013.296.006.003大明點續 c3.5s

www.rkts.org/etexts/completeu.php?coll=G&id=Gpb006.003

Gpb006.003

།།། རྒྱ་གར་སྐད་དུ།། ཏི་ལ་ཀ་སརྦ་པྲ་ཀ་ཊ་མ་ཧཱ་ཏན་ཏྲ་ནཱ་མ།། བོད་སྐད་དུ། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ། དཔལ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྐུ་ལ ཕྱག་འཚལ་ལོ།། རཱ་རའི། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཁང་བཟང་ན་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་ལྷ་བྲན་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར་བས་བཀའ་བགྲོས་ཏེ། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་གཡུལ་ངོ་བཟློག་པའི་མན་ངག། ཨ་ཧྂ་ཀ་ར བྷུ་ཏཱ་ཊཱ་དྷརྨཱ་སྤྲ་སཱ་ར་ཏུ་པ་ཨཱ་པཱ་ཡཱ་ཨཱ།རྒྲ་གྲ། འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པའི་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡེ་ཇི་བཞིན་པའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་དེས། རྒྱུད་དག་པའི་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་སྐུར་རྫོགས་ ཏེ།། རྣམ་དག་པདྨའི་ཚལ་ན། རིན་པོ་ཆེའི་གཞལ་ཡས་ཁང་སྒོ་བཞི་དང་ལྡན་པ།། ཉི་མ་དང་ཟླ་བས་བརྒྱན་ཞིང་ནང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་དུ་རྣམ་པར་གསལ་བ།། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་ཆེན་པོའི་སྦུབས། གདན པདྨ་དཀར་གསལ་གྱི་སྟེང་ན།རང་རིག་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ཐུགས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་འཁོར་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང། གསུང་འགག་པ་མེད་པ་ལོངས་སྐུའི་འཁོར་རིགས་ལྔ་དང། སྐུ་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་འཁོར་ཐུབ་པ་ དྲུག་དང།གཞན་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་འདི་ལྟ་སྟེ། པུརྞ་ཉེ་བར་ཞི་དང། རྡོ་རྗེ་ཁྲོ་གདོང་མ་དང། གཙུག་གི་རྒྱན་གཅིག་མ་དང། རོ་ཟ་ཤཱནྟི་ཐོད་པའི་ཕྲེང་བ་ཅན་དང། རྡོ་རྗེ་རླུང་གི་གཤོག་པ་ཅན་ལ་ སོགས་པ་ལྔ་དང་ཐབས་ཅིག་གོ།གཞན་ཡང་ཞུ་བ་པོའི་འཁོར་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དང། སྡུད་པ་པོའི་འཁོར་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་སོ།། དེའི་ཚེ་གསང་བའི་བདག་པོས་སྣ་དྲངས་ཏེ། བསྐོར་བ་ལན་གསུམ་བྱས་ནས།། མདུན་དུ་འདུག་ཏེ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། རིན་ཆེན་ཟུར་བརྒྱད་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས།། ཐོགས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་རླུང་གིས བསྐྱོད།། པདྨ་འདབ་བརྒྱད་གསུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་མཚོན་རྒྱུད་རྣམས་རིམ་པར་སྤྲོས།། ཚིག་གི་སྒྲོན་མས་དོན་གྱི་གསེར་མཚོན་པ།། དེ་རྣམས་སྒྲོལ་བའི་ལྡེ་མིག་ཆེན་པོ་རུ།། འཁོར་རྣམས་ཚོགས དང་རྣལ་འབྱོར་རྗེས་འཇུག་ལ།། བཀླགས་པས་ཤེས་པའི་ཀུན་གསལ་བཤད་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།

以下是完整的漢語直譯: 梵文:Tilaka-sarva-praka ṭa-mahātantra-nāma 藏文:ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ཅེས་བྱ་བ། 漢譯:名為"顯明一切大點之續" 頂禮具德一切智者身。 在三十三天勝利宮殿中,諸天眾圍繞著天王帝釋商議。為抵禦阿修羅之戰鬥的口訣為: (藏文:ཨ་ཧྂ་ཀ་ར བྷུ་ཏཱ་ཊཱ་དྷརྨཱ་སྤྲ་སཱ་ར་ཏུ་པ་ཨཱ་པཱ་ཡཱ་ཨཱ།, 梵文擬音:a haṃ kara bhūtāṭā dharmā spra sāra tu pa āpāyā ā, 梵文天城體:अ हं कर भूताटा धर्मा स्प्र सार तु प आपाया आ, 梵文泰盧固體:అ హం కర భూతాటా ధర్మా స్ప్ర సార తు ప ఆపాయా ఆ, 漢語字面意義:我作業諸有情法界廣佈離苦, 漢語擬音:a han ka la bu ta ta da ma sa la sa la tu pa a pa ya a) 如是我聞:一時,世尊大持金剛以清凈續大持金剛身圓滿,住于清凈蓮花園中,四門具足的珍寶宮殿,以日月莊嚴,內部智慧光明遍照的大智慧宮殿中央,白色明亮蓮花座上。自覺大持金剛以法身眷屬五智慧,無礙語報身眷屬五部,化身眷屬六牟尼,及其他智慧空行母如: 圓滿寂靜 金剛忿怒面母 頂髻莊嚴母 食尸寂靜顱鬘母 金剛風翼母等五位 此外還有提問眷屬金剛手、結集眷屬極喜金剛等共同安住。 當時,秘密主率先右繞三匝,坐於前方,如是啟白: "啊,世尊持金剛! 八角寶珠心輪中, 無礙大智風所動。 八瓣蓮花語輪中, 表五智慧續次第。 言詞燈表義之金, 彼等解脫大鑰匙。 為諸眷屬瑜伽眾, 誦讀了知請宣說。" 如是請問。

། ལྡེ་མིག་གཅིག་གིས་དཀོར་མཛོད་སྒོ་འབྱེད་པའི་མན་ངག་ཏན་ཏྲ་སྴར་དུ་སྤྲ་སཱ་རཱ་ཀཱ་ལཱ། ཀྱེ་ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན པ་འཁོར་དང་བཅས་པ་རྣམས།། རྣ་བ་བློགས་ལ་ཉོན་ཅིག། འདུས་པའི་ཚོགས་མ་འོངས་པའི་དོན་དུ། ངས་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྡེ་མིག། ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་མན་ངག། ལུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ།། མན་ངག་ཐམས་ཅད་ཀྱི གནད།། ཚིག་དོན་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་བྱེད་པའི་སྤྱི་འགྲེལ། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་བཤད་པར་བྱའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས་གླེང་གཞིའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའོ།།།། ཨ་ཨ རཏྣ་དྷརྨ་ཀཱ་ཡ།ནམ་མཁའ་རྒྱ་མཚོ་མེ་ལོང་ཅན་གྱི་གནས། གཡུའི་མནྜལ་ཆེན་པོ་ཁོད་སྙོམས་པའི་སྟེང་ན།། རིན་པོ་ཆེའི་མཆོད་རྟེན་ཁྲི་འཕང་ལྔ་པ། ཤེལ་གྱི་ཟ་མ་ཏོག་ཆེན་པོའི་ནང་ན་གནས་པའི་མན་ངག། དེའི་ ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས།གཞི་སྣང་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ།། ཡང་དེའི་ཚེ་གསང་བའི་བདག་པོས་ཐུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མཁྱེན་ནས་ཞུས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞི་སྣང་ཆེན་པོའི་དོན་གསུང་ དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གཞི་སྣང་ཆེན་པོའི་འདུག་ཚུལ་ངས་སྨྲ་ཡིས། མ་ནོར་བར་ཡིད་ལ་ཟུང་ཞིག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ། ངོ་བོ ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཤར་ཏེ།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་མ་བཅད་པའི་ཡུལ་ཅན། སྙིང་པོ་བཅུད་དུ་འདྲིལ་བ། ནམ་མཁའ་དང་ཉི་མ་ལྟ་བུར་གནས་སོ།། ཀྱེ་གསང་བདག་ངེས་པར་ཟུང་ཞིག། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ནི་ཡུལ་ ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས།། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ།། དེ་ལ་ནི་མཐའ་དང་དབུས་མེད་པ། སྟེང་འོག་ཕྱོགས་མཚམས་མེད་པ། དུ་མ་དང་རྟེན་ས་མེད་པ། དེ་གདོས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་མིན་པས། མནན་ན་ནེམ་པ་སྙམ་བྱེད་པ། བཏེགས་ན་འཕར་བ་སྙམ་བྱེད་པ། ཟང་ཐལ་བ་ཀུན་ཏུ་རྒྱ་མ་ཆད་པ། སྤྲོས་བྲལ་གྱི་དབྱིངས། འགྱུར་མེད་ཀྱི་ཀློང་ངོ།

以下是完整的漢語直譯: 一把鑰匙開啟寶藏之門的口訣續再次廣傳。 "啊!持金剛及眷屬們,請豎起耳朵聽!爲了未來的集會眾,我將宣說一切續部的鑰匙,一切乘的口訣,一切教法的精要,一切口訣的關鍵,闡明一切詞義的總釋——大顯明一切點。"如是宣說。 這是大顯明一切點中的序分品第一。 (藏文:ཨ་ཨ རཏྣ་དྷརྨ་ཀཱ་ཡ།, 梵文擬音:a a ratna dharma kāya, 梵文天城體:अ अ रत्न धर्म काय, 梵文泰盧固體:అ అ రత్న ధర్మ కాయ, 漢語字面意義:啊啊寶法身, 漢語擬音:a a la na da ma ka ya) 天空海洋明鏡之處,平坦的大綠松石壇城上,五層寶塔,大水晶寶盒內所住的口訣。 當時,世尊入于大基顯現三摩地。 此時,秘密主了知心意而請問:"世尊,請宣說大基顯現之義。"如是請問。 世尊回答道:"善男子,我將宣說一切續部之義——大基顯現的安住方式,你當不錯誤地記在心中。 在自性顯現中,自性身顯現,法身唯一點無間斷的對境,精華凝聚,如虛空與太陽般安住。 啊!秘密主,當確定把握!自性顯現是境界法界,清凈佛土。它無邊無中,無上下四方四隅,無多亦無依處。它不是有質礙之法,按壓似乎下沉,提起似乎上升,通透無阻,離戲論之界,不變之境界。"

། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་མེད་པའི་ཤེས་རབ། རྒྱ་མ ཆད་པའི་ཡེ་ཤེས།ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས། དངོས་མེད་ཟང་ཐལ། བྱེད་པ་པོ་མཐའ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ། མ་བཅོས་པ། སྒྲོ་སྐུར་གྱི་མཐའ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ། མ་བསླད་པ། སྐྱོན་གྱི་མཐའ་རྣམ་ པར་དག་པ།དང་པོའི་རྒྱུ་མེད་པ། བར་དུ་རྐྱེན་མེད་པ། ཐ་མ་གཉེན་པོ་མེད་པས་མི་འགྱུར་བ། མ་རིག་པ་དང། མ་དད་པ་དང། ལོག་ལྟ་དང། ལེ་ལོ་ལ་སོགས་པ། དྲི་མར་གྱུར་པ་ནི་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་དང། ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་དང། བེམ་རིག་དང་གཟུང་འཛིན་གྱི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའོ།། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་གྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པས་ན་ངོ་བོར་ཤར་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་ལ་ཤར། དབྱིངས་རིག་པ་དང་ལྡན། མཐའ་རྣམ་པར་མི་འབྱེད། ཤེས་པ་གུད་དུ་མི་གཅད་དོ།། རིག་པས་དབྱིངས་ལ་ཁྱབ། ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་བརྡལ། ཆོས་ཉིད་རིག་པར་འདུས་སོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་དང། ཆོས་སྐུ་བརྗོད་ཅིང མཚོན་ཀྱང།དོན་གོང་མ་བཞིན་དུ་གཉིས་སུ་མེད་པས། མཐའ་བླ་ན་མེད་པའི་སྦུབས་སུ་འདུས་ཤིང། སྦུབས་བླ་ན་མེད་པས་མཐའ་དབུས་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་སྟེ། དོན་གཉིས་མེད་ཆོས་སྐུ་ཉག་གཅིག་གོ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན།མ་བཅད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པས་སོ།། དེ་ཡང་མ་བཅད་པའི་རིག་པ་ལ་འཛིན་རྟོག་མ་སྐྱེས་ཏེ། ཡུལ་དུ་ཡང་མ་བཟུང། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་ཀྱང། ཡུལ་རང་སྣང་ཆེན་པོ་དེ་དང་ལྡན་པས། ཡེ་ཤེས་ འོད་དུ་གསལ་ནུས་ཏེ།ཡུལ་ཅན་ཞེས་ལྡན་ཚིག་གོ། སྙིང་པོ་བཅུད་དུ་དྲིལ་བ་ནི། དབྱིངས་ཀྱི་སྙིང་པོར་རིག་པའོ།། དེའི་སྙིང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་གདངས་ལྔའོ།། དེའི་སྙིང་པོ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྐུ་ལྔའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ བཅུད་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ།། དྲིལ་བ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡོད་པས་སོ།། དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་དང་ཉི་མ་ལྟ་བུའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ནི། ནམ་མཁའ་སྤྲིན་དང་བྲལ་བ་ལྟ བུའོ།། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལྟ་བུའོ།། ཞེས་དོན་གྱི་དགོངས་འགྲེལ་ཆེན་པོ་དང་སྦྱར་ནས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། གཞི་སྣང་ཆེན་པོའི་འདུག་ཚུལ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ གཉིས་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་གཞིའི་མཚན་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ།

以下是完整的漢語直譯: 自性身是不偏於任何方向的智慧,無邊際的智慧,自然成就的佛,無實體通透,超越一切作者的邊際,未經造作,超越一切增益損減的邊際,未被污染,清凈無瑕,無初始因,中間無緣,最後無對治故不變。 無明、不信、邪見、懈怠等成為污垢,則遠離常斷邊際、有無邊際、物心和能取所取的過失。 因為成為輪迴涅槃一切法的本質,所以顯現為本質即是智慧界中顯現,界具有覺性,不分別邊際,不割裂知識。覺性遍及界,智慧普遍展開,法性攝於覺性。 善男子,如是描述並表示自性顯現和法身,但實際上如前所述無二,匯聚于無上邊際的空間中,無上空間遍及一切邊際中心,實為無二法身唯一。為何如此?因為是無間斷的對境。 又,于無間斷的覺性中未生執著分別,也未執為對境。雖無能取所取二元,但具有自顯大境界,故能明現為智慧光明,稱為"對境"是表示具有之意。 精華凝聚是指界的精華為覺性。其精華為五種智慧自光。其精華為五種功德身。善男子,精華也如是配合。凝聚是因為有如幻智慧顯現。 比喻如何?如虛空與太陽。善男子,自性顯現如無雲晴空,自性身如太陽精華。 如是結合大義疏釋而宣說。 這是大顯明一切點續中闡述大基顯現安住方式品第二。 然後,世尊大持金剛再次入于基之相三摩地。

། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ འཆང།། གཞི་ཡི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། མཚན་ཉིད་དབྱེ་བ་གཞན་སེལ་རྣམས།། མ་ནོར་རིམ་པར་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་བཞེངས་ཏེ་བཀའ སྩལ་པ།། རིགས་ཀྱི་བུ་གཞིའི་ངོ་བོ་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའོ།། ངེས་ཚིག་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བས་ན་གཞིའོ།། ཡང་ན་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པས་གཞིའོ།། མཚན་ཉིད་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའོ།། དབྱེ་བ་ནི་གསུམ སྟེ།། ཡེ་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ནི་ཡང་དག་པའི་གཞིའོ།། སྣ་ཚོགས་བསགས་པའི་ཀུན་གཞི་ནི།། བག་ཆགས་དང་འདྲེས་པའི་ཤེས་པ་ཚོགས་བརྒྱད་དང།། གནས་ལུགས་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ནི་འདུག་ཚུལ་བརྒྱད་ཀྱི དཔེའོ།། གཞན་སེལ་ནི་རིག་པར་འདུག་པས་བེམ་པོ་སེལ།། སྟོང་པར་འདུག་པས་དངོས་པོ་སེལ།། གཉིས་མེད་ཡིན་པས་གཉིས་སྣང་སེལ།། རང་བྱུང་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་སེལ།། ལྷུན་གྲུབ་ཡིན་པས་རེ་དོགས སེལ།། དག་པ་ཡིན་པས་དྲི་མ་སེལ།། མེད་པའི་ཡོད་པས་ཆད་མཐའ་སེལ།། ཡོད་པའི་མེད་པས་རྟག་མཐའ་སེལ།། ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་གཞིའི་ཕྱི་མོ་ནི།། རང་དང་རིགས མཐུན་པ་ལས་ཀྱང་ལོག་སྟེ།རིག་པ་ཙམ་དུ་མཐུན་པའི་ཚོགས་བརྒྱད་ལས་གྲོལ་བའོ།། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་གྲོལ་ན།། འཕེལ་འགྲིབ་མེད་པས།། ཀུན་གཞིའྀ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་གྲོལ།། ངར་འཛིན་པ་མེད་པས་ཉོན་ མོངས་པའི་ཡིད་ལས་གྲོལ།། གཟུང་འཛིན་མེད་པས་ཡིད་ལས་གྲོལ།། སྐྱེ་འགག་མེད་པས་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་ལས་གྲོལ་ཞིང་ལོག་པའོ།། ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ།། སྟོང་པར་རིགས་མཐུན་པ་ལས་ཀྱང་ལོག སྟེ།། རང་བཞིན་དག་པའི་ནམ་མཁའ་ཁ་དོག་དང་བཅས་པ། བག་རྡུལ་དང་བཅས་པ་འདི་མ་ཡིན་ནོ།། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་ཀྱང་ལོག་སྟེ།། རིག་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པའི་བེམ་པོ མིན།སྟོང་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱི་ནང་གི་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་གྲུབ་ཅིང་བསྐྱེད་པའི་དངོས་པོ་མེད་པའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དོན་ཆེན་པོ་དེས་ནི། གཉིས་ཀ་ལས་ཀྱང་ལོག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ པའི་དངོས་པོ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའོ།། ཞེས་ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། གཞིའི་དོན་བཤད་པའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཚོན་པ་དཔེའི་དོན་དགོངས་པ ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ།

以下是完整的漢語直譯: 然後,密主再次請問: "嗟呼世尊金剛持, 基之本質及定義, 特徵分類與遮除, 請如次第無誤說。" 如是請問。 然後,世尊從三摩地起身宣說: "善男子,基的本質是無二。定義是一切生起之因,故為基。或者,因為成為輪迴涅槃二者的依處,故為基。特徵是五種智慧。分類有三:本初義的一切基是真實的基;積聚各種的一切基是與習氣混合的八識聚;實相義的一切基是八種安住方式的比喻。 遮除:因為安住為覺性故遮除無情;因為安住為空性故遮除實有;因為是無二故遮除二現;因為是自生故遮除因緣;因為是任運故遮除希懼;因為是清凈故遮除污垢;因為是無中之有故遮除斷邊;因為是有中之無故遮除常邊。 嗟呼金剛持,善加把握!真實義基的究竟是:即使從自身同類中也超越,超脫僅與覺性相同的八識聚。 又,如何超脫?因無增減,故超脫阿賴耶識;因無我執,故超脫染污意;因無能取所取,故超脫意識;因無生滅,故超脫並超越五門識。 嗟呼密主,即使從空性同類中也超越,非此具色彩塵埃的自性清凈虛空。 嗟呼大士,也從異類中超越,非與覺性異類的無情物,非與空性異類的由內外四大所成併產生的實有。 善男子,應知此大義也超越二者,遠離執著非二者的實有。" 這是大顯明一切點續中闡述基之義品第三。 然後,世尊再次入于表示譬喻義之三摩地。

། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། དེ་བཞིན་མཚོན་དཔེ་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ འཛིན་པ་ཉོན་ཅིག།ངས་གཞི་སྣང་ཆེན་པོའི་དཔེ་དང་བརྡ་བཤད་པར་བྱའོ།། མི་གཡོ་བ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའོ།། སྟོང་པ་དང་ཡངས་པ་དང་ཁྱབ་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ།། དྲི་མ་མེད་པ་མན་ཤེལ་ལྟ་བུའོ།། དག་ཅིང་གསལ་ ལ་མ་རེག་པ་མེ་ལོང་དང་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུའོ།། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་དྲི་མས་མ་གོས་པ་པདྨ་བཞིན་ནོ།། འགྱུར་བ་མེད་པ་རྡོ་རྗེ་དང་གླང་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའོ།། ཐམས་ཅད་འབྱུང་བས་གཞི་ལྟ བུའོ།། དངོས་སུ་མི་སྣང་ཡང་བྱིན་རླབས་འབྱུང་བ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའོ།། རང་གི་ངོ་བོ་གསལ་ལ་མི་འགག་པ་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་བཞིན་ནོ།། རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པ་ཆུ་བོ་བཞིན་ནོ།། བརྟན་པ་རི་བོ་བཞིན ནོ།། གཅིག་དུ་མར་སྣང་བ་ཉི་ཟླ་བཞིན་ནོ།། གཅིག་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་ཆུའི་ལྦུ་བ་ལ་བྱད་ཀྱི་གཟུགས་སྣང་བ་བཞིན་ནོ།། ཆོས་ཉིད་ལ་ཆོས་སྐུ་ཤར་བ་ནི་མེ་ལོང་ལ་ཉི་མ་ཤར་བ་བཞིན་ནོ།། ཆོས་ཉིད་ལ་ཆོས་སྐུས་ཁྱབ པ་ནི་འོ་མ་དང་མར་བཞིན་ནོ།། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྙིང་པོར་རིག་པར་གནས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་ཉི་མ་བཞིན་ནོ།། ཆོས་ཉིད་མི་རྟོག་པ་ལ་ཆོས་སྐུའི་རྩལ་གཅོད་པ་ནི་སྤུ་གྲིའི་ལྟག་པ་དང་སོ་བཞིན་ནོ།། མ་འདྲེས་པ ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ཟ་འོག་གི་གུར་ཁྱིམ་དང་གཟུགས་བརྙན་བཞིན་ནོ།། སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ནི་ཤིང་དང་གྲིབ་མ་བཞིན་ནོ།། གཞི་ལས་རྩལ་འཕྲོ་ཞིང་འདུ་བ་ནི་རྒྱ་མཚོ་དང་ཆུ་བྲན་བཞིན་ནོ།། གཞི་ལ་སྐུ གསུམ་རྫོགས་པ་ནི་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལ་འོད་ཟེར་མི་འགག་པ་བཞིན་ནོ།། ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་གྱི་དཔེ་ནི་རྨ་བྱའི་སྒོ་ང་འམ།། ཉི་མ་འམ།། ནམ་མཁའི་སྤྲིན་དང་ཆར་བཞིན་ནོ།། འཁོར་འདས་གཉིས སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་ཤར་ཡང་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ནི་ག་པུར་བཞིན་ནོ།། གནས་ལུགས་དང་སྣང་ཚུལ་ནི་མར་མེ་དང་མེ་ལོང་བཞིན་ནོ།། རིག་པ་དང་ཡེ་ཤེས་ནི་གསེར་དང་སེར་པོ་བཞིན་ནོ།། ཆོས་ཉིད་དང་ཆོས་སྐུ་གཙོ ཆེར་མཚོན་པའི་དཔེའོ།

以下是完整的漢語直譯: 然後,密主再次請問: "嗟呼世尊金剛持, 請如是說譬喻義。" 如是請問。 世尊宣說: "金剛持請聽,我將說明基顯大的譬喻和符號。 不動如大海。空曠廣大遍滿如虛空。無垢如水晶。清凈明亮無染如鏡中影像。雖現種種而不染如蓮花。無變如金剛和大象。一切生起如地基。雖不實現而生加持如如意寶。自性明而不滅如日輪。相續不斷如河流。穩固如山嶽。一現多如日月。一遍一切如水泡中現面容。法性中法身顯現如鏡中日昇。法性中法身遍滿如牛奶與酥油。覺性安住於法性精華如虛空與太陽。法身力用決斷無念法性如剃刀背與刃。無雜圓滿如錦帳與影像。種種無二如樹與影。基之力用放射收攝如大海與水滴。基中圓滿三身如日輪中光芒不滅。本質、自性、大悲三者之喻如孔雀蛋或太陽或虛空雲雨。輪迴涅槃二者過失功德雖顯現而本質一如樟腦。實相與顯相如燈與鏡。覺性與智慧如金與黃色。這是主要表示法性與法身的譬喻。"

། ཀྱེ་མ་ཀྱེ་མ་ལེགས་པར་དཔེ་མཚོན་རྩ་བདུན་གཞི་ལ་ཀཝ་ཞེས་བོད།། གཞི་སྣང་ཆེན་པོའི་དོན་ལ་ཨ་ཞེས་ཟེར།། དཔེ་དོན་རྟགས་སུ་འབྱོར་པས་ཨོམ་ཀྱི་སྒྲ།། དེ་བཞིན་རྗེས་འཇུག་རྣམས ཀྱིས་ལེགས་པར་དགོངས།། འབོད་སྐད་ཐབས་གསུམ་དོན་གྱི་ཁོག་བསྡེབས་པས།། གར་བྱུང་དཔེ་དང་དོན་དུ་འབྱོར་པར་ངེས།། དཔེ་ནམ་མཁའ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྒྱུག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ ཀུན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས།གཞི་སྣང་མཚོན་པའི་དཔེ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་དེ།། དོན་ཚིག་གསལ་བའི་ཏིང་འཛིན་ཆེན་པོ་ལ་སྙོམས་པར་ ཞུགས་སོ།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། དེའི་བརྗོད་ཚིག་ངོས་གཟུང་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ངས་བརྟན་རྒྱུད་ལུང་ཐམས ཅད་ནས།། གཞི་བརྗོད་ཚིག་ཚོགས་མང་གིས་ཀྱང།། མདོར་བསྡུས་ངས་བཤད་ཁྱོད་ཀྱིས་ཟུང།། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོར་གྱུར་པས་ན། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའོ།། དེའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ན། ངོ་བོ ཉིད་ཀྱི་སྣང་བའོ།། དེ་ཡང་རང་གདངས་ཆེན་པོ་མི་འགག་པས་སྣང་བ་ཆེན་པོའོ།། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་སྙད་ལས་གྲོལ་བས་ན། ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ།། ཡོན་ཏན་དུ་ཕྱིས་འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུར གསལ་བས།འབྲས་བུའི་མིང་རྒྱུ་ལ་བཏགས་པས་ཆོས་སྐུའོ།། མ་རིག་པ་དང་བེམ་པོ་ལས་ལོག་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་གནས་པས་རིག་པའོ།། རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་འདས་པས་ན་རང་བྱུང་ངོ།། གློ་བུར་དུ་བྱུང་ བ་མིན་ཏེ།། ཡེ་ནས་གནས་པའི་རིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པས་ན་ཡེ་ཤེས་སོ།། རང་སྣང་ལས་གཞན་སྣང་མེད་ཅིང་ངོ་བོ་མི་འགྱུར་བས་ན། སྣང་བ་རང་གདངས་ཆེན་པོར་གསལ་བའི་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག གོ།དེའི་གོང་ན་གཞན་མེད་པས་ཆེན་པོའོ།། དེ་ལས་སྔ་བ་གཞན་མེད་པས་ན་སྔོན་བྱུང་བའོ།། ཐམས་ཅད་དེ་ལས་ཤར་ཞིང་སྣང་བས་ཀུན་བྱེད་དོ།། འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་སྣང་བས་གཞིའོ།། ངོ་བོ་ གསལ་ལ་མི་འགག་པས་ཟང་ཐལ་ཏེ།སྒྲིབ་པ་མེད་པས་ཀུན་གཞི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའོ། ཡུལ་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་དང། རིག་པ་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་དང། སྟོང་པ་དབྱེར་མེད་གསལ་བ་ཟང་ཐལ་བའི་ངང་ན། སྐུ་གཉིས་ ནང་གསལ་དུ་བཞུགས་ཤིང་འདུ་འབྲལ་མེད་དེ།དོན་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ངོ།

以下是完整的漢語直譯: 嗟呼嗟呼,善巧譬喻七根基稱為"卡瓦"。 大基顯之義稱為"阿"。 譬喻與義相契合稱為"嗡"之音。 如是,後續諸者當善加思量。 呼喊聲三法義內涵彙集, 確定無論何處譬喻與義相契合。 應知譬喻虛空遍行一切。 如是宣說。 這是大顯明一切點續中闡述基顯譬喻品第四。 然後,世尊大金剛持再次入于明晰義句大三摩地。 然後,密主再次請問: "嗟呼世尊金剛持, 請說其表述詞之辨識。" 如是請問。 導師宣說: "我從一切堅固續典中, 以眾多詞彙表述基, 我今簡說汝當持。 因為成為輪迴涅槃一切法之本質,故為法身。因為是其自性,故為本性光明。又因其自身大朗不滅,故為大光明。因為超越輪迴涅槃一切法之言說,故為法身。因為後來果位法身明顯,以果名安立於因,故為法身。因為超離無明與無情,安住于真實智慧本質,故為覺性。因為超越因緣,故為自生。非突然生起,因為本來安住為覺性之自體,故為智慧。因為除自顯外無他顯且本質不變,故為明顯為自朗大光明之唯一明點。因其上無他,故為大。因其前無他,故為本初。因一切從其顯現,故為遍作。因輪迴涅槃一切從其顯現,故為基。因本質明而不滅,故為通透,因無遮蔽,故為如鏡阿賴耶。境法性空,覺性無為空,空性無別明朗通透之中,二身內明安住無聚散,義不可分,故為金剛持。"

། སྐུ་ལྔ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་དྲུག། ཡེ་ཤེས་ལྔ་མི་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་དྲུག། ཡུལ་ལྔ་བདག་མེད་པའི་ཀློང་དང་དྲུག། རིགས་ལྔ་ སའི་ཀྱང་ཨའི་རིགས་དང་དྲུག།འོད་ལྔ་རང་བཞིན་གྱི་འོད་དང་དྲུག། འབྱུང་བ་ལྔ་རང་བྱུང་གི་འབྱུང་བ་དང་དྲུག། ཡུལ་ལྔ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་དང་དྲུག། ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་དྲུག། འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་ རྣམས་དོན་གཉིས་སུ་མེད་པར་བཞུགས་ཤིང་ཕྱིས་ཡོན་ཏན་དུ་མི་འགག་པས་དྲུག་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ངོ།། གཟུགས་སྐུའི་སངས་རྒྱས་གྲངས་ལས་འདས་པ་ཐམས་ཅད་དེའི་དོན་རྟོགས་པ་ལས་ཤར་ཞིང་བྱུང་བས་ན། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མེས་པོའོ།། རང་གི་ངོ་བོ་དྲི་མ་མེད་ཅིང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་གདངས་ཆེན་པོ་མ་འགགས་པར་གསལ་བ་དང། དེ་ཀུན་གྱི་གོང་དུ་གྱུར་པ་དང། རིག་པ་རང་ཆས་སུ་མི་འགྱུར་བས།། ཐོག མའི་སངས་རྒྱས་འོད་མི་འགྱུར་བའོ།། ཡོན་ཏན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཅིར་ཡང་སྣང་ལ། རང་གི་ངོ་བོ་ལ་དབྱེར་མེད་པས་ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་ཆེན་པོར་རོ་གཅིག་པས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའོ།། ཆོས་ཉིད་གསལ་བའི་རང གདངས་ལ།ཡེ་ཤེས་དག་པའི་ཟེར་གདངས་ཤར། འགག་མེད་འོད་ཀྱི་གཞལ་མེད་ཁང་ན། སྙིང་པོ་སྐུ་ལྔ་ནང་ན་གསལ་བས་ན་བུམ་པའི་སྐུ་འོ།། བགྲེས་པ་མི་མངའ་བས་གཞོན་ནུའོ།། རིག་པ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་ འབྲལ་མེད་པས་ཐབས་འགག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང།ཤེས་རབ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་དུ་རིག་པ་གྲུབ་ཅིང་རིག་པའི་ཀློང་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདངས་ལྔ་གྲུབ་སྟེ། འོད་ཀྱི་སྦུབས་ལ་སྐུ་ལྔ་ གྲུབ་པས་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས་སོ།། ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ཆོས་སྐུ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་བའི་ངང་ན། རང་བཞིན་འོད་ཀྱི་བུམ་པ་ལྔ་གསལ་ཏེ། ཐུགས་རྗེའི་སྙིང་པོ་སྐུ་ལྔ་ཕྱག་རྒྱ་མ་སྐྱེས པའི་ཚུལ་དུ་གནས་པས་ན།ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་མོ།། ཀྱེ་ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། གཞན་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་ཡིན་ལ། ཡང་དག་པའི་དོན་དེ་ལྟར་གནས་པས། དང་པོ་གནས་ལུགས་ སོ།། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་ན། དང་པོའི་སངས་རྒྱས་རྒྱུ་མེད་པ་སངས་རྒྱས་ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད་པའོ།། གཟིགས་སྣང་ལས་འདས་པའི་གསལ་ལ་མི་འགག་པས།། ཡེ་ཤེས་མིག་གཅིག་གོ།

以下是完整的漢語直譯: 五身與自性為六,五智與不顯智慧為六,五境與無我界為六,五部與阿部為六,五光與自性光為六,五大與自生大種為六,五境與法性境為六,五煩惱與嗔恚為六,六道眾生無二安住,后不滅為功德,故第六為金剛持。因無量色身佛皆從證悟其義而生起,故為一切佛之祖。自性無垢,智慧大自朗不滅明顯,超越一切,覺性自然不變,故為原始佛不變光。功德差別現為種種,自性無別,一切無二大平等一味,故為普賢。法性明朗自光中,清凈智慧光芒顯,無礙光明宮殿中,精華五身內明顯,故為瓶身。無老故為童子。覺性與智慧不離,故為無礙方便智慧與不變法性。法性界中覺性成就,覺性界中五智光明成就,光明中空五身成就,故為自性任運成佛。本質法性法身不可分離之中,自性五光明瓶顯現,大悲精華五身印以未生之相安住,故為本質、自性、大悲三者。 嗟呼金剛持當善持!其他一切皆為名言,真實義如是安住,故為最初實相。因為是自生智慧,故為無因原始佛,無始無終佛。超越能見所見而明而不滅,故為一眼智慧。

གཉིས་སུ་སྣང་བ རྟག་ཆད་དང་ཡོད་མེད་བཟང་ངན་ཆེ་ཆུང་མཐོ་དམན་དང།ཡངས་དོག་དང་གཟུང་འཛིན་དགག་བསྒྲུབ་དང། དག་དང་མ་དག་ཕྱི་ནང་ཡངས་དོག་དང། བླང་དོར་ཡིན་མིན་གཉིས་ཀྱི་ཆོས། དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་གཉིས་ སུ་སྣང་བ་མེད་པས་ན་གཉིས་མེད་དོ།། མི་མཐུན་པར་སྣང་བ་མེད་པས་ན་གཅིག་གོ། སྒྲིབ་པ་མེད་པས་ན་ཟང་ཐལ་ལོ།། འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་བྱུང་ཞིང་དེ་ལ་ཐུག་པས་ན་རྩ་བའོ། བརྗོད་མེད་བསམ གྱིས་མི་ཁྱབ་ཀྱང།དོན་ཡང་དག་པ་དེ་ལས་མི་མངའ་བས་བརྗོད་པའི་ཤེས་བྱའོ།། མ་བཅོས་པར་ངང་གིས་གནས་པས་ན་གཤིས་སོ།། ཐམས་ཅད་དེ་ལས་བྱུང་བས་ན་རྒྱུའོ།། གཞི་ཆེན་པོ་དེ་ལས་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་ ཅིང་འབྲེལ་པས་ན་ས་བོན་ནོ།། ཀ་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ཏེ། དྲི་མ་མི་གནས་པར་རྣམ་པར་དག་པའོ།། འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་བྱུང་བས་ན་རིན་པོ་ཆེའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་གཞན་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ།། སྣ་ཚོགས སུ་ཤར་ཞིང་སྣང་ཡང་ངོ་བོ་མི་རྟོག་པས་འབྱེད་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་བོ།། རང་གི་ངོ་བོ་རིག་པ་དངོས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། ཡེ་དག་ཟང་ཐལ་དུ་གནས་ལ། དེ་གདོས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་མིན་པས་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ཡངས་པ་ནི ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཏེ་ངོ་བོ་རྒྱ་མ་ཆད་པའོ།། ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ངས་བསྟན་པའི་རྒྱུད་ལུང་དུ་ཚིག་དེ་རྣམས་གང་བྱུང་ཡང།། གཞི་མཚོན་པའི་ཚིག་ཏུ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཅེས་པ་ནས། རྒྱ་མ་ཆད་དོ་ཞེས་པ་ཡན་ཆད་དུ་བསྟན་པའི་ཚིག་འདི་རྣམས་ནི། ངས་འདིར་བསྟན་ཅིང་བཤད་པ་བཞིན་དུ།། རྒྱུད་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག། གཞན་ཡང་འབོད་སྐད་ཐང་གསུམ་དང་སྦྱར་ལ། གཞི་མཚོན པའི་ཚིག་ཏུ་འགྲོ་བ་བྱུང་ན་དེ་དང་མཐུན་པར་འབྲུ་མནན་ནོ།། ཞེས་གསུངས་ནས། ཡང་ཆོས་ཉིད་མཚོན་པའི་ཚིག་བཀའ་སྩལ་པ། ཀྱེ་གསང་བདག་སྣང་བ་ཆེན་པོར་ཟེར་ན། སྣང་བ་ནི་ཡུལ་འགག་པ་མེད་པར་ཤེས པར་གྱིས་ཤིག་ཆེན་པོ་ནི་སྣང་བ་དེ་མ་བྱས་པ་དང།དེའི་གོང་ན་གཞན་མེད་པ་དང། སྣང་བ་དེ་གཞན་ལས་འཕགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།། རང་སྣང་ཟེར་ན་གཞན་མི་གནས་ཏེ་གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བའོ།། སྣང་ བ་རྣམ་དག་ཟེར་ན་སྣང་བ་ལ་དུ་མ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།། ཆོས་ཉིད་ཟེར་ན་ཡུལ་འགྱུར་བ་མེད་པའོ།། དབྱིངས་ཟེར་ན་ཡུལ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའོ།། ཀློང་ཟེར་ན་ཡངས་པ་ཆེན་པོ་ཆ་ཤས་དང བྲལ་བའོ།། སྟོང་པ་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།། ཡུལ་ཟེར་ན་བཞུགས་པའི་གནས་དང་དེའི་སྣང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།

以下是完整的漢語直譯: 二元顯現、常斷、有無、善惡、大小、高低、寬窄、能所、肯定否定、清凈不清凈、內外、寬窄、取捨、是非二法,如是二元顯現皆無,故為無二。無不和諧顯現,故為一。無遮蔽,故為通透。輪迴涅槃一切從其生起歸於其中,故為根本。雖不可言說不可思議,然無真實義超越於此,故為所知之言說。自然安住不造作,故為本性。一切從其生起,故為因。從大基生起一切並相聯,故為種子。是本凈智慧,無垢遍凈。輪迴涅槃一切從其生起,故為珍寶。 善男子,複次如是:雖顯現種種,然本質無分別,故為無分別智慧。自性為無實覺性智慧,本凈通透安住,非有質之法,功德門廣大,是一切法之源,本質無邊際。 嗟呼金剛持,我所教示續部經典中,凡出現這些詞,當知為形容基礎之詞。從"法身"到"無邊際"所述這些詞,如我此處所教所說,當知一切續部皆如是。此外,結合三種呼喊聲,若成為形容基礎之詞,則與之相應強調。 如是宣說后,又宣說形容法性之詞: 嗟呼密主,若說大光明,當知光明為境不滅。大者,當知此光明非造作,其上無他,此光明超勝他法。若說自顯,當知無他,離能所執。若說清凈光明,當知光明無多樣。若說法性,當知境不變。若說界,當知境離戲論。若說界,當知廣大無分。當知空性不變。若說境,當知為安住處及其顯現。

། སྟོང་པ་ཟེར་ན་མཚན་མ་ལས་འདས་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པའོ།། ཡངས་པ་ཟེར་ན་གང་ལ ཡང་དོག་པ་མི་མངའ་བ་སྟེ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་དང་དེ་ལས་སྣང་བ་དུ་མ་མི་འགག་པར་འཆར་བའི་རྟེན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།། དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི། སྙིགས་མའི་འབྱུང་བ་མ་གྲུབ་པས་བག་རྡུལ་མེད་ཅིང་ཡེ ཤེས་ཀྱི་གདངས་འཆར་ནུས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།། པདྨ་བདེ་གསལ་ཟེར་ན་དྲི་མ་མེད་པའི་སྣང་བ་ལ་གནོད་པ་མི་སྐྱེལ་ཏེ་རང་གསལ་འཛིན་མེད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།། སྤྲོས་བྲལ་གྱི་དབྱིངས་ཟེར་ན་འབྱུང་བ་བཞིའི མཚན་མ་དང་བྲལ་བའོ།། འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཀློང་ཟེར་ན་ཆོས་ཉིད་ལ་ཁ་གཏིང་མེད་པའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། གཞི་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མཚོན་པའི་ཚིག་ངོས་གཟུང་བའི ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའོ།།།། ཤེལ་གྱི་ཟ་མ་ཏོག་གིས་མ་ཐུབ་པར། གཡུའི་མཎྜལ་ལས། མཆོད་རྟེན་གྱི་གདངས་ཕྱིར་ཕྱུང་བ་སྟེ། འཇའ་ལྷ་མོ་ལྔར་ཤར་བའི་མན་ངག་ཨ་བྷྱིད་ཏྱ་ཛྙཱ་ན་པཉྩ་པྲ་སཱ་རཱའ་ཀྷ་དྷཱ་ཏུ་ཨ་ཧ་ར། དེའི་ཚེ་སྟོན་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་གསལ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ།། ཡང་དེའི་ཚེ་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། གོང་གསུང་གཞི་སྣང་ཆེན་པོ་དེ། གློ་བུར་མ་ཡིན་ཡེ་ཤེས་དེ། ད་ལྟར་མ འོངས་རྗེས་འཇུག་ལ།ཡེ་ཤེས་དོན་རྣམས་གསུང་དུ་གསོལ། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པ་ཡེ་ཤེས་གསལ་བའི་དགོངས་པ་ལས་བཞེངས་ནས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ཉོན་ཅིག་ངས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དོན་མདོར་བསྡུས་ཏེ་ བསྟན་ནོ།། ཡེ་ཤེས་རང་གི་ངོ་བོ་དང། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངེས་ཚིག་དང། དབྱེ་བ་རྣམ་གྲངས་བཅས་པ་དང། མཚོན་དཔེ་དང་སྦྱར་ལ་བཤད་དོ།། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི། གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའོ།། དེ་ཡང་རང་བཞིན་རྣམ་པར དག་པའི་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དངོས་མེད་ཟང་ཐལ་ལོ།། སྐུ་དང་སྦྱར་ན་ཆོས་སྐུའོ།། རིག་པ་དང་སྦྱར་ན་ངོ་བོའོ།། རྀགས་ཀྱི་བུ་འདུག་ཚུལ་འོད་དུ་འདུག་པས། སྐུ་དང་སྦྱར་ན་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའོ།། ཡེ་ཤེས་དང སྦྱར་ན་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།། སྣང་ཚུལ་ཕྱི་ནང་མེད་པར་སྣང་བས་སྒྲིབ་མེད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ།། དེ་ཡང་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པས་རྟག་པའི་མཐའ་ལས་འདས། འདུག་ཚུལ་འོད་དུ་གནས པས་ཆད་པའི་མཐའ་ལས་འདས།སྣང་ཚུལ་ཕྱི་ནང་མེད་པས་གཟུང་འཛིན་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོའོ།། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངེས་ཚིག་ནས་ཡེ་ནི་ཡིན་པའི་དོན་མ་ནོར་བར་ཤེས་པས་ན་ཡེ་ཤེས་སོ།

以下是完整的漢語直譯: 若說空性,當知超越特徵,無實體。若說廣大,當知無任何狹隘,遍及一切,為多種顯現不滅之依。當知清凈界,未形成污濁元素,無塵垢,能顯現智慧光芒。若說蓮花樂明,當知無垢光明不受損害,為自明無執。若說離戲論界,當知離四大相。若說不變界,當知法性無表裡。 如是宣說。 此為《大明點》中第五章:辨識描述基礎實相之詞。 水晶匣所不能容,從玉曼陀羅中,顯現塔廟光芒,即五彩虹天女顯現之口訣:(अभिद्यज्ञानपञ्चप्रसाराखधातु आहर, 藏文: ཨ་བྷྱིད་ཏྱ་ཛྙཱ་ན་པཉྩ་པྲ་སཱ་རཱའ་ཀྷ་དྷཱ་ཏུ་ཨ་ཧ་ར, 梵文天城體: अभिद्यज्ञानपञ्चप्रसाराखधातु आहर, 梵文泰盧固體: అభిద్యజ్ఞానపఞ్చప్రసారాఖధాతు ఆహర, 漢語字面意義: 五種智慧展開虛空界攝取, 漢語擬音: 阿比迪亞佳納班雜帕薩拉卡達圖阿哈拉) 爾時,教主大金剛持入于明慧等持。 複次,密主問曰:前所說大基光明,非暫時智慧,為現在未來追隨者,請宣說智慧義。 如是請問。教主從明慧定中起,宣說道:善男子諦聽,我當略說智慧義。智慧自性、智慧定義、分類及數量,以喻說明。 智慧自性者,明而無念。又,本性清凈基住智慧,無實通透。與身相應為法身。與覺性相應為本質。善男子,安住方式為光明安住,與身相應為色身。與智慧相應為執持相智慧。顯現方式內外無別,故為無障明慧。又,本性清凈故超常邊,光明安住故超斷邊,內外無別故能所清凈,是為智慧自性。 智慧定義者,如實無誤了知,故為智慧。

། དབྱེ་བ་རྣམ་ གྲངས་དང་བཅས་པ་ནི།རིག་པ་དངོས་མེད་ཡེ་དག་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོ་དེ་ལས་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་སྣང་བས་ན་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ།། དེ་སྟོང་པར་གནས་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ སོ།། སྟོང་པ་དེ་རིག་པར་མི་འགག་པར་འདུག་པས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སོ།། སྟོང་པ་ཉིད་རིག་པ་ཡིན་ལ་རིག་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ་སྟོང་རིག་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པས་མཉམ་པ་ཉིད་དོ།། སྟོང་པ་དང་རིག་པ་གཉིས སུ་མེད་པར་སོ་སོར་མཁྱེན་པས།། སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།། རིག་པ་དངོས་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དེ་གདོས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་མིན་པས་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་ཡངས་པ་སྟེ་རྩལ་ཕྱོགས་མེད་དུ་གང་ལ་འང་ཐོགས་པ་མེད་པར འབྱུང་བས།། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།། དེ་ལྟར་ཚིག་ཕྱོགས་རེ་ནས་བསྟན་ཀྱང།། དོན་ཕྱོགས་ཆ་དང་བཅས་པར་མི་སྣང་བས་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།། ཀྱེ་མ་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ནི། རང་གིས་རང རིག་པས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།། དེ་ལ་བྱེད་པ་པོ་མེད་པས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སོ།། དེའི་དོན་ལས་མི་འདའ་བས་འདའ་དཀའ་ཐུགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ།། དཔེས་བསྟན་ན་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཔེ་ནི། ཐམས ཅད་འབྱུང་བས་ས་གཞི་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའོ།། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཔེ་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ།། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཔེ་ནི། ཆུ་དྭངས་པའམ་མེ་ལོང་གཡའ་དག་པ་ལྟ་བུའོ།། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ ཤེས་ཀྱི་དཔེ་ནི་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེ་ཆུ་བོ་ལྟ་བུའོ།། གཉིས་སུ་མེད་པའི་དཔེ་ནི་གསེར་དང་སེར་པོ་ལྟ་བུའོ།། སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཔེ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ལ་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་ལྟ་བུའོ།། བྱ་བ་གྲུབ པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཔེ་ནི་རླུང་དང་ཉི་མ་བཞིན་ནོ།། མི་གནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཔེ་ནི་ཆུ་ཟླ་བཞིན་ནོ།། རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཔེ་ནི་མན་ཤེལ་དང་འོད་བཞིན་ནོ།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཔེ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའོ།། འདའ དཀའ་ཐུགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཔེ་ནི་རྒྱལ་པོ་བཀའ་ཁྲིམས་ལ་གནས་པའི་ཕྱག་རྒྱ་གསལ་བ་བཞིན་ནོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས།། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དོན་བསྡུད་ནས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག པའོ།

以下是完整的漢語直譯: 分類及數量如下: 由於從那大無實本凈通透的覺性中顯現一切輪迴涅槃,故為基住智慧。由於住于空性,故為法界智慧。由於空性不滅而住為覺性,故為如鏡智慧。空性即是覺性,覺性即是空性,空覺不可分,故為平等性智慧。無二地了知空性與覺性,故為妙觀察智慧。由於無實覺性智慧非物質法,功德之門廣大,力用無礙無阻地生起於一切,故為成所作智慧。雖從詞語一面而說,義理上不顯現有方分,故為無住智慧。 嗚呼善男子,如是了知,由自己覺知自己,故為覺知智慧。其中無作者,故為自生智慧。不離其義,故為難越心智慧。 以喻說明:基住智慧之喻如能生一切的寶貴大地。法界智慧之喻如虛空。如鏡智慧之喻如清水或潔凈明鏡。平等性智慧之喻如三時平等的河流。無二之喻如黃金與黃色。妙觀察智慧之喻如海中映現星宿。成所作智慧之喻如風與日。無住智慧之喻如水中月。覺知智慧之喻如如意寶珠與光。自生智慧之喻如金剛。難越心智慧之喻如王者住於法律的明印。 如是宣說。 此為《大明點》中第六章:攝要闡述智慧義。

