 外為鬆弛身語意， 放下行為而安住。 內為結合脈氣門， 從自生界之明點， 首先形成身之有， 由此上下二脈生， 二脈匯聚成臍結， 由此生出支脈身， 然後心等內臟長， 由此有氣復生念。 眼為其中根本故， 一切顯現皆自顯，莫起分別且觀察。 不激發相則覺性力不變， 力若不隨如風與細雨， 不收攝而安置自處則不能散射。 是故不視氣為過患， 有氣則智慧充分增長， 方便攝持則無念安住自處。 適時以'哈'及'啪'(ཕཊ)字呼出濁氣。 密教學習方法有三： 如王安置於寶座， 如臣子被囚禁， 如民眾自然安順。 啊！金剛持當善加記取！ 王即自覺清凈法身， 座為自性清凈現為虛空境， 義為界之明點現為境相。"

། དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བདག་དང་བྲལ་བ་ནི། དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞུགས་པའི་གདན་ཏེ། ད་ལྟ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྒྲོན་མ། ཆུའི་རང བཞིན་དག་ཅིང་གསལ་བ་ལ་སྦྱར་རོ།། དེ་ཡང་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་དང། སྣང་ཚུལ་གྱིས་འབྱམས་པ་སྟེ། དཔེར་ན་བྱ་ཁྲ་གནས་རི་བྲག་གི་ནང་ན་གནས་བཅས་ནས། སྡོད་ས་ཚང་སྒོར་སྡོད་པ་བཞིན། དཔེ་དེ བཞིན་དུ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཙིཏྟ་རིན་པོ་ཆེ་ན་བཞུགས་པ་སྟེ།རང་གི་ངོ་བོ་རྟགས་ལ་མངོན་པར་གསལ་ལོ།། གདན་ལ་བཞུགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ནི། དེ་ནི་ཀུན་གཞི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་གསལ་བ་ཟང་ཐལ་ ལོ།། དེ་བས་ན་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཐིག་ལེ་ནི། ཆུའི་སྒྲོན་མའོ།། ནང་དུ་ཙིཏྟ་གོང་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་འོད་དུ་གསལ་ལོ།། གདན་ལ་བཞུགས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ཐིག་ལེ་མ འགགས་པར་རང་གསལ་ལོ།། ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་རིག་པར་གནས་ཤིང། རིག་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་གསལ་བས། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐིག་ལེས་མཚན་མ་དང། རྣམ་རྟོག་བཅོམ་པའོ།། དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་བར་གནས་ཤིང། རང་སྣང་ལས་གཞན་སྣང་མེད་དོ།། དེ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐིག་ལེ་སྟེ། དོན་སྣང་བ་གསུམ་སྦྱོར་དུ་བསྟན་ན། མཐོང་བྱ་རང་བཞིན་དག་པའི་ནམ་མཁའ་ནི།། ནམ་མཁའ་དག་པའི་རང་གདངས་ཡིན།། དེ་ཡི་ངོ་བོ དག་པ་དང།། མཐོང་བྱེད་ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ་ནི།། ཆོས་ཉིད་དག་པའི་ཡེ་གདངས་སོ།། རིག་པ་ཡུལ་ལ་ཤར་བའི་སྣང་བ་ནི།། ཡེ་ཤེས་དག་པའི་ཟེར་གདངས་སོ།། ཀྱེ་མ་ནམ་མཁའ་དག་པའི་རང་གདངས་ནི།། མཚམ མོའི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ།། ཆོས་ཉིད་དག་པའི་ཡེ་གདངས་ནི།། ནམ་ལངས་པའི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ།། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ཟེར་གདངས་ནི།། ནམ་མཁའ་ལ་ནི་ཉི་མ་ཤར་བ་ལྟ་བུའོ།། རྒྱལ་པོ་གདན་ལ་བཞུགས་པ་ནི། སྤྲོས་བྲལ་གྱིས་དབྱིངས་འགྱུར་མེད་ཀྱི་ངང་དུ་རིག་པ་ཡེ་ནས་དག་པ་སྟེ། དེ་ལས་མ་གཡོས་པར་བཞག་གོ།། འཆི་བདག་བདུད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་རྒྱུ་བའི་རྩ་གསུམ་གནས་པས། དེ་གསུམ་གཅུན་ཏེ། དེ བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་ཐུག་པ་མེད་དེ།མཚན་མར་མི་གནས་པས། སྤྱན་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དུ་བལྟས་ཏེ། རྩ་རླུང་གི་སྒོ་བསྡམས་སོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། སངས་ རྒྱས་སེམས་ཅན་གྱི་བར་ན་གནས་པས།སྤྱན་བར་སྣང་དུ་བལྟའོ།། མགྲིན་པ་ཅུང་ཟད་གཅུས་ཏེ། དཔུང་པའི་ཁར་ཨོག་མ་བཞག་གོ།། རྩ་གསུམ་རླུང་གི་འགྱུ་སྲང་བཅད་པའོ།

其義離我執即： 界清凈為覺性智慧安住之座， 即現在菩提心之燈， 水的自性清凈明澈。 安住方式有住與現： 如鷹居於山崖中， 棲息于巢穴內。 同樣，覺性智慧安住于珍貴心中， 自性明顯于相中。 安座之智慧顯現： 即基如鏡智慧明澈通透。 因此，清凈界之明點即水燈。 內心如前述智慧顯現為光明。 安座之智慧顯現： 大智慧明點無礙自明。 智慧精華住于覺性， 覺性中智慧明顯， 任運明點摧毀相與念。 如是安住不變， 唯有自顯無他顯。 此即任運明點。 若示義顯三相結合： 所見自性清凈虛空， 是虛空清凈自音。 其本質清凈， 能見水燈， 是法性清凈本音。 覺性顯現於境之相， 是智慧清凈光音。 嗚呼！虛空清凈自音， 如午夜虛空。 法性清凈本音， 如破曉虛空。 大智慧光音， 如虛空中日昇。 王安座即： 離戲中界不變性中覺性本來清凈， 安置於不動中。 死主魔之門有智慧氣執行的三脈， 調伏此三者。 如來見解無所執著， 不住相中， 眼觀虛空中央， 封閉脈氣之門。 菩薩三昧即： 居於佛與眾生之間， 眼觀虛空。 頸稍彎曲， 下顎置於肩上。 截斷三脈氣之流動。

། ལྷ་དང་མིའི་བསམ་གཏན་དང། སེམས་འཛིན་ནི་མཚན་མ་ཤས་ཆེ་བས་གོང་མ་གཉིས་པོ་བས་དཀའ་སྟེ། སྤྱན་ས་ལ་བལྟའོ།། དེ་ནི་མགྲིན་པ་ཅུང་ཟད་བཀུག་སྟེ། ཨོག་མ་བྲང་ལ་རེག་ལ་ཁད་དུ་བྱའོ།། དེ་ནྀ་རྒྱལ་པོ་གདན་ལ་བཞུགས་ཤིང གདན་ཐོག་ཏུ་བཏང་བའི་ཐབས་སོ།། དེས་རིག་པ་རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ་སྟེ་རང་ས་འཛིན་པའོ།། བློན་པོ་ནི་སེམས་ཏེ། རིག་པའི་རྩལ་རླུང་ཐོག་ཏུ་མ་ཤོར་བས། རྟོག་བཅས་སུ་མི་རྒྱུ་རྟོག་མེད་དུ་གསལ་ཏེ། དཔེར་ན་བློན པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་པས་གྲོས་བློ་དང་བྱ་བ་བྱེད་མཁན་མེད་པ་ལྟ་བུའོ།། ལུས་དང་མ་བྲལ་བར་དབུགས་ཡོད་དེ། རིག་པ་ལ་རྟ་ཡོད་པས་བློན་པོ་ལྟ་བུའོ།། བཙོན་དུ་ཟིན་པ་འདྲ་སྟེ། རྟོག་པའི་རླུང་ཡོད་ལ་རྒྱུ་མི་ནུས སོ།། སྒོ་ལྔ་འབངས་དང་འདྲ་བས་ལས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།། དུས་དེར་གསལ་ལ་རྟོག་པ་མེད་དོ།། དེ་ནི་འབངས་ཆམ་ལ་འབེབས་པ་ལྟ་བུའོ།། ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ་བསླབ་པར་བྱ་བ་ནི།། ངང་དངས་རང་བཞིན་བདག་ཉིད ཆེན་པོའོ།། རང་བཞིན་དག་པའི་ནམ་མཁའ་དང།། ཆོས་ཉིད་དག་པའི་ནམ་མཁའ་གཉིས།། རྣམ་རྟོག་བྲལ་བའི་རིག་པ་གསུམ།། དབྱེར་མེད་སྟོང་ཞིང་མི་རྟོག་པས།། མ་བཅོས་པ་ཡི་ངང་ཞེས་བྱ།། རང་རིག་ཡེ ཤེས་གསལ་བ་དང།། འབྱུང་བཞི་གདངས་སུ་ཤར་བ་གཉིས།། རང་བཞིན་མ་འགགས་ཡེ་ཤེས་གདངས།། གསལ་བར་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད།། སྟོང་པ་མེད་ན་རང་བཞིན་ཡོད།། དབྱེར་མེད་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི དོན།། མདོར་ན་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཡིན།། ལོབས་པའི་ཚད་ནི། ཤེས་པ་རྐྱེན་གྱི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་ཞིང། རྣམ་རྟོག་རྒྱུན་བཅད་མཚན་མ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའོ།། དྲོད་རྟགས་མི་འདོད་བཞིན་དུ་འབྱུང།། འདུས་བྱས ཞིང་ལམས་ཆེན་པོར་ལྡོག།ལུང་སྟོན་རིམ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན།། བླ་མ་ཡི་དམ་མཁའ་འགྲོ་ལས།། དངོས་དང་འབྱུང་བའི་སྒྲ་ལ་བརྟེན།། དེ་ཡིས་ངེས་པར་རྒྱུད་ལ་སྐྱེའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས།བསྒོམ་དུ་ཡོད་པར་བསྟན་པའི་དགོངས་པ་དང། བསྒོམ་ཐབས་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ང་དགུ་པའོ།

天與人的禪定和持心， 因相較多而比前兩者更難， 眼觀地面。 頸稍彎曲， 下顎幾近觸及胸部。 此為王安座並置于座上之方法。 由此覺性如王守自位。 大臣即心， 覺性力用不失於氣上， 不行於有念中而明於無念中。 如大臣被囚，無人議事行事。 未離身體而有氣， 覺性有馬，故如大臣。 如被囚禁， 念氣雖有而不能行。 五門如臣民，能作事。 此時明而無念。 此如臣民被降服。 善男子，所應學者： 自然本性大我。 自性清凈虛空與 法性清凈虛空二者， 離分別之覺性三者， 不可分離空無分別， 稱為無造作之境界。 自覺智慧明顯與 四大顯現為音二者， 自性無礙智慧音， 明顯現而無自性。 若無空性則有自性。 不可分離大我之義， 簡言之即自覺智慧。 熟練的標準是： 意識不隨緣轉， 斷除分別相續， 降伏相。 暖相不願而生。 有為大夢中返回。 授記次第生起。 依上師本尊空行， 實相及音聲， 由此定生於相續。 如是所說。 出自《離戲大明義續》， 示有可修之密意及 廣說修法之第五十九章。

།།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། བསྒོམ་དུ་ཡོད་མེད་ས་མཚམས་ཡང།། བློ་ དང་སྦྱོར་བ་དེ་ལགས་ན།། རང་གི་མཚན་ཉིད་བསྒོམ་པ་དེ།། མ་ནོར་ལེགས་པར་བསྟན་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་པས། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རང་གི་མཚན་ཉིད་བསྒོམ་པ་དེ།། རང་གི་རིག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། ངོ སྤྲོད་བདུན་གྱིས་རྟོགས་པ་དེ།། ཞེ་ལ་གདེངས་སུ་ཚུད་གྱུར་པས།། དེ་དོན་རྒྱུད་དུ་གསལ་གྱུར་ན།། བསྒོམ་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན།། རིག་པ་ཆོས་སྐུར་རྟོགས་གྱུར་ན།། སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ ཡིན།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ།། རང་རིག་ཆོས་སྐུ་དེ་ལས་ནི།། རྣམ་རྟོག་ཡུལ་གྱི་རྐྱེན་གྱུར་ནས།། འཁྲུལ་བའི་རྟོག་པ་བྱུང་གྱུར་ན།། སྤྱོད་ལམ་གདམས་པ་བཞིན་དུ་ཁྱེར།། ཡེ་ནས་གནས་པའི་ཆ་ནས གཞི།། དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་ལྟ་བུའོ།། དེ་གསལ་བསྒོམ་པ་ཙམ་དུ་བཏགས།། རྒྱུན་དུ་ཁྱེར་བ་སྤྱོད་པའོ།། མངོན་གྱུར་འབྲས་བུར་བསྟན་པའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུདལས། བསྒོམ་པ རང་གི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་བཅུ་པའོ།།།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། བསྒོམ་ཡོད་བསྒོམ་མེད་བསྟན་པ་དང།། བསྒོམ་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་བསྒོམ།། རྒྱས་པར་བཤད་པ་དེ་ལགས ན།། ཐེག་པ་བརྒྱད་ཀྱི་གོལ་ས་དང།། སྤྱི་ཡི་གོལ་ས་བསྟན་པ་རྣམས།། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་གསུང་དུ་གསོལ།། དེ་སྐད་ཅེས་ནི་ཞུས་པ་ལས།། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་བཀའ་སྩལ་པ།། རིམ་དགུ་བསྒོམ་པའི་གོལ་ས དག།གོང་འོག་སྐབས་ནས་གསལ་བར་བཤད།། སྤྱི་ཡི་གོལ་ས་འདི་ལྟར་བཤད།། ཞི་གནས་སྟོང་པའི་གོལ་ས་ལྔ།། ལྷག་མཐོང་གསལ་བའི་གོལ་ས་ལྔ།། དེ་ཉིད་སྤྱི་ཡི་གོལ་ས་གཉིས།། གོལ་ས་བཅུ་གཉིས་དག་ཏུ་ བཤད།། སྟོང་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གོལ་ས་ལྔ་པོ་ནི།། ཞི་གནས་ཧད་པོའི་གོལ་ས་ནི།། རྣམ་རྟོག་ཞི་གནས་ཡིན་པས་ནའོ།། བཏང་སྙོམས་ལྟེང་པོའི་གོལ་ས་ནི།། རྩོལ་བ་མེད་དེ་ངང་གནས་པའོ།། སྟོང་པ་ཆད་པོའི་གོལ ས་ནི།། བེམ་རིག་གང་ཡང་མི་འདོད་པའོ།། མི་རྟོག་འཐོམ་པའི་གོལ་ས་ནི།། དྲན་མེད་གསལ་ཆ་འགགས་པའོ།། འཛིན་མེད་ཧད་པོའི་གོལ་ས་ནི།། ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་སྣང་གྱུར་ཡང།། གང་ཡང་གཏན་ལ་མ་ཕེབས པས།། རང་ངོ་མ་ཤེས་འཛིན་པ་མེད།། འཛིན་པ་མེད་ཀྱང་གསལ་ཆ་མེད།། དེ་ཕྱིར་གོལ་སར་བསྟན་པའོ།

嗚呼世尊金剛持！ 可修不可修之界限， 若與心相應， 自相之修， 請善為無誤開示。 如是請問后，師言： 自相之修即： 自覺法身， 以七種引導了悟， 心中獲得確信， 其義于相續明顯， 此為自相之修。 若證悟覺性為法身， 三身任運成就， 五智亦任運成就。 從自覺法身中， 若分別成為境緣， 生起迷亂分別， 則如教言於行為中實踐。 本來安住之分為基， 證悟其義為見。 明顯即名為修。 恒常實踐為行。 現前即為果。 如是所說。 出自《離戲大明義續》， 示自相修法之第六十章。 嗚呼世尊金剛持！ 既已開示有修無修， 及廣說自相修法， 請為開示八乘之誤區， 及總的誤區。 如是請問后，金剛持言： 九次第修之誤區， 已於前後明確解說。 今說總的誤區如下： 止觀空性之五種誤區， 勝觀明顯之五種誤區， 及其總的兩種誤區， 共說十二種誤區。 空性方面五種誤區： 寂止呆滯之誤區： 以為寂止即是無分別。 舍離遲鈍之誤區： 無勤而住于境界中。 空性斷滅之誤區： 不許物質與心識任何一者。 無念昏沉之誤區： 無念而明分阻塞。 無執呆滯之誤區： 雖現境相， 但未確定任何， 不知自面而無執。 雖無執著但無明分， 故說為誤區。

། ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན་ཅིག། གསལ་བ་ལྷག་མཐོང་གོལ་ས་ནི།། ཀུན་བརྟགས་ལྷ་ཡི་གོལ་ས་ད ཨང།། མཚན་མ་འོད་ཀྱི་གོལ་ས་དང།། རྩ་རླུང་བདེ་བའི་གོལ་ས་དང།། གཟུང་འཛིན་ཡུལ་གྱི་གོལ་ས་དང།། འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གོལ་ས་རྣམས།། གསལ་བ་དག་ལས་གོལ་སའོ།། ཆེད་དུ་བྱས་པའི་གོལ་ས ནི།། མ་ཚོར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ།། མ་བསྒོམས་འཁྲུལ་པའི་གོལ་ས་ནི།། སྐྱེ་བོ་རང་ཁར་འཛིན་པ་སྟེ།། འཁྲུལ་པ་ཕྱི་རུ་ཤོར་བ་ཡིན།། ལྟ་བ་རྟོགས་དོན་གསལ་གྱུར་ན།། གོལ་སྒྲིབ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་མི་སྲིད།། ཅེས གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། བསྒོམ་པའི་གོལ་ས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་རེ་གཅིག་པའོ།

嗟夫密主聽！ 明顯勝觀之誤區： 遍計天尊之誤區， 相光明之誤區， 脈氣樂之誤區， 能所境之誤區， 輪迴苦之誤區， 皆為明顯之誤區。 特意造作之誤區： 無覺而作意。 未修迷亂之誤區： 凡夫執著自見， 迷亂外溢。 若見解證悟義明顯， 不可能生起誤區障礙苦。 如是所說。 出自《離戲大明義續》， 示修行誤區之第六十一章。

།།། ཀྱེ་ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ།། བསྒོམ་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི།། མ་ནོར་བསྟན་པ་དེ་ལགས ན།། དེ་ལྟར་མ་ཤེས་བསྒོམ་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ།། དེ་ཉིད་མི་གོལ་གདམས་ངག་མ་ནོར་གསུང་དུ་གསོལ།། དེ་སྐད་ཅེས་ནི་ཞུས་པ་དང།། རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་བཀའ་སྩལ་པ།། ཉོན་ཅིག་གསང་བདག རྡོ་རྗེ་འཆང།། རང་གི་རིག་པ་ཆོས་སྐུ་དེ་ལ་ནི།། རྒྱུ་རྐྱེན་མ་བསྐྱེད་རང་བྱུང་ཡིན་པས་ན།། གློ་བུར་བྱས་བསམ་དག་གི་གོལ་ས་ཆོད།། རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པར་འདུག་པས་ན།། དངོས་པོ་རྟག་པ་ལ་སོགས་གོལ་ས ཆོད།། དེ་ཉིད་ངོ་བོ་གསལ་བ་ཡིན་པས་ན།། ཆད་པ་སྟོང་པ་རྣམས་ཀྱི་གོལ་ས་ཆོད།། གསལ་སྟོང་གཉིས་མེད་གཅིག་པའི་བདག་ཉིད་པས།། ཏིང་འཛིན་རྣམ་གསུམ་རིག་པའི་གོལ་ས་ཆོད།། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ན།། འབྲས་བུ་གཞན་ནས་རེ་བའི་གོལ་ས་ཆོད།། ཐུགས་རྗེ་འགག་པ་མེད་པར་འབྱུང་བས་ན།། འགྲོ་བའི་དོན་མེད་ཐུགས་རྗེ་རྒྱུན་ཆད་གོལ་ས་ཆོད།། གསལ་བའི་རྩལ་གཉིས་མི་འགག པས།། ཞི་གནས་བཏང་སྙོམས་མི་རྟོག་གོལ་ས་ཆོད།། ཆོད་སྐུ་རང་གནས་བསྒོམ་མི་དགོས་པ་ཡིས།། ལྟ་སྒོམ་ཀུན་བརྟགས་བསྒོམ་པའི་གོལ་ས་ཆོད།། ཆོས་སྐུ་མཚན་མ་གང་དུ་མི་གནས་པས།། མཚན་མ་འོད་དུ བསྒོམ་པའི་གོལ་ས་ཆོད།། རིག་པ་བདེ་སྟོང་གསལ་ལ་མི་རྟོག་པས།། རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་གོལ་ས་ཆོད།། དངོས་པོ་རང་རྒྱུད་མ་ཡིན་པས།། འཇིག་རྟེན་དངོས་པོ་རང་གར་འཛིན་པའི་གོལ་ས ཆོད།། ཡེ་གསལ་ཆེན་པོ་ཆུ་བོའི་རྒྱུན་དུ་གནས་པས་ན།། སེམས་འཛིན་ཐུན་བསྒོམ་རྩོལ་བའི་གོལ་ས་ཆོད།། ཡུལ་གཉིས་སེམས་སུ་བསྡུས་ནས་མི་བསྒོམ་པས།། སྣང་བ་ཆོས་སྐུར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གོལ་ས ཆོད།། ད་ལྟའི་དུས་སུ་ཆོས་སྐུ་རང་ཤར་བས།། འབྲས་བུ་ཕྱི་ནས་ཐོབ་པའི་གོལ་ས་ཆོད།། རྩ་བ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བདག་འཛིན་མ་གྲུབ་པས།། འཛིན་པ་ཞེ་འདོད་ཅན་གྱི་གོལ་ས་ཆོད།། བསྒོམ་དང་མི་བསྒོམ་ཡེངས་དང མ་ཡེངས་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ཡིས།། མ་ཚོར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་གོལ་ས་ཆོད།། ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་རྟག་པ་ཆེན་པོ་ལས།། སྨོན་ལམ་འདུས་བྱས་དག་ལ་རེ་བའི་གོལ་ས་ཆོད།། ད་ལྟ་ཉིད་དུ་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་གྱུར་པས ན།། ས་ལམ་རིམ་གྱིས་བགྲོད་པའི་གོལ་ས་ཆོད།། སྤྱི་ཡི་གོལ་ས་བཅོ་བརྒྱད་ཡིན།། ཐེག་པའི་རིམ་པའི་གོལ་ས་རྣམས།། རང་གི་མཚན་ཉིད་མཐོང་ན་གོལ་མི་སྲིད།། ཅེས་གསུངས་སོ།

嗚呼大金剛持！ 既已無誤開示自相之修， 若不知如是而修則成過失， 請開示不誤之教言以免誤入歧途。 如是請問后，金剛持言： 聽著，密主金剛持！ 自覺法身， 因無因緣而自生， 故斷除突然造作思維之誤區。 自性為空， 故斷除實有常等誤區。 其本性明顯， 故斷除斷滅空性等誤區。 明空不二一體， 故斷除三種三摩地覺性之誤區。 一切功德任運成就， 故斷除他處希求果之誤區。 大悲無礙而生， 故斷除無利眾生大悲間斷之誤區。 明顯之力用不滅， 故斷除止觀舍離無念之誤區。 法身自住無需修， 故斷除見修遍計修之誤區。 法身不住任何相， 故斷除修相為光之誤區。 覺性樂空明無念， 故斷除依身脈氣明點之誤區。 事物非自相續， 故斷除世間執實有之誤區。 本明大河流恒住， 故斷除持心修定用功之誤區。 不修攝二境入心， 故斷除執顯為法身之誤區。 當下法身自顯， 故斷除后得果之誤區。 法身根本無我執， 故斷除執著欲求之誤區。 超越修不修、散不散邊際， 故斷除無覺作意之誤區。 法身本性大常性， 故斷除希求有為愿之誤區。 當下現前果， 故斷除次第行道之誤區。 總的誤區有十八種。 各乘次第之誤區， 若見自相則不可能誤入。 如是所說

། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན པོའི་རྒྱུད་ལས།བསྒོམ་པའི་གོལ་ས་བཅད་པའི་ལེའུ་སྟེ་རེ་གཉིས་པའོ།།།། གསང་བའི་བདག་པོས་ཡང་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། སྤྱོད་པའི་བྱེ་བྲག་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་ བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ངེས་ཟུང་ཞིག། བླང་དོར་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ནི།། སྤྱད་རྒྱུ་མེད་པ་སྤྱོད་པའི་མཆོག། ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་ནི།། མཚན་མ་མེད་པས་ནམ་མཁའ་བཞིན།། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་མི་བལྟ བར།། རྣལ་འབྱོར་ཟག་མེད་རབ་ཀྱིས།། དངོས་མེད་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་སྤྱད།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་པ་ནི།། དཔེར་ན་རིན་ཆེན་མེ་ལོང་བཞིན།། ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་མ་འགགས་པས།། རང་ཤར རང་སྣང་ཆགས་སྡང་བྲལ་བར་སྤྱོད།། ལྟ་བ་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་ནི།། ཁྱུང་ཆེན་མཁའ་ལ་ལྡིང་བ་བཞིན།། བྱ་བྲལ་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས་པར་སྤྱད།། དགོངས་པ་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་ན། དཔེར་ན་ཆུ་བོ་གངྒཱ་བཞིན།། རྒྱུན་གྱི་རྣལ འབྱོར་ཆེན་པོར་སྤྱོད།། འབྲས་བུ་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་ནི།། ཉི་མ་འོད་ཟེར་བཅས་པ་བཞིན། སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་སྤྱད།། དགོངས་པའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པར།། ཤེས་རབ་ཆེན་པོས་དོན་ལ་སྤྱད།། རྣལ་འབྱོར་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ ཡིན།། རྣལ་འབྱོར་ངག་གི་སྤྱོད་པ་ནི།། དཔེར་ན་བྲག་ཆ་སྒྲ་སྒྲོགས་ལྟར།། སྒྲ་རྣམས་ཞེན་པ་མེད་པར་སྤྱད།། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་སྤྱོད་པ་ནི།། འཇིག་རྟེན་འཁོར་འདས་ཆོས་འདི་ལ།། དཔེར་ན་མེ་ལ ཨོང་གཟུགས་བརྙན་བཞིན།། སྣང་ལ་ཞེན་ཆགས་མེད་པར་སྤྱད།། དྲན་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་ཚུལ་འཆོས་མི་བྱ་བར།། གླང་ཆེན་སྨཡོན་པ་བཞིན་དུ་སྤྱད།། བུངབ་མེ་ཏོག་འཇིབ་པ་བཞིན།། གཅིག་ཏུ ཞེན་མེད་རྣལ་འབྱོར་གང་བདེར་སྤྱོད།། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་པ་ནི།། དཔེར་ན་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་བཞིན།། ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱིས་འགྲོ་དོན་རྫོགས་པར་སྤྱད།། ཐུགས་རྗེ་གདུང་བའི་སྤྱོད་པ་ནི།། བུ་གཅིག་པ་ཡི་མ བཞིན་དུ།། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་འགྲོ་དོན་སྤྱད།། གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ནི།། ཆེད་དུ་མི་དགག་ཆེད་དུ་བསྒྲུབ་པ་མེད།། ཆེད་དུ་མི་སྤྱད་ཆེད་དུ་མི་སྤང་ངོ།། མ་བཅོས་ངང་ལ་རང་བཞིན་འགགས་མེད་སྤྱད།། ཅེས གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་ལས། སྤྱོད་པ་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་རེ་གསུམ་པའོ།

出自《離戲大明義續》， 斷除修行誤區之第六十二章。 密主復問： 嗚呼世尊金剛持！ 請開示行為之差別。 如是請問。 師言： 金剛持當諦聽！ 無取捨之行為： 無所行為最勝行。 法性義之行為： 無相如虛空。 不視有法為相， 瑜伽無漏極， 如虛空無實而行。 自覺智慧行為： 譬如寶鏡然。 智慧自性不滅， 自顯自現離貪嗔而行。 見解義之行為： 如大鵬翱翔空中。 離作任運圓滿而行。 證悟義之行為： 譬如恒河流。 行大瑜伽相續。 果位義之行為： 如日及光芒。 三身無合離而行。 不動證悟境界， 以大智慧行於義。 是為瑜伽意之行為。 瑜伽語之行為： 譬如回聲響。 諸音無執著而行。 身語意三之行為： 於此世出世間法， 如火中現影像。 顯現無執著而行。 無念之行為： 瑜伽不作偽， 如醉象而行。 如蜂採蜜花， 瑜伽一味無執隨意而行。 大悲之行為： 譬如日之精華。 以身語意圓滿利他而行。 悲心切之行為： 如獨子之母。 瑜伽行者行利他。 無二之行為： 不為遮不為立， 不為行不為斷。 無作自性不滅而行。 如是所說。 出自《離戲大明義續》， 總攝行為開示之第六十三章。

།།། གསང་བའི་བདག་པོས་ཡང་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། སྤྱི་ཡི་སྤྱོད་པ་དེ་ལྟར ན།། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྤྱོད་པ་གང།། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་བཀའ་སྩལ་པ།། སྤྱི་ཡི་སྤྱོད་པ་གོང་བཞིན་ཏེ།། གང་ཟག་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ།། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྤྱོད པ་ནི།། དབང་པོ་ཡང་རབ་གྱུར་པ་ལ།། ལྟ་བ་ལྷག་གིས་རྟོགས་པ་ཡི།། དེ་ཡི་ངང་ལས་མི་འབྲལ་བས།། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་དུས་གཅིག་རྫོགས།། འབྲས་བུ་གཞན་ནས་མི་འཚོལ་བས།། དུས་དེ་ཉིད་དུ་ཅིག་ཅར རྫོགས།། འབྲིང་དང་ཐ་མའི་སྤྱོད་པ་ནི།། དུས་བཞི་དག་གི་སྤྱོད་པ་དང།། དུས་གསུམ་གཅིག་པའི་སྤྱོད་པའོ།། དུས་བཞི་དག་གི་སྤྱོད་པ་ནི།། ཉལ་ཁར་རྩལ་ལྔ་གཞི་ལ་བསྡུ།། དབང་པོ་རྣམ་ལྔ་གཞི་ཡི་རྩལ།། གཞི ཡི་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པས།། དབང་པོ་ལ་བརྟེན་ཕྱི་ཡུལ་སྤྱོད།། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྣང་དུག་ལྔ་བསྐྱེད།། དེ་དག་གཉིད་དུ་འགྲོ་ཁ་རུ།། གསལ་ཆ་གཞི་ཡི་སྟེང་དུ་འདུས།། ཐ་མལ་གཏི་མུག་ཉིད་དུ་འགྲོ།། གང ཟག་རྟོགས་དང་ལྡན་པ་ལ།། རྨི་ལམ་མེད་པར་སོང་གྱུར་ནས།། ཤེས་བྱ་བུམ་པར་ཚུད་པ་ཡིན།། མ་བསྒོམས་རྨི་ལམ་འབྱུང་གྱུར་ཡང།། མེད་པའི་བར་དུ་བུམ་འཇུག་གོ། རྨི་ལམ་དག་དང་སད་དུས སུ།། རིག་པ་རང་གསལ་གདམས་ངག་ཏུ།། རྨི་ལམ་དྲན་རྟོག་བྱུང་བ་འམ།། སད་པའི་དྲན་རྟོག་བྱུང་བ་ན།། དོན་དྲན་འཛིན་པ་རང་གྲོལ་བས།། སྣང་བ་རང་སྣང་རང་སར་དག། འཛིན་པ་གྲོལ་བས་སྣང་བ དག།གོམས་པ་བརྟས་ན་རྨི་ལམ་ཆད།། འཛིན་པ་གྲོལ་བའི་སྤྱོད་པ་ནི།། མར་མེ་བཞིན་དུ་རང་གསལ་ལོ།

密主復問： 嗚呼世尊金剛持！ 既有如是總的行為， 何為自相之行為？ 請金剛持開示。 如是請問。 金剛持言： 總的行為如前所述， 對於個人實修而言， 自相之行為是： 對於利根者， 以見解殊勝領悟， 不離其境界， 見修行一時圓滿。 不從他處尋果， 當下頓時圓滿。 中下根者之行為： 四時之行為， 及三時一體之行為。 四時之行為： 睡前五力攝入基礎， 五根為基之力用， 基之明分不滅， 依根行外境。 生二取顯現五毒， 彼等入睡時， 明分攝於基上， 成為尋常愚癡。 對於具領悟之人， 無夢而去， 知所知入瓶中。 未修而生夢， 至無時為瓶入。 于夢中及醒時， 覺性自明為教授。 夢中生憶念分別， 或醒時生憶念分別， 義憶持自解脫， 顯現自顯自處清凈。 執著解脫則顯清凈。 若習熟則斷夢。 執著解脫之行為， 如燈自明。

། ལངས་དུས་ཡུལ་ལྔ་རྒྱས་བཏབ་སྟེ།། མིག་ཡུལ་གཟུགས་ལ་རྣ་ཡུལ་སྒྲ།། སྣ་ཡུལ་དྲི་ལ་ལྕེ་ཡུལ་ རོ།། ལུས་ཡུལ་རེག་བྱ་ལ་སོགས་པ།། ཡུལ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་ཡང་སྣང།། རང་སྣང་ཞེས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན།། བསྐྱོད་པར་བྱེད་པས་འགྱུ་བ་རླུང་གི་རྩལ།། ཡུལ་དང་སྣང་བ་གཟུགས་ཙམ་ཡིན།། རང་སྣང་ཡུལ་ལ་འཛིན ཞེན་མེད་གྱུར་ན།། ཕྱི་ཡི་ཡུལ་ལ་རྒྱ་ཡིས་ཐེབས་པ་ཡིན།། སྣང་བ་རྒྱ་ཡིས་བཏབ་ཅེས་བྱ།། རྟོག་པ་སྐྱེས་ནས་དོན་དྲན་པས།། འཛིན་མེད་སྐྱེ་བས་འཛིན་པ་གྲོལ།། གྲོལ་འཛིན་ཡུལ་ལ་རྟོག་མི་འཇུག། ཉམས་བླངས གོམས་ན་རྟོག་པ་ཡལ།། དུས་བཞིར་འགྱུ་བ་མེད་པར་ནི།། རང་རིག་ཆོས་སྐུ་རང་གསལ་ཏེ།། དཔེར་ན་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་དེ།། གསལ་དང་མི་གསལ་འགྲོགས་ནས་ཡོད།། རིག་པ་ཆོས་སྐུ་དེ་བཞིན་པས།། དུས་བཞི འགྱུར་མེད་གདེངས་ཀྱིས་བཟུང།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། སྤྱོད་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དུས་བཞི་མཉམ་སྦྱོར་གྱི་མན་ངག་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་རེ་བཞི་པའོ།།།། དེ་ནས ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།ཀྱེ་ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ།། དུས་བཞིའི་སྤྱོད་པ་དེ་ལྟར་ན།། དུས་གསུམ་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།

起身時印定五境： 眼境色、耳境聲、 鼻境香、舌境味、 身境觸等， 五種境相顯現。 此即所謂自顯。 動轉乃風之力用， 境與顯現僅是形相。 若於自顯境無執著， 則外境已印定。 稱為印定顯現。 生起分別憶義時， 生無執則解脫執著。 解脫執著境不入分別。 若修習熟則分別消。 四時無變異， 自覺法身自明， 譬如日之精華， 明與不明相伴。 覺性法身亦如是， 四時不變以信持。 如是所說。 出自《離戲大明義續》， 行為自相四時等持教授之第六十四章。 複次密主問： 嗚呼大金剛持！ 既有如是四時行為， 三時行為如何？ 如是請問。

། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་བཀའ་སྩལ་པ།། གང་ཟག་སྣོད་ལྡན་དོན་ ཆེད་དུ།། དུས་གསུམ་སྤྱོད་པ་འདི་ལྟར་སྤྱད།། རང་རིག་ཆོས་སྐུ་དུས་གསུམ་དུ།། ཉི་མ་གསལ་དང་མི་འབྲལ་བཞིན།། རང་རིག་གསལ་དང་མི་འབྲལ་ཏེ།། ངོ་མ་ཤེས་པའི་སྟོབས་དག་གི། བག་ཆགས་ངན་པས གསལ་སྒྲིབ་འབྱུང།། དེ་ཕྱིར་དུས་གསུམ་སྤྱོད་པ་གཅེས།། རང་རིག་རང་གསལ་མཉམ་བཞག་དུས།། དེ་ལས་ཡེངས་པ་རྗེས་ཐོབ་དུས།། དུག་ལྔ་ལངས་པ་རྣམ་རྟོག་དུས།། དེ་གསུམ་ཆོས་སྐུ་མི་འབྲལ་བ།། སྤྱོད པའི་ལ་ཟློ་ཡིན་པར་བཤད།། མཉམ་གཞག་ཆོས་སྐུ་གསལ་བ་ལ།། དེ་ལས་ཡེངས་པ་བྱུང་དུས་སུ།། ཡུལ་ནི་གང་བྱུང་རྩལ་སྣང་དེ།། འཛིན་བྱེད་རྟོག་པ་རང་གྲོལ་བས།། རང་རིག་ཆོས་སྐུ་རང་དྲན་པས།། ངར འཛིན་པ་ཡི་རྟོག་པ་སྟོང།། དེ་ཕྱིར་སྣང་བ་རང་སྣང་ལ།། འཛིན་བྱེད་རྟོག་པར་རང་སར་གྲོལ།། རགས་པ་དུག་ལྔ་སྐྱེས་པའི་ཚེ།། ཞེ་སྡང་དགྲར་སྣང་རང་སྣང་ལ།། འཛིན་བྱེད་དགྲར་སྣང་རང་གྲོལ་ཡིན།། རང་རིག ཆོས་སྐུའི་དོན་རྟོགས་པས།། འཛིན་རྟོག་ཕྲ་རག་རང་སར་གྲོལ།། དུག་ལྔ་གཞན་ལའང་དེ་བཞིན་སྦྱོར།། རང་རིག་ཆོས་སྐུའི་རྩལ་ལས་བྱུང།། ཞི་ཡང་ཆོས་སྐུའི་ངང་དུ་ཞི།། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་རང བཞིན་ལ།། སྤྲིན་དང་དུ་བ་ཁུ་རླངས་འབྱུང།། བྱུང་ཡང་ནམ་མཁའི་ངང་ལས་བྱུང།། ཞི་ཡང་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་ཞི།། རང་བྱུང་རང་སྣང་རང་བཞིན་ནམ་མཁའི་ངང།། ཕྱི་ཡི་ཡུལ་ཉིད་སྣང་བ་ལ།། ནང་གི་རིག་པ རྩལ་ཤར་བ།། འཛིན་པ་དག་གིས་བཟུང་གྱུར་ན།། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཟང་ཐལ་ཡིན།། འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས།། ཡུལ་ལ་འགྱུ་བའི་ཤེས་པ་མ་འགགས་ཏེ།། འཛིན་བྱེད་རྟོག་པ་རང་གྲོལ་པ།། ཡེ་ཤེས ཟང་ཐལ་རྟོག་པའི་ལས།། རང་གི་ཤེས་པས་སྤྱད་ཀྱང་ནི།། རང་སྣང་རང་གྲོལ་འཛིན་པ་མེད།། ཡུལ་སེམས་ཆ་མཉམ་འཕྲད་གྱུར་ན།། འཛིན་པ་གྲོལ་བ་དུས་མཉམ་དག། སྣང་བ་དུས་མཉམ་དག་པ་ཡིན།། ཞེས གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། དུས་གསུམ་མཉམ་སྦྱོར་གྱི་སྤྱོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་རེ་ལྔ་པའོ།

金剛持言： 為堪能之人， 如是行三時之行： 自覺法身於三時， 如日不離光明， 自覺不離明朗。 因不識本面之力， 惡習染令明遮蔽。 故三時行為重要。 自覺自明等持時， 從彼散亂后得時， 五毒生起分別時， 此三不離法身， 說為行為之輪迴。 等持法身明朗時， 從彼散亂生起時， 任何境顯為力用， 能執分別自解脫， 自覺法身自憶念， 我執分別空無。 因此顯現自顯中， 能執分別自處解。 粗重五毒生起時， 嗔怒現敵自顯中， 能執現敵自解脫。 悟自覺法身之義， 細粗執著自處解。 其他五毒亦如是。 從自覺法身力生， 息滅亦息於法身。 譬如虛空本性中， 雲煙霧氣生起， 雖生從空性中生， 息滅亦息于空性。 自生自顯本性空性中， 于外境顯現， 內覺力顯現， 若為執著所執， 分別即為通透。 輪迴有情之業， 于境動轉識不滅， 能執分別自解脫， 智慧通透分別業。 雖以自識行持， 自顯自解無執著。 境心等分相遇時， 執著解脫同時凈， 顯現同時清凈。 如是所說。 出自《離戲大明義續》， 三時等持行為品第六十五。

།།། གསང་བའི་བདག་པོས་ཡང་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པའི གདེང་མེད་པར།། བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཇི་ལྟར་འབྱུང།། དེ་ཡི་བཟློག་ཐབས་ཇི་ལྟར་ལགས།། དེ་སྐད་ཅེས་ནི་ཞུས་པ་ཡིས།། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་བཀའ་སྩལ་པ།། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པའི་གདེང་དང་ལྡན་གྱུར་ན།། བདུད ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མི་འབྱུང་སྟེ།། ཇི་སྲིད་གདེང་དང་མ་ལྡན་ན།། བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་བཅོ་བརྒྱད་བྱུང།། ལྟ་བ་གོལ་ཞིང་གདེང་མེད་ན།། གཟུང་འཛིན་ཉོན་མོངས་དུག་ལྔ་འབྱུང།། བསྒོམ་པ་གདེང་མེད་གོལ་གྱུར པས།། བྱིང་དང་རྒོད་པའི་བདུད་གཉིས་བྱུང།། སྤྱོད་པ་གདེང་མེད་གོལ་གྱུར་པས།། སྤྱོད་པ་དག་ལ་བདུད་བདུན་བྱུང།། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པའི་གདེང་མེད་པས།། ཉམས་ཀྱི་བདུད་ནི་བཞི་འབྱུང་སྟེ།། དེ་ལྟར་དོན་དང་མི ལྡན་པས།། བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་འབྱུང་བར་འགྱུར།། རང་འབྱུང་ཡེ་ཤེས་རང་ལ་ཡོད་གྱུར་ཀྱང།། རྒྱལ་བུ་དམངས་སུ་འཁྱམས་པ་བཞིན།། རང་ངོ་རང་གི་མ་ཤེས་པས།། གདམས་ངག་མེད་དེ་རྟོགས་པ་མ་ཤར བས།། ལྟ་བ་གདེངས་སུ་མ་གྱུར་པ།། དུག་ལྔ་ཡུལ་སྣང་ཤར་བའི་ཚེ།། དེ་ལ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་འཇུག་པར་འགྱུར།། སྒོ་ལྔ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག། ཞེ་སྡང་གཟུང་ཡུལ་དགྲར་སྣང་ཚེ།། འཛིན་པ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ རྟོག་ནི།། མིག་གི་ཡུལ་དུ་གཟུགས་སྣང་བར།། ཞེ་སྡང་བར་ནི་སྐྱེ་འགྱུར་རོ།། རྣ་བར་ཚིག་རྩུབ་བྱུང་བ་དང།། ཡིད་འཛིན་ཞེ་སྡང་ལྷག་གི་བསྐྱེད།། རང་སྣང་འཛིན་མེད་མི་བདེན་བདུད།། རང་གར་བཟུང་ན་བདུད ཀྱི་ལས།། ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་གནས་སུ་འཁྱམས།། དེ་བཞིན་ཉོན་མོངས་གཞན་ལ་ཡང།། གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀྱིས་ལོག་པར་སྤྱོད།། བདུད་ལས་བཟློག་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་གྲོལ་བ་ནི།། དགྲ་ཉིད་རིག་པའི རྩལ་སྣང་བ།། རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་གསལ་ཡང།། སྟོང་གསལ་འཛིན་པ་མ་གྲུབ་པས།། ཞེ་སྡང་འཛིན་པ་རང་སར་གྲོལ།། དེ་བཞིན་ཉོན་མོངས་གང་ལ་ཡང།། རང་སྣང་རང་གྲོལ་དག་ཡིན་ཏེ།། རང་གི ཡུལ་ལ་ཕར་དཔྱད་ན།། རང་གི་རྩལ་ཤར་རང་སར་གྲོལ།། ཡུལ་ཉིད་ཚུར་ལ་མངོན་ཤར་ན།། དེ་ལ་ཤེས་པ་ཕར་འཇུག་པས།། རང་སྣང་འཛིན་མེད་རང་སར་གྲོལ།། ཡུལ་སེམས་དུས་མཉམ་འཕྲད་གྱུར་ན།། རང གསལ་ཡུལ་གསལ་འཛིན་མེད་གྲོལ།། ཆོས་སྐུ་རང་གསལ་ཆེན་པོ་ལས།། དུས་གསུམ་འགྱུར་བ་མེད་པའོ།

密主復問： 嗚呼世尊金剛持！ 見修行無確信時， 魔行境如何生起？ 如何對治彼等？ 如是請問。 金剛持答道： 若具見修行確信， 魔行境不會生起； 只要不具確信時， 十八魔行境生起。 見解偏失無確信， 所取能取五毒生。 禪修無確信偏失， 昏沉掉舉二魔生。 行為無確信偏失， 行為中生七種魔。 見修行無確信故， 四種體驗魔生起。 如是不具實義故， 魔行境界將生起。 雖自生智慧存在， 如王子流落民間。 因不識自己本面， 無教授故未生悟， 見解未成為確信， 五毒境相生起時， 能執之識將趣入。 依於五根而趣入。 嗔怒所取現敵時， 能執意之分別念， 于眼境中現色相， 嗔怒由此而生起。 耳聞粗語生起時， 意執更增嗔怒生。 自顯無執非真魔， 若執為實即魔業， 流轉三界輪迴處。 如是其他煩惱中， 所取能取二顛倒。 為遮魔業解煩惱： 敵即覺性力顯現， 自性空明且無執， 嗔怒執著自處解。 如是于任何煩惱， 自顯自解即清凈。 向外觀察自境時， 自力顯現自處解。 境向內明顯現時， 于彼識向外趣入， 自顯無執自處解。 境心同時相遇時， 自明境明無執解。 從大法身自明中， 三時無有變異。

། རྣམ་རྟོག་འགྱུ་བ་གློ་བུར་ཡིན།། ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་གཉིས་ཀ་ནི།། འཁྲུལ་རྩལ་ཡིན་པས་གློ་བུར ཡིན།། དེ་ལྟར་ཤེས་པས་ལྟ་བདུད་ཆོམ།། བདུད་ཆོམ་སངས་རྒྱས་ད་ལྟ་ཉིད།། ལྟ་བ་གདེང་དང་ལྡན་གྱུར་ན།། སྒོམ་སྤྱོད་ཉམས་ཀྱི་བདུད་ཀྱང་ཆོམ།། སྒོམ་པའི་བདུད་ནི་གཉིས་ཡིན་ཏེ།། བྱིང་དང་རྒོད་པ་རྣམ གཉིས་སོ།། བྱིང་རྒོད་བདུད་ནི་གང་བྱུང་ཡང།། བྱིང་རྒོད་རང་སར་རང་གྲོལ་ལོ།། ཇི་ལྟར་བྱིང་རྒོད་བྱུང་གྱུར་ཀྱང།། ཆོས་སྐུ་འགྱུར་མེད་གདེང་གིས་བཟུང།། སྤྱོད་པ་མན་ངག་ཇི་བཞིན་ནོ།། རང་བྱུང་རང་སྣང་རང གསལ་ཏེ།། རང་རིག་འགྱུར་མེད་རྩལ་སྣང་སྟེ།། ཉི་མའི་འོད་བཞིན་གསལ་ཞིང་འབྲལ་བ་མེད།། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གློ་བུར་ཙམ།། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་གིས།། བྱིང་རྒོད་བདུད་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར།། སྤྱོད པའི་དོན་ལས་གོལ་གྱུར་པས།། སྤྱོད་པའི་བདུད་ནི་བདུན་དུ་བྱུང།། འདུ་འཛི་ལོངས་སྤྱོད་གཡེང་བའི་བདུད།། ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་གཡེང་བའི་བདུད།། ལོངས་སྤྱོད་བདུད་ལ་རྣམ་པ་གཉིས།། འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད འགྲུབ་ཏུ་རེ་བ་དང།། མི་འདོད་དགྲ་ལྟར་དགག་པའོ།། ཤེས་བྱ་ཡོན་ཏན་ལ་ཡང་གཉིས་སུ་བསྟན།། འགྲུབ་ཏུ་རེ་དང་མ་འགྲུབ་དོགས་པའོ།

分別動念是暫時， 于境二執皆是 迷亂力用故暫時。 如是了知降見魔， 降魔即為現成佛。 若具見解之確信， 修行體驗魔亦降。 修習之魔有二種： 昏沉掉舉二種也。 不論昏沉掉舉起， 昏掉自處自解脫。 不論昏掉如何生， 以法身不變確信持。 行為如教授而行。 自生自顯自明朗， 自覺不變力顯現， 如日光明且不離。 分別念僅是暫時， 如是證悟之人士， 從昏掉魔中解脫。 若偏離行為之義， 行為魔有七種生： 喧囂受用散亂魔， 所知功德散亂魔， 受用魔有二種相： 希求欲界受用成， 不欲敵對而遮止。 所知功德亦示二： 希求成就與懷疑。

། གང་ལ་སྤྱོད་པ་གང་ལ་སྐྱེ་གྱུར་ཡང།། འགྲུབ་པ་མེད་དེ་བདུད་དུ འགྱུར།། ཕྱི་རུ་ཚུལ་འཆོས་བདུད་དང་ནི།། ནང་ན་ཉོན་མོངས་རང་གིས་སྤྱོད་བདུད་དྲུག། བྱེ་བྲག་ཡིན་ཏེ་དེ་ལས་དབྱེ་ན་བསམ་མི་འཁྱབ། གང་ལ་ཆེད་དུ་འཛིན་པ་དེ།། བདུད་རྣམས་ཀུན་གྱི་སྤྱི་ཡིན་ཏེ།། ཆེད འཛིན་མེད་ན་བདུད་མི་འབྱུང།། སྤྱོད་པའི་བདུད་བདུན་གང་ལ་ཡང།། རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལས་སྣང།། དེ་དག་རང་སར་གྲོལ་བ་ཡིས།། གོང་གི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་སྐབས་བཞིན།། གོང་གི་གདེང་བཅས་དུས་བཞིན དུ།། ལྟ་བར་རང་བྱུང་རང་སྣང་གདེང་ལྡན་པས།། སྤྱོད་པའི་བདུད་ཀྱེས་མི་ཚུགས་ཏེ།། མདོར་ན་བདུད་རྣམས་གང་བྱུང་ཡང།། རང་བྱུང་རང་སྣང་རང་སར་གྲོལ།། དེ་ལྟར་རྟོགས་ན་བདུད་དང་བྲལ།། ཉམས་ཀྱི བདུད་བཞི་བསྟན་པ་ནི།། ལུས་ངག་ཡིད་ལས་བྱུང་བ་དང།། བྱིན་གྱི་རློབ་པ་ལུང་སྟོན་འབྱུང།། དང་པོ་ལུས་ཀྱི་བདུད་བསྟན་པ།། དེ་བཞིན་གང་ཡང་ཡིད་ལ་ཡང།། མཚན་མ་རྟགས་སུ་འབྱུང་བ་ནི།། དེ་ལ་ཡང དག་འཛིན་པ་ཡིན།། དེ་བཞིན་ངག་དང་ཡིད་ལ་ཡང།། མཚན་རྟགས་དམ་པར་བལྟ་བ་ནི།། དེ་ཉིད་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་བདུད།། ལུས་ལ་བདེ་བ་ལ་སོགས་འབྱུང།། ངག་ལ་བདེ་ཐོབ་ཆོས་སྨྲ་ལ་སོགས འབྱུང།། སེམས་ལ་མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་འབྱུང།། ཕྱི་རུ་བྱིན་རླབས་ལུང་བསྟན་འབྱུང།། དེ་ལྟར་དམ་པར་དགོངས་སྤྱོད་དུ།། བཟུང་ན་ཉམས་ཀྱི་བདུད་དུ་འགྱུར།། དེ་དག་བདུད་ལས་འགྲོལ་བ་ནི།། དེ་བཞིན་ལྟ སྒོམ་སྤྱོད་པ་ལ།། གདེང་གིས་ཟིན་པ་ཇི་བཞིན་དུ།། ཉམས་བདུན་བཞི་སོགས་ངོས་ཟིན་ན།། ཉམས་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པ་དེ།། རང་སྣང་རང་གྲོལ་དག་ཏུ་འགྱུར།། ཆེད་འཛིན་རང་སར་གྲོལ་གྱུར་བས།། ཉམས ཀྱི་རིམ་པ་ཅི་བྱུང་ཡང།། དེ་ལྟར་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པའི་རྟགས།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རང་ཆས་ལས།། མཚན་རྟགས་ཆེད་དུ་མི་བསྒྲུབ་སྟེ།། ཤུགས་ལས་འབྱུང་བ་མི་དགག་གོ། དཔེར་ན་རིན་ཆེན་དགོས་འདོད་འདྲ།། ཞེས གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་བཅོ་བརྒྱད་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་རེ་དྲུག་པའོ།

不論何種行為生， 無成就故成為魔。 外現偽裝魔以及 內有煩惱自行六魔。 細分之則不可思。 對任何執著即是 一切魔之總相也。 無執著則魔不生。 於七種行為魔中， 自生自顯皆自解。 如前見修行階段， 如前具確信之時， 見解自生自顯具確信， 行為魔不能侵害。 總之不論何魔生， 自生自顯自處解。 如是了悟離諸魔。 所說四種體驗魔： 由身語意而生起， 加持授記亦生起。 首先宣說身之魔， 如是任何意中生， 相為徵兆而生起， 執著彼為真實相。 如是語意亦復然， 視相徵兆為殊勝， 即是語意之魔也。 身生樂受等現象， 語生得樂說法等， 心生神通等現象， 外現加持授記等。 如是執為殊勝行， 即成體驗之魔障。 從彼魔障解脫法： 如是于見修行中， 以確信攝持之時， 若認知四種體驗， 執著體驗為真實， 成為自顯自解脫。 執著自處解脫故， 無論何種體驗生， 如是見修行之相， 從自生智慧自具中， 不為相征刻意修， 自然生起不遮止。 譬如如意寶珠然。 如是宣說。 從離戲大明義續中，宣說十八魔行境品，第三十六品。

།།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། བདུད་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་གྲོལ་གྱུར་ནས།། ཐེ་ཙོམ གེགས་རྣམས་སེལ་གྱུར་ན།། ཉམས་ཀྱི་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་འཆར།། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་གསུང་དུ་གསོལ།། དེ་སྐད་ཅེས་ནི་ཞུས་པ་ལས།། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་བཀའ་སྩལ་པ།། ཉོན་ཅིག་གསང་བའི་བདག་པོ་ཁྱོད།། གང ཟག་ཕྱི་མ་ལྟ་སྒོམ་དང།། སྤྱོད་པ་དག་ལ་གནས་པ་ལ།། ཉམས་ཀྱི་རིམ་པ་འབྱུང་བ་ནི།། དབང་པོ་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་ལས།། རབ་ནི་རྟོགས་པས་གྲོལ་བ་སྟེ།། བདུད་དང་ཐེ་ཙོམ་གེགས་རྣམས་སེལ།། སྒོམ་སྤྱོད གཉིས་ལ་སྦྱང་མི་དགོས།། རྟོགས་གྲོལ་སངས་རྒྱས་ད་ལྟ་ཉིད།། ཉམས་ཀྱི་རིམ་པ་བརྩི་རུ་མེད།། ཐ་མལ་ལུས་དང་མ་བྲལ་ཀྱང།། དགོངས་པ་སངས་རྒྱས་ཐུགས་ལྟར་གནས།། རང་རིག་ཆོས་སྐུ་གསལ་སྟོང འཕྱོ།། ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་དང་བྲལ།། ངོ་བོ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ལ།། རྩལ་མི་འགག་སྟེ་སྒོ་ལྔར་ཤར།། དེ་ཕྱིར་རྩལ་ནི་ཟང་ཐལ་འཛིན་པ་མེད།། སྐུ་གསུམ་འགྱུར་བ་མེད་པར་གནས།། གང་ཟག་འབྲིང་དང་ཐ མ་ལ།། བདུད་དང་ཐེ་ཙོམ་གེགས་འབྱུང་སྲིད།། དེ་ལ་གོལ་ས་གོང་ལྟར་ཆོད།། གོལ་ས་ཆོད་པས་ཉམས་རྟོགས་འབྱུང།། བདུད་མེད་ཉམས་ནི་མྱུར་དུ་འབྱུང།། དྲོད་དང་རྟགས་དང་ཉམས་དང་གསུམ།། དྲོད་ནི་རང ལ་གསལ་བ་ཡིན།། རྟགས་ནི་གཞན་ལ་གསལ་བར་འབྱུང།། གཉིས་ཀ་ལ་ནི་ཉམས་སུ་རྟོགས།། དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་རིམ་པ་ནི།། ལུས་ངག་ཡིད་ལ་འབྱུང་བར་འགྱུར།། འོག་མ་རྣམས་དང་ཆ་བསྟུན་པ།། གཡོ་ཐོབ གོམས་བརྟན་མཐར་ཕྱིན་པའོ།། དེ་ཡང་རྟོགས་དང་དག་པ་དང།། དག་པ་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་འདུས།། དང་པོ་གཡོ་བའི་ཉམས་བསྟན་པ།། ངོ་སྤྲོད་གདམས་ངག་ཞུ་དུས་སུ།། རང་ངོ་འཕྲོད་པས་རྟོག་པ གཡོས།། རྟོགས་པ་ལྷག་གིས་སྐྱེ་བར་འགྱུར།། ལུས་ཀྱང་བདེ་བ་དེ་ལ་འབྱུང།། ངག་ཀྱང་འཁྲུལ་གཏམ་ཤས་ཆུང་ངོ།། དེ་ནས་ཐོབ་པའི་རྟགས་བསྟན་པ།། ལྟ་བ་གདེང་དུ་གྱུར་པ་དེ།། ཐོབ་པའི ཉམས་ནི་ཡིན་པར་བསྟན།། དེ་ཕྱིར་ལྟ་བ་གདེང་ཟིན་ཐོབ།། ལྟ་བ་གདེང་གིས་ཟིན་པ་ནི།། རངརིག་ཆོས་སྐུ་རྟོགས་པ་སྟེ།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར།། དུས་གསུམ་འགྱུར་བ་མེད་པར་གོ།། འགྱུས་པ་རང་སར གྲོལ་བས་ན།། འགྱུ་བ་ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་ཡིན།། འགྱུ་བའི་སྲོག་ནི་ཆོད་པའོ།

啊呀啊呀，世尊金剛持！ 從魔行境解脫后， 若疑障礙皆消除， 體驗次第如何現？ 請金剛持予開示。 如是請問之後， 金剛持如是宣說： 聽著，你這秘密主！ 後世之人安住于 見解、禪修及行為， 體驗次第生起者， 根器上中下三種。 上根以證悟解脫， 魔障疑惑皆消除， 修行二者無需習， 證解即是現成佛。 體驗次第不可數， 雖未離凡夫之身， 證悟如佛心安住。 自覺法身明空顯， 唯一明點離戲論， 本性無有任何變， 力用不滅五門現。 是故力用通透無執著， 三身安住無變異。 中下根器之人等， 魔障疑惑或會生， 于彼如前斷過失。 斷除過失生體驗， 無魔體驗速生起。 暖相、徵兆及體驗三， 暖相自身明朗是， 徵兆於他明顯生， 二者皆為體驗證。 彼等諸相次第者， 于身語意中生起。 與下相應而生起， 動搖、獲得、穩固、究竟。 彼又攝於證悟、清凈及 大清凈三種之中。 首先宣說動搖相： 請求指點教授時， 認識自性念頭動， 證悟更加增上生。 身亦生起樂受等， 語亦妄語漸減少。 其次宣說獲得相： 見解成為確信者， 宣說為獲得體驗。 是故見解確信得， 見解以確信攝持， 即是證悟自覺法身， 因為是自生智慧， 了知三時無變異。 動念自處解脫故， 動念智慧通透是， 動念之命已斷絕。

། ཡིད་ནི་ཆེད་འཛིན་བྲལ་བས་སེམས་བདེ་སྟེ།། ངག་ཀྱང་འཁྲུལ་པའི་གཏམ་རྣམས་འགགས།། གོམས་པའི་ཉམས་ནི་འདི་ལྟར འབྱུང།། གོང་གི་དོན་དང་མ་བྲལ་བ།། དུས་གསུམ་རྒྱུན་དུ་ལམ་འཁྱེར་བས།། གོམས་པའི་ཉམས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན།། སྤྱོད་པའི་མན་ངག་ཅེས་པ་སྟེ།། དུས་བཞིའམ་དུས་གསུམ་གོང་ལྟར་རོ།། དེ་དག་ཤིན་ཏུ གོམས་གྱུར་ན།། ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་མེད་པ་ཡིན།། མཉམ་བཞག་རྗེས་ཐོབ་གཉིས་དང་བྲལ།། ཡེངས་དང་མ་ཡེངས་གཉིས་ཀ་མེད།། རང་རིག་ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་ལ།། སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྲུབ་སྟེ།། རང་ཡིན དུས་གསུམ་འབྲལ་བ་མེད།། འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་འབྱུང་གྱུར་ཡང།། འཛིན་པའི་བློ་དང་བྲལ་བས་ན།། ཡུལ་རྐྱེན་ཅི་བྱུང་རང་སར་གྲོལ།། རིག་པ་དེ་ལྟར་ཤར་བའི་ཚེ།། ལུས་སེམས་འཁྲུལ་པའི་དབང་མི འགྱུར།། རིག་པ་མངོན་ཤེས་ཕྲ་མོ་འབྱུང།། ངག་ཀྱང་བདེན་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར།། ལུས་ལ་ན་ཚ་སྡུག་བསྔལ་བྲལ།། དགྲ་བགེགས་ཕྱི་ནང་སྲིན་འབུ་རྣམས།། དེ་ཡི་གནོད་པས་ཚུགས་མི་འགྱུར།། ངག་གིས་མ བསླབས་ཆོས་རྣམས་སྨྲ།། མཁའ་འགྲོ་བདེ་གཤེགས་ལུང་སྟོན་འགྱུར།། དགྲ་བགེགས་གཉིས་ལ་བདེན་པ་འཇུག། གོམས་པ་བརྟན་པའི་ཉམས་ཡིན་ནོ།། གོམས་པའི་གཞུག་ལ་བརྟན་པ་འབྱུང།། གོམས་པ་ཤིན་ཏུ གསལ་བར་འབྱུང་བའོ།། དེ་ལ་དག་པའི་སྣང་བ་ཤར།། ཕྱི་ཡི་འཁྲུལ་སྣང་འདི་དག་ལྡོག། དག་པའི་སྣང་བ་འོད་སྣང་འཆར།། ལུས་དག་པ་ནི་འོད་ཀྱི་ལུས།། རིག་པ་ཆོས་སྐུ་འགྱུར་མི་སྲིད།། རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྩད ནས་ཆོད།། བདག་ཏུ་འཛིན་པ་གཞི་ནས་གྲོལ།། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ག་འཆར།། ཐ་མལ་ལུས་དང་བྲལ་དུས་སུ།། ནད་གཅོད་སྐྱེ་ཤིའི་སྡུག་བསྔལ་མེད།། ལུས་དང་བྲལ་ནས་རིན་ཆེན་སྦུབས།། ལོངས་སྐུའི་སྣང བ་འཆར་བར་འགྱུར།། དེ་དག་གོང་འོག་གཞན་ན་གསལ།། མཐར་ཕྱིན་ཉམས་ནི་ལོངས་སྐུའི་དུས།། ཡོན་ཏན་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལངས་སོ།། བདེ་བ་དུས་གསུམ་ཟད་མི་སྲིད།། ཉམས་ལྔ་ལམ་ལྔར་སྦྱར་བ ནི།། ཚོགས་ལམ་སྦྱོར་ལམ་དུས་ན་གཡོ་ཉམས་འབྱུང།། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ཐོབ་པའོ།། བསྒོམ་པའི་ལམ་དང་གོམས་ཉམས་གཅིག། བརྟན་དང་མཐར་ཕྱིན་ཉམས་གཉིས་ཀྱང།། མི་སློབ་ལམ་དང་ངོ་བོ གཅིག།ཉམས་དང་ལམ་དུ་སྦྱོར་བའོ།

意離執著故心安， 語中妄語亦止息。 熟習體驗如是生： 不離前述之義理， 三時恒常攜帶道， 此為熟習之體驗。 即所謂行為教授， 四時或三時如前。 若彼極為熟習時， 無有散亂不散亂， 離等持與后得二， 散亂不散亂皆無。 自覺法身之本性， 三身智慧任運成， 自性三時不相離。 雖生迷亂之顯現， 因離執著之心識， 境緣任何自處解。 覺性如是顯現時， 身心不為迷亂轉。 覺性微細神通生， 語亦獲得真實語。 身離疾病諸痛苦， 外內敵障及蟲蛇， 彼等傷害不能侵。 語說未學之諸法， 空行善逝授記生， 敵障二者入真實。 此為熟習穩固相。 熟習之後穩固生， 熟習極為明顯生。 于彼清凈相顯現， 外之迷亂相顛倒， 清凈光明相顯現。 身清凈為光明身， 覺性法身不可變， 分別妄念徹底斷， 我執從根本解脫。 五種神通皆顯現。 離凡俗身之時候， 無有病死諸痛苦。 離身後入珍寶罩， 報身顯現得生起。 彼等上下他處明。 究竟體驗報身時， 功德難以盡言說， 三時安樂不可盡。 五種體驗配五道： 資糧加行道時生動搖相， 見道時為獲得相。 修道與熟習相同， 穩固究竟二體驗， 與無學道本性同。 此為體驗與道配。

། རྟོགས་པ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ལ།། རང་རིག་ཆོས་སྐུ་འགྱུར་བ་མེད།། དེ་ལ་རྟགས་མཚན་བློ་སྣང་ཡིན།། འབྲིང་དང་ཐ་མའི་བློ་དག་ལ།། རྣམ་རྟོག་དག་གིས་བསྒྲིབས་ པ་སྟེ།། རྟོག་པ་གསལ་ཞིང་འཁྲུལ་པ་འགགས།། དེ་ལ་ཉམས་ཀྱི་སྣང་བ་འབྱུང།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཉམས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་རེ་བདུན་པའོ།

證悟之義本性中， 自覺法身無變異。 于彼征相心相是。 中下根器之心識， 為諸分別所遮蔽， 念頭明晰迷亂止。 于彼體驗相生起。 如是宣說。 此為離戲大明義續中，宣說體驗品第二十七。

།།། དེ་ནས་གསང བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ།། དང་པོ་གཞི་ཡི་གནས་ལུགས་ནས།། འབྲས་བུའི་དོན་ལ་ཐུག་གི་བར།། ཐེ་ཚོམ་གེགས་རྣམས་ཇི་ལྟར་སེལ།། སེལ་བའི་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟར ལགས།། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་གསུང་དུ་གསོལ།། དེ་སྐད་ཅེས་ནི་ཞུས་པ་ལས།། རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་བཀའ་སྩལ་པ།། གསང་བའི་བདག་པོ་ང་ལ་ཉོན།། གཞི་ནས་འབྲས་བུར་ཐུག་པར་ལ།། གེགས་བདུན་དྲག་གིས་སེལ འགྱུར་ཏེ།། གཞི་ཡི་གེགས་དང་འཁྲུལ་པའི་གེགས།། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་ཉམས་ཀྱི་གེགས།། འབྲས་བུའི་གེགས་དང་བདུན་གྱིས་བསྟན།། ཀྱེ་ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ།། གེགས་བདུན་རྒྱས་པར་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞུས པའི་དོན་གསན་བཀའ་སྩལ་པ།། དང་པོ་གཞི་ཡི་གེགས་བསྟན་པ།། སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་གཉིས་མེད་དེ།། དངོས་པོའི་དོན་གྱི་གནས་ལུགས་དེ།། ཀ་དག་ཡིན་ནམ་ལྷུན་གྲུབ་ཡིན།། སངས་རྒྱས་ཡིན་ནམ་སེམས ཅན་ཡིན།། སངས་རྒྱས་ཡིན་ན་འཁྲུལ་མི་སྲིད།། ཇི་སྲིད་སེམས་ཅན་ཡིན་གྱུར་ན།། ངེས་པ་ཡིན་ནམ་མ་ངེས་ཡིན།། ཇི་སྲིད་ངེས་པ་ཡིན་གྱུར་ན།། སྤྲོས་བཅས་ཡིན་ནམ་སྤྲོས་མེད་ཡིན།། མཐའ་ཅན་ཡིན་ནམ་མཐའ བྲལ་ཡིན།། གཞི་ཡི་ངོ་བོ་ལྷུན་གྲུབ་དེར།། འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ།། ངོ་བོ་ངེས་པ་ཆེན་པོ་ལ།། རྩལ་ནི་མ་ངེས་སྣ་ཚོགས་སྣང།། མཚོན་ཚུལ་གང་དུ་ཤན་མ་ཕྱེད།། གཞི་ཡི་ཐེ་ཚོམ་དེ་ལྟར ཆོད།། འཁྲུལ་བའི་གེགས་ནི་འདི་ལྟར་བསལ།། མེད་ལ་ཡོད་འཛིན་འཁྲུལ་པ་ལ།། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟགས་པ་ཡིན།། ཡང་དག་རྟོགས་ན་འཁྲུལ་པ་དག། དེ་ཡིས་འཁྲུལ་པའི་ཐེ་ཚོམ་མཆོད།། ལྟ་བའི་གེགས་ནི་གང སེལ་ན།། རང་བྱུང་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་ན།། གློ་བུར་སྐྱོན་གྱིས་གོས་པ་མེད།། ངོ་བོ་འགྱུར་མེད་གསལ་སྟོང་ལ།། རྩལ་ནི་སྣ་ཚོགས་འཛིན་མེད་འཆར།། གང་གི་མཐའ་རུ་མི་འགྱུར་བས།། མཐའ་ཡི་སྐྱོན་གྱིས་འཇིགས མེད་པས།། ལྟ་བའི་ཐེ་ཚོམ་དེ་ཡིས་ཆོད།། གོལ་ས་གཅོད་པའི་སྐབས་ན་གསལ།། བསྒོམ་པའི་གེགས་ནི་གང་སེལ་ན།། བསྒོམ་དུ་ཡོད་ན་འོག་མར་འགྱུར།། མེད་ན་རྟོགས་མེད་སངས་རྒྱས་འགྱུར།། ཡང་ན་སོ་སོ་སྐྱེ བོར་འགྱུར།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རང་གནས་པའི།། ངོ་སྤྲོད་རང་ངོ་ཤེས་ཙམ་ན།། རང་གིས་རང་ཉིད་གསལ་བ་ལས།། བློ་ཡིས་བསྡུ་ཞིང་བསྒོམ་དུ་མེད།། དབང་པོ་འབྲིང་ལ་དྲན་པ་ཙམ།། ཆོས་སྐུ་གསལ་ན་དྲན་པ སྟོང།། མ་བསྒོམས་རྒྱུན་དུ་འབྲལ་མ་མྱོང།། བསྒོམ་དང་མ་བསྒོམས་དོན་ལ་མེད།།

然後密主請問道： "噢，世尊大金剛持， 從初始基的實相， 直至究竟果之義， 疑惑障礙如何除？ 除障功德如何是？ 金剛持請為宣說。" 如是請問之後，金剛持回答道： "密主請聽我所言， 從基至果之間中， 七障猛力得消除： 基障與及迷亂障， 見修行為體驗障， 果位之障共七種。" "噢，大金剛持尊者， 請詳細宣說七障。" 聽聞所問后回答： "首先宣說基之障： 佛與眾生無二別， 事物真實之實相， 本凈抑或任運成？ 是佛還是眾生耶？ 若是佛則不應迷， 若是眾生又如何？ 是確定還是不定？ 若是確定又如何？ 有戲論還是無戲？ 有邊際還是離邊？ 基之本性任運中， 輪涅一切皆任成。 本性決定廣大中， 作用不定種種現。 指示方式難區分。 如是斷除基之疑。 迷亂之障如是除： 無中執有為迷亂， 顛倒執著即分別。 若正了悟則迷凈， 由此斷除迷亂疑。 見解之障如何除： 因是自生廣大故， 暫時過失不染污。 本性不變明空中， 作用種種無執現。 不成任何邊際故， 無懼邊際之過失。 如是斷除見解疑。 斷除歧途處則明。 修習之障如何除： 若有所修成下乘， 若無所修成無知， 或成凡夫眾生身。 自生智慧自安住， 認知自性僅了知， 自己明瞭自身外， 心意不攝亦不修。 中根僅需憶念之， 法身明時念亦空。 未修恒時未曾離， 修與未修義中無。"

བསྒོམ་དང་མ་བསྒོམས་དོན་ལ་མེད།། བསྒོམ་པའི་ཐེ་ཚོམ་དེ་ཡི་ཆོད།། སྤྱོད་པའི་གེགས་རྣམས་གང་སེལ་བ།། སྤྱད་པས་གྲོལ་ལམ་མ་སྤྱད གྲོལ།། མ་སྤྱད་གྲོལ་བའི་སྒྲ་མི་འཇུག། སྤྱད་ན་ཆེད་སྤྱད་དག་ཏུ་འགྱུར།། རིག་པ་དང་ནི་སྣང་བ་གཉིས།། རྩལ་མི་འགག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི།། དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་རོལ་པ་ལས།། ཆེད་དུ་སྤྱད་པས་སྤྱད་རྒྱུ་མེད།། ངོ བོ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བ་ལ།། རྩལ་ནི་མི་འགག་སྣ་ཚོགས་འཆར།། དེ་ཡང་ཡུལ་ལ་བརྟེན་ནས་འཆར།། རང་ཤར་རང་གྲོལ་སྤྱོད་པ་སྟེ།། ཡུལ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་ཤར་གྱུར་ཀྱང།། འཛིན་མེད་རང་སར་གྲོལ་བ་ཡིས།། སྤྱད རྒྱུ་མེད་དེ་ཤུགས་འབྱུང་ཙམ།། སྤྱད་མེད་དོན་དང་མི་འབྲལ་ཙམ།། མ་འགགས་ཞེན་མེད་སྤྱོད་པའི་མཆོག། སྤྱོད་པའི་ཐེ་ཚོམ་དེ་ཡིས་ཆོད།། ཉམས་ཀྱི་གེགས་ནི་གང་སེལ་ན།། རང་བྱུང་ཆོས་སྐུ་འགྱུར མེད་ནི།། ཉམས་མྱོང་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟེ།། རེ་ཞིག་གང་ཟག་མ་གོམས་པས།། བདེན་པ་གསལ་ནི་འདེབས་པ་ལ།། ཆོས་སྐུ་གསལ་ཞིང་རྟག་པ་འགྲིབ།། དེ་ཡི་ཉམས་མྱོང་ཤུགས་ལས་འཆར།། ཉམས་ལ་ཆེད འཛིན་འདོད་པ་མེད།། སྤྲིན་དེངས་ཉི་མ་གསལ་བ་འདྲ།། ཉམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་དེ་ཡིས་ཆོད།། འབྲས་བུའི་གེགས་ནི་གང་སེལ་ན།། འབྲས་བུ་རང་བྱུང་ཆོས་སྐུ་དེ།། གདོད་ནས་ཡོད་ན་བཙལ་མ་དགོས།། གློ་བུར་འདུས བྱས་འཇིག་པར་འགྱུར།། གདོད་ནས་རང་བྱུང་ཆོས་སྐུ་དེ།། རང་ངོ་མ་ཤེས་རྟོག་པས་བསྒྲིབས།། དེ་ཉིད་ངོ་ཤེས་རྟོགས་ཙམ་ན།། དང་པོ་རང་བྱུང་རང་ངོ་འཕྲོད།། རྟོགས་པ་གྲོལ་ནས་མངོན་དུ་འགྱུར།། རྒྱལ་བུ དམངས་འཁྱམས་རྒྱལ་སར་བཏོན།། རང་ས་ཟིན་པ་ཇྀ་བཞིན་ནོ།། འབྲས་བུའི་ཐེ་ཚོམ་དེ་ཡིས་ཆོད།། རང་བྱུང་རིག་པ་ཆོས་སྐུ་དེ།། གང་གི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པས།། མཚན་མ་འདུས་བྱས་ཐེ་ཚོམ་ཆོད།། གསལ་ལ་མི འགག་འཆར་བ་ཡིས།། སྟོང་པ་ཞི་གནས་ཐེ་ཚོམ་ཆོད།། རྩལ་ནི་འོད་དུ་སྣང་བ་ཡིས།། རིག་པ་རྐྱང་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཆོད།། གསལ་བ་སྣ་ཚོགས་འཆར་བ་ཡིས།། མི་རྟོག་ལྟེངས་པོའི་ཐེ་ཚོམ་ཆོད།། གང་ལ་འཛིན་པ་མེད གྱུར་པས།། མ་ཚོར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བྲལ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཐེ་ཚོམ་དང་གེགས་བསལ་བའི་ལེའུ་སྟེ་རེ་བརྒྱད་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། དེ་ཡིས་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།

修與未修義中無。 如是斷除修習疑。 行為之障如何除： 行而解脫未行脫？ 未行解脫語不合， 若行則成有意行。 覺性與及顯相二， 以力用不息之故， 二者互相遊戲中， 無需刻意而行持。 本性離於戲論中， 力用不息種種現。 此亦依于境而現， 自現自解即行持。 雖現種種境緣相， 無執自然解脫故， 無可行持僅自生， 無行不離真實義。 無礙無執行為勝。 如是斷除行為疑。 體驗之障如何除： 自生法身無變異， 體驗超越諸邊際。 暫時眾生未熟故， 真實明顯安立時， 法身明朗恒常隱。 由此體驗自然現， 體驗無需刻意執。 如雲消散日明朗， 如是斷除體驗疑。 果位之障如何除： 果位自生法身者， 本有則無需尋求， 暫時有為終毀滅。 本有自生法身者， 不識自性念所障。 僅需了知其自性， 初時自生自相識。 證悟解脫而顯現， 如迷王子歸王位， 安住自地亦如是。 如是斷除果位疑。 自生覺性法身者， 不成任何之本性， 斷除有為相之疑。 明而不滅顯現故， 斷除空寂止之疑。 力用光明顯現故， 斷除單一覺性疑。 明顯種種顯現故， 斷除無念呆滯疑。 於何都無執著故， 離無感知作意也。" 如是宣說。 此為離戲大明義續中，斷除疑惑與障礙品第二十八。 然後密主又問道： "噢，世尊金剛持， 由此果位如何是？" 如是請問。

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་ཟུང་ཞིག། འབྲས་བུ་ལྟ་བ་མངོན་གྱུར་ཏེ།། དེ་ཡི་གནས་ལུགས་བསྟན་པ ནི།། ཆོས་ཉིད་ཕྱི་ནང་མེད་པར་གསལ།། རིག་པ་ཕྱི་ནང་མེད་པར་ཁྱབ།། གཉིས་མེད་ཆོས་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་ལུས།། རང་གསལ་འཛིན་མེད་ངང་དུ་གནས།། དེ་ལས་མཁྱེན་པ་མ་འགགས་པས།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ།། ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་སྤྱན་གྱི་བུམ་པ་ལྔ།། སྣང་ལ་དངོས་མེད་ནམ་མཁའི་འཇའ་ཚོན་བཞིན།། དེ་ཡི་ངང་ན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལྔ་གསལ།། གསལ་ལ་མི་རྟོག་བུམ་པའི མར་མེ་བཞིན།། སྐུ་གསུམ་ནང་གསལ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་གནས།། རིག་པ་རང་སྣང་གསལ་བ་ཟང་ཐལ་བས།། སྐུ་གཉིས་ཡུལ་དུ་མི་སྣང་ཞིང།། ཡོན་ཏན་མ་འགགས་འདུ་འབྲལ་མེད།། སྐུ་གཉིས་མ་འགགས ཡོད་པས་མེད་པ་སྟེ།། ཆོས་སྐུ་མི་འགྱུར་མེད་པས་ཡོད་པ་ནི།། མཁར་གཞོང་བཅུད་དང་མེ་ལོང་གཟུགས་བརྙན་བཞིན།། སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པས་མཚན་མའི་སྐྱོན་དང་བྲལ།། མི་སྣང་རང་བཞིན་ཡོད་པས་ཆད ལྟ་སྟོང་པའི་སྐྱོན་ལས་འདས།། མཐའ་བཞི་ལས་གྲོལ་འཁོར་བ་རྒྱ་ཡིས་ཐེབས།། དོན་ལ་འགྱུར་མེད་རིག་པ་རང་ས་ཟིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་རེ་དགུ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཐེག་པའི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་དཔེ་རྣམས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན པ་ལེགས་ཟུང་ཞིག།ཐེག་པའི་ངོ་བོ་ཤེས་རབ་སྙིང་རྗེ་ཡིན།། དེ་གཉིས་ཆེ་ཆུང་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྣང།། ཐེག་པའི་ངེས་ཚིག་འདེགས་དང་བསྐྱོད་པ་ཡིན།། དབྱེ་ན་མང་ཡང་བསྡུ་ན་གཉིས་ལས་མེད།། རྒྱུ་རྐྱེན་ལམ་ཁྱེར་ མཚན་ཉིད་ཐེག་པ་དང།། འབྲས་བུ་ལམ་ཁྱེར་གསང་སྔགས་ཐེག་པ་གཉིས།། རྐྱལ་བ་གྲུ་གཟིངས་མཚན་ཉིད་ཐེག་པའི་དཔེ།། ཟམ་པ་ས་གཞི་གསང་སྔགས་ཐེག་པའི་དཔེ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས།ཐེག་པའི་དོན་བཤད་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་བཅུ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ཐེག་པ་སོ་སོའི་ལྟ་བསྒོམ་ དང།། སྤྱོད་པ་འབྲས་བུའི་དོན་གསུངས་པ།། དེ་ཡི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་མཐུན་དཔེ་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ལྟ་བའི་ངོ་བོ་སོ་སོའི་དབྱེ་བ་ལས་བཤད་པར་བྱའོ།

導師宣說道： "金剛持者請善聽， 果位見地已顯現， 其之實相如是說： 法性內外無別明， 覺性內外無別遍， 無二法身金剛體， 自明無執中安住。 由此智慧無礙故， 自覺智慧圓滿報身。 境之自性智慧眼五瓶， 現而無實如空虹。 其中明現化身五， 明而無念如瓶燈。 三身內明無聚散， 覺性自顯明通透， 二身境中不顯現， 功德無礙無聚散。 二身無礙有即無， 法身不變無即有， 如碗中汁鏡中像。 現而無性離相過， 不現有性超斷見。 解脫四邊輪迴封， 義上不變覺安住。" 如是宣說。 此為離戲大明義續中，宣說果位如何生起品第二十九。 然後密主又問道： "乘之本性及定義， 分類比喻請宣說。" 如是請問。 導師宣說道： "金剛持者請善聽， 乘之本性智悲是， 二者大小乘大小現。 乘之定義載運是， 分類雖多攝二種： 因緣道行特徵乘， 果位道行密咒乘。 游泳船筏特徵乘喻， 橋樑大地密咒乘喻。" 如是宣說。 此為離戲大明義續中，略說乘義品第七十。 然後密主又問道： "噢，世尊金剛持， 各乘見修及行果， 其義已作宣說矣。 其之本性及定義， 分類比喻請宣說。" 如是請問。 導師宣說道： "見之本性從各別分類中當說。"

། ངེས པའི་དོན་ལྟ་བ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི།ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའི་ཤེས་རབ་པོ།། ངེས་ཚིག་ནི་ཡང་དག་པའི་ཤེས་བྱ་གྲུབ་མཐའི་མཐར་གྱུར་པས་ན་ལྟ་བའོ།། དབྱེ་ན་གཉིས་སོ།། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང། ཡང་ དག་པའི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པའོ།། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཨ་ཏི་ཡོ་གའོ།། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཨ་ནུ་མན་ཆོད་དོ།། ལྟ་བའི་དཔེ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཡང་དག་པའི་དཔེ་ནི་མན་ཤེལ་དང་སྣང་བ་ལྟ་བུའོ།། ཡང་དག པ་མ་ཡིན་པའི་དཔེ་བརྒྱད་དོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་ཆུ་རྒྱུན་ནེ་སེང་བཞིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དཔེ་ནི་ནམ་མཁའ་སྒྱུ་མ་སྐྲ་ཤད་དང།། ཆུ་ཟླ་ལ་སོགས་མེད་བཞིན་སྣང།། ཀྲི ཡ་རྗེ་དང་འབངས་ལྟ་བུའོ།། ཡོ་ག་སྤུན་དང་གྲོགས་པོའི་དཔེ།། མ་ཧཱ་ཡོ་ག་རྒྱལ་པོ་མངའ་དར་བཞིན།། ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཕོ་མོ་སྙོམས་འཇུག་བཞིན།། ཨ་ཏི་ཡོ་ག་ཁྱུང་ཆེན་མཁའ་ལ་ལྡིང་བ་བཞིན།། ཞེས གསུངས་སོ།། ཡང་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། དེས་མཚོན་པའི་ཚིག་རྣམས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ངས་བསྟན་རྒྱུད་ལུང་ཐམས་ཅད་དུ།། ལྟ་བ་ཞེས་པའི་ཚིག རྣམས་དང།། གྲུབ་མཐའ་ཞེས་པའི་ཚིག་རྣམས་དང།། ཡང་དག་ཞེས་པའི་ཚིག་རྣམས་དང།། མཐར་ཐུག་པ་དང་མཐར་ཕྱིན་དང།། འབྲས་བུ་ཞེས་པ་གང་བྱུང་ཡང།། དེ་མཚོན་ཚིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ཡིན།། སོ་སོའི གནས་སྐབས་ཤེས་པར་བྱ།། ཀྱེ་སེམས་པ་ཆེན་པོ། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་འདོད་པ་ཉན་ཐོས་ལྟ་བར་བཤད། འཛིན་པ་ཡོད་པས་གཟུང་དུ་མེད་དོ་ཟེར་ན་རང་རྒྱལ་ལྟ་བར་བཤད། སེམས་དང་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར སྨྲ་བ་དང།དོན་དམ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྨྲ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྟ་བར་བཤད། དོན་དམ་ཐམས་ཅད་མཐུན་པ་ལ། རིགས་གསུམ་འདོད་པ་ཀྲི་ཡའི་ལྟ་བར་བཤད། ཆ་གཉིས་འདོད་པ་ཨུ་པ་ཡ་ཡི་ལྟ་བར་ བཤད།སེམས་དཔའ་རྩ་བདུན་འདོད་པའི་ཚིག་བྱུང་ན། རྣལ་འབྱོར་ཡོ་གའི་ལྟ་བར་བཤད། བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་སོགས་མ་ཧཱ་ཡོ་གའི་བལྟ་བར་བཤད། མ་བསྐྱེད་རྫོགས་པའི་ཚིགས་ཚོགས་ དང།། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཚིག་བྱུང་ན།། ཨ་ནུ་ཡོ་གའི་ལྟ་བ་ཡིན།། བྱ་རྩོལ་འདས་པའི་ཚིགས་ཚོགས་དང།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཚིག་རྣམས་དང།། ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས།། འདི་རྣམས་རྫོགས་ཆེན་ལྟ བར་བཤད།། ཟུར་ཙམ་མདོར་བསྡུས་བསྟན་པ་ཡིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།

確定義之見為自覺智慧之本性，是無偏執的智慧。定義是通達真實所知宗義之究竟，故稱為見。分類有二：正確的見和非正確的見。正確的見是阿底瑜伽。非正確的見是阿努以下。見的比喻有二：正確的比喻如如意寶珠和光明。非正確的比喻有八種。善男子請善聽：聲聞緣覺如水流細流，菩薩的比喻如虛空幻化、毛髮、水月等無而現。事續如主僕。瑜伽如兄弟朋友。大瑜伽如國王統治。阿努瑜伽如男女交合。阿底瑜伽如大鵬鳥翱翔天空。 如是宣說。 又問道："噢，世尊金剛持，請宣說由此表示的詞語。"如是請問。 導師宣說道： "我所說續部教法中， 凡言'見'之詞語及 '宗義'之詞語及 '正確'之詞語及 '究竟'和'圓滿'和 '果'等詞語出現時， 皆為表示詞彙攝， 各自情況當了知。 噢大士， 執二取為實有稱聲聞見， 執能取有故無所取稱緣覺見， 說心及心的顯現及 勝義世俗二諦者，稱菩薩見。 勝義一切相同而 承許三種稱事續見。 承許二分稱方便見。 若出現七根本菩薩詞，稱瑜伽見。 四十二尊五十八尊等稱大瑜伽見。 未生圓滿詞組及 界與智慧詞出現，是阿努瑜伽見。 超越造作詞組及 自生智慧等詞語， 任運本來佛等詞， 此等稱為大圓滿見。 略說一隅如是陳。" 如是宣說。

། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ལྟ་བའི་དོན་བཤད་པ་དང་མཚོན་པའི་ཚིགས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དོན་གཅིག པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། དགོངས་པ་བསྒོམ་པ་རྣམ་ཕྱེ་བ།། དེ་ཡི་དོན་བཤད་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག།ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་དང།། མཐུན་དཔེ་བརྗོད་པའི་ཚིག་ཏུ་བསྟན།། ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན།། བསྒོམ་པའི་ངེས་ཚིག་རྣམ་པ་བཞི།། དོན་ལ་དམིགས་པའི་བསྒོམ་པ་ ཡིན།། མ་ཡེངས་པས་ན་བསྒོམ་པ་ཡིན།། མི་འབྲལ་བས་ན་བསྒོམ་པ་ཡིན།། གོམས་ཤིང་འདྲིས་དང་མི་འཕྲོ་བའོ།། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན།། མཚན་བཅས་མཚན་མེད་གཉིས་ཡིན་ནོ།། མཚན་མེད་ལའང གཉིས་ཡིན་ཏེ།། རྩོལ་བྲལ་ཆེན་པོའི་བསྒོམ་ཐབས་དང།། རྩོལ་བ་བྲལ་བའི་བསྒོམ་པའོ།། མཚན་བཅས་ལའང་དེ་བཞིན་ནོ།། མདོར་ན་བསྐྱེད་རྫོགས་རྣམ་གཉིས་ཏེ།། བསྒོམ་པ་མཚོན་པའི་དཔེ་བཞི་སྟེ།། མར་ཁུ སྡོང་བུ་གནས་པ་དང།། ཆུ་དང་འོ་མ་འདྲེས་པ་དང།། ནོར་བུ་ཆུ་དངས་ལྟ་བུ་དང།། བུམ་པའི་མར་མེ་ལྟ་བུའོ།། ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ་ངེས་པར་ཟུང་ཞིག། དགོངས་པ་ཞེས་པ་གང་བྱུང ཡང།། བསྒོམ་པ་བསམ་གཏན་ཏིང་འཛིན་དང།། མ་ཡེངས་མ་འཕྲོས་འདུ་འབྲལ་མེད།། གནས་དང་གོམས་དང་འདྲིས་པ་དང།། དེ་རྣམས་གང་བྱུང་འབོད་སྐད་སྡེབས་ལ་བཤད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས།བསྒོམ་པའི་དོན་བཤད་པ་མཚོན་པའི་ཚིག་དང་བཅས་པའི་ལེའུ་སྟེ་དོན་གཉིས་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། བསྒོམ་ མེད་དོན་བཤད་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ངེས་ཟུང་ཞིག། བསྒོམ་མེད་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་མཐུན་དཔེ་བརྗོད་ཚིག་བཤད།། ངོ་བོ་རང་རིག་རྒྱུན་ཆད་མེད པ་ཡིན།། ཡིད་ལ་མི་བྱེད་དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་བསྒོམ་དུ་མེད་པའི་ཚིག། ངང་གནས་མི་ཕྱེད་ཕྱིར་དང་བྱ་མི་དགོས་པའོ།། བསྒོམ་མེད་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས།། མཚན་བཅས་བསྒོམ་དུ་མེད་པ་དང།། མཚན་མེད་བསྒོམ་དུ མེད་པའོ།། རེ་རེ་ལའང་རྣམ་པ་གཉིས།། གཞི་ལ་བསྒོམ་དུ་མེད་པ་དང།། རྟོགས་པས་བསྒོམ་དུ་མེད་པའོ།

從《離戲大明義續》中，這是解說見之義及示現表示詞語的第一品。 然後，秘密主又問道："噢，世尊金剛持，請宣說意趣修習之分別及其義理。"如是請問。 導師宣說道： "金剛持請善聽， 本性、定義、分類及 相應比喻詞語示。 本性是一味安住。 修習定義有四種： 緣于義理故是修， 不散亂故稱為修， 不分離故稱為修， 熟習、親近、不散逸。 分類示現有兩種： 有相無相二種也。 無相亦復有兩種： 離勤大修習方便， 及與離勤之修習。 有相亦復如是也。 簡言之有生圓二， 修習表示四比喻： 油脂滲入木柴中， 水乳交融混為一， 如寶石置清水中， 如瓶中燈喻修習。 噢秘密主當確知， 凡言'意趣'等詞語， 修習、禪定、三摩地， 不散亂、不逸、無離合， 安住、熟習及親近， 此等詞語隨出現， 皆可解說為修習。" 如是宣說。 從《離戲大明義續》中，這是解說修習之義及其表示詞語的第二品。 然後，秘密主又問道："噢，世尊金剛持，請宣說無修之義。"如是請問。 導師宣說道： "手持金剛請確知， 無修本性及定義， 分類比喻詞語說。 本性自覺無間斷， 不作意故無修詞， 安住不動故無為。 無修分類有兩種： 有相之無修習及 無相之無修習。 各自又分為兩種： 基礎上的無修習， 證悟上的無修習。"

། མ་བསྒོམས་རྒྱུན་ཆད་མེད་པའི་དཔེ།། ཆུ་བོ་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་ཡིན།། མ་བསྒོམས་དོན་དང་མི་བྲལ བས།། སྦྱོར་སྦྱིན་སྦྲང་མའི་འདབ་མ་བཞིན།། མ་བསྒོམས་ངང་གིས་གསལ་བ་ནི།། གསལ་གདངས་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་འདྲ།། ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ་ངེས་ཟུང་ཞིག། ངས་བསྟན་རྒྱུད་ལུང་ཐམས་ཅད་ནས།། བསྒོམ མེད་ཞེས་པའི་ཚིག་རྣམས་དང།། གནས་མི་དགོས་པའི་ཚིག་རྣམས་དང།། བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའི་ཚིག་རྣམས་དང།། འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཚིག་རྣམས་དང།། རང་དངས་རང་བཞིན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དང།། ཡེ་ནས འདུ་འབྲལ་མེད་པ་དང།། བྱ་རྩོལ་རྣམས་ལས་འདས་པ་དང།། ལམ་ལ་བགྲོད་དུ་མེད་པ་དང།། རྟོགས་པ་མངོན་གྱུར་སངས་རྒྱས་དང།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དང།། ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་སངས་རྒྱས་པ་དང།། ཡིད ལ་བྱ་རྒྱུ་མེད་པ་དང།། དམིགས་པའི་ཡུལ་ལས་བྲལ་བ་དང།། བསྒོམ་མེད་བློ་བཞག་ཅེས་པ་དང། བསྒོམ་དུ་མེད་པའི་ཚིག་ཐམས་ཅད་ནི། འབོད་སྐད་ཀྱིས་བསྡེབས་ལངས་འདིར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར གྱིས་ཤིག།ཅེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། བསྒོམ་མེད་དོན་བཤད་བརྗོད་པའི་ཚིག་དང་བཅས་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དོན་གསུམ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་ བདག་པོས་ཞུས་པ།ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་ཐབས་ལ་མཁས།། སྤྱོད་པའི་དོན་བཤད་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། གསང་བའི་བདག་པོ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག་སྤྱོད་པའི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་ དང།། དབྱེ་བ་མཐུན་དཔེ་བརྗོད་ཚིག་དང།། བསྡུས་ཏེ་བརྗོད་པའི་དོན་བཤད་པ། སྤྱོད་པའི་ངོ་བོ་ནི། སྤྱོད་པ་མ་འགགས་པར་དོན་ལ་སྦྱོར་བའོ།། སྤྱོད་པའི་ངེས་ཚིག་ནི་དོན་སོ་སོ་དང་མཐུན་པར འཇུག་ཅིང་ལོངས་སྤྱོད་པས་ནའོ།། དབྱེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། བླང་དོར་ཡོད་ཅེས་སྤྱོད་པ་དང།། བླང་དོར་མེད་ཅེས་སྤྱོད་པའོ།། དཔེ་ནི་སྣ་ཚོགས་སྒྱུ་མའི་གར་མཁན་ལྟ་བུ་དང།། གང་ལྟར་ཡང་བ་དེ་དོན་ལ སྦྱོར་ཤེས་པའི་དཔེ།། བཟོ་བོ་མཁས་པའི་སྐྱེས་བུ་ལག་གི་འདུ་བྱེད་མཁན་ལྟ་བུའོ།། ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ། ངས་བསྟན་རྒྱུད་ལུང་ཐམས་ཅད་ནས།། སྤྱོད་པ་དང་ནི་ཕྲིན་ལས་དང།། བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཚིག་རྣམས དང།། རྣལ་འབྱོར་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་དང།། གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་སྤྱོད་པ་རྣམས།། གང་བྱུང་ཡང་ངས་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སྤྱོད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། སྤྱོད་པ་བསྡུས་ནས བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དོན་བཞི་པའོ།

無修而不間斷的比喻，如河流般示現。 不離無修之義，如蜜蜂翅膀相連。 無修而自然明瞭，如陽光明亮本質。 噢秘密主請確知，我所說續部教法中， 凡言"無修"之詞語及 "無需安住"之詞語及 "無可成就"之詞語及 "無離合"之詞語及 自然、自性、大我及 本來無離合及 超越造作及 無可行於道及 現證覺悟佛及 自生大智慧及 任運本來成佛及 無可作意及 離所緣境及 所謂無修安置心及 一切無可修之詞， 皆如此處所示現， 以呼聲彙集而示，當如是了知。 如是宣說。 從《離戲大明義續》中，這是解說無修之義及其表示詞語的第三品。 然後，秘密主又問道："噢，世尊善巧方便者，請宣說行為之義。"如是請問。 導師宣說道： "秘密主請善聽， 行為本性及定義， 分類比喻詞語及 攝要宣說之義理。 行為本性是： 無阻礙地契合義理。 行為定義是： 隨順各別義理而趣入受用。 分類有兩種： 說有取捨之行為， 說無取捨之行為。 比喻如幻化百變舞者， 及如何輕巧善用於義理， 如技藝精湛之工匠。 噢秘密主，我所說續部教法中， 凡言'行為'及'事業'及 '所作'之詞語及 上中下瑜伽及 基道果之行為等， 隨何出現皆如我所說而行。" 如是宣說。 從《離戲大明義續》中，這是攝要宣說行為的第四品。

།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། འབྲས་བུའི་དོན་བཤད་གསུང་དུ་གསོལ། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ཀྱེ་རྡོ རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག།འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་མཐུན་དཔེ་བརྗོད་ཚིག་རྣམས།། བསྡུས་པ་ང་ཡིས་ངེས་པར་བཤད།། འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ནི། སོ་སོའི་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ།། ངེས་ ཚིག་ནི།གྲོལ་སྨིན་རྫོགས་མཐར་ཕྱིན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ།། དབྱེ་ན་ཟག་བཅས་ཟག་པ་མེད་པའོ།། རིམ་བཞིན་གཅིག་ཆར་རྫོགས་པའི་དཔེ།། ཤིང་རྟོག་ལོ་རྟོག་སྨིན་པའམ།། ཨུ་དུམ་ཝ་རའི་འབྲས་བུ་བཞིན།། ཀྱེ་ གསང་བདག་ངེས་པར་ཟུང་ཞིག།ངས་བསྟན་རྒྱུད་ལུང་ཐམས་ཅད་དུ།། སོ་སོའི་འབྲས་བུ་གར་བྱུང་ཡང།། འདི་བསྟན་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ།། འབྲས་བུ་མཚོན་པའི་ཚིགས་ཚོགས་ནི།། མཐར་ཕྱིན་པ་དང་རྫོགས་ པ་དང།། སྨིན་པ་དང་ནི་གྲུབ་པ་དང།། གྲོལ་དང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ལ་སོགས།། དང་པོ་དགྲ་བཅོམ་ཞེས་པ་ནས།། ཐ་མ་རང་ས་ཟིན་པ་དག། ངས་བསྟན་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་གྱིས།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས།འབྲས་བུའི་དོན་བཤད་པའི་ལེའུ་སྟེ་དོན་ལྔ་པའོ།།།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་ཡོངས་རྫོགས་པའི།། ཐེག་པ་དགུ་ཡི་མིང་གི་ངེས་ཚིག་གསུང་དུ་ གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།

然後，秘密主又問道："噢，世尊金剛持，請宣說果之義理。"如是請問。 導師宣說道： "噢，金剛持請善聽， 果之本性及定義， 分類比喻詞語等， 我當確實略說之。 果之本性是： 各自見解完全圓滿。 定義是： 解脫成熟圓滿究竟故不退轉。 分類有有漏和無漏。 次第與頓時圓滿之比喻： 如樹木果實成熟， 或如優曇缽羅果。 噢秘密主請確知， 我所說續部教法中， 凡出現各自果， 皆應如此所示了知。 表示果之詞語集： 究竟及圓滿及 成熟及成就及 解脫及不退轉等， 從初阿羅漢之名， 乃至最終自得地， 皆當如我所說了知。" 如是宣說。 從《離戲大明義續》中，這是解說果之義的第五品。 "噢，世尊金剛持， 請宣說見修行圓滿之 九乘名稱及定義。" 如是請問。

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། སོ་སོའི་ངེས་ཚིག་ནི།། ངས་བསྟན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡིད་ལ་ཟུང།། སྟོན་པས་གསུང་པའི་དོན་ཚིག་རྣམས།། རྣ་བའི་དབང་པོས་ཉན་ཞིང་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོས་ཐོས།། རང རིག་ཁོང་ནས་མི་འཆར་བ།། སྟོན་པའི་གསུངས་ལ་རག་ལུས་པ།། དེ་དོན་གཞན་ལ་སྒྲོག་བྱེད་པ།། ཉན་ཐོས་མིང་གི་ངེས་ཚིག་ཡིན།། སྟོན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར།། གོམས་པའི་མཐུ་ཡིས་བསྒྲུབས་པས་རང སངས་རྒྱས།། རང་རྒྱལ་མིང་གི་ངེས་ཚིག་ཡིན།། སྤང་དང་ཡེ་ཤེས་ཐུགས་རྗེ་དང།། ཕྲིན་ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ལྡན་པས།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་གི་ངེས་ཚིག་ཡིན།། ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲ་གཟའ དང་རྒྱུ་སྐར་གཙོར་བཏོན་པ།། ཀྲི་ཡའི་མིང་གི་ངེས་ཚིག་ཡིན།། སྤྱོད་པ་མས་འཛེགས་ལྟ་བ་ཡས་འབུབ་པས།། ཨུ་པ་ཡ་ཡི་མིང་གི་ངེས་ཚིག་ཡིན།། རིགས་བཞིའི་སངས་རྒྱས་དོན་གྱི་རྣལ་མ་ལ།། རང་གི་ལུས་ངག ཡིད་གསུམ་སྦྱོར་ཞིང་གཞན་དོན་བྱེད།། ཡོ་གའི་མིང་གི་ངེས་ཚིག་ཡིན།། ཏིང་འཛིན་རྣམ་གསུམ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཙོར་བཏོན་པས།། དོན་ལ་འཇུག་ཕྱིར་མ་ཧཱ་ཡོ་གའི་མིང་གི་ངེས་ཚིག་ཡིན།། མ་བསྐྱེད རྫོགས་དང་དེ་ཡི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར།། རྫོགས་པ་ཨ་ནུའི་མིང་གི་ངེས་ཚིག་ཡིན།། སྣང་ཞིང་སྲིད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན།། ཆོས་སྐུ་ཡེ་ནས་རྫོགས་སངས་རྒྱས།། གཉིས་མེད་ཚུལ་གྱི་འཇུག་པ་ནི།། རྣལ་འབྱོར རྫོགས་ཆེན་མིང་གི་ངེས་ཚིག་ཡིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཐེག་པ་སོ་སོའི་ངེས་ཚིག་དང། གཏན་ཚིགས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དོན་དྲུག་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ཐེག་པ་དགུ་ཡི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།