།།། དེ་ནས་ཡང་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ངས་བསྟན་རྒྱུད་ལུང་མཐའ་དག་ནས། ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་སྨྲ་ན། གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། དངོས་མེད་སྟོང་པར་བརྗོད་ན། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ ཤེས་ཡིན།འགག་པ་མེད་པར་བརྗོད་ན་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཡིན། གཉིས་སུ་མེད་པར་བརྗོད་ན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། མ་འདྲེས་རྫོགས་པར་བརྗོད་པ་དང་སོ་སོར་རིགས་གསལ་བརྗོད་པའི་ཚིག་སོ་སོར་ རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན།གང་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་བརྗོད་ན་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། མཐའ་དང་བྲལ་བར་བརྗོད་ན་མི་གནས་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡིན། རིག་པ་འོད་གསལ་བརྗོད་པ་དང་རང་རིག་པར་བརྗོད་ པ་ནི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡིན།འགྱུར་བ་མེད་དང་འདུས་མ་བྱས། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཚིག་བརྗོད་ན་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོར་བཤད། འདའ་རུ་མེད་པ་དང། འདའ་མི་སྲིད་པ་དང། མི་འདའ་བ་ནི་ འདའ་དཀའ་ཐུགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་འབྲུ་རྣམས་མནན།ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཡེ་ཤེས་མཚོན་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་བདུན་པའོ།།།། ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལ་འོད་དང་ ཟེར་མི་འགག་པའི་མན་ངག་དྷ་ཨཱ་ཤཱའ་རཱའ་རཱཏྣ་ཀ་ལ་པ་ར་ས་ར་དྷ་དུ།བཅོམ་ལྡན་ཐུགས་རྗེ་རྩལ་གྱི་དགོངས་པ་ལ་ཞུགས་སོ།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་དགོངས་པ་མཁྱེན་ནས་ཞུས་པ། ཆོས་སྐུ་གཅིག་ ལ་ཐ་དད་སྣང།རིག་པའི་རྩལ་དུ་ཤར་ལུགས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རིག་པ་དངོས་མེད་ཟང་ཐལ་ནི། སྟོང་པ་འགག་མེད་དབྱེར་མི་ཕྱེད། དེར་ཤེས་ཐོགས་པ་མེད་པ་ནི།། ཡེ་ ཤེས་ལྔ་རུ་རང་ཤར་བའོ།

以下是完整的漢語直譯: 然後,導師又宣說道: 我所說的一切續部和教法中,若說一切皆從中生起,則為基住智慧。若說無實空性,則為法界智慧。若說無滅,則為如鏡智慧。若說無二,則為平等性智慧。若說不混雜圓滿,或說各別明瞭,則為妙觀察智慧。若說無礙,則為成所作智慧。若說離邊,則為大無住智慧。若說覺性光明或自覺,則為大覺知智慧。若說無變、無為、如金剛等詞,則說為大自生智慧。不可越、不可能越、不越,則強調為難越心智慧。 如是宣說。 此為《大明點續》中第七章:闡述表示智慧之詞。 太陽精華不斷光芒的口訣:(དྷ་ཨཱ་ཤཱའ་རཱའ་རཱཏྣ་ཀ་ལ་པ་ར་ས་ར་དྷ་དུ, dhā āśā rā rātna kala para sara dha du, धा आशा रा रात्न कल पर सर ध दु, ధా ఆశా రా రాత్న కల పర సర ధ దు, 無確切漢語意義, da a sha ra ra tuo na ka la pa ra sa ra da du) 入於世尊大悲力之密意。 然後,密主了知密意而請問道:法身唯一卻顯現差別,請說覺性力用顯現之理。如是請問。 導師宣說道:無實通透的覺性,空性無滅不可分,於此了知無礙,自顯為五智慧。

། ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་རང་གདངས་ནི། སྟོང་པའི་ངང་ན་མཐིང་གར་གསལ། མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་རང་གདངས་ནི། འགག་མེད་ངང་ན་དཀར་པོར་གསལ། མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་རང་གདངས ནི།དབྱེར་མེད་ངང་ན་སེར་པོར་གསལ། ཀུན་རྟོགས་ཡེ་ཤེས་རང་གདངས་ནི། དེར་ཤེས་ངང་ན་དམར་པོར་གསལ། བྱ་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་རང་གདངས་ནི། ཐོགས་མེད་ཀློང་ན་ལྗང་གུར་གསལ། དེ་ལྔ་ཆོས་ཉིད་ཀློང་དུ་ ཤར།ཡེ་ཤེས་འོད་དུ་ཤར་ཞེས་བྱ། རྟོགས་པས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སྣང། མ་རྟོགས་སྣོད་བཅུད་གཉིས་སུ་སྣང། དཔེར་ན་མེ་ལོང་དག་པ་ལ། གང་ཕྲད་རྐྱེན་གྱིས་སྣང་མོད་ཀྱང། སྣང་བའི་དུས་ན་གོས་པ་མེད། གོས་ པ་མེད་ཀྱང་དེ་ལྟར་སྣང།དེ་བཞིན་རིག་པ་ཆོས་སྐུ་ལ། ཡོན་ཏན་མ་འགགས་སྣ་ཚོགས་ཤར། ཤར་ཡང་རང་རིག་གཅིག་པུར་གནས། གཅིག་པུར་གནས་ལ་དུ་མ་མེད། དུས་དང་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ། དངོས་མེད་དག་པ་ཆེན་པོར་གནས།། སྒྲིབ་མེད་གསལ་བ་ཟང་ཐལ་གནས།། གཟུགས་སྐུ་གཉིས་པོའི་སྣང་བ་ཡང།། རང་སྣང་མ་འགགས་རྣམ་པར་དག། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། རིག་པའི་རྩལ་དུ་འབྱུང་བ་དང། རྩལ་རྣམ་པར་དག་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། དེ་མཐོང་ཚིག་རྣམས་གསུང་དུ་གསོལ། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས བཀའ་སྩལ་པ།ངེས་བསྟན་རྒྱུད་ལུང་ཐམས་ཅད་དུ། རྩལ་ཞེས་བྱུང་ན་འདི་སྐད་བཤད། རིག་པའི་རྩལ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ། དེ་ཡི་རྩལ་ནི་འོད་ཟེར་ལྔ།། འོད་ལྔའི་རྩལ་ནི་འབྱུང་བ་ལྔ།། འབྱུང་ལྔའི་རྩལ་ནི་སོ་སོར་ ཤར།། ཕྱི་ནང་གཉིས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན།། ཐིག་ལེ་ཕྱི་ནང་རྩལ་ཞེས་བྱ།། དེ་ལྟར་སྣང་ནུས་སྟོབས་སུ་བཤད།། དེ་ལྟར་སྣང་བས་འབྱུང་བའོ།། གཞན་ལས་མ་བྱུང་རང་བྱུང་བས། ཡོན་ཏན་འབྱུང་བས་རང་བྱུང་ཡིན། དེ་ལྟར་ཤར་བས་རང་ཤར་ཡིན། ཡོན་ཏན་ཞེས་ཀྱང་དེ་ལ་བྱ། ཐམས་ཅད་འབྱུང་དང་ཀུན་འབྱུང་དང། མང་པོ་རིག་པས་འབྱུང་བ་རྣམས། རིག་པར་ཤར་བས་འདི་བཞིན་སྣང། སྐུ་ལྔར་སྣང་དང ཡུལ་ལྔར་སྣང།དེ་ལྟར་སེམས་དཔའ་སེམས་མར་ཤར། དེ་བཞིན་ཐུགས་རྗེའི་མཛད་སྤྱོད་སྣང། དེ་མཚུངས་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་ཤར། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་གསུངས་པ་དང། སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་དང། གསལ་ལ་ རྟོག་པ་མེད་པའོ།། ཞེས་བྱུང་ན། རྩལ་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤར། ཐམས་ཅད་རང་སྣང་རང་ཤར་ཡིན་ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། རྩལ་མཚོན་པའི་ཚིག་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དགུ པའོ།

以下是完整的漢語直譯: 法界智慧的自音,在空性中顯現為深藍色。如鏡智慧的自音,在無滅中顯現為白色。平等性智慧的自音,在無分別中顯現為黃色。遍知智慧的自音,在了知中顯現為紅色。成所作智慧的自音,在無礙界中顯現為綠色。這五者顯現於法性界中,稱為智慧顯現為光。覺悟者顯現身與智慧,未覺悟者顯現器世間與有情世間。 譬如清凈明鏡,雖隨緣顯現一切,顯現時無染污,雖無染污卻如是顯現。同樣,于覺性法身中,功德無礙地顯現種種。雖顯現,卻住于唯一自覺。雖住于唯一,卻無多種。在一切時間和情況下,安住于大無實清凈中。無障礙明晰通透安住。二色身的顯現也是自顯無礙極清凈。 如是宣說。 此為《大明點》中第八章:闡述覺性力用生起及力用清凈。 然後,密主又請問道:請說見到此的詞語。如是請問。 導師宣說道:在一切了義續部和教法中,若出現"力用"一詞,則如是解釋:覺性的力用是五智慧,其力用是五光芒,五光的力用是五大,五大的力用各別顯現。內外二者如是闡述。稱為明點內外力用。如是說為顯現能力之力。因如是顯現而生起。非從他生而自生,因功德生起故為自生。因如是顯現故為自顯。功德也指此。 一切生起、遍生起、多種覺知的生起等,因顯現為覺性而如是顯現。顯現為五身和五境。如是顯現為勇識和勇母。同樣顯現大悲事業。如是顯現種種顯相。若說如幻,或說顯而無自性,或說明而無分別,則力用顯現無自性。一切皆是自顯自生。 如是宣說。 此為《大明點》中第九章:闡述表示力用的詞語。

།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་མངའ་བས། རྩལ་གྱི་ངོ་བོ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟར་ལགས། དེའི་མཚོན་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས་ཞེས་ཞུས སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྩལ་གྱི་ངོ་བོ་ནི་མ་འགགས་པའོ།། རྩལ་གྱི་ངེས་ཚིག་ནི་འབྱུང་བའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་ན་རྩལ་ལོ།། དབྱེ་བ་ནི་རིག་པ་རང་ཉིད་འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་སྣང་བའོ།། དཔེ་ནི་ཉི་མ གཅིག་ཉི་མ་དུ་མར་སྣང་བའམ།ཉི་མ་ལས་འོད་ཟེར་མི་འགག་པའམ། བཙན་དུག་གམ་ག་བུར་རམ། གློག་འགྱུ་བ་ལྟ་བུའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། རྩལ་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའི་ ལེའུ་སྟེ་བཅུ་པའོ།།།། གསེར་གྱྀ་སོར་གདུབ་ལ་གཡུའི་ཕྲ་བཅུག་པའི་མན་ངག་(བ)་ཏཱ་ཨན་ཀ་ཏ་ཨ་ཧ། དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྒྱན་དང་རོལ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་ཏོ།། ཡང་དེའི་ཚེ གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང། སྣ་ཚོགས་རྩལ་དུ་སྣང་བ་དེ། རྒྱན་དང་རོལ་པ་ཇི་ལྟར་ལགས། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྒྱན་གྱི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་ མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན།། རོལ་པ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་བསྟན། ངོ་བོ་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་སྟོན།། ངེས་ཚིག་མཛེས་པས་རྒྱན་ཞེས་བྱ། དབྱེ་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱན་དང། ཆོས་སྐུའི་རྒྱན། ཆོས་ཉིད་རྒྱན་ནི་སྐུ་གསུམ་ཡིན ཏེ།། ཆོས་སྐུའི་རྒྱན་ནི་སྐུ་གཉིས་ཡིན།། མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་འོད་ལྔ་ཡང།། གཉིས་ཀའི་རྒྱན་དུ་དེ་བཞིན་བརྗོད།། མཚོན་དཔེ་གསེར་ལ་གཡུས་སྤྲས་འདྲ། ངེས་ཚིག་དོན་གྱི་དབྱེ་བ་ནི། ཆོས་ཉིད་དག་ལ་ཆོས སྐུས་བརྒྱན།། སྟོང་པ་ཕྱང་ཆད་གསལ་བས་མཛེས།། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཡེ་ཤེས་བརྒྱན།། ཡོན་ཏན་འགག་པ་མེད་པས་མཛེས།། ཡེ་ཤེས་དག་ལ་ཐུགས་རྗེས་བརྒྱན།། འགྲོ་དྲུག་རང་སར་འདྲེན་པས་མཛེས། དེ་ཕྱིར མཛེས་པའི་རྒྱན་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ནས་རོལ་པའི་དོན་བསྟན་པ།། མ་འགགས་གཉིས་མེད་སྦྱོར་བ་ནི།། རོལ་པའི་ངོ་བོར་ང་ཡིས་བསྟན།། ཅི་ཕྱིར་རོལ་པར་བརྟགས་ཤེས་ན།། རང་ལས་ཤར་ཞིང་རང་ལ་རོལ། ངེས ཚིག་གཏན་ཚིགས་བཅས་པ་ཡིན།། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ།། དག་པའི་ཆོས་ཉིད་རོལ་པ་དང།། འཁོར་བ་རང་རྒྱུད་རོལ་པའོ།

以下是完整的漢語直譯: 然後,密主又請問道:大悲具足的導師啊,力用的本質是什麼?確切定義和分類如何?其比喻是什麼樣的?如是請問。 導師宣說道:力用的本質是無礙。力用的確切定義是:具有生起的力量,故稱力用。分類是:覺性自身顯現為輪迴和涅槃二者。比喻是:如一個太陽顯現為多個太陽,或如太陽放射不斷的光芒,或如砒霜、樟腦,或如閃電。 如是宣說。 此為《大明點》中第十章:總結闡述力用。 金戒指鑲嵌綠松石的口訣(藏文:བ་ཏཱ་ཨན་ཀ་ཏ་ཨ་ཧ, 梵文擬音:ba tā an ka ta a ha, 梵文天城體:ब ता अन् क त अ ह, 梵文泰盧固體:బ తా అన్ క త అ హ, 漢語字面意義:金戒指鑲嵌綠松石, 漢語擬音:巴達安卡達阿哈)。 然後,世尊入于莊嚴遊戲三昧。 那時,密主又請問道:啊!世尊金剛持,顯現為種種力用,其莊嚴和遊戲如何?如是請問。 導師宣說道:從本質、確切定義、分類和相應方面闡述莊嚴。遊戲也同樣闡述。從本質和分類方面闡釋。確切定義是:因美麗故稱莊嚴。分類有法性莊嚴和法身莊嚴。法性莊嚴是三身,法身莊嚴是二身。具相的五光也同樣稱為二者的莊嚴。比喻如金飾鑲嵌綠松石。 確切定義和分類的意義是:法性以法身莊嚴,空性不墮斷滅而以明晰為美。法身以智慧莊嚴,功德無礙為美。智慧以大悲莊嚴,引導六道眾生各自解脫為美。因此稱為美麗的莊嚴。 然後闡述遊戲的意義:我說無礙不二的結合是遊戲的本質。若問為何稱為遊戲,因從自生起而自遊戲。這是確切定義和理由。分為兩種:清凈法性的遊戲和輪迴自相續的遊戲。

། དག་པ་ཆཽས་ཉིད་རོལ་པ་ནི།། མ་བཅོས་པ་ཡི་ཆོས་ཉིད དང།། མ་གཡོས་པ་ཡི་ངང་ཉིད་ལས།། རང་བཞིན་འགག་པ་མེད་པར་ཤར།། བག་དང་བྲལ་བའི་ནམ་མཁའ་ལ།། འབྱུང་བ་བཞི་ཡི་གདངས་ཤར་བཞིན།། སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས།། མ་འགགས་རང གདངས་ཆེན་པོར་གསལ།། འཁོར་བ་རང་རྒྱུད་རོལ་པ་ནི།། ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་བསྡུས་པའི་ཆོས།། གཟུགས་སུ་སྣང་བ་སྐུ་ཡིན་ཏེ།། ཆུ་ཟླ་བཞིན་དུ་གཟུང་དུ་མེད།། སྒྲ་སྐད་ཐམས་ཅད་གསུང་ཡིན་ཏེ།། བྲག་ཆ བཞིན་དུ་རང་བཞིན་མེད།། དྲན་དང་རྟོག་པ་ཐུགས་ཡིན་ཏེ།། ཆུ་ལ་རི་མོ་བྲིས་པ་བཞིན།། འཛིན་པ་རང་རྒྱུད་ཡོད་མ་ཡིན།། དེ་ལྟར་གཟུགས་རྣམས་སྐུ་ཡི་རོལ་པ་ཡིན།། སྒྲ་སྐད་ཐམས་ཅད་གསུང་གི་རོལ་པ ཡིན།། དྲན་རྟོག་ཐམས་ཅད་ཐུགས་ཀྱི་རོལ་པ་ཡིན།། དེ་ལྟར་མ་ཤེས་མཚན་མ་རང་རྒྱུད་འཛིན།། དེ་ནི་འཁོར་བའི་རོལ་པ་ཡིན།། གང་ཞིག་རྣལ་འབྱོར་རྟོགས་ལྡན་པས།། རྒྱན་དང་རོལ་པ་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས ཀུན།། སྒྱུ་མའི་དཔེ་བཞིན་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད།། ཆོས་ཉིད་ཆོས་སྐུའི་མི་སྣང་རང་བཞིན་ཡོད།། ཡོད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པས་མཚན་མ་ཟིལ་གྱིས་གནོན།། མེད་པ་ཡོད་པར་རྟོགས་པས་རིག་པ་རང་ས ཟིན།། དེའི་ཆེད་དུ་རྒྱན་བཀོད་བཞི་ལྡན་བསྟན།། ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ།། རྒྱན་དང་རོལ་པ་གང་བྱུང་ཡང། ངས་ཀུན་གསལ་འདིར་སྨྲས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན གསལ་ཆེན་པོ་ལས།རྒྱན་དང་རོལ་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཅིག་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་ཐུགས་རྗེ་ཅན།། དེ་མཚོན་ཚིག་རྣམས་གསུང་དུ་གསོལ། ཞེས་ཞུས་སོ།

以下是完整的漢語直譯: 清凈法性的遊戲是:從無造作的法性和不動搖的本性中,自性無礙地顯現。如同在離塵的虛空中,四大元素的光芒顯現,了知顯現而無自性。無礙的自光明大放。 輪迴自相續的遊戲是:包括外內器情的法,形色顯現為身,如水月不可執取。一切音聲是語,如回聲無自性。念頭和思維是意,如水上作畫,執著不存在於自相續中。如是,諸色相是身的遊戲,一切音聲是語的遊戲,一切念頭和思維是意的遊戲。不知如此而執著相為自相續,那就是輪迴的遊戲。 若有瑜伽士具證悟,則莊嚴和遊戲的種種顯現,如幻象般顯現而無自性。法性法身不顯現而有自性。通達有即無,則以相征服;通達無即有,則覺性安住自處。為此而宣說四種莊嚴。 嗟!密主,無論出現何種莊嚴和遊戲,你應如我在此明點中所說般了知。 如是宣說。 此為《大明點》中第十一章:闡述莊嚴和遊戲。 然後,密主又請問道:啊!大悲具足的世尊,請宣說表示這些的詞語。如是請問。

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ངས་བསྟན་རྒྱུད་ལུང་ཐམས་ཅད་དུ། ཆོས་ཉིད་ངང་ལ་ཆོས་སྐུ་གནས།། དེ་སྐད་བརྗོད་པའི་ཚིག་བྱུང་ན།། ཆོས་ཉིད་ཆོས་སྐུས་བརྒྱན་པར་བཤད།། རིག་པའི་མཚན་ཉིད ལྔར་བརྗོད་ཅིང།། དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་མཚན་ཉིད་དང། དེའི་གདངས་སུ་བརྗོད་པས་ན། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བརྒྱན་པར་བཤད། ཡེ་ཤེས་འོད་ལྔ་སྐུ་རུ་རྫོགས་ལུགས་དང།། རིག་པ་ཁ་དོག་དབྱིབས བརྗོད་པས།། ཡེ་ཤེས་དག་ལ་ཐུགས་རྗེས་བརྒྱན་པར་བཤད།། རྩལ་དང་རོལ་པ་རྒྱན་དང་མཛད་སྤྱོད་དང།། རིམ་པར་བཀོད་དང་དུ་མར་སྣང།། པདྨ་ཅན་དང་མཛེས་དང་སྡུག་མ་འགགས་ཤར་དང་ཤུགས་དང སྟོབས།། སྣང་སྲིད་རྒྱན་དུ་བཀོད་པ་དང།། ལུང་རྣམས་རྒྱན་དུ་བཀོད་པ་དང།། མན་ངག་རྒྱན་དུ་བཀོད་པ་རྣམས། དེ་རྣམས་བརྗོད་པའི་ཚིག་ཏུ་མང་ཡང་བསྡུས་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ ཆེན་པོ་ལས།རྒྱན་དང་རོལ་པའི་མཚོན་ཚིག་མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་བཅུ་གཉིས་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། དེ་མཚོན་དཔེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ ལགས།། ཐབས་ལ་མཁས་པས་གསུང་དུ་གསོལ། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་ཉི་ཟླ་གསལ་བར་གནས་དང་གཅིག། རིན་ཆེན་གསེར་ལ་གཡུའི་ཕྲ་བཅུག་གཉིས།། ཆོས ཉིད་ཆོས་སྐུས་བརྒྱན་པའི་དཔེ་རུ་བསྟན།། རྨ་བྱའི་སྒོ་ང་ཁ་དོག་ལྔ་ལྡན་དང།། མན་ཤེལ་སྐུ་ལ་འོད་ལྔ་མི་འགག་པས།། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཡེ་ཤེས་བརྒྱན་པའི་དཔེ། མན་ཤེལ་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པས་སྣང་བ་ཕྱི་རུ་འབྱུང་བ དང།སྒོ་ང་བྱེ་འུར་སྨིན་ཏེ་ཕྱིར་བྱུང་བྱ་བ་བྱེད། ཉི་མའི་སྙིང་པོར་འོད་ཟེར་འབྱུང་བ་རྣམས། ཡེ་ཤེས་དག་ལ་ཐུགས་རྗེས་བརྒྱན་པའི་དཔེ། རྒྱ་མཚོར་ཆུ་བྲན་འཕྲོ་ཞིང་འདུ་བ་དང། སྒྱུ་མའི་སྦྱོར་བས་གཟུགས་བརྙན་ སྣ་ཚོགས་སྣང།ཡོན་ཏན་མ་འགགས་རོལ་པ་ཅིར་ཡང་གསལ། དེ་ཡིས་དཔེ་རྣམས་མང་ཡང་བསྡུས་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། རྒྱན་དང་རོལ་པ་མཚོན་པའི་དཔེ་བསྟན་པ་སྟེ་ ལེའུ་བཅུ་གསུམ་པའོ།

以下是完整的漢語直譯: 導師宣說道:在我所教的一切續部和經典中,法性中安住法身。若出現如此表述的詞語,則說為法性以法身莊嚴。 覺性被描述為具有五種特徵,這也是五智的特徵及其光芒,因此說法身以智慧莊嚴。 智慧五光圓滿為身的方式,以及描述覺性的顏色和形狀,因此說智慧以大悲莊嚴。 力用、遊戲、莊嚴、事業、次第安排、多種顯現、具蓮花、美麗、可愛、無礙顯現、勢力、力量、顯現存在安排為莊嚴、經典安排為莊嚴、口訣安排為莊嚴等,雖然表述的詞語很多,但這是總結。 如是宣說。 此為《大明點》中第十二章:簡要闡述莊嚴和遊戲的表示詞語。 然後,密主又請問道:表示這些的比喻如何?請善巧方便地宣說。如是請問。 導師宣說道:一、如虛空中日月明朗安住;二、如金飾鑲嵌綠松石。這兩個是法性以法身莊嚴的比喻。 孔雀蛋具五色,以及摩尼寶身放射不斷的五光,這是法身以智慧莊嚴的比喻。 摩尼寶遇緣而向外放光,蛋孵化為雛鳥出殼做事,太陽核心放射光芒,這些是智慧以大悲莊嚴的比喻。 如大海中水滴散聚,幻術變現種種形象,功德無礙顯現為任何遊戲。這些雖然比喻很多,但是總結。 如是宣說。 此為《大明點》中第十三章:闡述表示莊嚴和遊戲的比喻。

།།། ཡུལ་ཡངས་པ་ཆེན་པོ་པདྨ་བདེ་གསལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་བྱ་བ་ན། རྒྱལ་པོ་ནོར་བུ་འོད་ལྡན་བྱ་བ་བཞུགས་པས། ཁོ་ལ་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ཟ་མ་ཏོག་ཆེན་པོ་གཅིག་རིན་པོ་ཆེ་ཕྲ་མོ་མང པོས་བཀང་ནས་ཡོད་པ་ལས།ཁོ་ཕྱི་རོལ་དུ་ཞབས་འཆག་ཅིང་ཡུལ་གཟིག་སུ་བྱེད་པས། རྒན་མོ་ལིང་ཐོག་ཅན་ཞིག་དང་ཕྲད་དེ། རྒན་མོས་ཟླ་བོ་ལ་བྲིད་པས། རྐུན་མ་མི་ལྔས་དེའི་བར་དུ་ཟ་མ་ཏོག་བརྐུས། སྨེ་ ཤིའི་གྲོང་ཁྱེར་དྲུག་ཏུ།མུན་པའི་མི་དྲུག་ལ་བཙོངས། མུན་པའི་མི་དྲུག་གིས་ནོར་བུ་ལ་མཆོད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ཆག་ནོར་བུ་ལ་ཡང་དགོས་འདོད་མ་བྱུང། ཁོང་ཡང་ཡིད་ཕྱུང་སྟེ་ཐེ་ཚོམ་ཟོས་སོ།། ཕྱིས་རྒྱལ་པོ་ལ་ ལྡམ་པོ་མི་གཅིག་བྱུང།ལྡམ་པོ་ན་རེ་རྐུན་མ་མི་ལྔས་བརྐུས།། སྨེ་ཤའི་གྲོང་ཁྱེར་དྲུག་དུ་མུན་པའི་མི་དྲུག་ལ་བཙོངས་སོ་བྱས་པས། རྒྱལ་པོ་ཐུགས་ནུར་ཏེ་རྒན་མོ་བསད།། གྲོང་ཁྱེར་དྲུག་བཅོམས། མུན་པའི་མི་དྲུག་ ལ་ཆབ་བསལ།རྐུན་མ་མི་ལྔ་པོ་བྲན་དུ་བཀོལ། ནོར་བུ་དང་འཕྲད་ནས་རང་ཡུལ་བཟུང་བའི་མན་ངག། བཛྲ་ཨ་ཧྂ་རཏྣ་ཛྙཱ་ན་པཉྩ་པྲ་སཱ་ར་ཨ་ཧཱུྂ་ཊི། དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྣང་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཏིང་ ངེ་འཛིན་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་སོ།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང། གང་གསུང་རྩལ་དང་རོལ་པ་དེ། མ་རྟོགས་གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་པར་སྣང། འཁོར་བ་རང་རྒྱུད རོལ་པར་བྱུང།དེ་ཡི་འཁྲུལ་ལུགས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ལེགས་པར་ཉོན་ཅིག། གཞི་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཡེ་སངས་རྒྱས་པ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ་ཡིན་ པས།སྔར་ཡང་འཁྲུལ་མ་མྱོང། ད་ལྟ་ཡང་མ་འཁྲུལ་ལ། ཕྱིས་ཀྱང་འཁྲུལ་མི་སྲིད་དོ།། དཔེར་ན་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལ་མུན་པའི་གཞི་མེད་པ་ལྟ་བུའོ།། མན་ཤེལ་ལ་རྐྱེན་གང་དང་འཕྲད་པ་དེ་ལ་སྣང་ ཡང།དག་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྣང་མོད་ཀྱི། ཁོ་ལ་འབྱར་བ་དང་གོས་པ་མེད་དོ།

以下是完整的漢語直譯: 在一個名叫蓮花樂明的廣大城市中,有一位名叫寶光的國王。他有一個裝滿許多珍寶的大寶盒。一天,他外出散步觀察國土,遇到一個老婦人。老婦人引誘他的伴侶,五個盜賊趁機偷走了寶盒。他們將寶盒賣給了六個黑暗城市中的六個黑暗之人。六個黑暗之人供奉禮拜寶盒,但寶盒沒有滿足他們的慾望。他們也失望了,產生了懷疑。 後來,國王遇到一個瘸子。瘸子說:"五個盜賊偷走了寶盒,賣給了六個黑暗城市中的六個黑暗之人。"國王憤怒,殺死老婦人,摧毀六座城市,懲罰六個黑暗之人,將五個盜賊變為奴隸。 遇到寶盒后守護自土的口訣是: （བཛྲ་ཨ་ཧྂ་རཏྣ་ཛྙཱ་ན་པཉྩ་པྲ་སཱ་ར་ཨ་ཧཱུྂ་ཊི, vajra aham ratna jñāna pañca prasāra ahūm ti, वज्र अहं रत्न ज्ञान पञ्च प्रसार अहूं टि, వజ్ర అహం రత్న జ్ఞాన పఞ్చ ప్రసార అహూం టి, 金剛我寶智五展開啊吽帝, 瓦傑拉阿亨拉那加納班查帕薩拉阿吽提） 然後,世尊入于名為"顯現分別"的禪定。 接著,密主又問道:"啊!世尊金剛持,您所說的力用和遊戲,對未覺悟者顯現為能取所取的迷亂,成為輪迴自相續的遊戲。請解說這種迷亂的方式。" 導師回答說:"善男子,請仔細聽。基礎是不變的本來佛陀——大世尊金剛持,過去未曾迷亂,現在也不迷亂,未來也不可能迷亂。比如太陽的核心沒有黑暗的基礎。如同摩尼寶遇到任何緣都會顯現,但由於清凈的力量而顯現,它並未被染污或附著。"

། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ནི།། མགོན་པོ་གཞི་ནས་རྫོགས་སངས་རྒྱས་པ་ལ།། བག་ཆགས་འཁྲུལ་པ་ཀ་ནས་ དག།འཁྲུལ་དང་མ་འཁྲུལ་པ་ཡི་ཐ་སྙད་ག་ལ་ཡོད།། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་ལ།། ཉི་མ་གཅིག་ལས་མེད་བཞིན་དུ།། ཡུལ་ཁམས་རེ་ན་ཉི་མ་རེ།། མཐོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྣང་བ་ལྟར།། རང་རིག་གཅིག་ལས་ མེད་བཞིན་དུ།། འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་དུ་མར་སྣང།། ག་པུར་སྨན་དུ་དབྱེར་མེད་ཀྱང།། སྨན་དང་དུག་ཏུ་སྣང་བ་བཞིན།། གཉིས་མེད་གཞི་སྣང་ཆེན་པོ་དེ།། གཉིས་མེད་ངང་ལས་མ་གཡོས་ཀྱང།། ཡོན་ཏན སྟོབས་ཀྱིས་སྣང་བའོ།། དུ་མར་སྣང་བ་ཡོན་ཏན་ལ།། འཁྲུལ་པར་གྱུར་པས་ཡོན་ཏན་སྐྱོན་དུ་ཤར།། གོང་ལྟར་རྟོགས་པས་སྐྱོན་ཉིད་ཡོན་ཏན་གྲོལ།། འོན་ཀྱང་འཁྲུལ་ལུགས་རྒྱས་པར་ངས་བསྟན་གྱིས།། འཁྲུལ པའི་གཞི་དང་རྒྱུ་དང་དུས།། འཁྲུལ་པའི་རྐྱེན་དང་འཁྲུལ་པ་དངོས།། འབྲིང་པོ་རྣམས་ལ་ངས་བསྟན་ཉོན།། དང་པོ་འཁྲུལ་པའི་གཞི་བསྟན་པ།། དེ་ལ་ཡང་ནི་རྣམ་པ་གསུམ།། ཆོས་ཉིད་ཡུལ་གྱི་འཁྲུལ་གཞི་དང། རིག་པ་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞི་དང།། འོད་ལྔ་ལུས་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞིའོ།། དང་པོ་ཆོས་ཉིད་རིས་མེད་སྟོང།། བར་དུ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་ཤར།། ཐ་མ་འཛིན་རྟོག་བག་ཆགས་བརྟས།། དེ་ལ་སྙིང་པོ་མེད་བཞིན སྣང།། དེས་ནི་ཡུལ་གྱི་འཁྲུལ་གཞི་བསྟན།། ད་ནི་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞི་བཤད།། དང་པོ་རིག་པ་འགག་མེད་འགྱུས།། བར་དུ་གདངས་ལ་འཛིན་པ་སྐྱེས།། ཐ་མ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བྱུང་བས།། དེ་ལས་སེམས་རྟོག་དུ མར་ཤར།། སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞི་དེར་བསྟན་ཏོ།། དེ་ནས་ལུས་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞི་བསྟན།། དང་པོ་རིག་པ་ཀློང་ན་གསལ།། བར་དུ་ཆོས་ཉིད་ཀློང་དུ་ཤར།། ཐ་མ་དེ་ལ་བག་ཆགས་པས།། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གདོས བཅས་སྣང།། ལུས་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞི་དེས་བསྟན་ནོ།

以下是完整的漢語直譯: 同樣,無偏頗的智慧,在本來圓滿成佛的怙主中,習氣迷亂從一開始就清凈。哪裡有迷亂和不迷亂的言說? 然而,對於未認識這點的人,雖然只有一個太陽,但因見到的力量,在每個國土中都顯現一個太陽。同樣,雖然只有一個自覺,卻在輪迴涅槃二者中顯現為多種。 就像樟腦雖然與藥不可分,卻顯現為藥和毒。那個無二的大基礎顯現,雖然未動搖于無二的狀態,但由功德力而顯現。 顯現為多種是功德,但因迷亂而功德顯為過失。如前所說認識則過失本身解脫為功德。 然而,我將詳細解說迷亂的方式。迷亂的基礎、原因、時間、條件和迷亂本身,我將為中等根器者講解,請聽。 首先講解迷亂的基礎。這又分為三種:法性境的迷亂基礎、覺性心的迷亂基礎和五光身的迷亂基礎。 首先,法性無偏空性。中間,智慧顯現諸相。最後,執著分別習氣增長。雖然其中無實質,卻顯現。這講解了境的迷亂基礎。 現在解說心的迷亂基礎。首先,覺性無礙運動。中間,對光芒生起執著。最後,心的活動產生。由此顯現為多種心念。這講解了心的迷亂基礎。 然後講解身的迷亂基礎。首先,覺性明朗于境界中。中間,顯現於法性境界中。最後,因此形成習氣,顯現為有質礙的色蘊。這講解了身的迷亂基礎。

། ཀྱེ་ཀྱེ་གསང་བདག་ངེས་པར་ཟུང།། གཞི་གསུམ་འཐད་པ་ངས་བཤད་ཀྱིས།། ཆོས་ཉིད་ཡུལ་གྱི་འཁྲུལ་གཞི་འཐད།། ཅི་ཕྱིར་རིགས་མེད་དེ་ལས་བེམས་པོར སྣང།། རིག་པ་སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞིར་འཐད།། ཅི་ཕྱིར་རིག་ཙམ་ཕྱོགས་མཐུན་ཕྱིར།། འོད་ལྔ་ལུས་ཀྱི་འཁྲུལ་གཞིར་འཐད། ཁ་དོག་དབྱིབས་སུ་ཕྱོགས་མཐུན་ཕྱིར།། ཕྲ་དང་རགས་པའི་རྣམ་པ་ལས།། གཞི་དང དངོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྟོན།། དེ་མཚོན་ཚིག་རྣམས་ངས་བསྟན་ཉོན།། འཁྲུལ་པ་ཞེས་སུ་བརྗོད་པ་དང།། རིགས་པ་ཞེས་སུ་བརྗོད་པ་དང།། འོད་ཟེར་ཞེས་སུ་བརྗོད་པ་དང།། བསྐལ་པ་དང་པོར་བརྗོད་པ་དང།། ཐོག མ་ཞེས་སུ་བརྗོད་པ་དང།། འདས་པའི་དུས་དང་མ་བྱོན་སྔོན་རོལ་ཞེས་པ་དང།། ང་མེད་པ་ཡི་སྔོན་རོལ་ན།། སེམས་ཅན་བྱ་བ་གདོད་ནས་མེད།། སེམས་ཅན་མེད་པའི་སྔོན་རོལ་ན།། འབྱུང་བ་ཆེན པོ་ཡེ་ནས་འཕགས།། འབྱུང་བ་མེད་པའི་སྔོན་རོལ་ན།། ནམ་མཁའ་ཆེན་པོ་ཡེ་ནས་འཕགས།། ནམ་མཁའ་མེད་པའི་སྔོན་རོལ་ན།། ཆོས་ཉིད་རྣམ་དག་ཡེ་ནས་འཕགས།། ཆོས་ཉིད་རྣམ་དག་ཀློང་ཡངས་ན།། ཆེན པོ་ལྔ་ཉིད་རྣམ་པར་དག།ཆེན་པོ་ལྔ་ཡི་སྙིང་པོ་རུ།། ང་ཉིད་གཅིག་པུ་སྔོན་དུ་བྱུང།། དེ་ཕྱིར་བསྐལ་པ་འབུམ་ཁྲི་འབུམ་སྟོང་སྔོན་རོལ་དུ།། ང་ཉིད་གཞན་པས་སྔར་བྱུང་ཕྱིར།། ཞེས་ངས་བཤད་པ་རྣམས་ནི། འབོད་ སྐད་ཀྱིས་སྡེབས་ལ་འཁྲུལ་གཞིར་འབྲུ་མནན་ནོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ཞིབ་ཏུ་གཞི་སྣང་གི་སྐབས་སུ་བསྟན་པས་འདིར་མ་བརྗོད་དོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། ཡང་དག་པའི་གཞི་ལ་འཁྲུལ པ་མེད་པར་བསྟན་པ་དང།ཡོན་ཏན་གྱི་སྣང་བ་འཁྲུལ་པའི་གཞིར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་བཅུ་བཞི་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་སྟོན་པ་རྡོ་རྗེ་འཆང། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ནི་གང་ གིས་བགྱིས།། འཁྲུལ་པའི་དུས་ཚོད་ཇི་ཙམ་ལགས།། ཞཻས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་གསུངས་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཉོན་ཅིག། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་རིག་པ།། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་དང་ཀུན་ཏུ་བརྟགས།། ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ དང།། མཐུན་པའི་ཚུལ་དང་བརྗོད་ཚིག་བསྟན།། རིགས་ཀྱི་བུ་མ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ནི། གཏི་མུག་དང་དེ་མ་ཡིན་པ་ལ་དེར་འཛིན་པའོ།། ངེས་ཚིག་ནི་དོན་ལ་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་ན་མ་རིག་པའོ།། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས ཡིན་ཏེ།ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་དང། ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པའོ།

以下是完整的漢語直譯: 嗟呼!密主,請務必記住。我將解釋三種基礎的合理性。 法性境的迷亂基礎合理,為何?因為無分別中顯現為無情。 覺性心的迷亂基礎合理,為何?因為僅是覺知,與之相順。 五光身的迷亂基礎合理,為何?因為顏色形狀與之相順。 從細微和粗大的形態中,顯示基礎和實際的差別。 我將講解表示這些的詞語,請聽:所謂迷亂、所謂覺性、所謂光芒、所謂最初劫、所謂開始、所謂過去時和未來之前、所謂我不存在之前。 眾生這一概念本來就不存在。在眾生不存在之前,大種本來就超越。在大種不存在之前,大虛空本來就超越。在虛空不存在之前,清凈法性本來就超越。在廣闊的清凈法性中,五大本來清凈。在五大的精華中,我獨一無二最先出現。因此,在百千萬億劫之前,我比其他一切更早出現。 我所說的這些,是以呼喊聲組合,在迷亂基礎上加以強調。善男子,在基礎顯現的章節已詳細講解,此處不再贅述。 這是《大光明點》中第十四章,講解了真實基礎中無迷亂,以及功德顯現為迷亂基礎。 然後,密主又問道:"啊!導師金剛持,迷亂的原因是什麼?迷亂的時間有多長?" 導師回答說:"金剛持,請聽。迷亂的原因是無明,有俱生和遍計兩種。我將講解其本質、定義、分類、相應方式和表述詞語。 善男子,無明的本質是愚癡和執著非彼為彼。定義是對實相愚昧,所以稱為無明。分為兩種:俱生無明和遍計無明。

། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་དེ། གང་ལས་གང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་སྐྱེས་ནས། གང་གིས་གང་མ་རིག་ཅེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་ལས་ ཞེ་ན།གཞི་འཛིན་པའི་རིག་པ་ལས་སོ།། གང་དང་གང་ཞེ་ན། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་རིག་པའོ།། གང་ཞེ་ན། བཅོས་པས་མི་འཆོས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀློང་དུའོ།། གང་གིས་གང་མ་རིག་ཞེ་ན། རང་བཞིན་གྱི་ འོད་བྱད་ལྟ་བུས།གཟུགས་བརྙན་གྱི་འོད་བྱད་ཀྱི་རྣམ་པ་མེ་ལོང་ལ་སྣང་བ་ལྟ་བུ་དེ་མ་རིག་པའོ།། དོན་དེས་ན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ།། ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ནི། ཡུལ་ལ་རྟོག་པ་རགས་པ་སྐྱེ་ སྟེ།། སྐད་ཅིག་མ་སྔ་ཕྱིའི་ཚུལ་ལོ། དཔེ་རྒན་མོ་ལོང་མ་དང་འདྲའོ།། ཀྱེ་མ་རིགས་ཀྱི་བུ། མ་རིག་པ་དེ་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཐོ་ཡོར་རམ་ཐག་པ་ལ་མི་དང་སྦྲུལ་མེད་ཀྱང་རྒྱུས མེད་དམ་སྔར་སུན་པའི་མི་ལ་དགྲར་སྣང་བ་འམ།སྣང་བ་མ་དག་པ་ལ་ཐག་པ་སྦྲུལ་དུ་སྣང་བ་ལྟ་བུའོ། དེ་ནི་ཡང་དག་པར་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་ལ། སྣང་བཞིན་དུ་སྟོང་པའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེ་ནི་དེ་བཞིན་དུ། མ་ རིག་པ་དངོས་སུ་མེད་ལ་མ་རྟོགས་པའི་ཉམས་ལ་ཡོད་པའོ།། དེ་ཅིས་འབྱུང་ཞེ་ན། ལུས་ཀྱི་མཐའ་མ་རྟོགས་པས། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩལ་མ་རྫོགས། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྩལ་མ་རྫོགས་པས། མཐོང་བའི་ཡུལ ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདངས་འོད་ལྔ་ལ།ཤེས་པའི་དྲན་པ་མ་སད་དོ།། དེའི་ངང་མ་གཡོས་པའི་ངང་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལས། རང་གི་རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ཡུལ་ལ་མ་འགགས་པར་སྣང་བ་ལ། སྔར་མཐོང་མ་མྱོང་བ་ དེ་ལ་ཡིད་འགྲོགས་ཏེ།རང་སྣང་ཆེན་པོར་རྟོག་པའི་མཐའ་མ་ཆོད་དོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་མ་རིག་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ།། མ་རིག་པ་དང། མ་ཤེས་པ་དང། གཏི་མུག་དང། ཡེ་ཤེས་མ་རྟོགས་དོན་མ་མཐོང། འཁྲུལ་ དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་སོགས།གར་བྱུང་མ་རིག་གཉིས་སུ་བཤད། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ། འཁྲུལ་པའི་དུས་ནི་རང་རིག་ཡུལ་ལ་ཤར་ཏེ་འཛིན་པ་སྐྱེས་པའི་དུས་སོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས།འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་དང་དུས་བསྟན་ཏེ་ལེའུ་བཅོ་ལྔ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། འཁྲུལ་པའི་རྐྱེན་རྣམས་གསུང་དུ་ གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཉོན་ཅིག། རྒྱུ་དང་རྒྱུ་ཡི་རྐྱེན་དུ་བསྟན།། བདག་པོའི་རྐྱེན་དང་དམིགས་པའི་རྐྱེན།། མཚུངས་པའི་རྐྱེན་དང་དེ་བཞིན་ནོ།

以下是完整的漢語直譯: 關於俱生無明,它從何而生?與何俱生?由何而不知何物?善男子,從何而生?從執著基礎的覺知而生。與何俱生?與俱生智慧和覺性俱生。在何處?在不可改變的法性境界中。由何而不知何物?就像自然的鏡子,不知道鏡中顯現的如映象般的形象。因此稱為俱生無明。 遍計無明是對境生起粗大的分別念,以剎那前後的方式。比如像盲老太太。 啊!善男子,無明並非真實存在。那麼它是什麼樣的呢?就像柱子或繩子上雖無人和蛇,但不熟悉或先前受驚的人會看到敵人,或在不清晰的視野中將繩子看成蛇一樣。這是雖然並不真實存在卻顯現,雖然顯現卻是空性。善男子,無明也是如此,實際上並不存在,但在未覺悟的經驗中存在。 它為何產生?因為未了知身體的究竟,智慧的力量未圓滿。智慧力量未圓滿,所以對所見境界中智慧光芒的五色光,意識的覺知未覺醒。在不動搖的普賢性中,自性智慧的大種無礙顯現於境,對從未見過的這種顯現產生依戀,未能斷除對大自顯的執著。善男子,這就是無明的論證。 無明、不知、愚癡、未證智慧未見實相、迷亂、顛倒等,解釋為任運生起的兩種無明。 嗟呼!密主,迷亂的時間是自覺顯現於境而生執著的時候。 這是《大光明點》中第十五章,講解迷亂的原因和時間。 然後,密主又問道:"啊!世尊金剛持,請講解迷亂的緣。" 導師回答說:"金剛持,請聽。我將講解因緣、增上緣、所緣緣、等無間緣等。"

། རྒྱུ་དང་རྒྱུ་ཡི་རྐྱེན བཤད་པ།། རྒྱུ་ནི་རིག་པ་འགག་པ་མེད།། རྐྱེན་ནི་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཡིན།། རིག་པ་ཆོས་སྐུའི་མཚན་ཉིད་ནི།། རིག་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཤེས་རབ་ཐོགས་པ་མེད།། མཐིང་ག་དཀར་སེར་དམར་དང་ལྗང་གུའོ།། སོ་སོའི མཚན་ཉིད་འཛིན་ཅིང་རང་རྒྱུད་གནས་པའོ།། ཆོས་ཉིད་དག་པ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའོ།། ཡེ་ཤེས་འབྱུང་ལྔ་ནམ་མཁའི་འཇའ་ལྟར་ཤར།། དེ་ཡི་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་ལ།། དེ་ལས་དེ་བཞིན་བྱད་དང་གཟུགས་བརྙན་བཞིན།། རང ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པས་བདག་རྐྱེན་ཤར།། དེ་ཡི་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མ་ལ།། དམིགས་པའི་རྣམ་པ་ཡུལ་དུ་སྣང།། རྐྱེན་གྱིས་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་བྱུང།། དེ་ལ་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཞེས་བརྗོད།། དེ་རྣམས་མཚུངས་པས་འཁྲུལ རྐྱེན་བྱས།། དེ་ལ་མཚུངས་པའི་རྐྱེན་ཞེས་བརྗོད།། དེ་དུས་གཟུང་འཛིན་རྣམ་རྟོག་གིས།། རང་བཞིན་འོད་ལྔ་གསལ་མ་ནུས།། གཟུགས་བརྙན་ལྔ་ལ་བག་ཆགས་པས།། མཚོ་ལ་དར་ཆགས་ཞོ་ལ་སྤྲིས་ཆགས ལྟར།། གླིང་བཞི་རི་རབ་གླིང་ཕྲན་སྣང།། དེ་ཡི་བཅུད་ལས་སྲེད་པའི་སྒོ་ང་དང།། རྩི་ཤིང་ནགས་ཚལ་སྨན་དང་མེ་ཏོག་འཁྲུངས།། བརླན་དང་དྲོད་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན།། དེ་ལྟར་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ལ།། སྣོད་ཀྱི་འཇིག རྟེན་ལོགས་སུ་བསྐལ།། ཤེས་པས་མ་བཟུང་བརླན་དང་དྲོད་ལས་སྐྱེས།། མཆོག་ཏུ་པདྨའི་སྒོ་ང་གྲུབ། ཨུ་དུམ་ཝ་ར་དག་ལ་བརྟེན།། དྲི་མེད་ཡེ་ཤེས་བརྫུས་ནས་སྐྱེས།། འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་བདག་ཉིད་ཅན།། སྲིད་པའི སྒོ་ང་མ་དག་རྟེན།། ཤེད་བུ་ཤེད་རོགས་དེ་ལས་སྐྱེས།། ཆགས་སྡང་གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན།། དེ་ནི་ལུས་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ནོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་མཚོན་པའི་ཚིག་བསྟན་པ།། དང་པོ གཞི་མཚོན་གང་དུ་བྱུང།། སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་འོག་ནས་བྱུང།། དེ་གཉིས་བར་དུ་རྩལ་འཕྲོ་བ།། བར་གྱི་བསྐལ་པར་བཤད་པ་ཡིན།། རང་གི་ས་ལ་གནས་པས་ན།། མི་བསྐྱོད་པ་ཞེས་དེ་ལ་བྱ།། དེ་མ་ཡིན་ལ དེར་འཛིན་གྱིས།། འོད་ལྔ་བསྒྲིབས་ཤིང་རིག་པ་སྟོངས།། མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་ཡིན་པར་བཤད།། འགྲོ་མ་ནུས་པས་འཕྱེ་བོ་ཡིན།། ངོ་བོ་གསལ་ལ་མི་འགག་པར།། དངོས་སུ་གསལ་མ་ནུས་པས་ན།། མི་གསལ་བ་ཡི བདག་ཉིད་ཅན།། གཞི་ལས་འཕགས་ཤིང་སངས་རྒྱས་དངོས་མ་ཡིན།། བར་དུ་མྱུ་གུ་ཇི་བཞིན་ནོ།། མྱུ་གུ་འབྱུང་ཞེས་དེ་ལ་བྱ།། དེ་བཞིན་ངས་བསྟན་རྒྱུད་ལུང་དུ།། གར་བྱུང་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས།། ཞེས གསུངས་སོ།