導師宣說道： "各自定義我今說，你當謹記於心中。 導師所說義理詞，耳根聽聞意根領。 自覺內心不生起，依賴導師之言說， 將彼義理對他說，此乃聲聞名定義。 不依他師唯自修，以習氣力而成就， 此乃獨覺名定義。 斷證悲心及事業，具足圓滿諸功德， 此乃菩薩名定義。 沐浴清潔及星宿，主要重視此等法， 此乃事續名定義。 行為漸進見下觀，此乃瑜伽名定義。 四部佛陀真實義，身語意三相應修， 並且利益諸他眾，此乃瑜伽名定義。 三種禪定方便慧，主要重視而趣入， 此乃大瑜伽名定義。 無生圓滿及趣入，彼之義理故名為， 圓滿阿努名定義。 一切顯現有為法，法身本來即佛陀， 無二之理而趣入，此乃瑜伽大圓滿名定義。" 如是宣說。 從《離戲大明義續》中，這是宣說各乘定義及理由的第六品。 然後，秘密主又問道："噢，世尊金剛持，九乘差別如何？"如是請問。

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་ཟུང་ཞིག། མ་རྟོགས་ལོག་རྟོགས་གཉིས་ལས་ ཉན་ཐོས་འཕགས།། དེ་ཡང་ཅི་ལྟར་འཕགས་ཞེ་ན།། གང་ཟག་བདག་མེད་རྟོགས་པས་ལྟ་བ་འཕགས།། དགེ་བཅུ་རང་གིས་དོན་དུ་སྤྱོད་པས་སྤྱོད་པ་འཕགས།། བདེན་པ་བཞི་ཡི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པས་སྒྲུབ་པ འཕགས།། དགྲ་བཅོམ་ལ་སོགས་ཟུང་བཞི་ཡ་བརྒྱད་ཐོབ་པས་འབྲས་བུ་འཕགས།། ཉན་ཐོས་དག་ལས་རང་རྒྱལ་འཕགས་པ་ཡང།། གཟུགས་ཕུང་ཆོས་ཁམས་ཕྱོགས་གཅིག་ལ།། བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ འཕགས།། དགེ་བཅུའི་སྟེང་དུ་རྫུ་འཕྲུལ་ཡ་མ་ཟུང་འགའ་ཡིས།། འགྲོ་དོན་མཛད་ཤས་ཙམ་པས་སྤྱོད་པ་འཕགས།། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མི་བསྟེན་པར།། གོམས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པས་སྒྲུབ་པ འཕགས།། ནེ་ཙོ་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་འཕགས།། རང་རྒྱལ་དག་ལས་བྱང་སེམས་འཕགས་པ་ཡང།། བདག་མེད་རྣམ་གཉིས་རྟོགས་པས་ལྟ་བ་འཕགས།། ཚད་མེད་བསྡུ་བ་རྣམ་བཞིས་དོན་མཛད་སྤྱོད པ་འཕགས།། ཕ་རོལ་ཕྱིན་བཅུ་བསྒྲུབ་པས་བསྒྲུབ་པ་འཕགས།། ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་ས་ནོན་འབྲས་བུ་འཕགས།། བྱང་སེམས་དག་ལས་ཀྲི་ཡ་འཕགས་པ་སྟེ།། དོན་དམ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རབ་རྟོགས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་བདག དང་ཡེ་ཤེས་ལྷ།། རྗེ་འབངས་ལྟ་བུར་བལྟ་བས་ལྟ་བ་འཕགས།། དག་པ་རྣམ་གསུམ་སྤྱོད་པས་སྤྱོད་པ་འཕགས།། གོམས་དང་བསྒྱུར་དང་བྱིན་རླབས་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པས་སྒྲུབ་པ་འཕགས།། རིགས་གསུམ་འབྲས བུ་ཐོབ་པས་འབྲས་བུ་འཕགས།། ཀྲི་ཡ་དག་ལས་ཨུ་པ་ཡ་འཕགས་ཏེ།། ལྷ་དང་དཔོན་གཡོག་བལྟ་བས་ལྟ་བ་འཕགས།། མཚན་མ་ཡོད་མེད་བསྒོམས་ནས་འགྲོ་དོན་མཛད་པས་སྤྱོད་པ་འཕགས།། དེ ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་ཡི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པས་སྒྲུབ་པ་འཕགས།། རིགས་བཞིའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པས་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་འཕགས།། ཨུ་པ་ཡ་ལས་ཡོ་ག་འཕགས་པ་ཡང།། ཀུན་རྫོབ་ལྷ་དང་གྲོགས་པོར་བལྟ་བས་ལྟ་བ འཕགས།། ཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞི་སྤྱོད་པས་སྤྱོད་པ་འཕགས།། ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་བཞི་བསྒྲུབ་པས་སྒྲུབ་པ་འཕགས།། རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པས་འབྲས་བུ་འཕགས།། ཡོ་ག་དག་ལས་མ་ཧཱ་བཞིས་འཕགས ཏེ།། རང་ལུས་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བལྟ་བས་ལྟ་བ་འཕགས།། སྦྱོར་སྒྲོལ་གཉིས་ཀྱིས་འགྲོ་དོན་མཛད་པས་སྤྱོད་པ་འཕགས།། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པས་སྒྲུབ་པ་འཕགས།། ཀུན་ཏུ་འོད ཀྱི་ས་ནོན་འབྲས་བུ་འཕགས།། མ་ཧཱ་དག་ལས་ཨ་ནུ་བཞིས་འཕགས་ཏེ།། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་རྟོགས་པས་ལྟ་བ་འཕགས།།

導師宣說道： "金剛持請善聽。 聲聞勝於未悟及邪解二者。 若問何以為勝？ 因通達人無我見解勝， 為自利而行十善行為勝， 以四諦門修行故修行勝， 獲得四雙八輩果故果勝。 獨覺勝於聲聞者： 於色蘊法界一分， 通達無我見解勝。 十善之上以神通， 稍作利生行為勝。 不依善知識而修， 以習氣力修行勝。 鸚鵡獨角獸果勝。 菩薩勝於獨覺者： 通達二種無我見解勝， 以四無量四攝利他行為勝， 修行十度故修行勝， 證得遍光地果勝。 事續勝於菩薩者： 勝義無生善通達， 世俗自身智慧尊， 如主僕般觀見勝。 三種清凈行為勝。 以習轉加持門修行勝。 獲得三部果故果勝。 行續勝於事續者： 視尊為主僕見解勝。 修有無相利眾生行為勝。 以四真實門修行故修行勝。 獲得四部果故果勝。 瑜伽勝於行續者： 世俗視尊如朋友見解勝。 行四種事業行為勝。 修四種手印修行勝。 成就五部佛果勝。 大瑜伽以四勝於瑜伽： 視自身為佛壇城見解勝。 以二種瑜伽利眾生行為勝。 以方便智慧二門修行故修行勝。 證得遍光地果勝。 阿努以四勝於大瑜伽： 通達界與智慧無二見解勝。

དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་རྟོགས་པས་ལྟ་བ་འཕགས།། དབྱིངས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཡེ་ཤེས་དག་ལས་སྤྱོད་པ་དང།། ཡེ་ཤེས ལོངས་སྤྱོད་དབྱིངས་ལ་སྤྱོད་པས་སྤྱོད་པ་འཕགས།། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་འབྱུང་ལྔ་རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་བསྒྲུབ་པས་སྒྲུབ་པ་འཕགས།། མ་ཆགས་པདྨ་ཅན་གྱི་ས་ཐོབ་འབྲས་བུ་འཕགས།། ཨ་ནུ་དག་ལས་ཨ་ཏི་བཞིས འཕགས་ཏེ།། སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་སངས་རྒྱས་བལྟ་བས་ལྟ་བ་འཕགས།། ཆོས་སྐུའི་བྱིན་བརླབས་སྒོ་ནས་འགྲོ་དོན་མཛད་པས་སྤྱོད་པ་འཕགས།། བྱ་རྩོལ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པས་སྒྲུབ་པ་འཕགས།། བཅུ གསུམ་འཁོར་ལོ་ཚོགས་ཆེན་ཡན་ཆད་ནས།། ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་མན་ཆད་ས་ནོན་འབྲས་བུ་འཕགས།། ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ། ངས་བསྟན་རྒྱུད་ལུང་ཐམས་ཅད་དུ།། འཕགས་པ་འཕགས་ཆེན་ཨ་ནུ་དང།། གོང་འོག་ཤན དབྱེ་གང་བྱུང་བ།། འདིར་བཤད་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་གྱིས།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོད་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཐེག་པ་བརྒྱད་ཀྱི་འཕགས་ལུགས་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དོན་བདུན པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། འཕགས་པའི་དོན་བཤད་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ངས་བཤད་ཁྱོད་ཀྱིས་ལེགས པར་ཟུང།། འཕགས་པའི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་ཞེས་བྱ་འཕགས་པའི་དཔེ།། རྣམ་པ་བཞི་རུ་བསྡུས་ལ་བཤད།། འཕགས་པ་དག་གི་ངོ་བོ་ནི།། ཁྱད་པར་དོན་ཆེན་མཆོག་གྱུར་པའོ།། འཕགས་པ་དག་གི་ངེས ཚིག་ནི།། མི་གནས་རིང་པོར་གང་གྱུར་ཕྱིར།། ངེས་ཚིག་གཏན་ཚིགས་བཅས་པ་ཡིན།། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ།། གནས་སྐབས་འགྱུར་བས་འཕགས་པ་དང།། འགྱུར་མེད་མཐར་ཐུག་འཕགས་པའོ།། རེ་རེ ལའང་བཞི་བཞི་སྟེ།། ལྟ་སྤྱོད་སྒྲུབ་དང་འབྲས་བུའོ།། དཔེ་ནི་མཆོད་རྟེན་ཁྲི་འཕང་བཞིན།། ཨ་ཏི་མ་འདྲེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས།། གཉིས་མེད་ཆོས་སྐུ་དབྱེར་མེད་ཤེས་རབ་ལ།། བཟང་ངན་ཆེ་ཆུང་མཐོ དམན་མི་གནས་ཀྱང།། བློ་དང་སྦྱར་ནས་དྲང་བའི་ཐབས་སུ་བསྟན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། འཕགས་པའི་དོན་བཤད་པའི་ལེའུ་སྟེ་དོན་བརྒྱད་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། སྤྲོས་བྲལ་འཕགས་པ་ཆེ་བ་སྟེ།། ཆེ་བའི་བྱེ་བྲག་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།

通達界與智慧無二見解勝。 以界受用智慧行為及智慧受用界行為勝。 修五蘊五大五部佛父母故修行勝。 獲得無著蓮花地果勝。 阿底以四勝於阿努： 視一切顯現存在為法身佛見解勝。 以法身加持門利眾生行為勝。 無有造作而修行故修行勝。 從十三輪大會以上至二十一地以下果勝。 善男子，我所說一切續部經典中， 凡出現聖者大聖阿努及上下區分者， 皆應如此處所說般了知。" 如是宣說。 從《離戲大明義續》中，這是總攝八乘勝法而宣說的第七品。 然後，秘密主又問道："噢，世尊金剛持，請宣說聖者之義。"如是請問。 導師宣說道："我說你當善聽。 聖者本質定義及， 分類所謂聖者喻， 歸納為四而宣說。 聖者本質即是： 殊勝大義最上者。 聖者定義即是： 因不住久遠故， 此為定義及理由。 分類有二種： 暫時變化之聖者， 及不變究竟聖者。 各有四種： 見行修及果。 喻如佛塔臺階。 阿底無雜圓滿， 于無二法身不二智慧中， 雖不住善惡大小高下， 但配合心智而示為方便。" 如是宣說。 從《離戲大明義續》中，這是宣說聖者之義的第八品。 然後，秘密主又問道："噢，世尊金剛持，離戲是大聖者，請宣說其殊勝之處。"如是請問。

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ངེས་ཟུང ཞིག།གནས་སྐབས་འགྱུར་བའི་ཆེ་བ་རྣམས།། ཐེག་པ་སོ་སོའི་ཆེ་བ་ཡིན།། མཐར་ཐུག་ཆེན་པོ་རྣམ་པ་ལྔ།། ཡེ་ནས་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ནི།། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔས།། མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ཆེ་བ་ དང།། བཞུགས་གནས་དབྱིངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལྔས།། ཆོས་དབྱིངས་སངས་རྒྱས་ཆེ་བ་དང།། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རང་ལ་རྫོགས་པ་ཡིས།། བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཆེ་བ་དང།། གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཐབས་ཆེན ལྔས།། དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཡིན་པས་ཆེ་བ་དང།། དྲི་མེད་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིས་འཕགས་པས་ཆེ་བ་དང།། ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་པས་ནི་ཆེ་བ་རྣམ་ལྔ་ཡིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ཆེ་བ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞུས་པས།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། བདག་མེད་སྐུ་ནི་སྟོན་པ་ཆེ།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པ་ཆེ།། མ་བྲིས་དཀྱིལ་འཁོར་གནས་སུ ཆེ།། སྲོག་མེད་སྐུ་ལྔ་འཁོར་དུ་ཆེ།། ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་དུས་སུ་ཆེ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ཞུས་པ། ཆོས་དབྱིངས་སངས་རྒྱས་ཆེ་བ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། ཡང་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ཆོས སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞུགས་པའི་གདན།། རྣམ་དག་དབྱིངས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ལ།། གཅིག་ལ་མཚན་ཉིད་ལྔ་དང་ལྡན།། འགྱུར་བ་མེད་པ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས།། ཡོན་ཏན་སྡུད་པ་རིན་ཆེན་དབྱིངས།། དྲི་མ་མེད་པ་པདྨའི དབྱིངས།། ཐོག་མེད་བསྟན་པས་ལས་ཀྱི་དབྱིངས།། མ་བསྒྲིབས་གསལ་ཁྱབ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་གདངས་ཤར་བས།། ཡེ་ཤེས་དབང་གི་བུམ་པ་ལྔ།། སྐྱེ་མེད་ཀློང་ནས་འགག་པ་མེད།། དེ་ཡིས ངང་ལ་འདུ་འབྲལ་མེད།། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་ལྔ།། དེ་ཡི་སྩལ་དུ་སྣང་བ་སྟེ།། ཆོས་ཉིད་ལྔ་རུ་ཡེ་སངས་རྒྱས།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་སྐུ་གསུམ་གྱི།། བཞུགས་པའི་གནས་ཏེ་ཀུན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས།། ས་ཆུ་མེ རླུང་རྣམ་པར་དག་པས་ཆེ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ཡང་ཞུས་པ།། བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཆེ་བ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།

導師宣說道： "金剛持當諦聽。 暫時變化之殊勝， 是各乘各自殊勝。 究竟大殊勝有五： 本來無聚散， 以五種圓滿， 現前佛陀殊勝。 以五種界相住處， 法界佛陀殊勝。 以大我自身圓滿， 自身佛陀殊勝。 以五大決定方便， 即是佛陀故殊勝。 以五種無垢殊勝。 一切成佛故五種殊勝。" 如是宣說。 秘密主又問道："噢，世尊金剛持，現前佛陀殊勝如何？" 導師宣說道： "無我身為大導師， 自覺智慧為大教法， 未畫壇城為大處所， 無命五身為大眷屬， 本來任運為大時間。" 金剛手又問："法界佛陀殊勝如何？" 導師又宣說道： "法身壇城所住座， 清凈界之明點中， 一具五種特徵： 不變即金剛界， 攝德即寶貴界， 無垢即蓮花界， 本初顯示即業界， 無障明遍即虛空界。 自覺智慧光明現， 五種智慧灌頂瓶， 無生界中無滅盡， 其中無有聚與散。 地水火風空五大， 顯現為其裝飾品， 五法性中本成佛。 五智慧及三身之， 住處超勝一切。 地水火風清凈故殊勝。" 金剛手又問："自身佛陀殊勝如何？"

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། སྤྲུལ་སྐུའི་སྣོད་གྱུར་འབྱུང་བ་ལྔ།། རང་ལས་བྱུང བའི་ཆོས་ཉིད་པས།། ལས་ལ་མ་རྨོངས་ཐབས་ཀྱིས་ཞི།། གཟུང་འཛིན་མི་གནས་རྣམ་པར་དག། བདག་ཉིད་ངང་དུ་མངོན་སངས་རྒྱས་པས་ཆེ།། ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སྣང་བ་ཡང།། རིགས་ལྔའི་སངས རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ།། སྐུ་ལྔ་རིན་ཆེན་འོད་དུ་འབར།། མ་བཙལ་རང་ལ་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ།། ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་ཡིན་པས་ཆེ།། རྣམ་ཤེས་བརྒྱད་དུ་བལྟ་བ་སྣང་བ་ཡང།། སེམས་དཔའ་བརྒྱད་དུ་རང་ལ རྫོགས།། གཞན་མ་ཡིན་པར་རང་སྣང་ཡིན་པས་ཆེ།། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡུལ་བརྒྱད་ཀྱང།། རང་ལ་སྣང་བའི་སེམས་མ་བརྒྱད།། མ་བཙལ་རང་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ།། ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་ཡིན་པས་བདག་ཉིད ཆེ།། རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལས་སྣང།། རང་སྣང་ཡིན་པས་ཡུལ་དང་བྲལ།། ཡུལ་མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་ལ།། བགྲོད་དུ་མེད་པས་ཀུན་ལས་ཆེ།། རང་ཆས་ཡིན་པས་བཙལ་དུ་མེད།། མ་བཙལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས ཆེ།། རང་ལ་རང་ཆས་གྲུབ་པས་ན།། མ་བསྒྲུབས་རྩོལ་བསྒྲུབ་འདས་པས་ཆེ།། རང་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ལྟར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ནི།། མཚོན་པའི་བརྡ་བཞི་ཀུན་ལས་འཕགས་པའི་དཔེ་རུ་ཆེ།། སྐུ་གསུམ་འདུ འབྲལ་མེད་པས་དོན་དུ་ཆེ།། རྒྱང་ཞགས་ཆུ་ལ་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་གསལ་བས་རྟགས་སུ་ཆེ།། བརྡ་བཞི་དཔེ་རུ་ཡིན་པར་ངེས།། སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་དོན་དུ་ངེས།། ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མ་རྟགས་སུ་ངེས།། དེ་བས ངེས་པ་གསུམ་གྱིས་ཆེ།། དང་པོ་སྟོན་པ་ལ་སོགས་ཚོགས་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པས་གཏན་ཚིགས་ལྔ་ཡིས་ཆེ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ཡང་ཞུས་པ། ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་པས་ནི་ཆེ་བ་ཇི་ལྟར ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རང་རིག་འགྱུར་མེད་ཆོས་སྐུ་ལ།། ངོས་བཟུང་མེད་པས་བསམ་ལས་འདས།། བསྒོམ་དུ་མེད་པས་ཁྱད་པར་འཕགས།། ཆོས་སྐུ་དངོས་མེད་ཟང་ཐལ ལ།། དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་མེད་པས།། གཉིས་སུ་མེད་པར་ཁྱད་པར་འཕགས།། རིག་པ་དངོས་མེད་ཞི་བ་ལས།། སྤྲོས་པའི་དངོས་མེད་མཚན་མ་མེད།། རང་གདངས་ཆེན་པོ་འཕགས་ཏེ་ཆེ།། རང་རིག་ཆོས་སྐུ གཉིས་མེད་ཆེན་པོ་ལ།། མཚོན་དུ་མེད་པས་འཕགས་ཏེ་ཆེ།། ཆོས་སྐུ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལ།། རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པས་འདུས་བྱས་མེད།། འགྱུར་བ་མེད་པས་འཕགས་ཏེ་ཆེ།། རང་རིག་དྲི་མ་ལྔ་དང་བྲལ་བས་ཐམས་ཅད་ཡེ སངས་རྒྱས།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཐེག་པ་བརྒྱད་ལས་ཆེ་བ་ལྔས་འཕགས་པའི་ལེའུ་སྟེ་དོན་དགུ་པའོ།

導師宣說道： "化身所依五大種， 自生法性故， 于業不迷惑方便寂， 無有能所執清凈。 自性中現前成佛故殊勝。 五蘊雖顯現， 乃五部佛之身， 五身寶光熾然， 無需尋求本來任運成就。 自顯智慧故殊勝。 八識所見顯現， 自身圓滿為八菩薩， 非他故自顯故殊勝。 八識之境亦為， 自顯八心母， 無需尋求自然成就， 智慧自顯故自身殊勝。 自生自顯， 自顯故離境， 無境大自顯中， 無可行故勝一切。 本具故無可尋， 無需尋求任運成就故殊勝。 自身本具成就故， 超越無修有修故殊勝。 如是決定者： 以四種表示符號超勝一切為喻故殊勝。 三身無聚散故義理殊勝。 遠索水中智慧顯現明晰故為相殊勝。 四種符號決定為喻。 三身無聚散決定為義。 智慧燈決定為相。 故以三種決定故殊勝。 首先從導師等集會決定故以五種理由殊勝。" 金剛手又問："一切成佛故殊勝如何？" 導師宣說道： "自覺不變法身中， 無可執著故超思議， 無可修故殊勝。 法身無實透明中， 無可緣境故， 無二故殊勝。 覺性無實寂靜中， 無戲論無相， 大自顯故殊勝。 自覺法身大無二中， 無可表示故殊勝。 法身自生智慧中， 無因緣故無為， 無變故殊勝。 自覺離五垢故一切本來成佛。" 如是宣說。 從《離戲大明義續》中，這是以五種殊勝超勝八乘的第九品。

།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་བྱེ་བྲག་རྣམས།། གདུལ་བྱའི་ཡུལ་དང་སྦྱར་ནས་གསུངས།། དེ་ཡི་གོལ་སྒྲིབ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང ཞིག།ཐེག་པ་དགུ་ཡི་གོལ་སྒྲིབ་རྣམས།། དབྱེ་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ།། བསྡུ་ན་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཡོད།། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་འབྲས་བུ་བཞི།། མཚན་ཉིད་སྡེ་གསུམ་སྒྲིབ་པ་མང།། སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྩ་ གཉིས་དང།། རྩ་བརྒྱད་གསུམ་ལ་རིམ་པ་ཡོད།། གོལ་ས་བཅུ་གཉིས་བརྒྱད་དང་བཞི་གནས་སོ།། ཕྱི་པ་སྡེ་གསུམ་གོལ་སྒྲིབ་མཉམ།། སྒྲིབ་པ་བཅུ་གཉིས་མུན་པས་ཆོད།། ལྟུང་ས་གོལ་ས་བཅུ་གཉིས་ཡོད།། ནང པ་སྡེ་གཉིས་གོལ་ས་མང།། སོ་གཉིས་རྩ་བརྒྱད་རིམ་པར་ཡོད།། སྒྲིབ་པ་བཅུ་དང་དྲུག་ཏུ་གནས།། རྫོགས་ཆེན་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ལ།། གོལ་དང་མ་གོལ་གཉིས་སུ་མེད།། གོལ་ས་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་ཀུན བྲལ་ཉག་གཅིག་སྤྱིར་མ་སྤངས།། ཨ་ཏིའི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་དང།། འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གཉིས་མེད་པས།། གཉིས་སུ་སྣང་བའི་གོལ་སྒྲིབ་མེད།། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་འབྲས་བུ་བཞི།། ཡེ་ནས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་གསལ།། རྒྱུ རྐྱེན་འདུས་པའི་གོལ་སྒྲིབ་མེད།། རྫོགས་ཆེན་ལྟ་བ་སྒོམ་པ་དང།། སྤྱོད་པ་འབྲས་བུ་ལྷུན་གྲུབ་པས།། སྒོམ་སྒྲུབ་བརྩོལ་བསྒྲུབ་རེ་དོག་རྩོལ་བ་ཡི།། གོལ་ས་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག། ང་ཡི་གོང་ན་གཞན་མེད པས།། སྒྲིབ་མེད་གསལ་བ་ཡེ་ཤེས་ཡིན།། ཐེག་བརྒྱད་འོག་མ་སྣང་བ་ཡང།། ང་ཡི་ཐུགས་རྗེའི་མཛད་སྤྱོད་ཡིན།། འབྱེད་མེད་ཤེས་རབ་ངང་ལ་གནས།། ངང་ལས་མ་འདྲེས་རྫོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་པས།། ལྟུང་བའི གོལ་ས་རྣམ་པར་དག།འབྱེད་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་རང་གསལ་ལ།། གོལ་ས་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་གསལ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། གོལ་སྒྲིབ་ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ ཡོད་པར་བསྟན་པ་དང། ཏི་ལ་གོལ་སྒྲིབ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་ཅུ་པའོ།

然後，秘密主又問道： "啊，世尊金剛持， 九乘次第諸差別， 結合所化境而說， 其迷障如何？" 導師回答道： "金剛持請善聽， 九乘之迷障， 分別則不可思議， 總攝則有三十六。 見修行果四， 三種相乘障礙多。 三十六、三十二及， 二十四依次而有。 迷處十二、八和四而住。 外道三乘迷障同， 十二障礙暗所斷。 墮處迷處有十二。 內道二乘迷處多， 三十二、二十四依次而有。 障礙十和六中住。 大圓滿唯一明點， 無有迷與不迷二。 迷處自性清凈離一切唯一總未斷。 阿底見修行， 及果本無二故， 無有二現之迷障。 見修行果四， 本來自生智慧明。 無因緣聚合之迷障。 大圓滿見修， 行果任運成就故， 修證勤修希求勤作之， 迷處障礙悉清凈。 我之上無他故， 無障明智慧。 下八乘顯現亦， 是我大悲事業。 住于無分別智慧中。 本性中無雜圓滿智慧故， 墮處迷處悉清凈。 無分別智慧自明中， 迷處障礙不二明。" 如是宣說。 從《離戲大明義續》中，這是宣說八乘有迷障及阿底無迷障的第八十品。

།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། གོལ་སྒྲིབ་དོན་བཤད་གསུང་དུ་ གསོལ།། ཞེས་ཞུས་པས།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་དང།། མཚོན་དཔེ་ཚིག་དང་བཅས་ནས་བསྟན།། གོལ་སྒྲྀབ་ངོ་བོ་མ་རིག་པ།། གོལ་སྒྲིབ་ངེས ཚིག་བསྟན་པ་ནི།། གོང་མའི་དོན་མ་མཐོང་བས་སྒྲིབ་པ་ཡིན།། གོང་མས་འོག་མའི་དོན་སྤྱོད་གོལ་བ་ཡིན།། དེ་ཕྱིར་གོལ་སྒྲིབ་མིང་གི་ངེས་ཚིག་ཡིན།། གོལ་སྒྲིབ་དབྱེ་ན་རྣམ་གྲངས་ཏེ།། བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན ནོ།། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་འབྲས་བུ་བཞི།། རེ་རེ་ལའང་གོལ་སྒྲིབ་གཉིས།། གོལ་སྒྲིབ་མཚོན་པའི་དཔེ་རུ་བསྟན།། བྱང་དུ་དོན་གཉེར་ལྷོ་རུ་ཕྱིན།། ལྷོར་ཕྱིན་བྱང་གི་དོན་མི་འགྲུབ།། གོང་མའི་དོན་འདོད་འོག མ་སྤྱད།། འོག་མས་གོང་མའི་དོན་མི་གཉེར།། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ། ངས་བསྟན་རྒྱུད་ལུང་ཐམས་ཅད་དུ།། ནོར་ཞེས་ཟེར་ན་དེ་སྐད་བཤད།། མ་ཤེས་མ་རྟོགས་བྱུང་ན་དེ་སྐད་བཤད།། གོལ་ས་སྒྲིབ པ་བྱུང་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད།། གོལ་སྒྲིབ་མེད་པར་བཤད་ན་དེ་སྐད་བཤད།། གཞན་ཡང་འབོད་སྐད་ངག་གི་ཁོག་སྡེབས་ལ།། དོན་གསལ་ནང་འདིར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སྤྱད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས།གོལ་ས་བཤད་པ་དང་མཚོན་ཚིག་བསྡུས་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གྱ་གཅིག་པའོ།།།། དཀོར་མཛོད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ཕྱེ་ནས།། གསལ་ཞིང་སྒྲོན་མེས། རྒྱལ་བློན་དམངས་དང་ གསུམ་གྱིས་ནོར་འབྱིན་ཅིང་མུན་པ་སེལ་བའི་མན་ངག།ཏནྟྲ་ཨ་ནུ་ཨུ་པ་ཨརྟ་ཀ་ལ་ས་ཏཱ་ཧཱུ~ྂ། དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་མཚོན་པའི་དགོངས་པ་ལ་བཞུགས་སོ།

然後，秘密主又問道： "啊，世尊金剛持， 請宣說迷障之義。" 導師回答道： "金剛持請善聽， 我將以本質、詞義、分類， 及譬喻、詞句來宣說。 迷障本質為無明。 迷障詞義解釋為： 因未見上乘義而障， 上乘行下乘義為迷。 故迷障為名詞之義。 迷障分類眾多種， 總攝則有四種。 見修行果四， 每一又有迷障二。 以譬喻示迷障： 欲往北方卻向南， 南行不成北方事。 欲求上乘行下乘， 下乘不求上乘義。" 如是宣說。 "善男子，我所說一切續部經典中， 若說錯誤則如是說， 若有不知不解則如是說， 若有迷處障礙則如是說， 若說無迷障則如是說。 此外，呼喚語言組織， 應如此內義明顯所示而行。" 如是宣說。 從《離戲大明義續》中，這是宣說迷處及總攝譬喻詞的第八十一品。 開啟三種寶藏之門，以明燈照亮，王臣民三者取出財寶並驅除黑暗的口訣。 （藏文：ཏནྟྲ་ཨ་ནུ་ཨུ་པ་ཨརྟ་ཀ་ལ་ས་ཏཱ་ཧཱུ~ྂ， 梵文擬音：tantra anu upa artha kala sa tā hūṃ， 梵文天城體：तन्त्र अनु उप अर्थ कल स ता हूं， 梵文泰盧固體：తంత్ర అను ఉప అర్థ కల స తా హూం， 漢語字面意義：續部 隨順 近 義 時 有 彼 吽， 漢語擬音：檀特熱 阿努 烏巴 阿塔 噶拉 薩 達 吽） 那時，世尊安住于無上秘密表示的密意中。

། དེ་ནས་ཡང་གསང་ བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་དོན་གསལ་མཁྱེན།། ཐེག་པ་སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་དང།། རང་གི་དོན་རྣམས་དེ་ལྟར་ན།། རང་དོན་མ་ལུས་ཀུན་བཤད་པའི།། རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་ཇི་ལྟར་བཤད།། རྒྱུད་ཀྱི་ ལྡང་ཚད་ཇི་ལྟར་ལགས།། དེ་ཡི་ནང་ནས་གསུངས་པ་ཡི།། སྦྱང་བ་མེད་པའི་ས་རྣམས་དང།། བགྲོད་དུ་མེད་པའི་ལམ་རྣམས་དང།། སྤྱད་མི་དགོས་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་རྣམས།། སྒྲ་མཐུན་དོན་དཔག་ཇི་ལྟར ལགས།། སྦུབས་ཞེས་སྨྲོས་པ་ཇི་ལྟར་ལགས།། སྣང་བ་ཞེས་པ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཆ་ལུགས་རྣམ་བཞི་ཇི་ལྟར་ལགས།། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཇི་ལྟར་ལགས།། བར་དོ་བཞི་ནི་ཅི་ལ་བགྱི།། གྲོལ་དང་མ་གྲོལ་ཇི་ལྟར ལགས།། སྤྱན་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ལུས་སེམས་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ལྔ་ལྡན་རྫོགས་ལྡན་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཐུགས་རྗེའི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟར་ལགས།། མྱ་ངན་འདའ་ལུགས་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཕས རྒོལ་རྩོད་པ་ཅི་ལྟར་བཟློག།སྣ་ཚོགས་འབྲུ་རྣམས་ཇི་ལྟར་གཞོམ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས།། ཞུ་ཚིག་ངེས་པའི་སྡོམ་དང་བཅས་པའི་ལེའུ་སྟེ་གྱ་གཉིས་པའོ།།།། དེ་ནས་ སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ངེས་ཟུང་ཞིག། རྒྱུད་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་ལྔས་བཤད།། དེ་ལ་དབྱེ་བ་རྣམ་གསུམ་སྟེ།། ཆོས་སྐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང།། ལོངས་སྐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང།། སྤྲུལ སྐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།། ཆོས་སྐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔ།། སྟོན་པ་འགྱུར་མེད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། བསྟན་པ་མི་ནུབ་རྒྱལ་མཚན་ནི།། གསང་བ་རིག་པའི་རྒྱུད་ཆེན་ལྔ།། འདུས་པའི་འཁོར་ཚོགས་གཉིས་ལས་མི གཞན་པ།། རིགས་ལྔ་བདེ་གཤེགས་འོད་དུ་འབར་བ་ལྔ།། བཞུགས་གནས་སྐྱེ་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས།། དུས་ནི་འདས་དུས་མ་བྱོན་སྔོན་རོལ་ནས།། རྟོག་མེད་སྟོན་པས་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་བཤད།། ཉིད་ལས་མི གཞན་སྐུ་ལྔ་རང་རང་གིས།། རྒྱུད་ཆེན་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་གོ།། དེ་ནས་ཡང་སྟོན་པས་ལོངས་སྐུའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔ་གསུངས་སོ།

然後，秘密主又問道： "啊，世尊明瞭義理者， 總的乘之特徵及， 各自之義如是， 詳述一切自義的， 續部、教言如何說？ 續部數量幾何？ 其中所說的， 無需凈化之地， 不可行之道， 無需修習之波羅蜜， 同音異義如何？ 所說'空間'如何？ 所說'顯現'如何？ 四種形相如何？ 心與智慧如何？ 四種中陰為何？ 解脫與未解脫如何？ 所謂'眼'如何？ 所謂'身心分離'如何？ 五圓滿、具足如何？ 大悲差別如何？ 涅槃方式如何？ 如何駁斥他方論辯？ 如何破除種種文字？" 如是請問。 從《離戲大明義續》中，這是含有確定請問詞的第八十二品。 然後，導師回答道： "金剛持請諦聽， 續部以五種圓滿來解說。 其分為三類： 法身圓滿、 報身圓滿、 化身圓滿。 法身五種圓滿： 導師為不變法身， 教法為不衰勝幢， 即五大秘密智慧續。 眷屬不離二資糧， 五部如來光明熾盛五。 住處為無生法界， 時間為過去未來之前。 無分別導師以加持力宣說， 不離自身五身各自， 以加持力領悟大續。" 然後，導師又宣說了報身五種圓滿。

། སྟོན་པ་རིགས་ལྔ་བདེ་བར་གཤེགས་པ་ལྔ།། བསྟན་པ་གསང་བའི་རྒྱུད་ཆེན ལྔ།། འདུས་པའི་འཁོར་ནི་སེམས་དཔའ་སེམས་མའི་ཚོགས།། བཞུགས་པའི་གནས་ནི་ཡེ་ཤེས་གཞལ་མེད་འོད་ཀྱི་ཀློང།། དུས་ནི་དེ་རྣམས་རིག་པ་ཡུལ་དུ་ཤར་བའི་ཚེ།། ཚིག་དང་ཡི་གེའི་སྒོ་ནས་མི འཆད་པར།། སྐུ་ཡི་ཆ་བྱད་སྒོ་ནས་སྟོན།། བདེ་གཤེགས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས།། རིགས་བཞིའི་སངས་རྒྱས་འདུས་པ་ལ།། སྐུ་ཡི་རྒྱུད་ཆེན་རང་གི་ངོ་བོས་བཤད།། བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་མི་བསྐྱོད་པས།། རྡོ་རྗེ རིགས་ཀྱི་འཁོར་རྣམས་ལ།། ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཆེན་རང་གི་ངོ་བོས་བཤད།། བཅོམ་ལྡན་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱིས།། རིན་ཆེན་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་སེམས་མ་ལ།། ཡོན་ཏན་རྒྱུད་ཆེན་རང་གི་ངོ་བོས བཤད།། བཅོམ་ལྡན་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱིས།། པདྨའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་སེམས་མ་ལ།། གསུང་གི་རྒྱུད་ཆེན་རང་གི་ངོ་བོས་བཤད།། བཅོམ་ལྡན་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་ཡིས།། ལས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་འཁོར་རྣམས ལ།། ཕྲིན་ལས་རྒྱུད་ཆེན་རང་གི་ངོ་བོས་བཤད།། ཐུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་ལྔར་གསལ།། བཤད་པ་མ་ཡིན་མཉན་པ་མེད།། གཙོ་བའི་ཞལ་གཟིགས་ཐུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་གསལ།། རང་གི་ངོ་བོས་བཤད ཅེས་བྱ།། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དགོངས་པས་བཤད།། སྟོན་པས་སྤྲུལ་སྐུའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔ་གསུངས་པ།། སྟོན་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་ངས།། བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་གསང་བའི་རྒྱུད་ཆེན་ལྔ།། དེ་སོགས་ཕྱི་ནང་གསང བས་བསྡུས་པ་རྣམས།། ཐུགས་ཀྱི་ཀློང་དུ་ཤེས་རབ་ཆེན་པོས་བཀྲོལ།། མགུར་གྱི་བུམ་པར་ཡེ་ཤེས་རླུང་གིས་དྲིལ།། ཞལ་གྱི་ལྗགས་ལ་མ་འདྲེས་གསལ་བར་བཀྲམ།། ཚེམས་ཀྱི་བར་ནས་ཚིག་དོན་སོ་སོར བཤད།། ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་སྡེབ་སྦྱོར་ལེགས་པར་བཤད།། ཁྱུང་ཆེན་ལྡིང་ཐབས་དོན་གྱི་སྤྱི་ཁོག་ཕུབ།། སྟག་མོའི་མཆོང་སྟབས་དཀྱུས་ཀྱི་ས་ཆེན་བཅད།། རུས་སྦལ་འགྲོས་ཀྱིས་ཚིག་གི་འབྲུ་རྣམས་བཅོམ།། སེང གེའི་གདངས་སྐད་ལྟ་བུས་ཐེག་བརྒྱད་ཟིལ་གྱིས་མནན།། གླག་མོ་གཟན་འཇུམ་ལྟ་བུས་མན་ངག་འདྲིལ།། འདུས་པའི་འཁོར་ཚོགས་སངས་རྒྱས་རབས་བདུན་ལ།། ལྷ་གནས་གསུམ་དུ་བདུད་རྩིའི་ཆར་ཆེན ཕབ།། པདྨ་བརྩེགས་པའི་གནས་མཆོག་རྣམ་གསུམ་མོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔ་ཡི་ལེའུ་སྟེ་གྱ་གསུམ་པའོ།

導師為五部如來五尊， 教法為五大秘密續， 眷屬為菩薩菩薩眾， 住處為智慧無量光明界， 時間為智慧顯現之時。 不以言詞文字宣說， 而以身相示現。 毗盧遮那佛， 對四部佛聚會， 以自性宣說身續大法。 不動佛， 對金剛部眷屬， 以自性宣說心續大法。 寶生佛， 對寶部菩薩菩薩眾， 以自性宣說功德續大法。 無量光佛， 對蓮花部菩薩菩薩眾， 以自性宣說語續大法。 不空成就佛， 對事業部眷屬， 以自性宣說事業續大法。 心意明顯為五種智慧， 非說非聞， 主尊面見心意明瞭， 稱為以自性宣說。 以三摩地意趣宣說。 導師宣說化身五種圓滿： "我這大金剛持導師， 教法精髓五大秘密續， 及其所攝外內密法， 以大智慧於心中解開， 以智慧風于喉中凝聚， 于舌上清晰分明陳列， 從齒間分別解說詞義。 善說六十支分韻律， 如大鵬展翅覆蓋總義， 如猛虎躍進劃分正文， 如龜行破除一切文字， 如獅子吼聲壓伏八乘， 如豹子潛行總攝口訣。 對七代佛眷屬大眾， 於三天界降下甘露大雨， 三種殊勝蓮花層疊之處。" 如是宣說。 從《離戲大明義續》中，這是五種圓滿的第八十三品。

།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག པོས་ཞུས་པ།ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དོན་བཤད་དང།། དེ་ཡི་དགོས་པ་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་པས། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ ཟུང་ཞིག།ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་དང།། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་དང།། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དཔེ་རྣམས་བསྟན།། དང་པོ་ངོ་བོ་བསྟན་པ་ནི།། རྒྱུ་ནི་ངོ་བོ་ཚོགས་པ་ཡིན།། དགོས་པ་རྒྱུ་རྐྱེན་ ཚོགས་པར་སྦྱོར།། ཅི་ཕྱིར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཟེར་ན།། ཀུན་ནས་དགོས་པ་ཚང་བས་ཕུན་སུམ་ཚོགས།། ངེས་ཚིག་གཏན་ཚིགས་བཅས་པ་ཡིན།། དབྱེ་བ་གོང་དུ་བསྟན་པ་བཞིན།། དཔེར་ན་རྒྱལ་བློན དམངས་དང་གསུམ།། གང་ལ་གང་ཚོགས་བཀའ་བགྲོས་འབྱུང།། དེས་མཚོན་ཕྱོགས་གཅིག་དཔེར་བསྟན་པའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔ།། སྨོས པའི་དགོས་པ་ཇི་ལྟར་ལགས།། མ་བསྟན་སྐྱོན་ཏུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ནི།། གང་ཟག་རིག་བཅོས་མ་ཡིན་པར།། སངས་རྒྱས ཞལ་ནས་གསུངས་པ་ཡིད་ཆེས་ཏེ།། མི་བསླུ་བདེན་པའི་གཏན་ཚིགས་དག་ཏུ་འགྱུར།། བསྟན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ནི།། བབ་ཅོལ་མ་ཡིན་དོན་དང་ལྡན་པར་ཡིད་ཀྱང་ཆེས།། འདུས་པའི་འཁོར ཚོགས་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ནི།། ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི།། ངེས་པར་སྟོན་པས་གསུངས་པར་ཡིད་ཀྱང་ཆེས།། གནས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གསུངས་པའི་དགོས་པ་ནི།། གཞན་དུ་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་མ་གསུངས པར།། ངེས་པའི་གནས་དེར་གསུངས་པར་ཡིད་ཀྱང་ཆེས།། དུས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ནི།། གནས་སྐབས་སྔ་ཕྱི་མ་བསྐལ་བར།། དུས་ཚོད་མཚུངས་ཤིང་ཟིན་པས་ཡིད་ཀྱང་ཆེས།། ཞེས གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔའི་དོན་བཤད་དགོས་པ་དང་བཅས་པའི་ལེའུ་སྟེ་གྱ་བཞི་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། རྒྱུད་རྣམས་དོན་བཤད་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་པས། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་མཐུན་པའི་དཔེ་རུ་བཤད།། རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་བསྟན་པ་ནི།། ཚིག་གི་རྒྱུད ཀྱི་ངོ་བོ་དང།། དོན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོའོ།

然後，秘密主又問道： "啊，世尊金剛持， 請解說圓滿之義， 並請宣說其必要。" 如是請問。導師回答道： "啊，世尊金剛持請善聽， 我將宣說圓滿的本質、 圓滿的詞義分類、 以及圓滿的比喻。 首先講述本質： 因是本質的聚集， 目的是因緣的結合。 為何稱為圓滿？ 因為一切需求具足故稱圓滿。 這是詞義及其理由。 分類如前所述。 比如國王、大臣、民眾三者， 各自聚集商議。 這是以一方面舉例說明。" 如是宣說。 秘密主又問： "五種圓滿， 宣說的必要是什麼？ 不宣說會有何過失？" 如是請問。導師回答道： "宣說導師圓滿的必要是： 非人為編造， 而是佛口親說令人信服， 成為不欺真實的理由。 宣說教法圓滿的必要是： 非隨意之說而是具義，令人信服。 宣說眷屬圓滿的必要是： 非眾人共有， 而是導師確實宣說，令人信服。 宣說處所殊勝的必要是： 非在他處宣說教法精髓， 而在確定處所宣說，令人信服。 宣說時間圓滿的必要是： 前後無間隔， 時間相應契合，令人信服。" 如是宣說。 從《離戲大明義續》中，這是解說五種圓滿之義及其必要的第八十四品。 然後，秘密主又問道： "啊，世尊金剛持， 請問如何解說諸續的含義？" 如是請問。導師回答道： "我將解說續的本質、詞義、 分類及相應比喻。 首先講述續的本質： 有言詞之續的本質， 有義理之續的本質。"

། དོན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡིན།། ཚིག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི།། མ་བསྣན་མ་ཕྲིས་མ་བྱས་དགོས་པ་ཚང།། གླེགས་བམ་ཚིག་གི་ཚོགས་སུ་བསྟན།། རྒྱུད ཀྱི་ངེས་ཚིག་རྣམ་པ་ལྔ།། འབྲེལ་དང་མ་ཚང་མེད་པ་དང།། ཡོངས་སུ་རྫོགས་དང་དཀྲུགས་པ་དང།། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རྒྱུད་དོ།། དབྱེ་བ་ཚིག་དང་དོན་རྒྱུད་གཉིས།། གོང་བཤད་བཞིན་དུ་ཤེས་པར བྱ།། འབྲེལ་བའི་དཔེ་ནི་དྲ་བ་བཞིན།། དགོས་པ་ཚང་བའི་ནོར་བུ་བཞིན།། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལྗོན་ཤིང་བཞིན།། དཀྲུགས་པས་ཐགས་ཀྱི་སྤུན་བཞིན་ནོ།། ངས་བསྟན་རྒྱུད་རྣམས་དེ་ལྟར་བཤད།། ཅེས་གསུངས སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། རྒྱུད་ཀྱི་དོན་བཤད་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གྱ་ལྔ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། གོང་བཤད་རྒྱུད་ཀྱི ལྡང་ཚད་བཤད་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། རྒྱུད་ཀྱི་ལྡང་ཚད་རྣམ་པ་བཅུ།། དབང་དང་དམ་ཚིག་གཉིས་སུ་བཤད།། དཀྱིལ་འཁོར ཕྲིན་ལས་གཉིས་སུ་བསྟན།། མཆོད་པ་རྣལ་འབྱོར་གཉིས་སུ་བཤད།། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་གཉིས་སུ་བཤད།། བསྙེན་པ་བསྒྲུབ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན།། ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ།། དབང་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྟན།། གཞི ལ་རྫོགས་ཚུལ་བསྟན་པ་དང།། རིམ་པས་བབས་ལུགས་བསྟན་པ་དང།། དབང་གི་དངོས་པོ་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་གཞི་ལ་རྫོགས་ཚུལ་ནི།། མི་རྟོག་འགྱུར་མེད་ཆོས་སྐུ་ལ།། མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་ལྔ གསལ།། རང་ལས་མི་གཞན་སྣང་བ་ནི།། རིན་ཆེན་འོད་འབར་སྐུར་གསལ་བའི།། ཉིད་ལས་མི་གཞན་དབང་གི་ཆུ་བོ་བཞི།། མ་སྐུར་གཞི་ལ་ཡེ་ནས་རྫོགས།། སྐུ་ལྔའི་ཐུགས་རྗེ་མ་འགགས་པར།། ཁྲག་འཐུང་ཧེ་རུ ལྔར་སྣང་བས།། ཐུགས་རྗེ་རང་བྱུང་དབང་གི་ཆུ་བོ་བཞི།། མ་བཙལ་གཞི་ལ་ཡེ་ནས་རྫོགས།། དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ལུས་ཅན་རང་སྣང་ལ།། དེ་ཉིད་ངང་ལ་གནས་ཤིང་ངང་དུ་གྲོལ།། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་དབང་གི་ཆུ་བོ བཞི།། མ་བཙལ་མ་བསྐུར་གཞི་ལ་ཡེ་ནས་རྫོགས།། དེས་མཚོན་གསུང་གི་ངོ་བོ་ནི།། རིན་པོ་ཆེ་ཡི་ཡི་གེ་ལྔ།། མ་བཙལ་གཞི་ལ་ཡེ་གནས་པས།། དཔའ་བོ་འབྲུ་ལྔ་དབང་གི་ཆུ་བོ་བཞི།། མ་བཙལ་མ་བསྐུར་གཞི་ལ ཡེ་ནས་རྫོགས།། དེ་ལྟ་བས་ན་གཞིའི་ཡེ་ཤེས་གཞན་ལ་རག་མི་ལུས་ཤིང་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་དབང་དུ་འགྲོ་མི་སྲིད་པའོ།

義理之續的本質是： 大自證智慧。 言詞之續的本質是： 不增不減未造作而具足必要， 以經卷文字集合呈現。 續的詞義有五種： 相連、無缺、 圓滿、交織、 圓滿故稱為續。 分類為言詞續和義理續兩種， 應如前所述理解。 相連的比喻如網， 具足必要如如意寶， 圓滿如樹木， 交織如織布線。 我所教授的諸續應如是解說。 這是《離戲大明義續》中解說續義的第八十五品。 然後，秘密主又問道： "啊，世尊金剛持， 請解說前述續的標準。" 如是請問。導師回答道： "金剛持請善聽， 續的標準有十種： 灌頂和誓言兩種， 壇城和事業兩種， 供養和瑜伽兩種， 咒語和手印兩種， 近修和成就兩種。 啊，金剛持， 灌頂分為三種： 在基礎上圓滿的方式， 次第降下的方式， 以及灌頂的實體。 首先，基礎上圓滿的方式是： 在無念不變法身中， 五種智慧明顯， 不離自性的顯現， 如寶光焰身明顯， 不離自性的四種灌頂之流， 未賜予而本來圓滿於基礎。 五身悲心無礙， 顯現為五飲血忿怒尊， 自生悲心的四種灌頂之流， 不求而本來圓滿於基礎。 即智慧身之自顯， 安住于本性中並於本性中解脫， 大智慧的四種灌頂之流， 不求不賜而本來圓滿於基礎。 由此類推，語的本質是： 五種寶貴文字， 不求而本來安住于基礎， 勇士五字的四種灌頂之流， 不求不賜而本來圓滿於基礎。 因此，基礎智慧不依賴他者，不可能受因緣支配。"

། རིགས་ཀྱི་བུ་རིམ་པས་བབས་ལུགས་བཤད་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྐུ་བཞིས་དེ་བཞིན་གཤེགས པ་ཀུན་སྣང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ།དབང་བཞི་རྫོགས་སུ་གནས་པ་སྟེ། མཁྱེན་པའི་སྟོབས་མི་འགགས་པས། གཞི་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཆོས་སྐུ་ལ། ཤེས་རབ་འགགས་པ་མེད་པའི་དབང་ཐོབ་པའོ།། ཤེས་རབ་འགགས་པ་ མེད་པའི་སྐུ་བཞི་ལས།གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་བའི་སྐུ་བཞི་ཤར་བའི་ཚེ། ཉིད་ལས་མི་གཞན་པའི་སྐུ་བཞིའོ།། ཞལ་གཟིགས་པས་ཐུགས་མཁྱེན་ཏེ། ཤེས་རབ་རིག་པའི་སྐུ་ལྔ་ལ། རང་དབང་ཡས་བབས་སུ་ཐོབ་ པའོ།། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་བཞི་ལས། སེམས་དཔའ་སེམས་མ་རང་དབང་ཡས་བབས་སུ་ཐོབ་པའོ།། ང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཤར་ཏེ། ཐུགས་གྱི་ཀློང་ནས་རང་ཆས་སུ་གནས་པས། ངས་མཐོང་ཞིང་གསལ་ཏེ། དེའི་ཚེ་ངས རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་དབང་སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཐོབ་བོ།། དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་རང་ལ་དབང་བཞི་རྫོགས་སུ་གནས་པས། རིམ་པས་རིག་པ་རྩལ་གྱི་དབང་འཐོབ་པར་འགྱུར་བར་ངས་ལུང་བསྟན ཏོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། དབང་གི་དངོས་གཞི་ནི་བསྐུར་ཐབས་གཉིས་ཏེ། ཁྱད་པར་གྱི་དབང་རྫས་བཞི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས། གཞི་རྫོགས་རིག་པ་རྩལ་དབང་དུ་བསྐུར བ་དང།ཐུན་མོང་གི་དབང་རྫས་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་གདམས་ངག་དང་སྦྲེལ་ཏེ། བསྐུར་ཞིང་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ།། ཁྱད་པར་གྱི་དབང་རྫས་བཞི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་གཞི་ རྫོགས་ཆེན་པོ་རིག་པ་རྩལ་དབང་དུ་བསྐུར་བ་དང།རྒྱུད་འཛིན་བུམ་པའི་དབང་ལྔ་སྟོང་ཉིད་དུ་བསྐུར་ཏེ། མཁའ་ཀློང་རྣམ་པར་དག་པའི་ངང་ན། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་མ་འགགས་པ། འོད་ཀྱི་བུམ་པ་ལྔར་གསལ་ཏེ། དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་བཞུགས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པས་ན།བུམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་དབྱིངས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ལས། དོན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རིག་སྟེ། དངོས་པོའི་མཐའ་ལས་ལོག་གོ།། རྒྱལ་པོ་རང་རྟགས་ཕྱག་ རྒྱའི་དབང་བསྐུར་ནི།བུམ་པ་ལྔའི་ཀློང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་བཞུགས་ལུགས་བཤད་དེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ལྔར་གསལ་ཞིང། ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་ལྔར་གསལ་བས། སྣོད་བཅུད་ དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཕྱག་རྒྱ་མ་བསྐྱེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་དང།ཕྱག་རྒྱ་གསལ་བའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔར་འགྱུར་བས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པ་ལ་ཡིན་པར་རིག་སྟེ། དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་མ་ལུས་པར་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་དག་པ་སྟེ། མཚན་མ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ།

善男子，次第降下的方式解說如下： 四種智慧身在如來普現智慧中， 四種灌頂圓滿安住。 以智慧力無礙， 在不變法身基礎上， 獲得無礙智慧灌頂。 從無礙智慧的四身中， 當所化眾生顯現四身時， 即是不離自性的四身。 以面見而心知， 於五種智慧覺性身， 自在由上而下獲得。 同樣，從四種部族中， 男女菩薩自在由上而下獲得。 我化身顯現， 從心界中自然安住， 我見而明瞭， 彼時我獲得剎那自在證悟智慧。 如是，三界一切眾生皆具足四種灌頂， 我授記他們將次第獲得覺性力用灌頂。 如是說道。 啊，金剛持請善聽， 灌頂的實體有兩種賜予方法： 依靠四種殊勝灌頂物， 賜予基礎圓滿覺性力用灌頂； 依靠四種共同灌頂物， 結合金剛上師的口訣， 賜予並獲得。 依靠四種殊勝灌頂物， 賜予大圓滿基礎圓滿覺性力用灌頂， 傳承持有者賜予五種空性寶瓶灌頂。 在虛空界清凈的狀態中， 智慧眼無礙， 明顯為五種光明寶瓶， 成為五如來安住的所依， 故稱為寶瓶。 本質示為法界空性， 意義了知為空性， 超越實體的邊際。 國王自相手印灌頂是： 解說五寶瓶中五如來安住方式， 智慧本性明顯為五智慧， 悲心本性明顯為五手印， 一切器世間和有情世間顯現為事物和相， 皆為未生起手印的五如來， 和明顯手印的五如來， 了知如來即是如來， 一切事物和相無餘清凈為身和智慧， 降伏一切相。

། རྒྱལ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་དབང་ནི། འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་ཏེ། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ལ་རྒྱལ་སྲིད་ནོར་བདུན ཡོད་པ་འདྲ་བར།རང་གི་ངོ་བོ་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་ཤིང། ཡོན་ཏན་ཅིར་ཡང་སྣང་བས། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུར་རིགས་སོ།། རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་ གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་གཞི་མ་འགགས་པས།ཡོན་ཏན་འཁོར་འདས་སུ་འབྱུང་ཞིང་ཉོན་མོངས་པ་མི་མདའ་བས། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་ཏེ་བཙུན་མོ་ལྟ་བུར་རིགས་ སོ།། རིག་པ་ཆོས་སྐུ་ལ་འགྲན་པའི་ཟླ་མེད་དོ།། རིག་པ་སྐུ་ལྔར་སྣང་ཡང་དོན་གཉིས་སུ་མེད་པས། ཡུལ་གྱི་མཚན་མ་ངང་གིས་བཅོམ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པས། དམག་དཔོན་ལྟ་བུར་རིགས་སོ།། རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱ་རྩོལ་མི་མངའ་བར་ཡོན་ཏན་རང་ལ་རྫོགས་ཏེ། ཐུགས་རྗེ་ཤུགས་ཀྱིས་འཆར་ལ། བརྗེད་པ་མེད་པའི་གཟུངས་ཐོབ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་ཏེ། རྟ རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུར་རིགས་སོ།། རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་མི་འདའ་བས། ངང་ལས་མ་གཡོས་པར་གནས་པས་བསམ་གཏན་ཏེ། གླང་པོ་ཆེ་ལྟ་བུར་རིགས་སོ།། རིག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དེ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད པས་ཤེས་རབ་ཏུ་གནས་ཤིང།རྩལ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་མི་འགག་པར་དཔྱད་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་ཏེ། འཁོར་ལོ་ལྟ་བུར་རིགས་སོ།། རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཐབས་མ་འགགས་ པས་དང།སྟོབས་མ་འགགས་པས་དང། ཐམས་ཅད་དུ་རེ་སྨོན་དུ་འགྱུར་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་དང། ཡེ་ཤེས་ལྡན་ཏེ། བློན་པོ་ལྟ་བུར་རིགས་སོ།། དེ་ལྟར་ ཚིག་དབང་བསྐུར་བས་རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཏེ།གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་མ་འགགས་པས་ཡོན་ཏན་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའོ།། དེ་ལྟར་རྟོགས་པའི་སྤྲོས་པ་ཆོད་དེ། སྤྲོས་པ་གཅོད་པའི་ཆོས་བཞིས། རྒྱུད་ཀྱི་ སྙིང་པོ་གསུམ་གྱི་ལྟ་བ་ལ་ཟློས་པས།དོན་གྱི་དགོངས་པ་བཞི་ལ་གནས་པས་ནི། དོན་བརྒྱད་རྫས་སུ་བསྟན་པའི་མཐུན་མོང་གི་རྫས་ལ་རག་མ་ལུས་ཏེ། ཐུགས་རྗེས་སེམས་ཅན་ལ་འོད་འཕྲོ་བའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ དེས་ནི་རིག་པའི་ཚན་ཉིད་རྟོགས་ཤིང།། རྩལ་མ་འགགས་པར་རྟོགས་པས། དབང་ཡེ་ཤེས་བཞི་རྫོགས་སུ་ཐོབ་པའོ།

七寶王權灌頂是： 七聖財，如同國王擁有七種王權之寶， 自性不住于任何處， 而顯現為各種功德， 是佈施波羅蜜多， 應知如同如意寶珠。 自覺智慧自性清凈， 一切生起之基無礙， 功德生於輪迴涅槃而無煩惱， 具足持戒波羅蜜多， 應知如同王后。 覺性法身無與倫比， 覺性雖顯為五身但無二， 自然降伏境相， 無有煩惱，具足忍辱波羅蜜多， 應知如同大將。 自覺智慧無有造作， 功德自圓滿， 大悲自然顯現， 獲得無忘陀羅尼，具足精進， 應知如同寶馬。 自覺智慧不離自性， 安住于本然不動，是禪定， 應知如同大象。 覺性法身無有偏頗， 安住于智慧， 力用分別智慧無礙觀察， 具足智慧波羅蜜多， 應知如同輪寶。 自覺智慧方便無礙， 力量無礙， 一切成為願望，是智慧功德， 如是所說的功德和智慧具足， 應知如同大臣。 如是賜予語言灌頂，在相續中生起證悟， 在究竟見中功德之門無礙， 功德遠離過失。 如是了悟斷除戲論， 以四種斷除戲論之法， 重複三種續部精華之見， 安住於四種意趣， 即八種意義作為實物示現的共同物品已無餘， 以大悲向眾生放光。 善男子，由此了悟覺性的特徵， 了悟力用無礙， 圓滿獲得四種灌頂智慧。

། ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ། ཐུན་མོང་གི་རྫས་ལ་བརྟེན་ནས་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པས་ཚིག་དབང་རིན པོ་ཆེ་སྟེ།ཕྱིར་དབང་རྫས་ལ་བརྟེན་ཏེ་བསྐུར། ནང་དུ་བག་ཆགས་ལུས་ལ་བསྐུར། སྐུ་གསུམ་བཞི་རྫོགས་སུ་ངོ་བསྟན་ནོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དབང་ནི་ཡེ་ཤེས་སྤྱི་བླུག་དང།། རྒྱལ་རྟགས་ཕྱག་རྒྱ་དང། རིག་པ་རྩལ་གྱི་ དབང་གསུམ་སྟེ།ཕྱིར་རྫས་ཀྱི་བུམ་པ་ལྔ་ལ་བརྟེན་ནས་དབང་བསྐུར། ནང་དུ་ལོངས་སྐུ་རང་ལ་གྲུབ་ལུགས་དང་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་རྫོགས་པར་བཤད་དོ།། ཕྱིར་ཕྱག་མཚན་དྲུག་ལ་བརྟེན་ཏེ་དབང་བསྐུར། ནང་ དུ་ད་ལྟ་ཚོགས་དྲུག་སྤྲུལ་པ་ཤར་ལུགས་དང།རྫོགས་ལྡན་གྱི་སྐབས་སུ་སྤྲུལ་སྐུ་བྱོན་ལུགས་སུ་བཤད་དོ།། ཕྱིར་དབང་རྫས་བཞི་ལ་བརྟེན་ལ་དབང་བསྐུར། ནང་དུ་ཆོས་སྐུའི་གནས་ལུགས་དང། རིན་པོ་ཆེའི་ སྦུབས་བཤད་དོ།། རིན་པོ་ཆེའི་གདམས་ངག་དང་འབྲེལ་བར་བཤད་དོ།། དེའི་རིམ་པ་ནི་ངས་བསྟན་པའི་ཡེ་ཤེས་བླ་མ་རུ་ཤེས་པར་བྱའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། རྒྱུད་ཀྱི ལྡང་ཚད་སྡོམ་དང།དབང་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གྱ་དྲུག་པའོ།།།། ད་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། དབང་གི་དོན་བཤད་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་ སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། དབང་གི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་མཐུན་པའི་དཔེ་བཤད་པ།། དབང་གི་ངོ་བོ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གཞན་དབང་དུ་མ་གྱུར་པའོ།། དབང གི་ངེས་ཚིག་ནི།འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངའ་མཛད་ཅིང་དབང་བསྒྱུར་བས་ནའོ།། དབྱེ་ན་ཐུན་མོང་དང་ཁྱད་པར་གོང་བཞིན་ནོ།། དཔེ་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་གླང་པོ་ཆེས་དབང་བསྐུར་བས་རྒྱལ་པོར་རང་ དབང་ཐོབ་སྟེ།རྒྱལ་ས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། དབང་གི་དོན་བཤད་པ་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་རྒྱ་བདུན་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་ བདག་པོས་ཞུས་པ།ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། དམ་ཚིག་གསང་བ་བཤད་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།

金剛持啊，依靠共同物品獲得灌頂，是珍貴的語言灌頂。 外在依靠灌頂物品授予，內在將習氣灌注于身， 圓滿示現三身四身。 善男子，灌頂有智慧總灌、 王權印記和覺性力用三種灌頂。 外在依靠五種寶瓶授予灌頂， 內在圓滿解說報身自成之理和五種具足的意趣。 外在依靠六種法器授予灌頂， 內在解說現在六識群生起之理， 以及圓滿時代化身降臨之理。 外在依靠四種灌頂物品授予灌頂， 內在解說法身的安住之理和珍寶的空間。 與珍貴教言相連而解說。 其次第應知為我所示的智慧上師。 如是宣說。 這是《離戲大明義續》中 總結續部的程度與戒律， 以及簡要宣說灌頂的第九十六章。 此後，復有秘密主請問： 啊啊，世尊金剛持， 請宣說灌頂的意義。 如是請問。 導師宣說： 金剛持，請善加諦聽。 我將解說灌頂的本質、詞義、 分類和相應比喻。 灌頂的本質是自生智慧不被他力所轉。 灌頂的詞義是：因為統御並掌控一切輪迴涅槃諸法。 分類如前所述有共同和殊勝兩種。 比喻是：如同國王被大象灌頂， 獲得王權自主，掌握王位。 如是宣說。 這是《離戲大明義續》中 明確宣說灌頂意義的第九十七章。 此後，復有秘密主請問： 啊啊，世尊金剛持， 請宣說密誓秘密。 如是請問。

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ངེས་པར་ཟུང་ཞིག། དམ་ཚིག་དབང་ལས་སྐྱེ་ བས་ན།། མ་བསྐུར་པ་ཡི་དབང་ཆེན་ལ།། བསྲུང་དུ་མེད་པའི་དམ་ཚིག་བཞི།། མ་ཉམས་ཡེ་བསྲུངས་གདེངས་དང་ལྡན།། ང་ཡི་དམ་ཚིག་གསང་བ་ནི།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ལ།། བསྲུང་བྱ་སྲུང་བྱེད་གཉིས་མེད པས།། ཉམས་དང་མ་ཉམས་གཉིས་སུ་མེད།། ཐེག་བརྒྱད་བཅོས་མའི་དམ་ཚིག་གྲངས།། མི་བསྲུང་བས་ན་མེད་ཅེས་བྱ།། འོག་མའི་དམ་ཚིག་ལས་གྲོལ་ཞིང།། རང་གི་སྒོ་གསུམ་ཡངས་པས་ན།། ཕྱལ་པ་ཞེས་སུ བཏགས་པ་ཡིན།། བསྲུང་དུ་མེད་པའི་དམ་ཚིག་ལ།། འདའ་མི་སྲིད་པའི་བསྲུང་ཐབས་ནི།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་གཅིག་པུ་ལས།། གཅིག་པུ་ཞེས་སུ་བཏགས་པ་ཡིན།། རང་གི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་པུ་ལ།། བྱ་བཙལ་མེད པར་ཡེ་བསྲུངས་པས།། ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་སུ་བཏགས་པ་ཡིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། དམ་ཚིག་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གྱ་བརྒྱད་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། དམ་ཚིག་དོན་བཤད་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། དམ་ཚིག་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་མཐུན པའི་དཔེ་རུ་བསྟན།། དང་པོ་ངོ་བོ་བཤད་པ་ནི།། འདའ་མི་སྲིད་པའི་ངོ་བོ་དེ།། བལྟ་བ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཡིན།། བསྲུང་བ་དོན་གྱི་ངེས་ཚིག་ཡིན།། འདའ་རུ་མེད་པའི་དམ་ཚིག་ཡིན།། མ་ནོར་ངེས་པའི་དམ ཚིག་ཡིན།། དེ་ལས་མི་འདའ་བས་ན་དམ་ཚིག་གོ།། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ།། བསྲུང་མཚམས་བཅས་པའི་དམ་ཚིག་དང།། བསྲུང་མཚམས་མེད་པའི་དམ་ཚིག་གོ།། གོང་དང་འོག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ།། དམ་ཚིག དོན་ལ་མི་འདའ་བ།། ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་ལས་མི་འདའ་ལྟར།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་དོན་ལས་འདའ་བ་མེད།། འདའ་མི་སྲིད་པའི་དམ་ཚིག་ཡིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད ལས།དམ་ཚིག་གི་དོན་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གྱ་དགུ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། དཀྱིལ་འཁོར་ཕྲིན་ལས་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།

導師宣說：善男子，請務必記住。 誓言生於灌頂， 對於未經灌頂的大灌頂， 有四種不可守護的誓言， 未破未守，具有信心。 我的密誓秘密是： 于自覺大智慧中， 無有所守能守二者， 故無有破與未破二者。 八乘偽造的誓言數目， 因不守護故稱為無。 解脫于下乘誓言， 自身三門廣大， 故名為放逸。 對於不可守護的誓言， 不可能違背的守護方法是： 唯有自覺智慧， 故名為唯一。 于自己唯一的智慧， 無有造作而本來守護， 故名為任運成就。 如是宣說。 這是《離戲大明義續》中 宣說誓言的第九十八章。 此後，復有秘密主請問： 啊啊，世尊金剛持， 誓言的意義如何解說？ 如是請問。 導師宣說：金剛持，請善加諦聽。 我將示現誓言的本質、詞義、 分類和相應比喻。 首先解說本質： 不可能違背的本質， 是自覺智慧的見解。 守護是意義的詞源。 是不可違背的誓言。 是無誤確定的誓言。 因不違背它而稱為誓言。 分類有兩種： 有守護界限的誓言， 和無守護界限的誓言。 應知上下之別。 誓言意義不可違背： 如一切不離虛空之性， 自覺智慧不離實義。 是不可能違背的誓言。 如是宣說。 這是《離戲大明義續》中 宣說誓言意義的第九十九章。 此後，復有秘密主請問： 啊啊，世尊金剛持， 曼陀羅事業如何？ 如是請問。

། སྟོན་པས་ བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། དང་པོ་དཀྱིལ་འཁོར་བཤད་པར་བྱ།། ངོ་བོ་དང་ནི་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་མཐུན་པའི་དཔེ་རུ་བཤད།། དབྱེ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཤད།། མཚོན་པ་བརྡའ་ཡི དཀྱིལ་འཁོར་དང།། དམ་ཚིག་ཏིང་འཛིན་དཀྱིལ་འཁོར་དང།། རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ།། ངོ་བོ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ།། མཚོན་པ་བརྡའ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ངོ་བོ་ནི།། བྲིས་དང་འབུར་དུ བཏོང་བ་ཡིན།། དམ་ཚིག་ཏིང་འཛིན་ངོ་བོ་ནི།། གང་བསྒོམ་ཡིད་ལ་གསལ་བ་ཡིན།། རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི།། སྐུ་གསུམ་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན།། རིག་པ་དཀྱིལ་ལ ཡེ་ཤེས་འཁོར།། ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་ཡིན།། གཙོ་བོ་དཀྱིལ་ལ་སེམས་དཔའ་ཡབ་ཡུམ་འཁོར།། ལོངས་སྐུའི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་ཡིན། ཀུན་གཞི་དཀྱིལ་ལ་ཚོགས་བརྒྱད་འཁོར།། སྤྲུལ་སྐུའི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག ཡིན།། དཔེ་ནི་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན།། བརྗོད་ལུགས་མང་ཡང་བསྡུས་པ་ཡིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། དཀྱིལ་འཁོར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དགུ་བཅུ པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། མ་བྲིས་མ་བསྐྱེད་མ་བསྒོམས་པར།། རང་བཞིན་གསལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ།། བྱ་རྩོལ་འདས་པའི་ཕྲིན་ལས ཀྱིས།། ཐོག་མ་མེད་པར་དོན་མཛད་དེ།། སྐུ་གསུམ་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ།། སྟོན་པས་སྐུ་གསུམ་དོན་མཛད་དེ།། སྐུ་ཡི་འོད་དང་གསུང་གི་འོད་ཟེར་ལས།། སྟོན་པས་སྐུ་གསུམ་རྩལ་དུ་གྲུབ།། བྱིན་རླབས་ངང གི་ཚིག་སྦྱོར་གྱིས།། ཕྲིན་ལས་འགྲོ་དོན་ཐོགས་མེད་མཛད།། བྱས་པ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ།། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཕྲིན་ལས་དོན་བཤད་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ངེས་ཚིག་ནི།། རང་བཞིན་བྱ་རྩོལ་ལས་འདས་པས།། སོ་སོའི་དོན་མཛད་ཕྲིན ལས་ཡིན།། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ།། རྩོལ་བ་ཡོད་དང་མེད་པའོ།

導師宣說：金剛持，請善加諦聽。 首先解說曼陀羅。 我將解說本質、詞義、 分類和相應比喻。 分類可說為三種： 表示符號的曼陀羅、 誓言三昧的曼陀羅、 自性任運成就的曼陀羅。 本質有三種： 表示符號的曼陀羅本質是 繪畫和浮雕。 誓言三昧的本質是 所修在意中明顯。 自性任運成就的曼陀羅是 三身佛的曼陀羅。 覺性為中心，智慧環繞， 是法身的本質和詞義。 主尊為中心，勇識父母環繞， 是報身的本質和詞義。 阿賴耶為中心，八識群環繞， 是化身的本質和詞義。 比喻如同日月星辰升起。 雖有多種說法，這是簡要敘述。 如是宣說。 這是《離戲大明義續》中 宣說曼陀羅的第一百章。 此後，導師又宣說： 金剛持，請善加諦聽。 不畫不生不修， 于自性明晰的曼陀羅中， 以超越造作的事業， 無始以來成辦利益。 在三身佛的曼陀羅中， 導師成辦三身之義。 從身光和語光中， 導師顯現三身之力。 以加持性的詞句， 無礙成辦利生事業。 無有造作而任運成就。 如是宣說。 復有秘密主請問： 請宣說事業的意義。 如是請問。 導師宣說：金剛持，請善加諦聽。 事業的本質是成辦事業的智慧。 事業的詞義是： 超越自性的造作， 成辦各自的利益即是事業。 分類有兩種： 有造作和無造作。

། རྩོལ་བྲལ་ཕྲིན་ལས་རྣམ་པ་བཞི།། ཆོས་སྐུ་དངོས་མེད་སྤྲོས་དང་བྲལ།། རྟོགས་པས་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི།། ཞི་བའི་ཕྲིན་ལས་ཞེས་སུ བྱ།། ཡོན་ཏན་ནོར་བུ་བཞིན་དུ་འབྱུང།། རྒྱས་པའི་ཕྲིན་ལས་ཞེས་སུ་བྱ།། ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཡང་དེ་ལས་འབྱུང།། ཐམས་ཅད་གནས་ཀྱང་དེ་ལ་གནས།། ཐམས་ཅད་ཐིམ་ཡང་དེ་ལ་ཐིམ།། ཐམས་ཅད་ལ་ཡང དབང་བསྐུར་པས།། དབང་གི་ཕྲིན་ལས་ཞེས་སུ་བྱ།། རིག་པ་དངོས་མེད་རྡོས་པའི་ཆོས་མེད་པས།། ཕྱོགས་མེད་གང་ལའང་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཆར།། ཐུགས་རྗེའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྣང་ཞིང་བསྡུས་པས་ན།། དྲག་པོའི ཕྲིན་ལས་ཞེས་སུ་གསུངས་པ་ཡིན།། བྱ་རྩོལ་མེད་པར་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས།། ཁམས་གསུམ་མཚན་མའི་མུན་པ་སེལ་བ་ལྟར།། ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིས།། བྱ་རྩོལ་མེད་པའི་ཕྲིན་ལས་ཆེན་པོ ཡིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཕྲིན་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་བྱ་རྩོལ་མེད་པའི་དོན་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གོ་གཅིག་པའོ།།།། དེ་ནས་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། མཆོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། ཆོས་ཉིད་དག་པའི་ཕོ་བྲང་དུ།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས མ་འགགས་ཤར།། ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་ལ་ཤར་བ་ཡིས།། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་འགྱུར།། ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་མཆོད་པ་ཡིན།། མཚན་རྫོགས་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་སར།། ཡབ་ཡུམ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས འཕྲོས།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་ངང་ལ་རོལ།། མ་འགགས་གཉིས་མེད་མཆོད་པ་ཡིན།། སྤྲུལ་སྐུའི་མཆོད་པ་རྣམ་པ་ལྔ།། མཆོད་རྫས་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག། སེམས་དཔའི་ཁྱིའུ་ཆུང་ལྔས་བླངས་ནས།། རིག་བྱེད་ངང་དུ གཉིས་མེད་ཐིམ།། རྒྱ་མཚོ་ཆུ་ཡི་འཕྲོ་འདུ་བཞིན།། མཆོད་པ་རྒྱུན་མི་ཆད་པའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།

無造作的事業有四種： 法身無實離戲論， 通過證悟平息一切戲論， 稱為寂靜事業。 功德如如意寶般生起， 稱為增長事業。 一切生起皆從此生， 一切安住皆於此住， 一切融入皆於此融， 對一切授予灌頂， 稱為自在事業。 覺性無實無堅固法， 無方無礙而顯現， 以大悲力顯現並攝收， 稱為忿怒事業。 如同無有造作的日光， 驅散三界相的黑暗， 以無礙的大悲， 成就無造作的大事業。 如是宣說。 這是《離戲大明義續》中 宣說事業自性無造作義的第一百零一章。 此後，秘密主請問： 啊啊，世尊金剛持， 供養瑜伽如何？ 如是請問。 導師宣說：金剛持，請善加諦聽。 在法性清凈宮殿中， 自覺智慧無礙顯現。 由智慧顯現於法界， 法界與智慧成無二。 智慧無二即是供養。 在具相金剛持之地， 四十二尊父母流出。 遊戲於五智之中， 無礙無二即是供養。 化身的供養有五種： 供品色聲香味觸。 由五小勇識取之， 融入于明覺無二中。 如海水的涌現收攝， 供養永不間斷。 如是宣說。

། དེ་ནས་ཡང་རྣལ་འབྱོར་གསུངས་པ།། སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ནི།། དོན་ལ་མོས་བྱེད་རྣལ་འབྱོར ཡིན།། རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོ་བསྒོམ་ལས་འདས་པར་རྟོགས།། རྟོགས་པའི་དོན་ལ་བྱ་རྩོལ་མི་མངའ་བར།། རང་གདངས་ཆེན་པོའི་ངང་ལས་གནས་པ་ཡིན།། རྣལ་འབྱོར་དབང་ཆེན་བྱ་རྩོལ་འདས་པ་ཡིན།། དེ་དོན རང་ལ་གནས་པ་ནི།། རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན།། རྣལ་འབྱོར་དག་གི་ངོ་བོ་ཡང།། གཉིས་སུ་མེད་པའི་དགོངས་པ་ཡིན།། རྣལ་འབྱོར་དག་གི་ངེས་ཚིག་ཀྱང།། བློ་དངོས་གཉིས་མེད་འབྱོར་པ་དང།། སྐུ་གསུམ གཉིས་མེད་འབྱོར་པས་འབྱོར་ཞེས་བྱ།། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ།། མིང་དང་དོན་དུ་ང་ཡིས་བཤད།། དོན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གོང་བསྟན་བཞིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། མཆོད་པ་དང་རྣལ་འབྱོར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གོ་གཉིས་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཇི་ལྟར་ལགས། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག།དང་པོ་སྔགས་ཀྱི་དོན་བཤད་པ།། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་སྔགས་དོན་ནོ།། ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་བསྟན།། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ།། གསང་སྔགས་རིག་སྔགས་གཟུངས་སྔགས་ གསུམ།། གསང་སྔགས་དག་གི་ངོ་བོ་ནི།། ཤེས་རབ་སྙིང་རྗེ་གཉིས་སུ་བསྟན།། རིག་སྔགས་དག་གི་ངོ་བོ་ནི།། ཤེས་རབ་དང་ནི་ཡེ་ཤེས་ཡིན།། གཟུངས་སྔགས་དག་གི་ངོ་བོ་ནི།། ཤེས་རབ་དང་ནི་ཏིང འཛིན་ཡིན།། སྔགས་གསུམ་དག་གི་ངེས་ཚིག་ནི།། ཤེས་སྐྱོབས་ཕྱིར་ན་དེས་བརྗོད་པའོ།། སྔགས་གསུམ་དག་གི་ཕྲིན་ལས་ནི།། གཞི་གནས་བག་ཆགས་སེལ་བ་དང།། མ་རིག་ལོག་ལྟ་སེལ་བ་དང།། འཕྲལ་བྱུང བག་ཆགས་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།

此後，又宣說瑜伽： 三身不可分離， 即是于義生信的瑜伽。 大瑜伽超越修行而證悟。 于證悟義無有造作， 安住于大自顯之中。 大自在瑜伽超越造作。 此義自然安住， 即是無上瑜伽。 瑜伽的本質 是無二的密意。 瑜伽的詞義是： 心與實相無二相應， 與三身無二相應故稱相應。 分類有兩種： 我說為名與義。 義的瑜伽如上所示。 如是宣說。 這是《離戲大明義續》中 宣說供養和瑜伽的第一百零二章。 此後，秘密主又請問： 咒語和手印如何？ 如是請問。 導師宣說：金剛持，請善加諦聽。 首先解說咒語的意義。 是最勝咒語的意義。 將闡述本質、詞義和分類。 分類有三種： 密咒、明咒、陀羅尼咒三種。 密咒的本質是 智慧和悲心二者。 明咒的本質是 智慧和本智。 陀羅尼咒的本質是 智慧和三昧。 三種咒語的詞義是： 為保護智慧而誦唸。 三種咒語的事業是： 消除基礎習氣、 消除無明邪見、 消除當下生起的習氣。 如是宣說。

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་ནི།། འགྱུར་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན།། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངེས་ཚིག་ནི།། མི་འདའ་བས་ན་ཕྱག་རྒྱ ཡིན།། དབྱེ་བ་ཕྱེ་དང་བསྡུས་པ་ཡིན།། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་རྩ་ལྔ་ཡོད།། འདི་རུ་བསྡུས་ཏེ་བཞི་བསྟན་པ།། ཆོས་ཉིད་མ་བྲལ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་བཤད།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས ལས་ཤར།། དབྱིངས་ཉིད་རིག་པ་དང་ལྡན་པས།། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི།། དམ་ཚིག་ཕྱག་རྒྱ་ཡིན་པར་བཤད།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་མ་འགགས་པ།། གསལ་བ་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིན།། ཐུགས་རྗེའི སྐུ་གཉིས་མི་འགག་པས།། རྟོག་མེད་ཐུགས་རྗེའི་དོན་འཛིན་པ།། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱར་ངས་བསྟན་པའོ།། ཕྱག་རྒྱའི་དཔེ་ནི་ནམ་མཁའ་དང།། རྒྱལ་པོས་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ་ལ།། དེ་ལས་འདའ་བར་མི་ནུས བཞིན།། གསང་སྔགས་མ་ཡིན་ཤེས་རབ་མ་འགགས་པའོ།། ཕྱག་རྒྱ་མ་ཡིན་ཐུགས་རྗེ་མ་འགགས་པའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གོ གསུམ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། བསྙེན་པ་བསྒྲུབ་པ་ཇི་ལྟར་ལགས།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། ལྟ་བ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་དེ།། ངོ་སྤྲོད་བཞི ཡི་གཏན་ལ་འབེབས།། རང་རིག་མཚན་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང།། དེ་ནི་བསྙེན་པའི་དོན་དུ་བསྟན།། ལམ་ལ་གནས་པ་ཉེ་བསྙེན་ཡིན།། ལམ་གྲོལ་གྱུར་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན།། ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་མཐར་ཕྱིན་པས།། བསྒྲུབ པ་ཆེན་པོར་གྱུར་པའོ།། གསང་སྔགས་མི་བཟླའ་དོན་ལ་བཞག། ཕྱག་རྒྱ་མི་བསྒོམ་མ་བསྐྱེད་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས།། བསྙེན་བསྒྲུབ་རྣམ་པ་གཉིས་བསྟན པའི་ལེའུ་སྟེ་གོ་བཞི་པའོ།

導師宣說： 大手印的本質是 不變的自性。 大手印的詞義是： 因不超越故為手印。 分類有詳細和簡略。 有四種手印和五根本。 此處簡略說四種： 不離法性的法身， 稱為大手印。 自覺智慧從法界顯現， 法界本具覺性， 法界與智慧無二， 稱為三昧耶手印。 自生智慧無礙， 明晰為法手印。 大悲二身無礙， 無念執持大悲義， 我說為事業手印。 手印的比喻如虛空， 如國王蓋上印章， 無法超越它一樣。 密咒非是無礙智慧。 手印非是無礙大悲。 如是宣說。 這是《離戲大明義續》中 宣說咒語和手印的第一百零三章。 此後，秘密主又請問： 親近成就如何？ 導師宣說：金剛持，請善加諦聽。 見解是自覺本智， 以四種指認確定。 親身體驗自覺的特徵， 這是為親近的意義。 安住于道是近親近， 道解脫即是成就， 道果圓滿， 即成大成就。 密咒不誦，安住于義。 手印不修，未生而任運圓滿。 如是宣說。 這是《離戲大明義續》中 宣說兩種親近成就的第一百零四章。

།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་ལུང་ཆེན་རྣམས།། བཤད་པའི་ཐབས་རྣམས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། ལུང་རྣམས་ཆེ་བ་ངས་བཤད་དེ།། སྟོན་པའི་ཞལ་ནས་གསུངས་པ་ལས།། གཞན་གྱི་ལུང་ལ་མ་བརྟེན་པར།། ལུང་གིས་ཡིད་ཆེས་པའི་ཆེ་བ དང།སྟོན་པའི་ཐུགས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ། དང་པོ་རྒྱུ་མེད་བར་དུ་རྐྱེན་མེད། ཐ་མ་མི་འགྱུར་བས། འགྱུར་མེད་ནམ་མཁའི་ལུང་གིས་ཆེ་བ་དང། ཉེས་པ་ཟད་པས་རྫུན་གྱི་ཚིག་སྨྲ་བར་མི་བྱེད་པས་རྫུན་མེད་པའི་ ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་བདེན་པའོ།། སྟོན་པ་མཁས་པའི་བདག་ཉིད་ལས།། ཚིག་དང་འབྲུ་གཉིས་དོན་སྡེབས་ལེགས།། དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་མི་འདའ་བས།། ཡིད་ཆེས་ལུང་གི་ཆེ་བའོ།། ངས་འཁོར་ཀུན་ལས འཕགས་གྱུར་པའི།། དགའ་རབ་རྡོ་རྗེའི་དོན་ཆེད་དུ།། སྟོན་པས་ཞལ་ནས་གསུངས་པ་ལ།། ལུང་མ་ནོར་བར་བྲིས་པ་ནི།། རིན་ཆེན་གསེར་གྱི་གླེགས་བམ་ལ།། བཻཌཱུར་ཡ་ནི་ཞུན་མ་ཡིས།། རང་ནན་དག་ཏུ་ལེགས བྲིས་པས།། ཚིག་གི་ལྷག་ཆད་མ་ཞུགས་སྟེ།། དེས་ནི་ལུང་གི་ཆེ་བའོ།། བསྐྱེད་དང་རྫོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ།། འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དགོངས་པ་ནི།། ལོ་མ་མེ་ཏོག་འབྲས་བུའི་ཚུལ།། ཐ་མི་དད་དུ བསྟན་པས་ནི།། གསང་སྔགས་ཀུན་དང་མཐུན་གྱུར་ཏེ།། གསང་སྔགས་སྤྱི་ལུང་མི་འགལ་བས།། གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་བཀའ་འདུས་པས།། ལུང་གི་ཡིད་ཆེས་ཆེ་བའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས།ལུང་གི་ཆེ་བ་ལྔ་བཤད་པའི་ལེའུ་སྟེ་གོ་ལྔ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ལུང་གི་དོན་བཤད་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་ སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། ལུང་གི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་ཐུན་མོང་དཔེ་རྣམས་བཤད།། རིགས་ཀྱི་བུ་ལུང་གི་ངོ་བོ་ནི། དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། དོན་གྱི ལུང་གི་ངོ་བོ་ནི།། མི་འགྱུར་སེམས་ཀྱི་ལུང་ཞེས་བྱ་སྟེ། རིག་པ་ཉིད་དོ།། ཚིག་གི་ལུང་གི་ངོ་བོ་ནི།། སྟོན་པའི་ཞལ་ནས་གསུངས་པ་ལས།། མ་བསྣན་མ་ཕྲིས་མ་བྱས་པའི་ཚིག་གོ།། ཚིག་གི་ལུང་ལ་གཉིས་ཏེ། སྙན ཁུང་ལས་རྒྱུད་པ་དང།མངོན་དུ་ཕྱུང་བའོ།། དེ་ལ་གཉིས་སྟེ། དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་ནོ།

此後，秘密主又請問： 啊！世尊金剛持， 請宣說由您親口所說 大教法的解釋方法。 如是請問。 導師宣說：金剛持，請善加諦聽。 我將解說教法的殊勝性： 依據導師親口所說， 不依賴他人的教法， 這是教法可信的殊勝性。 導師心意清凈， 初無因，中無緣，后不變， 故有如虛空不變的教法殊勝性。 過失已盡，不說虛妄之語， 故有無虛妄之語的真實性。 導師具有智慧， 詞句和字義配合得當， 不違背真如， 故有可信教法的殊勝性。 我為超勝一切眷屬的 喜金剛而宣說， 導師親口所說， 無誤記錄的教法， 書寫于金製經卷， 用熔化的琉璃 認真仔細地書寫， 無有文字的增減， 這是教法的殊勝性。 生起次第和圓滿次第三種 無有聚散的密意， 如葉、花、果一樣， 無有差別地宣說， 與一切密咒相應， 不違背密咒的共同教法， 集合一切密咒的教言， 這是教法可信的殊勝性。 如是宣說。 這是《離戲大明義續》中 解說五種教法殊勝性的第一百零五章。 此後，秘密主又請問： 啊！世尊金剛持， 請宣說教法的意義。 如是請問。 導師宣說：金剛持，請善加諦聽。 我將解說教法的本質、詞義、 分類、共同特徵和比喻。 善男子，教法的本質 將從分類的角度來闡述。 義的教法的本質 稱為不變心的教法，即覺性。 語的教法的本質是 導師親口所說， 未增未減未改的語言。 語的教法有兩種： 由耳傳承的和明顯宣說的。 這又分為兩種： 了義和不了義。

། ལུང་གི་ངེས་ཚིག་ནི། ཚིག་གི་དོན་མཚོན་པས་ལུང་ཞེས་བྱ། ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལུང་ཞེས་བྱ། ཟིན་པས་ལུང་ཞེས་ བྱ།བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱ་བས་ལུང། བཀྱེར་བདེ་བས་ཀྱང་ལུང། ཀུན་དང་འབྲེལ་དུ་བཏུབ་པས་ཀྱང་ལུང་ངོ།། དཔེ་ནི་རྒྱལ་པོས་བཀའ་སྩལ་པ་ལྟ་བུ། སྣོད་སྤྱད་ལུང་ནས་ཟིན་པ་ལྟ་བུ་དང། སྣོད་ལུང་མེད་ བཀྱེར་མི་བདེ་བ་ལས།ལུང་ཅན་བཀྱེར་བདེ་བ་ལྟ་བུ་དང། འདམས་ཀྱི་ཕུར་པ་ལྟ་བུའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ལུང་གི་དོན་བཤད་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གོ་དྲུག་ པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། མན་ངག་བཤད་ལུགས་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང ཞིག།མན་ངག་དོན་གྱིས་བཤད་ལུགས་ནི།། སྤྱི་དོན་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིས་བཤད།། ལོ་རྒྱུས་དོན་དང་རྩ་བའི་དོན་དུ་བཤད་པའོ།། ཚིག་གི་དོན་དུ་བཤད་པ་དང།། ཡོ་གའི་དོན་དུ་བཤད་པ་དང།། དགོས་ཆེད་ཀྱི་དོན་དུ་ བཤད་པའོ།། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་ལ་གསུམ་སྟེ། གང་ཟག་དག་གིས་འཕྲལ་ལ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར།། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་རྒྱུད་པས་བཤད།། སངས་རྒྱས་ཞལ་ནས་གསུངས་པ་ཡིད་ཆེས འགྱུར།། ངེས་པ་དོན་གྱི་འཁོར་ཡིན་པས།། རིག་འཛིན་བརྡ་ཡི་བརྒྱུད་པས་བཤད།། ལྡེམ་པོའི་དོན་ལ་དགོངས་པ་མ་ཡིན་པར།། ངེས་པའི་དོན་དུ་གསུངས་པའི་ཡིད་ཆེས་འགྱུར།། དེ་བཞིན་བཤད་པའི་དུས་སུ་གང ཟག་རྣ་བར་བརྒྱུད་ནས་བཤད།། བརྒྱུད་པ་འབྲེལ་མ་ཆད་པས་ངེས་པར་ཡིད་ཆེས་འགྱུར།། རྩ་བའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ནི།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོར་བཤད།། ཚིག་གི་དོན་དུ་བཤད་པ་ནི།། བྱིན རླབས་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་བསྡེབ་པ་སྟེ།། སྐུ་གསུམ་རྒྱལ་བའི་བཤད་ལུགས་ཡིན།། མཚོན་བྱེད་ཚིག་གིས་ངེས་པའི་དོན་བཤད་པས།། གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ།། ཡོ་གའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ནི།། ཐེག་པའི ལ་ཤན་ཕྱི་ལ་བཤད།། དེ་ཡང་དོན་གསལ་འདིར་བསྟན་བཞིན།། དགོས་ཆེད་དོན་དུ་བཤད་པ་ནི།། འཁྲུལ་པ་གསུམ་པོ་རབ་འབྲིང་རིམ་པས་གྲོལ།། རིན་ཆེན་སྦུབས་སུ་གྲུབ་མཐའ་རྫོགས་པར་བསྟན།། ཞེས གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། མན་ངག་དགོས་ཆེད་ལྔས་བཤད་པའི་ལེའུ་སྟེ་གོ་བདུན་པའོ།

教法的詞義是： 因為表示詞語的意義，故稱為教法。 因為使人相信，故稱為教法。 因為能夠掌握，故稱為教法。 因為易於理解，故稱為教法。 因為便於攜帶，故稱為教法。 因為能與一切相連，故稱為教法。 比喻是：如同國王的詔令； 如同容器把手被握住； 如同無把手的容器不易攜帶， 而有把手的容器易於攜帶； 如同泥土中的木樁。 如是宣說。 這是《離戲大明義續》中 解說教法意義的第一百零六章。 此後，秘密主又請問： 啊！世尊金剛持， 口訣應如何解說？ 如是請問。 導師宣說：金剛持，請善加諦聽。 口訣的意義解說方法是： 以五種總義來解說。 即歷史意義、根本意義的解說、 詞義的解說、瑜伽意義的解說、 以及目的意義的解說。 歷史意義有三： 並非由個人臨時創作， 而是傳承三世諸佛的密意而解說， 因是佛陀親口所說而可信。 因為是了義的眷屬， 故由持明者以密語傳承而解說， 並非意指隱晦之義， 而是宣說了義，因此可信。 同樣，在解說時由個人耳傳而解說， 因傳承未曾間斷而確實可信。 根本意義的解說是： 解說為自性大智慧。 詞義的解說是： 加持、本質、詞義的組合， 這是三身佛陀的解說方法。 以表示的詞語解說確定的意義， 應如前所述般理解。 瑜伽意義的解說是： 對外解說乘的差別， 也如此處所示的明義。 目的意義的解說是： 三種迷惑依上中下次第解脫， 在珍寶容器中圓滿宣說宗義。 如是宣說。 這是《離戲大明義續》中 以五種目的解說口訣的第一百零七章。

།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། མན ངག་རྣམ་གསུམ་མཛོད་གྱུར་ཇི་ལྟར་ལགས།ཞེས་ཞུས་པས་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་དང་གསུམ་གྱི་མཛོད།། མན་ངག་ཀུན་གྱི་གཞི་ཡི་གནས་ ལུགས་དང།། དེ་བརྗོད་ཚིག་གི་མན་ངག་དང།། ཚིག་དང་དོན་སྦྱོར་མན་ངག་གསུམ།། བསྡུས་པའི་མན་ངག་ཚིག་གསུམ་པ།། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་མཛོད་ནས་ཕྱུང།། སྙིང་པོ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ།། ཞེས་གསུངས སོ།། ཡང་གསུངས་པ། མན་ངག་དོན་གྱི་ངོ་བོ་དང།། མིང་གི་ངེས་ཚིག་བསྟན་པ་དང།། དེ་ཡི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟར་དཔེ་དང་བཅས་པ་བསྟན།། དེ་ཡི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི།། ཚིག་དང་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱ།། དོན་གྱི་མན ངག་ངོ་བོ་ནི།། ཁོང་ནས་གབ་སྦས་དོན་འབྱིན་པ།། སྟོན་པ་རྡོ་རྗེ་ཐུགས་ལ་གནས།། གསལ་བར་ཞལ་དུ་བརྗོད་པའོ།། ཚིག་གི་མན་ངག་ངོ་བོ་ནི།། ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་ཚིག་དོན་ཀུན།། མ་ནོར་དོན་དང་ཁྲིགས བསྡེབས་ནས།། བདེ་བླག་རྟོགས་ཕྱིར་དཀར་ཆག་མནན།། ཚིག་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན།། ངོ་བོ་དབྱེ་བ་དེ་བསྟན་ནོ།། དེ་ཡི་ངེས་ཚིག་བསྟན་པ་ནི།། ཚིག་ཆུང་དོན་ཆེའི་མན་ངག་གོ།། ངེས་དོན་གདམས་ངག གང་ཡིན་པ།། བརྗོད་བྲལ་གསང་ཕྱིར་མན་ངག་གོ།། ངེས་ཚིག་གཏན་ཚིགས་བཅས་པ་ཡིས།། མ་ཡིས་གདམས་པ་བུ་ལ་སྨྲས་པ་བཞིན།། སྤྱིར་ན་རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་གསུམ།། རྗེ་བློན་འབངས་དང་འདྲ་བར བཤད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། མན་ངག་དོན་བཤད་པའི་ལེའུ་སྟེ་གོ་བརྒྱད་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། མན་ངག་ལུང་གི་ས་ལམ་དང།། ཕ རོལ་ཕྱིན་པ་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ།། ས་ལ་སྦྱང་དུ་མེད་པ་ཡིན།། ལམ་ལ་བགྲོད་དུ་མེད་པ་ཡིན།། ཕ རོལ་ཕྱིན་བཅུ་སྤྱད་དུ་མེད།། འོན་ཀྱང་ཐེག་པ་སྤྱི་དང་སྒོ་བསྟུན་པས།། སྦྱང་དུ་མེད་པའི་ས་རིམ་དང།། བགྲོད་དུ་མེད་པའི་ལམ་རིམ་དང།། སྤྱོད་དུ་མེད་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་སྤྱད།། ཅེས་གསུངས སོ།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། སྦྱང་དུ་མེད་པའི་ས་རིམ་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།

此後，秘密主又請問： 啊！世尊金剛持， 三種口訣藏如何？ 如是請問后，導師宣說： 金剛持，請善加諦聽。 身、語、意三藏， 一切口訣的基本狀況， 表達它的詞語口訣， 以及詞義結合的口訣三種。 簡要的三句口訣， 從身語意藏中取出。 應知為三種精要。 又說： 口訣的本質、 名稱的詞義解說、 及其差別如何以及比喻的解說。 其分類的解說是： 應知為詞和義。 義的口訣本質是： 從內部揭示隱藏的意義。 存在於導師金剛心中， 明確地用語言表達。 詞的口訣本質是： 口中所說的一切詞義， 不錯誤地與意義相符合后， 為易於理解而製作目錄。 是使詞義明晰的方法。 這就是本質的分類解說。 其詞義解說是： 詞少義大的口訣。 凡是了義的教誡， 因為秘密而不可言說，故為口訣。 以詞義和理由， 如母親對兒子所說的教誡。 一般而言，續、教法、口訣三者， 被解說為如君臣民。 如是宣說。 這是《離戲大明義續》中 解說口訣意義的第一百零八章。 此後，秘密主又請問： 請宣說口訣教法的地道和 波羅蜜多。 如是請問。 導師宣說：金剛持，請善加諦聽。 在大圓滿口訣中， 地是不可修的， 道是不可行的， 十波羅蜜多是不可行的。 然而，為適應一般乘的門徑， 修不可修的地位， 行不可行的道次第， 行不可行的波羅蜜多。 如是宣說。 此後，秘密主又請問： 請宣說不可修的地位。 如是請問。

། རྫོགས་ཆེན་ཆོས་ཉིད་ས་གཅིག་པ།། ཡོན་ཏན་རྟོགས་ཚུལ་བཅོ་ལྔ་བརྩིས།། རྒྱུད་ལུང་སྤྱི་ཡི ཁོག་དོན་ཀུན་བཀྲོལ་ནས།། ངོ་སྤྲོད་རྣམ་བཞིས་ཚེ་འདིར་བདེན་པ་མཐོང།། དེ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ཞེས་བྱ།། མན་ངག་དོན་གྱིས་བློ་ཡི་ཐེ་ཚོམ་བསལ།། རང་གི་རྒྱུད་ལ་ངེས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས།། དྲི་མ་མེད་པའི ས་རུ་བཏགས་པ་ཡིན།། གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཉིད་ཡེ་ཤེས་སུ་དབང་དུ་འདུས་སྟེ། དེ་ཉིད་རྩལ་དུ་ཤེས་པས་དོན་བརྗོད་རག་མ་ལུས།། བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་དེ་དོན་ཀུན་ཏུ་སྒྲོགས།། ལྔ་པ་དུག་ལྔ་དུག་གསུམ ནང་དུ་དག།དྲུག་པ་སྦུབས་གསུམ་སྐབས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་གསལ།། བདུན་པ་ཐེགས་བརྒྱད་དོན་ལས་རབ་ཏུ་འཕགས།། བརྒྱད་པ་རང་གི་དོན་ལས་མ་གཡོས་མཁྱེན།། དགུ་པ་ཡོན་ཏན་རང་ལ་རྫོགས་པར་ མཁྱེན།། བཅུ་པ་ཆོས་རྣམས་གང་ལའང་ཐོགས་མེད་མཁྱེན།། བག་ཆགས་སྦུབས་སུ་རྟོགས་པ་སྐྱེ་ལུགས་ཡིན།། རྟོགས་ལྡན་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་འགགས་པའི་ཚེ།། ཆོས་ཉིད་ཀློང་དུ་ཡེ་ཤེས་འོད་དུ་གསལ།། བཅུ རྫོགས་གཅིག་ལ་གནས་པ་ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་ས།། དེ་ཉིད་རང་སྣང་ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་ཁོང་ནས་ཤར།། ཤེས་རབ་སྐྱེས་པའི་སྟོབས་ཀྱི་སྐུར་གསལ་བ།། ཚོམ་བུ་ལྔ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་དྲུག་ཤར།། གསལ་ལ་མི་གནས་པདྨ ཅན་གྱི་ས།། གསུང་གི་ངོ་བོ་རང་བྱུང་ཡི་གེ་དྲུག། ལྗགས་ལས་འོད་འཕྲོས་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་གྱུར་པས།། བཅུ་གསུམ་ཡི་གེ་འཁོར་ལོ་ཚོགས་ཆེན་ས།། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡི་འགྲོ་དོན་རྫོགས་མཛད་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་བཅུ བཞིའི་ས་རུ་བཞག།ཡེ་ཤེས་སྦུབས་སུ་རྫོགས་སངས་རྒྱས་པ་ཡིས།། ཐུགས་རྗེས་གནས་ནས་སྒྲོལ་ཞིང་རང་རང་གཞི་ལ་སྦྱོར།། གསང་བའི་དོན་གྱིས་སྦྱོར་སྒྲོལ་ཞེས་སུ་བཏགས།། རང་བྱུང་ཚིག་ལྔ་ཞི་བ་མྱ་ངན་ འདས།། རིན་ཆེན་སྦུབས་སུ་སྐུ་ལྔ་ཀློང་ནས་འཁྱིལ།། དཔེར་ན་གནམ་སྟོང་ཟླ་བ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱང།། ཉི་མའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟླ་བ་མི་སྣང་བ།། ཚེས་གཅིག་དགོང་ནས་བཅོ་ལྔ་རྫོགས་གྱུར་ཏེ།། དེ་ནས་ཟླ་བ་སྐྱེ་བ མེད་པ་ལྟར།། རིན་ཆེན་སྦུབས་སུ་འདུ་འབྲལ་མེད་ཀྱིས་ཀྱང།། འཁྲུལ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དངོས་སུ་གསལ་མ་ནུས།། དང་པོའི་ས་ནས་བཅོ་ལྔ་ཡོངས་རྫོགས་ཏེ།། དེ་ལས་ཡར་གཤེགས་དགུ་ལ་ཤུལ་མི་མངའ།། ཉི་ཤུ རྩ་གཅིག་སུམ་ཅུ་རྩ་སོགས་རྣམས།། བཅོ་ལྔའི་འདུག་ཚུལ་ཡོན་ཏན་ཟུར་ཙམ་ཡིན།། བརྩི་བ་མས་བརྩི་ཤེས་པ་ཐད་ཀར་ཆོད།། གཟིགས་པ་མ་འགགས་ཡས་གཟིགས་ཏེ།། རྣམ་རྟོག་མི་མངའ་ས་ལེར་མཁྱེན པའོ།