以下是完整的漢語直譯: 解釋因和因緣: 因是不滅的覺性,緣是空性法界。覺性法身的特徵是覺空不二,智慧無礙。藍白黃紅綠。各自保持特徵並安住自性。法界清凈如鏡。五智慧元素如虛空中的彩虹般顯現。 在其後一剎那,如同鏡中的面容和影像,從自身生起的形相顯現為增上緣。 在其後一剎那,所緣的形相顯現為境。由緣產生執著的分別念。這稱為所緣緣。 這些相同而成為迷亂之緣。這稱為等無間緣。 此時,由於能取所取的分別念,無法清晰顯現自性五光。 由於五影像的習氣,如湖面結冰、酸奶凝固,顯現四大洲、須彌山和小洲。 從其精華生出愛慾的卵,生長樹木、森林、藥草和花朵。這是從濕氣和溫暖中產生的。 如是在中劫,器世間單獨形成。未被意識把握,從濕氣和溫暖中產生。最上乘的蓮花卵形成。依靠無花果樹,無垢智慧化生。具有五大元素的本質。 不凈的生存之卵為依託,生出舍頭和捨身。具有貪嗔二者的本質。這是身體的依託。 善男子,對此的比喻之語:首先,基礎從何而來?佛與眾生從下而來。二者之間力量顯現,稱為中劫。因安住于自地,故稱不動。 由於執著非彼為彼,五光被遮蔽,覺性空虛。稱為不動金剛。因無法行走而為跛子。 本質明朗而不滅,但無法明顯顯現,故為不明之本質。超越基礎卻非實際佛,中間如芽。稱為芽生。 如是我所說的續部經典中,wherever it appears, 當如是了知。

། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བཤད་པའི་རྒྱུད་བཀླགས་པས་ཤེས་པ་ལས་འཁྲུལ་པའི་རྐྱེན་དང་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ལས་ཡུལ་གྱི་འཁྲུལ་པ་ལུས་ཀྱི་རྟེན་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་བཅུ་དྲུག པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དེ་ལྟར་ན།། བཅུད་ཀྱི་རིགས་དྲུག་ཇི་ལྟར་ཆགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་བསྟན་གྱིས་མ་ནོར་བར་ཟུང་ཞིག་ནམ་མཁའ་སྟོང་ལས་རླུང་རྒྱུ་བཞིན།། ཡིད་ཀྱི་རླུང་ཆེན་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ།། སྤྱན་གྱི་སྦྱོར་བས་སྲིད་པའི་སྒོ་ང་མཐོང།། ཐུགས་ཀྱི་སྦྱོར་བས་སྒོ་ང་ལེགས་ཤིང་མཛེས་པར མཁྱེན།། ཞལ་གྱི་སྦྱོར་བས་དེ་ལ་ཆགས་སེམས་སྐྱེས།། རིག་པ་ཡིད་དང་ཆགས་པ་ཞུགས།། སེམས་ཅན་རྩ་བ་ཕོ་མོ་གཉིས་སུ་སྨིན།། སྐྱེ་བ་བཞི་ལས་སྒོང་སྐྱེས་ཡིན།། གཞི་ལ་ཆེན་པོ་ལྔ་ཡིས་ཕུང་པོ་ལྔར་གྲུབ ཅིང།། རྟེན་ལས་འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་ཆ་རྫོགས་པས།། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་གྲུབ།། ཤེད་བུ་ཤེད་ལ་རོགས་སུ་གྲགས།། དེ་ལས་མངལ་ནས་སྐྱེས་པ་བྱུང།། མི་མཇེད་འཇིག་རྟེན་རིམ་པར་ཆགས།། ཉོན་མོངས རགས་ཤིང་འབྲས་བུ་ངན།། མཐའ་མ་མནར་མེད་རྣམས་ལ་ཐུག། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས་ནང་བཅུད་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་བཅུ་བདུན་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང གསུངས་པ།ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཉོན་ཅིག། ངས་བསྟན་རྒྱུད་ལུང་ཐམས་ཅད་དུ།། བསྐལ་པ་ཐ་མའི་ཚིག་བརྗོད་པས།། ཚོགས་བརྒྱད་ལྡན་པའི་སེམས་ཅན་ཡིན།། རྒྱུ་བྱེད་དབུགས་དང་བཅས་པས་རྟོག་བྱེད་སེམས་སུ་ བཤད།། མང་པོ་འདུས་པས་ཕུང་པོ་ཡིན།། སྤུངས་པའི་ཕྱིར་ན་དེ་བཞིན་ནོ། ཁམས་ནི་མཚན་མའི་མཚན་ཉིད་ཡིན།། མཚན་མ་སྐྱེ་ཕྱིར་སྐྱེ་མཆེད་ཡིན།། སོ་སོ་དག་གི་སྒོ་གསལ་ཞིང།། རང་རང་ཡུལ་ལ་དབང་བྱེད དབང་པོར་བསྟན།། གཟུགས་ནི་ཁ་དོག་དབྱིབས་སུ་བསྟན།། སྒྲ་ནི་རྣ་བའི་ཡུལ་དུ་བསྟན།། དྲི་ནི་སྣ་ཡི་ཡུལ་དུ་བསྟན།། རོ་ནི་ལྕེ་ཡི་ཡུལ་དུ་བསྟན།། རེག་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་བསྟན།། དེ་ལྟའི་ཕྱིར་ན དེ་སྐད་བཤད།། ཚོར་བ་དུ་མར་མྱོང་བའོ།། འདུ་ཤེས་ཡུལ་ལ་མཚན་མར་འཛིན།། འདུ་བྱེད་སེམས་ལ་གཡོ་བ་བྱེད།། ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དམིགས་པ་སྟེ།། རིག་པ་དག་ནི་དཔྱོད་པའོ།། རྣམ་ཤེས་རྣམ་པར་རིག པའོ།

以下是完整的漢語直譯: 通過閱讀名為《大光明點》的解釋續,了知從迷亂的緣和中劫中產生境界的迷亂以及身體的依託,這是第十六章。 然後,秘密主再次請問:"嗡嗡,世尊金剛持,如果器世間是這樣的,六道眾生是如何形成的?" 導師回答:"善男子,我將教導,請不要錯誤地理解。如同虛空中風的流動,意的大風遍行一切。以眼的結合看到生存之卵。以心的結合了知卵善妙美好。以口的結合對其生起貪戀之心。覺性、意識和貪慾進入。眾生根本成熟為男女二者。從四生中是卵生。 在基礎上由五大形成五蘊,由依託圓滿五大元素的部分,形成蘊、界和處。舍頭和捨身聞名。從此產生胎生。娑婆世界次第形成。煩惱粗重,果報惡劣。最終達到無間地獄。" 這是《大光明點》中講述內容眾生形成方式的第十七章。 然後又說:"嗡金剛持請聽,在我所說的一切續部經典中,以末劫的語言表述,是具有八識的眾生。能動作的氣息和思維稱為心。眾多聚集稱為蘊。因為積聚所以如是。界是相的特徵。因為相生故為處。各自的門清晰,對各自的境有主權稱為根。 色被說為顏色和形狀。聲被說為耳的對境。香被說為鼻的對境。味被說為舌的對境。觸被說為身的對境。因此如是說。 感受是多種體驗。想是對境執取相。行使心動搖。作意是緣取。覺性是分析。識是了別。"

། ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་འབྱེད་ཕྱིར་དང།། རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་བྱུང་འདུ་བྱེད་ཡིན།། བརླན་ལས་སྐྱེས་པ་གློ་བུར་སྨིན།། རྫོགས་པར་སྨིན་པ་བརྫུས་ནས་སྐྱེས།། མངལ་སྐྱེས་རིམ་པར་སྨིན་པའོ།། སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་རྒྱུ་དེ སྨིན།། དམྱལ་བ་གདུང་བའི་ལམ་པ་ཡིན།། ཡི་དྭགས་འགོག་པའི་ལམ་པ་ཡིན།། བྱོལ་སོང་མུན་པའི་ལམ་པ་ཡིན།། མི་ཡི་ལམ་ནི་འདམ་པའི་ལམ།། ལྷ་ཡི་ལམ་ནི་ཡེངས་པའོ།། གནས་པའི་ཕྱིར་དང་བགྲོད་ཕྱིར ལམ།། སྐྱེ་དང་བརྟེན་པ་མི་འབྲལ་བས།། འཁོར་དང་མྱ་ངན་འདས་པའི་ལམ།། དམྱལ་བའི་གནས་ནི་བཟོད་དང་ལྡན།། ཡི་དྭགས་གནས་ནི་ཡིད་དང་ལྡན།། བྱོལ་སོང་གནས་ནི་མྱོས་ལྡན་ནོ།། མི་ཡི་གནས་ནི འདོད་ལྡན་ནོ།། ལྷ་མིན་གནས་ནི་རྩོད་ལྡན་ནོ།། ལྷ་ཡི་གནས་ནི་དགའ་ལྡན་ནོ།། རྟེན་པའི་དོན་ཕྱིར་གནས་སུ་བསྟན།། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་ནི་ཉོན་མོངས་ཏེ། དེ་ཡང་རང་རང་གི་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང། དོན་གྱི་བྱེ་བྲག་སོ་སོར་དབྱེ་ན། ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་མ་ཤེས་པས་ན་མ་རིག་པའོ།། འདོད་ཆགས་ནི་ཞེན་པའོ།། ང་རྒྱལ་ནི་ཁེངས་པའོ། ཁོང་ཁྲོ་བ་ནི་སྡང་སེམས་སོ།། ཞེ་སྡང་ནི་འཁྲུགས པའོ།། ཕྲག་དོག་ནི་མི་བཟོད་པའོ།། དེ་དག་ནི་རྒྱུ་དྲུག་གོ། དེ་ལས་ངོ་བོ་དྲུག་དང། འབྲས་བུ་དྲུག་སྨིན་པའོ།། ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ་དེ་དག་ནི། འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་ལ་ད་ལྟ་ལྡན་པའི་ཆོས་ཏེ། རྒྱུད་གར་ཡང བསྐལ་པ་ཐ་མའི་ཆོས་སུ་འདིར་བཤད་པ་ལྟར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག།ཅེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། བསྐལ་པ་ཐ་མའི་བརྗོད་ཚིག་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་བཅོ་བརྒྱད་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་ གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང། འཁོར་བ་རྒྱན་དང་རོལ་པར་ཤར་བའི་དོན་དེ་ལྟར་ལགས་ན། དེ་ལྟར་འབྱུང་བའི་འབྱུང་བ་ལྔ་བཤད་དུ་གསོལ། ཞེས་གསུངས་སོ།། སྟོན་པས་ བཀའ་སྩལ་པ།། འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་དཔེ་དང་བཅས་པ་རྣམས།། ངས་བཤད་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡིད་ལ་ཟུང།། ངོ་བོ་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་སྟོན།། འབྱུང་བའི་བཅུད་ནི་དངས་མ་ལྔ་དང་སྙིགས་མ ལྔ།། དངས་མ་ལྔ་ཡི་ངོ་བོ་ནི། མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔའོ།། སྙིགས་མ་ལྔ་ཡི་ངོ་བོ་ནི།། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་ལྔ།། འབྱུང་བའི་ངེས་ཚིག་བསྟན་པ་ནི།། རིག་པའི་རྩལ་དུ་འཆར་བ་དང།། རྩལ་ལས འཁོར་འདས་སྣང་བའོ།

以下是完整的漢語直譯: 因為完全分辨一切,因緣所生是行。濕生是突然成熟。化生是完全成熟。胎生是逐漸成熟。卵生是因成熟。 地獄是折磨之道。餓鬼是阻礙之道。畜生是黑暗之道。人道是選擇之道。天道是散亂之道。因為停留和行走故稱為道。生和依託不分離,所以有輪迴和涅槃之道。 地獄處具有忍耐。餓鬼處具有意。畜生處具有迷醉。人處具有慾望。非天處具有爭鬥。天處具有喜悅。因為依託的意義所以說為處。 善男子,這些的因是煩惱。若分別各自名稱的由來和意義的差別,則有業因果,以及不知真實義故為無明。貪慾是執著。我慢是驕傲。嗔恚是恨心。瞋是憤怒。嫉妒是不容忍。這些是六因。由此成熟六種本質和六種果報。 嗡秘密主,這些是六道眾生現在具有的法。如同在續部中所說的那樣,請了知這裡解釋為末劫之法。 這是《大光明點》中講述末劫語言的第十八章。 然後秘密主又問:"嗡嗡世尊金剛持,如果輪迴顯現為莊嚴和遊戲的意義是這樣的話,請解說如是產生的五大元素。" 導師回答:"我將解說元素的本質、定義、分類和比喻,你要記在心裡。從本質和分類的角度來講: 元素的精華是五種清凈和五種濁垢。五種清凈的本質是持有相的五種智慧。五種濁垢的本質是地、水、火、風、空五大。 元素的定義是:顯現為覺性的力用,以及從力用中顯現輪迴和涅槃。"

། དབྱེ་བ་མུ་བཞི་བསྟན་པར་བྱ།། དངས་མ་སྙིགས་མ་རྣམ་པ་གཉིས།། རེ་རེ་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་བཤད།། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། འབྱུང་བའི་དངས་མ་འོད ལྔའོ།། སྙིགས་མ་ས་ཆུ་མེ་རླུང་ངོ།། དངས་མའི་སྙིགས་མ་ཤ་དང་རུས་ལ་སོགས།། སྙིགས་མའི་དངས་མ་འཇའ་ཚོན་རྣམ་པ་ལྔ།། དཔེ་ནི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་དང།། མན་ཤེལ་དག་པའི་འོད་སྣང་བཞིན།། ཞེས གསུངས་སོ།ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། འབྱུང་བ་ལྔ་མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་བཅུ་དགུ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང། སྙིགས་ མའི་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་ལགས།དངས་མ་ལྔ་ལས་ཇི་ལྟར་ཤར།། དངས་མ་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཆོས་ཉིད་དོན་ལ་སྦྱར་ན་ཇི་ལྟར་སྦྱར།། སྙིགས་མ་དངས་མར་གྲོལ་ན་ཇི་ལྟར་ གྲོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཉོན་ཅིག། ས་ཡི་མཚན་ཉིད་སྲ་བ་ཡིན།། ཆུ་ཡི་མཚན་ཉིད་གཤེར་བ་ཡིན།། མེ་ཡི་མཚན་ཉིད་ཚ་བ་ཡིན།། རླུང་གི་མཚན་ཉིད་ཡང་ཞིང་གཡོ།། ནམ མཁའི་མཚན་ཉིད་ཡངས་ཤིང་གོ་འབྱེད་པའོ།། རང་རང་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་བྱེད།། དངས་མའི་ས་ལས་འོད་ཟེར་དཀར་པོ་འབྱུང།། དེ་ལས་སྙིགས་མ་ས་རུ་སྣང།། དེ་བཞིན་དངས་མའི་འབྱུང་བ་ལས།། འོད་ཟེར རྣམ་པ་བཞི་རུ་འབྱུང།། དེ་ལས་སྙིགས་མ་བཞི་རུ་སྣང།། དངས་མའི་འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི།། སྲ་བ་མེད་པར་བརྟན་པ་དང།། གཤེར་བ་མེད་པར་སྡུད་པ་དང།། གཡོ་བ་མེད་པར་བསྐྱོད་པ་དང།། ཚ་བ་མེད པར་བསྲེག་པའོ།ཁྱབ་པ་མེད་པའི་གདངས་ཅན་ཡིན།། ཆོས་ཉིད་ཆོས་སྐུ་འགྱུར་བ་མེད།། དབྱེར་མེད་སྲ་བ་མེད་པར་བརྟན་པའི་ས།། ཆོས་ཉིད་ཆོས་སྐུ་གཉིས་མེད་པས།། དག་པ་ཟང་ཐལ་དྲི་མ་མེད།། ཐམས་ཅད་ དེ་ཡི་ངང་དུ་འདུས།། གཤེར་བ་མེད་པར་སྡུད་པའི་ཆུ།། ཆོས་ཉིད་ཆོས་སྐུ་དབྱེར་མེད་དེ།། གཡོ་བ་མེད་པར་ཐོགས་པ་མེད།། གཡོ་བ་མེད་པར་སྐྱོད་པའི་རླུང།། མ་སོང་གནས་སུ་ཕྱིན་པས་ན།། ཆོས་ཉིད་ཆོས་སྐུ གཉིས་མེད་པས།། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་རང་གི་གདངས་ལ་བཞུགས།། གཞན་དུ་སྣང་བའི་རྣམ་རྟོག་མི་མངའ་བས།། ཚ་བ་མེད་པར་བསྲེག་པའི་མེ།། གཞན་སྣང་མེད་པར་རང་གསལ་བའོ། ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་གདངས དང་བཅས།། ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་གདངས་ཅན་ཡིན།། སྙིགས་མའི་འབྱུང་ལྔ་འོད་ལྔའི་ངང་དུ་གྲོལ།། འོད་ལྔ་དངས་མ་ལྔ་ཡི་གོ་རུ་ཐིམ།། དེ་བཞིན་རྟགས་ཀྱང་རིམ་པར་འབྱུང།། ཞེས་གསུངས་སོ།

以下是完整的漢語直譯: 我將講解四種分類。清凈和濁垢兩種,每一種又同樣解說。善男子,你要好好記住。元素的清凈是五種光。濁垢是地水火風。清凈的濁垢是肉骨等。濁垢的清凈是五種彩虹。比喻如同太陽光芒和凈水晶的光明顯現。 這是《大光明點》中簡要講述五大元素的第十九章。 然後秘密主又問:"嗡嗡世尊金剛持,濁垢元素的特徵是什麼?如何從五種清凈中顯現?清凈元素的特徵是什麼?如何與法性義結合?濁垢如何解脫為清凈?" 導師回答:"金剛持請聽:地的特徵是堅硬。水的特徵是濕潤。火的特徵是熱。風的特徵是輕而動。空的特徵是廣闊開放。各自也是如此作用。 從清凈的地中生出白色光芒,從中顯現為濁垢的地。同樣從清凈元素中生出四種光芒,從中顯現為四種濁垢。 清凈元素的特徵是:無堅硬而穩固,無濕潤而聚集,無動搖而執行,無熱而燃燒,無遍滿而具光芒。 法性法身無有變化。無二無別,無堅硬而穩固的地。因為法性法身無二,所以清凈透明無垢。一切融入其中。 無濕潤而聚集的水,法性法身無二無別。無動搖而無阻礙。無動搖而執行的風。未去而已到達,因為法性法身無二,安住于大智慧的自性光芒中。沒有顯現為他物的分別,所以無熱而燃燒的火,無他顯而自明。 具有遍滿智慧的光芒。虛空是無遍滿而具光芒。 五種濁垢元素解脫於五光之中。五光融入五種清凈中。同樣,相也次第生起。"

། ཐིག ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས།། འབྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དང།། ཤར་ལུགས་དང། ཐིམ་ལུགས་དོན་དང་སྦྱར་བར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། འབྱུང་ལྔ་འབྱུང་བ་ལྔ་ལ་གནས་པ་ལ།། བསྐལ་པ་ཞེས་སུ་བགྲང་བ་སྟེ།། དོན་གྱི་དོན་བཤད་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་རྡོ་རྗེ འཛིན་པ་ཉོན་ཅིག།བསྐལ་པའི་ངོ་བོ་བསྟན་པ་ནི།། གཞི་ལམ་འབྲས་བུར་ང་ཡིས་བཤད།། དང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཡུལ་ལ་ཤར།། ཤར་བྱ་ཤར་བྱེད་ལྟར་སྣང་བས།། དང་པོའི་དུས་སུ་ཆོས་ཉིད་བསྐལ།། བར་དུ་འཛིན་ པའི་རྣམ་རྟོག་གིས།། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ནང་དུ་ནུབ།། དེ་ཡི་རྣམ་པ་སྣོད་དུ་ཆགས། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་བསྐལ་ཞེས་བྱ།། ཐ་མ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་བསྐལ།། སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་དེ་བཞིན་བསྐལ།། ངེས་ཚིག གཏན་ཚིགས་བཅས་པ་ཡིན།། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ།། ཡུན་དུ་གནས་པས་བསྐལ་པའི་སྒྲ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས།། བསྐལ་པ་གསུམ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག པའོ།།།། ནམ་མཁའ་མཐོངས་ནས་སྣང་གསལ་གྱི་སྒྲོན་མེ་ཤར་བས།། མཚན་མའི་མུན་པ་སེལ་བའི་མན་ངག། ཨཱ་བཛྲ་དྷརྨ་རཏྣ་ཀ་ཡཱ། ཨཱ+ོྂ་ཛྙཱ་ན་ཀ་ལ་བ་གྷེ། ཀུ་ལ་ཀཱ་ཡ་པཉྩ། ཧཱུྂ་དྷརྨཱ་པྲ་ས་རཀྴ་ཏུ་ཛཱ་དྷ དུ་ཨཱ།དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ། ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བའི་སྐུ་གསུམ་གྱི་དགོངས་པ་ལ་སྙོམས་པ་ཞུགས་སོ།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། འཁོར་ བའི་རོལ་པར་ཤར་བ་དེ་ལྟར་ན།། དེ་ལྟར་འདུ་བྱེད་གཉེན་པོ་རུ།། དག་པའི་ཆོས་སྐུ་ཆེན་པོ་ལས།། སྐུ་གཉིས་རོལ་པ་ཇི་ལྟར་ཤར།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཉོན་ཅིག། ཐུགས་རྗེའི སྐུ་གཉིས་སྣང་བ་ཡང།། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་ལ།། མན་ཤེལ་ལྟ་བུའི་རིག་པ་གསལ།། ཉི་ཟེར་ལྟ་བུའི་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང།། ནད་པ་ལྟ་བུའི་རིགས་དྲུག་གི། མུན་པ་ལྟ་བུའི་གཏི་མུག་དང།། དུག་ལྔ་དུག གསུམ་ནད་རྣམས་སེལ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་མགོན་པོ་རྡོ་རྗེ་འོད་དཔག་མེད།། ཆོས་སྐུ་གཞི་སྣང་ཆེན་པོ་ལས།། འབྲས་བུ་ལོངས་སྐུ་ཇི་ལྟར་རྫོགས།། ཞེས ཞུས་སོ།

這是《大光明點》中講述元素特徵、顯現方式、融入方式以及與義結合的第二十章。 然後秘密主又問:"嗡嗡世尊金剛持,五大元素安住於五大元素中,稱為劫。請解說其究竟義。" 導師回答:"嗡嗡金剛持請聽,我將講解劫的本質,從基道果三方面來說。首先智慧顯現於對境,似有能顯所顯,因此最初法性被遮蔽。中間由執著分別,智慧光明內隱。其形相凝結為器世間,稱為器世間劫。最後分為能取所取二者,佛與眾生同樣被遮蔽。這是定義和理由。分為三種。因長時安住而稱為劫。" 這是《大光明點》中講述三種劫的第二十一章。 從虛空中升起光明燈,驅散相的黑暗的口訣: （藏文：ཨཱ་བཛྲ་དྷརྨ་རཏྣ་ཀ་ཡཱ། ཨཱ+ོྂ་ཛྙཱ་ན་ཀ་ལ་བ་གྷེ། ཀུ་ལ་ཀཱ་ཡ་པཉྩ། ཧཱུྂ་དྷརྨཱ་པྲ་ས་རཀྴ་ཏུ་ཛཱ་དྷ་དུ་ཨཱ།，梵文擬音：Ā vajra dharma ratna kāyā. Oṃ jñāna kala vaghe. Kula kāya pañca. Hūṃ dharmā pra sarakṣatu jādhadu ā.，梵文天城體：आ वज्र धर्म रत्न काया । ओं ज्ञान कल वघे । कुल काय पञ्च । हूं धर्मा प्र सरक्षतु जाधदु आ ।，梵文泰盧固體：ఆ వజ్ర ధర్మ రత్న కాయా । ఓం జ్ఞాన కల వఘే । కుల కాయ పఞ్చ । హూం ధర్మా ప్ర సరక్షతు జాధదు ఆ ।，漢語字面意義：金剛法寶身。智慧時分。五種身。法護持，漢語擬音：阿 瓦智拉 達瑪 拉特納 卡亞。嗡 加納 卡拉 瓦給。庫拉 卡亞 班查。吽 達瑪 撲拉 薩拉克沙圖 加達杜 阿） 這時,世尊大金剛持入于大悲生起三身的等持。 然後秘密主又問:"嗡嗡世尊金剛持,輪迴如此顯現,那麼作為對治,從清凈大法身中,二身如何顯現?" 導師回答:"金剛持請聽,悲心二身的顯現是:如虛空般的法性中,如水晶般的覺性明顯,如陽光般的大悲生起。如病人般的六道眾生,如黑暗般的無明和五毒三毒等病得以消除。" 秘密主又問:"嗡嗡世尊怙主無量光金剛,從法身基礎大顯現中,果位報身如何圓滿?"

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ཐུགས་རྗེ་སྐུ་གཉིས་སྣང་བ་ཡང།། གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཤར་བར་ཟད།། རང་ལས་ཤེས་རབ་སྐུ་ལྔར་སྣང། ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་ཆེན་པོ་ལ།། མཚན་མ་གཞན་སྣང་རྣམ་རྟོག མེད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་མངའ་པས།། ཤེས་རབ་སྐུ་ལྔ་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རིག་པ་གཅིག་གི་ངོ་བོ ལ།། ཐམས་ཅད་འཆར་ཞིང་སྣང་བའི་ཕྱིར།། ཀུན་སྣང་ཆེན་པོ་ཞེས་ཀྱང་བྱ།། རང་གི་ཡོན་ཏན་མ་འགགས་པས།། རིམ་འབྱུང་ཆེན་པོ་ཞེས་ཀྱང་བྱ།། ཐུགས་རྗེའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་འོད་དཔག་མེད།། ཤེས བྱར་ཐོགས་པ་མེད་པས་དོན་གྲུབ་ཡིན།། དེ་ཉིད་འགྱུར་བ་མེད་པས་མི་བསྐྱོད་པ།། སྟོང་པ་རིག་པ་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པ་མེད།། ཤེས་རབ་སྐུ་ལྔའི་ངོ་བོ་ཡིན།། དབྱེ་བ་ཡོན་ཏན་སྒོ་ནས ཕྱེ།། ངེས་ཚིག་ཤེས་རབ་ལ་དེ་ལྟར་མཁྱེན་པ་མ་འགགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྐུའོ།། ཡང་ན་རང་ལ་ཤེས་པ་མ་འགགས་པས་གདུལ་བྱ་ལ་སྐུར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ན་ཡང་དེ་སྐད་ཅེས་བཏགས་སོ།། ཡང་གསང་བའི་བདག པོས་ཞུས་པ།རང་ལ་སྐུ་མི་སྣང་བའི་གཏན་ཚིགས་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག་རང་གི་རིག་པ་དངོས་མེད་ཡེ་དག་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེའི་དོན་རྒྱས་པར་ བསྟན་པ་ནི།། གཞན་སྣང་མེད་པས་རང་བཞིན་གཞྀ། སྐུ་གསུམ་མཚན་མ་མེད་པས་རིག་པ་དངོས་མེད་ཡིན།། སྤྱན་གཉིས་དག་ནས་ཡེ་ཤེས་སྤྱན་མངའ་བ།། ཡེ་ནས་རིག་པ་ཟང་ཐལ་ཡིན། དེའི་གོང་ན་གཞན་མེད ཆེན་པོར་བཤད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། ཆོས་སྐུ་ལས་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་འབྱུང་བར་བསྟན་པ་དང། ཆོས་སྐུ་ཉིད་ལ་རིག་པ་སྐུ་གཉིས་མེད་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་གཉིས པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། གདུལ་བྱ་ཞེས་ནི་གང་ལ་བགྱི།། སྐུ་རུ་སྣང་ཚུལ་ཇི་ལྟར་སྣང།། ཞེས་ཞུས་སོ།

導師回答:"悲心二身的顯現,只是對所化眾生而顯現。自身則顯現為五智慧身。在大智慧自顯中,無有他相分別。" 秘密主又問:"嗡具大悲心的導師,請開示五智慧身。" 導師回答:"在一覺性的本質中,一切顯現和出現,因此也稱為大遍照。自身功德無礙,故也稱為大次第生。具悲心力故為無量光。于所知無礙故為成就。其本性不變故為不動。空性覺性不二智慧無礙。這是五智慧身的本質。從功德方面分類。定義是:于智慧如是了知無礙故為智慧身。或者因自身知覺無礙而對所化眾生顯現為身,故如是命名。" 秘密主又問:"自身不現為身的理由是什麼?" "嗡秘密主請善加領會,自身覺性無實有,本來清凈,大通透。其廣義是:無他相故為自性基。無三身相故覺性無實有。二眼清凈故具智慧眼。本來覺性通透。此上無他故稱為大。" 這是《大光明點》中講述法身中生起二色身,以及法身自身無二覺性身的第二十二章。 然後秘密主又問:"嗡嗡世尊金剛持,所謂所化眾生指何者?如何顯現為身?"

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། གསང བའི་བདག་པོ་ལེགས་ཟུང་ཞིག།རྣམ་དག་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ས།། ཆོས་ཉིད་ཆོས་སྐུ་དབྱེར་མེད་ཀློང།། ཡེ་ཤེས་རང་གདངས་བུམ་པ་ལྔ།། མ་འགགས་གསལ་བའི་མྱུ་གུར་སྣང།། ཆོས་ཉིད་དག་པའི་སྣང་ཆ་ ལྔར།། མཐིང་ག་དཀར་སེར་དམར་དང་ལྗང།། མ་འདྲེས་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས།། དེ་ལྔའི་ནང་ནས་སྐུ་ལྔ་གྲུབ།། ཕྱོགས་བཞི་དབུས་དང་ལྔར་གནས་ཏེ།། དབུས་ནི་ཀུན་སྣང་ཡེ་ཤེས་ལ།། བཞི་པོ་རྣམ་སྣང ཀུན་ཏུ་ཞལ།། མི་བསྐྱོད་ཆེན་པོ་རིན་འབྱུང་ཆེན་པོ་དང།། དཔག་མེད་ཆེན་པོ་དོན་གྲུབ་ཆེན་པོར་སྣང།། ཕྱག་མཚན་རང་བཞིན་ཐུགས་ལ་གནས། ཁ་དོག་ལྔ་ཡི་བདག་ཉིད་འཛིན།། གདན་གསུམ་ངང་ལ་ཡོངས་སུ རྫོགས།། གདུལ་བྱ་རིགས་བཞི་སངས་རྒྱས་ཏེ།། དག་ཅིང་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ལ།། བྱད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་བ་ལྟར།། མཚན་རྫོགས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་གྱི།། ཆོས་ཉིད་དག་པའི་སྣང་བ་ལ།། མི་བསྐྱོད་རིན་ཆེན་འབྱུང ལྡན་དང།། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་དོན་གྲུབ་ཤར།། གདན་གསུམ་ངང་ལ་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས།། རང་རང་ཕྱག་མཚན་ཐུགས་ལ་གབ།། དབྱེར་མེད་རྡོ་རྗེ་སྐྱིལ་ཀྲུང་བཞུགས།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་སྦུབས་ན་གསལ།། རང་རང སོ་སོའི་ཆོས་ཉིད་ཆེན་པོ་ལ།། ལྔ་པོ་སོ་སོའི་སྦུབས་ན་གནས།། རེ་རེ་ལ་ཡང་བཞི་བཞིས་བསྐོར།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་རྫོགས་རྩལ་གྱི་མཚན་ཉིད་འཛིན།། གཉིས་མེད་ཡུམ་ལྔ་ལུས་དང་གྲིབ་མ་བཞིན།། ཐབས་དང་ཤེས རབ་གཉིས་མེད་ཞལ་སྦྱོར་གནས།། རྣམ་སྣང་ཞལ་གཟིགས་དགོངས་པ་མཁྱེན།། རྣམ་སྣང་རང་ལས་གཞན་སྣང་མེད།། རང་བྱུང་རང་ཤར་རང་སྣང་རང་གིས་མཁྱེན།། རང་གསལ་རྩེ་གཅིག་འབྱེད་པ མེད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས།། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྐུ་གདུལ་བྱ་ལ་སྐུ་ཕྱག་རྒྱར་གསལ་ལུགས་དང། གདུལ་བྱའི་སྐུ་རྫོགས་ཤིང་མཁྱེན་པར་འཆར་ཚུལ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། གནས་དང་གདན་རྣམས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་པས།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཉོན ཅིག།གནས་མེད་གནས་ཆེན་ཆོས་དབྱིངས་རྣམ་དག་ན།། མ་བྲིས་དཀྱིལ་འཁོར་འོད་དུ་གསལ།། ཡང་དག་གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོག།། བཞུགས་གནས་ཆེན་པོར་དེ་བཤད་དོ།

導師回答:"秘密主請善加領會。清凈莊嚴之地,法性法身無別界,智慧自光五寶瓶,無礙明顯如新芽。法性清凈五種相:藍白黃紅綠,不混明顯圓滿智。其中五身得成就,安住四方及中央。中央為遍照智,四方為毗盧遮那面。大不動、大寶生、大無量、大成就顯現。手印自性安於心,具五種顏色本性,三座中圓滿。 所化四種眾產生佛,如清凈明鏡中顯現面容,圓滿相好大金剛持的法性清凈顯現中,不動、寶生、無量光、成就顯現。三座中自然圓滿,各自手印隱於心,無別金剛跏趺坐,五智慧中明顯。各自大法性中,五者各自安住,每一尊又有四尊圍繞。具五圓滿智慧力的特徵。無二五佛母如身影,方便智慧無二雙運。毗盧遮那面視觀察。毗盧遮那自身無他相,自生自顯自見自知,自明專注無分別。" 這是《大光明點》中講述智慧身對所化眾生顯現為身印相,以及所化眾生身圓滿並了知的方式的第二十三章。 然後秘密主又問:"嗡嗡世尊金剛持,請開示處所和座位。" 導師回答:"金剛持請聽,無處大處清凈法界中,未繪曼荼羅光明顯現。最勝真實秘密曼荼羅,稱為大安住處。"

། དེར་བཞུགས་གདན་གྱི་ཁྱད་ པར་ནི།། རྟགས་དང་ཁྱད་པར་ཆོས་ཀྱི་གདན།། རྟགས་ལ་རྣམ་པ་ལྔར་བཤད་དེ།། སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་རྟགས།། རྩལ་གསུམ་རྫོགས་པས་སེང་གེའི་གདན།། སྐུ་གསུམ་ཆོས་ཉིད་ངང་ན་གནས།། མི འགྱུར་གླང་ཆེན་གདན་དུ་བཏིང།། དངོས་མེད་བརྡ་ཡི་ཆོས་ཉིད་ངང་ལ་བཞུགས།། སྐུ་གཉིས་ཐུགས་རྗེས་བསྐྱོད་པའི་རྟགས།། བསྐྱོད་པའི་ཤུགས་འཆང་རྟ་མཆོག་གདན།། མཚོན་པའི་བརྡར་བྱེད་ཐུགས རྗེའི་ཤུགས་ཀྱིས་བསྐྱོད།། ཐུགས་རྗེས་འགྲོ་ལ་འཚམས་པའི་དོན་བྱེད་པས།། མཛེས་པའི་རྨ་བྱ་གདན་དུ་བཏིང།། དེས་མཚོན་དཔེ་ཡིས་མཐུན་པར་སྣང།། རྫུ་འཕྲུལ་སྟོབས་ཀྱིས་ཕྲིན་ལས་ཐོགས་མེད་མཛད།། དེ ཡི་རྟགས་སུ་མཁའ་ལྡིང་ཐོགས་མེད་གདན།། དེ་རང་མ་ཡིན་ཆེས་མཐུན་མཚོན་པའི་དཔེ།། དངོས་སུ་ཐུགས་རྗེ་རྫུ་འཕྲུལ་སྟོབས་དང་ལྡན།། ཐབས་མ་འགགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང།། ཤེས་རབ་འགྱུར་བ་མེད་པའི ཆོས་ཉིད་གཉིས།། གཉིས་མེད་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་གསལ།། དེ་རྟགས་ཉི་ཟླ་རྣམ་གཉིས་གདན།། བརྗོད་ཚིག་སྒྲ་སྟེ་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་དངོས།། རང་རིག་ཁོང་ནས་ཡེ་ཤར་དྲི་མས་གོས་པ་མེད།། དེ་མཚོན་པདྨའི་གདན་དེ དངོས་མེད་དོན་ལ་སྦྱོར།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས།། བཞུགས་པའི་གནས་དང་གདན་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། གདན་གྱི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་དཔེ་རྣམས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་འགྱུར་མེད་ཡིན།། བསྡུས་པ་དེ་ལས་མེད་མོད ཀྱི།། དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་མཚོན་ན་ཡང།། རྟགས་ཀྱི་གདན་ལ་རྣམ་པ་ལྔ།། ཁྱད་པར་གདན་ལ་རྣམ་པ་གཉིས།། ཆོས་ཉིད་གདན་ཡང་དེ་དང་མཚུངས།། རང་རང་དོན་གྱི་ངོ་ལ་སྦྱར།། ངེས་ཚིག་དེ་ལ་བཞུགས་ཕྱིར གདན་ཞེས་བྱ།། དབྱེ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ།། རྟགས་དང་ཁྱད་པར་ཆཽས་དང་གསུམ།། དེ་ལ་དབྱེ་བ་གོང་མ་བཞིན། དཔེ་ནི་རྒྱལ་པོ་གདན་ལ་བཞུགས་པ་བཞིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན གསལ་ཆེན་པོ་ལས།གདན་གྱི་དོན་བཤད་པ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། གདན་ལ་རྫོགས་པའི་གཙོ་བོ་ ལས།། འཁོར་གྱི་སྣང་བ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཚོམ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཇི་ལྟར་ལགས།། རྗེས་འཇུག་འཁོར་ལ་བཤད་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།

導師回答:"其中安住座位的特點是:標誌和特殊法座。標誌分為五種:三身不離之標誌,三力圓滿故為獅子座;三身安住法性中,不變故為大象座;無實相符號法性中安住,二身悲心所動之標誌,具動力故為上等馬座;表示悲心力所動,悲心隨眾生而行事,故以美麗孔雀為座;以此譬喻相應顯現。神通力無礙行事,以金翅鳥無礙為座標誌;非其本身而是極相應的譬喻。實際具悲心神通力,無礙方便智慧和不變法性智慧,無二身與智慧明顯。其標誌為日月二座。言語聲音即覺性智慧本身,自覺內在本來顯現無染。以此表示蓮花座,配合無實義。" 這是《大光明點》中講述安住處和座位的第二十四章。 然後秘密主又問:"嗡嗡世尊金剛持,請開示座位的本質、定義、分類和譬喻。" 導師回答:"本質是不變法性。雖無超出此外,但從分類角度說明:標誌座有五種,特殊座有兩種,法性座也與此相同。各自配合其義。定義是因安住其上故稱為座。分類有三種:標誌、特殊和法。其分類如前所述。譬如國王安坐寶座。" 這是《大光明點》中講述座位之義的第二十五章。 然後秘密主又問:"嗡嗡世尊金剛持,圓滿主尊安坐座位,眷屬如何顯現?如何安排壇城?請為隨學眷屬開示。"

། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཉོན ཅིག།བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་མི་བསྐྱོད་ལས།། ས་སྙིང་བྱམས་པ་གཡས་དང་གཡོན།། ཐུགས་རྗེ་ཐབས་ཀྱི་སྐུ་རུ་ཤར།། ཡུམ་ཆེན་སངས་རྒྱས་སྤྱན་དག་ལས།། ལཱ་སྱེ་པཥྤེ་གཡས་དང་གཡོན།། ཐབས་དང་ཐབས་ཀྱི་ཆ་ འཛིན་དང།། ཤེས་རབ་ཤེས་རབ་ཆ་འཛིན་པས།། རེ་རེ་ལ་ཡང་གཉིས་གཉིས་སྣང།། ཚོམ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་ཏུ་གསལ།། དེ་བཞིན་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ལས།། ཀུན་བཟང་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ གཉིས།། གཡས་དང་གཡོན་དུ་ཤར་ཞིང་གསལ།། མཱ་མ་ཀི་ལས་གཡས་གཡོན་དུ།། མ་ལྱེ་དྷུཔྤེ་གཉིས་སུ་གསལ།། ཚོམ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་གཅིག། བཅོམ་ལྡན་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ལས།། སྤྱན་རས གཟིགས་དང་འཇམ་དཔལ་གཉིས།། མ་འགགས་གཡས་དང་གཡོན་དུ་གསལ།། ཡུམ་ཆེན་ན་བཟའ་དཀར་མོ་ལས།། གཱི་ཏི་མ་དང་ཨཱ་ལོ་ཀེ།། གཡས་དང་གཡོན་དུ་རེ་རེ་གནས།། ཚོམ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ གཅིག།བཅོམ་ལྡན་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་ལས།། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་སྒྲིབ་པ་སེལ།། གཡས་དང་གཡོན་ན་རྣམ་པར་གསལ།། ཡུམ་ཆེན་དམ་ཚིག་སྒྲོལ་མ་ལས།། ནིརྟི་གནྡྷེ་གཡས་དང་གཡོན།། ཚོམ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ གཅིག།ཡབ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ།། ཡུམ་རྣམས་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་ཡིན།། དེ་ཡིས་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་གསལ།། དེ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་མཐའ་ལས་རབ་འདས་ཤིང།། རྟག་ཆད་མཐའ་བཞི་རྣམ་པར་ དག་པས་ན།། སྒོ་བ་ཡབ་ཡུམ་རྣམ་པ་བརྒྱད།། ཡོན་ཏན་རྩལ་རྫོགས་བཞི་བཅུ་གཉིས།། མཚན་དང་དཔེ་བྱད་མ་ལུས་སྐུ་ལ་རྫོགས།། ཐུགས་རྗེས་མཛད་སྤྱོད་རྒྱན་དང་རོལ་པར་ཤར།། རྣམ་རྟོག་མི་མངའ་ཅི་ཡང་ས ལེར་མཁྱེན།། ཡེ་ཤེས་ལུས་ཅན་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་མངའ་བ།། མངོན་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན།། མ་འགགས་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་གསང།། མི་འགྱུར་བ་ཡི་ཡི་གེ་དྲུག། ཐུགས་རྗེ་སྤྲུལ་སྐུ འབྱིན་པའི་གཞི་མ་འགགས།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། ལོངས་སྐུའི་འཁོར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པའོ།

世尊回答:"金剛持請聽。從世尊不動金剛中,地藏和彌勒現於右左,顯現為大悲方便身。從佛母大佛眼中,拉西普帕現於右左。方便與方便分持,智慧與智慧分持,每一尊又現二尊。明顯為一聚集壇城。同樣,從寶生中,普賢與虛空藏二尊,明顯現於右左。從瑪瑪吉右左,明顯瑪列杜派二尊。為一大聚集壇城。從世尊無量光中,觀音與文殊二尊,無礙明顯于右左。從佛母白衣母中,吉蒂瑪與阿洛克,各居右左。為一大聚集壇城。從世尊不空成就中,金剛手與除障明顯于右左。從佛母誓句度母中,尼日提與甘地居右左。為一大聚集壇城。 諸父皆為普賢,諸母皆為普賢母。由此明顯普賢父母。彼等超越四顛倒邊,清凈四邊常斷,故有八門父母。功德力圓滿四十二。相好無餘圓滿於身。大悲事業莊嚴遊戲顯現。無分別而明瞭一切。具智慧身與法眼,現證圓滿佛陀遍知一切。無礙自生秘密智慧,不變六字。大悲化身發出之基無礙。" 這是《大光明點》中講述報身眷屬的第二十六章。

།།། དེ་ནས་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། དེས་མཚོན་ཚིག་རྣམས ངས་བཤད་ལེགས་པར་ཟུང།། རྒྱུད་དང་ལུང་ནས་ངས་བཤད་པའི།། ལོངས་སྐུ་ཞེས་སུ་བྱུང་ན་དེ་སྐད་བཤད།། དཀྱིལ་འཁོར་ཞེས་སུ་འབྱུང་བ་དང།། གཙོ་འཁོར་ཞེས་སུ་འབྱུང་བ་དང།། ལྔ་ལྡན རྫོགས་ལྡན་ཞེས་པ་དང།། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་པ་དང།། རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་དང།། སེམས་དཔའ་སེམས་མ་ཞེས་པ་དང།། འོད་གསལ་རང་སྣང་ཞེས་པ་དང།། མཚན་རྫོགས་རྡོ་རྗེ་འཆང་གིས ཞེས་པ་དང།། ཚིག་མཚོན་མང་ཡང་མདོར་བསྡུས་བསྟན་པ་ཡིན།། སྐུ་ལ་མཚན་དཔེས་རབ་བརྒྱན་པས།། མཚན་རྫོགས་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཞེས་སོ།། འབོད་སྐད་ཐབས་གསུམ་དོན་གྱི་ཁོག་སྡེབས་ལ།། ལོགས་སྐུའི་སྣང བ་དེ་བཞིན་བཤད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས།། ལོངས་སྐུའི་མཚོན་ཚིག་མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ཡེ་ཤེས་སྐུ་སྟེ་རང་བྱུང་བ།། སངས་རྒྱས་སྐུ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན།། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན་འཆང་བ།། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སྐུ་ཡི་རྒྱལ།། བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་འོད གསལ་བའི།། སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་ལགས།། རང་རང་དོན་ལ་ཇི་ལྟར་སྦྱར།། ཞེས་ཞུས་སོ།

然後導師回答說:"由此表示的詞語我已善說,請好好記住。在經續和教法中我所說的,若出現'報身'一詞即如是說。若出現'壇城'一詞,若出現'主尊眷屬'一詞,若出現'具五'、'具足'一詞,若出現'如來'一詞,若出現'五部佛'一詞,若出現'菩薩'、'菩薩母'一詞,若出現'光明自現'一詞,若出現'具相金剛持'一詞,雖有眾多表示詞語,但此處簡要說明。身以相好莊嚴,故稱'具相金剛持'。呼喚聲、三方便、義理相合,報身顯現如是解說。" 這是《大光明點》中簡要講述報身表示詞的第二十七章。 然後秘密主又問:"嗡嗡世尊金剛持,智慧身即自生,具有佛五身本質,具有三十二相,受用圓滿身之王,四十二光明,其總的特徵如何?如何各自配合其義?"