大圓滿法性唯一地， 計算證悟功德的十五種方式。 解開一切續典和教法的總體要義后， 通過四種介紹在今生見到真諦。 這稱為極喜地。 通過口訣的意義消除心中的疑惑， 在自相續中生起確定的智慧， 稱為離垢地。 第三發光地是心性智慧得到自在， 由於了知其力用而無餘宣說其義。 第四焰慧地宣說一切義理。 第五五毒和三毒內部清凈。 第六三蘊階段的三身明顯。 第七遠遠超越八乘的意義。 第八不離自利而了知。 第九完全了知自身的功德。 第十對一切法無礙了知。 習氣蘊中生起證悟是生起的方式。 有證悟者的迷亂現象止息時， 法性界中智慧之光明顯。 第十一遍光地安住於一中。 因為那是自己的顯現，所以了知從內心生起。 由智慧生起的力量而顯現為身， 五蘊中六種法眼生起。 明而不住的蓮花地， 語的本質是自生的六字。 從舌頭放光變成化身， 第十三大集會文字輪地。 化身圓滿利益眾生事業， 安立為第十四金剛持地。 在智慧蘊中成佛， 以大悲從基地解脫並使各自迴歸基礎。 以秘密義稱為結合解脫。 自生五字寂靜涅槃， 寶藏蘊中五身從界中旋轉。 比如雖然滿月在空中， 但因太陽的力量而月亮不顯現。 從初一傍晚到十五圓滿， 此後月亮不再生起一樣。 雖然在寶藏蘊中無聚無散， 但因迷亂的力量而無法真實明顯。 從初地到十五地圓滿， 超越此者九地無軌跡。 二十一地、三十一地等， 只是十五地安住方式功德的一部分。 計算是從下往上算，了知是直接證得。 觀照無礙從上觀照， 無分別而明瞭了知。

། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས།། ས་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ། ལམ་ལྔ་འཁྲུགས་པའི་བསྡེབ་དང། སའི་རིམ་པ་དངོས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གོ་དགུ་པའོ།།།། དེ ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ས་ཡི་དོན་བཤད་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དབྱེ་ བ་དང།། མཐུན་པའི་དཔེ་རུ་བསྡུས་ལ་བཤད།། ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ་ས་ཡི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ནི། ཆོས་ཉིད་མི་འགྱུར་བའོ།། མཐོ་དམན་གྱི་ངོ་བོ་ནི། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེ་ཆུང་ངོ།། ས་ཡི་དབྱེ་བ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་ས དང་འདས་པའི་སའོ།། འདས་པའི་ས་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ས་དང། ཐེག་པ་འོག་མའི་སའོ།། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ས་ལ་ཐུན་མོང་དང་ཁྱད་པར་རོ།། ཁྱད་པར་འདིར་བསྟན་པའོ།། ངེས་ཚིག་ནི་མི་འགྱུར གནས་པའི་ཕྱིར་སའོ།། དཔེ་ནི་མ་འདྲེས་ལ་རྫོགས་པ་མཆོད་རྟེན་གྱི་ཁྲི་འཕང་ལྟ་བུའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། སའི་དོན་བཤད་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱ་ཐམ པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། བགྲོད་ཅིང་འཇུག་ཏུ་མེད་པ་ཡི།། ལམ་གྱི་རིམ་པ་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།

如是說。 從《離戲大明義續》中， 地和波羅蜜多、五道混亂的編排，以及地的次第真實宣說品，即第九十九品。 然後，秘密主又問道： "啊！啊！世尊金剛持， 請宣說地的意義。" 如是請問。 導師回答道： "金剛持，請好好聽著。 我將從本質、定義、分類， 以及相應的比喻來概括解說。 善男子啊，地的意義的本質是：不變的法性。 高低的本質是：智慧和悲心的大小。 地的分類是：世間地和出世間地。 出世間地分為兩種：大乘地和小乘地。 大乘地有共同的和特殊的。 這裡講的是特殊的。 定義是：因為不變而安住，所以稱為地。 比喻是：如同未混雜而圓滿的佛塔臺階。" 如是說。 從《離戲大明義續》中， 宣說地的意義品，即第一百品。 然後，秘密主又問道： "啊！啊！世尊金剛持， 請宣說無法行進和進入的 道的次第。" 如是請問。

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ལག ན་རྡོ་རྗེ་ངེས་པར་ཟུང་ཞིག་ལམ་མེད་ལམ་དུ་འཇུག་པ་རྣམས་ལམ་གྱི་ནད་ཆེ་བ།ཕྱིན་པར་འདོད་པ་རི་དགས་སྨིག་རྒྱུར་བསྙེགས་པ་འདྲ། དེ་བས་ངེས་པའི་ལམ་མ་ཡིན།། བགྲོད་མེད་ལམ་ལ་རབ་གནས་ པའི།། འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དགོངས་པ་ལས།། མ་ནོར་ངེས་པའི་ལམ་ཆེན་གཅིག། བགྲོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས།། རྩོལ་བས་འགྲོ་བས་ཡེ་ཤེས་མཐའ་ལ་རིང།། འཇུག་དུ་མེད་དོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས ལམ།། འཇུག་པའི་རྩོལ་བས་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་རུ་ལྷུང།། འོན་ཀྱང་མ་བཤད་གོ་བར་མི་འགྱུར་བས།། བགྲོད་མེད་ལམ་གཅིག་རྟོགས་པའི་ཐབས།། སྒྲ་མཐུན་དོན་འཕགས་ལམ་ལྔ་བཤད།། བླ་མར་བསྙེན་བཀུར ཡོངས་རྫོགས་ནས།། དམ་པའི་དྲུང་ན་གནས་པ་ནི།། ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་དེ་ལ་བྱ།། བླ་མས་དམ་པའི་དོན་བཤད་དེ།། གདམས་ངག་གཉིས་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱོར།། སྦྱོར་པའི་ལམ་དུ་ང་ཡིས་བཤད།། ངོ་སྤྲོད་རྣམ་པ བཞིའི་སྒོ་ནས།། ཚེ་འདིར་ངེས་པའི་བདེན་པ་མཐོང།། མཐོང་བའི་ལམ་དུ་ང་ཡིས་བཤད།། བསྒོམ་དུ་མེད་པའི་བསྒོམ་པ་དང།། བསྒོམ་དུ་ཡོད་པའི་མེད་པ་གཉིས།། འདུ་འབྲལ་མེད་པར་གནས་པ་ནི།། བསྒོམ པའི་ལམ་དུ་ང་ཡིས་བསྟན།། སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་གདེང་ཆེན་བཞི།། མི་གནས་ཚུལ་གྱིས་མཐར་ཕྱིན་པས།། མཐར་ཕྱིན་ལམ་དུ་ང་ཡིས་བཤད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོད་བྲསལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། འབྲས་བུ་ངེས་པའི་ལམ་ལྔ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱ་དང་གཅིག་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ལམ་གྱི་དོན་བཤད་གསུངདུ གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། གསང་བའི་བདག་པོ་ངེས་ཟུང་ཞིག། ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་མཐུན་པའི་དཔེ་རུ་བཤད།། ངས་བསྟན་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ནི།། འདུ་འབྲལ་མེད་པའི རྣལ་འབྱོར་ཡིན།། ལམ་གྱི་ངེས་ཚིག་བསྟན་པ་ནི།། གཞན་དུ་བགྲོད་ཅིང་འཇུག་ཏུ་མེད།། མི་འབྲལ་གནས་པས་ལམ་ཞེས་བྱ།། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ།། རྒྱུ་ཡི་ལམ་དང་འབྲས་བུ་ངེས་པའི་ལམ།། དཔེ་ནི འཇིག་རྟེན་ལམ་དང་འདྲ།། རྩོལ་བྲལ་ལམ་གྱི་མཚོན་དཔེ་ནི།། མཁའ་ལ་ཁྱུང་ཆེན་ལྡིང་བ་འདྲ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ལམ་གྱི་དོན་བཤད་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱ་དང གཉིས་པའོ།

導師回答道： "金剛手，請仔細聽好。那些在無道中入道的人，道上的病很大。 想要到達的人，如同鹿追逐海市蜃樓。 因此，這不是確定的道。 安住于無法行進的道中， 從無聚無散的密意中， 有一條不錯誤的確定大道。 無法行進的法性即菩提心， 以努力而行，離智慧的邊際很遠。 無法進入的是自覺智慧之道， 以進入的努力會落入苦的邊際。 然而，不說就不會理解， 爲了領悟無法行進的唯一道， 我將解說名稱相同而意義殊勝的五道。 圓滿親近供養上師， 安住于聖者身邊， 稱為資糧道。 上師解說聖者的意義， 將二種教授的意義相結合， 我說這是加行道。 通過四種介紹， 在今生見到確定的真理， 我說這是見道。 無可修的修行和 有可修的無修二者， 無聚無散地安住， 我說這是修道。 佛陀密意的四種大確信， 以無住的方式圓滿， 我說這是究竟道。" 如是說。 從《離戲大明義續》中， 宣說果位確定的五道品，即第一百零一品。 然後，秘密主又問道： "啊！啊！世尊金剛持， 請宣說道的意義。" 如是請問。 導師回答道： "秘密主，請仔細聽好。 我將從道的本質、定義、 分類和相應的比喻來解說。 我所說的道的本質是： 無聚無散的瑜伽。 道的定義是： 無法向他處行進和進入， 因不分離而安住，所以稱為道。 分類有兩種： 因之道和果位確定之道。 比喻如同世間的道路。 無努力之道的比喻是： 如同大鵬鳥在空中翱翔。" 如是說。 從《離戲大明義續》中， 宣說道的意義品，即第一百零二品。

།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། རྩོལ་བསྒྲུབ་དག་ལས་འདས་པ་ཡི།། སྤྱད་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡི།། འབྲས་བུ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་བཅུ།། སྒྲ མཐུན་དོན་འཕགས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་བཅུ།། ཟིན་པས་རྩོལ་པའི་ནད་སྤངས་པ།། ལྷུན་གྱིས་གནས་པས བཞག་པ་ཡིན།། སྙིང་པོ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པས།། རྩོལ་བའི་བསམ་པས་དབྱིངས་མི་བསྐྱོད།། བསམ་གཏན་ཏིང་འཛིན་སངས་རྒྱས་སྐུ་ལ་བསྒྲིབས།། སངས་རྒྱས་སྐུ་ནི་མ་སྒྲིབས་ཀུན་ཏུ་གསལ།། ལྷུན་གྲུབ་ཆེན པོར་མ་རྟོགས་པ།། ངེས་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་མིན།། ཡང་དག་ངེས་པའི་དོན་ཆེན་དེ།། ངོ་བོ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ།། ཡོན་ཏན་སྣང་བ་ཕྱོགས་མེད་ཤར།། ཤར་ཡང་རང་རིག་རྣམ་པར་དག། དེ་ཉིད་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ ཕྱིན།། དྲི་མེད་རྣམ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕ་རོལ་ཕྱིན།། འགྲན་ཟླ་མེད་པས་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན།། བརྗེད་པ་མེད་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཕ་རོལ་ཕྱིན།། གཡོ་བ་མེད་པས་བསམ་གཏན་ཕ་རོལ་ཕྱིན།། འགག་པ་མེད་པས ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན།། གཏི་མུག་མ་རིག་མེད་པས་དེ་བཞིན་ནོ།། བྱ་རྩོལ་མི་མངའ་ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན།། སྐད་ཅིག་སྤྱོད་པས་སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན།། ཡོན་ཏན་རང་ལ་རྫོགས་པས་སྨོན་ལམ་ཕ་རོལ ཕྱིན།། གཞི་གནས་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་ཡེ་ཤེས་ཕ་རོལ་ཕྱིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུའི་སྤྱོད་པའི་ལམ་གཞི་རྫོགས་སུ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱ་དང གསུམ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། དོན་གྱིས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་བཅུ།། དེ་ཡི་དོན་བཤད་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག།ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་དང།། ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་མཐུན་དཔེ་རྣམས།། བསྡུས་ཏེ་དོན་དུ་གསལ་བར་བཤད།། དང་པོ་ངོ་བོ་བཤད་བྱ་བ།། རྣམ་གྲངས་ངེས་པའི་དོན་ ལ་བཞག།དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པ་ཡིན།། ངེས་ཚིག་གཏན་ཚིག་བཅས་པ་ནི།། མི་གནས་མཐར་རྫོགས་ཕ་རོལ་ཕྱིན།། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདུས།། རྒྱུ་ཡི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དང།། འབྲས་བུའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ པའོ།

然後，秘密主又問道： "啊！啊！世尊金剛持， 超越努力修行的， 無需實踐而任運成就的， 果位波羅蜜多十種， 請宣說其名同義殊的意義。" 如是請問。 導師回答道： "金剛持，請好好聽著。 大波羅蜜多十種， 已掌握而捨棄了努力的病， 因任運安住而安立。 本性本來即是佛， 不以努力的心念動搖法界。 禪定和三昧遮蔽了佛身， 佛身未被遮蔽而普遍明晰。 若不了悟大任運成就， 就不是確定的波羅蜜多。 那真實確定的大義， 本質如同虛空， 功德顯現無有方向地生起。 雖生起，卻是清凈的自覺。 這即是佈施波羅蜜多。 無垢清凈是持戒波羅蜜多。 無有對手是忍辱波羅蜜多。 無有忘失是精進波羅蜜多。 無有動搖是禪定波羅蜜多。 無有阻礙是智慧波羅蜜多。 無有愚癡無明，也是如此。 無有作為是方便波羅蜜多。 剎那行持是力波羅蜜多。 功德自身圓滿是愿波羅蜜多。 基礎安住智慧是智慧波羅蜜多。" 如是說。 從《離戲大明義續》中， 波羅蜜多十種行持之道基礎圓滿宣說品，即第一百零三品。 然後，秘密主又問道： "啊！啊！世尊金剛持， 意義上的波羅蜜多十種， 其意義如何解說？" 如是請問。 導師回答道： "金剛持，請好好聽著。 我將概括地清楚解說 波羅蜜多的本質、 定義、分類和相應比喻。 首先解說本質， 安立於確定的意義上， 從分類方面來了知。 定義連同理由是： 無住而圓滿到彼岸。 分類歸納為兩種： 因的波羅蜜多和 果的波羅蜜多。"

། དཔེར་ན་དོན་གཉེར་ལམ་ཞུགས་པས།། འདོད་པའི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་པའམ།། གྲུ་ལ་བརྟེན་ནས་མཚོ་ལས་ཐར།། སྐྱེས་བུའི་མཐེབ་མོས་མདའ་བསྐྱོད་བཞིན།། མཐར་ཕྱིན་གྲུབ་པའི་ས་ལ་གནས།། ཞེས་གསུངས སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། འབྲས་བུ་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པའི་དོན་བཤད་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱ་དང་བཞི་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ འཆང།། སྟོན་པས་གསུངས་པའི་རྒྱུད་ལུང་ལས།། སྦུབས་ཞེས་གསུངས་པ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། སྦུབས་ཀྱི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ བ་མཐུན་པའི་དཔེ་ཡིས་བཤད།། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ།། རིན་ཆེན་སྦུབས་དང་འོད་ཀྱི་སྦུབས།། བག་ཆག་སྦུབས་དང་གསུམ་ཡིན་ནོ།། དང་པོ་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ནི།། རྣམ་དག་ཟང་ཐལ་མི་རྟོག་འགྱུར་བ མེད།། འགག་མེད་ཀུན་གསལ་ཡེ་ཤེས་སྐུ།། ཕྱོགས་གཅིག་མཚན་མ་མན་ཤེལ་བཞིན།། ཞིབ་ཏུ་གོང་བསྟན་གཞི་སྣང་བཞིན།། རིན་ཆེན་སྦུབས་ཞེས་ཆོས་སྐུ་ཡིན།། བར་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི།། འགག་མེད ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱི་སྐུ།། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན་འཆང་བ།། ཚོམ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ལྔ།། གསལ་མཚེར་ལྷུན་སྡུག་གཟི་བརྗིད་འབར།། འོད་ཀྱི་སྦུབས་དེ་ལོངས་སྐུ་ཡིན།། ཐ་མའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ ནི།། བག་ཆགས་རྣམ་བཞི་ཡོངས་རྫོགས་པ།། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཅས།། ཚོགས་བརྒྱད་སེམས་དང་བཅས་པ་ནི།། བག་ཆགས་སྦུབས་སུ་ང་ཡིས་བསྟན།། དེ་ལ་སྦུབས་གསུམ་ངོ་བོ་ནི།། གོང་བསྟན་སྐུ གསུམ་ཡིན་པར་བཤད།། སྦུབས་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི།། ཞུགས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན།། སྦུབས་ཞེས་བྱ་བའི་བརྗོད་ཚིག་ནི།། སོ་སོའི་ངེས་ཚིག་བསྟན་པ་ཡིན།། ཡོན་ཏན་ཀུན་འབྱུང་རིན་ཆེན སྦུབས།། སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་འོད་ཀྱི་སྦུབས།། ཆུ་ཟླ་མེ་ལོང་གཟུགས་བརྙན་དང།། འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུའི་དཔེ་ཡིས་བསྟན།། རྣམ་རྟོག་མཐུ་བརྟས་བག་ཆགས་སྦུབས།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས།སྦུབས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱ་དང་ལྔ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། སྟོན་པས་གསུངས་པའི་རྒྱུད་ལུང་དུ།། སྣང་བའི་བྱེ་ བྲག་གསུངས་པ་རྣམས།། དེ་ཡི་དོན་བཤད་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།

譯文如下： "例如，為求義利而入道者， 抵達所欲之境，或者 依靠船隻而脫離大海， 如同人以拇指射箭一般， 最終安住于成就之地。" 如是說。 從《離戲大明義續》中， 果位波羅蜜多意義解說品，即第一百零四品。 然後，秘密主又問道： "啊！啊！世尊金剛持， 在導師所說的續部和教法中， 所說的'容器'是什麼意思？" 如是請問。 導師回答道： "金剛持，請好好聽著。 我將解說容器的本質、定義、 分類和相應的比喻。 分類有三種： 寶容器、光容器 和習氣容器這三種。 首先，解說第一種的特徵： 完全清凈、通透、無分別、不變， 無礙、普遍明晰的智慧身， 如同一面無瑕的水晶， 細緻如前所說的基礎顯現， 稱為寶容器，即法身。 解說中間一種的特徵： 無礙智慧光明之身， 具有三十二相， 五大壇城， 明亮閃耀、任運莊嚴、威嚴熾盛， 這光容器即報身。 解說最後一種的特徵： 四種習氣完全具足， 包括蘊、界和處， 以及八識和心， 我說這是習氣容器。 對於這三種容器的本質， 如前所說，即三身。 '容器'一詞的理由是： 成為入住之所依。 '容器'一詞的表述， 是表示各自的定義。 一切功德生起的寶容器， 顯現而無自性的光容器， 如水中月、鏡中像 和彩虹等比喻來說明。 念想力增強的習氣容器。" 如是說。 從《離戲大明義續》中， 容器宣說品，即第一百零五品。 然後，秘密主又問道： "啊！啊！世尊金剛持， 在導師所說的續部和教法中， 所說的各種顯現， 請解說其意義。" 如是請問。

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། སྣང་བའི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་སོ་སོའི་དཔེ རུ་བསྟན།། དང་པོ་དབྱེ་བ་རྒྱས་བསྡུས་གཉིས།། རྒྱས་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི།། འགྲོ་དྲུག་ཞེན་པའི་སྣང་བ་དྲུག། རྒྱུ་འབྲས་བློ་ཡི་སྣང་བ་བཅུ།། རྟོགས་ལྡན་དོན་གྱི་སྣང་བ་གཅིག། དབྱེར་མེད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི སྣང་བ་བཞི།། བསྡུས་པའི་སྣང་བ་རྣམ་པ་གསུམ།། མ་དག་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་དང།། དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་སྣང་བ་དང།། ཡང་དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བའོ།། དང་པོ་སྣང་བ་རྒྱས་བཤད་པ།། འགྲོ་དྲུག་ཞེན་པའི སྣང་བ་དྲུག།ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་འགགས་པས།། སྣང་བའི་དངོས་པོ་འདི་ཉིད་ལ།། དམྱལ་བས་ཚ་གྲངས་གཉིས་སུ་མཐོང།། ཡི་དྭགས་གསུམ་ལ་སྣང་བ་གསུམ།། ཕྱི་ནང་སྤྱི་མཐུན་སྣང་བའོ།། ཕྱི་ཡིས་ཟས་ ལ་རྣག་ཁྲག་དང།། གོས་ལ་ཚེར་མ་ལྟ་བུའོ།

譯文如下： 導師回答道： "金剛持，請好好聽著。 我將解說顯現的本質、定義、 分類和各自的比喻。 首先，分類有廣略兩種。 廣分又有四種： 六道執著的六種顯現， 因果心識的十種顯現， 具證悟者的一種顯現， 無別普賢的四種顯現。 略分為三種顯現： 不清凈迷亂的顯現， 清凈世間的顯現， 以及完全清凈的智慧顯現。 首先詳細解說廣分顯現： 六道執著的六種顯現， 由於所知的壇城無礙， 對於這同一顯現事物， 地獄眾生見到冷熱兩種。 餓鬼有三種顯現： 外、內和共同顯現。 外顯現中，食物如膿血， 衣服如荊棘一般。

། གཅིག་ལ་ཟས་སྣང་སྲུང་མས་བསྲུང།། གཅིག་ལ་སྲུང་མེད་ཟོས་པ་དུག། དེ་བཞིན་ཡི་དྭགས་གསུམ་དུ་སྣང།། བྱོལ་སོང་གཉིས་ལ་སྣང་བ་གཉིས།། བྱིངས་ན་གནས པས་མུན་པ་སྟེ།། ཁ་འཐོར་གནས་པས་གྱེན་ཐུར་སྣང།། མི་ལ་མཐུན་སྣང་འདི་ཉིད་སྟེ།། རང་རང་ཡུལ་མི་ཁྱིམ་ཚེས་སོགས།། ལྷ་མ་ཡིན་ལ་གོ་མཚོན་སྣང།། ལྷ་ལ་རིན་ཆེན་བདུད་རྩིར་སྣང།། བློ་སྣང་ཞེན་པའི བག་ཆགས་ཡིན།། རྒྱུ་འབྲས་བློ་ཡི་སྣང་བ་བཅུ།། མུ་སྟེགས་རྟག་པའི་སྣང་བ་ཡང།། རྟག་པའི་དངོས་ལས་གཞན་མི་སྣང།། མུ་སྟེགས་ཆད་པའི་སྣང་བ་ཡང།། འདི་ཡོད་ཕྱི་མ་མེད་པ་སྟེ།། སྣང་འདི་གློ་བུར་བྱུང་བ དང།། ཞིག་པས་འབྱུང་ལྔའི་ངང་དུ་ཞ།། ཆད་པར་སྣང་ལས་གཞན་མི་སྣང།། ཉན་ཐོས་གཡག་རྔ་ནེའུ་སེང་དང།། གོང་བུ་ཆ་ཤས་མེད་པ་ལྟར།། གཟུང་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་འཛིན།། རང་རྒྱལ་གོང་མཐུན ཕྱོགས་གཅིག་སྟོང།། ཕུང་པོ་ཁམས་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་བདག་མེད་པ།། མདོ་སྡེ་དོན་དམ་སྟོང་པ་ཉིད།། ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་སྣང།། གསང་སྔགས་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀ་ཡང།། དོན་དམ་མདོ་སྡེ་མཐུན་པ་ལ།། ཀུན རྫོབ་སྣང་བ་སོ་སོར་མཐོང།། ཀྲི་ཡས་རིགས་གསུམ་རྗེ་ཁོལ་མཐོང།། ཨུ་པས་ལྷ་དང་དཔོན་གཡོག་མཐོང།། ཡོ་གས་སྤུན་དང་གྲོགས་པོར་མཐོང།། མ་ཧཱས་ཕུང་པོ་ལྷར་སྣང་མཐོང།། ཨ་ནུས་དབྱིངས་དང་ཡེ ཤེས་མཐོང།། ཀུན་གྱིས་རྒྱུ་འབྲས་མི་སྤངས་ཤིང།། དངོས་པོ་མི་བདེན་བློ་ལ་སྣང།། རྒྱུ་འབྲས་བློ་ཡི་སྣང་བ་ཡིན།། རྟོགས་ལྡན་དོན་གྱི་སྣང་བ་ནི།། རྫོགས་ཆེན་རྟོགས་པའི་སྣང་བ་ཡིན།། ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི ངོ་བོ་མཐོང།། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྣང་བ་ཡིན།། གོང་མ་དང་མཚུངས་གཉིས་མེད་སྣང།། ཐོག་མའི་གཞི་སྣང་འདུག་ཚུལ་ཡིན།། བསྡུས་པའི་སྣང་བ་རྣམ་པ་གསུམ།། མ་དག་འཁྲུལ་སྣང་གོང་བསྟན་རིགས་དྲུག ཡིན།། དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་སྣང་བ་བཅུ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས།། ཡང་དག་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་བཞི་པོ་གོང་དང་མཚུངས།། སྣང་བའི་དབྱེ་བ་རྒྱས་བསྡུས་བསྟན་པའོ།

譯文如下： "有些見食物被守護者守護， 有些見無人守護的食物成毒。 如是餓鬼有三種顯現。 旁生有兩種顯現： 沉於水中者見黑暗， 散居陸地者見上下。 人見共同顯現， 各自的地方、人、房屋等。 非天見武器甲冑， 天人見珍寶甘露。 這些是心識顯現的習氣執著。 因果心識的十種顯現： 外道常見的顯現， 除常有實體外別無他見。 外道斷見的顯現， 僅見此生無來世， 認為顯現突然生起， 毀滅后歸於五大。 除斷滅顯現外別無他見。 聲聞如牛毛、麝香和整體， 執著能取所取為法我。 獨覺相似一分空， 蘊界一分無我。 經乘勝義為空性， 世俗如幻而顯現。 密咒外內二者， 勝義與經乘相同， 世俗顯現各不同。 事續見三部主僕， 瑜伽續見天與主從， 瑜伽見兄弟朋友， 大瑜伽見蘊為天尊， 無上瑜伽見界和智慧。 皆不捨因果， 而見事物非真實。 這是因果心識的顯現。 具證悟者的顯現是： 大圓滿證悟的顯現， 見一切為法身本性， 是普賢的顯現。 與前相同，無二顯現， 是最初基礎顯現的狀態。 略分的三種顯現： 不清凈迷亂顯現如前所述六道， 清凈世間顯現為十種菩提心， 完全清凈智慧顯現四種與前相同。 這是廣略顯現分類的解說。"

། སྣང་བའི་ངོ་བོ་བསྟན་པ་ནི།། དབྱེ བ་གོང་ནས་ཤེས་པར་གྱིས།། འོག་ཏུ་ཟུར་ཙམ་བརྗོད་མི་ལང།། ཡང་དག་ངེས་པའི་ངོ་བོ་ནི།། ཆོས་ཉིད་གདངས་དང་སྣང་བ་དག་གི་ངེས་ཚིག་ནི།། འགག་མེད་ཡུལ་དུ་མཐོང་བས་སྣང་བར་བཏགས།། དཔེ་ནི་དབྱེ བའི་ཁོག་ཏུ་བསྟན།། འདི་རུ་ངེས་པའི་དཔེ་བསྟན་པ།། ཉི་མ་དག་ལས་ཟེར་སྣང་དང།། མར་མེ་ལ་སོགས་སྣང་འོད་བཞིན།། སྣང་ཞིང་རང་གི་གདངས་ལ་ཞུགས།། དེ་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ལས།། ཡེ་ཤེས་རང གདངས་ཟང་ཐལ་སྣང།། ཡེ་ཤེས་རང་གི་གདངས་ལ་ཞུགས།། ཆོས་ཉིད་དག་པའི་དཔེ་བསྟན་པ།། མེ་ལོང་ལ་སོགས་བཞིན་སྣང་བཞིན།། གོང་དུ་བཤད་པས་འདིར་མ་བརྗོད།། བསྡུས་པས་གནས་པའི་ཡུལ་མ ཡིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། སྣང་བའི་དོན་བསྡུས་གསལ་བར་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱ་དང་དྲུག་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། སྣང་བ་དེ་ལ་གནས་པ་ཡི།། འཆར་ལུགས་བཞི་པོ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། དང་པོ་ཐུགས་རྗེ་རྩལ་གྱི་འཆར་ལུགས ནི།། རིག་པ་མཚན་ཉིད་ལྔར་སྣང་བས།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་འོད་དུ་གསལ།། དེ་ལས་གཟུང་འཛིན་རྟོག་འགྱུས་པས།། འོད་དེ་ལུས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར།། ཐུགས་རྗེ་རྩལ་གྱི་འཆར་ལུགས་ལ།། དེ་ནི་འཁྲུལ་པའི་སེམས ཅན་ལའོ།། ཐུགས་རྗེ་སྤྲུལ་སྐུའི་འཆར་ལུགས་ནི།། ལོངས་སྐུ་ཡབ་ཡུམ་ཞལ་བར་ནས།། ཡི་གེ་དྲུག་པ་འོད་དུ་འཕྲོ་བའོ།། སྲིད་པ་བཞི་ཡི་འཛིན་ལུགས་ནི།། དང་པོ་བག་ཆགས་ལུས་འདི་ལ།། བརྟགས་ནས་སྲིད་པ གཟུང་བའོ།། དེ་ནས་ལུས་བྱིངས་བསྐྱེད་པའོ།། མིག་གཉིས་དག་ནས་རྩ་གཉིས་ཤར།། དེ་ལས་རྩ་ཡི་མདུད་པར་གྱུར།། དེ་ལས་ལུས་བསྐྱེད་རྩ་ཡིས་ཡན་ལག་རྒྱས།། དེ་ཡི་ནང་དུ་ཙིཏྟ་དང།། གློ་བ་ལ་སོགས་ནང ཁྲོལ་རྣམས།། དོན་སྙིང་སོ་སོར་རྫོགས་པར་འགྱུར།། སྡུད་བྱེད་ལུས་ཀྱི་ཆགས་ལུགས་ཡིན།། ལུས་བྱིངས་བསྐྱེད་རྫོགས་གཡོ་བར་བྱེད།། ནང་གི་བཅུད་ཀྱི་ཆགས་ལུགས་ནི།། མ་བུའི་ལྟེ་བ་གཉིས་འབྲེལ་ཏེ།། ལྟེ བས་ནང་ནས་བསྐྱེད་པར་བྱེད།། དེ་ཡིས་སྟོབས་དང་གཟི་མདངས་འཕེལ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཆགས་ལུགས་བཞི་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱ་དང་བདུན་པའོ།

譯文如下： "顯現的本質已在前面分類中說明， 此處不再詳述。 真實確定的本質是： 法性的光芒和顯現。 其定義是： 因無礙顯現於境而稱為顯現。 比喻已在分類中說明。 這裡再舉一個確定的比喻： 如太陽放射光芒， 如燈等發出光明， 顯現並融入自身光芒。 同樣，從大智慧中， 智慧自光明透顯， 融入智慧自身光芒。 清凈法性的比喻是： 如鏡等中的影像， 上文已解釋故此不贅述。 簡言之，非安住之境。" 如是宣說。這是《離戲大明義續》第一百零六章，明示顯現義攝要。 然後，秘密主再次請問： "啊！世尊金剛持， 請問顯現中 四種顯現方式如何？" 導師回答道： "金剛手，請仔細聽著。 首先，大悲力的顯現方式： 覺性顯現為五種特徵， 自生智慧明現為光。 由此生起能取所取分別， 光成為身體的依處。 大悲力的顯現方式， 是對迷亂眾生而言。 大悲化身的顯現方式： 從報身父母尊口中 放射六字咒光明。 四有的執著方式： 首先，在此習氣身上 觀想而執著為有。 然後，生長身體主體。 從兩眼生出兩脈， 形成脈結， 由此生長身體，脈遍及肢體。 其中有心臟、 肺臟等內臟， 心等臟器各自圓滿。 此為身體聚合的形成方式。 身體主體生長完成後開始活動。 內在精華的形成方式： 母子臍帶相連， 從臍內滋養成長。 由此增長力量和光彩。" 如是宣說。這是《離戲大明義續》第一百零七章，宣說四種形成方式。

།།། དེ ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། རྒྱུད་ལུང་ཀུན་ནས་གསུངས་པ་ཡི།། བར་དོ་རྣམ་བཞི་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ལེགས་ པར་ཉོན་ཅིག།བར་དོ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ནི།། རང་བཞིན་དག་པའི་བར་དོ་དང།། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་དོ་དང།། ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་གྱི་བར་དོ་དང།། སྲིད་པའི་བར་དོ་དང་རྣམ་པ་བཞིའོ།། དེ་ལ་ རང་བཞིན་བར་དོ་ནི།། ད་ལྟའི་འཁྲུལ་སྣང་འདི་ཉིད་ཡིན།། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་དོ་ནི།། ལས་སུ་མ་རུངས་བསྒོམ་དུས་ཡིན།། ཆོས་ཉིད་བར་དོ་ཞེས་བྱ་བ།། འཁྲུལ་སྣང་འགགས་ནས་ཞག་ལྔའི་བར།། རང་རིག་ཡེ ཤེས་འོད་དུ་ཤར།། འོད་ལ་གནས་པ་བར་དོ་ཡིན།། སྲིད་པའི་བར་དོ་ཞེས་བྱ་བ།། ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་སྣང་བ་ཡང།། རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་མ་སྐྱེས་པས།། སྔ་ནས་ཡེ་ཤེས་བག་ལ་ཞ།། སྔར་གྱི་བག་ཆགས་སྣང བ་ཤར།། དབང་པོ་ཀུན་ཚང་ཐོགས་མེད་ལྡན།། སྲིད་པའི་ཤ་གཟུགས་སྔོན་དུ་ཤར།། རང་དང་རིགས་མཐུན་ལྷ་མིག་མཐོང།། ལུས་དང་འདུག་ས་ཚོལ་བར་བྱེད།། ངོ་བོ་དབྱེ་བར་བཅས་པའོ།། ངེས་པའི་དོན་ལ་མི གནས་པས།། རང་ས་མ་ཟིན་བར་དོ་ཡིན།། ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བྱའོ།། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་དོན་གཉེར་བ།། འགྲོ་སར་མ་ཕྱིན་ཞག་ས་བཞིན།། རང་བཞིན་གནས་པའི་བར་དོ་ལ།། རྒྱུད་ལུང་ཀུན་གྱི་ཁོག དགྲོལ་ཏེ།། ངོ་སྤྲོད་བདུན་གྱིས་གཏན་ལ་ཕབ།། རང་རིག་ལྟ་བས་ཐག་ཆོད་པའོ།། ཏིང་འཛིན་བར་དོ་གསལ་བར་བྱ།། ཆོས་ཉིད་བར་དོ་ཡེ་ཤེས་ངོས་བཟུང་བའོ།། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་གྱུར་པས།། སྲིད་པའི་བར་དོ ལས་ཀྱི་འཕྲོ་མཐུད་པའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། བར་དོ་བཞི་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱ་དང་བརྒྱད་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ཆོས་ཉིད་བར་དོར་གྲོལ་བའི་ཐབས།། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཇི་ལྟར་དབྱེ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ངེས་པར་ཟུང་ཞིག། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ གཉིས།། གཅིག་མིན་ཐ་དད་མ་ཡིན་ཏེ།། དབྱེ་བ་རབ་ཏུ་དཀའ་བའི་ཆོས།། སེམས་ཉིད་ཡེ་ཤེས་རྩལ་ཡིན་ཏེ།། སེམས་ཀྱི་གཞི་མ་ཡེ་ཤེས་ཡིན།། དེ་ལ་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས།། གཅིག་པ་དང་ནི་ཐ་དད པས།། གྲོལ་དང་མ་གྲོལ་ཞེས་བྱའོ།

譯文如下： 然後，秘密主再次請問： "啊！世尊金剛持， 請宣說一切續部經典中所說的 四種中陰。" 導師回答道： "善男子，請仔細聽。 四種中陰是： 自性清凈中陰、 三摩地中陰、 法性光明中陰、 和有（輪迴）中陰。 其中，自性中陰 即是目前的迷亂顯現。 三摩地中陰 是不適合行動而修行的時期。 所謂法性中陰， 是迷亂顯現息滅后的五天內， 自覺智慧顯現為光， 安住于光明中的中陰。 所謂有（輪迴）中陰， 雖有法性光明顯現， 但因未生證悟智慧， 往昔智慧隱而不顯， 過去的習氣顯現， 具足一切感官無礙， 首先顯現有（輪迴）的肉身， 能見與自身種類相同的天眼， 尋找身體和住處。 這是本質及其分類。 因不安住于究竟義， 未能安住自處故為中陰。 這是確定的定義。 譬如世間追求目標者， 未到達目的地時的暫住之處。 關於自性安住的中陰， 貫通一切續部經典， 以七種指示確定。 以自覺見解而決定。 應明瞭三摩地中陰。 應認定法性中陰的智慧。 若非如此， 則延續有（輪迴）中陰的業力。" 如是宣說。這是《離戲大明義續》第一百零八章，宣說四種中陰。 然後，秘密主再次請問： "啊！世尊金剛持， 在法性中陰中解脫的方法， 心與智慧如何區分？" 導師回答道： "金剛手，請務必記住。 心與智慧二者， 非一非異， 是極難區分的法。 心性即是智慧的顯現， 心的基礎是智慧。 關於心與智慧二者， 因為一與異， 稱為解脫與未解脫。"

། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེ་བ་ནི།། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང།། གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང།། ལམ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང།། འབྱུང་བའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང།། སྐྱོན་ཡོན་སོ སོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བའོ།། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ངོ་བོ་ནི།། རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། འདུག་ཚུལ་འོད་དུ་འདུག་པས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ།། སྣང་ཚུལ་ཕྱི་ནང་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་ཡིན།། སྐུ་གསུམ་དབྱེ་མེད དངོས་པོའི་སྒྲིབ་ལས་འདས།། ཞིབ་ཏུ་གོང་བཤད་འདིར་ནི་མ་བརྗོད་དོ།། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་བསྟན་པ་ནི།། སྦུབས་དང་བཅས་པའི་གཟུང་འཛིན་ཡིན།། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གནས་བསྟན་པ།། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི བཞུགས་གནས་ཡིན།། རྣམ་དག་དབྱིངས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཡིན།། དེ་ལྟར་རིན་ཆེན་སྦུབས་ན་བཞུགས།། འདུག་ཚུལ་གནས་དང་སྣང་ཚུལ་རྣམས།། གོང་དང་འོག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ།། སེམས་ནི་རླུང་ཅན་གྲོང ན་བཞུགས།། ལམ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན།། རིན་ཆེན་རྒྱ་མཚོར་འབྲེལ་བ་ཡིན།། དཀར་འཇམ་ཁོག་པ་སྟོང་པའི་རྩ།། ཐིག་ལེ་ཁྲག་གིས་མ་གང་བར།། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ།། དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལམ་དུ བཤད།། མགྲིན་པ་སེམས་ཀྱི་ལམ་དུ་བཤད།། དེ་ནི་དབུགས་རྒྱུའི་འགྱུ་སྲང་ཡིན།། སྒོ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད།། ཡེ་ཤེས་སྒོ་དང་སེམས་ཀྱི་སྒོ།། ཡེ་ཤེས་སྒོ་ནི་གཉིས་ཡིན་ཏེ།། ཁྱབ་པ་མི་སྣང་སྒོ་དང་ལྐོག་གྱུར སྒོ།། རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན།། གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཟང་ཐལ་བས།། མངོན་གྱུར་སྒོ་དེ་སྤྱན་དུ་བསྟན།། སེམས་སྒོ་འདོད་པའི་སྒོ་གསུམ་ཡིན།། དབུགས་རྒྱུ་མི་རྒྱུའི་རྣམ་ཤེས་དབྱེའོ།། ཡེ་ཤེས་ཡོན ཏན་ཀུན་སྣང་རྫོགས།། སེམས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་འཁོར་བའི་ཆོས།། དེ་དང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྩི།། ཀྱེ་མ་རིག་ཀྱི་བུ་ལེགས་པར་ཉོན་ཅིག། དོན་དེ་ཟབ་མོའི་བརྡར་བསྟན་ན། སྔོན་རི་རབ་ཀྱི་རྩེ་མོ་རྒྱ་མཚོའི་ཉི་མ་ཅན་ན། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ནོར་བུ་འོད་ལྡན་བྱ་བ་བཞུགས་སྐད། ཁོ་སྐྱོ་ནས་ཡས་མར་གཟིགས་པས། རྣམ་དག་པད་མའི་ཚལ་བྱ་བ་ན་རིན་པོ་ཆེའི་ཁང་པ་ཉི་ཟླས་བརྒྱན་པ་བྱ་བ་འདུག་པ་མཐོང། དེར་ཁོང་ཡང་བྱོན་ཏེ་བཞུགས པའི་ཕོ་བྲང་བྱས་སྐད་དོ།། གོང་མ་ལ་མཆོད་ཁང་བྱས་ཏེ་བཞུགས་སྐད། དེ་ནས་མར་གཟིགས་པས་རླུང་ཅན་གྱི་གྲོང་ན། བློན་པོ་ཀུན་བྱེད་བྱ་བ་འདུག་པ་མཐོང་ངོ།། དེར་བྱོན་ནས་བློན་པོར་བསྐོས་སོ།། རྒྱལ་བློན འཁྲུགས་པར་གྱུར་སྐད་དོ།

以下是完整的漢語直譯： 心與智慧的區分是： 從本質方面區分， 從住處方面區分， 從道路方面區分， 從來源方面區分， 從各自過失與功德方面區分。 其中，智慧的本質是： 自性清凈的法身， 安住形式為光明故為色身， 顯現方式無內外故為智慧通透， 三身無別，超越實體的障礙。 詳細內容如前所述，此處不再贅述。 心的本質是： 具有包含性的能取所取。 關於心與智慧的住處： 是大智慧的安住處， 是清凈界的明點， 如此安住于珍寶容器中。 安住方式、處所和顯現方式， 應當瞭解前後內容。 心安住于具風的城中。 道路也分為兩種： 與珍寶大海相連， 白色柔軟中空的脈， 在明點未被血充滿之前， 大智慧遍行其中。 這被稱為智慧之道。 喉部被稱為心之道， 那是呼吸的通道。 門分為兩種： 智慧之門和心之門。 智慧之門有兩種： 遍及不顯門和隱蔽門， 如是分為兩種。 因明性本質通透， 顯現之門被稱為眼。 心門是三種欲門。 呼吸進出的意識分別。 智慧具足一切功德， 心的過失是輪迴法。 由此等產生的精華。 嗚呼！善男子，請仔細聽。 若以深奧的暗語來說明此義： 據說從前在須彌山頂的海上太陽處， 住著一位名叫"具光寶珠"的龍王。 他感到厭倦，向下觀看， 看到一個名為"清凈蓮花園"的地方， 那裡有一座寶石宮殿，以日月裝飾。 據說他也前往那裡，並以之為宮殿。 上面建造了供奉殿，據說他住在那裡。 然後他往下看， 在具風的城中， 看到一位名叫"遍行大臣"的人。 他前往那裡，任命他為大臣。 據說國王與大臣發生了沖

། དེ་ནས་བློན་པོས་བསྐྱོད་པ་ཤུགས་ཀྱི་རྟ་ལ་ཞོན་ནས། ཀུན་ཏུ་རྒྱུའི་སྲང་དུ་ཕྱིན་ཏེ། འཐབ་རྩོད་ཀྱི་སྒོ་གསུམ་དུ་བྱོན་ཏེ། རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་ལྔ་བཙལ་ནས། རྒྱལ་པོ་ལ་དཔྱ་ཕུལ་བས། རྒྱལ་པོ་མཉེས་པ་དང་ཚིམས་པར་མ་གྱུར་ཏེ། དམངས་དང་བློན་པོ་ཡི་མུག་ག་ཆད་ནས། རྒྱལ་བློན་འཐབ་པས། རྒྱལ་པོས་བློན་པོ་ལ་ཆབ་བསལ། འབངས་ཆམ་ལ་ཕབས་ནས། རྒྱལ་བློན་བྲལ་བས་མཆོད་པ་རྒྱུན ཆད་དེ།རྒྱལ་པོ་ཕོ་བྲང་དུ་བསྐྱོད་དེ། འཐབ་ཟླ་མེད་པས་ཤིན་ཏུ་སོ་བསོད་དོ་སྐད། ཛྙཱ་ན་ཙིཏྟ་པྲ་བེ་ཤ་ཡ་ས་དུ་ཨ་ཧཱ་ཀཱ་ལ། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེ་ བ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱ་དང་དགུ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། གང་གསུངས་དོན་རྣམས་རྟོགས་པ་ཡིས།། འཁྲུལ་བའི་སྣང་བ་ཇི་ལྟར འགགས།། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ཇི་ལྟར་འཆར།། རང་རིག་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་འཇུག། རྟགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་འབྱུང།། རབ་འབྲིང་གྲོལ་ལུགས་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།

以下是完整的漢語直譯： 然後大臣騎上動力之馬， 前往遍行之街， 來到三個爭鬥之門， 尋找五種珍寶， 獻給國王作為貢品， 但國王既不高興也不滿足。 百姓和大臣感到絕望， 國王與大臣爭鬥， 國王向大臣潑水， 百姓被打倒在地， 國王與大臣分離，供養中斷。 國王回到宮殿， 據說因無對手而感到極度無聊。 （藏文：ཛྙཱ་ན་ཙིཏྟ་པྲ་བེ་ཤ་ཡ་ས་དུ་ཨ་ཧཱ་ཀཱ་ལ，梵文擬音：jñāna citta praveśaya sadu ahākāla，梵文天城體：ज्ञान चित्त प्रवेशय सदु अहाकाल，梵文泰盧固體：జ్ఞాన చిత్త ప్రవేశయ సదు అహాకాల，漢語字面意義：智慧心入真實大黑天，漢語擬音：智納 其大 巴威夏雅 薩杜 阿哈嘎拉） 如是說。 這是《離戲大明義續》中 第一百零九章 "心與智慧區分"的教授。 然後，秘密主再次請問： "啊！世尊金剛持， 通過理解所說的義理， 迷亂的顯現如何止息？ 智慧的顯現如何生起？ 自覺知如何進入？ 標誌的認知如何產生？ 上中解脫的方式如何？" 如是請問。

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། གསང་བདག ངེས་པའི་དོན་འདི་ཟུང།། འཇིག་རྟེན་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་འདི།། དང་པོ་རང་ལས་ཤར་བའི་ཕྱིར།། མཐའ་མར་རང་གི་ངང་དུ་གྲོལ།། གང་བསྟན་རང་ཤར་རང་གྲོལ་བཞིན།། སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་དབང དུ་འདུས།། གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་དང་བྲལ།། སེམས་རྟོགས་ཡེ་ཤེས་དབང་འདུས་པས།། འཛིན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་དང་བྲལ།། གཟུང་འཛིན་བྲལ་བའི་རིག་པ་ལ།། ཡེ་ཤེས་རང་དངས་འོད་གསལ་བ།། མཁའ ལ་འཇའ་ཚོན་གསལ་བ་ལྟར།། ཆོས་ཉིད་ཀློང་ན་ཡེ་ཤེས་གསལ།། མཐའ་དབུས་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ།། དེ་ཚེ་ཤེས་པ་དེ་ལ་འཇུག། དངས་མའི་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་ལྔ།། ཆོས་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཤར།། དེ་ལ་སྣང་བའི འབྱུང་བ་ལྔ།། རང་རང་ངང་དུ་དག་ཅིང་ཐིམ།། འབྱུང་བའི་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན།། དང་པོ་ས་ལ་ས་ཐིམ་པས།། ལུས་ལྕི་ཤེས་པ་འཐིབ་པ་ཡིན།། དེ་ནས་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམས་པས།། ལུས་པོ་ཁ་སྣ་སྐམ་པ་ཡིན།། དེ ནས་རླུང་ལ་རླུང་ཐིམ་པས།། ལུས་དང་ཤེས་པ་ལྗི་ཞིང་བྱིངས།། དེ་ཚེ་མེ་ལ་མེ་ཐིམ་པས།། ལུས་ནི་དྲོད་དང་བྲལ་བ་ཡིན།། རྣམ་ཤེས་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་ཐིམ།། ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་རྣམ་རྟོག་བྲལ།། ཁྱབ་པ་མེད་པའི གདངས་ལ་གནས།། ཆོས་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ་ལྔ།། ཐིག་ལེ་ལྔ་ཡི་བདག་ཉིད་ཅན།། རང་བཞིན་དག་པའི་ནམ་མཁའ་དང།། གཉིས་མིན་གཅིག་མིན་དོན་གྱིས་གནས།། ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་ལོགས་ན་མེད།། བག་དང་མ བྲལ་ཁ་དོག་དབྱིབས།། དེ་ལ་དེ་སྣང་དེ་ཡི་ངོ་བོ་ལ།། དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་དེ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པའོ།། ཡེ་ཤེས་གཞི་ལ་འབྲོས་པའི་རྟགས།། རི་རབ་རྩེ་ནས་ཉི་མ་ནུབ།། རླུང་བཞི་རིམ་པས་ཞི་གྱུར་ནས།། ལས་ཀྱི་རླུང་གིས བསྐྱོད་པའི་བདག།འཆི་བདག་བདུད་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ནས།། བདུད་ཀྱི་སོ་བ་མིག་གཅིག་པོ།། དུས་ལ་བབ་དང་མ་བབ་བལྟ།། མང་ཡང་རྟགས་ཀུན་བསྡུས་པ་ཡིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་ པོའི་རྒྱུད་ལས།གྲོལ་ས་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་བསྡམས་པ་དང་རྟགས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱ་དང་བཅུ་པའོ།

以下是完整的漢語直譯： 導師回答道： "秘密主，請記住這確定的意義。 這世間迷亂的顯現， 因最初從自身生起， 最終將在自性中解脫。 如所示，自生自解， 顯現歸於心的掌控， 遠離可執取的對象。 心悟入智慧掌控， 遠離能執取的心。 于離能所二取的覺性中， 智慧自凈明光， 如空中彩虹清晰， 法性境中智慧明現， 無邊無中遍及一切。 此時，意識進入其中。 清凈的五大元素， 在法性本體中顯現。 五種顯現的元素， 各自凈化並融入。 這是在元素階段所示。 首先，地融入地， 身體感覺沉重，意識模糊。 然後，水融入水， 身體口鼻乾燥。 之後，風融入風， 身體和意識沉重昏沉。 這時，火融入火， 身體失去溫暖。 意識融入虛空， 遠離樂苦分別念， 安住于無遍的光明中。 法性自身的五種本質， 具有五種明點的自性， 與自然清凈的虛空， 非二非一的本質安住。 為何如此？因不在外， 未離微細的色與形。 于彼顯現彼之本質， 故此稱之為彼。 智慧迴歸基礎的徵兆： 日落須彌山頂， 四風依次平息， 業風推動的自我， 從死主魔的城市中， 魔的一隻獨眼守衛， 觀察是否到時。 雖多，這是所有徵兆的總結。" 如是宣說。 這是《離戲大明義續》中 第一百一十章 "總結解脫處的特徵與顯示徵兆"的教授。

།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། གང་ཟག་ ལུས་སེམས་འབྲལ་མི་འབྲལ།། རྟགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟར་འབྱུང།། དེ་སྐད་ཞུས་པའི་ལན་གསུངས་པ།། ཉོན་ཅིག་གསང་བའི་བདག་པོ་ཁྱོད།། གང་ཟག་ལུས་སེམས་འབྲལ་མི་འབྲལ།། རྟགས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ངས བསྟན་ཉོན།། འཆི་ལྟས་བཅུ་གསུམ་དག་ཏུ་བསྟན།། གངས་ཀྱི་རླངས་པ་ཡལ་མ་ཡལ།། ཉི་མའི་ངོས་ལ་རླངས་པ་ཡལ་མ་ཡལ།། རླངས་པ་ཡལ་ན་ལུས་སེམས་འབྲལ་བར་འགྱུར།། གཞུང་རྩ་ཉམས་ཏེ་རླངས་པ མེད་པ་ཡིན།། གསལ་བ་ཤེལ་གྱི་མེ་ལོང་གི། གདངས་དེ་ནུབ་བམ་མ་ནུབ་བལྟ།། མེ་ལོང་བཙིར་བས་བལྟས་པ་དེར།། མདངས་ཤོར་གཞི་འདུས་འཆི་བས་རྟགས།། དཔགས་བསམ་འདབ་མ་ཆག་གམ་མ་ཆག བལྟ།། སྐྲ་དང་བ་སྤུ་ལོག་ན་ལོ་འདབ་བསྐམས།། རྩ་བྲན་ནང་དུ་འཁུམས་པས་འཆི་བའི་རྟགས།། མཁའ་འགྲོའི་སྒྲ་སྒྲོགས་ཆག་གམ་མ་ཆག་བརྟག། རྣ་བ་གཉིས་བཙིར་བས་ནི་མངོན་པ་སྟེ།། སྒྲ་ཆག གཞི་ལ་རྩལ་འདུས་འཆི་བའོ།། གནམ་སའི་འབྲེལ་ཐག་ཆད་དམ་མ་ཆད་བརྟག། ལག་ངར་མིག་སྔར་ཕྱར་བས་བརྟག། ཆད་ན་ཨ་ཏོ་ལི་ཀ་ཉམས་ཏེ་འཆི།། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་བྲལ་ལམ་མ་བྲལ་ནི།། སྣ་བུག གཉིས་ཀྱི་དབུགས་ལ་བལྟ་བ་སྟེ།། དབུགས་ལ་རིང་ཐུང་བྱུང་ན་རྩ་འགགས་འཆི།། རྟ་མཆོག་ཁང་བཟང་གཏིབ་བམ་མ་གཏིབ་བརྟག། སྣ་བུག་ཞོམ་ན་ཁང་བཟང་གཏིབ་སྟེ་འཆི།། དོན་སྙིང་གློ་རྩ་ཉམས་པས འཆིའོ།། ཁྲག་གི་རྒྱ་མཚོ་བསྐམས་སམ་མ་བསྐམས་བལྟ།། མཁུར་ཚོས་བཀྲག་ལ་བལྟ་ཏེ་ཉམས་ན་འཆི།། ཁྲག་རྣམས་ནང་དུ་འདུས་པ་ཡིན།། ཀློག་དབང་བྲི་འམ་མ་བྲི་ལྕེ་ལ་བརྟགས།། ལྕེ་ལྡིབས་གྱུར་ན་ལྕེ་རྩ འཁུམས་པས་འཆི།། བཙན་པོའི་མཁར་གྱི་སྒོ་མོ་ཆོད་དམ་མ་ཆོད་མཆུ།། མཚེར་རྩ་ནང་དུ་བྲོས་པས་མཆུ་ནི་བསུམ་མི་ཤེས།། རི་རབ་སྐེད་ནས་བདུད་ནག་ལངས་མ་ལངས།། མཛུབ་བུ་ཁ་སྦྱར་སྲིན་ལག བསྡོམ།། སྲིན་ལག་ཕྱེད་དམ་མ་ཕྱེད་བལྟ།། ཕྱེད་ན་སྙིང་རྩ་འཁུམས་པས་འཆི།། གཟུགས་བརྙན་ཆོ་འཕྲུལ་ཡལ་མ་ཡལ།། རང་གྲིབ་བར་སྣང་གཟུགས་ལ་བལྟ།། གཟུགས་མེད་སྣང་བ་ལོག་པས་འཆི།། དུས་ཀྱི་ཆུ ཀླུང་མལ་ན་ཉལ་མ་ཉལ།། བླ་རྩ་འཁྱམས་པོ་མེད་ན་འཆི།། དེ་ལྟར་འཆི་ལྟས་བྱུང་ན་ནི།། ཚེ་ཡི་འདུ་བྱེད་བྱེར་བར་འགྱུར།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། འཆི་ལྟས་རྒྱས་པར བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཅིག་པའོ།

以下是完整的漢語直譯： 然後，秘密主再次請問： "啊！世尊金剛持， 眾生身心分離與否， 其徵兆如何出現？" 對此請求，回答道： "聽著，你這秘密主， 關於眾生身心分離與否， 我將解說徵兆的區別。 死亡徵兆共有十三種： 一、觀察雪山的霧氣是否消散， 二、觀察太陽表面的霧氣是否消散， 若霧氣消散，身心將分離， 這是中脈衰弱，無霧氣之象。 三、觀察清晰水晶鏡的 光澤是否消失， 用力按壓鏡子觀察， 若失去光澤，迴歸基礎，是死亡徵兆。 四、觀察如意樹葉是否折斷， 若頭髮和體毛倒豎，樹葉枯萎， 細小脈管內縮，是死亡徵兆。 五、檢查空行母的聲音是否中斷， 用力按壓兩耳可察覺， 若聲音中斷，力量回歸基礎，即將死亡。 六、檢查天地相連的繩索是否斷裂， 伸直前臂置於眼前觀察， 若斷裂，喉輪受損而死。 七、觀察方便智慧是否分離， 通過觀察兩鼻孔的呼吸， 若呼吸長短不一，脈管阻塞而死。 八、檢查最勝馬的宮殿是否倒塌， 若鼻孔塌陷，宮殿倒塌而死， 這是心肺脈管衰弱而死。 九、觀察血海是否乾涸， 觀察面頰光澤，若衰退則死， 這是血液內聚的徵兆。 十、檢查語言能力是否減弱，觀察舌頭， 若舌頭僵硬，舌脈收縮而死。 十一、觀察王宮大門是否關閉， 若脾脈內縮，嘴唇無法閉合。 十二、檢查黑魔是否從須彌山腰部升起， 將拇指和食指合攏， 觀察食指是否能分開一半， 若能分開，心脈收縮而死。 十三、觀察幻化的影像是否消失， 觀察自身影子在空中的形象， 若無形象顯現，則將死亡。 時間之河是否靜止， 若無遊離的生命脈，將死亡。 若出現這些死亡徵兆， 生命的組合將分解。" 如是宣說。 這是《離戲大明義續》中 第一百一十一章 "詳細解說死亡徵兆"的教授。

།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། གང་ཟག་རྟོགས་ཤིང་གོམས་ལྡན་ལ།། བར་དོའི་སྣང་བ་ཇི་ལྟར་འཆར།། དེ ཉིད་ཞུས་པའི་ལན་གསུངས་པ།། སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་གཉིས་སུ་བསྟན།། བྱེ་བྲག་དབང་པོ་རབ་འབྲིང་གི། གོ་རིམ་བཞིན་དུ་འཆར་བར་འགྱུར།། རྟོགས་ལྡན་སྤྱི་རུ་འདི་ལྟར་འབྱུང།། ལུས་སེམས་བྲལ་ཏེ་སྐུ་གསུམ འཆར་དུས་སུ།། འཁོར་བའི་ཆུ་བོ་བཞི་ལས་བརྒལ།། སྐྱེ་རྒས་ན་འཆི་བཞི་ཡིན་ནོ།། སྲིད་པའི་ལམ་ཆེན་ལྔ་ལས་བརྒལ།། ཉོན་མོངས་ཆགས་སྡང་རྣམས་ལྔའོ།། སེམས་ཀྱི་རྟེན་ཕུར་ཕྱུང་བ་སྟེ།། བེམ་རིག་བྲལ་བའི དུས་ཡིན་ནོ།། མྱ་ངན་ཐང་ཆེན་དག་ལས་བརྒལ།། འཇིག་རྟེན་འདི་ཡི་སྡུག་བསྔལ་ལོ།། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་གྲོགས་དང་བྲལ།། ལྷན་སྐྱེས་མ་རིག་སངས་པ་ཡིན།། རྟག་པའི་ཡུལ་དང་བྲལ་བར་གྱུར།། འཇིག་རྟེན སྣང་བ་འདི་ཉིད་འགགས།། ཡུན་རིང་འགྲོགས་པའི་གྲོགས་དང་བྲལ།། འཇིག་རྟེན་འདི་ཡི་སེམས་ཡིན་ནོ།། འགྱུར་ལྡོག་ཅན་གྱི་བློ་དང་བྲལ།། གཟུང་འཛིན་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་སོ།། རྟག་ཏུ་ན་བའི་ནད་དང བྲལ།། དེ་ནི་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལོ།། དུས་ཀྱི་དམར་ཐག་ཆད་པ་ཡིན།། སྐད་ཅིག་དུས་མཐའ་ཟད་པའི་དུས།། དངས་མའི་རང་སྣང་ཤར་བའི་དུས།། རིག་པ་རང་ངོ་རང་གི་ཤེས་པའོ།། འཛིན པའི་ཤེས་པ་མེད་པས་ན།། སྣང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བསླུར་མི་ཚུགས།། རང་སྣང་ཤར་ཀྱང་རང་སར་གྲོལ།། འགྱུ་བ་མི་ཤེས་ཟང་ཐལ་ཡིན།། འོག་འགྱུའི་སྲོག་གཅོད་དང་མ་སངས།། རིག་པ་རང་སར་ཟིན་པ ཡིན།། རིག་པ་མ་དང་འཕྲད་དེ་ལྡོག་མི་སྲིད།། སྣང་བ་རང་སྣང་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ལ།། རིག་པ་འཛིན་མེད་འཁྲུལ་མི་སྲིད།། སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ།། འབྲས་བུ་གཞན་ནས་མི་འཚོལ་རྩོལ་སྒྲུབ་བྲལ།། ལོངས སྐུར་བྱོན་ནས་གཞན་དོན་མཐའ་རུ་འབྱུང།། གཞན་དོན་རྫོགས་ནས་ཆོས་སྐུ་ཉིད་དུ་ཐིམ།། དེ་ཉིད་དུས་ན་གཞན་དོན་གཟུགས་སྐུ་མན་ཆད་ནས།། འཇིག་རྟེན་དག་དང་ཐེག་པའི་མཐའ་རྣམས་བྲལ།། ཞེས་གསུངས སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། བར་དོའི་འབྲས་བུས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱ་དང་བཅུ་གཉིས་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། སྤྱི་ཡི བྱེ་བྲག་དེ་ལྟར་ན།། རབ་འབྲིང་ཐ་མའི་གྲོལ་ལུགས་རྣམས།། མ་ནོར་རིམ་པས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།

以下是完整的漢語直譯： 然後，秘密主再次請問： "啊！世尊金剛持， 對於已證悟且有修行經驗的人， 中陰境界如何顯現？" 對此請求，回答道： "將從總體和個別兩方面解說。 個別而言，根據根器上中下， 將依次序顯現。 對於已證悟者，總體上是這樣顯現： 當身心分離，三身顯現之時， 將越過輪迴的四條河流， 即生、老、病、死四者。 將越過五大輪迴之路， 即五種煩惱貪嗔等。 拔除心識的支撐， 這是物質與意識分離之時。 越過廣大悲傷之地， 即此世間的苦難。 與俱生伴侶分離， 即消除俱生無明。 與恒常之境分離， 此世間的顯現停止。 與長期相處的伴侶分離， 即此世間的心識。 與易變的心智分離， 即各種能取所取的分別念。 與恒常疾病分離， 那就是輪迴的痛苦。 時間的紅線斷裂， 剎那究竟耗盡之時。 清明的自性光明顯現之時， 覺性自知自明。 因無執著的意識， 不被顯相的緣所欺騙。 雖有自性顯現，卻當下解脫。 不知變化，通透無礙。 下行的生命力未斷， 覺性安住自性中。 覺性與本源相遇不可能退轉。 顯相以自性光明形式顯現， 覺性無執著不可能迷亂。 三身自然成就， 不從他處尋求果位，離開勤勉修行。 化為受用身後圓滿利他。 利他圓滿后融入法身。 從那時起，利他的色身以下， 遠離世間和各乘的究竟。" 如是宣說。 這是《離戲大明義續》中 第一百一十二章 "中陰果位教授"。 然後，秘密主再次請問： "啊！世尊金剛持， 若總體個別如此， 上中下根器的解脫方式， 請依次無誤地宣說。" 如是請求。

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། དབང་པོ་ཡང་རབ་གྱུར་པ་ལ།། ཡེ་ནས་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོ་པས།། བར དོ་མེད་ཅིང་སྐད་ཅིག་མར།། དེ་ལྟ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡིན།། རང་བཞིན་དག་པའི་ནམ་མཁའ་ལ།། ཆོས་ཉིད་དག་པའི་ངོ་བོ་གནས།། དེ་ལ་རིག་པ་ཟང་ཐལ་ཤར།། ཤར་བ་མ་ཡིན་གནས་པ་ཡིན།། དཔེར་ན་ནམ མཁའ་ཟང་ཐལ་ལ།། ཁང་ཁྱིམ་བྱས་པས་ནམ་མཁའ་གུད་དུ་བཅད།། ཁང་པའི་ནང་གི་ནམ་མཁའ་དང།། རང་བཞིན་དག་པའི་ནམ་མཁའ་གཉིས།། སྒོ་འམ་མཐོང་ན་སྒྲིབ་མེད་པས།། ནམ་མཁའ་གཉིས་པོ་སྒྲིབ མེད་གསལ།། བག་ཆགས་སྦུབས་ཀྱི་རིག་པ་དང།། མཁའ་ལ་གནས་པའི་རིག་པ་གཉིས།། ཡེ་ཤེས་སྒོ་ཡིས་མཚམས་སྦྱར་ནས།། བག་ཆགས་ལུས་ཀྱིས་མ་བསྒྲིབས་པར།། གཉིས་མེད་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོར གནས།། རྟོགས་པའི་དོན་ཆེན་དེ་ལྟར་ནི།། སེང་གེའི་མཆོངས་པས་ས་ཆོད་ལྟར།། ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོ་ཡིས།། བར་དོ་སྐྱེ་འགགས་མི་གནས་པར།། རིན་ཆེན་སྦུབས་ཀྱི་ནང་དུ་གཅོད།། དེ་བས་ཡེ་གྲོལ་ཆེན པོར་གནས།། དེ་ལ་རྩིས་གདབ་མི་བྱའོ།། ཇི་ལྟར་དོན་བརྗོད་མི་ཤེས་པ།། དབང་པོ་དམན་པའི་གང་ཟག་ལ།། གྲོལ་ལུགས་རྩིས་གདབ་བྱ་རུ་མེད།། བྱས་ཀྱང་ངེས་པ་མི་རྙེད་པས།། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར བཤད།། དེ་ནས་དེ་ཉིད་འཕྲད་པར་འགྱུར།། འབྲིང་ལ་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་གསུམ།། འབྲིང་གི་རབ་དང་འབྲིང་གི་འབྲིང།། འབྲིང་གི་ཐ་མ་རྣམ་པ་གསུམ།། འབྲིང་གི་རབ་ཀྱི་གྲོལ་ལུགས་ནི།། སྐད་ཅིག་གསུམ་ལ གྲོལ་བར་འགྱུར།། དང་པོ་སྣང་བ་ཚུལ་ལ་འཇུག། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་དག་ལའོ།། ནང་གི་འབྱུང་བ་འོད་ལ་འདུ།། རྣམ་ཤེས་ལྔ་པོ་དེ་ལྟར་འཇུག། རྩལ་སྣང་བཞི་ལ་འདུས་པ་ནི།། ཚོན་གྱི་གྲུ་གུ་བསྡོག པ་བཞིན།། དེ་ཚེ་རླུང་བཞི་རིམ་བཞི་ནས།། སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་ལས་ཀྱི་རླུང།། སྲོག་པ་རྩ་ནས་ལྡང་བར་འགྱུར།། དེ་ཚིག་གནས་ནས་ལམ་དུ་འཇུག། ལམ་ནས་སྒོ་རུ་མྱུར་དུ་འཇུག། སྒོ་ཡི་སྣང་བ་ཆོས་ཉིད་ཀློང་དུ འཆར།། ཐུགས་རྗེ་རྒྱུན་གྱི་ཐེག་པ་ཟང་ཐལ་ལ།། ཞོན་ནས་ཡེ་ཤེས་རང་གི་གདངས་ལ་འཇུག། དེ་ཡི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལའོ།། དེའི་ཚེ་སྐུར་སྣང་ཤེས་རབ་སྐྱེ།། བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་མངོན་གསལ་བ།། མེ་ལོང་ནང་གི གཟུགས་བརྙན་བཞིན།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་དགོངས་པ་ཡིན།། གོང་དུ་ཞིབ་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར།། འདི་རུ་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ།

以下是完整的漢語直譯： 佛陀回答道： "對於最上根器者， 本來就是大通透者， 無中陰，在剎那間， 安住于如是本性中。 在自性清凈的虛空中， 法性清凈的本質安住。 于其中覺性通透顯現。 非顯現，而是本來安住。 譬如通透的虛空中， 建造房屋將虛空分隔。 房內的虛空和 自性清凈的虛空二者， 若有門窗則無遮蔽， 兩種虛空清晰無障。 習氣蘊中的覺性和 安住虛空中的覺性二者， 通過智慧之門相連， 不被習氣之身遮蔽， 安住于無二大通透中。 如是證悟的大義， 如獅子躍過大地， 以大通透智慧， 不生不滅不住中陰， 斷絕於寶藏蘊中。 因此安住于大本解脫中。 對此不應計較。 如同不能表達意義的 根器低劣之人， 解脫方式無法計較。 即便計較也找不到定論， 故說隔一世才能相遇。 中等根器分上中下三種。 中等根器的上等、 中等根器的中等、 中等根器的下等三種。 中等根器上等的解脫方式是： 在三剎那中解脫。 首先進入顯相的方式， 即五根識中。 內在元素融入光明， 五識如是進入。 四種力用顯現融合， 如同收起彩虹。 此時四風從四層， 無情的業風， 從生命脈中升起。 從原處進入通道， 從通道迅速進入門戶。 門戶的顯相在法性界中顯現。 乘坐大悲相續的通透乘， 進入智慧的自性光芒中。 這是第一剎那。 此時身相顯現生起智慧， 四十二尊明顯顯現， 如同鏡中影像。 具五智的證悟。 因為上文已詳細說明， 此處不再贅述。"

། དེ་ལས་མངོན་ཤེས་ཆོས་སྤྱན་ཤར།། སྐུ་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་སྟེ།། ཡི་གེ་དྲུག་པོ འོད་ཟེར་འཕྲོ།། སྤྲུལ་པའི་སྐུར་འགྱུར་དོན་རྣམས་བྱེད།། དེ་ཚེ་རྫོགས་ལྡན་དགོངས་པ་རྫོགས།། དེ་ཡི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལའོ།། དེ་ནས་མྱ་ངན་འདས་གྱུར་ཏེ།། བློ་དང་འཁོར་བའི་ཆོས་ཅན་ལས།། འདས་ཏེ་མི གནས་ངང་དུ་ཐིམ།། ཡེ་ཤེས་སྤྱན་གཅིག་འགྱུར་མེད་གསལ།། རྫོགས་ལྡན་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་རྫོགས།། དེ་ཡི་སྐད་ཅིག་གསུམ་པའོ།

以下是完整的漢語直譯： 由此生起神通法眼。 三身明確建立， （ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ，oṃ āḥ hūṃ，ॐ आः हूँ，ఓం ఆః హూం，嗡阿吽，om a hum）六字放光， 化為化身行諸事業。 此時圓滿證悟完成。 這是第二剎那。 然後進入涅槃， 超越心識和有為法， 融入無住的狀態。 智慧獨眼清明不變。 大圓滿的證悟完成。 這是第三剎那。

། འབྲིང་གི་འབྲིང་གི་གྲོལ་ཚུལ་ནི།། དང་པོ་ཕྱི་ནང་འཁྲུལ་པ་དག། གཉིས པར་རང་གདངས་འོད་དུ་གསལ།། གསུམ་པར་དེ་ལ་སྐད་ཅིག་གནས།། བཞི་པར་རང་སྣང་ཤེས་རབ་སྐྱེ།། མ་རིག་བདུད་བཞི་ངེས་བཅོམ་སྟེ།། བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་མངོན་སངས་རྒྱས།། འབྲིང་གི་འབྲིང་གིས་ལྔ ལྡན་དགོངས་པ་རྫོགས།། མངོན་ཤེས་དྲུག་ལྡན་རྗེས་དྲན་དྲུག། ནམ་མཁའི་མཐོངས་ནས་ཉི་ཤར་ལྟར།། རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་ཤར།། འ་སོགས་ཡི་གེ་རྣམ་དྲུག་འཕྲོ།། དེ་ནི་སྤྲུལ་སྐུའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ།། ལས་དག གང་ཟག་རྣམ་པ་གཉིས།། འདུ་འཕྲོ་བྱེད་པའི་བར་དུ་འཕྲོ།། དཀར་དམར་རྣམ་གཉིས་ལུས་ཀྱི་རྒྱུ།། ཡི་གེ་དྲུག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས།། ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་སེམས་ཤར་བས།། དཀར་དམར་ཀློང་དུ་གནས་པ ནི།། གནས་ལ་གནས་གབ་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ།། དེ་ནས་ལུས་ཀྱི་སྤྲུལ་པས་འགྲོ་དོན་མཛད།། འགྲོ་བ་མ་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཡེ་གནས་པ།། སྙིང་པོ་འགྱུར་མེད་འགག་པ་མེད།། དེ་དོན ངེས་པ་ཀུན་ལ་སྒྲོགས།། ཐུགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་འགྲོ་ལ་འཆར།། སྟོན་པའི་དགོངས་པ་ལོངས་འགྱུར་བས།། ཡིད་འདྲེས་བཅུད་ལ་བཅུད་གབ་འགྱུར།། དེ་ཡིས་ངེས་པར་གྲོལ་པར་འགྱུར།། འབྲིང་གིས་རྫོགས་ལྡན དགོངས་པ་རྫོགས།། དེ་ནས་སྐད་ཅིག་དྲུག་པ་ལ།། སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ཡོངས་འདའ་སྟེ།། ཡེ་ཤེས་རླུང་གི་སྟོབས་རྣམས་ཀྱིས།། དང་པོ་ཆོས་སྐུར་གཟུགས་སྐུ་བསྐྱེད།། ཐ་མ་གཙོ་འཁོར་རིམ་པས་ཐིམ་གྱུར་ཏེ།། ཡེ ཤེས་རླུང་གིས་ཆོས་ཉིད་ངང་ལ་སྤྱོད།། དེ་ཚེ་འབྱུང་བའི་མཚན་མ་རང་སར་ཐིམ།། སྤྲུལ་སྐུའི་འབྱུང་ལྔ་འོད་ལྔའི་ནང་དུ་ཐིམ།། དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བའི་ངོ་བོར་གྲོལ།། དང་པོ་མ་ལས་ཤར་བས་མ ཡི་ངང་དུ་ཞི།། དང་པོ་ཤར་ཡང་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ནས་ཤར།། བར་དུ་གནས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ངང་དུ་གནས།། ཐ་མ་ཐིམ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ངང་དུ་ཐིམ།། སྤྱན་གསུམ་རྣམ་དག་འགྱུར་མེད་གཅིག་ཏུ་གསལ།། ཆོས་ཉིད་ངང ན་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་གསལ།། ཕྱིར་མི་གསལ་ལ་ཡེ་ཤེས་ནང་དུ་གསལ།། བུམ་པའི་ནང་དུ་མར་མེ་གསལ་བ་བཞིན།། དེ་ཚེ་འགྱུར་མེད་སྐུ་གསུམ་རང་ས་ཟིན།། འབྲིང་གིས་རྫོགས་ལྡན་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ རྫོགས།། འབྲིང་གི་ཐ་མའི་གྲོལ་ལུགས་ནི།། ཕྱི་ཡི་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་ལྔ།། ཕྱི་ཡི་སྣང་བྱེད་སྒྲོན་མ་ལ་ཚུར་ཤར་ཏེ།། གཟུང་བའི་ཡུལ་དང་བྲལ་བའོ།

以下是完整的漢語直譯： 中等根器的中等解脫方式是： 首先，外內迷亂清凈。 其次，自性光明顯現。 第三，在其中剎那安住。 第四，生起自顯智慧。 必定降伏四魔無明， 四十二尊明顯成佛。 中等根器的中等者完成五種證悟。 具足六神通和六隨念， 如同虛空中日出般， 遍知智慧生起。 （ཨ，a，अ，అ，阿，a）等六字放光。 這是化身的因， 凈業和兩種補特伽羅， 在聚散之間放光。 白紅二種為身體之因。 六字菩提心， 從身體之因生起心， 安住于白紅光明中。 身心以隱蔽方式安住。 然後以身之化身行利他事。 一切眾生中， 本有的自覺智慧， 是不變無滅的精華。 向一切宣說此確定義。 心之精華顯現於眾生。 佛陀證悟成為報身， 與意識融合隱於精華中。 由此必定解脫。 中等根器者圓滿證悟完成。 然後在第六剎那， 佛陀完全入涅槃。 以智慧風之力， 首先法身生起色身。 最後主尊眷屬依次融入。 智慧風在法性中執行。 此時元素相融入自處。 化身五大融入五光中。 它們又解脫為智慧元素的本質。 最初從母體生起，又歸於母體寂滅。 雖初始顯現，卻從法界中顯現。 中間雖安住，卻安住於法性中。 最後雖融入，卻融入法性中。 三眼清凈不變一體明現。 在法性中覺性智慧明現。 外不明顯而內智慧明顯。 如同瓶中明燈般。 此時不變三身安住自處。 中等根器者完成大圓滿證悟。 中等根器下等的解脫方式是： 外在的五大元素， 向內顯現於外顯燈， 遠離所取對境。

། སྒོ་ལྔ་གསལ་བའི་སྒྲོན་མ་ནི།། ཡེ་ཤེས་དབང་དུ་འདུས་པས འཛིན་རྟོག་བྲལ།ནང་གི་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་ལྔ། རིག་པའི་སྒྲོན་མ་ཡེ་ཤེས་རྩལ་སྣང་ལྔ་ལ་འདུས། དེ་ནི་རྩལ་གཞི་ལ་འདུས་པར་བསྟན་པའོ།། དེའི་ཚེ་ཐུགས་རིན་པོ་ཆེ་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་གྱི་ཀློང་ཡངས་ན།། འབྱེད་པ་མེད་ པའི་ཤེས་རབ་ཀློང་གཅིག་དུ་དྲིལ་བའོ།། དེ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྦུབས་རང་སངསཏེ།། སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་གནས་སོ།། དེའི་དུས་ན་འབྱུང་བ་བཞི་བྲོས་པས། རྟགས་རིམ་པར་འབྱུང་ངོ།། སྙིང་རྗེ་མེད་པ་ལས་ཀྱི རླུང་ལ་སོགས་པ་རླུང་ལྔ་གནས་པར་བྱེད་པ་ནི་འདེགས་པར་བྱེད་པའི་རླུང་ཚིགས་པ་ལ་གནས་ཏེ།ལུས་ཡང་ཞིང་བསྐྱོད་ནུས་པའོ།། དེ་ཞི་བས་ལུས་མི་ཐེག་སྟེ། དེ་ནི་ས་དང་གྲོགས་པའི་རླུང་ངོ།། བཀྲག་དང་གཟི་ མདངས་སྐྱེད་པའི་རླུང་ལུས་ལ་སྤྱིར་ཁྱབ་པར་གནས་ཏེ།དེ་ནི་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་སྣུམ་བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་འབྱིན་པའོ།། ཤིན་ཏུ་ཡང་བས་རྐྱེན་ཕྲ་མོས་ཀྱང་བསྐྱོད་ནུས་ཏེ། ལུས་མདངས་དང་ བཀྲག་འཆོར་བའོ།། དེ་ནི་ཆུ་དང་འགྲོགས་པའི་རླུང་སྟེ། ཞི་བས་མདངས་ཉམས་པའོ།། མེ་དང་དུས་མཉམ་པའི་རླུང་ཕོ་བ་ན་གནས་ཏེ། དེར་ཟས་འཇུ་བ་དང་ལུས་བྱིངས་དྲོད་སྐྱེ་བར་བྱེད་དོ།། ཞི་བས་དྲོད་འཆོར བས་ཟས་མི་འཇུ།དེ་ནི་མེ་དང་འགྲོགས་པའི་རླུང་ངོ།། དངས་སྙིགས་འབྱེད་པའི་རླུང་ནི་སྟེང་སྒོ་འོག་སྒོ་གཉིས་ལ་ཁྱབ་པར་གནས་ཏེ། དེ་ནི་རླུང་གི་རླུང་སྟེ་ཟས་དངས་སྙིགས་འབྱེད་པ་དང། སྙིགས་མ་གྱེན་མཐུར་ དུ་སེལ་བར་བྱེད།ཐིག་ལེ་དཀར་དམར་དང་དྲི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་སེལ་བའོ།། དེ་ཞི་བས་ཕོ་བ་བརྫངས་པ་དང། ཤེས་པ་དང་ལུས་བྱིང་ངོ།། སྙིང་རྗེ་མེད་པ་ལས་ཀྱི་རླུང་ནི། རླུང་འཁོར་བ་སྲོག་རྩ་ན་གནས་ཏེ། སྲོག་ འཛིན་པའི་རླུང་ཡིན་པས།ཇི་སྲིད་གནས་ཀྱི་བར་དུ་ལུས་སེམས་མི་འབྲལ་བའོ།། དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་འགྲོགས་པའི་རླུང་སྟེ། དེ་བསྐྱོད་པས་སྙིང་ནས་ལམ་རྩ་དར་དཀར་གྱི་སྐུད་པ་འདྲ་བ་དེར་བསྐྱོད་དེ། རྟགས་ཀྱི་གསང་སྒོར་ཕྱིན་ནོ།། དེའི་ཚེ་ཉི་མ་ཤར་གྱི་ལ་ཁར་ཕྱིན་པས། འོད་ནུབ་རི་ལ་འབྱུང་ལ། བར་ན་འོད་ཟེར་ཐག་པ་བཞིན་དུ། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒོ་ལྔར་གནས་ལ། དེའི་སྣང་བ་ཡུལ་ཆོས་ཉིད ན་གསལ་ཏེ།ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་ཡིན་ཏེ། བར་ཆད་མེད་པ་ཐུགས་རྗེ་རྒྱུན་གྱི་ཐག་པས་སྦྲེལ་ཏེ། ཐུགས་རྗེ་རྒྱུན་གྱི་ཐག་པ་ལ་ཞོན་ནས་རང་གི་གདངས་ལ་འཇུག་གོ།

以下是完整的漢語直譯： 五門明燈即是 智慧所攝，遠離執著分別。 內在的五大元素 融入覺性燈智慧五力顯現中。 這是顯示力量歸於基礎。 此時，在心寶日月交會的廣闊空間中， 無分別智慧融為一體。 這是習氣的矇蔽自然消除， 安住于第一剎那。 此時四大元素逃離， 次第出現徵兆。 無悲業風等五風安住： 提舉風安住于關節， 使身體輕盈能動。 它平息則身體無力， 這是與地相應的風。 生光澤威力的風遍佈全身， 稱為遍行風， 使身體油潤髮光。 極其輕微，微小緣亦能動， 身體失去光澤。 這是與水相應的風， 平息則失去光澤。 與火同時的風住于胃中， 在那裡消化食物並使全身生熱。 平息則失去體溫不能消化， 這是與火相應的風。 分離精華糟粕的風遍佈上下二門， 這是風的風， 分離食物的精華糟粕， 向上下排出糟粕。 排出白紅明點和小便等。 它平息則胃脹滿， 意識和身體沉重。 無悲業風安住于命脈風輪， 是持命風， 只要它存在，身心就不分離。 這是與識相應的風， 它動則從心經由如白絲線般的脈道， 到達密處標誌。 此時如日出山頂， 光明出現在西山， 中間如光線般， 覺性智慧安住於五門， 其顯現明顯于境法性中。 智慧通達無阻， 無間斷悲心相續之線相連， 乘于悲心相續之線 進入自性光明中。

། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདངས་ལ་ཞག་ལྔར་གནས་ཏེ། ཤར་བ་ཅིག་ཅར་ཤར་བའོ།། ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ནམ་མཁའ་ལ་འཇའ་ཤར་བ་ལྟར་སྣང་བའོ།། དེ་ལ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་རིམ་པས་སྐྱེ་སྟེ། ཞག་དང་པོ་ལ་འོད་མཐིང་ག་གསལ་བས། རིག་པ་ངོས་བཟུང་དང བྲལ་བས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་རང་ཤར་རང་གདངས་རང་གསལ་དུ་ཤེས་པས།ཤེས་བྱ་ལ་གཅོད་བྱེད་མེད་དོ།། ཞག་གཉིས་པ་ལ་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བའི་སྟེང་དུ་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཤར་ རོ།། འོད་དཀར་པོ་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཚེ། དེ་ཉིད་རིག་པ་འགག་པ་མེད་པའི་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཐག་ཆོད་དོ།། ཞག་གསུམ་པ་ལ་འོད་ཟེར་སེར་པོ་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཚེ། དེ་ཉིད་རིག་སྟོང་དབྱེར་མེད་རང་སྣང་མཉམ་པ ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གདངས་སུ་གསལ་ལོ།། ཞག་བཞི་པ་ལ་འོད་དམར་པོ་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཚེ།། དེ་ཉིད་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་མ་འགགས་པའི་རང་སྣང་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདངས་སུ་གསལ་ལོ།། ཞག་ལྔ་པ ལ་འོད་ལྗང་གུ་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཚེ།དེ་ཉིད་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདངས་སུ་གསལ་ལོ།། སྐྱེ་བ་རིམ་པས་སྐྱེ་བས་ཞག་ལྔ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རེ་རེ་གསལ་ལོ།། ཆོད་པ་ཐད་ཀར་ཆོད་པས། སྣང་བ་རེ་རེ་ལ་ རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་རེ་རེ་སྐྱེ་སྟེ།སེམས་མེད་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེས་ཀྱང་གཅོད་བྱེད་མེད་དོ།། ཞག་ལྔ་ལ་ལུས་མཐའ་རྫོགས་པས་ཤེས་རབ་མཐའ་རྫོགས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ན། ཚོམ་བུ་ལྔར་ཕྱག་རྒྱ་མི་འགག་པར་གསལ་ལོ།། དེས་ཐ་མའི་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་རྫོགས་སོ།། སྐུ་དེ་རྣམས་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་འཆར་ཏེ། སྤྱན་གསུམ་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ནོ།། དེ་ཅི་ལྟར་འཆར་ན། སྤྱན་གྱི མངོན་པར་ཤེས་པས།། ཡར་གཟིགས་སུ་མེད་པ་ཆོས་སྐུ་རིན་པོ་ཆེའི་སྦུབས་[(]ནས་[)]གཟིགས། ཐད་ཀ་ནས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་མ་འགགས་པར་འོད་དུ་གསལ་ལོ།། མར་སྤྲུལ་པ་སྐུའི ཞིང་ཁམས་བག་ཆགས་སྦུབས་ན་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ཐམས་ཅད་གཟིགས་སོ།། སྙན་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི། ཡར་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་རྗེ་ཡེ་ཤེས་རྩེ་གཅིག་པ་ལ། ཉིད་ལ་ཉིད་གླེང བསླངས་པ་ཡང་གསན།ཐད་ཀར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་ཚོམ་བུ་ལྔ་གསལ་ལོ།། མར་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་ན། ཇི་སྐད་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་གསན་ནོ།

以下是完整的漢語直譯： 智慧光明中安住五日， 一切同時顯現。 又智慧顯現如虹現於空中。 對此，證悟智慧次第生起： 第一日明顯藍光， 因覺性離可執取，了知法界智慧自顯自現自明自照， 于所知無能斷者。 第二日在法界智慧明顯之上，映象智慧顯現。 當白光顯現為境時， 確定那即是無礙覺性的映象智慧。 第三日當黃光顯現為境時， 那即是覺空不二自顯平等性智慧之光明。 第四日當紅光顯現為境時， 那即是無礙智慧自顯的妙觀察智慧之光明。 第五日當綠光顯現為境時， 那即是成所作智慧之光明。 因次第生起，五日中智慧顯現各自明顯。 因直接斷除，每一顯現中生起一證悟智慧， 雖生無念之知，無能斷者。 五日身體圓滿，智慧圓滿， 剎那間在法性光明壇城中， 五聚印契無礙明顯。 由此圓滿最後五種具足的密意。 于彼等身顯現六種神通： 三眼中的法眼。 其如何顯現？ 眼的神通： 向上無可見，從法身寶藏中觀見， 正面無礙明顯四十二尊圓滿報身之光明。 向下觀見化身剎土習氣矇蔽中如何安住的一切。 耳的神通： 向上聽聞三世一切佛專注大悲智慧， 自言自語； 正面明顯五聚圓滿報身； 向下聽聞化身剎土中所說一切。

། ཐུགས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པས། ཡར་ཆོས་སྐུ་རིན་པོ་ཆེའི་ སྦུབས་ནས་འབྱེད་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གསལ།གཞན་སྣང་གི་རྣམ་རྟོག་མེད་པར་བཞུགས་པར་མཁྱེན་ནོ།། ཐད་ཀར་རང་གི་དགོངས་པ་མ་འགགས་པར་གསལ་ལོ།། མར་ སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་རྟོག་མངོན་དུ་མཁྱེན་ནོ།། གནས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི། སྐུ་གསུམ་གྱི་ཞིང་ཁམས་དང། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་འོད་ཀྱི་སྣང་བ་དང།། འབྱུང་བ་བཞི་ལ་བརྟེན་པ་བཅའ་ལུགས་བཞིན་གྱི་རིགས དྲུག་གི་གནས་གཞན་མ་འགགས་པར་གསལ་ལོ།། ལས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི། སྔོན་རང་གིས་ཇི་ལྟར་སྤྱད་པ་དང། ད་ལྟ་འགྲོ་བ་གཞན་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པ་མཁྱེན་ནོ།། ཐུགས་རྗེ་བྱིན་རླབས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ ནི།མཐུན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྣང་བས། རིགས་དྲུག་མཐུན་པས་མཐུན་པར་སྣང་བས་འདུལ་བ་གཟིགས་ཏེ། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ས་དྲུག་ཤར་ལུགས་མཁྱེན་ནོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་ གདགས་ཤེ་ན།སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འཁོར་བའི་ཆོས་དང། ཆོས་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་གཉིས། རྣམ་རྟོགས་མི་མངའ་བར་གསལ་བས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ནོ།། དོན་ལ་རྣམ་པར་མཁྱེན་པ་ནི་ལྐོགས་སུ་གྱུར་པ་ མཁྱེན་པའོ།། སྤྱན་ནི་གསལ་ལ་མི་རྟོག་པ་སྟེ། གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ།། དེ་ཚེ་རང་བྱུང་གི་ཡི་གེ་དྲུག་འཆར་བ་ཡང། འ་དང། ཨ་དང། ཧ་དང། ཤ་དང། ས་དང། མ་དང་དྲུག་སྟེ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཡི གེ་དྲུག་པོ་དེ་གཞི་ཆོས་སྐུ་ལ་དོན་ལྡན་དུ་བཞུགས་སོ།། དབྱིངས་དང་རིག་པ་དང། ཡེ་ཤེས་དང། ཤེས་རབ་དང། མི་འགྱུར་བ་དང། མཉམ་པ་ཉིད་དང། དབྱེ་རུ་མེད་པར་གནས་པའོ།། བག་ཆགས་ལུས་ཅན སྤྲུལ་སྐུ་ལ།ལུས་ཀྱི་གནས་དྲུག་ལ་གནས་ཏེ། གསུང་འགག་པ་མེད་པར་དོན་ལ་སྦྱར་བའོ།། ལོངས་སྐུའི་ལྗགས་ལས་འཕྲོ་བ་ནི། ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བའི་གཞི་མ་འགགས་པ། ཡི་གེ་དྲུག་པོ་ལས་རིན་པོ་ཆེའི་སྲད་བུ་ བསྒྲིལ་བ་འམ།སྣལ་མའི་ཚོན་སྐུད་བསྒྲིལ་མ་བཞིན་འཕྲོས་པས། ལས་དག་པ་སྤྲུལ་པ་ཕོ་མོའི་སྤྱན་ནས་འཇུག། སེམས་ཅན་ལས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མངལ་ནས་འཇུག་པའོ།། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་གསང་གནས་ནས། འོད་ འབར་བ་བདེ་བའི་རྟ་ལ་ཞོན་ཏེ།བདེ་ཆེན་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པའི་ཐིག་ལེ་ལ། སྣོད་དང་བཅུད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གབ། དེ་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའོ།། དོན་ཡོད་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པའོ།། རྟོགས་ མེད་དུ་འབྱུང་བ་ཀུན་གྱི་དོན་མ་སྤངས་པའོ།

以下是完整的漢語直譯： 心的神通： 向上知曉法身寶藏中安住無分別的智慧、無執著的自明，無他顯分別； 正面自己的意趣無礙明顯； 向下了知眾生的分別念。 住處的神通： 三身剎土、法界、光明顯現、 依四大而立的六道眾生住處無礙明顯。 業的神通： 了知過去自己如何行事，以及現在其他眾生如何行事。 大悲加持的神通： 對相應的眾生顯現， 以六道相應而相應顯現調伏， 了知化身六地顯現方式。 善男子，為何稱之為法眼？ 因無分別地明瞭化身輪迴法和法身寶貴涅槃法二者，故稱法眼。 實際上遍知即了知隱蔽之事。 眼是明而無分別，如影像等。 此時自然顯現六字： （འ，a，अ，అ，無意義，啊）、 （ཨ，ā，आ，ఆ，無意義，阿）、 （ཧ，ha，ह，హ，無意義，哈）、 （ཤ，śa，श，శ，無意義，夏）、 （ས，sa，स，స，無意義，薩）、 （མ，ma，म，మ，無意義，瑪） 六個。 善男子，這六字有意義地安住于基礎法身中。 安住為界、覺性、智慧、般若、不變、平等性、不可分。 對於具有習氣身體的化身， 安住于身體六處， 語言無礙地應用於義理。 從報身舌頭發出： 大悲生起的無礙基礎， 從六字中如珍寶線纏繞或 如綵線纏繞般發出， 從業清凈的男女化身眼中進入， 眾生業力所生從胎中進入。 從大樂密處， 騎乘光明閃耀的樂馬， 遍滿大樂的明點中， 以器世間和有情的方式隱藏。 那變成化身後利益眾生。 有意義地利益眾生。 無覺知地生起，不捨棄一切眾生的利益。

། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་འཆར་ཏེ། དེ་ཉིད་སྤྲུལ་པ་རྒྱུན་མི་ཆད་པས། སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པའི་རྒྱུད་འཆང་བའོ།། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་ཏེ། གདུལ་བྱ་གང ན་གནས་པའི་དོན་མཛད་པས་ན།ཕྱོགས་བཅུར་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་འགྱེད་པའོ།། མཐུན་པས་མཐུན་པ་འདུལ་བར་གཟིགས་པས་ན། ཇི་བཞིན་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པའོ།། དངོས་སུ་ཐུབ་པ་དྲུག་གིས་འགྲོ་བ་དག་གི་ དོན་བྱེད་པའོ།། ཐུགས་རྗེའི་ལྕགས་ཀྱུས་ཞིང་དག་པ་དེ་ཡང་དག་པའི་ས་ལ་འཛིན་པའོ།། རྫོགས་ལྡན་གྱི་དགོངས་པའོ།། དེ་ནས་བདག་ཉིད་ཆོས་སྐུར་གྲོལ་བས་ནི། མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོས འབྱེད་པ་མེད་པའི་མཁའ་ཀློང་དུ་འཁོད་སྙོམས་སོ།། དེ་བས་ཐ་མས་རྫོགས་ལྡན་ཆེན་པོའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། མ རྟོགས་པ་ལ་བར་དོ་ན་སེམས་དངོས་སུ་མེད་པར་སེམས་ཕྱིས་འཆར་བའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས།སྤྲུལ་པའི་སྐུས་དོན་བྱས་ནས་རང་གྲོལ་བའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། ཞིང་ ཁམས་གཅིག་པ་ལ་སྙིང་པོ་ཐ་དད་པའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས།རིག་པ་གཅིག་ལ་རྩལ་སོ་སོར་རྫོགས་པའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། རང་ས་ན་གྲོལ་ཞིང་རང་ས་ནས་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། མུ་བཞིའི་ དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས།ཡེ་ཤེས་རང་ལ་གནས་པའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། རྟོག་པ་མེད་པར་བསྒོམ་པས་མི་གྲོལ་བའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། རིན་པོ་ཆེའི་སྦུབས་ན་དགོངས་པ་གསལ་ལ་གཞན་གྱིས་མི་གཟིགས་པའི་ དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས།དང་པོ་རིན་པོ་ཆེའི་སྦུབས་ལས་འཁྲུལ་པའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། ཕྱིས་མི་འཁྲུལ་པའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། དཔེའི་ངོ་བོ་གང་ལགས། ངེས་ཚིག་གང་ལགས། དབྱེ་བ་ཇི་ལྟར་ལགས། དགོས་ ཆེད་ཇི་ལྟར་ལགས།ཞེས་ཞུས་སོ། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ངེས་པར་ཟུང་ཞིག། མངོན་པར་རྫོག་པར་སངས་རྒྱས་པའི་དཔེ་ནི། ནམ་ལངས་པས་རི་ཀླུང་མེད་པར་གསལ་བ་ལྟ་བུ་དང་རྒྱ་མཚོ་ལ་ གཟའ་སྐར་ཤར་བ་ལྟ་བུ་དང་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའོ།། བར་དོ་ལ་སེམས་དང་པོ་མེད་པར་ཕྱིས་འཆར་བའི་དཔེ་ནི། ས་བོན་སྐྱེའུ་ལ་མྱུ་གུ་སྔོན་པོ་མེད་པར་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།། སྤྲུལ་སྐུའི་དོན་བྱས་ནས་རང་གྲོལ་བ་ནི། ཆུ བྲན་རྒྱ་མཚོར་འདུ་བ་ལྟ་བུའམ་ཉི་མ་ནུབ་ཁར་ཟེར་འདུ་བ་བཞིན་ནོ།། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དཔེ་ནི་འཇའ་ཚོན་ནམ་མཁར་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ།

以下是完整的漢語直譯： 如來從前者到後者顯現， 由於化身相續不斷， 故持續佛陀化身。 不定於一方， 為利益所化眾生所在處而行事， 故向十方發出各種化身。 因見相應者調伏相應者， 故如實利益眾生。 實際上以六種能力利益眾生。 以大悲鉤攝取清凈剎土于清凈地。 這是圓滿的意趣。 之後自身解脫為法身， 以不住的大智慧安住于無分別的虛空界中。 因此最後是大圓滿。 如是宣說。 秘密主問道： 圓滿成佛的比喻是什麼樣的？ 對於未證悟者，中陰時心實際不存在而後顯現的比喻是什麼樣的？ 化身利益眾生后自解脫的比喻是什麼樣的？ 涅槃的比喻是什麼樣的？ 同一剎土而精華不同的比喻是什麼樣的？ 同一覺性而各別功能圓滿的比喻是什麼樣的？ 在自處解脫而從自處不可分離的比喻是什麼樣的？ 四邊的比喻是什麼樣的？ 智慧自存的比喻是什麼樣的？ 無分別修行而不解脫的比喻是什麼樣的？ 在寶藏中意趣明晰而他人不見的比喻是什麼樣的？ 最初從寶藏中迷惑的比喻是什麼樣的？ 之後不迷惑的比喻是什麼樣的？ 比喻的本質是什麼？ 詞義是什麼？ 如何分類？ 用途如何？ 如是詢問。 導師開示道： 善男子，請謹記。 圓滿成佛的比喻如： 黎明時山谷明朗無遮， 如海面上星辰顯現， 如水中月影。 中陰時心初無後顯的比喻如： 種子芽苗初無綠芽後生。 化身利益后自解脫如： 水滴匯入大海， 或如夕陽收斂光芒。 涅槃的比喻如： 彩虹融入虛空。