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཉོན་ཅིག། སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི།། མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ ཤེས་ལྔ།། བྱེད་པ་མེད་པར་རང་བྱུང་བས།། ལོངས་སྐུ་ཡེ་ཤེས་འོད་ཀྱི་སྐུ།། གྲུབ་ཚུལ་མཚོན་ཚིག་བསྡུས་པ་ཡིན།། སངས་རྒྱས་སྐུ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཅན།། མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གཙོ་བོས་བསྡུས།། རྣམ་སྣང་ལ སོགས་རིགས་ལྔའི་སྐུ།། མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་བཞིན།། སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་སྐུ།། ཐུན་མོང་མཚན་དང་ལྡན་པ་ནི།། སྐུ་རེ་ལ་ཡང་ཡོངས་རྫོགས་པས།། ཐུན་མོང་སྤྱི་ཡི་མཚན་དཔེར བསྟན།། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སྐུ་ཡི་རྒྱལ། སྐུ་ཡི་རྔམས་དང་གཟི་བརྗིད་ཀྱིས།། སྤྲུལ་སྐུའི་མཚན་མ་ཟིལ་གནོན་པ།། ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་མདོར་བསྡུས་ཡིན།། བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་འོད་གསལ་བ།། རང་རང་ལྷ་ཡི་དོན བཤད་ན།། སྐུ་གཅིག་སྐུ་ལྔར་གསལ་བ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཡིན།། དེ་ལས་འགྱུར་བ་མེད་པས་མི་བསྐྱོད་པ།། ཡོན་ཏན་ཕྱོགས་མེད་འབྱུང་བས་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ཡིན།། དྲི་མས་མ་གོས་ཐུགས་རྗེའི་རྩལ་སྣང བས།། འོད་དཔག་མེད་དེ་པདྨའི་སྐུ།། གང་ལ་ཐོགས་མེད་བདག་གཞན་དོན་གྲུབ་པས།། ཕྲིན་ལས་མཐར་ཕྱིན་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་སྐུ།། ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང།། ཤེས་རབ་རྣམ་གཉིས་རྣམ་གཅོད ཡོངས་གཅོད་པས།། ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བརྒྱད་གསལ།། སྐུ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་མི་འགྱུར་མི་ཕྱེད་པས།། ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔར་གནས།། ངོ་བོ་མི་འགྱུར་རང་བཞིན་མི་འགག པའོ།

導師回答道:"金剛持請聽。總的特徵說明如下:具有五種持相智慧,無作而自生,故報身為智慧光明身。這是成就方式的簡要表述。具有佛五身本質,以主要相數概括。如來等五部身,如鏡中影像,顯現而無自性之身。具有共同相好,每一身都圓滿,故示為共同總的相好。受用圓滿身之王,以身量和威嚴,壓倒化身相,這是簡要說明其殊勝功德。 四十二光明,若解釋各自本尊之義:一身明顯為五身是毗盧遮那。由此無變故為不動。功德無偏出生故為寶生。不為垢染而顯大悲力故,無量光即蓮花身。於一切無礙成就自他利益故,事業圓滿是不空成就身。大功德普遍增長,二種智慧遍斷遍攝,心性明顯為八輻輪。具足五身五智慧不變不分,心性安住為五股金剛。本質不變,自性不滅。"

། ཐུགས་རྗེའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བས་ན།། ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་གསལ།། རང་གི་ངོ་བོ་དྲི་མེད་རྣམ་དག་པས།། ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་པདྨ་འདབ་བརྒྱད གསལ།། ཐུགས་ཀྱི་དགོངས་པས་མཐའ་བཞི་ལས་འདས་ཤིང།། ཚད་མེད་ཡེ་ཤེས་ཕྲིན་ལས་རྣམ་པ་བཞིས།། འགྲོ་དོན་མ་ལུས་རྫོགས་མཛད་པས།། ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་གསལ།། ཡུམ་ནི་ཡེ་ཤེས སྣང་བ་སྟེ།། སྐུ་མདོག་ཕྱག་མཚན་ཡབ་དང་མཐུན།། གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་འོད་དུ་གསལ།། མ་བཅོས་རང་བཞིན་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པའི་དབྱིངས།། ཡུམ་གྱུར་ཀུན་ཏུ་བཟང་མོའི་དོན་དང་སྦྱོར།། རང་བཞིན་མི་འགྱུར་ངོ བོ་འགག་པ་མེད།། ཡུམ་གྱི་རང་བཞིན་སངས་རྒྱས་སྤྱན་གྱི་དོན་དང་སྦྱོར།། ཡོན་ཏན་དོན་བསྡུས་རང་བཞིན་མཉམ་པར་སྦྱོར།། ཡུམ་འགྱུར་མཱ་མ་ཀཱི་ཡི་དོན་དང་སྦྱོར།། ཡོན་ཏན་སྨིན་བྱེད་རང་བཞིན་ཀུན་ལ་དྲོ་བས འོད་ཀྱི་མདངས་ལྡན་མ།དྲི་མས་མ་གོས་མོས་པ་སོ་སོར་སྦྱོར།། ཡུམ་གྱི་རང་བཞིན་གོས་དཀར་མོ་ཡི་དོན་དང་སྦྱོར།། རང་བཞིན་བསྐྱོད་པར་བྱེད་ཅིང་མི་ལྡོག་གནས་སུ་སྒྲོལ།། མི་འདའ་འགྱུར་མེད་ངང་དུ་གནས་ པས་ན།། དམ་ཚིག་སྒྲོལ་མ་ཞེས་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱོར།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས།། སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་དང།། རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་དོན་ལ་སྦྱར་བ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། འཁོར་རྣམས་དོན་ལ་ཇི་ལྟར་སྦྱར།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཉོན ཅིག།འཁོར་གྱི་རྣམ་གྲངས་མང་མོད་ཀྱང།། ཡབ་ཀྱི་ཆ་འཛིན་ཡབ་ལ་སྦྱར།། ཡུམ་གྱི་ཆ་འཛིན་ཡུམ་ལ་སྦྱར།། ཡབ་ཡུམ་གོང་དུ་སྦྱར་བ་བཞིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་ བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། འཁོར་རྣམས་དོན་དང་སྦྱར་བ་གསུངས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། མི་བསྐྱོད་ཆེན་པོའི་ཞལ་གཟིགས་པས།། མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་དོན་རིག་པའི།། ས་ཡི་སྙིང་པོ་དོན་གྱི མཚན།། གསལ་བའི་རྟེན་གྱུར་མ་སྐྱེས་བྱམས་པའི་དོན།། གཟིགས་པ་མ་འགགས་གསལ་བའོ།

導師回答道:"由於大悲功德一切生起,心性明顯為如意寶珠。自性無垢清凈,心性明顯為八瓣蓮花。心意超越四邊,以四無量智慧事業,圓滿利益一切眾生,故心性明顯為十字金剛杵。 佛母是智慧顯現,身色手印與佛父相同。明顯為不二智慧光明。遍及一切的無造自性界,與佛母普賢王母之義相應。自性不變,本質不滅,與佛母佛眼之義相應。功德義攝,自性平等相應,與佛母摩摩基之義相應。功德成熟,自性於一切溫暖故具光明光澤,無垢染而各別相應,與佛母白衣母之義相應。自性使之動搖而度至不退轉處,安住于不離不變之中,故與誓句度母之義相應。" 這是《大光明點》中講述總的特徵及五部佛父佛母之義相應的第二十八章。 然後秘密主又問:"嗡嗡世尊金剛持,眷屬如何與義相應?" 導師回答道:"嗡金剛持請聽。雖眷屬種類眾多,但持佛父分者配佛父,持佛母分者配佛母,如前所說佛父佛母一樣。" 秘密主又問:"嗡嗡世尊金剛持,請說眷屬與義相應。" 導師回答道:"由見大不動佛面,了知鏡智之義,地藏菩薩是義名。成為明顯依處,無生慈之義,見而不滅明顯。"

། དེ་གཉིས་དུས་མཚུངས་གསལ་བས་ལཱ་སྱེ་པུཥྦེའི་མཚན།། རིན་འབྱུང་ཆེན་པོའི་ཞལ་གཟིགས་པས།། མཉམ་པ་ཉིད ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རིག་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང།། གསལ་བའི་རྟེན་གྱུར་མ་སྐྱེས་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་དོན།། དོན་གྱི་དྲི་བསལ་མཱ་ལེ་དྷཱུ་པེའི་དོན།། འོད་དཔག་མེད་པའི་ཞལ་གཟིགས་པས།། སོ་སོར་ཀུན་རྟོགས་ཡེ་ཤེས་དོན་རིག པ།། སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་དོན་དང་སྦྱར།། གསལ་བའི་རྟེན་གྱུར་མ་སྐྱེས་འཇམ་དཔལ་དོན།། སྐྱེ་བའི་ཡུམ་གྱུར་གཱི་ཏི་མ།། ཡེ་ཤེས་དོན་རྣམས་སོ་སོར་བསྟན།། ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་དུ་མར་མེ་གསལ།། དོན་གྲུབ་ཆེན པོའི་ཞལ་གཟིགས་པས།། བྱ་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་དོན་རིག་པས།། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་དོན་གྱི་མཚན།། གསལ་བའི་རྟེན་གྱུར་མ་སྐྱེས་སྒྲིབ་པ་རྣམ་སེལ་དོན།། སྐྱེ་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་དུས་ངེས་ནིརྟཱི་གནྡྷེ་མ།། བརྗོད་བྱ མང་ཡང་མདོར་བསྡུས་སོ།། གཉིས་མེད་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་རིག་པ་ཀུན་བཟང་ཡབ་ཡུམ་དོན།། མཐའ་བཞི་ལས་གྲོལ་བདུད་བཞི་ངང་གིས་བཅོམ།། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་གྲོལ་བའི་སྒོ་བ་བཞི། ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད བཞི་ཡིས་དོན་མཛད་སྒོ་མ་བཞི།སྐུ་ལྔ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང་དྲུག། མ་འགགས་ཐུབ་པ་དྲུག་གི་དོན་དང་སྦྱོར།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས།། ལོངས་སྐུའི་འཁོར་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་སྦྱོར་བར་ བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་རྩ་དགུ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ལོངས་སྐུ་ཤར་ལུགས་དེ་ལྟར་ན།། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡི་ཞིང་ཁམས་འདིར།། སྟོན་པ་བྱོན ལུགས་ཇི་ལྟར་ལགས།། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཤར།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཉོན་ཅིག། ཆོས་སྐུའི་འོད་གྱུར་ལོངས་སྐུ་བཞི་བཅུ་གཉིས།། དེ་ཡི་གསུང་ལས་རོལ་པ་ང སོགས་སྤྲུལ་སྐུ་རྣམས།། གདུལ་བྱ་དྲུག་ལ་སོ་སོར་འཚམ་པར་བཤད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། སྟོན་པ་བྱོན་གཞི་དེ་ལྟར་ན།། སྐུ་ཡི་འཁྲུངས་རྟེན་གང་གིས་བགྱིས།། རྟོགས་པའི ཡེ་ཤེས་ཇི་ལྟར་སྐྱེས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ཕ་དང་མ་ལ་མ་བརྟེན་པར།། བུང་བ་མེ་ཏོག་འཇིབ་པ་ལྟར།། ཨུ་དུམ་ཝ་རའི་མེ་ཏོག་ལ།། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡས་ཞུགས་རྫུས་ནས་སྐྱེས།། ཞེས གསུངས་སོ།

導師回答道:"這兩者同時明顯,故名妙舞供養。由見大寶生佛面,了知平等性智,普賢王如來是義。成為明顯依處,無生虛空藏之義。義中除垢為妙鬘供養之義。 由見無量光佛面,了知妙觀察智之義,與觀世音菩薩相應。成為明顯依處,無生文殊菩薩之義。成為生起之母,妙音天女。各別顯示智慧諸義。如何生起如燈明顯。 由見大不空成就佛面,了知成所作智之義,金剛手是義名。成為明顯依處,無生除一切障之義。生所生能生時定為妙香供養天女。 雖所說眾多,今略述之。不二界與智慧了知是普賢父母之義。解脫四邊,自然降伏四魔。解脫四顛倒的四護門,以四無量智慧作義的四護門女。五身加法身共六,與六不滅能仁相應。" 這是《大光明點》中講述報身眷屬與義之本性相應的第二十九章。 然後秘密主又問:"嗡嗡世尊金剛持,若報身如是顯現,在此化身剎土中,導師如何降臨?化身如何顯現?" 導師回答道:"嗡嗡金剛持請聽。法身光成四十二報身,由其語音幻化我等化身,對六種所化各別適宜而說。" 秘密主又問:"導師降臨基礎如此,則身之出生依何而成?證悟智慧如何生起?" 導師回答道:"不依父母,如蜂吸花,于無花果花,智慧從上入而化生。"

། ཡང་བཀའ་སྩལ་པ། ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཉོན་ཅིག། ངས་ལེན་མ་མྱོང་བའི་ལུས་བླངས་པས། མཐོང་མ་མྱོང་བའི་ཡུལ་གཉིས་མཐོང། ཤེས་མ་མྱོང་བའི་གཏམ་ཤེས། བརྗོད་མ་མྱོང་བའི་ཚིག་བརྗོད། དེ ཚེ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེས།ཞེས་གསུངས་སོ།། ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཇི་ལྟར་སྐྱེས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ང་ཉིད་ཆོས་སྐུ་རྣམ་དག་པས།། ཐམས་ཅད་ མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར།། ལོངས་སྐུ་མ་བསྐྱེད་ལྷུན་རྫོགས་པས།། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་ཤར།། ང་རང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་པས།། ཆོས་རྣམས་རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤར།། ང་ཡི་གཞི་ལ་དབང་བཞི་རྫོགས།། ཆུ བོ་ཆེན་པོ་བཞི་རུ་བཅས།། དེ་ཚེ་རང་དབང་རང་གིས་ཐོབ། ཐུགས་རྗེའི་སྒོ་ལྔ་མ་འགགས་པས།། གདུལ་བྱའི་ཞིང་དག་ཐུགས་རྗེས་ཟིན།། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་རང་བྱུང་བས།། ཤེས་རབ་འབྱུང་བའི་གཞི་མ འགགས།། ལྕེ་ཡི་རྣམ་ཤེས་སྤྲུལ་པའི་སྐུས།། ཚིག་རྣམས་རང་རང་དོན་ལ་སྦྱོར།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་ཚུལ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་སུམ་ཅུ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་དག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། སྐུ་གསུམ་དོན་རྣམས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཉོན་ཅིག། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི ངོ་བོ་ནི་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའོ།། ལོངས་སྐུའི་ངོ་བོ་ནི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་གསལ་ལ་མི་རྟོག་པའོ།། སྤྲུལ་སྐུའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཐུགས་རྗེ་མ་འགགས་པའོ།། ཆོས་སྐུའི་ངེས ཚིག་ནི་ཁྱབ་པ་དང་རྟེན་བྱེད་པའོ།། ལོངས་སྐུའི་ངེས་ཚིག་ནི་ཞིང་དག་པ་དང། འཁོར་སྨིན་པ་ལོངས་སྤྱོད་པའོ།། སྤྲུལ་སྐུའི་ངེས་ཚིག་ནི། མ་འགགས་པའི་ཐུགས་རྗེ་སྣ་ཚོགས་པ་སྤྲུལ་པའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་སྐུའོ།། མཐུན པར་སྣང་བའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ།། མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ།། དབྱེ་ན་ཆོས་སྐུ་ལ་གསུམ་སྟེ། རིག་པ་ངོས་བཟུང་དང་བྲལ་ཞིང་མི་འགྱུར་བས། ཆོས་སྐུའི་ཆོས་སྐུའོ།། རིག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྐུ་ལྔ་མཁྱེན་པ་མ འགགས་པ།ཆོས་སྐུའི་ལོངས་སྐུ། གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་བའི་སྐུ་ལྔ་ནི། ཆོས་སྐུའི་སྤྲུལ་སྐུའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་ནི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། གཞི་ལ་གནས་པའི་སྐུ་གསུམ་ཞེས་ཀྱང་ བྱའོ།། འབྲས་བུ་གཞི་ལ་གྲུབ་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ།

導師又說道："嗡金剛持請聽。我取未曾取過的身,見未曾見過的二境,知未曾知過的言談,說未曾說過的言語。此時生起證悟智慧。" 秘密主又問："證悟智慧如何生起？" 導師回答道："我即清凈法身,故一切遍智智慧顯現。報身未生自然圓滿,故現為一切種智。我是化身,故諸法顯現為大自生。我的基礎圓滿四灌頂,具足四大河流。此時獲得自在。大悲五門無礙,故以大悲攝持所化剎土。意識自生,故智慧生起之基不滅。舌識化身,故言語各自與義相應。" 這是《大光明點》中講述化身降臨世間方式的第三十章。 然後秘密主又問："嗡嗡世尊金剛持,請說三身之義。" 導師回答道："金剛持請聽。法身本質是無偏袒的智慧與不二。報身本質是持相智慧明而無分別。化身本質是無礙大悲。法身的定義是遍及與作為依止。報身的定義是凈土與成熟眷屬受用。化身的定義是,因無礙大悲幻化種種故為化身,因隨順顯現故為化身,因不定故為化身。 分類則法身有三:覺性離能所執取且不變,為法身之法身。覺性為智慧五身,遍知無礙,為法身之報身。對所化顯現的五身,為法身之化身。善男子,這也稱為本質、自性、大悲三者。也稱為安住基礎的三身。也稱為果位在基礎中成就。"

། སྐུ་གསུམ་ཇ་ལོག་ཆེན་པོ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། འབྲས་བུའི་ངང་ལ་གནས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། ལོངས་སྐུའི་ཆོས་སྐུ་ཆཻན་པོ་ནི། རྣམ་སྣང་ཆེན་པོའོ།། ལོངས་སྐུའི་ལོངས་སྐུ རིགས་བཞིའོ།། ལོངས་སྐུའི་སྤྲུལ་སྐུ་ནི། སེམས་དཔའ་དང། སེམས་མ་རྣམས་སོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་རྣམས་ལ་མཚན་གྱི་བྱེ་བྲག། འབྲས་བུ་མངོན་པར་གསལ་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། སྐུ་གསུམ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས ཀྱང་བྱའོ།། ལོངས་སྐུའི་སྐུ་གསུམ་མོ།། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གསུམ་ནི།། རིགས་བཞི་ཆོས་སྐུའོ།། སེམས་དཔའ་དང་སེམས་མ་ལོངས་སྐུའོ།། ཐུགས་རྗེའི་འོད་ཟེར་སྤྲུལ་སྐུའོ།། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་ནི། ཐུགས་རྗེ འབྱུང་བའི་སྐུ་གསུམ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། སྐུ་གསུམ་མཐའ་ལ་བསྐྱལ་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ།། དེ་རྣམས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ལ་གནས་ཤིང་སྟོན་པའི་དོན་མཛད་པས། འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་སྐུ་གསུམ་ཞེས་བྱའོ།། ཀྱེ གསང་བདག་ངེས་པར་ཟུང་ཞིག།ང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ཆོས་སྐུའོ།། ངའི་དབུའི་ཐོར་ཚུགས་དང། མཛོད་སྤུའི་བུ་ག་དང། ཤངས་ཀྱི་རླུང་སྒྲོམ་ལ་སོགས་པ་ནས་བྱུང་བའི་སྐུ། འཇམ་དཔལ་དྲི་མེད་ སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི།སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ལོངས་སྐུའོ།། ཐུབ་པ་དྲུག་དགའ་རབ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི། སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་སྤྲུལ་སྐུའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། སྐུ་གསུམ་བྱེ་ བྲག་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་སོ་གཅིག་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། དེ་མཚོན་ཚིག་རྣམས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཉོན་ཅིག། ཀྱེ་གསང་བདག་ངས་བསྟན་རྒྱུད་ལུང་ཐམས་ཅད་དུ།། ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་རྣམ་གྲངས་ཚིག་རྣམས་གང་བྱུང་ཡང།། ངས་བསྟན་གོང་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས།། ཞེས གསུངས་སོ།། ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། རྣམ་གྲངས་དོན་རྣམས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ངོ་བོ་ནི་མ་བྱས་པ། མ་བཅོས་པ། མ་བསླད་པ། མི་འགྱུར་བ། རང་བཞིན གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ།འདུས་མ་བྱས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ།། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད། སྟོང་པ་རྡོ་རྗེའི་ཆོས་ཅན། རིག་པ་དངོས་མེད། ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོའོ།། རང་བཞིན་ནི་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་ པོ་ལ་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ལྔ་མ་འགགས་པར་ངོ་བོའི་ནང་ནས་འོད་དུ་གསལ་བའོ།

這也稱為三身大反轉。也稱為安住果位中。 報身的法身大身是大毗盧遮那佛。報身的報身是四部族。報身的化身是諸菩薩和菩薩女。善男子,這些也稱為名相差別,果位明顯顯現,三身安立,報身的三身。 化身的三身是:四部族為法身,菩薩和菩薩女為報身,大悲光明為化身。大菩薩啊,這也稱為大悲生起的三身,三身達到究竟。這些安住于金剛薩埵心中並作為導師的意義,稱為調伏眾生的三身。 嗡秘密主當確信!我金剛薩埵是化身的法身。從我頭頂髮髻、眉間白毫相、鼻孔風輪等處出現的身,如文殊無垢精華等,是化身的報身。六牟尼、喜金剛等是化身的化身。 這是《大光明點》中講述三身差別的第三十一章。 然後秘密主又問:"嗡嗡世尊金剛持,請說其表示詞。" 導師回答道:"金剛持請聽。嗡秘密主,我在所有教續中所說的本質、定義、分類、同義詞等,都應如前所說理解。" 秘密主又問:"請說同義詞的意義。" 導師回答道:"本質是未造作、未加工、未污染、不變、自性清凈、無為的大智慧、如虛空法性、空性金剛法、無實覺性、大通透智慧。自性是基礎智慧中五種持相大智慧無礙,從本質中明顯顯現為光明。"

། ཐུགས་རྗེའི་སྙིང་པོ་སྐུ་ལྔ་ཕྱག་རྒྱ་མི་འགག་གསལ་བའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ངོ་བོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། རང་བཞིན་ལོངས སྐུ།ཐུགས་རྗེ་སྤྲུལ་སྐུ་སྟེ། ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་གཞི་མ་འགགས་པར་གནས་པས། གཞི་ལ་གནས་པའི་སྐུ་གསུམ་མོ།། རྒྱུ་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས། འབྲས་བུ་དག་པ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་ནང་གསལ་དུ་གནས་པ་ ནི།ཡོན་ཏན་དུ་གྲུབ་པ་སྟེ། གཞི་ལ་གྲུབ་པའི་སྐུ་གསུམ་ཞེས་བྱའོ།། སྐུ་གསུམ་ཇ་ལོག་ཅེས་པ་ནི། མཚན་ཉིད་སྡེ་གསུམ་ལས་ཇ་ལོག་སྟེ། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀ་ནས་དག་པས། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ པའོ།། སྔགས་ཕྱི་ནང་ལས་ཇ་ལོག་སྟེ། རིགས་ལྔ་གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་བའི་སྤྲུལ་སྐུ་སྟེ། ལོངས་སྐུ་ལ་སྤྲུལ་སྐུ་ཇ་ལོག་གོ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ། སྤྱི་ཐུན་མོང་ལས་ཇ་ལོག་སྟེ། བདག་གིས་མ་བསྒོམས། མི བསྒོམ་པར།བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་དང། མི་འབྲལ་བར་གནས་པའོ།། འདུག་ཚུལ་ཇ་ལོག་སྟེ།། ཆོས་སྐུ་ཡིས་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཀྱི་ལུས་བྱས་ཏེ། བདག་མེད་བསམ་འདས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་པས། ཆོས་སྐུ་ཇ་ ལོག་གོ།ལོངས་སྐུ་སྤྲུལ་སྐུར་ཇ་ལོག་ཅིང། སྤྲུལ་སྐུ་ལོངས་སྐུར་ཇ་ལོག་པས་ན་ཇ་ལོག་གཽ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནི་ལོངས་སྐུ་མན་ཆད་ནས་ལྟོས་པའི་བརྗོད་ཚིག་གི། དེ་ལ་བྱེད་པ་མེད་པར་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་པས་ ཆེན་པོའོ།། སྐུ་གཉིས་རང་གི་གཞིའི་ངང་ལ་གནས་པ་ན། འབྲས་བུའི་ངང་ལ་གནས་པས། དོན་འགྱུར་བ་མེད་པར་གནས་པར་བྱའོ།། ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ། རྣམ་སྣང་ལ་ལོངས་སྐུའི་ཆོས་སྐུར་བཞག་པ་ནི། རྣམ སྣང་ལ་རིགས་བཞི་འབྱུང་ཞིང།རྣམ་སྣང་གི་ཡོན་ཏན་གྱིས་ཁྱབ་པ་སྟེ། རིགས་བཞིའི་གཞི་མའམ་ཤེས་བྱར་གྱུར་པའོ།། རིགས་བཞི་ཡང་ཡར་རྣམ་སྣང་གི་ཐུགས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད། མར་འཁོར་དུ་ སྨིན་པ་སེམས་དཔའ་དང་སེམས་མ་ལོངས་སྤྱོད་པའོ།དེས་ན་རིགས་བཞིའི་ལོངས་སྐུའོ།། དེ་ལས་ཐུགས་རྗེའི་བྱེ་བྲག་མི་འདྲ་བ་མཁྱེན་པས། སེམས་དཔའ་དང་སེམས་མར་སྤྲུལ་སྐུའོ།། དེ་བཞིན་ཆོས་སྐུའི་སྐུ་ གསུམ་གྱི་བཞག་ལུགས་དང།སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་སྐུ་གསུམ་གྱི་བཞག་ལུགས་ཀྱང་ཤེས་པར་བྱའོ།། སྐུའི་ཆེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་སྟེ། གདུལ་བྱ་འཁོར་སྨིན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མངོན་པར་སྣང་བས། འབྲས་བུ་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་དུས་ཞེས་བྱའོ།

大悲精華五身印契無礙明顯。善男子,本質是法身,自性是報身,大悲是化身,一切生起的基礎無礙安住,這是基礎安住的三身。從清凈因法身中,清凈果色身二者內在明顯安住,這是功德成就,稱為基礎成就的三身。 三身反轉是指:超越三種特徵,有為法本來清凈,自生智慧任運成就。超越外內密,五部族顯現於所化眾生的化身,報身反轉為化身。超越大圓滿等共同之處,不由我修,不修而不離大我的境界安住。姿勢反轉,法身成為二色身的身體,是無我超越思維的身,故法身反轉。報身反轉為化身,化身反轉為報身,故稱反轉。善男子,這是從報身以下觀待的說法,實際無作為而自然安住故稱大。 二身安住于自己的基礎時,安住于果位中,應無變化地安住。嗡秘密主,將毗盧遮那安立為報身的法身,是因為四部族從毗盧遮那生起,毗盧遮那的功德遍及,是四部族的基礎或所知。四部族向上受用毗盧遮那清凈的心,向下成熟眷屬受用菩薩和菩薩女,因此是四部族的報身。由此了知不同的大悲差別,化現為菩薩和菩薩女。 同樣也應了知法身三身的安立方式和化身三身的安立方式。身的殊勝圓滿,也明顯顯現於成熟的所化眷屬,稱為果位圓滿的時期。

། ཐུགས་ཀྱི་མཁྱེན་པས་ཡར་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་གསལ་ཞིང་སྤྱན་གྱི་མཁྱེན་པས། མར་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་གསལ་ཏེ། བར་ན་སྐུ་མཆོག་འོད་གསལ་རྩལ་སྣང་བས་ན། རྣམ་པར བཞག་པའོ།། ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་རྣམ་རྟོག་མི་མངའ་གཟིགས་ལ། ཞལ་གྱི་བར་ནས་ཡི་གེ་དྲུག་འོད་ཟེར་དུ་འཕྲོས་པས། འཛམ་བུ་གླིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ན། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་རེ་རེ་གསལ་ཞིང། འགྲོ་དྲུག་སྤྱིའི གནས་ན།ཐུབ་པ་དྲུག་གནས་པས། ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བའི་སྐུ་གསུམ་མོ།། ཐུགས་རྗེ་མ་ལུས་པར་གཅིག་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།། དཻས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དངོས་སུ་མཛད་པས་ན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ། འགྲོ་བ་འདུལ་ པའི་སྐུ་གསུམ་མོ།། མ་འགགས་པས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ། རྩལ་ལམ་ཐུགས་རྗེ་ལྟར་སྣང་བའོ།། དེ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་པ་དང། ལོངས་སྐུ་ཞེས་པ་དང། སྤྲུལ་སྐུ་ཞེས་པ་དང། ཐུགས་རྗེ་ཞེས་པ་དང། མགོན་པོ ཞེས་པ་དང།དཔལ་ཞེས་པ་དང། སྐྱབས་ཞེས་པ་དང། སྟོན་པ་ཞེས་པ་དང། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྒྲོན་མ་ཞེས་པའི་དོན་བསྡུས་ནས་བསྟན་པའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། སྐུ་གསུམ་ མཚོན་ཚིག་དང།སྐུ་རྣམ་གྲངས་མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་སོ་གཉིས་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། སྐུ་གསུམ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་ ལ།། སངས་རྒྱས་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་གསུངས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཉོན་ཅིག། སངས་རྒྱས་ངོ་བོ་ནི་དྲི་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།། ངེས་ཚིག་ནི ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་སངས་ཤིང།མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པས་ནའོ།། དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། གཞི་ལྷུན་གྲུབ་དང། རྟོགས་པ་མངོན་གྱུར་ཞེས་བྱའོ།། དེ་ལ་ནི་གོང་གི་གཞིའི་དོན་དེའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པས་ན། སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ།། ཆོས་སྐུས་ལོངས་སྐུ་ལ་འཆད་ཅིང། དེས་སྤྲུལ་སྐུ་ལ་སྟོན་པ་སྟེ། སྤྲུལ་སྐུས་འགྲོ་བ་ལ་འཆད་ཅིང། སྟོན་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པའོ།། རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ལོག་པར་རྟོག་པའི་བདུད་བཅོམ་སྟེ། མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། གཟུང་འཛིན་མཐའ་ཡས་འདས་པས་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ།། དེ་ལྟར་མཁྱེན་པས་ན། རྟོགས་པ་བདག་གི་དཔལ་ལོ།། ཀུན་ལ་དོན་དེ་འཆད་པས་ན། ཐུགས་རྗེ་གཞན་གྱི དཔལ་ལོ།། འགྲོ་བའི་མུན་པ་སེལ་བས་ན་སྒྲོན་མའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།

心的智慧向上明顯為法身,眼的智慧向下明顯為化身,中間顯現殊勝身光明力用,故稱安立。 法眼無分別觀照,從口中放射六字咒光明,在一億瞻部洲中,各顯現一金剛薩埵,在六道眾生的處所,安住六牟尼,這是大悲生起的三身。因為大悲全部從一處生起。 由此實際利益眾生,故為化身,是調伏眾生的三身。無礙故為化身,如力用或大悲顯現。 這些是總結法身、報身、化身、大悲、怙主、吉祥、皈依、導師、世間燈等含義而說的。 這是《大光明點》中簡要講述三身表示詞和身的同義詞的第三十二章。 然後秘密主又問:"嗡嗡世尊金剛持,請說本來成佛的三身的佛陀本質、定義、分類和名稱同義詞。" 導師回答道:"金剛持請聽。佛陀的本質是無垢智慧。定義是煩惱垢染已凈除,智慧已增長。分為二種:基礎任運成就和證悟現前。具有前述基礎意義的特徵,故稱為佛陀。法身向報身解說,報身向化身顯示,化身向眾生解說顯示,故稱導師。 以證悟智慧降伏邪見魔,具足智慧力,超越能所無邊,故稱薄伽梵。如是了知,故證悟是自利吉祥。向一切解說此義,故大悲是他利吉祥。驅除眾生黑暗,故稱燈。"

། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་དང། མཚམས་མདོར་བསྡུས་པ་སྟེ་ལེའུ་སོ་གསུམ པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ཆོས་སྐུའི་བདུད་བཅོམ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ལོངས་སྐུའི་བདུད་བཅོམ་ཇི་ལྟར་ལགས།། སྤྲུལ་སྐུའི་བདུད བཅོམ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཉོན་ཅིག། ཆོས་སྐུ་སྐྱེ་མེད་འགག་པ་མེད་པས་འཆི་བདག་གི་བདུད་བཅོམ། མཚན་མ་མེད་པས་ཕུང་པོའི་བདུད་བཅོམ། དེ་གཉིས སུ་མེད་པས་ཉོན་མོངས་པའི་བདུད་དང་ལྷའི་བུའི་བདུད་བཅོམ།དེ་ནི་ངང་གིས་བཅོམ་པ་ཡིན། སྲོག་མེད་སྐུ་ལྔས་འཆི་བདག་གི་བདུད་བཅོམ། ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མས་ཕུང་པོའི་བདུད་བཅོམ། སེམས་རྟོག་མེད་ཀྱིས་ཉོན་ མོངས་པའི་བདུད་དང་ལྷའི་བུའི་བདུད་བཅོམ།རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྤྲུལ་པའི་སྐུས། ཆོས་སྐུ་དོན་ལྡན་རྟོགས་པས་འཆི་བདག་གི་བདུད་བཅོམ། ཉོན་མོངས་བདུད་དང་ལྷའི་བུའི་བདུད་ཀྱང་དེ་བཞིན་བཅོམ། ལོངས་ སྐུའི་དོན་ལྡན་རྟོགས་པས་ཕུང་པོའི་བདུད་བཅོམ།ཞེས་གསུངས་སོ།། ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཆོས་སྐུའི་ལྡན་ལུགས་ཇི་ལྟར་ལགས།། ལོངས་སྐུའི་ལྡན་ལུགས་ཇི་ལྟར་ལགས།། སྤྲུལ་སྐུའི་ལྡན་ལུགས་ ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་སྐུ་ཡོན་ཏན་སྒོ་ཡངས་པས།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་སྐུ་ལྔ་ལྡན།། ལོངས་སྐུ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ལྡན།། དགོངས་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་ལྡན།། མངོན་པར་ཤེས པའི་ཆོས་དྲུག་ལྡན།། སྤྲུལ་སྐུ་རྫུ་འཕྲུལ་ཆོ་འཕྲུལ་ལྡན།། ཟུར་ཙམ་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། སྐུ་གསུམ་འདས་ལུགས་ཇི་ལྟར་ལགས། ཞེས་ཞུས སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་སྐུ་མཐའ་རྣམས་ཀུན་ལས་འདས།། ལོངས་སྐུ་གཟུང་འཛིན་འཁོར་བའི་ཆོས་ལས་འདས།། སྤྲུལ་སྐུ་ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཐུགས་རྗེའི་ཐབས་ལྡན་པས།། འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི མཐའ་ལ་མི་གནས་འདས།། འདས་ལུགས་མང་ཡང་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་ཡིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཆོས་སྐུའི་སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟར་ལགས།། ལོངས་སྐུའི་སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟར ལགས།། སྤྲུལ་སྐུའི་སངས་རྒྱས་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།

這是《大光明點》中簡要講述佛陀的本質、定義、分類和名稱的第三十三章。 然後秘密主又問:"嗡嗡世尊金剛持,請問法身如何降魔?報身如何降魔?化身如何降魔?" 導師回答道:"金剛持請聽。法身無生無滅故降伏死魔,無相故降伏蘊魔,無二故降伏煩惱魔和天子魔,這是自然降伏。無命五身降伏死魔,智慧幻化降伏蘊魔,無念心降伏煩惱魔和天子魔。金剛薩埵化身通達法身義故降伏死魔,同樣降伏煩惱魔和天子魔,通達報身義故降伏蘊魔。" 秘密主又問:"法身如何具足?報身如何具足?化身如何具足?" 導師回答道:"法身功德門廣大,具足五智慧和五身。報身具足相好,具足五種智慧境界,具足六種神通。化身具足神變神通。這是簡要說明。" 秘密主又問:"三身如何超越?" 導師回答道:"法身超越一切邊際。報身超越能所執取的輪迴法。化身具大智慧大悲方便,不住輪迴涅槃二邊而超越。雖有多種超越方式,這是簡要說明。" 秘密主又問:"法身佛如何?報身佛如何?化身佛如何?"

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་སྐུ་མཚན་མའི་ཆོས་དང་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སངས།། རང་གསལ་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་རྒྱས། ལོངས་སྐུ འཁོར་བའི་ཆོས་རྣམས་སངས།། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང།། སྐུ་ཡི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་རྒྱས།། སྤྲུལ་སྐུ་མ་རིག་ལོག་རྟོག་སངས།། འཁོར་བར་རང་རྒྱུད་སྣང་བ་སངས།། ཤེས་རབ་ཐབས་དང་ཐུགས་རྗེ རྒྱས།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། སྐུ་གསུམ་དྲི་མ་ཇི་ལྟར་དག། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་སྐུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དྲི་མ་དག། ལོངས་སྐུ་ཤེས་བྱའི་དྲི་མ་དག། སྤྲུལ་སྐུ ཉོན་མོངས་དྲི་མ་དག།ཅེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། སྐུ་གསུམ་གྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང། སངས་རྒྱས་དང། དྲི་མ་དག་ཚུལ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་སོ་བཞི་པའོ།།།། དེ་ ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། སྐུ་གསུམ་ཐུགས་རྗེ་མ་འགགས་པས།། འགྲོ་དོན་མཛད་ལུགས་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་ བུ་ང་དང་པོ་བྱིས་པ་ལོ་བརྒྱད་ལོན་པའི་ཚད་དུ་སྐྱེས་སོ།། དེ་ནས་ལོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་ལ། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་འཁོར་ལོ་ནང་དུ་བསྐོར་ནས། རྟོགས་པས་བདག་བསྒྲལ་ཏེ། དགོངས་པ་ཉིད་ལ་གྲོལ ལོ།། དེ་ནས་ལོ་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་སྤྲུལ་པ་མང་དུ་ཕྱུང་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱས་ཏེ། ལྷ་གནས་དང་པོར་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གདུང་བ་བསལ་ཏེ། རིན་པོ་ཆེའི་དར་སྐུད་ལ། མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བ་བརྒྱུས་ནས། འཁོར་ལོ་ཕྱིར་བསྐོར་ཏེ། ཐུགས་རྗེས་གཞན་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར། ལྡེམ་པོའི་དོན་ལ་དགོངས་ནས། ཐེག་པ་ཐུན་མོང་པ་རྣམས་བཤད་དོ།། དེ་ནས་མེ་རི་འབར་བའི་རྩེ་མོ་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེན་པ་ངེས་པར་མཐོང ནས།སྣང་བ་སྟོང་པའི་ཆོས་རྣམས་བཤད་དོ།། དེ་ནས་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ། རྒྱུད་ཆེན་པོ་གསང་བ་རྨད་དུ་བྱུང་བ་རྣམས། ཐུགས་ལས་བཀྲོལ། མགུར་གྱི་བུམ་པར་དྲིལ། ལྗགས་ཀྱི་པདྨ་ལས་ཀྱང་བསྒྱུར། ཡོན་ ཏན་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བཀྲམ།རིག་པའི་ཁུ་བྱུག་གསུང་དབྱངས་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་དང་ལྡན་པ་གཅིག་ཏུ་བཤད་དེ། འཁོར་གྱི་བློའི་ཐེ་ཚོམ་དང་སྤྲོས་པ་བཅད་དོ།

導師回答道:"法身凈除一切相法和二元顯現,自明無二智慧增長。報身凈除輪迴諸法,遍知一切相及身大功德增長。化身凈除無明邪見,凈除輪迴中自相續顯現,智慧方便大悲增長。" 秘密主又問:"三身如何清凈垢染?" 導師回答道:"法身清凈本性垢染,報身清凈所知垢染,化身清凈煩惱垢染。" 這是《大光明點》中講述三身的薄伽梵、佛陀和清凈垢染方式的第三十四章。 然後秘密主又問:"嗡嗡世尊金剛持,三身大悲無礙,如何利益眾生?" 導師回答道:"善男子,我最初化現為八歲童子。然後八年間,在智慧命根上內轉五智慧輪,以證悟度脫自己,于境界中解脫。 之後八年間,化現眾多身相利益眾生。首先在天界消除眷屬的痛苦煩惱,以寶珠線串珍珠瓔珞,外轉法輪。為以大悲度化他人,思維隱密義,宣說共同乘法。 然後在燃燒山頂上,確定見到佛陀真理,宣說顯空諸法。 之後在靈鷲山上,從心中開啟大續部秘密稀有法,彙集于喉間寶瓶,從舌蓮花中轉變,展現於五門功德識,以具足六十支分音韻的覺性杜鵑聲音一併宣說,斷除眷屬心中的疑惑和戲論。"

། ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ན། མྱ་ངན་ལས་འདའ་ ཀར་ཞལ་ཆེམས་རྣམ་གསུམ་བཤད་དེ་རྗེས་འཇུག་གི་དོན་དུ་ངས་ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་དང་ཀུན་འདུས་གཉིས་བཤད་དེ།ངའི་རྗེས་སུ་ནི་གཞོལ། ང་དང་འཕྲད་པའི་སྐལ་བ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་ནི་བཞག་ གོ།ངའི་སྐུ་གསུམ་གྱི་གདུང་རྟེན་དེ་བཞིན་དུ་བཞག་ནས། ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ།། ཞེས་མ་འོངས་པའི་དོན་དུ་དེ་སྐད་སྨྲོས་ཤིག། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། སྤྲུལ་སྐུའི་དོན་ མཛད་ལུགས་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་སོ་ལྔ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་སྟོན་པས་མཚོན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དགོངས་པ་ལ་བཞུགས་སོ།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་ཐབས ཀྱི་བདག།ལྡེམ་པོའི་དོན་ལ་དགོངས་པ་ཡི།། ཐེག་བརྒྱད་དོན་རྣམས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།

譯文如下： "二十四歲時，在臨涅槃時宣說三種遺囑，為後繼者我講述了《大光明點》和《總集》兩部。你們要追隨我。為那些無緣與我相遇的人，我留下了這些。我將如是安置三身舍利塔，然後圓寂。"你要為未來這樣說。 這是《大光明點》中講述化身如何利益眾生的第三十五章。 然後導師安住于不可思議的境界中。 之後秘密主又問道："嗡嗡世尊方便主，請為思維隱密義，宣說八乘的意義。"

། རིན་པོ་ཆེའི་མཆོད་རྟེན་བང་རིམ་དགུ་པའི་སྟེང་ནས་སྟོན་པ་གཡུའི་བྱ་ཁུ་བྱུག། སྐད་ལན་བཞིར་འདོན་པའི་ མན་ངག།སརྦ་ཡཱ་ནཱ་པྲ་ས་ར་དུ་པ་ཡཱ། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་གསང་བདག་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། ང་དང་ང་ཡི་སྤྲུལ་པ་ཡིས། ཐུན་མོང་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་གྱི། འཁོར་དུ་གྱུར་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམ་པ་གཉིས་ ལ།ལྡེམ་དགོངས་གཉིས་སུ་བསྟན་པ་ཡི། ལྡེམ་པོའི་བལྟ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་སེམས་དཔའ་དང། ཀྲི་ཡོག་སྡེ་གསུམ་བསྐྱེད་རྫོགས་གཉིས། བདེན་པ་ཕྱོགས་རེ་ངོས་བཟུང་ནས། གཟའ་ གཏད་བཅས་པའི་ལྟ་བ་བརྒྱད།བློ་ཡུལ་གཉིས་ཀྱི་མུར་འཛིན་པས། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ལ་མ་ཟློས། དེ་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་ཡིན། དོན་ལ་ཉམས་དང་གོལ་བའི་ཕྱིར། ཞེ་འདོད་བློ་ཡི་བལྟ་བ་ཡིན།། ཀྱེ་གསང་བའི་ བདག་པོ།། ཞེ་འདོད་ཆས་པའི་ལྟ་བ་བརྒྱད།། གང་ཟག་བདག་མེད་རྟོགས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་བདག་མ་སྤངས།། ཆོས་ཀྱི་བདག་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་སྣང།། འཛིན་པའི་རྒྱུན་རྟོག་སྐད་ཅིག་འགགས།། རྟག་ཆད གཉིས་ལས་འདས་པ་ལྟར།དཔེར་ན་ཆུ་བོ་གང་གཱ་བཞིན།། གཟུང་བྱ་ཀུན་རྫོབ་ཕར་བསལ་ནས།། དོན་དམ་རྡུལ་ཕྲན་རྫས་སུ་འདོད།། དཔེར་ན་གཡག་རྔ་ནེ་སིང་བཞིན།། མདོ་སྡེ་བྱེ་བྲག་རྣམ་གཉིས་ འདོད།། ཉན་ཐོས་ཞེ་འདོད་ཡིན་པས་ན།། གཉིས་མེད་བདེ་ཆེན་དོན་དང་འགལ།། གང་ཟག་བདག་མེད་གོང་མཐུན་ངེས་རྟོགས་ནས།། ཆོས་ཀྱི་ཁམས་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་བདག་མེད་པ།། དེ་ཉིད་མཚན་མར་ངོས འཛིན་པ།། རང་རྒྱལ་ཞེ་འདོད་བལྟ་བ་ཡིན།། འཛིན་མཻད་བདེ་ཆེན་དོན་ལས་འགལ།། བདག་གཉིས་བྲལ་བར་བལྟ་ཞིང་བདེན་གཉིས་ཚུལ་དུ་འདོད།། དོན་དམ་སེམས་སུ་བལྟ་བ་དང།། སེམས་ལས་འདས་པར བལྟ་བ་དང།། ཀུན་རྫོབ་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པ།། དཔེར་ན་རྨི་ལམ་སྨིག་རྒྱུ་བཞིན།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བལྟ་བ་ཡིན།། གཉིས་མེད་བདེ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དོན་ལ་གོལ།། མི་རྟོག་སྐྱེ་འགག་བྲལ་བའི་ངང་ལས་མ གཡོས་ཀྱང།། སེམས་དཔའ་རྣམ་གཉིས་རྗེ་དང་བྲན་དུ་བལྟ།། ཀྲི་ཡའི་ལྟ་བ་ཞེ་འདོད་པས།། ཀུན་བཟང་བདེ་ཆེན་དོན་དང་འགལ།། མི་རྟོག་ངང་ལས་མ་གཡོས་སྐྱེ་འགག་བྲལ་བཞིན་དུ།། སེམས་དཔའ་རྣམ གཉིས་སྤུན་དང་གྲོགས་པོར་བལྟ།། ཨུ་པ་ཡོ་གའི་ལྟ་བ་ཞེ་འདོད་པས།། དབྱེར་མེད་བདེ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་དོན་དང་འགལ།། མ་སྐྱེས་འགག་པ་མེད་ཅིང་མི་རྟོག་གཡོ་བ་མེད་བཞིན་དུ། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལྷ་དང་ལྷ མོར་བལྟ།། མ་ཧཱ་ཞེ་འདོད་མཚན་མའི་སྐུ་རུ་འཛིན།།

譯文如下： 從九層寶塔頂上，導師如綠松石杜鵑鳥，四次發出聲音的口訣：（སརྦ་ཡཱ་ནཱ་པྲ་ས་ར་དུ་པ་ཡཱ，sarva yānā prasaratu pāya，सर्व यानाप्रसरतु पाय，సర్వ యానాప్రసరతు పాయ，一切乘廣傳，薩瓦雅納巴薩拉杜巴雅） 導師說道："嗡嗡秘密主，請善加記取。我和我的化身，對於成為共同和特殊眷屬的兩類所化眾生，以兩種隱密意趣宣說。這種隱密觀點如下： 聲聞、緣覺、菩薩，以及事續三部和生圓二次第，執著片面真理，形成八種有所緣執的見解。因為執著於心境二邊，未契入自明本智。因此是顛倒的。爲了意義上的退失和錯誤，是意欲心的見解。 嗡秘密主，八種意欲裝扮的見解：雖然了悟人無我，但未斷除法我。法我顯現為能取所取二元。能取的相續念頭剎那間滅除，似乎超越常斷二邊，如恒河之水。除去所取世俗，認為勝義是極微實體，如牦牛尾巴絲。主張經部和毗婆沙兩派。因為是聲聞的意欲，所以違背無二大樂的意義。 確定了悟人無我后，認為法界是片面無我，執著這個為相，是緣覺意欲的見解。違背無執大樂的意義。 觀察離二我，認為是二諦方式。觀勝義為心，觀超越心，不誹謗世俗，如夢幻海市蜃樓。這是菩薩的見解。錯失無二大樂智慧的意義。 雖然不動搖于無念離生滅的狀態，但觀察兩類菩薩為主僕。因為是事續的意欲見解，所以違背普賢大樂的意義。 如同不動搖于無念離生滅的狀態，觀察兩類菩薩為兄弟朋友。因為是瑜伽續的意欲見解，所以違背不二大樂智慧的意義。 如同無生無滅、無念無動，觀察界和處為天神天女。大瑜伽的意欲執著為相好之身。

མ་ཧཱ་ཞེ་འདོད་མཚན་མའི་སྐུ་རུ་འཛིན།། སྤྲོས་བྲལ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་དོན་ལས་གོལ།། མ་གཡོས་མི་རྟོག་སྐྱེ་འགག་མེད་བཞིན་དུ།། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ལྷ་དང་ལྷ་མོར་འཛིན།། ཨ་ནུའི་ཞེ་འདོད་ལྟ་བ ཡིན།། དངོས་མེད་ཟང་ཐལ་རང་སྣང་བདེ་ཆེན་དོན་ལས་གོལ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། ཐེག་པ་བརྒྱད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་སོ་དྲུག་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ཐེག་བརྒྱད་ལྟ་བ་གསུངས་པ་སྟེ།། དགོངས་པ་ཉམས་སུ་ཇི་ལྟར་ལེན།། ཞེས་ཞུས་སོ།

譯文如下： 大瑜伽的意欲執著為相好之身。錯失離戲大樂的意義。 如同不動、無念、無生無滅，執著基和智慧為天神天女。這是阿努瑜伽的意欲見解。錯失無實體、通透、自顯大樂的意義。 這是《大光明點》中講述八乘宗義的第三十六章。 然後秘密主又問道："嗡嗡世尊金剛持，您已宣說八乘見解，如何實修其密意？"

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཉོན་ཅིག། རྡོ་རྗེ་ འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག།དམིགས་གཏད་བཅས་པའི་བསྒོམ་པ་བརྒྱད།། རྩོལ་བ་བློ་ཡི་ཡུལ་བཟུང་བས། རྩོལ་བྲལ་བློ་ལས་གྲོལ་མ་རྟོགས།། དེ་བསྒོམ་མ་ཤེས་འདོད་པ་བསྒོམས།། དེ་ཡང་ཇི་ ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན།། ཉན་ཐོས་པ་ནི་འདི་ལྟར་བསྒོམས།། རང་ལུས་གདོས་བཅས་ཕུང་པོ་ལ།། མི་གཙང་རྫས་སུ་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད།། རྣམ་པར་སྔོ་དང་བམ་པ་དང།། རུལ་བ་མྱགས་པར་བསྒོམ་པ་སྟེ།། གཟུགས་ཕུང ཞེན་པའི་མཐའ་ལས་ཟློག།ཞི་གནས་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལྡན།། ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་དང་རྟོག་པ་སྤང།། རང་རྒྱལ་འདོད་པ་འདི་ལྟར་བསྒོམ།། དང་པོ་མ་རིག་ལ་སོགས་ནས།། ཐ་མ་རྒ་ཤི་ལ་ཐུག་བསྒོམ།། རང་གི་ དཔྲལ་བར་སེམས་གཏད་དེ།། ཀེང་རུས་དཀར་པོ་མཐེབ་ལོང་ཙམ།། དེ་ལ་སེམས་འཛིན་བརྟན་པ་དང།། དེ་ལས་མཆེད་ནས་ཀེང་རུས་བལྟ།། དེ་ནས་རིམ་པས་འགག་པར་བསྒོམ།། བྱང་སེམས་འདོད་པ་འདི་ལྟར བསྒོམ།། དེ་ཡང་བློ་ཡི་འདོད་པ་ཡིས།། སེམས་ཙམ་སེམས་ཉིད་རང་གསལ་བསྒོམ།། དབུ་མ་བདེན་པ་དབྱེར་མེད་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ལྟར་བསྒོམ།། ཀྲི་ཡའི་འདོད་པ་འདི་ལྟར་བསྒོམ།། སྟོང་པ་ལ་སོགས་སྔོན་སོང ནས།། རིགས་གསུམ་ཕྱག་རྒྱ་ལྡན་པར་བསྒོམ།། ཡོ་གའི་ཞེ་འདོད་འདི་ལྟར་བསྒོམ།། བྱང་ཆུབ་རྣམ་ལྔ་སྔོན་སོང་ནས། སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ལྡན་བསྒོམ།། མ་ཧཱའ་ཡོ་གའི་སྒོམ་པ་ནི།། ཏིང་འཛིན་རྣམ་གསུམ སྔོན་སོང་བའི།། ཞི་ཁྲོ་རབ་འབྱམས་བསྒོམ་པར་བྱེད། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ལྡན་བསྒོམ་པའི་མཆོག། ཨ་ནུའི་ཞེ་འདོད་སྒོམ་པ་ནི།། སྙིང་པོ་ཚིག་ཙམ་བརྗོད་པ་སྔོན་སོང་ནས།། ཕུང་པོ་ལྷ་ཡི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི།། དཔེར་ན་ཆུ་ལས ཆུ་བུར་དང།། ཚ་ཚ་བརྐོས་ཕོར་ནས་བཏོན་བཞིན།། སྐད་ཅིག་མ་ལས་གསལ་བར་བསྒོམ།། བསམ་གཏན་ཡན་ལག་སྔོན་སོང་ནས།། དངོས་གཞི་བྱེ་བྲག་དེ་ལྟར་བསྒོམ།། དགོས་ཆེད་མཐར་ཕྱིན་འབྲས བུ་ཐོབ།། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། ཐེག་པ་བརྒྱད་ཀྱི་སྒོམ་པ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་སོ་བདུན་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ འཆང།། རང་རང་དོན་ལ་བསྒོམ་དུས་སུ།། སྤྱོད་པའི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟར་སྤྱད།། ཅེས་ཞུས་སོ།