། ཞིང་ཁམས་གཅིག་ལ་རིགས་ཐ་དད་པའི་དཔེ་ནི། མར་མེ་མང་དུ བཏང་བའི་འོད་མི་ཕྱེད་པར་སྙིང་པོ་སོ་སོར་གསལ་བ་ལྟ་བུའོ།། རིག་པ་གཅིག་ལ་རྩལ་སོ་སོར་རྫོགས་པའི་དཔེ་ནི། ས་བོན་གཅིག་ལ་སྡོང་བུ་སོ་སོར་གྱེས་ནས་དེ་ལ་སྙིང་པོ་སོ་སོར་བྱུང་ནས། འབྲས་བུ་མང་པོ རྫོགས་པ་བཞིན་ནོ།། རང་ས་ནས་རང་གྲོལ་ནས་དབྱེར་མེད་དུ་གནས་པའི་དཔེ་ནི་ནམ་མཁའ་གུད་དུ་བཅད་པ་བཏང་བ་ལྟ་བུའོ།། མུ་བཞིའི་དཔེ་ནི་གཅིག་དང་ཐ་དད་ལས་གྲོལ་བ་གསེར་དང་སེར་གྱི་སེར་པོ་ལྟ བུའོ།། མ་གྲོལ་བ་སྨིག་སྒྱུ་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའོ།། གྲོལ་བའི་མ་གྲོལ་བ་ཁམས་དང་བུམ་པ་ལྟ་བུའོ།། མ་གྲོལ་བའི་གྲོལ་བ་ཉི་མ་དང་འོད་ལྟ་བུའོ།། ཡེ་ཤེས་རང་ལ་གནས་པའི་རྟགས་ཀྱི་དཔེ་ནི་ཆང་འཐུང་བས་ར་རོ་བ་ལྟ བུའོ།། རྟོག་པ་མེད་པའི་བསྒོམས་པས་མི་གྲོ་ལ་དཔེ་ནི། རི་མོའམ་ལྡེར་སོ་ལྟ་བུའོ།། རིན་པོ་ཆེའི་སྦུབས་ནས་དགོངས་པ་གསལ་བ་གཞན་གྱིས་མི་མཐོང་བའི་དཔེ་ནི། གནས་ཁང་ཡངས་པར་མཚན མོ་མགྲོན་པོ་སྔ་ཕྱི་ཚོགས་ནས་ཉལ་བ་ལྟ་བུའོ།། དང་པོ་རིན་པོ་ཆེའི་སྦུབས་ནས་འཁྲུལ་པའི་དཔེ་ནི། བྱིས་པས་མེ་ལོང་དུ་ཤར་བའི་བྱད་ངོ་མ་ཤེས་པར་གཞན་དུ་མཐོང་བ་ལྟ་བུའོ།། ཕྱི་མས་མི་འཁྲུལ་བའི་དཔེ་ནི། བྱིས་པས་རང་གི་ན་རྫོགས་ནས་རང་བྱད་ལ་རང་གི་ངོ་ཤེས་པ་ལྟ་བུའམ། ལོ་ཐོག་ནས་སུ་སྨིན་ནས་ནང་པར་ལྗང་པར་མི་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེའི་ངོ་བོ་ནི། སོ་སོར་མཚོན་པའི་དཔེ་ཇི་བཞིན པའོ།། དཔེའི་ངེས་ཚིག་ནི་ཕྱོགས་མཐུན་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནའོ།། དབྱེ་བ་ནི་གཞི་མཚོན་པའི་དཔེ། རྩལ་མཚོན་པའི་དཔེ་དང། གྲོལ་བ་མཚོན་པའི་དཔེ་དང། གཉིས་མེད་མཚོན་པའི དཔེའོ།། དགོས་པ་ནི་དོན་རྟོགས་པའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། དབང་པོ་ཡང་རབ་ལ་གྲོལ་དུ་མེད་པར་བསྟན་པ་དང། འབྲིང་ལ་རབ་འབྲིང་ཐ་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་དང། ལྔ ལྡན་རྫོགས་ལྡན་ཐད་ཀར་ངོས་བཟུང་བ་དང།མངོན་ཤེས་དྲུག་ཐུགས་རྗེའི་འབྱུང་ལུགས་དང་བཅས་པ་དང། རྫོགས་ལྡན་ཆེན་པོ་སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱ་དང་བཅུ་གསུམ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་ གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། དེ་ཡི་དོན་བཤད་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།

以下是完整的漢語直譯： 同一剎土而種性不同的比喻是： 如多盞燈火的光芒不可分，而各自精華明顯。 同一覺性而各別功能圓滿的比喻是： 如一粒種子分出不同莖幹，各自產生精華，最終結出眾多果實。 在自處解脫而不可分離的比喻是： 如虛空被割裂后又恢復。 四邊的比喻是： 解脫於一與異，如金與黃色的黃； 未解脫，如海市蜃樓、水中月； 解脫的未解脫，如界與瓶； 未解脫的解脫，如太陽與光。 智慧自存的徵兆比喻是： 如飲酒後醉態。 無分別修行而不解脫的比喻是： 如繪畫或雕塑。 在寶藏中意趣明晰而他人不見的比喻是： 如寬敞房間中夜晚客人先後聚集入睡。 最初從寶藏中迷惑的比喻是： 如嬰兒不識鏡中自己面容而視為他人。 之後不迷惑的比喻是： 如嬰兒長大后認識自己面容， 或如莊稼成熟后次日不再變綠。 善男子，比喻的本質是： 各自表示的如實比喻。 比喻的詞義是： 因為通過相似方面來表示。 分類是： 表示基礎的比喻、 表示功用的比喻、 表示解脫的比喻、 表示不二的比喻。 用途是理解意義。 如是宣說。 從《離戲大明義續》中： 對最上根器者示無需解脫， 對中等根器者分上中下三類， 直接指認五圓滿和圓滿， 附帶六神通和大悲生起方式， 分別闡述大圓滿的章節，即第一百一十三章。 然後秘密主又問道： "嗟嗟！世尊金剛持， 請解說其義。" 如是請問。

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། གསང་བའི་བདག་པོ་ངེས་པར་ཟུང་ཞིག། སོ་སོ་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་ དང།། དབྱེ་བ་མིང་དང་མཐུན་དཔེ་བསྟན།། འཁོར་བའི་ཆོས་ལ་མི་གནས་པར།། མྱ་ངན་འདས་པའི་དོན་ལ་གནས།། གྲོལ་བ་སྤྱི་ཡི་ངོ་བོར་བཤད།། རང་རང་སོ་སོའི་ངོ་བོར་ཏེ།། ལུས་ལས་གྲོལ་བའི་ངོ་བོ ནི།། རང་གདངས་ཆེན་པོ་གསལ་བ་ཡིན།། ཡུལ་ལས་གྲོལ་བའི་ངོ་བོ་ནི།། རིག་པ་དངོས་མེད་རིན་ཆེན་སྦུབས།། སེམས་ལས་གྲོལ་བའི་ངོ་བོ་ནི།། རྟོག་མེད་དྲི་དག་རང་གསལ་ཡིན།། གྲོལ་བ་ཞེས་པའི་ངེས་ཚིག ནི།། རྩོལ་བའི་ཆོས་ལས་རབ་འདས་ཤིང།། འཁྲུལ་པ་གསུམ་གྱིས་མ་བཅིངས་པས།། ངེས་ཚིག་གཏན་ཚིགས་བཅས་པ་ཡིན།། དབྱེ་བ་ངོ་བོའི་སྐབས་སུ་བཤད།། དཔེ་ནི་སྦྲུལ་ལ་མདུད་བོར་དང།། རྔ་མ་དག་གི མདུད་པ་བཞིན།། ཐུགས་རྗེའི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་ནི།། ངོ་བོ་མ་འགགས་གཟུགས་སྐུ་གཉིས།། ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཐུགས་རྗེ་ཞེས་བྱ་ན།། མ་འགགས་གནོད་པ་སེལ་བའི་རྟགས།། དབྱེ་ན་ཆེན་པོ་ཆུང་ངུ་གཉིས།། རྟོག་མེད་དང ནི་རྟོག་བཅས་སོ།། འཛིན་པར་བྱེད་པས་ལྕགས་ཀྱུ་བཞིན།། སྒྲོལ་བར་བྱེད་པའི་གྲུ་བཞིན་ནོ།། མ་རིག་སེལ་བས་ཉི་ཟླ་བཞིན།། སྡུག་བསྔལ་ནད་སེལ་སྨན་དང་སྨན་པ་བཞིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས།གྲོལ་བ་དང་ཐུགས་རྗེའི་དོན་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱ་དང་བཅུ་བཞི་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། བག་ ཆགས་སྦུབས་ན་གནས་པའི་དཔེ་ཇི་ལྟར་ལགས།སྦུབས་འཕོ་བའི་དཔེ་ཇི་ལྟར་ལགས། འདིར་རྟོགས་པས་བར་དོར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ཇི་ལྟར་ལགས། བག་ཆག་སྦུབས་བོར་པའི་ཚེ་ཡེ་ཤེས་དང་མི་འབྲལ་བའི་དཔེ་ཇི་ ལྟར་ལགས།འཁྲུལ་པ་ལྡོག་པའི་དཔེ་ཇི་ལྟར་ལགས། རྟོགས་པ་ཅན་འཆི་ཁར་ནད་དང་རྐྱེན་གྱིས་དཀྲུགས་ཀྱང། ཤེས་པ་ཕྱིས་མི་འཁྲུལ་པའི་དཔེ་ཇི་ལྟར་ལགས། ཆོས་སྐུ་ལུས་ལས་མ་བྱུང་བར་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་ འཆར་བའི་དཔེ་ཇི་ལྟར་ལགས།སྐད་ཅིག་མའི་ཆོས་སྐུ་གསུམ་དུ་བསྡུ་བར་གསུངས་པ་གང་ལགས། སྐད་ཅིག་མ་ལ་གྲོལ་བའི་དཔེ་གང་ལགས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདངས་ལ་ཤེས་པ་མྱུར་དུ་འཇུག་པའི་དཔེ་ཇི་ལྟར་ ལགས།ཆོས་ཉིད་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་འཆར་བའི་དཔེ་ཇི་ལྟར་ལགས། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། ཞེས་ཞུས་པས། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ངེས་པར་ཟུང་ཞིག། བག་ཆགས་སྦུབས་ ན་གནས་པ་ནི།། སེང་ཕྲུག་དང་ཁྱུང་ཕྲུག་ལྟ་བུའོ།

以下是完整的漢語直譯： 導師宣說道：秘密主，當謹記！ 各自本質、詞義， 分類、名稱及相應比喻皆已示。 不住于輪迴法， 而住于涅槃義， 此為解脫總體本質。 各自個別本質為： 從身解脫的本質是 大光明自顯； 從境解脫的本質是 無實體覺性寶藏； 從心解脫的本質是 無念清凈自明。 "解脫"一詞的詞義是： 超越造作之法， 不被三種迷惑束縛， 此為詞義及理由。 分類已在本質部分說明。 比喻如蛇解結， 及尾巴解開結。 大悲的本質和詞義是： 本質不滅的兩種色身。 為何稱為大悲？ 因不滅而除害之相。 分為大小兩種： 無分別與有分別。 如鉤子能執持， 如船只能渡脫， 如日月能除無明， 如藥與醫生能除苦難病痛。 如是宣說。 從《離戲大明義續》中： 闡述解脫與大悲義的章節，即第一百一十四章。 然後秘密主又問道： "嗟嗟！世尊金剛持， 習氣住于藏中的比喻如何？ 藏轉移的比喻如何？ 此處證悟后中陰生起覺知如何？ 捨棄習氣藏時不離智慧的比喻如何？ 迷惑逆轉的比喻如何？ 證悟者臨終時被病痛和因緣擾亂， 但覺知後來不迷惑的比喻如何？ 法身不從身體生起而智慧先顯現的比喻如何？ 所說剎那法身攝為三者是什麼？ 剎那解脫的比喻是什麼？ 智慧光芒中覺知迅速進入的比喻如何？ 法性中智慧顯現的比喻如何？ 不退轉的比喻如何？" 如是請問。 導師宣說道：善男子，當謹記！ 習氣住于藏中， 如幼獅和幼鵬。

། སྦུབས་འཕོ་བའི་དཔེ་བྱེ་ཕྲུག་སྒོ་ང་ནས་འབྱུང་བ་དང། སྦྲུལ་སྐགས་པ་དང་བྲལ་བ་བཞིན་ནོ།། འདི་རྟོགས་པས་བར་དོ་ཆོད་པ་ནི། སྔར་འདྲིས་པའི་མི་ཕྱིས་ངོ ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ།། སྦུབས་འཕོ་ཁར་ཡེ་ཤེས་དང་མི་འབྲལ་བར་འགྲོགས་པ་ནི། ཚང་བང་ནས་མེ་སྒྲོན་ཕྱིར་བཏོན་པས་ཚང་བང་མུན་པར་གྱུར་ཏེ། མིའི་ལག་པ་སྒྲོན་མེ་དང་མ་བྲལ་བས་འགྲོ་སར་ཕྱིན་པ་ལྟ བུའོ།། འཁྲུལ་པ་ལྡོག་པའི་དཔེ་གཉིད་སད་པ་ལྟ་བུའོ།། རྟོགས་པ་ཅན་འཆི་ཁར་ནད་དང་རྐྱེན་གྱིས་དཀྲུགས་ཀྱང་མི་བརྗེད་པའི་གཟུངས་ཐོབ་སྟེ། སྣང་གི་ཡུལ་བའི་དཔེ་ནི། ཆུ་ཟླ་ལ་རྡོ་བརྒྱབ་ནས་འཁྲུགས་ནས་མི གསལ་ཀྱང་ཆུ་དངས་པའི་འཕྲོ་ལ་གསལ་བ་ལྟ་བུའོ།། ཆོས་སྐུ་ལུས་ལས་མ་བྱུང་བར་ཡེ་ཤེས་སྔོན་རོལ་དུ་འཆར་བའི་དཔེ་ནི། ཉི་མ་ཤར་གྱི་ལ་ཀ་ན་འདུག་ཀྱང་འོད་ནུབ་རི་ལ་འཆར་བ་ལྟ་བུའོ།། སྐད་ཅིག་མའི ཆོས་སྐུ་གསུམ་ནི།འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ལྕགས་ཀྱུའི་འོད་ལྔས་མ་བཟུང་བ་གཟུང་བར་འགྱུར་བ་དང། སྡུད་པར་བྱེད་པའི་དངས་མ་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡེ་ཤེས་ཤར་བའི་ངང་དུ་ཐིམ་པ་དང། མི་བརྗེད་པའི་གཟུངས་རྒྱུན་ གྱི་ཐག་པ་དང་གསུམ་མོ།། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་གྲོལ་བའི་དཔེ་ནི། སེང་གེ་མཆོངས་པ་ལྟ་བུ་དང། བུམ་པ་ཆག་པས་མར་མེ་གསལ་བ་ལྟ་བུ་དང། སྐར་མདའ་ནམ་མཁའ་ལ་རྒྱུག་པ་ལྟ་བུའོ།། ཡེ་ཤེས་ལ་ཤེས་པ མྱུར་དུ་འཇུག་པ་ནི་གསེར་གྱི་ཐུར་མ་ལྟ་བུའོ།། ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་འཆར་བའི་དཔེ་ནི། ནམ་མཁའ་ལ་འཇའ་ཤར་བ་ལྟ་བུའོ།། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དཔེ་ནི་ཐོག་དང་དཔག་ཆེན་གྱི་མདའ་བཞིན་ནོ།། ཞེས གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། དཔེ་སྤྱིར་དྲིལ་ནས་དོན་བཤད་དང་བཅས་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱ་དང་བཅོ་ལྔ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། མྱ་ངན་འདའ་ལུགས་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།

以下是完整的漢語直譯： 藏轉移的比喻如雛鳥從蛋中出現，如蛇脫皮。 此處證悟后中陰斷絕，如先前熟識之人後來相認。 藏轉移時不離智慧相伴，如從蜂箱取出火炬，蜂箱變暗，但人手不離火炬到達目的地。 迷惑逆轉的比喻如從睡夢中醒來。 證悟者臨終時被病痛和因緣擾亂卻不忘失，獲得總持，其顯現境界的比喻是：如向水中月影投石，雖擾亂不清，但水澄清后即刻顯現。 法身不從身體生起而智慧先顯現的比喻是：如太陽在東方山頂，但光芒先照射西方山峰。 剎那法身三者是： 執持的鐵鉤五光未執持者將被執持； 攝集的精華法性本質融入智慧顯現的狀態中； 不忘總持相續的繩索，這三者。 剎那解脫的比喻如獅子躍起，如瓶破燈明，如流星劃過天際。 智慧中覺知迅速進入如金探針。 法性中智慧顯現的比喻如天空現彩虹。 不退轉的比喻如閃電和強弓之箭。 如是宣說。 從《離戲大明義續》中： 總括比喻並解說義理的章節，即第一百一十五章。 然後秘密主又問道： "嗟嗟！世尊金剛持， 涅槃方式如何？" 如是請問。

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་འདའ་བའི་ཚུལ།། ཟུར་ཙམ་གོང་དུ་ངས་བསྟན་ཡང།། ཁྱོད་ཀྱི་ངེས་པར་མ་ཤེས ན།། རྒྱས་པར་ངས་བཤད་ལེགས་པར་ཟུང།། ཤེས་རབ་མཁའ་ལ་འདེགས་པ་ཡི།། མ་བསྐྱོད་ཤུགས་ནི་བསྐྱོད་པར་བྱེད།། འབྱུང་བ་མ་ལ་ཞ་བ་ཡི།། མཚན་མ་རང་སར་གྲོལ་བར་བྱེད།། ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པ ཡིས།། རྩལ་རྟོག་བཞི་ལ་ཐིམ་པར་སྟོན།། ཤེས་རབ་མཁའ་ལ་ཐིམ་པ་ཡིས།། སྐུ་གསུམ་ཡེ་ནས་ནང་གསལ་སྟོན།། རིག་པར་རང་ས་ཟིན་པ་ཡིས།། དགོངས་པ་འགྱུར་བ་མེད་པར་སྟོན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། དེ ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། རང་བྱུང་ཚིག་ལྔའི་དགོངས་པ་དེ་ལྟར་ན།། སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་གྲངས་དང།། དཔེ་དང་དོན་གྱི་གྲོལ་ལུགས་རྣམས།། ད་ལྟར་གནས དང་རྗེས་འཇུག་ལ།། ཐབས་ལ་མཁས་པས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ངེས་ཟུང་ཞིག། ཤེས་རབ་མཁའ་ལ་འདེགས་པ་ལ།། མཚན་ཉིད་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པ བཞི།། སྟོབས་ལྡན་མ་དང་ཤུགས་འཆང་མ།། འདེགས་བྱེད་མ་དང་བརྟན་མ་བཞི།། སྟོབས་ལྡན་མས་ནི་འཆར་བ་དང།། གཉིས་སུ་མེད་པར་སྦྱོར་བར་བྱེད།། ཤུགས་འཆང་མ་ཞེས་བྱ་བ་དེ།། དང་པོ་རིག་པའི་རྩལ དུ་ནི།། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འཆར་བ་ཡང།། རྩོལ་བ་མེད་པའི་ངང་གིས་ཤར།། ཐ་མ་འཁོར་རྣམས་གཙོ་བོ་ལྔ་ལ་འདུས།། གཙོ་བོ་ལྔ་ཡང་རིན་ཆེན་སྦུབས་སུ་གཤེགས།། གཙོ་དང་བཅས་ཏེ་བསྐྱོད་པ་མ་ཡིན ཡང།། ངང་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ན་ཤུགས་འཆང་མའོ།། དེའི་དུས་ན་ཆོས་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་ལ་རྡོས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་མེད་དེ།། ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དང། ཆོས་སྐུ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་གཉིས།། གཉིས སུ་མེད་པ་ཟང་ཐལ་བ།། མ་བྱེད་སེང་ངེ་གནས་པས་འདེགས་བྱེད་མ།། དེ་ཙམ་དུས་ན་ཡེ་ཤེས་རླུང་གིས་མི་གཡོ་བས་བརྟན་མའོ།། དེ་རྣམས་རླུང་གི་མཚན་ཉིད་གཅིག་ལ་གནས་པའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་འབྱུང་བ་མ་ལ ཞ་བའི་མཚན་ཉིད་ལ་ལྔ་སྟེ།འཁྲུལ་པའི་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་ལྔ།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་གདངས་ལ་འདུས།། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་འོད་གདངས་ཀྱང། རང་བྱུང་འབྱུང་བ་ལྔ་ལ་འདུས། དེའི་ཚེ་ན་རླུང་གི་རྒྱ་གྲམ་བཀོད་ལེགས་ཏེ་ གདན་དུ་བཏིང་བའོ།། དེ་ཡང་རླུང་ནི་མ་བྱིང་བའོ།། དུས་དེར་རླུང་གཡོ་བྱེད་མེད་པར་གནས་པས་ཀྱང་རྒྱ་གྲམ་ལྟ་བུའོ།། དེ་ནི་གཡོ་བྱེད་མིན་པར་བསྐྱོད་པ་ལྟ་བུའོ།

以下是完整的漢語直譯： 導師宣說道： 佛陀涅槃的方式， 雖我先前略有提及， 若你仍未確切了知， 我將詳細解說，請善加記取。 智慧升于虛空， 不動之力使之移動。 元素融化于母體， 相自然解脫。 智慧融入法界， 顯示融入四種力用分別。 智慧融入虛空， 顯示三身本來內明。 覺性安住自處， 顯示證悟不變。 如是宣說。 然後秘密主又問道： "嗟嗟！世尊金剛持， 若自生五語之密意如此， 各自特徵、類別， 比喻與義理的解脫方式， 對現在及後學者， 請以善巧方便宣說。" 如是請問。 導師宣說道： 金剛手，當謹記！ 智慧升于虛空有 四種特徵類別： 具力母、持勢母、 舉升母、穩固母四種。 具力母使顯現， 並使無二合一。 所謂持勢母， 最初作為覺性之力， 身與智慧雖顯現， 卻無功用自然顯。 最後眷屬融入五主尊， 五主尊又入珍寶藏， 雖與主尊同行非移動， 因自然勢力解脫故稱持勢母。 彼時法身如寶， 無有粗重之法。 法性如虛空， 法身亦如虛空， 二者無二通透， 不造作而安住，故為舉升母。 彼時智慧風不動，故為穩固母。 這些都安住于風的單一特徵中。 善男子，元素融化于母體的特徵有五： 迷亂的五大元素， 融入五智慧光芒。 五智慧光芒又 融入自生五大。 彼時風的十字形狀完美鋪設為座。 那時風不沉沒。 彼時風無動因而住，故如十字形。 那是無動因而似動。

། ཆུ་ཤེལ་གྱི་འཁོར་ལོ་བརྩེགས་ལེགས་ཏེ། འབྱེད་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀློང་གཅིག་དུ་དྲིལ་ཏེ། གཤེར་བ་མེད་པའི་ཆུའོ།། དེ་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱིངས་དེ་བརྩེགས་ལེགས་སོ།། དེ་ཡང་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ངང་ན། རིག་པ གསལ་སྟོང་དབྱེར་མེད་དོ།། དེའི་ངང་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་མ་འགགས་པར་ཤར་བ་འོད་ཀྱི་བུམ་པ་ལྔར་གནས་ལ། དེའི་སྙིང་པོ་རིགས་ལྔའི་སྐུ་གསལ་ལ་མ་འདྲེས་པར་གནས་སོ།། དེས་ན་བརྩེགས་ལེགས སོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་རང་གསལ་འཛིན་པ་མེད་པའོ།། དེའི་དུས་སུ་སྲ་བ་དང་བཅས་པའི་ས། སྲ་བ་མེད་པའི་ངང་དུ་གྲོལ་ཏེ། དོན་འགྱུར་བ་མེད་པའོ།། དེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ངང་ན། གོང་མ་བཞིན མ་འདྲེས་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གནས་པ་མཆོད་རྟེན་ལྟ་བུའོ།། དེ་ལ་བཟང་ངན་དང་ཆེ་ཆུང་དང་ཡངས་དོག་མེད་པར་གནས་པས་ཀུན་ཏུ་ཁོད་སྙོམས་པའོ།། འདུག་ཚུལ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། སྣང་ཚུལ་སྐུ་དང ཡེ་ཤེས་ལྔར་ཤར་བས།རྟོགས་ཚུལ་གཉིས་མེད་ཆེན་པོར་རྟོགས་ཏེ། དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་ཤེས་པའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དུས་དེར་ཚ་བ་དང་བཅས་པའི་མེ་ཚ་བ་མེད་པའི་ངང་དུ་གྲོལ་ཏེ། རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་ གཞན་སྣང་གི་རྟོག་པ་མེད་པའོ།། དྲི་མ་མེད་པའི་རིག་པ་ལ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་ཀྱང། དོན་གཉིས་སུ་མེད་པར་གསལ་ཏེ། ས་བོན་འབྲས་བུར་སྨིན་ལ་འབྲས་བུ་འགྱུར་བ་མེད་པར་གནས་པ་ནི། མེ་ཏོག་པད མ་འདྲ་བར་འོད་འབར་ཏེ།མ་སྨིན་པ་སྨིན་པར་བྱས་སོ།། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བ་ལས་འདས་པའི་རང་གདངས། འོད་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིད་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་འགགས་ དང་ནུབ་པ་མེད་པར་གནས་པ་ནི།ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་གདངས་ཅན་དེ། རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོ་ལྟ་བུའོ།། དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་ལྔ་པོ་མ་ཐོག་ནས་ཤར་བས། མ་ཐོག་ཏུ་གྲོལ་ཏེ། མི་གནས་པས་འབྱུང་བ་མ་ལ་ ཞའོ།། དེ་ཡང་དང་པོ་དབྱིངས་དང་རིག་པ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ངང་ལ་ཤར་བས། ཐ་མ་ཡང་དེའི་ངང་དུ་དག་ཅིང་ཐིམ་པས་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པའི་མན་ངག་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པས་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས རབ་ལས་འདས་ཤིང།གཟིགས། མི་གནས་པས་ཡེ་ཤེས་རྩེ་གཅིག་པར་གསལ་བ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་རྣམ་པར་དག་པའོ།། དེའི་ཚེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་དང་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ལས་གྲོལ་བའོ།

以下是完整的漢語直譯： 水晶輪層疊完美， 無分別智慧融為一體， 無濕潤之水。 如是清凈法界亦層疊完美。 在清凈法界的狀態中， 覺性明空不二。 從此狀態中，智慧眼無礙顯現， 安住於五種光明寶瓶中， 其精華五部族身清晰不混。 因此稱為層疊完美。 善男子，自明無執著。 彼時具堅實性的地， 解脫于無堅實性的狀態中， 義理不變。 又在自性不變的狀態中， 如前所述不混雜而圓滿安住， 如同佛塔。 於此無好壞、大小、寬窄之分， 故平等安住。 安住方式為身與智慧， 顯現方式為五身五智慧， 證悟方式為大不二， 了知無分別之理。 善男子，彼時具熱性的火 解脫于無熱性的狀態中， 自覺智慧之外無他顯分別。 無垢覺性雖安住為身與智慧， 實則明顯無二， 種子成熟為果實而果實不變， 如蓮花般光明閃耀， 使未成熟者成熟。 覺性智慧超越元素的自光芒， 超越光明的智慧， 超越意識的智慧， 始終無生滅隱沒而安住， 如虛空無邊際的光芒， 猶如勝利幢頂。 如是五大元素自始顯現， 自始解脫， 不住故融化于母體。 又因最初顯現於法界與覺性不二的狀態中， 最終亦凈化融入其中， 故為智慧融入法界的口訣。 智慧融入法界故超越各別了知的智慧， 觀見。 不住故智慧明顯專一， 即清凈智慧眼。 彼時解脫于智慧眼與法眼。

། རིགས་ཀྱི་ བུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་ཀྱང།སྟོང་པ་ཕྱང་ཆད་དུ་མ་གྱུར་ཏེ། དབྱིངས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་གཤེར་བ་མེད་པའི་ཆུས། ནང་མེད་པའི་ནང་དུ་འདུས་ཏེ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ནང་གསལ་དུ་གནས་པས། ཤེས་རབ་མཁའ་ལ་ འཁྱིལ་བའོ།། དེ་ཡང་རྒྱས་པར་བསྟན་ན་མཚན་ཉིད་བཞི་སྟེ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་ཀྱང།། རིག་པ་རང་གསལ་དབྱིངས་ན་མི་གནས་པས། ཐིམ་པ་ལ་མ་རྨུགས་པའོ།། མ་རྨུགས་ཀྱང་སེམས་ཉིད་རྣམ པར་དག་པ་སྟེ།རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་སྣང་རྟོག་པ་མི་མངའ་བས། འཛིན་རྟོག་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནི་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་རིག་པ་འདི་ཉིད་དོ།། འདི་ཉིད་རྟོག་པ་ ལྟར་སྣང་བ་ནི།རྐྱེན་ཕྲ་མོས་སྣང་བའོ།། དོན་ཤེས་པ་གནས་འགྱུར་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཁྱིམ་ཀྱི་ནམ་མཁའ་སྒྲིབ་པས་བཅད་ཀྱང་རྒྱ་མཐོངས་ན་ཡར་ཟང་ཐལ་ཏེ། ནམ་མཁའ་དབྱེར་མེད་དོ།། དེ་བཞིན་དུ་བག་ ཆགས་སྦུབས་ཀྱིས་བཅད་ཀྱང།དོན་ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་ཏེ། བརྟགས་ན་མ་བསྒྲིབས་པར་ཟང་ཐལ་ལོ།། དེ་བས་ན་ཡིན་པ་ལ་བདག་མེད་པའོ།། དེའི་ངང་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་བཞུགས་ཀྱང། འབྱེད་པ་ མེད་པའི་ཤེས་རབ་རང་གསལ་རྟོག་པ་མེད་པར་བཞུགས་སོ།། རིག་པའི་ཡོན་ཏན་དང་པོ་ཀློང་ནས་ཤར་བ། ཐ་མར་མི་འགགས་པ་རང་གི་ཀློང་ན་གནས་ཏེ། ཡུམ་གྱི་བུམ་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་ལྔ་སོ་སོར་གནས་ཏེ། ར ཨང་སྣང་ལས་གཞན་སྣང་མེད་པའོ།། དོན་དེ་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པ་ལ་མི་འབྱེད་པར་བཞུགས་སོ།། དུས་དེར་རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ། གཉིས་མེད་ཆོས་སྐུ་མི་འགྱུར་བས། སྟོང་པ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སྐུ་ཐོབ བོ།། གཉིས་སུ་མེད་པ་ཆོས་སྐུའི་ངང་ན་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་འགགས་པ་མེད་པར་གསལ་བས། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་འགགས་པ་མེད་པའི་གསུང་གཡུང་དྲུང་ལྟ་བུའི་ཚེའོ།། རིགས་ལྔ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡེ་ཤེས ཀྱི་སྤྱན་གྱི་ངང་ན་གསལ་བས་དེ་གསུམ་དབྱེ་བ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀློང་གཅིག་དུ་འཁྱིལ་ནས་ཐུན་མེད་པའི་ཐུན་ཆེན་པོ་གཅིག་གི་ངང་དུ་གྲོལ་ཏེ།རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྩེ་གཅིག་གི་ངང་ལ་གནས་སོ།། དེའི་ཚེ་ཡུལ་ ཉིད་ལས་གྲོལ་ཏེ།རང་སྣང་ལས་གཞན་སྣང་མེད་དོ།། སྤྱན་གཉིས་དག་ནས་ཡེ་ཤེས་རང་གསལ་གྱི་སྤྱན་རྩེ་གཅིག་པའོ།། ལུས་གཉིས་ལས་འདས་ཏེ། རིག་པ་རྐྱང་པ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཏེ། གཅེར་བུ་ རུ་གནས་པའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།

以下是完整的漢語直譯： 善男子，雖融入智慧法界， 卻非成為空無一物的斷滅， 無濕潤之水的法界明點 聚集於無內的內部， 身與智慧明顯安住于內， 智慧盤旋于虛空。 若詳細闡述，有四種特徵： 雖身與智慧融入法界， 覺性自明不住於法界， 故融入而不沉沒。 雖不沉沒，心性卻完全清凈， 自覺智慧之外無他顯分別， 故為離執著分別的智慧。 善男子，這並非他物， 正是自己的這個覺性。 此覺性似乎顯現為分別， 乃因微細緣起而顯現。 義理的了知並非轉變， 譬如房屋的虛空雖被遮蔽隔斷， 但透過天窗則通透無礙， 虛空實為不二。 同樣，雖被習氣矇蔽， 義理智慧卻通透無礙， 若觀察則無遮蔽而通透。 因此，于實有中無我。 在此狀態中，三世諸佛雖安住， 卻是無分別智慧自明無念而安住。 覺性功德最初從廣大中顯現， 最終不滅而安住于自己的廣大中。 佛母寶瓶中五智慧身各自安住， 除自顯外無他顯。 義理雖各自不混，卻不分別而安住。 彼時覺性安住于自處， 不二法身不變， 故獲得如金剛般的空性身。 在不二法身的狀態中， 覺性智慧眼無礙明顯， 故為無礙圓滿報身之語如同永恒。 五部族化身明顯安住于智慧眼的狀態中， 此三者無分別的智慧融為一體， 解脫于無間斷的大續中， 安住于專一的相續禪定狀態。 彼時解脫于對境， 除自顯外無他顯。 兩眼清凈后，為智慧自明的專一之眼。 超越兩種身， 唯一覺性如同離垢的珍寶， 赤裸而安住。 如是所說。

། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དགོངས་པ་དང། དེ་མཚོན་པའི་ཚིག་ལྔའི་དོན་བཤད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱ་དང་བཅུ་དྲུག་པའོ།།།། དེ་ནས ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་མཐའ་ལས་འདས།། མྱ་ངན་འདས་པའི་དོན་བཤད་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ངེས་པར་ཟུང་ཞིག། ངོ་བོ་ ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་དང།། མཚན་ཉིད་དབྱེ་བ་བཞི་ཡི་བཤད།། མྱ་ངན་འདས་པའི་ངོ་བོ་ནི།། མི་གནས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའོ།། ངེས་ཚིག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟེ། མི་རྟོག་པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ་གནས པའི་ཕྱིར་ནའོ།། དབྱེ་བ་ནི་ཟག་བཅས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། ཟག་པ་མེད་པའོ།། མཚན་ཉིད་ནི་མཐའ་རྣམ་པ་བཞི་ལས་འདས་པའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། མྱ ངན་ལས་འདས་པའི་དོན་བཤད་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱ་དང་བཅུ་བདུན་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང། རྟོག་མེད་གསལ་བ་སྤྱན་གྱི་དོན རྣམས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱུད་ལུང་ཀུན་གྱི་ནང་ན་སྤྱན་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། ངས་བསྟན་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ།། ངོ་བོ་དབྱེ་བ་བཅས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་འབྱེད་པ་མེད པ་ནི་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གསལ་བ་དང།ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་རྟོག་པ་མེད་པར་རྣམ་པར་མཁྱེན་ཅིང་གསལ་བ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་རྣམ་པར་དཔྱོད་ཅིང་དོན་སོ་སོར་གསལ་བ་དང། ལྷའི་སྤྱན་རྣམ་པར་དག་པ་བག་ཆགས་ ཟད་པ་ལ་སྣང་བ་དང།ཤའི་སྤྱན་རྣམ་པར་དག་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སུ་རུང་བ་ལ་གསལ་བ་དང། ཆུ་བུར་གྱི་མིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐུན་མོང་དུ་སྣང་ཞིང་གསལ་བའོ།། ངེས་ཚིག་ནི་དོན་མཐོང་ ཞིང་མ་འགགས་པར་གསལ་བས་ནའོ།། མཚན་ཉིད་སྤྱི་ནི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བའོ།། དཔེ་ནི་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལྟ་བུའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། སྤྱན་གྱི་དོན་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ བརྒྱ་དང་བཅོ་བརྒྱད་པའོ།

以下是完整的漢語直譯： 離戲大明義續中，涅槃意趣及表示其義的五詞之義解釋品，第一百一十六品。 然後，密主復問道： "嗟呼世尊金剛超越邊際者， 請問涅槃之義如何解釋？" 導師開示道： "善男子，當確實領受。 以本質、詞義、分類 及特徵四種解釋。 涅槃的本質是 無住的大智慧。 詞義為超越苦的邊際， 因安住于無分別的大樂故。 分類為有漏涅槃 和無漏涅槃。 特徵是超越四種邊際。" 如是宣說。 離戲大明義續中，涅槃義解釋品，第一百一十七品。 然後，密主復問道： "嗟呼世尊金剛持， 請開示無分別明顯眼之義。" 導師開示道： "一切續部與教典中所說的'眼'， 應如我所教知曉。 本質及分類是： 智慧眼無分別而專一明顯， 法眼無分別而遍知明顯， 慧眼分別觀察而各別明顯， 天眼清凈而現於習氣已盡， 肉眼清凈而明顯于禪定堪能， 水泡眼則普遍顯現明顯于具習氣身者。 詞義為見義而無礙明顯故。 總的特徵是離障礙。 比喻如太陽的精華。" 如是宣說。 離戲大明義續中，眼義教示品，第一百一十八品。

།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྣམ་པར་མཁྱེན།། རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་ལས་བྱུང་བའི།། མུ་བཞིའི་དོན་ཡང་བཤད་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། མུ་བཞིའི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་མཐུན་པའི་དཔེ་རྣམས་ཏེ།། དཔེ་ནི་གོང་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ།། ངོ་བོ་དབྱེ་བ་བཅས་པ་ནི།། མུ་བཞི་རྣམ་པ གཉིས་ཡིན་ཏེ།། དུས་དང་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་བརྩི།། དང་པོ་དུས་ཀྱི་མུ་དབྱེ་ན།། ལུས་ཀྱི་མཐའ་རྫོགས་པའི་དུས་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩལ་རྫོགས་པའི་དུས་དང། ལས་ཀྱི་མཐའ་ཟད་པས་ཆེ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐར རྫོགས་པའི་དུས་དང།ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཐུགས་རྗེའི་རྩལ་ཟད་པའི་དུས་སོ།། གྲོལ་བའི་མུ་བཞི་ནི། གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་པ་ལས་གྲོལ་བའི་ཐིག་ལེ་དང་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སོ།། རིགས་ཀྱི་ བུ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཐིག་ལེ་ཡིན་ལ།ཐིག་ལེ་ཉིད་ཀྱང་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་གསལ་བས། གཅིག་དང་ཐ་དད་དུ་བརྗོད་པ་ལས་འདས་པའོ།། གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་པ་ལས་གྲོལ་བ་ནི། ཆོས་སྐུ་དང་ ནམ་མཁའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ཅིའི་ཕྱིར་ན། དེ་གཉིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དེ། རང་བཞིན་དག་པའི་ནམ་མཁའ་ནི། ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དང། འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་དག་ཀྱང། བག་དང་མ་བྲལ་ཏེ་ངོ་བོ རིག་མེད་སྟོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཆོས་སྐུ་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོ་ནི། སྟོང་པར་མཐུན་ཀྱང་དེ་རྣམས་ལས་ལྡོག་སྟེ། དོན་དེས་གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་པ་ལས་གྲོལ་བའོ།། གྲོལ་བའི་མ་གྲོལ་བ་ནི་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས ཏེ།། གྲོལ་བ་ནི་གཞི་གཅིག་པའོ།། སེམས་རྟོག་བཅས་སུ་གསལ་ལ། ཡེ་ཤེས་རྟོག་མེད་དུ་བཞུགས་པས། དོན་དེས་རྩལ་གྱི་ངོ་བོ་ནས་མ་གྲོལ་བའོ།། མ་གྲོལ་བའི་གྲོལ་བ་ནི་ཐིག་ལེ་དང་ཡུལ ཏེ།ཐིག་ལེའི་རིག་པ་འགགས་པ་མེད་པ་དང། ཡུལ་མེད་སྟོང་པར་གནས་པས་མ་གྲོལ་བའོ།། གྲོལ་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས། སྟོང་པ་དབྱེར་མེད་དུ་གནས་པས། སོ་སོར་བརྗོད་པ་ལས་ འདས་པའི་གསལ་བ་ཟང་ཐལ་ལོ།། དོན་དེས་མ་གྲོལ་བའི་གྲོལ་བའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། མུ་བཞིའི་དོན་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱ་དང་བཅུ་དགུ་པའོ།།།། དེ་ནས ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། སྒྲ་ཡི་དོན་བཤད་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།

以下是完整的漢語直譯： 然後，密主復問道： "嗟呼世尊遍知者， 請解釋續部、教典、口訣中所說 四邊之義。" 導師開示道： "金剛持，當善加領受。 四邊的本質、詞義、 分類及相應比喻， 比喻應如前所知。 本質及分類是： 四邊有兩種， 可計算時間和解脫等。 首先，時間的四邊分為： 身體終結之時、 智慧力量圓滿之時、 業際盡故大智慧最終圓滿之時、 以及圓滿正等覺者悲心力量窮盡之時。 解脫的四邊是： 超越一與異的明點和自生智慧。 善男子，為何如此？因為自生智慧即是明點， 明點也明顯為自生智慧， 故超越一異之說。 超越一與異的是法身和虛空。 善男子，為何如此？因為二者有別， 自性清凈的虛空具有色與形的本質， 雖是元素的自性，卻未離粗重， 本質為無知空性故。 法身大明點雖與空性相符， 卻與彼等相反， 因此義超越一與異。 解脫的未解脫是心與智慧， 解脫是基礎相同。 心明顯有分別， 智慧安住無分別， 因此義從力用本質未解脫。 未解脫的解脫是明點與境， 明點的覺性無礙， 境安住于無境空性，故未解脫。 解脫是一切法非如相異， 安住于空性不二， 超越各別言說的明顯通透。 因此義為未解脫的解脫。" 如是宣說。 離戲大明義續中，四邊義教示品，第一百一十九品。 然後，密主復問道： "嗟呼世尊金剛持， 請開示聲音之義。"

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ངས་བཤད་རྒྱུད་ལུང་ཐམས་ཅད་དུ།། སྒྲ་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྣང་ མོད་ཀྱི།། སྒྲ་ཡི་དབྱིངས་དང་སྒྲུབ་བྱེད་དང།། གཞན་སེལ་ཕན་པའི་རྐྱེན་ཅན་ནོ།། རྣམ་པ་བཞི་རུ་བསྡུས་ལ་བསྟན།། སྒྲ་ཡི་དབྱིངས་ནི་འ་དང་ཨའོ།། དེ་གཉིས་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་ཡིན།། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞེ ན།། དེ་གཉིས་སུ་མེད་པར་མ་བྱུང་བའོ།། དེ་གཉིས་མི་འགྱུར་བས་སའོ།། དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཡེ་ཤེས་མི་འགག་པར་རང་བྱུང་བས་ཧའོ།། དེ་ལས་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བས་ཤ་འབྱུང་བའོ།། དེ་གཉིས་ཀ་ཕྱི་མོ་ཡིན་པ་དང། དེ་ལྟར་སྣང་བའི་སྐུ་གཉིས་ཐུགས་རྗེར་འབྱུང་བས་ཀའོ།། དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ལས་མི་འདའ་ཞིང་ངང་གིས་ནང་ན་གནས་པས་ན་ཁའོ།། དེ་གཉིས་རྒྱ་མ་ཆད་པས་གའོ།། དེ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་ཐམས་ཅད་འཆར་པས ངའོ།། དེ་གཉིས་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པས་ཙའོ།། དེ་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཉམས་སུ་མྱང་བས་ཚའོ།། དེ་མ་འགགས་པར་ཐུགས་རྗེས་འཛིན་པར་བྱེད་ཅིང་དེ་གཉིས་འདུ་འབྲལ་མེད་པས་ན་ཛའོ།། ཨ་རིག་པ ཡིན་པས་ན་ཏའོ།། གཞི་གནས་མཐར་གྱུར་པས་ན་བའོ།། དེ་གཉིས་སུ་མེད་པར་བྱུང་ན་ཤེས་བྱ་མ་བཅོས་པ་སྟེ་ངའོ།། ཡེ་ཤེས་སུ་འབྱུང་བས་ན་ཉའོ།། མ་རྟོགས་པ་སེམས་སུ་སྣང་བས་ནའོ།། དེ་གཉིས་སུ་མེད་པ ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པས་པའོ།། ཐབས་འགག་པ་མེད་པས་ཕའོ།། རྩལ་སྐུར་སྣང་བས་བའོ།། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་སྐུ་བཞི་ལས་གྲུབ་པ་ཡའོ།། ཐུགས་རྗེ་དང་མི་འབྲལ་བས་རའོ།། དེ་གཉིས་ལས་ཐམས་ཅད་འཕྲོ་ཞིང འདུས་པས་ལའོ།། དེ་གཉིས་ལས་རྟོགས་མ་རྟོགས་ལྟར་སྣང་བས་ཊ་ལོག་དང་ཌ་ལོག་པའོ།། དེ་བས་ན་འ་དང་ཨ་ནི་སྒྲ་ཡི་དབྱིངས་སོ།། དེ་གཉིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི། ཨ་གཉིས་ཀྱིས་ཡི་གེ་ཐམས་ཅད་དག་པར བསྒྲུབ་པའོ།། འས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་བསྒྲུབ་པའོ།། དེ་གཉིས་འབྲེལ་བར་གྱུར་པས་རིག་པ་སྟེ།། རྒྱུན་ཆད་མེད་པར་བསྒྲུབ་པའོ།། ཧ་དང་འབྲེལ་བས་ན་ཆེན་པོ་སྟེ། མ་བྱས་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད པའོ།། ཡེ་ཤེས་རང་བརྩེགས་འབྱུང་བས་ཐུག་པ་སྟེ། སྐྱེ་འགག་མེད་པར་བསྒྲུབ་པའོ།། ཧ་དང་ཞབས་ཀྱུས་ཀྱང་ཡི་གེ་དང་བར་འབྲེལ་བས་ཐུང་བ་སྟེ་སྡུད་པའོ།། ཛ་དེའི་ཕན་པའི་རྐྱེན་ཅན་ནོ།། པ་ར ཏ་ས་ར་དང་བཅས་པ་ནི་སྤྲོས་པར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་པའོ།། ས་དང་ཏ་ནི་དེ་ལ་ཕན་པའི་རྐྱེན་ཅན་ནོ།། ཐ་ལོག་ཐམས་ཅད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བསྒྲུབ་པའོ།། རང་ངོ་ཐམས་ཅད་ནི་དབྱིངས་བསྒྲུབ་པའོ།

導師開示道： 我所說的一切續部和教典中， 聲音雖然如是顯現， 但可歸納為四種來講解： 聲音的界、能成、 他遣及有益緣。 聲音的界是"阿"和"啊"。 這二者是一切的源泉。 它們如何產生呢？ 二者不二而生。 這二者不變故為"薩"。 二者之間智慧無礙自生故為"哈"。 由此生起智慧故生"沙"。 二者皆為本初， 如是顯現的二身悲心生起故為"卡"。 不離界的本性而自然安住內部故為"喀"。 這二者無間斷故為"嘎"。 在二者不二中一切顯現故為"昂"。 這二者是一切的源泉故為"扎"。 體驗其不二性故為"察"。 悲心無礙地執持，二者無聚散故為"匝"。 "啊"為覺性故為"塔"。 基礎究竟故為"巴"。 二者不二而生則為未經造作的所知，即"昂"。 生為智慧故為"娘"。 未證悟顯為心故為"納"。 二者不二為法身故為"帕"。 方便無礙故為"帕"。 力用顯為身故為"巴"。 二者的悲心成就四身故為"雅"。 不離悲心故為"惹"。 一切從二者放射並匯聚故為"拉"。 從二者顯現為證悟未證悟故為反轉的"塔"和"達"。 因此，"阿"和"啊"是聲音的界。 能成這二者的是： 兩個"啊"成就一切字母清凈。 "阿"成就一切離戲。 二者相連成為覺性， 成就不間斷。 與"哈"相連則為大， 成就無為。 智慧自然疊起生起故為究竟， 成就無生無滅。 "哈"與勾形也與字母和符號相連故為短，即攝集。 "匝"是其有益緣。 "帕"、"惹"、"塔"、"薩"、"惹"等是造作的成就。 "薩"和"塔"是其有益緣。 所有反轉的"塔"是不共的成就。 一切自性是界的成就。

། དེ་བཞིན་དུ འ་དང་ཨ་ལས་ཤར་བ་ཐམས་ཅད་དོན་ཕྱོགས་རེ་དང་ལྡན་པས།འི་དོན་ཕྱོགས་རེ་བསྒྲུབ་པའོ།། དེ་ནི་སྒྲའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཞག་པའོ།། དེ་རྣམས་ཀྱི་འ་དང་ཨའི་མིང་མ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སེལ་ ཅིང།སྒོ་སོ་སོའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སེལ་བས་གཞན་སེལ་ལོ།། དེ་རྣམས་ཀྱི་འཕྲུལ་ལུགས་ཀྱིས་རང་རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པའི་གྲོགས་སུ་འགྱུར་བ་དང། སྤྱིར་གཞིའི་ཡོན་ཏན་བསྒྲུབས་པས་དོན་གྲོགས་སུ་འགྱུར་པས་ན། སྒྲ་ཕན་པའི་རྐྱེན་ཅན་ནོ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། སྒྲའི་དོན་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ རྗེ་འཆང།། རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་གང་གསུངས་པ།། ཚིག་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་བཤད་ལགས་ན།། འབྲུ་རྣམས་ཇི་ལྟར་གཞོམ་པ་གསུང་དུ་གསོལ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང ཞིག།རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་གི་དོན་ཐམས་ཅད་གོང་ལྟར་བཤད་ལ། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་འབོད་སྐད་ཀྱིས་བསྡེབས་ལ།། གོང་དུ་བཤད་པ་འབྲུ་མནན་ནོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ལེའུ་ཞེས་པ་ནི། སོ་སོའི་ས་མཚམས་དང་ ཆོས་གཞན་མ་འདྲེས་ཏེ།གང་མཚོན་པའི་དོན་གཙོ་བོར་བཤད་པའོ།། སྐབས་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལེའུ་དོན་དང་དོན་འབྱུང་བའི་གཞི་མ་འགགས་པར་ཤེས་པ་ལ་བྱའོ།། སྤྲོས་བྲལ་ཐམས་ཅད་ནི་མི་འགྱུར་མ་ འགགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཡུལ་ལོ།། ཡུལ་ཐམས་ཅད་བཞུགས་པ་དང་སྣང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།། རིག་པ་ཆོས་སྐུ་དང་དོན་མཁྱེན་པ་དང་བེམ་པོ་ལས་ལོག་པ་དང་མ་རིག་པ་ལས་ལོག པའོ།། མ་རིག་པ་ཐམས་ཅད་དོན་མ་ཤེས་པའོ།། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང། བཞི་ལྡན་པ་དང་མ་འགགས་པར་བཤད་དོ།། སྐྱོན་ཐམས་ཅད་མཐའ་དང་གཟུང་འཛིན་དང། མ་རིག་པ་དང་ལོག་ལྟ དང།དོན་སོ་སོ་དང་མི་མཐུན་པ་དང། སྤང་བྱར་བཤད་དོ།། གྲུབ་མཐའ་ཐམས་ཅད་བལྟ་བ་དང་འབྲས་བུར་བཤད་དོ།། འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་དོན་མཐར་ཕྱིན་པའོ།། དོན་ནི་ཐ་དད་དོ།། དགོངས་པ་ཐམས་ཅད་ ངང་དངས་རང་བཞིན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོར་བཤད་དོ།། ངང་ནི་མ་བཅོས་པ་དང་མི་གཡོ་བ་དང། མི་འདའ་བ་དང་མི་གནས་པ་དང། མི་འགྱུར་བར་བཤད་དོ།། རང་རང་ནི་མ་འགགས་པ་དང། མི་མཐུན་པ་དང་སོ སོའི་ཆོས་ཉིད་དུ་བཤད་དོ།། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པ་དབྱེར་མེད་པར་བཤད་དོ།། རང་བཞིན་ནི་གཞན་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ།། འགྱུ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་རྩལ་ལོ།

同樣地，一切從"阿"和"啊"顯現的都具有部分意義， 成就"的"的部分意義。 這就是設立為聲音的能成。 由於它們的"阿"和"啊"名稱不同， 所以遣除相同的方面， 並遣除各自的不同方面，故為他遣。 它們的變化方式成為成就各自意義的助緣， 並且普遍成就基礎的功德成為意義的助緣， 因此聲音是有益緣。 這樣詢問道。 從《離戲大明義續》中， 這是第一百二十章，講解聲音意義的章節。 然後，秘密主又問道： 啊！啊！世尊金剛持， 所說的一切續部、教典和口訣， 如果所有詞句都如此解釋， 請開示如何理解種子字。 導師開示道： 金剛持請仔細聽， 續部、教典和口訣的一切意義如上所述， 所有場合都用呼聲組合， 上述解釋壓制種子字。 善男子，"章節"是指： 各自的界限，不混雜其他法， 主要解釋所表示的意義。 了知一切情況是指了解章節意義和意義生起的基礎無礙。 一切離戲應知為不變無礙。 一切顯現是境。 應知一切境安住並顯現。 覺性是法身、了知意義、有別於無情物、有別於無明。 一切無明是不了知意義。 一切功德解釋為順應方面、具四種、無礙。 一切過失解釋為邊際、能取所取、無明、邪見、 與各自意義不符、應斷除。 一切宗派解釋為見解和果。 一切果是意義究竟。 意義是差別的。 一切密意解釋為本性、自性、大我。 本性解釋為未經造作、不動、不超越、不住、不變。 各自解釋為無礙、不同、各自法性。 大我解釋為一切覺性不可分。 自性是不依賴他者。 一切變動是力用。

། སྦུབས་མེད་པའི་འགྱུ བ་རྟོག་མེད་ཀྱི་རྩལ་ལོ།། སྦུབས་ཅན་རྟོག་བཅས་སོ།། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་དེ་འདྲ་ཞེས་པ་ནི་གར་བྱུང་ཡང་ཚིག་སྔ་ཕྱིའི་དཔེ་དང་སྦྱར་རོ།། དེ་ནི་ཞེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་སྔ་མ་འོག་ཏུ་རྒྱས་སུ་བསྟན་པའོ།། ད་ནི་ཞེས་པ ནི་སྔ་མ་བཤད་ནས།དེ་དང་དེ་ལས་བཟློག་པ་གཅིག་སྟོན་པའོ།། འདི་ནི་ཞེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དོན་ལོགས་སུ་བཀར་བའོ།། ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་དུ་སྣང་བ་དང་སྦྱར་བའོ།། དཔལ་དང་སྟུག་པ་དང་མཛེས་པ་ནི་ མཐུ་སྟོབས་དང་བྱིན་རླབས་སོ།། འདི་ཡང་ཞེས་པ་ཐམས་ཅད་དོན་དབུས་མ་གོང་འོག་དུ་བསྟུན་པའོ།། ཅི་ཕྱིར་གང་གིས་ཕྱིར་ན་དེ་ཕྱིར་ནི། གཏན་ཚིགས་སུ་བསྟན་པའོ།། རྣམས་དང་མ་ལུས་པ་དང་ཐམས་ཅད དང་ཀུན་དང་དེ་དག་ནི།ཚིག་གི་དོན་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་བསྟན་པའི་ཚིག་གོ།། བྱང་ཞེས་པ་རིག་པ་ཆུབ་པ་ཡེ་ཤེས་སོ།། བྱང་བ་ཆོས་སྐུ་ཆུབ་པ་ལོངས་སྐུ། སེམས་དཔའ་སྤྲུལ་སྐུའོ།། གཞི་དང་རྩལ་དུ་ཡང་བཤད་ དོ།། ཆོས་ཉིད་མི་འགྱུར་བ་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་དབྱིངས་སུ་བཤད། ཤེས་རབ་ཅེས་པ་ནི་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་དང། སོ་སོར་དཔྱོད་པ་དང་མ་འགགས་པར་བཤད། སྒྲོན་མ་ནི་གསལ་བྱེད་དོ།། མུན་པ་མ རིག་པའོ།། ཤར་བ་ཡུལ་ལ་ཤར་བ་དང། རྟོག་པ་དང་རྩལ་ཏེ། དོན་ཐད་ཀར་སྦྱར་རོ།། རང་བྱུང་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་དང་རྩལ་ལོ།། གནས་སྐབས་ཤེས་པ་གཅེས་སོ།། འོད་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་དང། གསལ ལ་མ་བསྒྲིབས་པའོ།། མཚོན་བྱ་གཞིར་བཤད་དོ།། མཚོན་བྱེད་ཐབས་སུ་བཤད། མུ་གནས་པས་ནི་མཐའ་དང་བྲལ་བར་བཤད་དོ།། རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ནས་དག་པའོ།། མཚན་མའི་ཆོས་ལས གྲོལ་བའོ།། བདག་མེད་པ་ནི་བདག་གཉིས་དང་བྲལ་བ་སེམས་ལས་གྲོལ་བའོ།། གཞི་ནི་ཆོས་ཉིད་དང་ཆོས་སྐུ་དང།། ཡེ་ཤེས་ཏེ་སྐབས་དང་སྦྱར་ཞེས་པའོ།། རྩལ་འོད་དང་འཁོར་འདས་སོ།། རོལ་པ་ནི་ཡུལ་དང རྣམ་པར་བཤད།མཛད་སྤྱོད་ནི་མཐུན་པར་སྣང་བའོ།། རྫོགས་པ་ནི་ལྷག་མ་མ་ལུས་པའོ།། ཆེན་པོ་ནི་མ་བྱས་པ་དང། གོང་ན་མེད་པའོ།། ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་དང་པོའི་ཤེས་པའོ།། དེ་ཉིད་ནི་གཞིའོ།། དེ་ལྟར་རྟོགས་ པས་གྲོལ་བའོ།། མཁའ་འགྲོ་མ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང་ཡེ་ཤེས་དང་ལས་དང་ཤ་ཟར་བཤད་དོ།། འགྲོ་བ་ནི་རྟོགས་པས་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་དང།། ཐུགས་རྗེ་དང་ལས་དང་ཤུགས་ཀྱིས་འགྲོ་བའོ།། འབར་བ་ནི་མ་འགགས་པར གསལ་བའོ།། མཛོད་ནི་ཞུགས་གནས་སུ་གྱུར་པའོ།། སྒོ་ནི་འབྱུང་ཞིང་འཇུག་པའོ།། ལྡེ་མིག་ནི་འབྱེད་ཅིང་གྲོལ་བའོ།

無內腔的變動是無分別的力用。 有內腔的是有分別的。 "如是"、"這樣"、"如此"等詞，無論出現在哪裡，都是與前後文的比喻相連。 所有的"這是"都是指前面內容在後面詳細闡述。 "現在"是指在解釋了前面內容后，要講解與之相反的一個內容。 所有的"這個"都是單獨闡述意義。 所有的"具有"都是與顯現為功德相連。 "莊嚴"、"豐富"、"美麗"是指力量和加持。 所有的"這也"都是指意義與上下文相符。 "為什麼"、"因為"、"所以"是表示理由。 "諸"、"無餘"、"一切"、"皆"、"彼等"是表示詞義無餘的詞語。 "菩"是指覺性圓滿，即智慧。 "菩"是法身，"提"是報身，"薩埵"是化身。 也解釋為基礎和力用。 "法性"解釋為不變、自相和界。 "智慧"解釋為無偏頗、分別觀察和無礙。 "燈"是能明。 "暗"是無明。 "顯現"是指在境上顯現、分別和力用，直接與意義相連。 "自生"是指無為和力用。 了知情況很重要。 光明顯現無自性，明而無遮蔽。 所表示的解釋為基礎。 能表示的解釋為方法。 "無住"解釋為離邊。 "清凈"是指從一切方面清凈。 從有相法中解脫。 "無我"是指離二我，從心中解脫。 "基礎"是指法性、法身和智慧，要根據語境理解。 "力用"是光明和輪迴涅槃。 "游舞"解釋為境和相。 "行為"是指順應顯現。 "圓滿"是指無餘。 "大"是指未造作、無上。 "本智"是指最初的智慧。 "本性"是指基礎。 如此了悟而解脫。 "空行母"解釋為金剛、智慧、業和食肉鬼。 "行"是指通過證悟而行於虛空，以及通過悲心、業力和勢力而行。 "燃燒"是指無礙明顯。 "藏"是指成為安住處。 "門"是指出入。 "鑰匙"是指開啟和解脫。

། དམ་ཚིག་ནི་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའོ།། དཔལ་ནི་བདག་གཞན་གཉིས་ཀྱིའོ།། ཐུགས་རྗེ་ནི་ཐུན མོང་དང་བྱིན་རླབས་ལས་བྱུང་བའོ།། སྐྱེས་བུ་ནི་དོན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་འགྲོ་བའི་ཁ་ལོ་གྱེན་དུ་བསྒྱུར་བའོ།། མ་ནི་སྐྱེ་བའི་གཞི་འབྱུང་བའི་གནས་སོ།། མོ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ།། ཐབས་ནི དོན་བསྒྲུབ་པའི་རྐྱེན་ནོ།། ཡན་ལག་ནི་གང་ཡིན་པ་ལས་འཕྲོ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ།། མེད་པ་ནི་འགྱུར་བའི་དོན་སྤྱོད་མེད་པའོ།། གསེར་ནི་མི་འགྱུར་བའོ།། གཞུང་ནི་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པའི་ལུགས་སོ།། རང་ལུགས ནི་མ་འདྲེས་པའི་དོན་ནོ།། འཁོར་ལོ་ནི་གཅོད་པ་དང་ཅིར་ཡང་སྣང་བའོ།། སྲིད་པ་ནི་མི་ཁེགས་པ་དང་མེད་པ་ལས་ཡོད་པར་སྣང་ནུས་པའོ།། འཆང་བ་ནི་འདུ་འབྲལ་མེད་པའོ།། རྒྱུན་ནི་སྐད་ཅིག་མས་འདབ་སྦྱོར རོ།། ཐ་སྙད་ནི་ཕྱོགས་རེ་ནས་སྤྲོས་པའི་ཆོས་སོ།། མིང་ནི་མཚོན་པའི་སྒྲ་ཚིག་གོ། གདངས་ནི་རང་སྣང་བ། ཆོས་ནི་མཚན་མ་ཕྲ་རགས། རྟོག་ཚོགས་གཟུང་འཛིན་ཆོས་ལས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་སོ།། གཟུང འཛིན་དང་བྲལ་བའི་རིག་པ་འབྱུང་བ་ལ་འདས་པའི་གདངས་ནི།རིག་པ་རང་སྣང་རང་གསལ་ཟང་ཐལ། སྐུ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་མཁྱེན་པར་ཤར་བ། ཚིག་ལས་འདས་པའི་རང་སྣང། བརྗོད་བྲལ་ གཞན་སྣང་མེད་པའོ།། ལམ་ནི་གནས་པ་དང་འཇུག་པའོ།། སེམས་ཅན་ནི་མ་ཤེས་པའི་རྟོག་བཅས་སོ།། འཁོར་བ་ནི་གཅིག་ཏུ་མི་གནས་པར་འཁྲུལ་པའོ།། སེམས་ནི་དྲན་པ་ངེས་པའོ།། བསྐྱོད་པ་ནི་གཤེགས པའོ།། བསྐྱོད་དུ་མེད་པ་ནི་མི་བགྲོད་པའོ།། སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་པའོ།། ཤེས་པ་ནི་མཁས་པས་དེ་དོན་ལ་མ་རྨོངས་པའོ།། གནས་པ་ནི་རྩོལ་བས་མ་སོང་བར་ཕྱིན པའོ།། གྲུ་ནི་སྒྲོལ་བ་སྟེ་ཐབས་སོ།། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གསལ་བ་སྟེ་རྩེ་གཅིག་པའོ།། རབ་ནི་འགྲན་ཟླ་མེད་དེ་ཆེན་པོར་གྱུར་པའོ།། མཆོག་ནི་ངོ་མཚར་བ་སྟེ་འཕགས་པའོ།། ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཁྱད་པར་འཕགས པའོ།། བླ་ན་མེད་པ་ནི་དེའི་གོང་དང་ལོགས་ན་མེད་པ་སྟེ། དབང་བྱེད་པ་མེད་པའོ།། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དྲན་པ་ངེས་པ་ནི་མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་པའོ།། ཟབ་པ་ནི་གཏིང་རིང་ཞིང་དཔག་པར་དཀའ བའོ།། གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་ནི་ཕྲ་བས་ནའོ།། ཆོས་ནི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་དང། རྣམ་པར་དཀར་བ་དང་གཞན་ལ་རྟེན་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་བས་ནའོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། བདག་གཞན་ལ་སེམས་དཔའ དང་ས་ནོན་པའོ།

誓言是不可分離的。 吉祥是自他二者的。 悲心是從共同和加持而生的。 士夫是指成為最高意義而向上轉變眾生方向的。 母是生起的基礎，產生的處所。 女是智慧的本性。 方便是成就意義的條件。 支分是從任何存在中衍生出的有法。 無是指沒有變化的意義行為。 金是不變的。 宗是不與他混雜的傳統。 自宗是不混雜的意義。 輪是切割和任何顯現。 有是不可阻礙的，能從無中顯現為有的。 持是無聚散的。 相續是剎那相連。 言說是從一方面增益的法。 名是表示的聲音詞語。 音韻是自顯。 法是細粗相。 超越能取所取諸法的分別聚集是佛。 離能取所取而生起的覺性，超越的音韻是：覺性自顯自明通透，超越身的智慧法身顯現為遍知，超越語言的自顯，離言說無他顯。 道是安住和進入。 有情是不知的有分別。 輪迴是不住一處的迷亂。 心是確定憶念。 行進是前往。 不可行進是不可到達。 從苦中解脫的大樂，所以是覺悟。 知是智者對其義不迷惑。 安住是不用努力而到達。 船是度脫，即方便。 三摩地是明瞭，即專注。 最是無與倫比，即成為最大。 殊勝是稀有，即高貴。 究竟是卓越。 無上是其上和旁邊都沒有，即無能主宰。 金剛薩埵是空性確定憶念，是種種相。 深是深遠難測。 難測深度是因為微細。 法是持有相，純凈，依他，普遍生起。 菩薩是對自他勇猛和達到地位。

། ཕུང་པོ་གསུམ་ནི། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་སེམས་ཅན་ནོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཡར་སངས་རྒྱས་དང་སྣང་བ་མི་མཐུན་ལ། མར་སེམས་ཅན་དང་མི་མཐུན་ཏེ། གཉིས ཀ་མ་ཡིན་པའོ།། དེ་ཡིས་ཕུང་པོ་གསུམ་དུ་བཞག་པའོ།། བག་ཆགས་ནི་གཞི་གནས་དང་འཕྲལ་འབྱུང་ངོ།། དག་ལུགས་ནི་རང་དེངས་སུ་འགྲོ་བ་དང། ཕྲ་བའི་གདམས་པ་ལ་རག་ལུས་པའོ།། དཔེ་གངས་ལ་ཁ་བ བབས་པ་དང།མཚོ་ལ་དར་ཆགས་པ་དང། རས་ལ་དྲི་མས་གོས་པ་བཞིན་ནོ།། གཞི་གནས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི་ཆུ་དང་འོ་མ་ལྟ་བུའོ།། འཕྲལ་འབྱུང་གི་དཔེ་ཆུ་དང་ཟླ་བའོ།། སེལ་བའི་དཔེ་ནི་རལ་གྲི་ལྟ་ བུ་དང་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟ་བུའོ།། གསང་བ་ནི་གབ་པའོ།། སངས་རྒྱས་ནི་མཐར་ཕྱིན་པའོ།། མ་རིག་པ་ནི་འཁྲུལ་པའོ།། སྐྱོབ་པས་ན་ལྷའོ།། མཛེས་པས་ན་ལྷ་མོའོ།། བྱམས་པས་ན་མགོན་ནོ།། མཛད་པ་སྣ་ཚོགས པས་ན་ཕྲིན་ལས་སོ།། བདག་པོ་ནི་དབང་ཆེན་པོའོ།། ཡོན་ཏན་མ་འགགས་པའོ།། དྲི་མ་མེད་པ་དང། མི་འགྱུར་བ་དང། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཐུགས་སོ།། སྣ་ཚོགས་སྟོན་པས་གསུང་ངོ།། གཟི་བརྗིད་ལྡན་པས ན་སྐུའོ།། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་འཛིན་པས་ན་ཡབ་ཡུམ་མོ།། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ཞིང་བསྐྱེད་པས་སྲས་སོ།། དེ་ལྟར་ངས་བསྟན་པའི་རྒྱུད་ལུང་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག། ངས་བསྟན་པའི་དོན་དེ རྣམས་ལ་རྩོད་པར་གྱུར་ན་གང་རྩོད་པ་དང།རྗེ་བློན་དམངས་གསུམ་དཔང་དུ་བཞག་ལ། འདྲི་ལུགས་དང་དམ་བཅའ་མ་ནོར་བར་བྱས་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱིས་གང་ཡིན་པ་སྒྲུབ་ཅིང། གཞན་སེལ་གྱིས་མི་མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་སྤངས་ལ།ཕན་པའི་རྐྱེན་ཀྱིས་བསྟངས་བཏབ་སྟེ། དོན་མི་འགྱུར་པའི་དབྱིངས་ལ་བསྐྱལ་ལོ།། ལོག་ལྟ་ཅན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ལ། སྐྱོན་གྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་བཏང་ངོ།། ཁོང་གིས་ གཞན་སེལ་ནི།མི་མཐུན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བཏང་ངོ།། ཕན་པའི་རྐྱེན་ལ་གནོད་པའི་འགལ་རྐྱེན་བཏང་ངོ།། རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དགག་སྒྲུབ་དང་བྲལ་བ་ནི། དབྱིངས་སུ་བཞག་སྟེ་བཙན་པའི་ཡུལ་མཁར་ལྟ་ བུའོ།། དེའི་ཕྱོགས་ནས་བསྒྲུབ་པའོ།། གཏན་ཚིགས་གསུམ་དང་བཞིས་ཕན་པའི་རྐྱེན་བྱས་པའོ།། གནོད་པའི་རྐྱེན་དུ་ཡང་དེ་རྣམས་བསྟན་ནོ།། གཞི་སྣང་ལ་སོགས་པ་གང་རྩོད་ཀྱང། གྲོགས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་བྱས་ལ། ངས་བཤད་པ་བཞིན་དོན་གྱི་གནད་དྲི་བ་དང་ལན་གདབ་པར་བྱའོ།། མཐུན་ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སྦྱར། མི་མཐུན་ན་གཞན་སེལ་གྱིས་བརྒལ་ལོ།

三蘊是：佛、菩薩和眾生。 菩薩是：向上與佛的顯現不同，向下與眾生不同，兩者都不是。因此安立為三蘊。 習氣是基住和偶生。 清凈方式是自然消失，和依靠微細教授。 比如雪落在山上，污垢附著在湖面，污垢染在布上。 基住的區別如水和牛奶。 偶生的比喻是水和月亮。 去除的比喻是如劍和如鉤。 秘密是隱藏的。 佛是究竟的。 無明是迷亂。 因保護故為天。 因美麗故為天女。 因慈愛故為怙主。 因種種事業故為事業。 主尊是大自在。 功德是無礙的。 無垢、不變、遍知的心。 顯示種種故為語。 具威嚴故為身。 持方便智慧故為父母。 具大菩提且出生故為子。 如是我所教導的一切續部和經典中都應當了知。 若對我所教導的這些義理有爭論，無論是誰爭論，都應以君臣民三者為證，不錯誤地進行詢問方式和立宗，以能立證明所是，以他遣除一切相違方面，以有益緣支撐，置於不變義的界中。 對邪見者的能立，以過失使能立成為相違方面。他的他遣是：捨棄相違的能立。對有益緣捨棄有害的違緣。 離戲論的自證智慧安置於界中，如堅固的城堡。從那方面立證。 以三四因建立有益緣。那些也顯示為有害緣。 無論爭論基礎顯現等什麼，都由那些友人進行，應如我所說詢問義理要點並作答。 若相符則應用於能立的界，若不相符則以他遣駁斥。

། དོན་ངེས་པར་བྱེད་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ དང།ཤེས་བྱ་གཏན་ལ་འབེབས་པས་ན་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བཤད་དོ།། དེས་ཡིད་གཉིས་ཟ་བ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ ལས།འབྲུ་འཐོར་བ་སྡུད་པ་དང། ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་དང། སྐྱོན་གྱི་མཐའ་བསལ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱ་དང་ཉེར་གཅིག་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་སྟོན་པས་རྒྱུད་ཀྱི་མཚན་ཡོངས་སུ་བསྟན་པའི་ལེའུ་འདི་ གསུངས་སོ།

確定義理、斷除疑惑、確立所知，故稱為因。應當與之相應地解說。由此將遠離猶豫。如是宣說。 從《離戲大明義續》中： 集散亂文字、斷除疑惑、遣除過失邊際的品，是第一百二十一品。 然後，導師又宣說了這個完整闡述續部名稱的品。

། གསང་བའི་བདག་པོ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཉོན་ཅིག། དོན་གྱི་མན་ངག་རྩ་བ་ཅར་ཕོག་གི།། དེ་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་བསྟན་པ་ཡི།། མན་ངག་རྒྱུད་ཀྱི་སྤྱི་འགྲེལ་ཆེན་པོ་འདི།། གསང་བདག་ཞུ་བའི འཁོར་དང་དགའ་རབ་སྡུད་པའི་འཁོར།། གཞན་ཡང་འདིར་མོས་འདིར་འདུས་ཚོགས་པའི་འཁོར།། ང་ཡི་སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་རྒྱུད་ཆེན་འདིས།། ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཅར་གྱིས་སྟོན་པས ན།། རྩ་བ་ཅར་ཕོག་རྒྱུད་ཆེན་ཞེས་སུ་ཟུང།། གཅིག་ཤེས་ཀུན་ཏུ་གྲོལ་བར་སྟོན་པས་ན།། ཡང་ཏིག་ལྡེ་མིག་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་དུ་ཟུང།། ད་ལྟ་བུདྡྷ་ཉིད་དང་མཉམ་སྦྱོར་བས།། སངས་རྒྱས་མཉམ་སྦྱོར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་དུ ཟུང།། ལ་ཟློ་སྤྲོས་དང་བྲལ་བར་སྟོན་པས་ན།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་རྒྱུད་ཆེན་ཞེས་སུ་ཟུང།། རང་ངོ་རང་ལ་ངོ་སྤྲོད་སྟོན་པས་ན།། གསང་བའི་ངོ་སྤྲོད་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་དུ་ཟུང།། གནས་ལུགས་ཇི་ལྟར་ཡིན་པ་རྫོགས པར་སྟོན་པས་ན།། རྫོགས་ཆེན་ནང་ནས་ཡོངས་རྫོགས་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་དུ་ཟུང།། ལྟ་བསྒོམ་དྲི་མེད་དག་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པས་ན།། དྲི་མེད་ཀ་དག་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་དུ་ཟུང།། སྐྱོན་རྣམས་ཡོན་ཏན་དག་ཏུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ པར་སྟོན་པས་ན།། ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ཆེན་ཞེས་སུ་ཟུང།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རང་ལ་འཆར་བར་སྟོན་པས་ན།། ཡེ་ཤེས་རང་ཤར་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་དུ་ཟུང།། མ་རིག་མུན་པ་རྩད་ནས་སྨག་རྣམས་སེལ་བས་ན།། མ རིག་མུན་སེལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་དུ་ཟུང།། འཁོར་བ་ཐམས་ཅད་དོང་ནས་སྤྲུགས་པས་ན།། དོང་སྤྲུག་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ཆེན་བྱ་བར་ཟུང།། འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་རྩད་ནས་གཅོད་པས་ན།། འཁྲུལ་པ་རྩད་གཅོད་རྒྱུད་ཆེན་བྱ བར་ཟུང།། འཁོར་བའི་ཆུ་བོ་གྲུ་ཡིས་སྒྲོལ་བས་ན།། གྲུ་སྒྲོལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ཆེན་བྱ་བར་ཟུང།། ཉོན་མོངས་གཅོང་ནད་གཏིང་ནས་འདོན་པས་ན།། སྨན་པ་ཆེ་མཆོག་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བར་ཟུང།། བདུད་བཞི་རྩད་ནས འཇོམས་པར་འདོན་པས་ན།། བདུད་འཇོམས་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ཆེན་ཞེས་སུ་ཟུང།། དོན་ཆེན་ལྷག་མེད་སྤྲུགས་ནས་སྟོན་པས་ན།། རྩལ་ཆེན་སྤྲུགས་པའི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བར་ཟུང།། ཀྱེ་མ་ཀྱེ་མ་མ་རིག་འཁྲུལ་པས་སྙིང་རེ རྗེ།། འཁྲུལ་པའི་ཆོས་ལ་བདེན་པར་མ་འཛིན་པར།། འདི་ལ་སྐུར་བ་མ་འདེབས་དོན་གསལ་རྗེས་སུ་འབྲངས།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་འགྱུར་མེད་མ་ཤེས་ནས།། དངོས་པོ་རྫས་གྲུབ་བདེན་པར་མ་འཛིན་པར།། སྤྲོས བྲལ་དོན་གསལ་འདི་ཡི་རྗེས་སུ་འབྲངས།།

秘密主金剛持請聽： 義理口訣的根本頓悟， 即是離戲明義所教導的， 這部口訣續的大總釋， 秘密主請問的眷屬和極喜集的眷屬， 以及其他對此有信解聚集的眷屬。 我的這部離戲明義大續， 因為顯示一切法的根本頓悟， 故稱為"根本頓悟大續"。 因為顯示一知而遍解脫， 故稱為"大精華鑰匙續"。 因為現在與佛性相應， 故稱為"大佛平等相應續"。 因為顯示遠離重複戲論， 故稱為"離戲明義大續"。 因為顯示自性自我認識， 故稱為"大秘密認識續"。 因為完整顯示實相如何， 故稱為"大圓滿中最圓滿續"。 因為顯示見修無垢大清凈， 故稱為"大無垢本凈續"。 因為顯示過失自然成為功德， 故稱為"大任運成就續"。 因為顯示自生智慧自顯， 故稱為"大智慧自顯續"。 因為從根本驅散無明黑暗， 故稱為"大除無明暗續"。 因為從根本搖動一切輪迴， 故稱為"大搖動續"。 因為從根本斷除一切迷亂， 故稱為"大斷迷亂續"。 因為以船渡越輪迴之河， 故稱為"大船渡續"。 因為從深處拔出煩惱頑疾， 故稱為"大勝醫續"。 因為從根本降伏四魔， 故稱為"大降魔續"。 因為無餘抖落顯示大義， 故稱為"大力抖落續"。 唉呀唉呀！無明迷亂真可憐！ 不要執著迷亂法為真實， 不要誹謗此法而隨從明義。 不知自生智慧無變后， 不要執著事物實有為真實， 應當隨從這離戲明義。

སྤྲོས བྲལ་དོན་གསལ་འདི་ཡི་རྗེས་སུ་འབྲངས།། འོན་ཀྱང་མི་འགྱུར་རྟག་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར།། དངོས་མེད་ཞི་པ་ཆོས་སྐུ་མ་རྟོགས་པར།། སྟོང་པ་ཅང་མེད་མཐའ་ལ་མ་འཛིན་ཀཝ།། དོན་གསལ་འདི་ཡི་རྗེས་སུ་འབྲེངས པ་ན།། འོན་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་ཞི་བ་རྟོགས་ཏེ་འོང།། གནས་ལུགས་སྣང་ལུགས་རྣམ་གཉིས་མ་རྟོགས་པས།། གཉིས་ཀྱི་མཐའ་ལ་བདེན་པར་མ་འཛིན་ཀཝ།། སྐུར་པ་མ་འདེབས་དོན་གསལ་རྗེས་ཕྱིར་འབྲངས།། འོན ཀྱང་གཉིས་མེད་རང་སྣང་རྟོགས་ཏེ་འོང།། སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་མ་རྟོགས་པས།། བློས་བཏགས་བསྐྱེད་རྫོགས་རྣམ་གཉིས་བདེན་པར་མ་འཛིན་ཀཝ།། སྒྲོ་སྐུར་མ་འདེབས་དོན་གསལ་རྗེས་སུ འབྲངས།། འོན་ཀྱང་ཡེ་ནས་ལྷུན་རྫོགས་རྟོགས་ཏེ་འོང།། དོན་གྱི་སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་མ་རྟོགས་པར།། ཚིག་དང་ཡི་གེའི་སྒྲ་ལ་མ་ཞེན་ཀཝ།། དོན་གྱི་སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཉམས་སུ་ལོངས།། འོན ཀྱང་ཡེ་ཤེས་དོན་གསལ་རྒྱུད་ལ་འཆར།། ཞེས་གསུངས་སོ།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོ་ལ་སོགས་ཏེ་འདུས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་བསྐོར་བ་ལན་མང་དུ་བྱས་ནས།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ འཆང།། བདག་ཅག་འདུས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ལ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་རྒྱུད་བཤད་པས།། མ་རིག་མུན་པ་རྒྱུད་འདིས་བསལ།། འཁོར་བ་རྩད་ནས་རྒྱུད་འདིས་བཅད།། ཉོན་མོངས་གཡུལ་ལས་རྒྱུད་འདིས བཟློག།ཆུ་བོ་བཞི་ལས་རྒྱུད་འདིས་བསྒྲལ།། ངན་སོང་དོང་ནས་རྒྱུད་འདིས་སྤྲུགས།། བག་ཆགས་ལྗན་ལྗིན་རྒྱུད་འདིས་བསལ།། འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུད་འདིས་བཅད།། རང་ངོ་རང་ལ་རྒྱུད་འདིས་སྤྲད།། གཅིག་ ཤེས་ཀུན་ལས་རྒྱུད་འདིས་གྲོལ།། གནས་ལུགས་དོན་ཆེན་རྒྱུད་འདིས་གོ།

應當隨從這離戲明義。 然而將會領悟不變常性。 未領悟無實寂靜法身時， 不要執著空無一物的邊際， 而應隨從這明義。 然而將會領悟空性寂靜。 未領悟實相和顯相二者時， 不要執著二者邊際為真實， 不要誹謗而應隨從明義。 然而將會領悟無二自顯。 未領悟三身無合無離時， 不要執著分別生起圓滿二者為真實， 不要增益誹謗而應隨從明義。 然而將會領悟本來任運圓滿。 未領悟義理的離戲明義時， 不要執著文字音聲， 而應體驗義理的離戲明義。 然而智慧明義將在相續中顯現。 如是宣說。 然後，秘密主等聚集的眾眷屬合掌多次繞行后說道： 啊啊，世尊金剛持！ 為我等聚集眾眷屬， 解說離戲明義續， 此續驅散無明黑暗， 此續從根斷輪迴， 此續退卻煩惱戰爭， 此續渡越四瀑流， 此續從底搖動惡趣， 此續消除習氣粘著， 此續斷除一切迷亂， 此續令自性自我認識， 此續一知而遍解脫， 此續了悟實相大義。

། ལོག་ལྟ་ཚར་ཆེན་རྒྱུད་འདིས་བཅད།། ཐེག་དམན་ཤན་ཐང་རྒྱུད་འདིས་ཕྱེ།། འབྱུང་བ་དངས་སྙིགས་རྒྱུད་འདིས་ཕྱེ།། ཉོན་མོངས་དུག་ལྔ རྒྱུད་འདིས་བསལ།། ལམ་ལ་རྩོལ་མེད་རྒྱུད་འདིས་བྱས།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་རྒྱུད་འདིས་ཤར།། འཁོར་བ་དངས་སྙིགས་རྒྱུད་འདིས་ཕྱེ།། ལོག་པའི་ལམ་ཞུགས་རྒྱུད་འདིས་བཟློག། ཆོས་འདིས་རྩ་བ་རྒྱུད་འདིས བཅད།། མན་ངག་རྒྱུད་སྒྲོག་ཆེན་པོ་རྒྱུད་འདིས་ཁྲོལ།། སྐུ་གསུམ་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱུད་འདིས་ཐོབ།། ཡེ་ཤེས་རྣམ་ལྔ་རྒྱུད་འདིས་ཤར།། མ་མཐོང་ཡུལ་ཆེན་རྒྱུད་འདིས་མཐོང།། མ་མཇལ་ཞལ་ཆེན་རྒྱུད་འདིས མཇལ།། མ་ཐོས་གཏམ་ཆེན་རྒྱུད་འདིས་ཐོས།། འབྱུང་བ་མ་ལ་རྒྱུད་འདིས་ཞ།། གྲོལ་ཞིང་ཐིམ་པ་རྒྱུད་འདིས་བྱས།། འཁོར་བའི་ལ་ལས་རྒྱུད་འདིས་བཟླས།། རྩོལ་མེད་འབྲས་བུ་རྒྱུད་འདིས་ཐོབ། !། ཀྱེ་ཀྱེ བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ།། དགོས་འདོད་རེ་སྐོང་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་ལྟ་བུ་ཁྱོད་ལ་བསྟོད།། མ་རིག་མུན་པ་སེལ་མཛད་ཉི་མ་ལྟ་བུ་ཁྱོད་ལ་བསྟོད།། འཁོར་བའི་བག་ཆགས་བསྲེག་མཛད་མེ་དཔུང་ལྟ་བུ་ཁྱོད་ལ བསྟོད།། ཉོན་མོངས་དྲི་མ་འཁྲུད་མཛད་ཆུ་བོ་ལྟ་བུ་ཁྱོད་ལ་བསྟོད།། རང་གསལ་དོན་ཉིད་གསལ་མཛད་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ཁྱོད་ལ་བསྟོད།། རྣམ་དག་དོན་ཆེན་སྟོན་མཛད་མན་ཤེལ་ལྟ་བུ་ཁྱོད་ལ་བསྟོད།། སྐྱོན་གྱིས་མ གོས་སྟོན་མཛད་པད་མ་ལྟ་བུ་ཁྱོད་ལ་བསྟོད།། ཚེགས་ཆུང་དོན་ཆེན་དོན་མཛད་མན་ངག་ལྟ་བུ་ཁྱོད་ལ་བསྟོད།། འཁོར་བའི་གཡུལ་ངོ་བཟློག་མཛད་དཔའ་བོ་ལྟ་བུ་ཁྱོད་ལ་བསྟོད།། འཁོར་བའི་གཅོང་རྙིང་འདོན མཛད་སྨན་པ་ལྟ་བུ་ཁྱོད་ལ་བསྟོད།། འགྲོ་དྲུག་བདེ་བར་སྒྲོལ་མཛད་ཐུགས་རྗེའི་བདག་པོ་ཁྱོད་ལ་བསྟོད།། ཅེས་གསང་བའི་བདག་པོས་བསྟོད་དོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས།། རྒྱུད་ཀྱི་མཚན ཡོངས་སུ་བསྟན་པ་དང།བསྟོད་པ་ཕུལ་བའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པའོ།

此續斷除邪見大藤蔓， 此續辨別小乘膚淺， 此續分離元素清濁， 此續消除五毒煩惱， 此續使道路無需努力， 此續顯現自生智慧， 此續分離輪迴清濁， 此續退卻入邪道者， 此續斷除此法根本， 此續開啟口訣大續鎖， 此續獲得圓滿三身， 此續顯現五種智慧， 此續見到未見大境， 此續面見未見大尊顏， 此續聽聞未聞大言， 此續使元素歸於母體， 此續使解脫融化， 此續超越輪迴山口， 此續獲得無勤果實！ 啊啊，大世尊金剛持！ 讚頌您如如意寶般滿足所需所欲， 讚頌您如太陽般驅散無明黑暗， 讚頌您如火堆般焚燒輪迴習氣， 讚頌您如河流般洗滌煩惱污垢， 讚頌您如明鏡般顯明自明本義， 讚頌您如如意寶般顯示清凈大義， 讚頌您如蓮花般示現無染， 讚頌您如口訣般以小功成大業， 讚頌您如勇士般退卻輪迴戰場， 讚頌您如醫生般拔除輪迴頑疾， 讚頌您如大悲主般度六道眾生得安樂。 秘密主如是讚頌。 此為《離戲明義大續》中廣說續名及獻贊品第一百二十二。

།།། དེ་ནས་ཡང་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས་གསུངས་པ།། ང་ཡི་སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་རྒྱུད་ཆེན་འདི།། བསྟན་པས་ ཤེས་ཤིང་བཀླགས་པས་གོ་བ་སྟེ།། ད་ལྟ་རང་ངོ་རང་གི་ཤེས་ཏེ་དུས་གསུམ་འགྱུར་བ་མེད།། རིག་པ་ཆོས་སྐུ་ཤེས་ཤིང་སྣང་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཤེས།། གཉིས་མེད་དོན་ཆེན་རྒྱུད་ལ་གསལ་བ་ཡིས།། སྙིང་པོའི གཞི་རྩ་ཆོད་པས་འཁོར་བའི་གཡང་སར་ལྷུང་མི་སྲིད།། དགོས་འདོད་རེ་བ་བསྐང་མཛད་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་ལྟ་བུ་ཡི།། རྩ་རྒྱུད་བཤད་རྒྱུད་མན་ངག་རྒྱུད་དུ་བསྟན་པ་འདིས།། སྣོད་ངན་དམ་ཚིག་མེད་པ་རྣམས་ལ་ཤོར སྲིད་དོ།། སློབ་དཔོན་གསང་ནས་རང་ཆེ་འབྱིན་པ་རྣམས་ལ་ཤོར་སྲིད་དོ།། རང་གིས་ནོར་མ་ཤོར་བར་གདམས་ངག་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཤོར་སྲིད་དོ།། འཇུར་བུ་རང་འདོད་ཅན་གྱི་མི་ལ་ཤོར་སྲིད་དོ།། ཁ་གསགས གཡོ་སྒྱུ་ཅན་གྱི་མི་ལ་ཤོར་སྲིད་དོ།། ཟོག་པོ་རྫུན་པོ་ཆེ་ཡི་མི་ལ་ཤོར་སྲིད་དོ།། མཐར་ཐུག་ལ་ཟློའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་མི་བྱེད་དང།། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གཉན་པར་མི་སེམས་དང།། ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དམ་ཚིག་མི་བསྲུང བར།། བཀུར་སྟི་རིམ་གྲོལ་ཞབས་ཏོག་མི་བྱད་དང།། ངག་གི་སྒོ་ནས་དམ་ཚིག་མི་བསྲུང་བར།། སྙན་པར་མི་སྨྲ་སློབ་དཔོན་མིང་ནས་འབོད།། ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དམ་ཚིག་མི་བསྲུང་བར།། མོས་གུས་ཆུང་ཞིང་གདུང བའི་སེམས་དང་བྲལ།། ཇི་སྲིད་དེ་འདྲའི་གང་ཟག་བྱུང་གྱུར་ན། ཁོང་དུ་སྦྲུལ་ཞུགས་སྙིང་ལ་མེ་འབར་ཞིང།། སྐེ་ལ་གྲི་གཏུབ་མགོ་ལ་ཐོག་འབེབས་ཀྱང།། དམ་མེད་སྣོད་ངན་རྣམས་ལ་ཤོར་སྲིད་དོ།། གཅེས་པའི ལུས་སྲོག་འབྲལ་བའི་རྐྱེན་བྱུང་ཡང།། དམ་མེད་སྣོད་ངན་རྣམས་ལ་ཤོར་སྲིད་དོ།། ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་དམ་ཅན་རྒྱ་མཚོ་དང།། ཨེ་ཀ་ཛ་ཊཱི་གུ་ཧྱ་རལ་གཅིག་མས།། འཇིག་རྟེན་འདི་རུ་ཚེ་ཐུང་ནད་མང་མི་བདེ་སྣ ཚོགས་འོང།། དམ་ཚིག་ཉམས་པས་ཕྱི་མ་རྡོ་རྗེ་དམྱལ་བར་སྐྱེ།། གཞན་གྱི་རྣམ་སྨིན་བདེ་གཤེགས་ཐུགས་རྗེས་འབྱངས།། དམ་ཚིག་ཉམས་པས་སངས་རྒྱས་བཀས་མི་སྐྱོབས།། དེ་བས་དམ་ཚིག་གཉན་པོ་སྙིང་བས ལྷག་པར་བསྲུང།། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དམ་ཚིག་ལྡན་པ་ཡིས།། རྒྱུད་འདི་རང་གིས་སྙིང་བས་ལྷག་པར་ཆོངས།། སྣོད་ལྡན་འགའ་ཙམ་ཟུང་ཙམ་མ་གཏོགས་པར།། སྣོད་མེད་རྣམས་ལ་ཤོར་བ་སྲིད་དོ་ཀཝ།། དམ མེད་རྣམས་ལ་ཤོར་བ་འོང་ངོ་ཀཝ།། དད་མེད་རྣམས་ལ་ཤོར་བ་སྲིད་དོ་ཀཝ།། ཞེས་གསུངས་སོ།

然後金剛持又說： 我這離戲明義大續， 講解則知，閱讀則悟。 現在自己認識自性，三時無變。 知覺性法身，了知顯相為法界。 由無二大義在相續中明顯， 斷除心要根基，不可能墮入輪迴深淵。 如滿足所需所欲的如意寶， 此所示根本續、釋續、口訣續， 可能泄露給不良器皿無誓言者。 可能泄露給暗中自誇的上師。 可能泄露給自己未失而求教言者。 可能泄露給自私自利之人。 可能泄露給阿諛奉承虛偽之人。 可能泄露給欺詐大騙子。 對究竟無上法不生信心， 不視金剛上師為尊貴， 身不守誓言， 不恭敬供養侍奉， 口不守誓言， 不說悅耳語而直呼上師名字， 意不守誓言， 信心小而無渴慕心。 若出現如此之人， 即使腹中蛇入，心中火燃， 頸被刀割，頭遭雷擊， 也可能泄露給無誓言的不良器皿。 即使遇到失去珍貴身命的因緣， 也可能泄露給無誓言的不良器皿。 護法守護者海量誓言尊， （藏文：ཨེ་ཀ་ཛ་ཊཱི，梵文擬音：Ekajati，梵文天城體：एकजटी，梵文泰盧固體：ఏకజటి，漢語字面意義：一髻母，漢語擬音：誒嘎匝蒂）獨髻母秘密獨髻母， 將在此世帶來短壽多病種種不適。 由破誓言來世生金剛地獄。 他人業報由如來大悲清凈， 破誓言者佛陀教法不能救護。 因此應比心更加守護嚴厲誓言。 以身語意三者具足誓言， 此續應自己比心更加珍惜。 除了少數幾個具器者外， 可能泄露給不具器者， 可能泄露給無誓言者， 可能泄露給無信心者。 如是宣說。

། ཞུ་བ་པོའི་འཁོར་གསང་བའི་བདག་པོ་དང། སྡུད་པ་པོའི་འཁོར་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་ཡི་རང ངོ།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། རྒྱུད་གཏད་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་པའོ།།།། ཏནྟྲ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ། སངས་རྒྱས་མཉམ་སྦྱོར་དོན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་མཐོང་བས་གྲོལ་བ་འདི་ཡོངས སུ་རྫོགས་སོ།།།། གུཧྱ། གཏད་རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ། ཨི་ཐི། ཡང་གསང་བ་མན་ངག་གི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་འདི་སྡུད་པའི་འཁོར་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེས་བསྡུས་ནས་ཚིག་དང་ཡི་གེར་བཀོད་ནས་གུ་རུ་འཇམ་དཔལ བཤེས་གཉེན་ལ་བཤད།དེས་གུ་རུ་ཤྲཱི་སེང་ཧ་ལ་བཤད། དེས་ཨོ་རྒྱན་གུ་རུ་པད་མ་ལ་བཤད་དོ།། གུ་རུ་པད་མ་འབྱུང་གནས་ངས།། ལྔ་བརྒྱ་དུས་ཀྱི་སྙིགས་མ་ལ།། ལྡན་གསུམ་སྐྱེས་བུའི་དོན་ཆེད་དུ།། ཆོས་ རྣམས་ཀུན་གྱི་མ་ཆེན་མོ།། ཀུན་བསྐྱེད་རང་གཞུང་ཚུགས་ཤིང་རྫོགས།། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་རྒྱུད་ཆེན་སྦས།། སེམས་ཅན་སངས་རྒྱས་མཉམ་སྦྱོར་དོན།། ཐོས་བསམ་བསྒོམ་ལ་མི་ལྟོས་ཤིང།། བསྟན་པས་རྟོགས ཤིང་དྲན་པས་གསལ།། འཕྲད་པས་དབང་ཐོབ་མཐོང་བས་གྲོལ།། འབྲས་བུ་ད་ལྟ་ཐོབ་པའི་ཆོས།། ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལྟ་བུ་ཡིན།། ཐུགས་གཏེར་ཡང་གཏེར་གསང་མཛོད་འདིས།། མ་ཚངས་ཁ་བསྐང་ཤུལ་ཚོ སྡུད།། འཕྲལ་ཐོག་ཉམས་སུ་བླང་ཆོག་མ།། སྙིང་ནོར་ཡིན་ནོ་མིག་འབྲས་ཡིན།། བདག་ཀྱང་ཐོས་ཆུང་མ་ཡིན་ཏེ།། རྡོ་རྗེ་འཆང་དང་མཁྱེན་པ་མཉམ།། དེ་ཕྱིར་ཐུགས་ཀྱི་གསང་གཏེར་འདི།། གནམ་སའི་བར་ན གཏེར་གཅིག་མའོ།། ལས་འཕྲོ་ཅན་དང་འཕྲད་ནས་ཀྱང།། བཅོ་ལྔ་ལོ་བར་ཡིད་ལ་བརྣག། གསང་དམ་དམ་བསྲུང་དུས་ཐལ་ཚེ།། འཁོར་བ་བློས་ཐོང་ངེས་དོན་འཚོལ།། བླ་མ་ལ་གུས་སྲོག་འདོར་ཕོད།། གསུམ་ལ དཔེ་གཏོད་ཀུན་ལ་མིན།། དུས་ལ་བབ་ན་འགྲོ་དོན་ཡོང།། སྙན་རྒྱུད་དུ་ཐོབ་ལ་སྐལ་ལྡན་སྐྱོངས།། རྒྱུད་མཆོག་བླ་མེད་ནུབ་དོགས་ནས།། རྒྱུད་འདི་གཏེར་ཁ་གསུམ་དུ་སྦས།། གཅིག་ནི་བྱང་གཏེར་པྲ་དུན རྩེར།། རྣམ་སྣང་ཐུགས་ཀར་སྦས་ཏེ་བཞག། སྟག་གི་ལོ་ལ་འབྱིན་པར་འགྱུར།། གཅིག་ནི་ཡང་གཏེར་འདིར་སྦས་སོ།། སྦྲུལ་གྱི་ལོ་ལ་འབྱིན་པར་འགྱུར།། གཅིག་ནི་མཁའ་རི་དགེ་རིའི་ཕུག། སྤྲེ་འུའི་ལོ་ལ་འབྱིན པར་འགྱུར།། དེ་ཡང་འདིར་ནི་མ་བུ་ཚང།། ཡང་གཏེར་རྒྱུད་གསུམ་བུ་ཡི་ཚུལ།། ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཡི་བཅུད་བསྡུས་པའོ།

請求者眷屬秘密主和結集者眷屬極喜金剛等隨喜。 從離戲明義大續中，付囑續的章節，即第一百二十三章。 （藏文：ཏནྟྲ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ，梵文擬音：Tantra Raja Mahā，梵文天城體：तन्त्र राज महा，梵文泰盧固體：తంత్ర రాజ మహా，漢語字面意義：大王續，漢語擬音：丹札拉匝瑪哈） 見即解脫的佛陀平等瑜伽明義大續圓滿。 （藏文：གུཧྱ，梵文擬音：Guhya，梵文天城體：गुह्य，梵文泰盧固體：గుహ్య，漢語字面意義：秘密，漢語擬音：古亞） 印封印封印。如是。 這個極秘密口訣大續由結集者眷屬極喜金剛結集，編排成文字後傳授給上師文殊賢友。他又傳授給上師獅子吼。他又傳授給鄔金上師蓮花生。 我蓮花生大士， 為五百濁世時期， 三賢劫眾生的利益， 一切法之大母， 產生一切自立而圓滿。 隱藏離戲明義大續， 眾生佛陀平等瑜伽義， 不依聞思修， 講解則悟，憶念則明， 相遇得灌頂，見即解脫。 現世即得果的法， 如同如意寶。 此意伏藏再伏藏秘密藏， 補不足，集遺留， 當下即可修習， 是心寶，是眼珠。 我雖然學識淺薄， 與金剛持智慧相等。 因此此心密藏， 是天地間唯一的寶藏。 與具緣者相遇后， 十五年間心中珍惜。 守密誓時間過後， 捨棄輪迴尋求究竟義。 對上師恭敬能捨生命， 以三者為例不適用于所有。 時機成熟時利益眾生。 獲得耳傳后護持具緣者。 擔心無上殊勝續失傳， 將此續藏於三處： 一藏於北方伏藏普敦山頂， 藏於毗盧遮那佛心間。 將於虎年取出。 一藏於此再伏藏。 將於蛇年取出。 一藏於空山吉祥山洞。 將於猴年取出。 此處母子俱全， 再伏藏三續如子， 因為集合了母續的精華。

། དོན་གསལ་རྒྱུད་མཆོག་མ་ཡི་ཚུལ།། ཅི་འདོད་ཀུན་བསྐྱེད་རང་གཞུང་ཚུགས།། དེ་ལྟར་ཟབ ཕྱིར་ཐུགས་གཏེར་ཡང།། ཡང་གཏེར་ཐིམས་སུ་འདི་མ་བསྟན།། ད་ལྟ་སངས་རྒྱས་མཉམ་སྦྱོར་དོན།། འདིས་སྟོན་ཕྱིར་ན་རྒྱུད་སོར་བཞག། འགྲེལ་པའི་མུན་པས་གཡོག་ཏ་རེ།། ཊཱི་ཀའི་སྦར་མོས་བསྡམ་ཏ རེ།། ལུང་དྲངས་ལྟོ་ཚིལ་བསྐུས་ཏ་རེ།། དེ་ཕྱིར་བཀའ་རྒྱུད་རང་སོར་ཞོག། དོན་འགྲོལ་དཀའ་ན་སྔ་མ་བསྟེན།། ཚོགས་བརྒྱ་རྩ་དང་མཎྜལ་དབུལ།། ཞིབ་ཏུ་དཔེ་ལྟར་དོན་ལ་དཔྱད།། བལྟས་པས་གྲོལ་བ་ཁོ ནའོ།

明義殊勝續如母， 能生一切所欲自立。 因如此甚深故意伏藏， 再伏藏中未顯示此。 現今佛陀平等瑜伽義， 此為顯示故將續保留。 被註釋的黑暗所遮蔽， 被（藏文：ཊཱི་ཀ，梵文擬音：ṭīkā，梵文天城體：टीका，梵文泰盧固體：టీకా，漢語字面意義：註疏，漢語擬音：帝嘎）的爪子所束縛， 被引用經文的油脂所塗抹。 因此請將教法和續原封不動。 若難解其義則依前者， 供養百種供品和壇城， 細緻如例考察其義， 唯有見即解脫。

། ཤེས་རབ་བློ་ལྡན་སྙིང་རྗེ་ཅན་དང་འཕྲད་པར་ཤོག། ཅིའི་ཕྱིར་གསང་སྔགས་ངོ་བོ་ཤེས་རབ་ཡིན།། ཨྠི+ྀ། གུ་ཧྱེ། རྒྱ་རྒྱ་རྒྱ། ཨེ་མ་ཧོ།། བདག་འདྲ་གཏེར་སྟོན་ཆོས་དབང་ལ།། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས བཀའ་འབབས་ཏེ།། སྙིང་པོའི་རྒྱུད་མཆོག་འདི་འདྲ་བདོག། ཆེ་ན་ངོ་མཚར་དེ་ཆེ་མོད།། སྤྲུལ་སྐུ་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ལ།། གཞུ་སྙེའི་སྣང་དོན་དད་སེང་གིས།། ལྷོ་བྲག་ལྷ་བྲོ་དགོན་པ་རུ།། སྦྲུལ་གྱི་ལོ ་ལ་ཞུས་ནས་བྲིས།་སྤྲུལ་སྐུ་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་ལ།། གཞུ་སྙེའི་སྣང་དོན་དད་སེང་གིས།། ལྷོ་བྲག་ལྷ་བྲོ་དགོན་པ་རུ།། སྦྲུལ་གྱི་ལོ

愿遇到具有智慧、聰明和慈悲的人。為何密咒的本質是智慧？ （藏文：ཨྠི+ྀ，梵文擬音：Aṭhi，梵文天城體：अठि，梵文泰盧固體：అఠి，漢語字面意義：無，漢語擬音：阿提） （藏文：གུ་ཧྱེ，梵文擬音：Guhye，梵文天城體：गुह्ये，梵文泰盧固體：గుహ్యే，漢語字面意義：秘密，漢語擬音：古耶） 印封印封印。奇哉！ 如我這樣的伏藏師法王， 三世諸佛法流注， 擁有如此殊勝精華續。 若大則其奇妙更大。 化身法自在前， 弓箭降魔信獅子， 于洛扎拉卓寺， 蛇年請教並書寫。