譯文如下： 導師說道："金剛持請聽，金剛持請善加記取。八種有所緣的修法，因為執著于努力心的對境，未了悟離努力、超越心的解脫。不知如何修習，而修習慾望。那麼如何修習呢？ 聲聞是這樣修習的：對自身有質礙的五蘊，生起不凈物的想法。觀想為青色、腫脹、腐爛、潰爛，以此遮止對色蘊的執著。具足十二支止觀。斷除六根對境和分別。 緣覺的意欲是這樣修習的：從最初的無明等到最後的老死，觀想于自己額頭專注心念，如拇指大小的白色骨架。穩固持心於此，然後擴充套件觀想全身骨架。之後逐漸觀想消失。 菩薩的意欲是這樣修習的：以心的意欲，修習唯心、心性自明。中觀修習真諦不二如虛空中心。 事續的意欲是這樣修習的：先觀空性等，然後修習具三種手印。 瑜伽續的意欲是這樣修習的：先觀五種菩提，然後修習三十七尊具四種手印。 大瑜伽的修法是：先入三種三摩地，然後修習寂忿無量。修習具四種手印是最殊勝的。 阿努瑜伽的意欲修法是：先誦咒語精要，然後如水中泡沫、模具中取出佛像般，剎那間清晰觀想五蘊為天尊四種手印。先入禪定支分，然後修習正行細節。爲了達到究竟果位。" 這是《大光明點》中講述八乘修法的第三十七章。 然後秘密主又問道："嗡嗡世尊金剛持，在各自修習時，應如何行持不同的行為？"

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ངེས་ཟུང་ཞིག། ཐེག་བརྒྱད་རང་གི་སྤྱོད་པ་བརྒྱད།། སྡུག་བསྔལ་རྩོལ་བསྒྲུབ བཅས་པར་སྤྱོད།། སྤྱོད་པ་བླང་དོར་མེད་པར་མ་རྟོགས་པས།། ཐུན་མོང་མ་གྱུར་བླང་དོར་སྤྱོད།། ཉན་ཐོས་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་ནི།། མ་བྱིན་ལེན་དང་མི་ཚངས་སྤྱོད།། སྲོག་གཅོད་པ་རྣམས་སྤངས་པ་སྟེ།། ལུས ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་དག།ངག་གི་སྤྱོད་པ་དག་པ་ནི། རྫུན་དང་ངག་འཁྱལ་ཕྲ་མ་དང།། ཞེ་གཅོད་ཚིག་རྣམས་མེད་པར་སྤྱོད།། ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དག་པ་ནི།། བརྣབ་སེམས་གནོད་སེམས་ལོག་ལྟ་བྲལ་བ་ཡི།། དགེ་བ་ བཅུ་རྣམས་རང་གི་དོན་དུ་སྤྱོད།། རང་རྒྱལ་པ་ཡི་སྤྱོད་པ་ནི།། རྫུ་འཕྲུལ་ཡ་མ་ཟུང་འགའ་ཡིས།། འགྲོ་དོན་ཤས་ཙམ་སྤྱོད་པར་བྱེད།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ནི།། ཚད་མེད་བཞི་དང་བསྡུ་བ བཞི།། གཙོ་རུ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་སྤྱོད།། ཀྲི་ཡཱ་དག་གི་སྤྱོད་པ་ནི། ཕྱི་ནང་རྫས་གསུམ་དག་པར་སྤྱོད།། ཡོ་ག་དག་གི་སྤྱོད་པ་ནི།། ཕྲིན་ལས་རྣམ་པ་བཞི་དག་དང། ཁོ་ན་བཞི་ཉིད་སྤྱོད་པ་བྱེད།། མ་ཧཱ་ཡོ་གའི་སྤྱོད་པ ནི།། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་སྒོ་ནས།། འགྲོ་དོན་མཐའ་རུ་ཕྱིན་པར་སྤྱོད།། ཨ་ནུ་ཡོ་གའི་སྤྱོད་པ་ནི།། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སུ།། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས།། གཅིག་ལ་གཅིག་རྫོགས་ཡོངས སུ་སྤྱོད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཐེག་པ་བརྒྱད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་སོ་བརྒྱད་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཐབས ཀྱི་བདག།དེ་ཡི་འཇུག་སྒོ་བསྲུང་མཚམས་དང།། སྒྲུབ་པའི་ཐབས་རྣམས་ཇི་ལྟར་ལགས།། སོ་སོའི་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་སྨིན།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ངེས་ཟུང་ཞིག། ཞུགས་ནས་དེ་ མཐུན་སྤྱོད་པ་ནི།། སོ་སོའི་འཇུག་སྒོ་སྤྱོད་པར་བསྡུ།། ལྟ་བའི་དོན་ལ་མི་འདའ་བར།། སོ་སོའི་དམ་ཚིག་ལྟ་བར་བསྡུ།། སོ་སོའི་སྒོམ་པ་བསྒྲུབ་པའི་མཆོག། དེ་བས་དེ་ཉིད་དེར་བསྡུས་པའོ།

譯文如下： 導師說道："金剛持請確實記住。八乘各有八種行為，帶有痛苦和努力地實踐。因未了悟無取捨的行為，而行持非共同的取捨。 聲聞行為的特點是：斷除不與取、非梵行、殺生，清凈身體行為。清凈語言行為是：遠離妄語、綺語、離間語和惡語。清凈意念行為是：遠離貪心、害心和邪見。為自身利益而行持十善。 緣覺的行為是：以少許神通變化利益眾生。 菩薩的行為是：以四無量心和四攝法為主，為利他而行。 事續的行為是：清凈行持外內三種物質。 瑜伽續的行為是：行持四種事業和四種真實性。 大瑜伽的行為是：通過方便和智慧兩個方面，行持究竟利益眾生。 阿努瑜伽的行為是：以無二的方式，完全行持基界和智慧二者互相圓滿。" 這是《大光明點續》中講述八乘行為的第三十八章。 然後秘密主又問道："具大悲方便的導師啊，其入門、守護界限和修行方法如何？各自的果位如何成熟？" 導師回答說："金剛持請確實記住。入門后相應的行為，歸納為各自的入門行為。不違背見解的意義，歸納為各自的誓言見解。各自的修行是最殊勝的修持，因此歸納為彼彼自性。"

། ཐེག་པ་སོ་སོའི་འབྲས བུ་ནི།། མངོན་དུ་གྱུར་པས་འབྲས་བུའི་མཆོག། ཉན་ཐོས་དག་གི་འབྲས་བུ་ནི།། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་མཐར་ཕྱིན་པས།། འབྲས་བུ་ཟུང་བཞི་ཡ་བརྒྱད་སྨིན།། རང་རྒྱལ་དག་གི་འབྲས་བུ་ཡང།། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་མཐར་ཕྱིན པས།། དགོངས་པ་འབྲས་བུ་རྣམ་གཉིས་ཐོབ།། དཔེར་ན་ནེ་ཙོ་བསེ་རུ་བཞིན།། བྱང་སེམས་དག་གི་འབྲས་བུ་ཡང།། ལྟ་བ་སྒོམ་པ་སྤྱོད་པ་རྣམས།། མངོན་གྱུར་ས་བཅུ་རིམ་སྦྱངས་ནས།། ཀུན་ཏུ་འོད་ལ་གནས་པར འདོད།། ཀྲི་ཡཱའི་འབྲས་བུ་རྫོགས་པ་ནི།། རང་གི་ལྟ་སྒོམ་དོགས་ཆོད་པས།། རིགས་གསུམ་སྐུ་གསུམ་ངོ་བོར་འདོད།། རྡོ་རྗཻ་འཛིན་པའི་ས་ནོན་པའོ།། ཡོ་ག་དག་གི་འབྲས་བུ་ནི།། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས། སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་མངོན་རྫོགས་ཏེ།། སྐུ་གསུམ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་པའོ།། མ་ཧཱ་ཡོ་གའི་འབྲས་བུ་ནི།། ལྟ་བ་ལ་སོགས་མངོན་གྱུར་ནས།། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་མངོན་རྫོགས་པས།། བཅུ། སྤྲོས་བྲལ་དོན་གསལ་ལས་བཅུ གཅིག་ཀུན་ཏུ་འོད་བྱུང་བ་དང་འོག་ཨ་ནུ་ལ་མ་ཆགས་པདྨ་ཅན་བྱུང་བས་དཔྱད།བཞི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་ས་ལ་མངོན་གྱུར་ཏོ།། ཨ་ནུ་དག་གི་འབྲས་བུ་ནི།། ལྟ་བ་དག་གི་དགོས་པ་ནི།། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་མཚན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ས་ ཆེན་པོ།། མ་ཆགས་པདྨ་ཅན་གྱི་ས་ལ་གནས།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས།། ཐེག་པ་སོ་སོའི་འབྲས་བུ་དང། འཇུག་སྒོ་བསྲུང་མཚམས་སྒྲུབ་ཐབས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སོ་དགུ པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ཐེག་བརྒྱད་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་དང།། འབྲས་བུ་མཐར་ཕྱིན་དེ་ལྟར་ན།། ཡང་དག་ངེས་པའི་ལྟ་བ གང།། ཞེས་ཞུས་སོ།

譯文如下： "各乘的果位是：現前實證為最殊勝的果。 聲聞的果位是：見、修、行圓滿后，成熟四雙八輩果位。 緣覺的果位也是：見、修、行圓滿后，獲得兩種證悟果位。例如如鸚鵡和獨角獸。 菩薩的果位也是：見、修、行現前後，次第清凈十地，住于遍光地。 事續的圓滿果位是：通達自身見修后，成為三部三身本性，達到持金剛地。 瑜伽續的果位是：由見、修、行的加持，現前圓滿三十七尊，自然成就三身本性。 大瑜伽的果位是：見等現前後，現前圓滿大手印，[十、離戲明義十]一、遍光地和下面阿努的無著蓮華生地，應當考察。四、現前金剛持地。 阿努的果位是：見的作用是圓滿具足金剛薩埵相的大地，安住于無著蓮華生地。" 這是《大光明點續》中講述各乘果位、入門、守護界限和修行方法的第三十九章。 然後秘密主又問道："嗡嗡世尊金剛持，八乘的見、修、行和究竟果位如此，那麼真實決定的見解是什麼？"

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ངེས་ཟུང་ཞིང།། བལྟར་མེད་ལྟ་བའི་དོན་བསྟན་པ།། ཨ་ཏིའི་ལྟ་བ་གཟའ་གཏད་བྲལ།། དངོས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་བས།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ལྷུན གྱིས་གྲུབ།། དེ་ལས་མ་གཏོགས་གཞན་མེད་པས།། སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ལ།། ཅིར་སྣང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་གདངས།། ཡེ་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། དེ་བས་གཞི་སྣང་རྫོགས་སངས་རྒྱས།། སངས་རྒྱས་ཡུལ མེད་གཟུང་འཛིན་རྣམ་པར་དག།རང་རིག་ཡེ་ཤེས་རང་གི་གདངས་ལ་ཞུགས།། འབྱུང་བཞི་རང་བཞིན་དག་པའི་ནམ་མཁའ་ལ།། ཆོས་ཉིད་དག་པའི་ནམ་མཁའ་ཡེ་ནས་ཁྱབ།། ཆོས་ཉིད་དོན་གྱི་ནམ་མཁའ་ ལ།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཉི་མ་ཤར།། ཕྱོགས་རིས་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་གསལ།། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ཅི་འགྱུ་ཡང།། མ་ཕམ་མཚོ་ལ་གསེར་གྱི་ཉ་མོ་རྒྱུ།། མ་འགགས་རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན།། བལྟས་ཤིང་གསལ་བ མཐོང་རྙེད་བྲལ།། ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀ་ཕྱི་ཉིད་ནང།། ཟབ་མོ་ཆ་ཤས་རྟོག་ཡུལ་བྲལ།། ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ཀུན།། བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་སྣང་མོད་ཀྱི།། ལྟ་བ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་དངོས་མེད་ཟང་ཐལ ལ།། དངོས་པོ་མཚན་མའི་སྒྲིབ་པ་ཡེ་ནས་རྣམ་པར་དག། ཀུན་བཟང་ཞལ་ནི་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ཏུ་གཟིགས།། ཡུམ་གྱི་བྷ་ག་བདེ་ཀློང་གཅིག་ཏུ་འཁྱིལ།། དེ་བས་ཁམས་གསུམ་མ་ལུས་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོ་གཅིག་གི ངང།། ལྟ་བ་རྣམ་དག་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ལ།། སངས་རྒྱས་མེད་པས་སངས་རྒྱས་མིང་ཡང་མེད།། སེམས་ཅན་མེད་པས་ཁམས་དང་འབྱུང་བ་མེད།། མན་ཤེལ་སྐུ་ལྟར་རང་རིག་རྒྱུད་དག་པས།། དྲི་མེད་ཟང་ཐལ་དག པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁར་སྣང་བ་ཡང།། མ་རྟོགས་བློ་ལ་མཚན་མར་སྣང་མོད་ཀྱི།། སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་དེ་ཡེ་ཤེས་གདངས་སུ་ཤར།། དཔེར་ན་མཁའ་ལ་འཇའ་ཚོན་གསལ་བ་ཡང།། མཁའ ལས་ལོགས་ན་མེད་ཀྱང་ལོགས་ལྟར་སྣང།། ནམ་མཁའི་ངང་ན་གནས་ཤིང་མཁའ་དང་མི་ཕྱེད་ལྟར།། ཆོས་ཉིད་ཆོས་སྐུ་དབྱེར་མེད་དོན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ།། རང་ཤར་རང་སྣང་རང་གསལ་ཡེ་ཤེས གདངས།། ལོགས་ལྟར་སྣང་ཞིང་འགག་པ་མེད་པར་གསལ།། གསལ་ལ་རྟོག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། རང་ལ་རང་སྣང་སྣོད་བཅུད་ཡེ་སངས་རྒྱས།། ལས་དང་ཐུགས་རྗེས་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་དག། ས་དང རྣམ་ཐར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལ་རིང།། བགྲོད་དུ་མེད་དེ་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་མཆོག། བགྲོད་པར་འདོད་ན་ཡེ་ཤེས་མཐའ་ལ་རིང།། མ་བསགས་བཞིན་དུ་ཚོགས་གཉིས་ཡེ་ནས་རྫོགས།། མ་སྦྱངས་བཞིན་དུ་སྒྲིབ གཉིས་ཡེ་ནས་བྱང།།

譯文如下： 導師說道："金剛持請確實記住。我將教授無可視的見解意義。阿底瑜伽的見解離執著，無實智慧通達無礙，自覺智慧自然成就。除此之外別無他物，于各別自覺智慧中，一切顯現都是大智慧的光芒。本來即是世尊金剛持，因此基礎顯現即是圓滿佛。 佛無對境，能所執取完全清凈。自覺智慧融入自身光芒。四大本性清凈的虛空中，法性清凈虛空本來遍滿。在法性意義的虛空中，自覺智慧如太陽升起，無有偏黨普遍明照。 無論意識如何思維，如金魚游于無垢海中。未阻礙無自性的意義，觀察而明瞭離見所得。外內二者即是外內，深奧細微離思維境。 雖然外內器世間一切，對凡夫眾生顯現，但見解自覺智慧無實通達中，實有相的障礙本來清凈。普賢面向十方觀照，佛母秘處融為一大樂界。因此三界無餘皆為一大光明性。 于清凈見解自覺智慧中，無有佛故連佛名也無。無有眾生故無界和大種。如水晶身自覺相續清凈，無垢通達清凈法身。 地水火風虛空雖顯現，于未覺悟心現為相，但顯現無自性而現為智慧光芒。比如空中彩虹明現，離開虛空別無所依卻似獨立顯現。如住于虛空而與空不可分，法性法身無別意義虛空中，自生自現自明智慧光芒，似獨立顯現而無阻礙明照。 明而無念智慧法身，自身顯現器世間本來成佛。業和大悲二邊完全清凈。地道解脫最高菩提遙遠，無可行進即法性最高菩提。若欲前進則智慧邊際遙遠。未積聚而二資糧本已圓滿，未清凈而二障本已清凈。"

མ་སྦྱངས་བཞིན་དུ་སྒྲིབ གཉིས་ཡེ་ནས་བྱང།། མ་བྱུང་མ་སྐྱེས་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ།། དགོད་པ་ལྷ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་མི་དགོས།། དཀྱིལ་འཁོར་ཁྲོ་གཉེར་ཆ་ལུགས་ཀྱིས། ཁྲོ་བདག་ཆེན་པོའི་སྐུ་བསྐྱེད་ནས།། སྐུ གསུང་ཐུགས་ཀྱི་བཟླས་པ་དག།ཆུ་བོའི་རྒྱུན་ལྟར་བཟླས་ན་ཡང།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས།། ཡེ་ནས་བྱས་ཟིན་བྱ་མི་དགོས།། ཆེད་དུ་བྱར་མེད་ཆེད་དུ་དགག་ཏུ་མེད།། མར་མེའི་སྙིང་པོ་རང་གི་འོད་ལ་ གནས་པ་ལྟར།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་རང་གི་གདངས་ལ་གནས།། འདས་དང་མ་བྱོན་ད་ལྟ་སངས་རྒྱས་དང།། གཉིས་མེད་རོ་གཅིག་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་བཞིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་མ་ནོར་བར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་བཞི་བཅུ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་སེམས།། བསྒོམ་དུ་ཡོད་མེད་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟར ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། དེ་ནས་ཡང་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པས་ངེས་ཟུང་ཞིག། ངས་བསྟན་གཉིས་མེད་བདེ་ཆེན་ལ།། བསྒོམ་དུ་ཡོད་མེད་ཐ་སྙད་རྣམ་པར་དག། ཤེས་རབ་སྟོབས་ཅན་རང་རིག དོན་རྟོགས་པས།། གཉིས་མེད་བདེ་ཆེན་ངང་དུ་འདུ་འབྲལ་མེད།། མ་བཙལ་བཞག་པས་ངང་ལས་མ་གཡོས་གསལ།། རྒྱུན་ཆད་མེད་པས་ཆུ་བོ་གང་གཱ་བཞིན།། དབང་པོ་ཡང་རབ་དོན་དུ་དེ་བསྟན་ནོ།། རྟེན་གྱི་གང ཟག་ཤེས་རབ་འབྲིང་རྣམས་ལ།། མི་བསྒོམ་སྒོམ་པར་བསྟན་པ་ཡིན།། རྣལ་འབྱོར་ཤེས་རབ་རྩལ་ཆུང་ལ།། མ་བསྒོམས་སངས་མི་རྒྱ་བར་བསྟན།། ཀྱེ་གསང་བདག་ངེས་ཟུང་ཞིག། པདྨ་འདམ་ན་གནས་ཀྱང་སྐྱོན གྱིས་མ་གོས་ལྟར།། ཕྱི་ནང་འཁྲུལ་པ་ཤར་ཡང་ནི།། རང་རིག་མ་འཁྲུལ་ཡེ་ནས་གོས་པ་མེད།། མ་འཁྲུལ་པ་ཡི་སངས་རྒྱས་ཡིན།། རིག་ཀྱི་བུ་གཞི་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་འབྲས་བུ་དག་པ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་གཉིས་ཀྱིས བརྒྱན་ནས།དོན་སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ནི། བུམ་པའི་ནང་གི་མར་མེ་ལྟར།། ཡེ་ཤེས་ནང་ན་རབ་ཏུ་གསལ་བའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གཞལ་ཡས་ཁང་འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་ དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ནང་ན།སྐུ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་གདངས་འགག་པ་མེད་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཞལ་མེད་ཁང་ཡང་འོད་དུ་གསལ་ལོ།། དེའི་ནང་ན་སྐུ་བཞི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་ལྡན་ཏེ། རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པའི་ དཀྱིལ་འཁོར།འགག་པ་མེད་པར་གནས་སོ།

譯文如下： 未清凈而二障本已清凈。在未生未起的光明壇城中，不需修持笑容天尊壇城。以忿怒相貌姿態，生起大忿怒尊身後，雖如河流般持誦身語意咒，卻背離自覺智慧。本已完成無需再做。無需刻意為，無可刻意遮。如燈芯安住自身光明中，自覺智慧安住自身光芒中。與過去未來現在諸佛無二一味，如水注入水中。 如是宣說。此為《大光明藏》中如實宣說大圓滿見解的第四十品。 然後，秘密主又問道："啊！世尊金剛心，有修無修的區別如何？" 導師回答說："金剛持請確實記住。我所教導的無二大樂中，有修無修的言說完全清凈。以具力智慧了悟自覺意義，無二大樂性中無有聚散。不尋而安住，不動搖而明瞭。無間斷如恒河之流。為上根者如是宣說。 對中等智慧根器者，教導不修而修。對智慧力弱的瑜伽士，教導不修則不能成佛。啊！秘密主請確實記住。如蓮花生於泥中卻不為過失所染，雖外內迷亂生起，自覺未迷本無染污。未迷即是佛。 智慧子，清凈基礎法身以清凈果報色身二者莊嚴，意義三身無有聚散，如瓶中燈火，智慧內極為明亮。智慧子，色蘊外器世間宮殿調伏眾生壇城中，三身自性光芒無礙，智慧宮殿亦明現為光明。其中具足四身及身語意，自性清凈壇城無礙安住。"

། དེའི་ཐུགས་རྗེ་ཧེ་རུ་ཀ་ལྔར་སྣང་ལ་མི་འགག་པས། ཐུགས་རྗེ་རང་བྱུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ། དེ་ལྟར་གནས་པ་ནི་མ་འཁྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་སོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་མ་ འཁྲུལ་པའི་སངས་རྒྱས་ལ།མ་བྱས་པའི་ཆོས་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཟག་བཅས་གྱི་ཕུང་པོ་འདི། བྱས་པའི་མེ་ལོང་གིས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལྟར། ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་འགག་ པ་མེད་པར་གསལ་བ།ཀུན་གཞི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་གསལ་ལ་དག་པ། ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་གཞི་མ་འགགས་པའི་དོན། མགར་བའི་ལག་གི་འདུ་བྱེད་ཀྱིས་མ་བྱས་པར། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་ཀློང་ནས།རང་བྱུང་དུ་རང་ཤར་བའི་ཤེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཁྲི་འཕང་ལྔ་པ་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་དུ་གྱུར་པ་དེ། བརྡའ་བསྟན་པའི་ཚེ། ཟག་བཅས་ཀྱི་སྒྲོམ་བུས། ཟག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མི་ཐུབ་པར། ཐུགས་ཡེ་ ཤེས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྣང་བའོ།། དེའི་འཁྲུལ་གཞི་མན་ངག་གི་ཏི་ཀ་ཆེན་པོས་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།། དོན་དེ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡིན་པས། དུས་གསུམ་དུ་འགྱུར་མ་མྱོང་སྟེ། མི་འགྱུར་བའི བལྟ་བ་ཐོད་རྒལ་ཆེན་པོའོ།། དེ་ནི་འཁྲུལ་པ་ལོག་ནས་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཏི་ཀ་ཆེན་པོའོ།། དེ་ནི་རྟགས་ཀྱི་སྒྲོན་མས་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་གདབ་པའོ།། ལུང་གི་ཏི་ཀ་ཆེན་པོས་དོན་ལ་སྦྱར་རོ།། བདག ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཏི་ཀ་ལ་གཞི་བཅའོ།། དེའི་དོན་རྟོགས་ནས་བསྒོམ་དུ་མེད་དེ་ཡོན་ཏན་ནོ།། དེ་ཡང་རང་ཆས་སུ་གནས་པས་འདུ་འབྲལ་མེད་དོ།། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་བསྒོམ་བྱ་དང་སྒོམ་བྱེད། དངོས་པོ དང་མཚན་མར་དམིགས་སུ་མེད་དེ།དཔེར་ན་གར་སྦྱིན་ལ་སྦྲང་མའི་འདབ་མ་ཆགས་པ་ལྟ་བུའོ།། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཐ་མལ་གྱིས་མི་རྟོགས་པས།། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ཐ་མལ་གྱིས་མི་གོ་སྟེ། གོང་ལྟར་རྟོགས་དགོས་པས། ཡེངས་སུ་མེད་དེ་སྐྱོན་ཅན་ནོ།། ངེས་པར་རྟོགས་ཙ་ན། ཡེངས་པ་མེད་དེ་ཡོན་ཏན་ནོ།། ཡེངས་པ་མེད་པ་ནི། འདུག་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་རང་སྣང་གི་ངང་ལས་མ་གཡོས་ཙམ་དུ་འདུག། འགྲོ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་གདངས ལ།རང་བཞིན་མ་འགགས་པ་ཙམ་དུ་འགྲོ་སྟེ། མར་མེ་འམ་ཉི་མ་རང་སྣང་དང་ཆས་ནས་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ།། ཉལ་ཡང་ངང་ལས་མ་གཡོས་པའི་ཀློང། རིག་པ་ཟང་ཐལ་གྱི་ངང་ན་རྩལ་གཞི་ལ་འདུས་ཏེ། རང་བཞིན་ གཞི་ལ་ཐིམ།མཚན་མ་རང་སར་གྲོལ། དོན་ལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ།

譯文如下： 其大悲顯現為五種吽嚕嘎而不息，是大悲自生壇城。如是安住即是未迷之佛。智慧子，對未迷之佛宣說無為法性，是心鏡。例如，以有漏蘊這個人為鏡來確定，如同無漏智慧無礙明顯，阿賴耶映象般智慧明凈，一切生起之基礎無礙之義。非由鐵匠之手所造作，而從無量光佛心界中自生自現的水晶舍利塔五層成為心鏡。當以表示指示時，有漏之框不能限制無漏智慧，如實顯現於心智慧鏡中。其迷惑根源由口訣大疏決定。 此義是自生大智慧，三時未曾改變，是不變之頓超大見。那是迷亂消除后智慧生起的真實性大疏。那是以相之燈不變地釘入。以教言大疏應用於義理。以大我真實性之疏為基礎。瞭解其義后無可修即是功德。又因本自具足而無聚散。 境與有境、所修與能修、事物與相都無所緣，如同蜜蜂翅膀粘在糖上一樣。凡夫無法了解法性之義，故凡夫俗人不能理解，需如上所述了悟，無散亂即是過失。一旦確實了悟，無散亂即是功德。無散亂是指：坐時只是不離法性自顯之境而坐，行時只是智慧自光中自性不礙而行，如燈火或陽光伴隨自顯而行。臥時也不離本性之界，覺性通透狀態中力量歸於基礎，自性融入基礎，相自然解脫，于義理成就大富貴。

། ལངས་ཀྱང་ངང་ལས་མ་གཡོས་པ་ལས། རིག་པ་རང་ཤར་ཏེ། རང་བཞིན་མ་འགགས་པར་གསལ་ལོ།། ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ་ལེགས་ པར་ཡིད་ལ་ཟུང་ཞིག།སྤྱོད་ལམ་རྣམ་བཞི་ནི་སྤྱད་ཀྱང་རང་གི་གདངས་ལས་མི་འདའ་ཞིང། ཆོས་ཉིད་ངང་ལས་མ་གཡོས་པ། དཔེར་ན་བྱ་ཡིས་གར་འཕུར་ཀྱང་མཁའ་ལས་འདའ་ས་མེད། ཉ་ཡིས་གར་འཕྱོས་ཀྱང་ ཆུ་ལས་འདའ་བ་མེད་པ་དང།མི་ཡིས་གར་ཕྱིན་ཀྱང་ས་ལས་མི་འདའ་བ་བཞིན། རྣལ་འབྱོར་རྟོགས་ལྡན་ངང་ལས་གཡོས་པ་མེད། རིགས་ཀྱི་བུ་བསྒོམ་བྱ་ནི། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དེ་ནི་ལོགས་ན་ མེད་དེ།རང་རིག་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཁོ་ནའོ།། ཤར་བ་ཐམས་ཅད་ནི་རང་ཤར་ཏེ། རིག་པ་ཆོས་སྐུ་སྟོང་པ་དང། འགག་པ་མེད་པ་དང། དེ་གཉིས་དབྱེར་མེད་པ་དང། དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་མི་འགགས་པ་དང། དེ་ ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང།མཚན་ཉིད་ལྔར་ཤར་རོ། དེ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔར་ཤར་རོ།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་འོད་དུ་ཤར་རོ།། འོད་ལྔ་རིགས་ལྔར་ཤར་རོ།། རིགས་ལྔ་སྐུ་ལྔར་ཤར་རོ།། སྐུ་ལྔ་ཡུམ་ལྔ་མི་འགག་ གོ།ཡབ་ཡུམ་ལྔ་ལ་སེམས་དཔའ་དང་སེམས་མ་མི་འགག་གོ། སེམས་མ་རྣམས་ལ་ཡུལ་དུ་ཤར་རོ།། སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དབང་པོ་དང་རྣམ་ཤེས་སུ་ཤར་རོ།། དེ་ནི་རིག་པ་རང་ཤར་གྱི་དགོངས་པས།། སྣང་བ་ ལ་རྒྱས་བཏབ་སྟེ།རང་སྣང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་སྣང་གི་རྟོག་པ་མེད་དོ།། འགགས་པའི་དུས་སུ་མཚན་མ་རང་གྲོལ་གྱི་དགོངས་པས་རྩལ་གཞི་ལ་འདུས་ཏེ་ཡུལ་ལྔ་སྒོ་ལྔའི་ངང་དུ་གྲོལ། སྒོ་ལྔ་ སེམས་དཔའ་དང་སེམས་མའི་ངང་དུ་གྲོལ།སེམས་དཔའ་སེམས་མ་རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་གྱི་ངང་དུ་གྲོལ། དེ་ལྔ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ངང་དུ་གྲོལ། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡང་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ལྔར་གྲོལ། མཚན་ཉིད་ལྔ་རིག་པ་འཛིན་མེད་རང་ གསལ་དུ་གྲོལ།དབང་པོ་གནས་སྡུད་ཀྱི་མན་ངག་དེ།། འབྱུང་བ་མ་ལ་ཞ། ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པའོ།། དེ་ལྟར་གྲོལ་ནས་ངང་ལས་མ་གཡོས་པ་ནི། ཤེས་བྱ་བུམ་པར་ཆུད་པ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཆོས་སྐུ་དབྱེར་མེད་ ཟང་ཐལ་གྱི་བུམ་པ་ན།རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་མར་མེ་རླུང་གིས་མ་བསྐྱོད་པ་ལྟར་གསལ་བས། ཤེས་བྱ་བུམ་འཇུག་གི་མན་ངག། གཏི་མུག་གཉིད་ལ་སོགས་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་དོན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འབྱོར་ པའོ།། ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཡང་རང་ལས་འབྱུང། སྣང་ཡང་རང་ལས་སྣང། གསལ་ཡང་རང་ལས་གསལ་ཏེ། དག་ཅིང་གྲོལ་ཡང་རང་གི་ངང་དུ་གྲོལ་བས་ན། ཡེ་ཤེས་རང་དག་ཆེན་པོའོ།། དེ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ རང་སྣང་ལས་གཞན་སྣང་མེད་པའོ།

譯文如下： 起身時也不離本性，覺性自顯，自性不礙而明顯。智慧子，請善加記住。四種威儀雖行持，不離自光，不動法性之境。譬如，鳥無論飛往何處都不離虛空，魚無論游向何方都不離水，人無論走到哪裡都不離大地，同樣，覺悟的瑜伽士不離本性。智慧子，所修之圓滿正等正覺佛並非在外，唯是自覺法身。一切顯現皆是自顯，覺性法身空性、無礙、二者無別、如是了知的智慧無礙、於此無阻礙，顯現為五種特徵。這五種顯現為五智慧。五智慧顯現為五光。五光顯現為五部。五部顯現為五身。五身五佛母不息。五對佛父佛母中勇識與明妃不息。諸明妃顯現為境。諸勇識顯現為根與識。 這是覺性自顯的密意，印持于顯相，除自顯智慧外無他顯分別。在息滅時，以相自解脫的密意力量歸於基礎，五境解脫於五根之境，五根解脫于勇識與明妃之境，勇識明妃解脫於五部佛父佛母之境，這五種又解脫於五智慧之境，五智慧又解脫為覺性五特徵，五特徵解脫為覺性無執自明。 收攝諸根的口訣是：元素融入母體，智慧融入法界。如是解脫后不離本性，即是所知入瓶。在法性法身無別通透之瓶中，自覺智慧如無風燈火般明亮，這是所知入瓶的口訣。愚癡睡眠等，智慧之義獲得真實性。 一切雖生起卻從自身生起，雖顯現卻從自身顯現，雖明顯卻從自身明顯，雖清凈解脫卻在自性中解脫，故為大自凈智慧。這是本性之相唯有自相而無他相。

། སྤྲིན་དང་ཁུ་རླངས་བྱུང་ཡང། ནམ་མཁའ་རང་ལས་བྱུང། སྣང་ཡང་ནམ་མཁའ་རང་ལ་སྣང།། གནས་ཀྱང་ནམ་མཁའི་ངང་ལ་གནས།། དག་ཀྱང་ནམ་མཁའི་ངང་དུ དག།གྲོལ་ཀྱང་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་གྲོལ་བ་ལྟར། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས།། བསྒོམ་དུ་ཡོད་མེད་བློ་དང་སྦྱར་བར་བསྟན་པ་དང། བློ་འབྲིང་ལ་རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཏན་ཚིགས་དང་ བཅས་པ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཅིག་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། བསྒོམ་དུ་ཡོད་པ་བཤད་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ངེས་ཟུང་ཞིག། བློ་གཞན་རྣམས་ལ་བསྒོམ་པ་བསྟན།། བསྒོམ་དུ་མེད་པར་མ་ཤེས་ན།། མ་ཚོར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང།། བྱ་རྩོལ་འདས་པར་མི་རྟོགས་ཏེ།། རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས དོན་མི་རྙེད།། བསྒོམ་དུ་ཡོད་པར་མ་ཤེས་ན།། སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་ཁྱད་པར་མེད།། ཐ་མལ་རང་རྒྱུད་གོལ་བར་འགྲོ།། མི་བསྒོམ་བསྒོམ་པའི་དོན་ཤེས་པས།། སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་དོན་དང་འདུ་འབྲལ མེད།། བསྒོམ་ལ་མི་བསྒོམ་དོན་ཤེས་པས།། དམིགས་གཏད་བློ་ཡི་མཐའ་ལས་ལྡོག། གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་པས།། ཕྱོགས་རིས་འཛིན་པའི་མཐའ་དང་བྲལ།། བསྒོམ་དུ་ཡོད་པའི་དོན་བསྟན པ།། བསླབ་ཐབས་བསླབ་བྱ་ལཽབས་པའི་ཚད།། རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྡུས་ལ་བསྟན།། བསླབ་ཐབས་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྟན།། ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བའོ།

譯文如下： 雲和霧氣雖然生起，卻從虛空本身生起。雖然顯現，卻在虛空本身顯現。雖然安住，卻安住于虛空之境。雖然清凈，卻在虛空之境清凈。雖然解脫，卻在虛空之境解脫。如是所說。 從《大光明點》中： 教示有無可修與心相應，並對中等根器者教示相續禪定及其理由，這是第四十一章。 然後，秘密主再次請問： "啊，世尊金剛持，請開示有所修之法。" 導師回答道： "金剛持，請仔細聽好。對其他根器者教示修法。若不知無可修，則會無意識地作意，不瞭解超越造作，以相續禪定無法獲得真義。若不知有可修，則與凡夫無異，會墮入平庸自續。了知不修即修之義，則與唯一佛果無有聚散。了知修中無修之義，則遠離心的執著邊際。了悟無二之義，則遠離偏執邊際。 教示有所修之義，包括學習方法、學習內容和學習程度，歸納為三種來講解。學習方法分為三種：外、內、密。"

། ཕྱི་ནི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གློད།། བྱ་བ་བཏང་ལ བསྡད་པ་ཡིན།། ནང་ནི་རྩ་ཡི་རླུང་སྒོ་བསྡམ།། རང་བྱུང་དབྱིངས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ལས།། དང་པོ་ལུས་ཀྱི་སྲིད་པ་ཆགས།། དེ་ལས་ཡར་མར་རྩ་གཉིས་ཆགས།། རྩ་གཉིས་འདུས་ནས་རྩ་མདུད་ལྟེ་བར་གྱུར།། དེ་ནས་རྩ བྲན་རྣམས་ཀྱིས་ལུས་བྱིངས་བསྐྱེད།། དེ་ནས་སྙིང་ལ་སོགས་པའི་ནང་ཁྲོལ་རྒྱས།། དེ་ལ་དབུགས་ཡོད་དེ་ལས་རྣམ་རྟོག་ཤར།། དེ་བས་རྩ་རྟགས་མིག་ཡིན་པས།། ཅིར་སྣང་རང་སྣང་ཡིན་གྱིས་རྣམ་རྟོག་མ་བྱེད་ཅེར རེ་ལྟོས།། རྟགས་མ་བསྐུལ་བས་དེ་ནས་རིག་པའི་རྩལ་མི་རྒྱུ།། རྩལ་དང་མ་འགྲོགས་རླུང་དང་སེར་བུ་བཞིན།། མ་བསྡམས་རང་སར་ཞོག་ཅིག་འཕྲོ་མི་ནུས།། དེ་བས་རླུང་གཅེས་དེ་ལ་སྐྱོན་མི་བལྟ།། རླུང་ཡོད རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་རྒྱས།། ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པས་མི་རྟོག་རང་སར་གནས།། སྐབས་སུ་ཧ་དང་ཕཊ་ཅེས་རླུང་རོ་འབུད།། གསང་བ་བསླབ་པའི་ཐབས་གསུམ་སྟེ།། རྒྱལ་པོ་གདན་ལ་བཞག་པ་དང།། བློན པོ་གཙོན་དུ་བཟུང་བ་དང།། དམངས་རྣམས་ཆམ་ལ་དབབ་པ་དང།། ཤུགས་ཀྱིས་དབབ་པའོ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། རྒྱལ་པོ་ནི་རང་རིག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའོ།། གདན་ནི་རང་བཞིན རྣམ་པར་དག་པའི་ནམ་མཁའ་ཡུལ་དུ་སྣང་བ།དོན་ནི་དབྱིངས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཡུལ་སྣང་བ་འདིའོ།། དེ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བག་དང་བྲལ་བ་ནི། དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་བཞུགས་པའི་གདན་དཻ། དེ་ལྟར་ བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་ནི།ཆུའི་རང་བཞིན་དག་ཅིང་གསལ་བ་ལ་སྦྱར་རོ།། དེ་ཡང་འདུག་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་དང། སྣང་ཚུལ་གྱིས་འབྱམས་པས། དཔེར་ན་བྱ་ཁྲ་གནས་རི་བྲག་གི་ནང་ན་གནས་བཅས་ནས། ཚང་སྒོར་སྡོད་པ་བཞིན་ནོ།། དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཙིཏྟ་རིན་པོ་ཆེ་ན་བཞུགས་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོ་རྟགས་ལ་མངོན་པར་གསལ་ལོ།། དེ་ནི་གཞི་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་གསལ་བ་ཟང་ཐལ་ལོ།། དེ་བས་ན དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཐིག་ལེ་ཆུའི་སྒྲོན་མའོ།། ནང་དུ་ཙིཏྟ་གོང་བཞིན་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་འོད་དུ་གསལ་བས་ནའོ།། གདན་དེ་ལ་བཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ནི།། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ཐིག་ལེ་མ་འགགས པར་གསལ་བའོ།། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྙིང་པོ་རིག་པར་གནས་ཤིང་རིག་པ་ལ་ཡེ་ཤེས་གསལ་བས། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐིག་ལེས་མཚན་མ་དང་རྣམ་རྟོག་འཇོམས་པའོ།། དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་བར་གནས་ཤིང་རང་སྣང་ལས གཞན་སྣང་མེད་པའོ།

譯文如下： 外在是放鬆身語意三者，放下行為而安住。內在是控制脈中的氣。從自生界的明點中，首先形成身體的存在，由此形成上下兩脈，兩脈匯聚成臍輪脈結。然後支脈產生身體其他部分，接著內臟如心臟等發育。其中有氣，由此生起分別念。因此，脈是眼睛的標誌，所見皆為自顯，不要分別，只需直視。不激發標誌，則覺性的力量不執行。力量若不相隨，如風與冰雹。不加控制，安置原處，則無法散亂。因此，氣很重要，不要視為過失。有氣則智慧圓滿增長。以方便攝持，無分別安住自處。適時以"哈"和"呸"呼出濁氣。 秘密學習方法有三：如國王安置於座，如大臣被囚禁，如民眾被鎮壓，以及以勢力鎮壓。 啊，世尊金剛持，請善加記住。國王是自覺法身。座是自性清凈虛空顯為境。意義是界的明點顯為境相。其義離垢染，是清凈法界覺性智慧安住之座。如是，菩提心明燈比喻為水的清凈明澈本性。 又以安住方式而住，以顯現方式而遍滿。譬如鷹在山巖中築巢而居。同樣，覺性智慧安住于珍貴的心中，自性明顯于標誌中。這是基礎如鏡智慧明澈通透。因此，清凈法界明點是水燈。內在如前所述，心中智慧光明顯現。 安住於此座的智慧顯相是：大智慧明點無礙明顯。智慧精華安住于覺性中，覺性中智慧明顯，故任運成就的明點摧毀相和分別念。如是不變而住，除自顯外無他顯。

། དེ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཐིག་ལེ་སྟེ། དེ་ནྀ་སྣང་བ་སུམ་སྦྱོར་བསྟན་ན། མཐོང་བྱ་རང་བཞིན་དག་པའི་ནམ་མཁའ་ནི། ནམ་མཁའ་དག་པའི་རང་གདངས་ཡིན། དེའི་ངོ་བོ་དག པ་དང།མཐོང་བྱེད་ཆུའི་སྒྲོན་མ་ནི། ཆོས་ཉིད་དག་པའི་ཡེ་གདངས་སོ།། རིག་པ་ཡུལ་ལ་ཤར་བ་ནི། ཡེ་ཤེས་དག་པའི་ཟེར་གདངས་སོ།། ཀྱེ་མ་ནམ་མཁའ་དག་པའི་རང་གདངས་ནི། མཚན་མོའི་ནམ་མཁའ་ལྟ་ བུའོ།། ཆོས་ཉིད་དག་པའི་ཡེ་གདངས་ནི། ནམ་ལངས་པའི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ།། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ཟེར་གདངས་ནི། ནམ་མཁའ་ལ་ཉི་མ་ཤར་བ་ལྟ་བུའོ།། རྒྱལ་པོ་གདན་ལ་བཞུགས་པ་ནི། སྤྲོས་བྲལ་གྱི་དབྱིངས འགྱུར་མེད་ཀྱི་ངང་ནས་རིག་པ་ཡེ་ནས་དག་པ་སྟེ།དེ་ལས་མ་གཡོས་པར་བཞག་གོ། འཆི་བདག་བདུད་ཀྱི་སྒོ་ནས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་རྒྱུ་བའི་རྩ་གསུམ་གནས་པས། དེ་གསུམ་བཅུན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ དགོངས་པ་ལ་ཐུག་པ་མེད་པ་དང།མཚན་མ་ལ་མི་གནས་པས། སྤྱན་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་བལྟ་སྟེ། རྩ་བའི་རླུང་སྒོ་བསྡམ་མོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི། སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་གྱི་བར་ན་ གནས་པས།སྤྱན་བར་སྣང་དུ་བལྟའོ།། མགྲིན་པ་ཅུང་ཟད་གཅུ་སྟེ། དཔུང་པའི་ཁར་ཨོག་མ་བཞག་གོ། རྩ་གསུམ་རླུང་གི་རྒྱུ་སྲང་བཅད་པའོ།། ལྷ་དང་མིའི་བསམ་གཏན་དང་སེམས་འཛིན་ནི། མཚན་མ་ཤས་ཆེ་ བས།གོང་མ་གཉིས་པོ་བས་དཀའ་སྟེ། སྤྱན་ས་ལ་བལྟའོ།། དེ་ནི་མགྲིན་པ་ཅུང་ཟད་བཀུག་སྟེ། ཨོག་མ་བྲང་ལ་རག་ལ་ཁད་དུ་བྱའོ།། དེ་ནི་རྒྱལ་པོ་གདན་ལ་བཞུགས་ཤིང། གདན་དུ་བཏིང་པའི་ཐབས་སོ།། དེས་ རིག་པ་རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ་སྟེ་རང་ས་ཟིན་པའོ།། བློན་པོ་ནི་སེམས་ཏེ། རིག་པའི་རྩལ་རླུང་ཐོག་ཏུ་མ་ཤོར་བས། རྟོག་བཅས་སུ་མི་རྒྱུ། རྟོག་མེད་དུ་གསལ་ཏེ། དཔེར་ན་བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་པས། གྲོས་བློ་དང་བྱ་བ བྱེད་མཁན་མེད་པ་ལྟ་བུའོ།། ལུས་དང་མ་བྲལ་བར་དབུགས་ཡོད་དེ། རིག་པ་ལ་རྟ་ཡོད་པས་བློན་པོ་ལྟ་བུའོ།། བཙོན་དུ་ཟིན་པ་དང་འདྲ་སྟེ། རྟོག་པའི་རྒྱུ་ཡོད་ལ་རྒྱུ་མི་ནུས་པའོ།། སྒོ་ལྔ་འབངས་དང་འདྲ་སྟེ་ལས བྱེད་པ་ཡིན།དུས་དེར་གསལ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པའོ།། དེས་ནི་འབངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་པ་ལྟ་བུའོ།། ཀྱེ་ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ་བསླབ་པར་བྱ་བ་ནི།། ངང་དང་རང་བཞིན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའོ།། རང་བཞིན་དག་པའི་ནམ་ མཁའ་དང།། ཆོས་ཉིད་དག་པའི་ནམ་མཁའ་གཉིས།། རྟོག་དང་བྲལ་བའི་རིག་པ་གསུམ།། དབྱེར་མེད་སྟོང་ཞིང་མི་རྟོག་པས།། མ་བཅོས་པ་ཡི་ངང་ཞེས་བྱའོ།

譯文如下： 這是任運成就的明點。若說明三光融合：所見清凈自性虛空是虛空清凈的自然光。其本質清凈。能見水燈是法性清凈的本初光。覺性顯現於境是智慧清凈的光芒。 啊！虛空清凈的自然光如夜晚的天空。法性清凈的本初光如黎明時的天空。大智慧的光芒如天空中升起的太陽。 國王安坐于座是：無戲論的法界、不變的狀態中，覺性本來清凈，安住不動。 從死主魔的角度，智慧風執行的三脈存在，降伏這三者。如來意趣無有邊際，不住于相，以眼觀空界，控制根本風門。 菩薩禪定處於佛與眾生之間，故以眼觀虛空。微微彎曲脖子，下巴放在肩上。這是切斷三脈風的執行通道。 天人的禪定和攝心因為有較多相，比前兩種更難。以眼觀地。這時稍微彎曲脖子，下巴幾乎觸及胸部。 這是國王安坐于座並鋪設座位的方法。由此覺性如同國王，安住自處。大臣比喻為心，覺性的力量不被風所奪，不以有念執行，無念而明顯。譬如大臣被囚禁，無人商議謀劃和行事。 身體未離便有氣，覺性有馬，故如同大臣。相似於被囚禁，有思維的因但不能執行。五根如同臣民，是行為者。此時明顯無分別。這就像臣民被鎮壓。 啊！善男子，應當學習的是：境界、自性和大我。清凈自性虛空和清凈法性虛空這兩者，以及離分別的覺性三者，不可分離、空性且無分別，稱為無造作的境界。

། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་གསལ་བ་དང།། འབྱུང་བཞི གདངས་སུ་ཤར་བ་གཉིས།། རང་བཞིན་མ་འགགས་ཡེ་ཤེས་གདངས།། གསལ་བར་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད། སྟོང་པར་མི་སྣང་རང་བཞིན་ཡོད།། དབྱེར་མེད་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་དོན།། མདོར་ན་རང་རིག་ཡེ་ཤེས དོན།། ལོབས་པའི་ཚད་ནི། ཤེས་པ་རྐྱེན་དབང་དུ་མི་འགྲོ་ཞིང། རྣམ་རྟོག་རྒྱུན་ཆད་མཚན་མ་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པའོ།། དྲོད་རྟགས་མི་འདོད་བཞིན་དུ་འབྱུང།། འདུས་བྱས་ཞིང་ཁམས་ཆེན་པོར ལྡོག།ལུང་སྟོན་རིམ་པར་འབྱུང་བ་ཡིན།། བླ་མ་ཡི་དམ་མཁའ་འགྲོ་ལས།། དངོས་དང་འབྱུང་བའི་སྒྲ་ལ་བརྟེན།། དེ་ཡིས་ངེས་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས།། བསྒོམ་དུ་ཡོད་ པར་བསྟན་པ་དང།། བསྒོམ་ཐབས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་བཞི་བཅུ་ཞེ་གཉིས་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། སྤྱོད་པའི་བྱེ་བྲག་གསུང་དུ གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།

譯文如下： 自覺本智明顯和四大顯現為光芒這兩者，自性不阻礙的智慧光芒，明顯顯現而無自性，不顯空性而有自性。不可分的大我之義。簡言之，自覺本智之義。 熟練的標準是：心識不隨緣而轉，分別念斷流，征相被壓制。暖相不由自主地生起。返回廣大有為剎土。次第出現授記。依靠上師、本尊、空行的實相和聲音。由此在相續中生起定解。 如是所說。 這是《大明點》中所說的有可修之法以及廣說修法方法的第四十二品。 然後，密主復又請問： 啊！世尊金剛持，請宣說行為的差別。 如是請問。

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ངེས་ཟུང་ཞིག། བླང་དོར་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ནི།། སྤྱད་རྒྱུ་མེད་པས་སྤྱོད་པའི་མཆོག། ཆོས་ཉིད་དོན་གྱྀ་སྤྱོད་པ་ནི།། མཚན་མ་མེད་པས་ནམ་མཁའ བཞིན།། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་མི་བལྟ་བར།། རྣལའབྱོར་ཟག་མེད་ཤེས་རབ་ཀྱིས།། དངོས་མེད་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་སྤྱད།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་པ་ནི།། དཔེར་ན་རིན་ཆེན་མེ་ལོང་བཞིན།། ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན མ་འགགས་པར།། རང་སྣང་རང་ཤར་ཆགས་སྡང་བྲལ་བར་སྤྱད།། བལྟ་བའི་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་ནི།། ཁྱུང་ཆེན་མཁའ་ལ་ལྡིངས་པ་བཞིན།། བྱ་བྲལ་ལྷུན་རྫོགས་ཆེན་པོ་སྤྱད།། དགོངས་པ་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་ནི།། དཔེར་ན ཆུ་བོ་གང་གཱ་བཞིན།། རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོར་སྤྱད།། འབྲས་བུ་དོན་གྱི་སྤྱོད་པ་ནི།། ཉི་མ་འོད་ཟེར་བཅས་པ་བཞིན།། སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་སྤྱད།། དགོངས་པའི་ངང་ལས་མ་ཡེངས་པར།། ཤེས་རབ ཆེན་པོའི་དོན་ལ་སྤྱད།། རྣལ་འབྱོར་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡིན།། རྣལ་འབྱོར་ངག་གི་སྤྱོད་པ་ནི།། དཔེར་ན་བྲག་ཆ་སྒྲ་སྒྲོགས་ལྟར།། སྒྲ་རྣམས་ཞེན་པ་མེད་པར་སྤྱོད།། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་སྤྱོད་པ་ནི།། འཇིག་རྟེན་འཁོར འདས་ཆོས་འདི་དག།དཔེར་ན་མེ་ལོང་གཟུགས་བརྙན་བཞིན།། སྣང་ལ་ཞེན་ཆགས་མེད་པར་སྤྱད།། དྲན་པ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ནི།། རྣལ་འབྱོར་ཚུལ་འཆོས་མི་བྱ་བར།། གླང་ཆེན་སྨཡོན་པ་བཞིན་དུ་སྤྱད།། བུང་བ་མེ་ ཏོག་འཇིབས་པ་བཞིན།། གཅིག་ཏུ་ཞེན་མེད་རྣལ་འབྱོར་གང་བདེར་སྤྱོད།། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་པ་ནི།། དཔེར་ན་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་བཞིན།། ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱིས་འགྲོ་དོན་རྫོགས་པར་སྤྱད།། ཐུགས་རྗེ་གདུང བའི་སྤྱོད་པ་ནི།། བུ་གཅིག་པ་ཡི་མ་བཞིན་དུ།། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་འགྲོ་དོན་སྤྱད།། གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ནི།། ཆེད་དུ་མི་འགག་ཆེད་དུ་སྒྲུབ་པ་མེད།། ཆེད་དུ་མི་སྤྱད་ཆེད་དུ་མི་སྤང་སྟེ།། མ་བཅོས་ངང་ལ་རང བཞིན་འགག་མེད་སྤྱད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། སྤྱོད་པ་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ཞེ་གསུམ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ རྗེ་འཆང།། དེ་ཡི་འབྲས་བུ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།

譯文如下： 導師開示道： 金剛持當謹記！無取捨的行為，因無可行故為最勝行為。法性義的行為，因無相故如虛空。不視有法為相，瑜伽士以無漏智慧，如虛空無實體般行持。自覺本智的行為，譬如寶鏡，智慧自性不阻礙，自現自生離貪嗔而行。 見地義的行為，如大鵬鳥翱翔空中，行持離戲任運大圓滿。意趣義的行為，譬如恒河之水，行持大瑜伽相續。果位義的行為，如太陽及其光芒，行持三身不可分離。不離意趣境界，行持大智慧之義，是瑜伽士意的行為。 瑜伽士語的行為，譬如回聲發出聲響，無執著地運用諸音。身語意三者的行為，世間出世間諸法，譬如鏡中影像，顯現而無執著地行持。無念的行為，瑜伽士不作偽裝，如醉象般行持。如蜜蜂採蜜，瑜伽士無一味執著，隨意而行。 大悲的行為，譬如太陽的精華，以身語意圓滿利他而行。悲心熾盛的行為，如獨子之母，瑜伽士行持利他。無二的行為，不刻意阻礙也不刻意成就，不刻意行持也不刻意捨棄，在無造作的狀態中行持自性不阻礙。 如是所說。 這是《大明點》中略說行為的第四十三品。 然後，密主復又請問： 啊！世尊金剛持，其果如何？ 如是請問。

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་ཟུང་ཞིག། འབྲས་བུ་བལྟ་བ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ།། དེ་ཡི་གནས་ལུགས་བསྟན་པ ནི།། ཆོས་ཉིད་ཕྱི་ནང་མེད་པར་གསལ།། རིག་པ་ཕྱི་ནང་མེད་པར་ཁྱབ།། གཉིས་མེད་ཆོས་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་ལུས།། རང་གསལ་འཛིན་མེད་ངང་དུ་གནས།། དེ་ལས་མཁྱེན་པ་མ་འགགས་པ།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ།། ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡེ་ཤེས་སྤྱན་གྱི་བུམ་པ་ལྔ།། སྣང་ལ་དངོས་མེད་ནམ་མཁའི་འཇའ་ཚོན་བཞིན།། དེ་ཡི་ནང་ན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལྔ་གསལ།། གསལ་ལ་མི་རྟོག་བུམ་པའི་ནང་གི་མར་མེ བཞིན།། སྐུ་གསུམ་ནང་གསལ་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ངང་ལ་གནས།། རིག་པ་རང་སྣང་གསལ་བ་ཟང་ཐལ་བས།། སྐུ་གཉིས་ཡུལ་དུ་མི་སྣང་ཞིང།། ཡོན་ཏན་མ་འགགས་འདུ་འབྲལ་མེད།། སྐུ་གཉིས་མ་འགགས ཡོད་པའི་མེད་པ་སྟེ།། ཆོས་སྐུ་མི་འགྱུར་མེད་པའི་ཡོད་པ་ནི།། འཁར་གཞོང་བཅུད་དང་མེ་ལོང་གཟུགས་བརྙན་བཞིན།། སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པས་མཚན་མའི་སྐྱོན་དང་བྲལ།། མི་སྣང་རང་བཞིན་ཡོད་པས་ཆད ལྟ་སྟོང་པའི་སྐྱོན་ལས་འདས།། མཐའ་བཞི་ལས་གྲོལ་འཁོར་བ་རྒྱ་ཡིས་ཐེབས།། དོན་ལ་འགྱུར་མེད་རིག་པ་རང་ས་ཟིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། ཡང་དག་པའི་དོན་གྱི་འབྲས་བུ ངེས་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ཞེ་བཞི་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ཐེག་པའི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་དཔེ་རྣམས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ངེས་ཟུང་ཞིག། ཐེག་པའི་ངོ་བོ་ཤེས་རབ་སྙིང་རྗེ་ཡིན།། དེ་གཉིས་ཆེ་ཆུང་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྣང།། ཐེག་པའི་ངེས་ཚིག་འདེགས་དང་བསྐྱོད་པ་ཡིན།། དབྱེ་ན་མང་ཡང བསྡུ་ན་གཉིས་ལས་མེད།། རྒྱུ་རྐྱེན་ལམ་ཁྱེར་མཚན་ཉིད་ཐེག་པ་དང།། འབྲས་བུ་ལམ་ཁྱེར་གསང་སྔགས་ཐེག་པ་གཉིས།། སྐྱ་བ་གྲུ་སོགས་མཚན་ཉིད་ཐེག་པའི་དཔེ།། ཟམ་པ་ས་གཞི་གསང་སྔགས་ཐེག་པའི དཔེ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས།། ཐེག་པའི་དབྱེ་བ་ཀུན་བསྡུས་པ་སྟེ་ལེའུ་ཞེ་ལྔ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ཐེག པ་སོ་སོའི་ལྟ་སྒོམ་དང།། སྤྱོད་པ་འབྲས་བུའི་དོན་གསུངས་པ།། དེ་ཡི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་མཐུན་དཔེ་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།

譯文如下： 導師開示道： 金剛持當善記！果位是見地的現前，其實相如下：法性內外無別而明顯，覺性內外無別而遍及。無二法身金剛身，安住于自明無執的狀態。由此不阻礙的智慧，自覺本智圓滿報身。境界自性智慧五眼瓶，如空中彩虹顯而無實。其中明顯五化身，如瓶中燈明而無念。三身內明安住于無聚散的狀態。 因覺性自顯明透徹，二身不顯為境，功德不阻礙無聚散。二身不阻礙，是有中之無；法身不變，是無中之有。如盤中精華和鏡中影像，顯而無自性故離相之過，不顯而有自性故超越斷見空性之過。解脫四邊，輪迴被印封。義上不變，覺性安住自處。 如是所說。 這是《大明點》中確定宣說真實義果的第四十四品。 然後，密主復又請問： 啊！世尊金剛持，請宣說乘的本質、詞義、分類和比喻。 如是請問。 導師開示道： 金剛持當謹記！乘的本質是智慧和悲心。這二者的大小決定乘的大小。乘的詞義是提舉和運載。分類雖多，歸納則僅有二種：以因緣為道的顯宗乘和以果為道的密咒乘。渡船等是顯宗乘的比喻，橋樑和大地是密咒乘的比喻。 如是所說。 這是《大明點》中總攝乘的分類的第四十五品。 然後，密主復又請問： 啊！世尊金剛持，您所宣說的各乘見、修、行、果之義，請闡述其本質、詞義、分類和相應比喻。 如是請問。

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ངེས་ཟུང་ཞིག། ལྟ་བའི ངོ་བོ་སོ་སོར་དབྱེ་བ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ།། ངེས་པའི་དོན་ལྟ་བ་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི། ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའི་ཤེས་རབ་བོ།། བལྟ་བའི་ངེས་ཚིག་ནི། ཡང་དག་པའི་ཤེས་བྱ་གྲུབ་པའི་མཐར་གྱུར་པས་ན་ལྟ བའོ།། དབྱེ་ན་གཉིས་སོ།། ཡང་དག་པའི་བལྟ་བ་དང། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བའོ།། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཨ་ཏི་ཡོ་གའོ།། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་མན་ཆད་དོ།། ལྟ་བའི དཔེ་ནི་གཉིས་ཏེ།ཡང་དག་པའི་དཔེ་ནི་མན་ཤེལ་སྣང་བ་ལྟ་བུའོ།། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་དཔེ་ནི་བརྒྱད་དོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག། ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་ཆུ་རྒྱུན་ནེའུ་སེང་བཞིན།། བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་དཔེ་ནི་ནམ་མཁའ་སྒྱུ་མ་དང།། སྐྲ་ཤད་ཆུ་ཟླ་ལ་སོགས་མེད་སྣང་བཞིན།། ཀྲི་ཡཱ་རྗེ་དང་འབངས་ལྟ་བུའོ།། ཡོ་ག་སྤུན་དང་གྲོགས་ཀྱི་དཔེ།། མ་ཧཱ་ཡོ་ག་རྒྱལ་པོ་མངའ་དར་བཞིན།། ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཕོ་མོ་སྙོམས འཇུག་བྱེད་པ་བཞིན།། ཨ་ཏི་ཁྱུང་ཆེན་མཁའ་ལ་ལྡིངས་པ་བཞིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཡང་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། དེས་མཚོན་ཚིག་རྣམས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།

譯文如下： 導師開示道： 金剛持當謹記！見的本質應從各別分類中了知。究竟義見的本質是自覺本智的體性，即無偏頗的智慧。見的詞義是：因為成為正確所知的究竟，所以稱為見。分類有二：正確的見和非正確的見。正確的見是阿底瑜伽。非正確的見是阿努瑜伽以下。 見的比喻有二：正確的比喻如水晶顯現。非正確的比喻有八種。善男子當善記！聲聞緣覺如水流和小草，菩薩的比喻如虛空、幻化、毛髮、水月等無實而顯。事續如主僕，瑜伽如兄弟朋友，大瑜伽如國王統治，阿努瑜伽如男女交合，阿底如大鵬翱翔天際。 如是所說。 復又請問：啊！世尊金剛持，請宣說這些的表徵之語。 如是請問。

། སྟོན་པས་བཀའ སྩལ་པ།ངས་བསྟན་རྒྱུད་ལུང་ཐམས་ཅད་དུ། ལྟ་བ་ངེས་པའི་ཚིག་རྣམས་དང།། གྲུབ་མཐའ་ཞེས་པའི་ཚིག་རྣམས་དང།། ཡང་དག་ངེས་པའི་ཚིག་རྣམས་དང།། མཐར་ཐུག་པ་དང་མཐར་ཕྱིན་དང།། འབྲས་བུ་ ཞེས་སུ་གང་བྱུང་ཡང།། དེ་མཚོན་ཚིག་ཏུ་བསྡུས་པ་ཡིན།། སོ་སོའི་གནས་སྐབས་ཤེས་པར་བྱ།། ཀྱེ་ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ།། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་བརྗོད་ན་ཉན་ཐོས་ལྟ་བར་བཤད།། འཛིན་པར་ཡོད་པས གཟུང་དུ་མེད་དོ་ཟེར་ན་རང་རྒྱལ་ལྟ་བར་བཤད།། སེམས་དང་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨྲས་པ་དང།། དོན་དམ་ཀུན་རྫོབ་སྨྲ་བ་ནི།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བལྟ་བར་བཤད།། དོན་དམ་ཐམས་ཅད་མཐུན་པ་ལ།། རིག གསུམ་འདོད་པ་ཀྲི་ཡཱའི་ལྟ་བར་བཤད།། ཆ་གཉིས་འདོད་པ་ཨུ་པ་ཡ་ཡི་ལྟ་བར་བཤད།། སེམས་དཔའ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ཚིག་བྱུང་ན།། རྣལ་འབྱོར་ཡོ་གའི་ལྟ་བར་བཤད།། བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད སོགས།། མ་ཧཱ་ཡོ་གའི་ལྟ་བ་ཡིན་པར་བཤད།། མ་བསྐྱེད་རྫོགས་པའི་ཚིག་ཚོགས་དང།། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཚིག་བྱུང་ན།། ཨ་ནུ་ཡོ་གའི་ལྟ་བ་ཡིན་པར་བཤད།། བྱ་བཙལ་ལས་འདས་པའི་ཚིག་ཚོགས དང།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཚིག་རྣམས་དང།། ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་སངས་རྒྱས་ལ་སོགས།། འདི་རྣམས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བར་བཤད།། ཟུར་ཙམ་མདོར་བསྡུས་བསྟན་པ་ཡིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ ཆེན་པོ་ལས།ལྟ་བའི་དོན་བཤད་པ་མཚོན་པའི་ཚིག་དང་བཅས་ནས་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་བཞི་བཅུ་ཞེ་དྲུག་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། དགོངས་པ་ བསྒོམ་པ་རྣམ་ཕྱེ་བ།། དེ་ཡི་དོན་བཤད་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ངེས་ཟུང་ཞིག། ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་དང།། མཐུན་དཔེ་བརྗོད་པའི་ཚིག་ཏུ་བསྟན།། ངོ་བོ་རྩེ གཅིག་གནས་པ་ཡིན།། བསྒོམ་པའི་ངེས་ཚིག་རྣམ་པ་བཞི།། དོན་ལ་དམིགས་པས་བསྒོམ་པ་ཡིན།། མ་ཡེངས་པས་ན་བསྒོམ་པ་ཡིན།། མི་འབྲལ་པ་ཡིས་བསྒོམ་པ་ཡིན།། གོམས་ཤིང་འདྲིས་དང་མི འཕྲོ་བའོ།། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན།། མཚན་བཅས་མཚན་མེད་གཉིས་ཡིན་ནོ།། མཚན་མེད་ལ་ཡང་གཉིས་ཡིན་ཏཻ།། རྩོལ་བྲལ་ཆེན་པོའི་བསྒོམ་ཐབས་དང།། རྩོལ་བ་མ་བྲལ་བསྒོམ་པའོ།། མཚན་བཅས ལ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ།

譯文如下： 導師開示道： 我在所有教授續和經典中，凡出現"見的確定語"、"宗義"、"真實確定語"、"究竟"、"圓滿"、"果"等詞，都是歸納為表徵之語。應當了知各自的情況。 啊！大菩薩，若說二取，是聲聞見。若說有能取故無所取，是緣覺見。若說心和心的顯現，或勝義俗諦，是菩薩見。若說勝義一切相同，而主張三智，是事續見。若主張二分，是優波瑜伽見。若出現三十七尊之語，是瑜伽見。若出現四十二尊或五十八尊等，是大瑜伽見。若出現未生圓滿等詞組，或出現界和智慧之語，是阿努瑜伽見。若出現超越造作尋求的詞組，或自生本智等詞，以及任運本來佛等，這些是大圓滿見。這是略說一角。 如是所說。 這是《大明點》中連同表徵之語宣說見義的第四十六品。 然後，密主復又請問： 啊！世尊金剛持，請解說您所分別闡述的意趣修行之義。 如是請問。 導師開示道： 金剛持當謹記！我將以本質、詞義、分類、相應比喻的語句來闡述。本質是專一安住。修行的詞義有四：緣于義故是修行，不散亂故是修行，不分離故是修行，熟悉、習慣和不散逸。分類闡述為二種：有相和無相。無相又分兩種：離勤大修行法和未離勤修行。有相也同樣如此。

། མདོར་ན་བསྐྱེད་རྫོགས་རྣམ་གཉིས་ཡིན།། བསྒོམ་པ་མཚོན་པའི་དཔེ་བཞི་སྟེ།། མར་མེའི་སྡོང་བུ་མནན་པ་དང།། ཆུ་དང་འོ་མ་འདྲེས་པ་དང།། ནོར་བུ་ཆུ་འདང་ལྟ་བུ་དང།། བུམ་པའི་མར་མེ ལྟ་བུའོ།། ཀྱེ་ཀྱེ་གསང་བདག་ངེས་པར་ཟུང།། དགོངས་པ་ཞེས་པ་གར་བྱུང་དང།། བསྒོམ་པ་བསམ་གཏན་ཏིང་འཛིན་དང།། མ་ཡེངས་མ་འཕྲོས་འབྲལ་བ་མེད།། གནས་དང་གོམས་དང་འདྲིས་པའི་ངང།། དེ རྣམས་གར་བྱུང་འབོད་སྐད་བསྡེབ་ལ་བཤད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། བསྒོམ་པའི་དོན་བཤད་མཚོན་དང་བཅས་པ་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ཞེ་བདུན་པའོ།།།། དེ་ནས ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། བསྒོམ་མེད་དོན་བཤད་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ངེས་ཟུང་ཞིག། བསྒོམ་མེད་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་ དང།། དབྱེ་བ་མཐུན་དཔེ་བརྗོད་ཚིག་བཤད།། ངོ་བོ་རང་རིག་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་ཡིན།། ཡིད་ལ་མི་བྱེད་ཕྱིར་ན་བསྒོམ་མེད་ངེས་པའི་ཚིག་ངང་གནས་མི་བྱེད་ཕྱིར་དང་བྱ་མི་དགོས་པའི་ཕྱིར་ནའོ།། བསྒོམ་མེད་དབྱེ བ་རྣམ་པ་གཉིས།། མཚན་བཅས་བསྒོམ་དུ་མེད་པ་དང།། མཚན་མེད་བསྒོམ་དུ་མེད་པའོ།། རེ་རེ་ལ་ཡང་རྣམ་གཉིས་བསྟན།། གཤིས་ལ་བསྒོམ་དུ་མེད་པ་དང།། རྟོགས་པས་བསྒོམ་དུ་མེད་པའོ།། མ་བསྒོམ་རྒྱུན ཆད་མེད་པའི་དཔེ།། ཆུ་བོ་ལ་བུར་བསྟན་པ་ཡིན།། མ་བསྒོམས་དོན་དང་མི་འབྲལ་བར།། སྦྱོར་རྩིར་སྦྲང་འདབ་འབྱར་བ་བཞིན།། མ་བསྒོམས་ངང་གིས་གསལ་བ་ནི།། གསལ་དང་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་འདྲ།། ཀྱེ་གསང བའི་བདག་པོ་ངེས་ཟུང་ཞིག།ངས་བསྟན་རྒྱུད་ལུང་ཐམས་ཅད་ནས།། བསྒོམ་མེད་ཞེས་པའི་ཚིག་རྣམས་དང།། གནས་མི་དགོས་པའི་ཚིག་རྣམས་དང།། བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པའི་ཚིག་རྣམས་དང།། འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ ཚིག་རྣམས་དང།། ངང་དང་རང་བཞིན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དང།། ཡེ་ནས་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་དང།། བྱ་བཙལ་རྣམས་ལས་འདས་པ་དང།། ལམ་ལ་བགྲོད་དུ་མེད་པ་དང།། རྟོག་པ་མངོན་གྱུར་སངས་རྒྱས དང།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དང།། ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་སངས་རྒྱས་པ་དང།། ཡིད་ལ་བྱ་རུ་མེད་པ་དང།། དམིགས་པའི་ཡུལ་དང་བྲལ་བ་དང།། བསྒོམ་མེད་དོན་ལ་བློ་བཞག་ཅེས་པ་དང།། བསྒོམ་དུ་མེད་པའི ཚིག་ཐམས་ཅད་ནི།འབོད་སྐད་ཀྱིས་བསྡེབས་ལ། ངས་འདིར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག། ཅེས་གསུངས་སོ།

譯文如下： 總之，有生起次第和圓滿次第兩種。修行的比喻有四：如按燈芯、如水乳交融、如寶石入水、如瓶中燈。 啊！密主當謹記！凡出現"意趣"一詞，以及"修行"、"禪定"、"三昧"、"不散亂"、"不散逸"、"不分離"、"安住"、"熟習"、"習慣"等詞，都是同義詞，應如此解釋。 如是所說。 這是《大明點》中總攝宣說修行義及其表徵的第四十七品。 然後，密主復又請問： 啊！世尊金剛持，請宣說無修之義。 如是請問。 導師開示道： 金剛持當謹記！我將解說無修的本質、詞義、分類、相應比喻。本質是自覺不間斷。無修的確定詞義是因為不作意，因為不安住于狀態，因為無需造作。無修分為兩類：有相無修和無相無修。每一類又各分兩種：本性無修和證悟無修。無修不間斷的比喻如河流。未修而不離義，如蜜蜂粘附花蕊。未修而自然明瞭，如明燈和太陽精華。 啊！密主當謹記！我在所有教授續和經典中，凡出現"無修"、"無需安住"、"無可成就"、"無聚散"、"狀態"、"自性"、"大自性"、"本來無聚散"、"超越造作尋求"、"道無可行"、"現前覺悟成佛"、"大自生智慧"、"任運本來成佛"、"無可作意"、"離所緣境"、"安住無修之義"等詞語，以及所有"無可修"的詞語，都是同義詞。應如我此處所教那樣理解。 如是所說。

། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། བསྒོམ་མེད་དོན་བཤད་བརྗོད་པའི་ ཚིག་དང་བཅས་པ་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ཞེ་བརྒྱད་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་ཐབས་ལ་མཁས།། སྤྱོད་པའི་དོན་བཤད་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། གསང་བའི་བདག་པོ་ལེགས་པར་ཉོན།། སྤྱོད་པའི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་དཔེ་དང་ཚིག་བརྒྱད་བཤད།། སྤྱོད་པའི་ངོ་བོ་ནི། སྤྱོད་པ་མ་འགགས་པར་དོན་དང་འབྱོར པའོ།། སྤྱོད་པའི་ངེས་ཚིག་ནི། དོན་སོ་སོ་དང་མཐུན་པར་འཇུག་ཅིང་ལོངས་སྤྱོད་པས་ནའོ།། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། བླང་དོར་དང་བཅས་པའི་སྤྱོད་པ་དང། བླང་དོར་མེད་པའི་སྤྱོད་པའོ།། དཔེ་ནི་སྣ་ཚོགས བསྒྱུར་བ་གར་མཁན་ལྟ་བུའོ།། བཟོ་མཁས་པའི་སྐྱེས་བུའི་ལག་གི་འདུ་བྱེད་ལྟ་བུའོ།། ཀྱེ་གསང་བདག་ངས་བསྟན་རྒྱུད་ལུང་ཐམས་ཅད་ནས།། སྤྱོད་པ་དང་ནི་ཕྲིན་ལས་དང།། བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཚིག་རྣམས དང།། རྣལ་འབྱོར་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་དང།། གཞི་ལམ་འབྲས་བུའི་སྤྱོད་པ་རྣམས།། གར་བྱུང་ངས་བསྟན་བཞིན་དུ་བཤད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། སྤྱོད་པའི་དོན་བཤད་བསྡུས་ནས བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ཞེ་དགུ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། འབྲས་བུའི་དོན་བཤད་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀྱེ་རྡོ རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་ཟུང་ཞིག།འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་མཐུན་དཔེ་བརྗོད་པའི་ཚིག་རྣམས་དང།། བསྡུས་པ་ང་ཡིས་ངེས་པར་བཤད།། འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ནི། སོ་སོའི་ལྟ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ པའོ།། འབྲས་བུའི་ངེས་ཚིག་ནི། སྨིན་གྲོལ་རྫོགས་དང་མཐར་ཕྱིན་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའོ།། དབྱེ་བ་ནི་ཟག་བཅས་དང་ཟག་པ་མེད་པའོ།། རིམ་སྨིན་ཅིག་ཅར་རྫོགས་པའི་དཔེ།། ཤིང་ཏོག་ལོ་ཏོག་སྨིན་པ་དང།། ཨུ་དུམ ཝ་རའི་འབྲས་བུ་བཞིན།། ཀྱེ་ཀྱེ་གསང་བདག་ངེས་པར་ཟུང།། ངས་བསྟན་རྒྱུད་ལུང་ཐམས་ཅད་དུ།། སོ་སོའི་འབྲས་བུ་གར་བྱུང་ཡང།། འདིར་བསྟན་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ།། འབྲས་བུ་མཚོན་པའི་ཚིག་ཚོགས ནི།། མཐར་ཕྱིན་པ་དང་རྫོགས་པ་དང།། སྨིན་པ་དང་ནི་གྲུབ་པ་དང།། གྲོལ་དང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་ལ་སོགས།། དང་པོ་དགྲ་བཅོམ་ཞེས་པ་ནས།། ཐ་མ་རང་ས་ཟིན་ཅེས་པར།། ངས་བསྟན་བཞིན་དུ་ཤེས་པར གྱིས།། ཞེས་གསུངས་སོ།

譯文如下： 這是《大明點》中總攝宣說無修之義及其表述詞語的第四十八品。 然後，密主復又請問： 啊！世尊善巧方便者，請宣說行為之義。 如是請問。 導師開示道： 密主當善聽！我將解說行為的本質、詞義、分類、比喻和八種詞語。行為的本質是：不阻礙而與義相應。行為的確定詞義是：隨順各種義而受用。分為兩類：有取捨的行為和無取捨的行為。比喻如變化多端的舞者，如巧匠之手的造作。 啊！密主，我在所有教授續和經典中，凡出現"行為"、"事業"、"造作"等詞語，以及上中下瑜伽士的行為，基道果的行為，都應如我此處所教那樣解釋。 如是所說。 這是《大明點》中總攝宣說行為之義的第四十九品。 然後，密主復又請問： 啊！世尊金剛持，請宣說果位之義。 如是請問。 導師開示道： 啊！金剛持當善記！我必定會解說果位的本質、詞義、分類、相應比喻、表述詞語及其總攝。果位的本質是：各自見解的圓滿。果位的確定詞義是：成熟、解脫、圓滿、究竟、不退轉。分類是：有漏和無漏。漸次成熟和頓時圓滿的比喻如樹果和莊稼成熟，如優曇缽羅果。 啊！密主當謹記！我在所有教授續和經典中，凡出現各種果位，都應如此處所教那樣理解。表示果位的詞語有：究竟、圓滿、成熟、成就、解脫、不退轉等。從"阿羅漢"到"安住自地"，都應如我所教那樣理解。 如是所說。

། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། འབྲས་བུའི་དོན་བཤད་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ འཆང།། བལྟ་བསྒོམ་སྤྱོད་པ་ཡོངས་རྫོགས་པའི།། ཐེག་དགུའི་ངེས་ཚིག་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། སོ་སོའི་ངེས་ཚིག་ནི། ངས་བསྟན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཡིད་ལ ཟུང།། སྟོན་པས་གསུངས་པའི་དོན་ཚིག་རྣམས།། རྣ་བའི་དབང་པོས་ཉན་ཅིང་ཡིད་ཀྱི་དབང་པོས་ཐོས།། རང་རིག་ཁོང་ནས་མི་འཆར་བར།། སྟོན་པའི་གསུང་ལ་རག་ལུས་པས།། དེ་དོན་གཞན་ལ་སྒྲོག་བྱེད པ།། ཉན་ཐོས་མིང་གི་ངེས་ཚིག་ཡིན།། སྟོན་པ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར།། གོམས་པའི་མཐུ་ཡིས་བསྒྲུབས་པས་རང་སངས་རྒྱས།། རང་རྒྱལ་མིང་གི་ངེས་ཚིག་ཡིན།། སྤངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཐུགས་རྗེ་དང།། ཕྲིན་ལས ཕུན་སུམ་ཚོགས་ལྡན་པས།། བྱང་སེམས་མིང་གི་ངེས་ཚིག་ཡིན། ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲ་གཟའ་དང་རྒྱུ་སྐར་གཙོར་སྟོན་པས།། ཀྲི་ཡའི་མིང་གི་ངེས་ཚིག་ཡིན།། སྤྱོད་པ་མས་འཛེགས་ལྟ་བ་ཡས་འབུབས་པས།། ཨུ་པ་ཡ ཡི་མིང་གི་ངེས་ཚིག་ཡིན།། རིགས་བཞིའི་སངས་རྒྱས་དོན་གྱི་རྣལ་མ་ལ།། རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་སྦྱོར་ཞིང་གཞན་དོན་བྱེད།། ཡོ་གའི་མིང་གི་ངེས་ཚིག་ཡིན།། ཏིང་འཛིན་རྣམ་གསུམ་ཐབས་དང་ཤེས་རབ གཙོར་བཏོན་དོན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར།། མ་ཧཱ་ཡོ་གའི་མིང་གི་ངེས་ཚིག་ཡིན།། མ་བསྐྱེད་རྫོགས་དང་དེ་ཡི་དོན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར།། རྫོགས་པ་ཨ་ནུའི་མིང་གི་ངེས་ཚིག་ཡིན།། སྣང་ཞིང་སྲིད་པས་བསྡུས་ཆོས་ཐམས ཅད་ཀུན།། ཆོས་སྐུར་ཡེ་ནས་རྫོགས་སངས་རྒྱས།། གཉིས་མེད་ཚུལ་གྱི་འཇུག་པ་ནི།། རྣལ་འབྱོར་རྫོགས་ཆེན་མིང་གི་ངེས་ཚིག་ཡིན།། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། ཐེག་པ་སོ་སོའི་མིང་གི ངེས་ཚིག་དང་གཏན་ཚིགས་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ལྔ་བཅུ་ང་གཅིག་པའོ།

這是《大明點》中宣說果位之義的第五十品。 然後，密主復又請問： 啊！世尊金剛持，請宣說見修行圓滿的九乘確定詞義。 如是請問。 導師開示道： 各自的確定詞義，我將宣說，你當記住。 聽聞導師所說義理，以耳根聆聽，以意根領會，而自覺不能從內心生起，必須依賴導師之語，將其義向他人宣說，這是聲聞名稱的確定詞義。 不依賴其他導師，憑藉修習之力而成就，這是獨覺（梵語：pratyekabuddha）名稱的確定詞義。 具足斷除、智慧、悲心和事業圓滿，這是菩薩名稱的確定詞義。 以沐浴、潔凈、星宿為主要教導，這是事續（梵語：kriyā）名稱的確定詞義。 行為由下而上，見解由上而下，這是行續（梵語：upāya）名稱的確定詞義。 於四部佛陀的真實義理，以自身語意三者相應，並利益他人，這是瑜伽續（梵語：yoga）名稱的確定詞義。 以三種三摩地、方便和智慧為主，趣入義理，這是大瑜伽續（梵語：mahāyoga）名稱的確定詞義。 不生而圓滿，並趣入其義理，這是圓滿阿努瑜伽（梵語：anuyoga）名稱的確定詞義。 一切顯現和存在所攝諸法，本來即是法身圓滿佛陀，以無二方式趣入，這是瑜伽大圓滿（梵語：atiyoga）名稱的確定詞義。 如是所說。 這是《大明點》中宣說各乘名稱確定詞義和理由的第五十一品。

།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ཐེག་དགུའི་ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་ཟུང་ཞིག། མ་རྟོགས་ལོག་རྟོགས་གཉིས་ལས་ཉན་ཐོས་འཕགས།། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་འཕགས་ཞེ་ན། གང་ཟག་བདག་མེད་རྟོགས་པས་ལྟ་བ་ཁྱད་པར འཕགས།། དགེ་བཅུ་རང་གི་དོན་དུ་སྤྱོད་པས་སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་འཕགས།། བདེན་པ་བཞི་ཡི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པས་སྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས།། དགྲ་བཅོམ་ལ་སོགས་ཟུང་བཞི་ཡ་བརྒྱད་ཐོབ་པས་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར འཕགས།། ཉན་ཐོས་དག་ལས་རང་རྒྱལ་འཕགས་པ་ཡང།། གཟུགས་ཕུང་ཆོས་ཁམས་ཕྱོགས་གཅིག་ལ།། བདག་མེད་རྟོགས་པས་ལྟ་བ་ཁྱད་པར་འཕགས།། དགེ་བཅུའི་སྟེང་དུ་རྫུ་འཕྲུལ་ཡ་མ་ཟུང་འགའ ཡིས།། འགྲོ་དོན་ཤས་ཙམ་མཛད་པས་སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་འཕགས།། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མི་བསྟེན་པར།། གོམས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པས་སྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས།། ནེ་ཙོ་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་འབྲས་བུ་ཁྱད པར་འཕགས།། རང་རྒྱལ་དག་ལས་བྱང་སེམས་འཕགས་པ་ཡང།། བདག་མེད་རྣམ་གཉིས་རྟོགས་པས་ལྟ་བ་ཁྱད་པར་འཕགས།། ཚད་མེད་བསྡུ་བ་རྣམ་བཞིས་འགྲོ་དོན་མཛད་པས་སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར འཕགས།། ཕ་རོལ་ཕྱིན་བཅུ་བསྒྲུབ་པས་སྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས།། ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་ས་ནོན་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་འཕགས།། བྱང་སེམས་དག་ལས་ཀྲི་ཡ་འཕགས་པ་ཡང།། དོན་དམ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རབ་རྟོགས ཤིང།། ཀུན་རྫོབ་བདག་དང་ཡེ་ཤེས་ལྷ།། རྗེ་འབངས་ལྟ་བུར་བལྟ་བས་ལྟ་བ་ཁྱད་པར་འཕགས།། དག་པ་རྣམ་གསུམ་སྤྱོད་པས་སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་འཕགས།། གོམས་དང་བསྒྱུར་དང་བྱིན་རླབས་སྒོ་ནས བསྒྲུབ་པས་སྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས།། རིགས་གསུམ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པས་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་འཕགས།། ཀྲི་ཡ་དག་ལས་ཨུ་པ་འཕགས་པ་ཡང།། ལྷ་དང་དཔོན་གཡོག་ཚུལ་དུ་བལྟ་བས་ལྟ་བ་ཁྱད་པར་འཕགས།། མཚན་མ ཡོད་མེད་སྒོ་ནས་འགྲོ་དོན་མཛད་པས་སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་འཕགས།། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་ཡྀ་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པས་སྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས།། རིགས་བཞིའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པས་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་འཕགས།། ཨུ་པ་ཡ ལས་ཡོ་ག་འཕགས་པ་ཡང།། ཀུན་རྫོབ་ལྷ་དང་གྲོགས་པོར་བལྟ་བས་ལྟ་བ་ཁྱད་པར་འཕགས།། ཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞི་སྤྱོད་པས་སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་འཕགས།། ཕྱག་རྒྱ་རྣམ་བཞི་བསྒྲུབ་པས་སྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར འཕགས།། རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་གྲུབ་པས་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་འཕགས།། ཡོ་ག་དག་ལས་མ་ཧཱ་ཡོ་ག་བཞིས་འཕགས་ཏེ།།

譯文如下： 然後，密主復又請問： 啊！世尊金剛持，九乘的差別是如何的？ 如是請問。 導師開示道： 金剛持當善記！聲聞勝於未悟和邪悟二者。其勝義為何？由於了悟人無我，見解殊勝；為自利而行十善，行為殊勝；依四諦門修持，修行殊勝；獲得阿羅漢等四雙八輩果位，果位殊勝。 獨覺勝於聲聞是因為：對色蘊和法界的一部分了悟無我，見解殊勝；在十善基礎上，以少許神通利益眾生，行為殊勝；不依善知識而以修習力成就，修行殊勝；獲得如鸚鵡、獨角獸等果位，果位殊勝。 菩薩勝於獨覺是因為：了悟二種無我，見解殊勝；以四無量心和四攝法利益眾生，行為殊勝；修持十度，修行殊勝；證得遍光地，果位殊勝。 事續勝於菩薩是因為：通達勝義無生，同時在世俗中視自身與智慧本尊如主僕關係，見解殊勝；行持三種清凈，行為殊勝；從熟習、轉化和加持三方面修持，修行殊勝；獲得三部果位，果位殊勝。 行續勝於事續是因為：視本尊與自身如主僕關係，見解殊勝；從有相無相兩方面利益眾生，行為殊勝；依四真實修持，修行殊勝；獲得四部果位，果位殊勝。 瑜伽續勝於行續是因為：在世俗中視本尊如朋友，見解殊勝；行持四種事業，行為殊勝；修持四種手印，修行殊勝；成就五部佛果，果位殊勝。 大瑜伽續勝於瑜伽續有四個方面：

ཡོ་ག་དག་ལས་མ་ཧཱ་ཡོ་ག་བཞིས་འཕགས་ཏེ།། རང་ལུས་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་བལྟ་བས་ལྟ་བ་ཁྱད་པར་འཕགས།། སྒྲོལ སྦྱོར་གཉིས་ཀྱིས་འགྲོ་དོན་མཛད་པས་སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་འཕགས།། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པས་སྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས།། བཅུ་བཞི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་གྱི་ས་ཐོབ་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར འཕགས།། མ་ཧཱ་དག་ལས་ཨ་ནུ་བཞིས་འཕགས་ཏེ།། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་རྟོགས་པས་ལྟ་བ་ཁྱད་པར་འཕགས།། དབྱིངས་ནི་ཡེ་ཤེས་དག་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་ལ་སྤྱོད་པས་སྤྱོད་པ་སྤྲོས་བྲལ་དོན གསལ་ལ་ས་བཅུ་གཅིག་ཀུན་ཏུ་འོད་བྱུང།ཁྱད་པར་འཕགས།། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་འབྱུང་ལྔ་རིགས་ལྔ་ཡབ་ཡུམ་བསྒྲུབ་པས་སྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས།། མ་ཆགས་པདྨ་ཅན་གྱི་ས་ཐོབ་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་འཕགས།། ཨ་ནུ་དག་ ལས་ཨ་ཏི་བཞིས་འཕགས་ཏེ།། སྣང་སྲིད་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་སངས་རྒྱས་བལྟ་བས་ལྟ་བ་ཁྱད་པར་འཕགས།། ཆོས་སྐུ་བྱིན་རླབས་སྒོ་ནས་འགྲོ་དོན་མཛད་པས་སྤྱོད་པ་ཁྱད་པར་འཕགས།། བྱ་རྩོལ་མེད་པར བསྒྲུབ་པས་སྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས།། བཅུ་དྲུག་འཁོར་ལོ་ཚོགས་ཆེན་ཡན་ཆད་ནས།། ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་མན་ཆད་ས་ནོན་འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་འཕགས།། ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་བསྟན་རྒྱུད་ལུང་ཐམས་ཅད དུ།། འཕགས་དང་སྤགས་དང་ཆེ་ཆུང་དང།། གོང་འོག་ཤན་འབྱེད་གང་བྱུང་བ།། འདིར་བཤད་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་གྱིས།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། ཐེག་པ་བརྒྱད་ཀྱི ཁྱད་པར་འཕགས་ལུགས་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ང་གཉིས་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་མཁྱེན་གསལ་རིག། འཕགས་པའི་དོན་བཤད་གསུང་དུ གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ངས་བཤད་ཁྱོད་ཀྱིས་ལེགས་པར་ཟུང།། འཕགས་པའི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་རིམ་པས་འཕགས་པའི་དཔེ།། རྣམ་པ་བཞི་རུ་བསྡུས་ལ བཤད།། འཕགས་པ་དག་གི་ངོ་བོ་ནི། ཁྱད་པར་དོན་ཆེན་མཆོག་གྱུར་པའོ།། འཕགས་པ་དག་གི་ངེས་ཚིག་ནི།། མི་གནས་རིང་པོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།། ངེས་ཚིག་གཏན་ཚིགས་བཅས་པ་ཡིན།། དབྱེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས ཡོད་དེ།། གནས་སྐབས་འགྱུར་བའི་འཕགས་པ་དང།། འགྱུར་མེད་མཐར་ཐུག་འཕགས་པའོ།། རེ་རེ་ལ་ཡང་བཞི་བཞི་སྟེ།། ལྟ་སྤྱོད་སྒྲུབ་དང་འབྲས་བུའོ།

譯文如下： 大瑜伽續勝於瑜伽續有四個方面：視自身為佛壇城，見解殊勝；以解脫和相應兩種方式利益眾生，行為殊勝；從方便和智慧兩方面修持，修行殊勝；證得十四金剛持地，果位殊勝。 無上瑜伽續勝於大瑜伽續有四個方面：了悟法界和智慧無二，見解殊勝；法界于智慧中運作，智慧於法界中運作，行為離戲論而明晰，十一地遍光地生起，行為殊勝；修持五蘊、五大、五部佛父母，修行殊勝；證得無執著蓮花地，果位殊勝。 極上瑜伽續勝於無上瑜伽續有四個方面：視一切顯現和存在為法身佛，見解殊勝；以法身加持方式利益眾生，行為殊勝；無作為地修持，修行殊勝；從十六輪大集會以上乃至二十一地以下證得，果位殊勝。 善男子，我所說的一切續部和經典中，凡是提到殊勝、區別、大小、高下之分的，都應如此理解。 這是《大圓滿明點》中關於八乘差別殊勝的簡要闡述，為第五十二章。 然後，密主又請問道： 啊！世尊明智覺者，請開示殊勝的含義。 如是請問。 導師開示道： 我為你解說，你當善記！殊勝的本質、詞義、分類、次第和比喻，共分四個方面來闡述。殊勝的本質是特別、意義重大、最為殊勝。殊勝的詞義是不住于凡俗而長久超越，這是帶有理由的定義。分類有兩種：暫時變化的殊勝和不變究竟的殊勝。每一種又各有四個方面：見解、行為、修行和果位。

། དཔེ་ནི་མཆོད་རྟེན་ཁྲི་འཕང་བཞིན།། ཨ་ཏིའི་ངང་ན་མ འདྲེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས།། གཉིས་མེད་ཆོས་སྐུ་དབྱེར་མེད་ཤེས་རབ་ལ།། བཟང་ངན་ཆེ་ཆུང་མཐོ་དམན་མི་གནས་ཀྱང།། བླཽ་དང་སྦྱར་ནས་དྲང་བའི་ཐབས་སུ་བསྟན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན པོ་ལས།འཕགས་པའི་དོན་བཤད་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ང་གསུམ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ཀུན་གསལ་འཕགས་པའི་ཆེ་བ་སྟེ།། ཆེ་བའི་བྱེ་བྲག་ གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་གསུངས་པ།། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ངེས་ཟུང་ཞིག། གནས་སྐབས་འགྱུར་བའི་ཆེ་བ་རྣམས།། ཐེག་པ་སོ་སོའི་ཆེ་བ་ཡིན།། མཐར་ཐུག་ཆེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ།། ཡེ་ནས་འདུ འབྲལ་མེད་པ་ཡི།། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་ལྔས།། མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ཆེ་བ་དང།། བཞུགས་གནས་དབྱིངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལྔས།། ཆོས་དབྱིངས་སངས་རྒྱས་ཆེ་བ་དང།། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རང་ལ་རྫོགས པ་ལྔས།། བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཆེ་བ་དང།། གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཐབས་ཆེན་ལྔས།། དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཡིན་པས་ཆེ་བ་དང།། དྲི་མེད་རྣམ་པ་ལྔས་འཕགས་པས།། ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཆེ་བ ལྔ།། མཐར་ཐུག་ཆེ་བ་རྣམ་ལྔ་ཡིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ཆེ་བ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ པ།། བདག་མེད་སྐུ་ནི་སྟོན་པར་ཆེ།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་བསྟན་པར་ཆེ།། མ་བྲིས་དཀྱིལ་འཁོར་གནས་སུ་ཆེ།། སྲོག་མེད་སྐུ་ལྔ་འཁོར་དུ་ཆེ།། ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་དུས་སུ་ཆེ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཡང་ལག་ན་རྡོ་རྗེས ཞུས་པ།ཆོས་དབྱིངས་སངས་རྒྱས་ཆེ་བ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།

譯文如下： 比喻就像高聳的佛塔。極上瑜伽的境界中完全無雜、圓滿。雖然在不二法身、無別智慧中不存在好壞、大小、高低之分，但爲了引導眾生，還是結合他們的根機而以方便法門示現。 這是《大圓滿明點》中關於殊勝含義的闡述，為第五十三章。 然後，密主又請問道： 啊！世尊金剛持，請開示圓明殊勝的偉大，以及偉大的差別。 如是請問。 導師開示道： 金剛薩埵當諦聽！暫時變化的偉大是各乘各自的偉大。究竟偉大有五種：本來不離的五種圓滿而顯現成佛的偉大，安住處五種法界特徵的法界佛偉大，自身圓滿五種大我的自性佛偉大，以五種大方便決定的如是即佛偉大，以五種無垢而超勝的一切即佛偉大。這五種是究竟偉大。 密主又問道： 啊！世尊金剛持，顯現成佛的偉大是怎樣的？ 如是請問。 導師開示道： 無我之身作為導師是偉大的，自覺智慧作為教法是偉大的，未畫壇城作為住處是偉大的，無命五身作為眷屬是偉大的，本來任運作為時間是偉大的。 金剛手又問道： 法界佛的偉大是怎樣的？ 如是請問。

། ཡང་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞུགས་པའི་གདན།། རྣམ་དག་དབྱིངས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ལ།། གཅིག་ལ་ མཚན་ཉིད་ལྔ་དང་ལྡན།། འགྱུར་བ་མེད་པ་རྡོ་རྗེའི་དབྱིངས།། ཡོན་ཏན་སྡུད་པ་རིན་ཆེན་དབྱིངས།། དྲི་མ་མེད་པ་པདྨའི་དབྱིངས།། ཐོག་མེད་བརྟན་པ་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་དབྱིངས།། མ་བསྒྲིབས་གསལ་ཁྱབ་ནམ་མཁའི དབྱིངས།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་གདངས་ཤར་བའི།། ཡེ་ཤེས་གདངས་ཀྱི་བུམ་པ་ལྔ།། སྐྱེ་མེད་ཀློང་ནས་འགག་པ་མེད།། དེ་ཡི་ངང་ལ་འདུ་འབྲལ་མེད།། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་ལྔ།། དེ་ཡི་རྩལ་དུ་རང་ཤར ཏེ།། ཆོས་ཉིད་ལྔ་རུ་ཡེ་སངས་རྒྱས།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་སྐུ་གསུམ་གྱི།། བཞུགས་པའི་གནས་ཏེ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པས་འཕགས།། ས་ཆུ་མེ་རླུང་རྣམ་པར་དག་པས་ཆེ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཡང་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་ཞུས་པ། བདག་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཆེ་བ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། སྤྲུལ་སྐུའི་སྣོད་གྱུར་འབྱུང་བ་ལྔ།། རང་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་པས།། ལས་ལ་མ་རྨོངས་ཐབས་ཀྱི་ཞིང།། གཟུང་འཛིན་མི གནས་རྣམ་པར་དག།བདག་ཉིད་རང་དོན་མངོན་སངས་རྒྱས་པས་ཆེ།། ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་སྣང་བ་ཡང།། རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ།། སྐུ་ལྔ་རིན་ཆེན་འོད་དུ་འབར།། མ་བཙལ་རང་ལ་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་ གྲུབ།། ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་ཡིན་པས་བདག་ཉིད་ཆེ།། རྣམ་ཤེས་བརྒྱད་དུ་སྣང་བ་ཡང།། སེམས་དཔའ་བརྒྱད་དེ་རང་ལ་རྫོགས།། གཞན་མ་ཡིན་ཏེ་རང་སྣང་ཡིན་པས་ཆེ།། རྣམ་ཤེས་བརྒྱད་ཀྱི་ཡུལ་བརྒྱད ཀྱང།། རང་ལ་སྣང་བའི་སེམས་མ་བརྒྱད།། མ་བཙལ་རང་ལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ།། ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་ཡིན་པས་བདག་ཉིད་ཆེ།། རང་ལས་བྱུང་ཞིང་རང་ལས་སྣང།། རང་གདངས་ཡིན་པས་ཡུལ་དང་བྲལ།། ཡུལ མེད་རང་སྣང་ཆེན་པོ་ལ།། བགྲོད་དུ་མེད་དེ་ཀུན་ལས་ཆེ།། རང་ཆས་ཡིན་པས་བཙལ་དུ་མེད།། མ་བཙལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་ཆེ།། རང་ལ་རང་མི་བསྒྲུབ་པས་རྩོལ་བསྒྲུབ་འདས་པས་ཆེ།། རང་སྣང་དོན་ལ་འདུ འབྲལ་མེད་པས་ཆེ།། མི་འགྱུར་ས་ལ་སྦྱང་དུ་མེད་པས་ཆེ།། བགྲོད་དུ་མེད་དེ་ལམ་ལ་དམིགས་སུ་མེད་པས་ཆེ།། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ཆེ།། འོག་མ་དག་གིས་ཤེས་པ་མེད།། དེས་ན་བདག་ཉིད་ཆེན པོར་བཤད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཆེ་བ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།

譯文如下： 導師又開示道： 法身壇城安住的基座，是清凈法界明點。一個明點具有五種特徵：不變的金剛界、攝集功德的寶界、無垢的蓮花界、無始堅固的金剛十字界、無障明遍的虛空界。自覺智慧光芒顯現的五種智慧光明寶瓶，從無生界中無滅，在其境界中無聚無散。地水火風空五大作為其力用自然顯現，本來即是五種法性佛。是五智和三身的安住處，遍及一切而殊勝。地水火風極為清凈而偉大。 金剛手又問道： 自性佛的偉大是怎樣的？ 如是請問。 導師開示道： 化身所依的五大元素，是從自身生起的法性，因此不迷惑于業，是方便之田，無能取所取而清凈。自身即是自利現前成佛而偉大。五蘊的顯現也是五部佛的身，五身如寶光閃耀。無需尋求，本來於自身任運成就。是智慧自顯，故自性偉大。八識的顯現也是八菩薩，于自身圓滿。非他物而是自顯，故偉大。八識的八境也是自顯的八心母，無需尋求而於自身任運成就。是智慧自顯，故自性偉大。從自生起而從自顯現，是自身光芒故離境。無境的大自顯中，無可趣入故超越一切。是自具故不可尋求。無需尋求而任運成就故偉大。于自身不需修證故超越勤修，故偉大。自顯實相中無聚無散故偉大。于不變之地無需凈化故偉大。無可趣入故於道無所緣故偉大。一切諸法皆是大自性。下乘不能了知，故稱為大自性。 密主又問道： 如是即佛的偉大是怎樣的？ 如是請問。

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། དེ་ལྟར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ནི།། མཚོན་པའི་བརྡའ བཞི་ཀུན་ལས་འཕགས་པས་དཔེ་རུ་ཆེ།། རྒྱང་ཞགས་ཆུ་ལ་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་གསལ་བས་རྟགས་སུ་ཆེ།། བརྡའ་བཞི་དཔེ་རུ་ཡིན་པར་ངེས།། སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པས་དོན་དུ་ཆེ།། ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མ་རྟགས་སུ ངེས།། དེ་བས་ངེས་པ་གསུམ་གྱིས་ཆེ།། དང་པོ་སྟོན་པ་ལ་སོགས་འཚོགས་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པས་གཏན་ཚིག་ལྔ་ཡིས་ཆེ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཡང་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་ཞུས་པ།། ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས ཆེ་བ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རང་རིག་འགྱུར་མེད་ཆོས་སྐུ་ལ།། ངོས་གཟུང་མེད་པས་བསམ་ལས་འདས།། བསྒོམ་དུ་མེད་པས་ཁྱད་པར་འཕགས།། ཆོས་སྐུ་དངོས་མེད་ཟང་ཐལ ལ།། དམིགས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་མེད་པས།། གཉིས་སུ་མེད་པས་ཁྱད་པར་འཕགས།། རིག་པ་དངོས་མེད་ཞི་བ་ལ།། སྤྲོས་པའི་དངོས་པོ་མཚན་མ་མེད།། རང་གདངས་ཆེན་པོར་འཕགས་ཏེ་ཆེ།། རང་རིག་ཆོས་སྐུ གཉིས་མེད་ཆེན་པོ་ལ།། ཕྱོགས་དུས་མེད་པས་འཕགས་ཏེ་ཆེ།། ཆོས་སྐུ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལ།། རྒྱུ་རྐྱེན་མེད་པས་འདུས་བྱས་མེད།། འགྱུར་བ་མེད་པས་འཕགས་ཏེ་ཆེ།། རང་རིག་དྲི་མ་ལྔ་དང་བྲལ་བས་ཐམས་ཅད ཡེ་སངས་རྒྱས།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ཆེ་བ་ལྔས་འཕགས་པ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ང་བཞི་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ཐེག་པ་དགུ་ཡི་བྱེ་བྲག་རྣམས།། གདུལ་བྱའི་ཡུལ་དང་སྦྱར་ནས་གསུངས།། དེ་ཡི་གོལ་སྒྲིབ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་ལེགས་ཟུང ཞིག།ཐེག་པ་དགུ་ཡི་གོལ་སྒྲིབ་རྣམས།། དབྱེ་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ།། བསྡུ་ན་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཡོད།། ལྟ་སྤྱོད་སྒོམ་པ་འབྲས་བུ་བཞི། མཚན་ཉིད་སྡེ་གསུམ་སྒྲིབ་པ་མང།། སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་རྩ་གཉིས་དང།། རྩ་ བརྒྱད་གསུམ་ལ་རིམ་པ་ཡོད།། གོལ་ས་བཅུ་གཉིས་བརྒྱད་དང་བཞིར་གནས་སོ།

導師開示道： 如是確定，以四種表示超勝一切，故在比喻上偉大。遠套水中智慧光明顯現清晰，故在標誌上偉大。四種表示確定為比喻。三身無聚無散，故在意義上偉大。智慧燈確定為標誌。因此以三種確定而偉大。首先，導師等聚集而確定，故以五種理由而偉大。 金剛手又問道： 一切佛的偉大是怎樣的？ 如是請問。 導師開示道： 自覺不變的法身，無可執取故超越思維。無可修故殊勝。法身無實體通透，無可緣取的對境，無二故殊勝。覺性無實體寂靜，無戲論實體相，大自顯故殊勝偉大。自覺法身大無二中，無方位時間故殊勝偉大。法身自生智慧中，無因緣故無為，不變故殊勝偉大。自覺離五垢故一切本來成佛。 這是從《大光明點》中，宣說以五種偉大超勝八乘的第五十四品。 然後密主又問道： 啊！世尊金剛持，請詳細宣說九乘的差別與所化眾生的關係。其錯謬與障礙是怎樣的？ 如是請問。 導師開示道： 金剛持請善聽！九乘的錯謬與障礙，分類不可思議，歸納有三十六種。見、行、修、果四者，三種特徵部類有諸多障礙。三十六、三十二和二十四依次而有。有十二、八和四種錯謬之處。

། ཕྱི་པ་སྡེ་གསུམ་གོལ་སྒྲིབ་མཉམ།། སྒྲིབ་པ་བཅུ་གཉིས་མུན་པས་ཆོད།། ལྟུང་པའི་གོལ་སྒྲིབ་བཅུ་གཉིས་མུན་པས་ཆོད།། ལྟུང་བའི གོལ་ས་བཅུ་གཉིས་ཡོད།། ནང་པ་སྡེ་གཉིས་གོལ་ས་མང།། སོ་གཉིས་རྩ་བརྒྱད་རིམ་པས་ཆོད།། སྒྲིབ་པ་བཞི་དང་དྲུག་ཏུ་གནས།། རྫོགས་ཆེན་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ལ།། གོལ་དང་མ་གོལ་གཉིས་སུ་མེད།། གོལ་ས རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག།ཀུན་བྲལ་ཉག་ཅིག་ཅིར་མ་སྤངས།། ཨ་ཏིའི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་དང།། འབྲས་བུ་ཡེ་ནས་གཉིས་མེད་པས།། གཉིས་སུ་སྡུད་པའི་གོལ་སྒྲིབ་མེད།། བལྟ་བསྒོམ་སྤྱོད་པ་འབྲས་བུ་བཞི། ཡེ་ནས་ རང་བྱུང་གཉིས་མེད་པས།། རྒྱུ་རྐྱེན་འདུས་པའི་གོལ་སྒྲིབ་མེད།། རྫོགས་ཆེན་ལྟ་བ་སྒོམ་པ་དང།། སྤྱོད་པ་འབྲས་བུ་ལྷུན་གྲུབ་པས།། བསྒོམ་བསྒྲུབ་རེ་དོགས་རྩོལ་བ་ཡི།། གོལ་ས་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་དག། ང་ཡི་གོང ན་གཞན་མེད་པས།། སྒྲིབ་མེད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན།། ཐེག་བརྒྱད་འོག་མ་སྣང་བ་ཡང།། ང་ཡི་ཐུགས་རྗེའི་མཛད་སྤྱོད་ཡིན།། དབྱེར་མེད་ཤེས་རབ་ངང་ལ་གནས།། ངང་ལ་མ་འདྲེས་རྫོགས་པའི་ཡེ་ཤེས ལ།། ལྷུང་བའི་གོལ་ས་རྣམ་པར་དག། འབྱེད་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་རང་གསལ་ལ།། གོལ་དང་སྒྲིབ་པ་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་གསལ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས།། གོལ སྒྲིབ་ཐེག་པ་བརྒྱད་ལ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དང། ཏི་ཡོ་ག་ལ་གོལ་སྒྲིབ་མེད་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ང་ལྔ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོན་རྗེ་འཆང།། གོལ་ སྒྲིབ་དོན་བཤད་གསུང་དུ་གསོལ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་ཟུང་ཞིག། ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་དང།། མཐུན་དཔེའི་ཚིག་དང་བཅས་ནས་བསྟན།། གོལ་སྒྲིབ་ངོ་བོ་མ་རིག་པ།། གོལ་སྒྲིབ ངེས་ཚིག་བསྟན་པ་ནི།། གོང་མའི་དོན་མ་མཐོང་བས་སྒྲིབ་པ་ཡིན།། གོང་མས་འོག་མའི་དོན་སྤྱོད་གོལ་ས་ཡིན།། དེ་ཕྱིར་གོལ་སྒྲིབ་མིང་གི་ངེས་ཚིག་ཡིན།། གོལ་སྒྲིབ་དབྱེ་ན་གྲངས་མང་སྟེ།། བསྡུ་ན་རྣམ་པ་བཞི ཡིན་ནོ།། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་འབྲས་བུ་བཞི། རེ་རེ་ལ་ཡང་གོལ་སྒྲིབ་གཉིས།། གོལ་སྒྲིབ་མཚོན་པའི་དཔེར་བསྟན་པ།། བྱང་དུ་དོན་གཉེར་ལྷོ་རུ་ཕྱིན།། ལྷོར་ཕྱིན་བྱང་གི་དོན་མི་འགྲུབ།། གོང་མའི་དོན་འདོད་འོག མར་སྤྱད།། འོག་མས་གོང་མའི་དོན་མི་གཉེར།། ཞེས་གསུངས་སོ།

譯文如下： 外道三部的錯謬障礙相同，有十二種障礙被黑暗遮蔽。有十二種墮落的錯謬障礙被黑暗遮蔽。有十二種墮落之處。內道二部的錯謬之處眾多，依次被三十二和二十八遮蔽。有四種和六種障礙。 大圓滿唯一明點中，無錯謬與未錯謬之分。錯謬之處自性清凈。離一切而唯一，無所捨棄。阿底的見、修、行、果本來無二，故無二分的錯謬障礙。見、修、行、果四者本來自生無二，故無因緣和合的錯謬障礙。大圓滿的見、修、行、果任運成就，故修證、希望恐懼、勤勉的錯謬障礙清凈。我之上無他，故是無障清明的智慧。下八乘的顯現也是我的大悲事業。安住于無別智慧境界。在境界中不混雜圓滿的智慧中，墮落的錯謬之處清凈。在無分別的自明智慧中，錯謬與障礙無二明現。 這是從《大光明點》中，宣說八乘有錯謬障礙，以及阿底瑜伽無錯謬障礙的第五十五品。 然後密主又問道： 啊！世尊金剛持，請詳細解說錯謬障礙的意義。 導師開示道： 金剛持請善聽！我將從本質、定義、分類和比喻四方面來講解。錯謬障礙的本質是無明。錯謬障礙的定義是：未見上乘之義為障礙，以下乘之行為上乘之義為錯謬。因此，錯謬障礙是名詞的定義。錯謬障礙分類眾多，歸納為四種：見、修、行、果四者。每一種又有錯謬和障礙兩種。 用比喻來說明錯謬障礙：欲往北方卻向南行，向南行不能達成北方之目的。欲求上乘之義卻行下乘之行，以下乘不能求得上乘之義。

། ཀྱེ་མ་རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་བསྟན་རྒྱུད་ལུང་ཐམས་ཅད་དུ།། ནོར་ཞེས་ཟེར་ན་དེ་སྐད་བཤད།། མ་ཤེས་མ་རྟོགས་བྱུང་ན་དེ་སྐད་བཤད།། གོལ་ས སྒྲིབ་པ་བྱུང་ན་དེ་སྐད་བཤད།། གོལ་སྒྲིབ་མེད་པར་སྨྲ་ན་དེ་སྐད་བཤད།། གཞན་ཡང་འབོད་སྐད་དག་གིས་དོན་གྱི་ཁོག་བསྡེབས་ལ།། ཀུན་གསལ་ནང་འདིར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བཤད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཐིག ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས།གོལ་སྒྲིབ་གྱི་དོན་བཤད་དང་མཚོན་ཚིག་བསྡུས་པ་སྟེ་ལེའུ་ང་དྲུག་པའོ།།།། དཀོར་མཛོད་གསུམ་གྱི་སྒོ་ཕྱེ་ནས། གསལ་ཤིང་གི་སྒྲོན་མེས། རྒྱལ་བློན་དམངས་དང་གསུམ་གྱི་ ནོར་འབྱིན་ཅིང་མུན་པ་སེལ་བའི་མན་ངག།ཏན་ཏྲ་ཨ་ནུ་ཨུ་པ་ཏ་ཨཱ་ཏཱ། ཀཱ་སྤཱ་ས་རྟུ། དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་མཚོན་པའི་དགོངས་པ་ལ་བཞུགས་སོ།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ ཞུས་པ།ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་ཀུན་བསལ་མཁྱེན།། ཐེག་པ་སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་དང།། རང་གི་དོན་རྣམ་དེ་ལྟར་ན།། རང་དོན་མ་ལུས་ཀུན་བཤད་པའི།། རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་ཇི་ལྟར་བཤད།། རྒྱུད་ཀྱི་ལྡང་ཚད་ཇི་ལྟར་ ལགས།། དེ་ཡི་ནང་ནས་གསུངས་པ་ཡི།། སྦྱང་དུ་མེད་པའི་ས་རྣམས་དང།། བགྲོད་དུ་མེད་པའི་ལམ་རྣམས་དང། སྤྱད་མི་དགོས་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་རྣམས།། སྒྲ་མཐུན་དོན་འཕགས་ཇི་ལྟར་ལགས།། སྦུབས་ཞེས སྨོས་པ་ཇི་ལྟར་ལགས།། སྣང་བ་ཞེས་པ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཡུལ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཆགས་ལུགས་རྣམ་བཞི་ཇི་ལྟར་ལགས།། ངོ་སྤྲད་ཅེས་པ་ཇི་ལྟར་ལགས།། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཇི་ལྟར་ལགས།། བར་དོ ཞེས་བགྱི་ཅི་ལ་བགྱི།། གྲོལ་དང་མ་གྲོལ་ཇི་ལྟར་ལགས།། སྤྱན་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ལུས་སེམས་བྲལ་ཞེས་ཅི་ལྟར་ལགས།། ལྔ་ལྡན་རྫོགས་ལྡན་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཐུགས་རྗེའི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟར ལགས།། མྱ་ངན་འདའ་ལུགས་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཕར་རྒོལ་རྩོད་པ་ཇི་ལྟར་བཟློག། སྣ་ཚོགས་འབྲུ་རྣམས་ཇི་ལྟར་གཞོམ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། ཞུས་ཚིག་ངེས་པའི་སྡོམ་དང་བཅས་པ སྟེ་ལེའུ་ང་བདུན་པའོ།།།། དེ་ནས་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་ཟུང་ཞིག། རྒྱུད་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་ལྔས་བཤད།། དེ་ཡང་དབྱེ་ན་རྣམ་གསུམ་སྟེ།། ཆོས་སྐུའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ དང།། ལོངས་སྐུའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང།། སྤྲུལ་སྐུའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ།

譯文如下： 啊!善男子,我在所有教法和續部中,若說錯誤就那樣說,若有不知不解就那樣說,若有錯謬障礙就那樣說,若說無錯謬障礙就那樣說。此外,用呼喊聲總結義理,如此《大光明點》中所示般解說。 這是《大光明點》中,解說錯謬障礙的意義和簡要比喻的第五十六品。 開啟三寶藏之門,以明燈驅除國王、大臣、百姓三者的財富和黑暗的口訣。 （藏文：ཏན་ཏྲ་ཨ་ནུ་ཨུ་པ་ཏ་ཨཱ་ཏཱ། ཀཱ་སྤཱ་ས་རྟུ།, 梵文擬音：tantra anu upata ātā kā spā sa rtu, 梵文天城體：तन्त्र अनु उपत आता का स्पा स र्तु, 梵文泰盧固體：తన్త్ర అను ఉపత ఆతా కా స్పా స ర్తు, 漢語字面意義：續部隨順生起開啟, 漢語擬音：檀扎阿努烏巴達阿達 嘎斯巴薩杜） 當時,世尊安住于無上密意的境界中。 然後密主又問道: 啊!世尊遍知一切,乘的總相和自相如此,那麼完整解說自相的續部、教法、口訣如何說?續部的數量如何?其中所說的不可凈化之地、不可行走之道、不需修習的波羅蜜多,名同義異如何?所說的"管"是什麼意思?"顯現"是什麼意思?"境"是什麼意思?四種安住如何?所謂"指認"是什麼意思?心與智慧如何?所謂"中陰"指什麼?解脫與未解脫如何?所謂"眼"是什麼意思?身心分離是什麼意思?五圓滿和具圓滿如何?大悲的差別如何?涅槃的方式如何?如何遮破對方的諍論?如何破除各種種子? 這是《大光明點》中,問題確定的總結第五十七品。 然後導師開示道: 金剛持請善聽!續部以五種圓滿來解說。分為三種:法身的圓滿、報身的圓滿、化身的圓滿。

། སྟོན་པ་འགྱུར་མེད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། བསྟན་པ་མི་ནུབ་རྒྱལ་མཚན་ནི།། གསང་བའི་རིག་པ་རྒྱུད་ཆེན་ལྔ།། འདུས་པའི་འཁོར་ཚོགས་ཉིད ལས་མི་གཞན་པའི།། རིགས་ལྔའི་བདེར་གཤེགས་འོད་དུ་འབར་བ་ལྔ།། བཞུགས་གནས་སྐྱེ་མེད་སྤྲོས་བྲལ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས།། དུས་ནི་འདས་དང་མ་བྱོན་སྔོན་རོལ་ན།། རྟོག་མེད་སྟོན་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱིས བཤད།། ཉིད་ལས་མི་གཞན་སྐུ་ལྔ་རང་རང་གི། རྒྱུད་ཆེན་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་གོ། དེ་ནས་ཡང་སྟོན་པས་ལོངས་སྐུའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔ་གསུངས་པ། སྟོན་པ་རིགས་ལྔ་བདེར་གཤེགས་ལྔ།། བསྟན་པ་གསང བའི་རྒྱུད་ཆེན་ལྔ།། འདུས་པའི་འཁོར་ནི་སེམས་དཔའ་སེམས་མའི་ཚོགས།། བཞུགས་པའི་གནས་ནི་ཡེ་ཤེས་གཞལ་མེད་འོད་ཀྱི་ཀློང།། དུས་ནི་དེ་རྣམས་རིག་པ་ཡུལ་ལ་ཤར་བའི་ཚེའོ།

譯文如下： 不變的法身導師,不衰的教法勝幢,即五大密續的密智,不異於集會眷屬的五部如來光明熾盛,住處是無生離戲法界,時間是在過去未來之前,無分別導師加持宣說。不異於自身的五身各自以大續加持而了悟。 然後導師又宣說報身的五種圓滿: 導師是五部五如來,教法是五大密續,集會眷屬是勇士勇母眾,住處是智慧無量光明界,時間是當這些智慧顯現於境時。

། ཚིག་དང་ཡི་གེའི་སྒོ་ནས མི་འཆད་པར།། སྐུ་ཡི་ཆ་བྱེད་སྒོ་ནས་སྟོན།། བདེར་གཤེགས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱིས།། རིགས་བཞིའི་སངས་རྒྱས་འདུས་པ་ལ།། སྐུ་ཡི་རྒྱུད་ཆེན་རང་གི་ངོ་བོར་བཤད།། བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་མི་བསྐྱོད་པས།། རྡོ་རྗེའི རིགས་ཀྱི་འཁོར་རྣམས་ལ།། ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཆེན་རང་གི་ངོ་བོས་བཤད།། བཅོམ་ལྡན་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱིས།། རིན་ཆེན་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་སེམས་མ་ལ།། ཡོན་ཏན་རྒྱུད་ཆེན་རང་གི་ངོ་བོས བཤད།། བཅོམ་ལྡན་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱིས།། པདྨའི་རིགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་སེམས་མ་ལ།། གསུང་གི་རྒྱུད་ཆེན་རང་གི་ངོ་བོས་བཤད།། བཅོམ་ལྡན་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་ཡིས།། ལས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་འཁོར་རྣམས ལ།། ཕྲིན་ལས་རྒྱུད་ཆེན་རང་གི་ངོ་བོས་བཤད།། ཐུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་ལྔར་གསལ།། བཤད་པ་མ་ཡིན་མཉན་པ་མིན།། གཙོ་བོའི་ངོ་བོའི་ཞལ་གཟིགས་ཐུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་གསལ།། རང་གི་ངོ་བོ བཤད་ཅེས་བྱ།། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དགོངས་པས་བཤད།། སྟོན་པས་སྤྲུལ་སྐུའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔ་གསུངས་པ།། སྟོན་པ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ངས།། བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་གསང་བའི་རྒྱུད་ཆེན་ལྔ།། དེ་སོགས་ཕྱི་ནང གསང་བས་བསྡུས་པ་རྣམས།། ཐུགས་ཀྱི་ཀློང་དུ་ཤེས་རབ་ཆེན་པོས་བཀྲོལ།། མགུར་གྱི་བུམ་པར་ཡེ་ཤེས་རླུང་གིས་དྲིལ།། ཞལ་གྱི་ལྗགས་ལ་མ་འདྲེས་གསལ་བར་བཀྲམ།། ཚེམས་ཀྱི་བར་ནས་ཚིག དོན་སོ་སོར་བཤད།། ཡན་ལག་དྲུག་བཅུའི་སྡེབས་སྦྱོར་ལེགས་པར་བཤད། ཁྱུང་ཆེན་ལྡིངས་ཐབས་དོན་གྱི་སྤྱི་ཁོག་དབུབ།། སྟག་མོའི་མཆོངས་སྟབས་ལྟ་བུས་དཀྱུས་ཀྱི་ས་རྣམས་བཅད།། རུས་སྦལ་འགྲོས་ཀྱིས ཚིག་གི་འབྲུ་རྣམས་གཞོམ།། སེང་གེའི་གདངས་སྐད་ལྟ་བུས་ཐེག་བརྒྱད་ཟིལ་གྱིས་གནོན།། གླག་མོ་གཟན་འཇུམ་ལྟ་བུས་དོན་གྱི་མན་ངག་དྲིལ།། འདུས་པའི་འཁོར་ཚོགས་སངས་རྒྱས་རབས་བདུན་ལ།། ལྷ གནས་གསུམ་དུ་བདུད་རྩིའི་ཆར་ཆེན་ཕབ།། པདྨ་བརྩེགས་པའི་གནས་མཆོག་རྣམ་གསུམ་མོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ང་བརྒྱད པའོ།

譯文如下： 不通過文字語言來宣說,而是通過身相來顯示。毗盧遮那如來對四部佛集會,以身相大續自性宣說。不動金剛世尊對金剛部眷屬,以心續大續自性宣說。寶生如來世尊對寶部勇士勇母,以功德大續自性宣說。無量光世尊對蓮花部勇士勇母,以語續大續自性宣說。不空成就世尊對事業部眷屬,以事業大續自性宣說。心的密意明顯為五智慧。非說非聞,主尊自性面見心意明顯,稱為以自性宣說。以三摩地意趣宣說。 導師宣說化身的五種圓滿: 我金剛薩埵導師,教法精髓五大密續,以及外內密所攝諸法,以大智慧於心界中解開,以智慧風在喉間凝聚,在舌頭上清晰鋪陳,從牙縫中分別解說詞義。善說六十支分的韻律,如大鵬展翅般總攝義理,如虎躍般斷定正文,如龜行般破除詞句,如獅子吼般壓倒八乘,如豹子捕食般總結要義。對七代佛等集會眷屬,在三處天界降下甘露大雨。殊勝住處為三重蓮花。 這是《大光明點》中,宣說五種圓滿的第五十八品。

།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དོན་བཤད་དང།། དེ་ཡི་དགོས་པ་གསུང་དུ་གསོལ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན པ་ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག།ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ངོ་བོ་དང།། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དབྱེ་བ་དང།། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ངེས་ཚིག་དང།། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དཔེ་རྣམས་བསྟན།། དང་པོ་ངོ་བོ་བསྟན་པ་ནི།། རྒྱུ་ཡི་ ངོ་བོ་ཚོགས་པ་ཡིན།། དགོས་པ་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་པར་སྦྱོར།། ཅི་ཕྱིར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཟེར་ན།། ཀུན་ནས་དགོས་པ་ཚང་བས་ཕུན་སུམ་ཚོགས།། ངེས་ཚིག་གཏན་ཚིགས་བཅས་པ་ཡིན།། དབྱེ་བ་གོང་དུ་བསྟན་པ བཞིན།། དཔེ་ནི་རྒྱལ་བློན་དམངས་དང་གསུང།། གང་ལ་གང་ཚོགས་བཀའ་བགྲོས་བྱུང།། དེས་མཚོན་ཕྱོགས་གཅིག་དཔེ་བསྟན་པའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཡང་ལག་ན་རྡོ་རྗེས་ཞུས་པ།། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ པ་ལྔ།། སྨོས་པའི་དགོས་པ་ཇི་ལྟར་ལགས།། མ་བསྟན་སྐྱོན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ནི།། གང་ཟག་རིག་བཅོས་མ་ཡིན པར།། སངས་རྒྱས་ཞལ་ནས་གསུངས་པར་ཡིད་ཆེས་ཏེ།། མི་བསླུ་བདེན་པའི་བཏན་ཚིགས་དག་ཏུ་འགྱུར།། བསྟན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ནི།། བབ་ཅོལ་མ་ཡིན་དོན་དང་ལྡན་པར་ཡིད་ཀྱང ཆེས།། འདུས་པའི་འཁོར་ཚོགས་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ནི།། ཀུན་གྱི་ཐུན་མོང་མ་གྱུར་དང།། ངེས་པར་སྟོན་པས་གསུངས་པར་ཡིད་ཀྱང་ཆེས།། གནས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གསུངས་པའི་དགོས་པ་ནི།། གཞན་དུ་བསྟན་པའི སྙིང་པོ་མ་གསུངས་པར།། ངེས་པའི་གནས་དེར་གསུངས་པར་ཡིད་ཀྱང་ཆེས།། དུས་ཀྱི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་སྨོས་པའི་དགོས་པ་ནི།། གནས་སྐབས་སྔ་ཕྱི་མ་བསྐལ་བར།། དུས་ཚོད་མཚུངས་ཤིང་ཟིན་པར་ཡིད ཀྱང་ཆེས།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་ལྔའི་དོན་བཤད་དགོས་པ་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་ང་དགུ་པའོ།

譯文如下： 然後密主又問道： "啊，世尊金剛持，請解說圓滿的意義及其必要性。" 導師回答道： "啊，金剛持，請好好聽著。我將宣說圓滿的本質、分類、詞義和比喻。首先，本質是因的本質集聚。必要性是因緣集聚。為何稱為圓滿？因為一切所需具足故為圓滿。詞義是帶有定義的。分類如前所述。比喻如國王、大臣和民眾，各自所需集聚而商議。這是以一方面為例的比喻。" 金剛手又問道： "五種圓滿的宣說有何必要？不說會有何過失？" 導師回答道： "宣說導師圓滿的必要是：相信是佛親口所說，非人為偽造，成為不欺真實的定義。宣說教法圓滿的必要是：相信非隨意而有意義。宣說集會眷屬的必要是：相信非眾人共有，而確實是導師所說。宣說殊勝處所的必要是：相信教法精髓非在他處宣說，而確實在此處宣說。宣說時間圓滿的必要是：相信前後時間無間隔，時機相同且把握。" 這是《大光明點》中，宣說五種圓滿的意義及其必要性的第五十九品。

།།། དེ་ནས་ཡང་གསང བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། བསྟན་པ་རིན་ཆེན་གླེངས་པ་དེ།། དེ་ཡི་བཤད་ལུགས་ཇི་ལྟར་ལགས།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པའི་ངེས་ཟུང་ཞིག། པདྨ་འཁྱིལ་པ་སྐུ་ཡི་ རྒྱུད།། ཕྱི་ནང་གསང་བའི་དོན་ཁྲིགས་མ་ནོར་བར།། གནས་ལུགས་འཁྲུལ་ལུགས་འཁྲུལ་པ་བཟློག་ཐབས་རྣམས།། བརྒྱུད་པ་གསུམ་གྱི་སྤྱི་ཁོག་དོན་ཕུབ་ལ།། རིན་ཆེན་བརྩར་ལ་བརྒྱུས་པ་བཞིན་དུ་བཤད།། རྡོ་རྗེ རྩེ་མོ་འདུས་པ་གསུང་གི་རྒྱུད།། རྒྱུད་རྣམས་ཀུན་གྱི་སྤྱི་ཁོག་དོན་བཤད་མ་ནོར་བར།། གྱི་ལིང་སྒྲོག་བཀྲོལ་ལྕགས་ཕྱེ་བཞིན།། ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་བཀྲོལ་ལ་བཤད།། རིན་ཆེན་སྤུངས་པ་ཐུགས་ཀྱི་རྒྱུད་ཆེན་ནི།། ལྟ བ་སྤྱི་ཁོག་མ་ནོར་དོན་གྱི་ཁོག་བསྡེབས་ལ།། བྱ་བཙལ་མེད་པ་ཁྱུང་ཆེན་ལྡིངས་ལྟར་བཤད།། ཡོན་ཏན་རྒྱུད་ཆེན་བྱམས་པ་བརྩེགས་པ་ནི།། ཡོན་ཏན་འབྱུང་ཚུལ་སྤྱི་ཁོག་ཀུན་བསྡེབས་ལ།། མ་འདྲེས་རྫོགས་པའི མཆོད་རྟེན་ལྟ་བུར་བཤད།། ཕྲིན་ལས་རྒྱུད་ཆེན་མཁའ་གསལ་ཉི་མ་ཡང།། དབྱེར་མེད་ཕྱིན་ལས་སྤྱི་ཁོག་ཀུན་བསྡེབས་ལ།། གོལ་སྒྲིབ་སྐྱོན་མེད་ཡོངས་སུ་རྒྱས་པར་བཤད།། ཡེ་ཤེས་བླ་མ་མན་ངག་རྒྱུད་ཆེན འདི།། ལྟ་བའི་ངོ་བོ་རང་ལ་སྦྱར་བྱས་ལ།། མཚན་མའི་དངོས་པོ་ཟིལ་གྱིས་མནན་ཏེ་བཤད།། ལྟ་བ་གནད་གཅོད་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས་འདི།། སྒྲ་བདུན་བརྡའ་བདུན་དོན་གྱི་ཁོག་བསྡེབས་ལ།། དོན་གནད་གཅོད ཅིང་རང་ས་ཟིན་པར་བཤད།། རྨ་བྱ་མཇིང་བསྣོལ་བསྒོམ་པའི་མན་ངག་ནི། དགོངས་པ་བསྒོམ་པའི་སྤྱི་ཁོག་ཀུན་བཀྲོལ་ལ།། བསྒོམ་དུ་ཡོད་མེད་བློ་དང་འཚམས་པར་ནི།། དོན་གྱི་ཁོག་བསྡེབས་ཁྲིགས་སུ་མཐུན པར་བཤད།། གཟུགས་སྐུའི་མན་ངག་རྒྱུད་ཆེན་འོད་ཟེར་ཅན།། ཡེ་ཤེས་སྐུ་ཡིས་སྤྱི་ཁོག་མཐའ་བཀྲོལ་ལ།། གནས་ལུགས་སྣང་ལུགས་མ་ནོར་དོན་གྱི་བཤད་རྒྱུད་ཀྱིས།། བུ་བཞི་མ་བཞིའི་དོན་གྱི་གནད་གཅོད དེ།། རང་རང་མ་ཡི་དོན་སྙིང་ཕྱུང་ལ་བཤད།། ཡེ་ཤེས་གསང་འཁོར་རྒྱུད་ཀྱི་ལྡེ་མིག་ནི།། ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་མཐའ་བཀྲོལ་ཏེ།། གཉིས་མེད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ལ་བཤད།། དགོངས་པ་ཀུན་འདུས་མན་ངག་རྒྱུད ཆེན་འདི།། ཕྱི་ནང་གསང་བའི་མན་ངག་ཀུན་བཀྲོལ་ལ།། བརྡའ་སྒྲ་ངེས་པའི་མན་ངག་གསུམ་དུ་བཀྲོལ་ལ་བཤད།། ཀུན་གྱི་མཛོད་གྱུར་སེམས་ཕྱོགས་ཆེན་པོའི་རྒྱུད།། བཤད་ལུགས་རྣམ་བཞིས་དོན་གྱི་ཁོག་ཕུབ ལ།། སྦྱོར་བ་རྣམ་བཞིས་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པར་བཤད།།

譯文如下： 然後密主又問道： "啊，世尊金剛持，所說的珍貴教法，其解說方式如何？" 導師回答道： "金剛持請諦聽。《蓮花蘊》身續，外內密義不錯亂，實相、迷亂及對治方法，以三傳承總攝義理，如串珍珠般解說。《金剛頂》集會語續，不錯誤地解說一切續的總綱要義，如解開鎖鏈般闡釋眾人的密意。《寶聚》大心續，不錯誤地總攝見解綱要，如大鵬展翅般無所尋求地解說。《慈氏層疊》功德大續，總攝一切功德生起方式，如未混雜的圓滿佛塔般解說。《虛空明日》事業大續，總攝無別事業綱要，全面廣泛地無誤解說。這《智慧上師口訣大續》，將見解本質應用於自身，壓制相的實有而解說。這《見解要訣輪迴拔除》，總攝七種聲音、七種手勢的意義，切中要點並安住自性而解說。《孔雀交頸》修習口訣，闡釋一切意趣修習的總綱要，依據是否可修及與心相應，總攝義理而有條理地解說。《光明》色身口訣大續，以智慧身完全闡釋總綱要，以不錯誤的實相和顯現方式的解說傳承，剖析四子四母的要義，抽取各自母體的精華而解說。《智慧密輪續鑰匙》，從各個方面完全闡釋，歸結為不二一味而解說。這《意趣總集口訣大續》，闡釋外內密的一切口訣，以確定的手勢、聲音、口訣三者解說。作為一切寶藏的《心類大續》，以四種解說方式總攝義理，以四種瑜伽直指要點而解說。"

སྦྱོར་བ་རྣམ་བཞིས་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པར་བཤད།། རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་པོ་རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་མ།། དབང་ཆེན་རབ་རྫོགས་དོན་གྱི་ཁོག་ཕུབ་ལ།། སྒྲ་དང་དོན་གྱིས་དགོངས་པའི་མཐའ་བཀྲོལ་ཏེ།། ད་ལྟ་འབྲས་བུ་མངོན སངས་རྒྱས་པར་བཤད།། རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འཇམ་དཔལ་རྣམ་བཞི་པོས།། ཕྱི་ནང་གསང་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་དོན་བཀྲོལ་བ།། མ་འདྲེས་གསལ་བའི་དོན་དུ་སྦྱར་ལ་བཤད།། མན་ངག་དོན་གྱི་ཏི་ཀ་རྣམ་པ བཞི།དོན་གྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞི་ཡིས་ཁོག་ཕུབ་ལ།། ངོ་སྤྲོད་རྒྱས་དང་བསྡུས་པས་དོན་སྦྱར་ཏེ།། སྐད་ཅིག་གསུམ་དང་གཅིག་གིས་གྲོལ་བར་བཤད།། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལུང་གི་རྒྱལ་པོ་ནི།། ལོ་རྒྱུས་དགོངས་པ་ ལུང་གིས་སྦྱར་བྱས་ལ།། མན་ངག་མ་ལུས་དོན་གནད་བཅད་པ་བཤད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་བསྡུས་ནས་བཤད་པའི་ཐབས་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་དྲུག་ཅུ པའོ།།།། ཨུ་ཨར།། དེ་ནས་ཡང་དག་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། རྒྱུད་རྣམས་དོན་བཤད་ཇི་ལྟར་ལགས།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག དང།། དབྱེ་བ་མཐུན་པའི་དཔེ་རུ་བཤད།། རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་བསྟན་པ་ནི།། ཚིག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང།། དོན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོའོ།། དོན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡིན།། ཚིག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ ནི།། བསྣན་ཕྲི་མ་བྱས་དགོས་པ་ཚང།། གླེགས་བམ་ཚིག་གི་ཚོགས་སུ་བསྟན།། རྒྱུད་ཀྱི་ངེས་ཚིག་རྣམ་པ་ལྔ།། འབྲེལ་དང་མ་ཚང་མེད་པ་དང།། ཡོངས་སུ་རྫོགས་དང་དཀྲུགས་པ་དང།། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར རྒྱུད་དོ།། དབྱེ་བ་ཚིག་དང་དོན་རྒྱུད་གཉིས།། གོང་བཤད་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ།། འབྲེལ་པའི་དཔེ་ནི་དྲ་བ་བཞིན།། དགོས་པ་ཚང་བས་ནོར་བུ་བཞིན།། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ལྗོན་ཤིང་བཞིན།། དཀྲུགས པས་ཐགས་ཀྱི་སྤུན་བཞིན་ནོ།། ངས་བསྟན་རྒྱུད་རྣམས་དེ་ལྟར་བཤད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། རྒྱུད་ཀྱི་དོན་བཤད་པ་སྟེ་ལེའུ་རེ་གཅིག་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི བདག་པོས་ཞུས་པ།ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། གོང་བསྟན་རྒྱུད་ཀྱི་ལྡང་ཚད་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།

譯文如下： 以四種瑜伽直指要點而解說。續的精髓《金剛空行母》，以圓滿大灌頂總攝義理，以聲音和意義闡釋密意，解說為現在果位現前成佛。以四種文殊續王，闡釋外內密續的意義，不混雜地明晰應用而解說。四種口訣意義註釋，以四種義理特徵總攝，以廣略介紹應用意義，解說為三剎那或一剎那解脫。《寶鬘》教法之王，以歷史、密意、教法相結合，解說無遺的口訣要點。" 如是宣說。 這是《大光明點》中，"教授珍貴教法總集解說方法"的第六十章。 然後真實密主又問道："啊，世尊金剛持，諸續的意義如何解說？" 導師回答道："續的本質、詞源、分類以相應的比喻解說。續的本質分為：詞續的本質和義續的本質。義續的本質是大自覺智慧。詞續的本質是無需增減、具足所需、以經函文字集合呈現。續的詞源有五種：因為相連、無缺、圓滿、交織、具足而稱為續。分類為詞續和義續兩種，如前所述應知。相連的比喻如網，具足所需如寶珠，圓滿如樹木，交織如織布的線。我所教的諸續應如是解說。" 如是宣說。 這是《大光明點》中，"解說續的意義"的第六十一章。 然後密主又問道："啊，世尊金剛持，請說上述所教諸續的數量。"如是請問。

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལེགས་ཟུང་ཞིག། རྒྱུད་ཀྱི་ལྡང་ཚད་རྣམ་པ་ བཅུ།། དབང་དང་དམ་ཚིག་གཉིས་སུ་བསྟན།། དཀྱིལ་འཁོར་ཕྲིན་ལས་གཉིས་སུ་བསྟན།། མཆོད་པ་རྣལ་འབྱོར་གཉིས་སུ་བཤད།། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་གཉིས་སུ་བཤད།། བསྙེན་པ་སྒྲུབ་པ་གཉིས་སུ་བཤད།། ཀྱེ ལག་ན་རྡོ་རྗེ།དབང་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བསྟན།། གཞི་ལ་རྫོགས་ཚུལ་བསྟན་པ་དང།། རིམ་པས་བབས་ལུགས་བསྟན་པ་དང།། དབང་གི་དངོས་པོ་བསྟན་པའོ།། དང་པོ་གཞི་ལ་རྫོགས་ཚུལ་ནི།། མི་རྟོག་འགྱུར་ མེད་ཆོས་སྐུ་ལ།། མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་ལྔ་གསལ།། རང་ལས་མི་སྣང་གཞན་ལ་སྣང་བ་ནི།། རིན་ཆེན་འོད་འབར་སྐུར་གསལ་བས།། ཉིད་ལས་མི་གཞན་དབང་གི་ཆུ་བོ་བཞི།། མ་བསྐུར་གཞི་ལ་ཡེ་ནས རྫོགས།། སྐུ་ལྔའི་ཐུགས་རྗེ་མ་འགགས་པར། ཁྲག་འཐུང་ཧེ་རུ་ལྔར་སྣང་བས།། ཐུགས་རྗེ་རང་བྱུང་དབང་གི་ཆུ་བོ་བཞི། མ་བཙལ་གཞི་ལ་ཡེ་ནས་རྫོགས།། དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་ལུས་ཅན ལ།། དེ་ཉིད་ངང་ལ་གནས་ཤིང་ངང་དུ་གྲོལ།། ཡེ་གནས་ཆེན་པོའི་དབང་གི་ཆུ་བོ་བཞི།། མ་བཙལ་མ་བསྐུར་གཞི་ལ་ཡེ་ནས་རྫོགས།། དེ་མཚོན་གསུང་གི་ངོ་བོ་ནི།། རིན་པོ་ཆེ་ཡི་ཡི་གེ་ལྔ།། མ་བཙལ་གཞི་ལ་ཡེ གནས་པས།། དཔའ་བོ་འབྲུ་ལྔ་དབང་གི་ཆུ་བོ་བཞི།། མ་བཙལ་མ་བསྐུར་རང་ལ་རྫོགས།། དེ་ལྟ་བས་ན་གཞིའི་ཡེ་ཤེས་གཞན་ལ་རག་མི་ལུས་ཤིང། རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་དབང་དུ་འགྲོ་མི་སྲིད་པའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་རིམ་པས བབས་ལུགས་བཤད་པ་ནི།ཤེས་རབ་ཀྱི་སྐུ་བཞིས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཀུན་སྣང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ། དབང་གཞི་རྫོགས་སུ་གནས་པ་སྟེ། མཁྱེན་པའི་སྟོབས་མ་འགགས་པས། གཞི་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཆོས་སྐུ་ལ། ཤེས་རབ་འགག་པ་མེད་པའི་དབང་ཐོབ་བོ།། ཤེས་རབ་འགག་པ་མེད་པའི་སྐུ་བཞི་ལས། གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་བའི་སྐུ་བཞི་ཤར་བའི་ཚེ། ཉིད་ལས་མི་གཞན་པའི་སྐུ་བཞིས། ཞལ་གཟིགས་པས་ཐུགས་མཁྱེན་ཏེ། ཤེས་རབ་རིག་པའི་སྐུ་ལྔ་ལས། རང་དབང་ཡས་བབས་སུ་ཐོབ་བོ།། དེ་བཞིན་དུ་རིགས་བཞི་ལས།། སེམས་དཔའ་སེམས་མས་རང་དབང་ཡས་བབས་སུ་ཐོབ་བོ།། ང་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་ཤར་ཏེ། སྨིན་ཅིང་རྫོགས་པའི ཚེ།ཐུགས་ཀྱི་ཀློང་ན་རང་ཆས་སུ་གནས་པས། ངས་མཐོང་ཞིང་གསལ་ཏེ། དེའི་ཚེ་ངས་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་དབང་སྐད་ཅིག་ལ་ཐོབ་བོ།། དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་གསུམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་གཞི་རྫོགས་སུ་ གནས་པས།རིམ་པས་རིག་པ་རྩལ་དབང་འཐོབ་པར་འགྱུར་བས་ངས་ལུང་བསྟན་ཏོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།

譯文如下： 導師回答道："金剛手請諦聽。續的數量有十種：灌頂和誓言兩種，壇城和事業兩種，供養和瑜伽兩種，咒語和手印兩種，近修和成就兩種。啊，金剛手，灌頂分為三種：基礎圓滿方式、次第降下方式和灌頂實體。 首先，基礎圓滿方式是：在無念不變法身中，五種智慧光明顯現。不顯于自而顯於他，即明現為寶光燃燒身。四種灌頂之流不異於自性，未賜予而本來圓滿於基礎。五身悲心無阻礙，顯現為五飲血怖畏尊，四種自生悲心灌頂之流，不需尋求而本來圓滿於基礎。于智慧自現有身者，安住並解脫于本性中，四種大本住灌頂之流，不需尋求、不需賜予而本來圓滿於基礎。語的本質表徵為五種珍寶字，本來安住于基礎無需尋求，四種五勇士種子字灌頂之流，不需尋求、不需賜予而自身圓滿。因此，基礎智慧不依賴他人，不可能受因緣所左右。 善男子，次第降下方式解說如下：四種智慧身使一切如來遍見智慧中灌頂基礎圓滿安住。因智慧力無阻礙，于不變法身基礎中獲得無礙智慧灌頂。從四種無礙智慧身中，當顯現四身於所化眾生時，不異於自性的四身相見而心通達，從五種智慧覺性身中，獲得自在上降灌頂。同樣，從四部族中，菩薩和菩薩女獲得自在上降灌頂。當我顯現為化身併成熟圓滿時，因本自安住於心界中，我見而明瞭，此時我在剎那間獲得自在證悟智慧。同樣，三界一切眾生皆有圓滿灌頂基礎，我授記他們將次第獲得覺性力用灌頂。"如是宣說。

། ཀྱེ་ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ངེས་ཟུང་ཞིག། དབང་གི་དངོས་གཞི་ནི། སྐུར་ཐབས་གཉིས་ཏེ། ཁྱད་པར་གྱི་དབང་ བཞི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས།གཞི་རྫོགས་རིག་པ་རྩལ་དབང་དུ་བསྐུར་བ་དང། ཐུན་མོང་གི་དབང་རྫས་བཞི་ལ་བརྟེན་ནས། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་གདམས་ངག་དང་སྦྲེལ་ཏེ།། བསྐུར་ཞིང་ཐོབ་པར་བྱེད་ པའོ།། ཁྱད་པར་གྱི་དབང་རྫས་གཞི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས། གཞི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རིག་པ་རྩལ་དབང་དུ་བསྐུར་བ་ནི། བརྒྱུད་འཛིན་བུམ་པའི་དབང་ལྔ་སྟོང་ཉིད་དུ་བསྐུར་ཏེ། མཁའ་ཀློང་རྣམ་པར་དག་པའི ངང་ན།ཡུམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་མ་འགགས་པ། འོད་ཀྱི་བུམ་པ་ལྔར་གསལ་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་བཞུགས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པས་ན་བུམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ངོ་བོ་དབྱིངས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གནས་པས། དོན་སྟོང་པ་ ཉིད་དུ་རིག་སྟེ།དངོས་པོའི་མཐའ་ལས་ལོག་གོ། རྒྱལ་པོ་རང་རྟགས་ཕྱག་རྒྱའི་དབང་བསྐུར་བ་ནི། བུམ་པ་ལྔའི་ཀློང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་བཞུགས་ལུགས་བཤད་དེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ལྔར་ གསལ་ཞིང།ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཕྱག་རྒྱ་ལྔར་གསལ་བས། སྣོད་བཅུད་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཕྱག་རྒྱ་མ་བསྐྱེད་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔ་དང། ཕྱག་རྒྱ་གསལ་བའི་དེ་ བཞིན་གཤེགས་པ་ལྔར་གྱུར་པས།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡིན་པ་ལ་ཡིན་པར་རིག་སྟེ། དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་མ་ལུས་པར་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་དག་སྟེ། མཚན་མ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ནོ།། རྒྱལ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ གྱི་དབང་ནི།འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་ཏེ། དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལ་རྒྱལ་སྲིད་ནོར་བདུན་ཡོད་པ་དང་འདྲ་བར། རང་གི་ངོ་བོ་གང་ལ་ཡང་མི་གནས་ཤིང་ཡོན་ཏན་ཅིར་ཡང་སྣང་བས། སྦྱིན་པའི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟེ།ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟ་བུར་རིག་གོ། རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཞིང་མ་འགགས་པས། ཡོན་ཏན་འཁོར་འདས་སུ་འབྱུང་ཞིང་ཉོན་མོངས་པ་མི་ མངའ་བས།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་ཏེ། བཙུན་མོ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུར་རིག་གོ། རིག་པ་ཆོས་སྐུ་ལ་འགྲན་པའི་ཟླ་མེད་དེ། རིག་པ་སྐུ་ལྔར་སྣང་ཡང་དོན་གཉིས་སུ་མེད་པས། ཡུལ་གྱི་མཚན་མ་ངང་ གིས་བཅོམ་སྟེ་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས།བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་ཏེ། དམག་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུར་རིག་གོ།

譯文如下： "啊啊，金剛持請仔細聽。灌頂的實體有兩種方法：一是依靠四種特殊灌頂的智慧，將基礎圓滿的覺性力用灌頂；二是依靠四種共同灌頂物，結合金剛上師的口訣進行灌頂並獲得。 特殊灌頂物基於智慧，將大圓滿基礎圓滿的覺性力用灌頂：傳承持有者的五種寶瓶灌頂以空性方式灌頂。在清凈虛空界中，無礙的佛母智慧眼明現為五種光明寶瓶，成為五如來安住的依處，故稱為寶瓶。本質安住於法界空性中，了知意義為空性，遠離實體的邊際。 王自相手印灌頂：解說五寶瓶界中五如來的安住方式。智慧本性明現為五智慧，悲心本性明現為五手印。一切器世間和有情世間顯現為實物和相的，都成為未生起手印的五如來和明顯手印的五如來。因此，了知如來為如來，一切實物和相無餘清凈為身和智慧，降伏一切相。 七寶輪王灌頂：即七聖財。如同轉輪王擁有七種王權寶物，自性不住于任何處而顯現為任何功德，是佈施波羅蜜多，了知如如意寶。自覺智慧本性清凈，一切生起而無阻礙，功德顯現於輪迴涅槃而無煩惱，具足持戒波羅蜜多，了知如寶后。覺性法身無與倫比，雖顯現為五身但實無二，自然降伏境相而無煩惱，具足忍辱波羅蜜多，了知如寶將軍。

རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་བྱ་བཙལ་མི་མངའ་བར་ཡོན་ཏན་རང་ལ་རྫོགས་ཏེ། ཐུགས་རྗེ་ ཤུགས་ཀྱིས་འཆར་ལ།བརྗེད་པ་མེད་པའི་གཟུངས་ཐོབ་པས་བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་སྟེ། རྟ་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུར་རིག་གོ། རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ། རང་གི་ངོ་བོ་མི་འདའ་བས་ངང་ལས་མ་གཡོས་པར་ གནས་པས།བསམ་གཏན་ཏེ་གླང་པོ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུར་རིག་གོ། རིག་པ་ཆོས་སྐུ་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཏུ་གནས་ཤིང། རྩལ་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་མི་འགག་པར་དཔྱོད་པས། ཤེས་ རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་ཏེ།འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུར་རིག་གོ། རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ།། ཐབས་མ་འགགས་པ་དང། སྟོབས་མ་འགགས་པ་དང། ཐམས་ཅད་གྱི་རེ་སྨོན་དུ་གྱུར་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡོན་ ཏན་ཏེ།། དེ་བཞིན་དུ་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ཡེ་ཤེས་ལྡན་ཏེ། བློན་པོ་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུར་རིག་གོ། དེ་ལྟར་ཚིག་དབང་བསྐུར་བས། རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་སྟེ། གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒོ་མ་འགགས་པས། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་ཞིང་སྐྱོན་དང་བྲལ་བའོ།། དེ་ལྟར་རྟོགས་པས་སྤྲོས་པ་ཆོད་དེ། སྤྲོས་པ་གཅོད་པའི་ཆོས་བཞིས་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་པོ་གསུམ་དུ་ལྟ་བ་ལ་བཟླས་པས། དོན་གྱི་དགོངས་པ་གཞི་ལ་གནས་པ་ནི། དོན་བརྒྱད རྫས་སུ་བསྟན་པས་ཐུན་མོང་གི་རྫས་ལ་རག་མ་ལུས་ཏེ།ཐུགས་རྗེ་སེམས་ཅན་ལ་འོད་འཕྲོ་བའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དེས་ནི་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་ཤིང། རྩལ་མ་འགགས་པར་རྟོགས་པས་དབང་ཡེ་ཤེས་བཞི་ རྫོགས་སུ་ཐོབ་བོ།། ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ། ཐུན་མོང་གི་རྫས་ལ་བརྟེན་ནས་དབང་བསྐུར་བས་ཐོབ་པ་ནི་ཚིག་དབང་རིན་པོ་ཆེ་སྟེ། ཕྱིར་དབང་རྫས་ལ་བརྟེན་ལ་བསྐུར། ནང་དུ་བག་ཆགས་ལུས་ལ བསྐུར།སྐུ་གསུམ་གཞི་རྫོགས་སུ་ངོ་བསྟན་ནོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དབང་ནི་ཡེ་ཤེས་སྤྱི་བླུགས་དང། རྒྱལ་རྟགས་ཕྱག་རྒྱ་དང། རིག་པ་རྩལ་གྱི་དབང་གསུམ་སྟེ། ཕྱི་རྫས་ཀྱི་བུམ་པ་ལྔ་ལ་བརྟེན་ནས་དབང་བསྐུར། ནང་ དུ་ལོངས་སྐུ་རང་ལ་གྲུབ་ལུགས་དང་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་རྫོགས་པར་བཤད་དོ།། ཕྱིར་ཕྱག་མཚན་དྲུག་ལ་བརྟེན་ཏེ་དབང་བསྐུར། ནང་དུ་ད་ལྟ་ཚོགས་དྲུག་སྤྲུལ་པར་ཤར་ལུགས་དང། རྫོགས་ལྡན་གྱི་སྐབས་སུ སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འབྱོན་ལུགས་བཤད་དོ།། ཕྱི་དབང་རྫས་བཞི་ལ་བརྟེན་ཏེ་དབང་བསྐུར། ནང་དུ་ཆོས་སྐུའི་གནས་ལུགས་དང། རིན་པོ་ཆེའི་སྦུབས་བཤད་དོ།

譯文如下： "自覺智慧無需造作尋求，功德自然圓滿，大悲自然生起，獲得不忘總持，具足精進，了知如寶馬。 自覺智慧不離自性，安住于本然不動之中，是禪定，了知如寶象。 覺性法身安住于無偏私的智慧本性中，力用以無礙的別別智慧觀察，具足般若波羅蜜多，了知如寶輪。 自覺智慧方便無礙、力量無礙、成為一切所愿，是智慧功德。如是具足所說的功德和智慧，了知如寶臣。 如此言詞灌頂后，在相續中生起證悟。在究竟見中功德之門無礙，具足功德而遠離過失。 如此證悟則斷除戲論。以四種斷除戲論的法，將續部三精華的見解重複，意義的密意安住于基礎。以八種義物作為實物示現，不僅侷限於共同的物品，大悲之光照耀眾生。 善男子由此了知覺性的特徵，證悟力用無礙，圓滿獲得四種智慧灌頂。 啊，金剛持，依靠共同物品灌頂所獲得的是珍貴的言詞灌頂。外在依靠灌頂物品進行灌頂，內在將習氣灌頂于身，指示三身基礎圓滿。 善男子，灌頂有智慧普灌、王相手印和覺性力灌頂三種。外在依靠五種寶瓶灌頂，內在解說報身自成方式和五圓滿的密意。外在依靠六種法器灌頂，內在解說現在六識顯現為化身的方式，以及圓滿時代化身降臨的方式。外在依靠四種灌頂物品灌頂，內在解說法身的安住方式和珍寶之蘊。"

། རིན་པོ་ཆེའི་གདམས་ངག་དང་འབྲེལ་པར་བཤད་པ་ཉིད དོ།། དེའི་རིམ་པ་ནི་ངས་བསྟན་པའི་ཡེ་ཤེས་བླ་མ་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། རྒྱུད་ཀྱི་ལྡང་ཚད་སྡོམ་དང། དབང་མདོར་བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་རེ་གཉིས པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། དབང་གི་དོན་བཤད་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ལག་ན་རྡོ་རྗེས་ངེས་ཟུང ཞིག།དབང་གི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང། དབྱེ་བ་མཐུན་དཔེ་བཤད་པར་བྱའོ།། དབང་གི་ངོ་བོ་ནི། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གཞན་དབང་དུ་མ་གྱུར་པའོ།། དབང་གི་ངེས་ཚིག་ནི། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མངའ་ མཛད་ཅིང་དབང་བསྒྱུར་བས་ནའོ།། དབྱེ་ན་ཐུན་མོང་དང་ཁྱད་པར་ཏེ་གོང་བཞིན་ནོ།། དཔེ་ནི་རྒྱལ་པོ་ལ་གླང་པོ་ཆེས་དབང་བསྐུར་བས་རྒྱལ་པོ་རང་དབང་ཐོབ་སྟེ་རྒྱལ་ས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ།། ཞེས་གསུངས སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། དབང་གི་དོན་བཤད་གསལ་བར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་རེ་གསུམ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། དམ་ཚིག གསང་བ་བཤད་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ངེས་པར་ཟུང་ཞིག། དམ་ཚིག་དབང་ལས་སྐྱེ་བས་ན།། མ་བསྐུར་བ་ཡི་དབང་ཆེན་ལ།། བསྲུང་དུ་མེད་པའི་དམ་ཚིག་བཞི། མ ཉམས་ཡེ་བསྲུངས་གདེང་དང་ལྡན།། ང་ཡི་དམ་ཚིག་གསང་བ་ནི།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ལ།། བསྲུང་བྱ་སྲུང་བྱེད་གཉིས་མེད་པས།། ཉམས་དང་མ་ཉམས་གཉིས་སུ་མེད།། ཐེག་བརྒྱད་བཅོས་མའི་དམ་ཚིག གྲངས།། མི་བསྲུང་བས་ན་མེད་ཅེས་བྱ།། འོག་མའི་དམ་ཚིག་ལས་གྲོལ།། རང་གི་སྒོ་གསུམ་ཡངས་པས་ན།། ཕྱལ་པ་ཞེས་སུ་བཏགས་པ་ཡིན།། བསྲུང་དུ་མེད་པའི་དམ་ཚིག་ལ།། འདའ་མི་སྲིད་པའི་བསྲུང་ཐབས ནི།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་གཅིག་པུ་བས།། གཅིག་པུ་ཞེས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་གཅིག་པུ་ལ།། བྱ་བཙལ་མེད་པར་ཡེ་བསྲུངས་པས།། ལྷུན་གྲུབ་ཞེས་སུ་བཏགས་པ་ཡིན།། ཞེས གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། དམ་ཚིག་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་རེ་བཞི་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། དམ་ཚིག་དོན་བཤད་ཇི་ལྟར ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།

譯文如下： "這正是與珍貴教授相關的解說。其次第應當了知如我所教導的智慧上師。"如是宣說。 這是《大光明點》中，總結續部的程度與誓言，簡要宣說灌頂的第六十二章。 然後，秘密主再次請問："啊，世尊金剛持，請詳述灌頂的意義。" 導師回答："金剛手請諦聽，我將解說灌頂的本質、詞義、分類和比喻。灌頂的本質是自生智慧不被他控。灌頂的詞義是因為統治並掌控一切輪迴涅槃之法。分類如前所述有共同和特殊兩種。比喻如同大象為國王灌頂，國王獲得自主權並掌控王位。" 這是《大光明點》中，明確宣說灌頂意義的第六十三章。 然後，秘密主再次請問："啊，世尊金剛持，請解說誓言秘密。" 導師回答："善男子請諦聽，誓言源於灌頂，未經灌頂的大灌頂有四種不可守護的誓言，永不破壞而自然守護，具有信心。我的誓言秘密是在大自覺智慧中，無守護者與被守護，無破壞與未破壞之分。八乘偽造的誓言數目，因不守護而稱為無。從下乘誓言中解脫，因自身三門廣大，故稱為放肆。不可守護誓言的不可能違背的守護方法是唯一自覺智慧，故稱為唯一。對唯一自覺智慧，無需造作尋求而自然守護，故稱為任運成就。" 這是《大光明點》中，宣說誓言的第六十四章。 然後，秘密主再次請問："啊，世尊金剛持，誓言的意義如何解說？"

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ངེས་ཟུང་ཞིག། དམ་ཚིག་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་མཐུན་པའི་དཔེ་རུ་བསྟན།། དང་པོ་ངོ་བོ་བཤད་པ་ནི།། འདའ་མི་སྲིད་པའི་ངོ་བོ་སྟེ།། ལྟ བ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཡིན།། བསྲུང་བ་དོན་གྱི་ངེས་ཚིག་ཡིན།། འདའ་རུ་མེད་པས་དམ་ཚིག་ཡིན།། མ་ནོར་ངེས་པས་དམ་ཚིག་ཡིན།། དེ་ལས་མི་འདའ་དམ་ཚིག་གོ། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ།། བསྲུང་མཚམས བཅས་པའི་དམ་ཚིག་དང།། བསྲུང་དུ་མེད་པའི་དམ་ཚིག་གོ། གོང་དང་འོག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ།། དམ་ཚིག་དོན་ལས་མི་འདའ་བ།། ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་ངང་ལས་མི་འདའ་ལྟར།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་དོན་ལས་འདའ བ་མེད།། འདའ་མི་སྲིད་པའི་དམ་ཚིག་ཡིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། དམ་ཚིག་གི་དོན་བཤད་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་རེ་ལྔ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། དཀྱིལ་འཁོར་ཕྲིན་ལས་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་ཟུང་ཞིག། དང་པོ་དཀྱིལ་འཁོར་བཤད་པར་བྱ།། ངོ་བོ་དང་ནི་ངེས ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་མཐུན་པའི་དཔེ་རུ་བཤད།། དབྱེ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་བཤད།། མཚོན་པ་བརྡའ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་དང།། དམ་ཚིག་ཏིང་འཛིན་དཀྱིལ་འཁོར་དང།། རང་བཞིན་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ།། ངོ་བོ རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ།། མཚོན་པ་བརྡའ་ཡི་ངོ་བོ་ནི།། བྲིས་དང་འབུར་དུ་བཏོད་པ་ཡིན།། དམ་ཚིག་ཏིང་འཛིན་ངོ་བོ་ནི།། གང་བསྒོམས་ཡིད་ལ་གསལ་བ་ཡིན།། རང་བཞིན་གྲུབ་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི།། སྐུ གསུམ་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན།། རིག་པ་དཀྱིལ་ལ་ཡེ་ཤེས་འཁོར།། ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་ཡིན།། གཙོ་བོ་དཀྱིལ་ལ་སེམས་དཔའ་སེམས་མ་འཁོར།། ལོངས་སྐུའི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་ཡིན།། ཀུན་གཞི་དཀྱིལ ལ་ཚོགས་བརྒྱད་འཁོར།། སྤྲུལ་སྐུའི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་ཡིན།། དཔེ་ནི་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན།། བརྗོད་ལུགས་མང་ཡང་བསྡུས་པ་ཡིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། དཀྱིལ་འཁོར བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་རེ་དྲུག་པའོ།

譯文如下： 導師回答："金剛持請諦聽，我將解說誓言的本質、詞義、分類和比喻。首先解說本質，是不可違背的本質，見解是自覺智慧。守護是意義的詞義。因不可違背故為誓言。因確定無誤故為誓言。不違背它故為誓言。分類有兩種：有守護界限的誓言和不可守護的誓言。應當了知上下。不違背誓言意義，如一切不離虛空之性，自覺智慧之義不可違背。是不可能違背的誓言。" 這是《大光明點》中，解說誓言意義的第六十五章。 然後，秘密主再次請問："啊，世尊金剛持，壇城事業如何？" 導師回答："金剛持請善聽，首先解說壇城。我將解說本質、詞義、分類和比喻。分類有三種：表示符號壇城、誓言三昧壇城和自性成就壇城。本質有三種：表示符號的本質是繪畫和浮雕；誓言三昧的本質是所修在意中清晰；自性成就壇城是三身佛壇城。覺性為中心，智慧環繞，是法身的本質和詞義。主尊為中心，勇士勇母環繞，是報身的本質和詞義。阿賴耶為中心，八識環繞，是化身的本質和詞義。比喻如日月星辰升起。雖有多種表述方式，這是簡要說明。" 這是《大光明點》中，宣說壇城的第六十六章。

།།། དེ་ནས་ཡང་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། གསང་བའི་བདག་པོ་ལེགས་ཟུང་ཞིག། མ་བྲིས་མ་བསྐྱེད་མ་བསྒོམས་པར།། རང་བཞིན་གསལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ།། བྱ་རྩོལ འདས་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས།། ཐོག་མ་མེད་པའི་དོན་མཛད་དེ།། སྐུ་གསུམ་རྒྱལ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ།། སྟོན་པས་སྐུ་གསུམ་དོན་མཛད་པ།། སྐུ་ཡི་འོད་དང་གསུང་གི་འོད་ཟེར་ལས།། སྟོན་པ་སྐུ གསུམ་བཙལ་དུ་གྲུབ།། བྱིན་རླབས་རང་བཞིན་ཚིག་སྦྱོར་གྱིས།། ཕྲྀན་ལས་འགྲོ་དོན་ཐོགས་མེད་མཛད།། བྱས་པ་མེད་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ།། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཕྲིན་ལས དོན་བཤད་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་ཟུང་ཞིག། ཕྲིན་ལས་དག་གི་ངོ་བོ་ནི།། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན།། ཕྲིན་ལས་ངེས་ཚིག་བསྟན་པ་ནི།། རང་བཞིན བྱ་བཙལ་ལས་འདས་པས།། སོ་སོའི་དོན་མཛད་ཕྲིན་ལས་ཡིན།། དབྱེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ།། རྩོལ་བ་ཡོད་དང་མེད་པའོ།། རྩོལ་བྲལ་ཕྲིན་ལས་རྣམ་པ་བཞི།། ཆོས་སྐུ་དངོས་མེད་སྤྲོས་དང་བྲལ།། རྟོགས་པས སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི།ཞི་བའི་ཕྲིན་ལས་ཞེས་སུ་བྱ།། ཡོན་ཏན་ནོར་བུ་བཞིན་དུ་འབྱུང།། རྒྱས་པའི་ཕྲིན་ལས་ཞེས་སུ་བྱ།། ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཡང་དེ་ལས་འབྱུང།། ཐམས་ཅད་གནས་ཀྱང་དེ་ལ་གནས།། ཐམས་ ཅད་ཐིམ་ཡང་དེ་ལ་ཐིམ།། ཐམས་ཅད་མངའ་མཛད་དབང་བསྒྱུར་བས།། དབང་གི་ཕྲིན་ལས་ཞེས་སུ་བྱ།། རིག་པ་དངོས་མེད་པའི་ཆོས་མེད་པས།། ཕྱོགས་མེད་གང་ལའང་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཆར།། ཐུགས་རྗེའི སྟོབས་ཀྱིས་སྣང་ཞིང་བསྡུས་པས་ན།། དྲག་པོའི་ཕྲིན་ལས་ཞེས་སུ་གསུང་བ་ཡིན།། བྱ་བཙལ་མེད་པར་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱིས། ཁམས་གསུམ་མཚན་མོའི་མུན་པ་སེལ་བ་ལྟར།། ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ ཡིས།། བྱ་རྩོལ་མེད་པའི་ཕྲིན་ལས་ཆེན་པོར་འགྲུབ།། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། ཕྲིན་ལས་ཀྱི་རང་བཞིན་བྱ་བཙལ་མེད་པའི་དོན་བཤད་པ་སྟེ་ལེའུ་རེ་བདུན་པའོ།

譯文如下： 然後，導師又說道："秘密主請善聽，不需繪畫、不需生起、不需修持，于自性明晰的壇城中，以超越造作的事業，成就無始以來的意義。在三身佛的壇城中，導師成就三身之義。從身光和語光中，導師三身自然成就。以加持自性的詞句，無礙成就利生事業。無需造作而任運成就。" 秘密主又問道："請解說事業的意義。" 導師回答："金剛持請善聽，事業的本質是成就事業的智慧。事業的詞義是：因超越自性造作，故成就各自之義為事業。分類有兩種：有勤作和無勤作。無勤事業有四種：法身無實離戲論，以證悟平息一切戲論，稱為寂靜事業。功德如如意寶生起，稱為增長事業。一切雖生卻從彼生，一切雖住卻住于彼，一切雖融卻融于彼，統領一切並掌控，故稱為自在事業。因覺性無實故無法，無偏向而於任何處無礙顯現。以大悲力顯現並攝集，故稱為猛烈事業。如同太陽光芒無需造作，驅散三界夜晚的黑暗，以無礙大悲心，成就無勤大事業。" 這是《大光明點》中，解說事業自性無需造作之義的第六十七章。

།།། དེ་ནས་ཡང གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། མཆོད་པ་རྣལ་འབྱོར་ཇི་ལྟར་ལགས།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་ཟུང་ཞིག། ཆོས་ཉིད་དག་པའི་ཕོ་བྲང་ན།། རང་རིག་ཡེ་ ཤེས་མ་འགགས་ཤར།། ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་ལས་ཤར་བ་ཡིས།། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་འགྱུར།། ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་མཆོད་པ་ཡིན།། མཚན་རྫོགས་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་སར།། ཡབ་ཡུམ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས འཕྲོ།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་ངང་ལ་རོལ།། མ་འགགས་གཉིས་མེད་མཆོད་པ་ཡིན།། སྤྲུལ་སྐུའི་མཆོད་པ་རྣམ་པ་ལྔ།། མཆོད་རྫས་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག། སེམས་དཔའི་ཁྱེའུ་ལྔས་བླངས་ནས།། རིག་བྱེད་ངང་དུ་གཉིས མེད་ཐིམ།། རྒྱ་མཚོ་ཆུ་བོའི་འཕྲོ་འདུ་བཞིན།། མཆོད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། དེ་ནས་ཡང་རྣལ་འབྱོར་གསུངས་པ། སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ནི།། དོན་ལ་མོས་བྱེད་རྣལ་འབྱོར་ཡིན།། རྣལ འབྱོར་ཆེན་པོ་བསྒོམ་ལས་འདས་པར་རྟོགས།། རྟོགས་པའི་དོན་ལ་བྱ་རྩོལ་མི་མངའ་བར།། རང་གདངས་ཆེན་པོའི་ངང་ལ་གནས་པ་ནི།། རྣལ་འབྱོར་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་བྱ་རྩོལ་འདས་པ་ཡིན།། དེ དོན་རང་ལ་གནས་པ་ནི།། རྣལ་འབྱོར་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན།། རྣལ་འབྱོར་དག་གི་ངོ་བོ་ཡང།། གཉིས་སུ་མེད་པའི་དགོངས་པ་ཡིན།། རྣལ་འབྱོར་དག་གི་ངེས་ཚིག་ཀྱང།། བློ་དངོས་གཉིས་མེད་འབྱོར་པ་དང།། སྐུ གསུམ་དབྱེར་མེད་གྱུར་པས་འབྱོར་ཞེས་བྱ།། དབྱེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ནོ།། མིང་དང་དོན་དུ་ང་ཡིས་བཤད།། དོན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གོང་བསྟན་བཞིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། མཆོད པ་དང་རྣལ་འབྱོར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་རེ་བརྒྱད་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས ཟུང་ཞིག།དང་པོ་སྔགས་ཀྱི་དོན་བཤད་པ།། མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་སྔགས་དོན་ནོ།། ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་བསྟན།། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ།། གསང་སྔགས་རིག་སྔགས་གཟུངས་སྔགས་གསུམ།། གསང་ སྔགས་དག་གི་ངོ་བོ་ནི།། ཤེས་རབ་སྙིང་རྗེ་གཉིས་སུ་བསྟན།། རིག་སྔགས་དག་གི་ངོ་བོ་ནི།། ཤེས་རབ་དང་ནི་ཡེ་ཤེས་ཡིན།། གཟུངས་སྔགས་དག་གི་ངོ་བོ་ནི།། ཤེས་རབ་དང་ནི་ཏིང་འཛིན་ཡིན།། སྔགས་གསུམ དག་གི་ངེས་ཚིག་ནི།། ཤེས་སྐྱོབ་ཕྱིར་ན་དེར་བརྗོད་པའོ།

譯文如下： 然後，秘密主又問道："啊，世尊金剛持，供養瑜伽如何？" 導師回答："金剛持請善聽。在法性清凈宮殿中，自覺智慧無礙顯現。從智慧界中顯現，界與智慧成為不二。智慧不二即是供養。在具相金剛持之地，四十二尊父母流出。在五智的狀態中游戲。無礙不二即是供養。化身的供養有五種：供品色聲香味觸。由五位菩薩童子取用，融入于明覺的狀態中不二。如海洋江河的流出匯聚，供養不斷綿延。" 然後又說瑜伽："三身無合無離，是對義理生信的瑜伽。大瑜伽超越修持而證悟。于所證之義無有造作，安住于大自顯的狀態，是超越造作的大自在瑜伽。此義安住于自身，是無上瑜伽。瑜伽的本質是不二的密意。瑜伽的詞義是：心與實相不二相應，三身無別故稱相應。分類有兩種：名稱和意義。意義的瑜伽如上所述。" 這是《大光明點》中，宣說供養和瑜伽的第六十八章。 然後，秘密主又問道："咒語和手印如何？" 導師回答："金剛持請善聽。首先解說咒語的意義。因為殊勝故為咒語之義。將解說本質、詞義和分類。分類有三種：密咒、明咒和陀羅尼咒。密咒的本質是智慧和悲心二者。明咒的本質是智慧和本智。陀羅尼咒的本質是智慧和三昧。三種咒語的詞義是：因能知能護故如是稱呼。"

། སྔགས་གསུམ་དག་གི་ཕྲིན་ལས་ནི།། གཞི་གནས་བག་ཆགས་སེལ་དང་མ་རིག་ལོག་རྟོག་སེལ།། འཕྲལ་འབྱུང་བག་ཆགས་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན།། ཞེས གསུངས་སོ།། སྟོན་པས་ཡང་ཕྱག་རྒྱ་བཀའ་སྩལ་པ།། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངོ་བོ་ནི།། འགྱུར་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན།། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་ངེས་ཚིག་ནི།། མི་འདའ་བས་ན་ཕྱག་རྒྱ་ཡིན།། དབྱེ་བ་ཕྱི་ནང་བསྡུས་པ ཡིན།། ཕྱག་རྒྱ་བཞི་དང་རྩ་ལྔ་ཡོད།། འདི་རུ་བསྡུས་ཏེ་བཞི་བསྟན་པ།། ཆོས་དང་བྲལ་བ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་བཤད།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་ལས་ཤར།། དབྱིངས་ཉིད་རིག་པ་དང་ལྡན པས།། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་ནི།། དམ་ཚིག་ཕྱག་རྒྱ་ཡིན་པར་བཤད།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་མ་འགག་པར།། གསལ་བས་ཆོས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཡིན།། ཐུགས་རྗེའི་སྐུ་གཉིས་མི་འགག་པར།། རྟོག་མེད་ཐུགས རྗེས་དོན་མཛད་པས།། ལས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱར་བསྟན་པའོ།། ཕྱག་རྒྱའི་དཔེ་ནི་ནམ་མཁའ་དང།། རྒྱལ་པོའི་ཕྱག་རྒྱས་བཏབ་པ་ལ།། དེ་ལས་འདའ་བར་མི་ནུས་བཞིན།། གསང་སྔགས་མ་ཡིན་ཤེས་རབ་མ་འགགས པས།། ཕྱག་རྒྱ་མ་ཡིན་ཐུགས་རྗེ་མ་འགགས་པའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། སྔགས་དང་ཕྱག་རྒྱ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་རེ་དགུ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། བསྙེན་དང་སྒྲུབ་པ་ཇི་ལྟར་ལགས།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལེགས་ཟུང་ཞིག། ལྟ་བ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་དེ།། ངོ་སྤྲོད་བཞི་ཡིས་གཏན་ལ་འབེབས།། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཉམས་སུ མྱོང།། དེ་ནི་བསྙེན་པའི་དོན་དུ་བསྟན།། ལམ་ལ་གནས་པའི་ཉེ་བསྙེན་པའོ།། ལམ་གྲོལ་གྱུར་པས་སྒྲུབ་པ་ཡིན།། ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་མཐར་ཕྱིན་པས།། བསྒྲུབ་པ་ཆེན་པོར་གྱུར་པའོ།། གསང་སྔགས་མི་བཟླ་དོན་ལ བཞག།ཕྱག་རྒྱ་མི་བསྒོམ་མི་བསྐྱེད་ལྷུན་གྱིས་རྫོགས།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། བསྙེན་བསྒྲུབ་གཉིས་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་ཅུ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ ཞུས་པ།ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་ལུང་ཆེན་རྣམས།། བཤད་པའི་ཐབས་རྣམས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།

譯文如下： "三種咒語的事業是：消除基礎習氣、消除無明邪見、消除當下生起的習氣。" 導師又宣說手印："大手印的本質是不變的自性。大手印的詞義是：因不違背故稱手印。分類有外內總攝。有四手印和五根本。此處歸納為四種：離一切法即法身，稱為大手印。自覺智慧從界中顯現，界本身具有覺性，界與智慧不二，稱為三昧耶手印。自生智慧無礙明顯，是法手印。大悲二身無礙，以無分別大悲成就利益，稱為事業手印。手印的比喻如虛空，如國王的印璽蓋上后無法違背。密咒非是智慧無礙，手印非是大悲無礙。" 這是《大光明點》中，宣說咒語和手印的第六十九章。 然後，秘密主又問道："親近和成就如何？" 導師回答："手持金剛請善聽。見解是自覺本智，以四種印證而確定。親身體驗自相，這是親近的意義。住于道中是近親近。道已解脫是成就。道果圓滿是大成就。密咒不誦而安住于義理。手印不修不生而任運圓滿。" 這是《大光明點》中，宣說親近成就二者的第七十章。 然後，秘密主又問道："啊，世尊金剛持，請宣說口傳大教法的解說方法。"

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་ཟུང་ཞིག། ལུང་ རྣམས་ཆེ་བ་ངས་བཤད་དེ།། སྟོན་པའི་ཞལ་ནས་གསུངས་པ་ལས།། གཞན་གྱི་ལུང་ལ་མ་བརྟེན་པས།། ལུང་གིས་ཡིད་ཆེས་ཆེ་བ་དང།། སྟོན་པའི་ཐུགས་རྣམ་པར་དག་པ་ལས། དང་པོ་རྒྱུ་མེད་བར་དུ་རྐྱེན་མེད། ཐ མ་མི་འགྱུར་བས།འགྱུར་མེད་ནམ་མཁའི་ལུང་གིས་ཆེ་བ་སྟེ། ཉེས་པ་ཟད་པས་རྫུན་གྱི་ཚིག། སྨྲ་བར་མི་བྱེད་རྒྱུ་མེད་པས།། ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་བདེན་པའོ།། སྟོན་པ་མཁས་པའི་བདག་ཉིད་པས།། ཚིག་དང་ འབྲུ་གཉེར་དོན་སྡེབས་ལེགས།། དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་མི་འདའ་བས།། ཡིད་ཆེས་ལུང་གིས་ཆེ་བས་སོ།། ངས་འཁོར་ཀུན་ལས་སྤགས་གྱུར་བའི།། དགའ་རབ་རྡོ་རྗེའི་དོན་ཆེད་དུ།། སྟོན་པའི་ཞལ་ནས་གསུངས་པ ཡི།། ལུང་མ་ནོར་བར་བྲིས་པ་ནི།། རིན་ཆེན་གསེར་གྱི་གླེགས་བམ་ལ།། བཻ་ཌཱུརྻ་ནི་ཞུན་མ་ཡིས།། རང་ནན་དག་ཏུ་ལེགས་བྲིས་པས།། ཚིག་ལ་ལྷད་མ་ཞུགས་པ་སྟེ།། དེ་ནི་ལུང་གི་ཆེ་བའོ།། བསྐྱེད་པ་རྫོགས་པ རྣམ་པ་གསུམ།། འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དགོངས་པ་ནི།། ལོ་མ་མེ་ཏོག་འབྲས་བུའི་ཚུལ།། ཐ་མི་དད་དུ་བསྟན་པ་ནི།། གསང་སྔགས་ཀུན་དང་མཐུན་གྱུར་ཏེ།། གསང་སྔགས་སྤྱི་ལུང་མི་འགལ་བས།། གསང་སྔགས ཀུན་གྱི་བཀའ་འདུས་པས།། ལུང་གི་ཡིད་ཆེས་ཆེ་བའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། ལུང་གི་ཆེ་བ་བཤད་པ་སྟེ་ལེའུ་དོན་གཅིག་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས ཞུས་པ།ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ལུང་གི་དོན་བཤད་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་ཟུང་ཞིག། ལུང་གི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་མཐུན་པའི་དཔེ་ རྣམས་བཤད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ལུང་གི་ངོ་བོ་ནི། དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་སྟོན་ཏེ། དོན་གྱི་ལུང་གི་ངོ་བོ་ནི། མི་འགྱུར་བ་སེམས་ཀྱི་ལུང་ཞེས་བྱ་སྟེ། རིག་པ་ཉིད་དོ།། ཚིག་གི་ལུང་གི་ངོ་བོ་ནི་སྟོན་པས གསུངས་པ་ལས།བསྣན་ཕྲི་མ་བྱས་པའི་ཚིག་གོ། ཚིག་གི་ལུང་ལ་གཉིས་ཏེ། སྙན་ཁུང་བརྒྱུད་པའི་ལུང་དང། མངོན་དུ་ཕྱུང་བའོ།། དེ་ལ་གཉིས་ཏེ། དྲང་དོན་དང་ངེས་དོན་ནོ།

譯文如下： 導師回答："金剛持請善聽。我將解說教法的殊勝性。因為是導師親口所說，不依賴他人的教法，所以教法極為可信。因為導師的心完全清凈，最初無因、中間無緣、最後不變，所以是不變虛空的教法殊勝性。因過失已盡，無因說妄語，所以是親口所說的真理。因導師具有智慧，詞句精妙、義理完善。因不違背真如，所以是可信的殊勝教法。我爲了超勝一切眷屬的大樂金剛，將導師親口所說的教法無誤地記錄下來，用純金書寫在寶貴的經卷上，以熔化的青金石精心書寫，所以文字沒有錯誤，這是教法的殊勝性。生起、圓滿三種不合不離的密意，如葉、花、果一體，與一切密咒相應，不違背密咒的共同教法，包含一切密咒的教義，所以是可信的殊勝教法。" 這是《大光明點》中，解說教法殊勝性的第七十一章。 然後，秘密主又問道："啊，世尊金剛持，請解說教法的意義。" 導師回答："金剛持請善聽。我將解說教法的本質、詞義、分類和相應的比喻。" "善男子，教法的本質從分類來說：意義教法的本質是不變的心的教法，即覺性。文字教法的本質是導師所說，未增未減的文字。文字教法有兩種：耳傳教法和顯現教法。顯現教法又分爲了義和不了義。"

། ལུང་གི་ངེས་ ཚིག་ནི།ཚིག་གི་དོན་མཚོན་ལུང་ཞེས་བྱ། ཡིད་ཆཻས་པའི་ཕྱིར་ལུང་ཞེས་བྱ། ཟིན་པས་ལུང་ཞེས་བྱ། བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་ལུང་ཞེས་བྱ། འཁྱེར་བདེ་བས་ཀྱང་ལུང། ཀུན་དང་འབྲེལ་དུ་བཏུབ་པས་ན་ལུང་ ངོ།། དཔེ་ནི་རྒྱལ་པོས་བཀའ་སྩལ་པ་ལྟ་བུ་དང། སྣོད་སྤྱད་ལུང་ནས་ཟིན་པ་ལྟ་བུ་དང། སྣོད་ལུང་མེད་འཁྱེར་མི་བདེ་ལ། ལུང་ཅན་འཁྱཻར་བདེ་བ་ལྟ་བུ་དང། འདམ་གྱི་ཕུར་པ་ལྟ་བུའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས།ལུང་གི་དོན་བཤད་པ་སྟོན་པ་སྟེ་ལེའུ་དོན་གཉིས་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། མན་ངག་བཤད་ལུགས་ཇི་ལྟར་ ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་ཟུང་ཞིག། མན་ངག་དོན་གྱི་བཤད་ལུགས་ནི།། སྤྱི་དོན་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིས་བཤད།། ལོ་རྒྱུས་དོན་དང་རྩ་བའི་དོན།། ཚིག་གི་དོན་དུ་བཤད་པ དང།། ཡོ་གའི་དོན་དུ་བཤད་པ་དང།། དགོས་ཆེད་དོན་དུ་བཤད་པའོ།། ལོ་རྒྱུས་དོན་ལ་རྣམ་གསུམ་སྟེ།། གང་ཟག་དག་གིས་འཕྲལ་ལ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར།། དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་བརྒྱུད པས་བཤད།། སངས་རྒྱས་ཞལ་ནས་གསུངས་པས་ཡིད་ཆེས་འགྱུར།། ངེས་པ་དོན་གྱི་འཁོར་ཡིན་པས།། རིན་འཛིན་བརྡའ་ཡི་བརྒྱུད་པས་བཤད།། ལྡེམ་པོའི་དོན་ལ་དགོངས་པ་མ་ཡིན་པར།། ངེས་པའི་དོན་དུ གསུངས་པས་ཡིད་ཆེས་འགྱུར།། དེ་བཞིན་བཤད་པའི་དུས་སུ་རྒྱུད་བཤད།། བརྒྱུད་པ་འབྲེལ་མ་ཆད་པས་ངེས་པར་ཡིད་ཆེས་འགྱུར།། རྩ་བའི་དོན་དུ་བཤད་པ་ནི།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོར་བཤད།། ཚིག་གི དོན་དུ་བཤད་པ་ནི།། བྱིན་རླབས་ངོ་བོ་ཚིག་བསྡེབས་ཏེ།། སྐུ་གསུམ་རྒྱལ་བས་བཤད་པའི་ལུགས།། མཚོན་བྱེད་ཚིག་གིས་ངེས་པའི་དོན་བཤད་པ།། གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ།། ཡོ་གའི་དོན་དུ་བཤད པ་ནི།། ཐེག་པའི་ལ་ཤན་ཕྱེ་ལ་བཤད།། དེ་ཡང་ཀུན་གསལ་འདི་བསྟན་བཞིན། དགོས་ཆེད་དོན་དུ་བཤད་པ་ནི། འཁྲུལ་པ་གསུམ་ལོག་རབ་འབྲིང་རིམ་པས་གྲོལ།། རིན་ཆེན་སྦུབས་སུ་གྲུབ་མཐའ་རྫོགས་པར བསྟན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། མན་ངག་དགོས་ཆེད་ལྔས་བཤད་པར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་བདུན་ཅུ་དོན་གསུམ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།མན་ངག་རྣམ་གསུམ་མཛོད་གྱུར་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།

譯文如下： "教法的詞義是：因能表達詞義故稱為教法；因可信故稱為教法；因能把握故稱為教法；因易於理解故稱為教法；因便於攜帶故也稱為教法；因能與一切相連故稱為教法。比喻如國王的詔令、如器物有把手、如有把手的器物易於攜帶、如泥土做的楔子。" 這是《大光明點》中，解說教法意義的第七十二章。 然後，秘密主又問道："啊，世尊金剛持，口訣如何解說？" 導師回答："金剛持請善聽。口訣意義的解說方式以五種總義來說明：歷史意義、根本意義、詞義解說、瑜伽意義解說和目的意義解說。 歷史意義有三種：不是個人臨時所作，而是三世諸佛的密意相傳而說，因是佛親口所說而可信；因是了義的眷屬，所以由持寶者以密碼相傳而說；不是隱晦的意思，而是以了義說明，所以可信；同樣在解說時也解說續部，因傳承未斷而確實可信。 根本意義的解說是：解說為大自覺智慧。 詞義解說是：加持的本質組合詞句，三身佛陀的解說方式，以能表達的詞語解說確定的意義，應如前所說般理解。 瑜伽意義的解說是：區分乘次而解說，也如此《光明》所示。 目的意義的解說是：逆轉三種迷亂，上中下依次解脫，在寶藏中圓滿宣說宗義。" 這是《大光明點》中，說明以五種目的解說口訣的第七十三章。 然後，秘密主又問道："啊，世尊金剛持，三種口訣如何成為寶藏？"

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལེགས་ཟུང་ཞིག། སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་རྒྱུད་གསུམ།། མཛོད་གསུམ་མན་ ངག་ཀུན་གྱི་གཞི།། གཞི་ཡི་གནས་ལུགས་མན་ངག་དང།། དེ་བརྗོད་ཚིག་གི་མན་ངག་དང།། ཚིག་དང་དོན་སྦྱོར་མན་ངག་གསུམ།། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་མཛོད་ནས་ཕྱུང།། སྙིང་པོ་གསུམ་དུ་ཤེས པར་བྱ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཡང་གསུང་པ།། མན་ངག་དོན་གྱི་ངོ་བོ་དང།། མིང་གི་ངེས་ཚིག་བསྟན་པ་དང།། དེ་ཡི་བྱེ་བྲག་དཔེ་དང་བཅས་པ་བསྟན།། དེ་ཡི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི།། ཚིག་དང་དོན་དུ་ཤེས་པར བྱ།། དོན་གྱི་མན་ངག་ངོ་བོ་ནི། ཁོང་ནས་གབ་སྦས་དོན་འབྱིན་པ།། སྟོན་པ་རྡོ་རྗེའི་ཐུགས་ལ་གནས། གསལ་བར་ཞལ་དུ་བརྗོད་པའོ།། ཚིག་གི་མན་ངག་ངོ་བོ་ནི། ཞལ་ནས་གསུངས་པའི་ཚིག་ཚོགས་ཀུན།། མ ནོར་དོན་དང་ཁྲིགས་བསྡེབས་ནས།། བདེ་བླག་རྟོགས་ཕྱིར་དཀར་ཆག་མནན།། ཚིག་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན།། ངོ་བོ་དབྱེ་བ་དེ་བསྟན་ཏོ།། དེ་ཡི་ངེས་ཚིག་བསྟན་པ་ནི།། ཚེགས་ཆུང་དོན་ཆེ་མན་ངག དང།། ངེས་དོན་གདམས་ངག་གང་ཡིན་པ།། བརྗོད་བྲལ་གསང་ཕྱིར་མན་ངག་གོ། ངེས་ཚིག་གཏན་ཚིགས་བཅས་པ་ཡིན།། མ་ཡིས་གདམས་ངག་བུ་ལ་སྨྲས་པ་འདྲ།། སྤྱིར་ན་རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་གསུམ།། རྗེ་བློན དམངས་དང་འདྲ་བར་བསྟན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། མན་ངག་གི་དོན་གྱི་བཤད་པ་སྟེ་ལེའུ་དོན་བཞི་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། མན་ངག་ལུང གི་ས་ལམ་དང།། ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་གསུང་དུ་གསོལ།། ཅེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ངེས་ཟུང་ཞིག། མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ།། ས་ལ་སྦྱང་དུ་མེད་པ་ཡིན།། ལམ་ལ་འགྲོད་དུ་མེད་པ ཡིན།། ཕ་རོལ་ཕྱིན་བཅུ་སྤྱད་དུ་མེད།། འོན་ཀྱང་ཐེག་པ་སྤྱི་དང་སྒོ་བསྟུན་ལ།། སྦྱང་དུ་མེད་པའི་ས་རིམ་དང།། བགྲོད་དུ་མེད་པའི་ལམ་རིམ་དང།། སྤྱད་དུ་མེད་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་བཤད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། དེ ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། སྦྱང་དུ་མེད་པའི་ས་རིམ་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།

譯文如下： 導師回答道："金剛手請善聽。身、語、意三續，是三藏一切口訣的基礎。基礎的實相口訣、表達它的詞語口訣、詞義結合口訣這三種，從身語意藏中流出。應知為三種精華。" 又說："口訣意義的本質、名稱的詞義、及其差別與比喻，以及其分類，應知為詞與義。 意義口訣的本質是：從內部揭示隱藏的意義，存在於導師金剛的心中，明確地用語言表達。 詞語口訣的本質是：將所有口述的詞句，無誤地與意義配對組合，為易於理解而加標題，使詞義明晰。這是本質的分類。 其詞義解釋是：因少功多益為口訣，凡是了義教誡，因不可言說而保密故為口訣。這是詞義及其理由。 如母親對兒子說教誡。一般而言，續部、教法、口訣三者，如君臣民三者。" 這是《大光明點》中，解說口訣意義的第七十四章。 然後，秘密主又問道："請開示口訣教法的地道和波羅蜜多。" 導師回答道："金剛手請確實把握。在大圓滿口訣中，地不可修，道不可行，十波羅蜜多不可修習。然而，為適應一般乘次，我將解說不可修的地位次第、不可行的道次第、不可修習的波羅蜜多。" 然後，秘密主又問道："請開示不可修的地位次第。"

། རྫོགས་ཆེན་ཆོས་ཉིད་ས་གཅིག་ལ།། ཡོན་ཏན་རྫོགས་ཚུལ་བཅོ་ལྔས་རྩི།། རྒྱུད་ལུང་སྤྱི་ཡི་ཁོག་དོན་ཀུན བཀྲོལ་ནས།། ངོ་སྤྲོད་རྣམ་བཞིས་ཚེ་འདིར་བདེན་པ་མཐོང།། དེ་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ཞེས་བྱ།། མན་ངག་དོན་གྱིས་བློ་ཡི་ཐེ་ཚོམ་བསལ།། རང་གི་རྒྱུད་ལ་ངེས་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེས།། དྲི་མ་མེད་པའི་ས་རུ བཏགས་པ་ཡིན།། གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པ་ནི། སེམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་དུ་འདུས་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྩལ་དུ་ཤེས་པས་དོན་བརྗོད་རག་མ་ལུས།། བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་དེ་དོན་ཀུན་ཏུ་སྒྲོགས།། ལྔ་པས་དུག་ལྔ་དུག་གསུམ་ངང དུ་དག།དྲུག་པས་སྦུབས་གསུམ་སྐབས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་གསལ།། བདུན་པས་ཐེག་བརྒྱད་དོན་ལས་རབ་ཏུ་འཕགས།། བརྒྱད་པས་རང་གི་དོན་ལས་མ་གཡོས་མཁྱེན།། དགུ་པས་ཡོན་ཏན་རང་ལ་རྫོགས་པར་ མཁྱེན།། བཅུ་པས་ཆོས་རྣམས་གང་ལའང་ཐོགས་མེད་མཁྱེན།། བག་ཆག་སྦུབས་སུ་རྟོགས་པ་སྐྱེ་ལུགས་ཡིན།། རྟོགས་ལྡན་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་འགགས་པའི་ཚེ།། ཆོས་ཉིད་ཀློང་དུ་ཡེ་ཤེས་འོད་དུ གསལ།། བཅུ་གཅིག་ས་ལ་གནས་པ་ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་ས།། དེ་ཚེ་རང་སྣང་ཡིན་པས་མཁྱེན་པ་ཁོང་ནས་ཤར།། ཤེས་རབ་སྐྱེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐུར་གསལ་བས།། ཚོམ་བུ་ལྔ་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་དུ་ཤར།། གསལ་ལ མི་གནས་པདྨ་ཅན་གྱི་ས།། གསུང་གི་ངོ་བོ་རང་བྱུང་ཡི་གེ་དྲུག། ལྗགས་ལས་འོད་འཕྲོས་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་གྱུར་པ།། བཅུ་གསུམ་ཡི་གེ་འཁོར་ལོ་ཚོགས་ཆེན་ལ།། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིས་འགྲོ་དོན་རྫོགས་མཛད་པ།། རྡོ་རྗེ འཛིན་པ་བཅུ་བཞིའི་ས་རུ་བཞག།ཡེ་ཤེས་སྦུབས་སུ་རྫོགས་སངས་རྒྱས་པ་ཡིས།། ཐུགས་རྗེ་གནས་ནས་སྒྲོལ་ཞིང་རང་རང་གཞི་ལ་སྦྱོར།། གསང་བའི་དོན་གྱིས་སྦྱོར་སྒྲོལ་ཞེས་སུ་བཏགས།། རང་འབྱུང་ཚིག་ལྔས་ ཞི་བ་མྱང་ངན་འདས།། རིན་ཆེན་སྦུབས་སུ་སྐུ་གསུམ་ཀློང་ན་འཁྱིལ།། དཔེར་ན་གནམ་སྟོང་ཟླ་བ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱང།། ཉི་མའི་སྟོབས་ཀྱི་ཟླ་བ་མི་སྣང་ལ།། ཚེས་གཅིག་དགོངས་ནས་བཅོ་ལྔས་གསལ་བ་འོད་ཀྱིས་ཀྱང འདུག་རྫོགས་གྱུར་ཏེ།། དེ་ནས་ཟླ་བ་སྐྱེ་རུ་མེད་པ་ལྟར།། རིན་ཆེན་སྦུབས་དང་འདུ་འབྲལ་མེད་ཀྱིས་ཀྱང།། འཁྲུལ་པའི་སྟོབས་ཀྱི་གསལ་མ་ནུས།། དང་པོའི་ས་ནས་བཅོ་ལྔ་ཡོངས་རྫོགས་ཏེ།། དེ་ལས་ཡར གཤེགས་དགུ་ལ་ཤུལ་མི་མངའ།། ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་སུམ་ཅུ་སྣེ་སོགས་རྣམས།། བཅོ་ལྔའི་འདུག་ཚུལ་ཡོན་ཏན་ཟུར་ཙམ་ཡིན།། བརྩི་བ་མས་བརྩི་ཤེས་པ་ཐད་ཀར་ཆོད།། གཟིགས་པ་མ་འགགས་ཡས་གཟིགས ཏེ།།

譯文如下： "大圓滿法性唯一地，以十五種方式計算功德圓滿。 解開一切續部和教法的總體內容后，通過四種介紹在此生見到真諦。這稱為極喜地。 通過口訣的意義消除心中的疑惑，在自心中生起確定的智慧。這被稱為無垢地。 第三是發光地，心被智慧所攝，知道它是智慧的力用，所以意義表達無餘。 第四是焰慧地，宣說一切意義。 第五地凈化五毒三毒的自性。 第六地明顯三藏中的三身。 第七地超越八乘的意義。 第八地不動于自利而了知。 第九地了知自身功德圓滿。 第十地無礙了知一切法。 在寶藏中生起覺悟是生起的方式。 當有覺悟者的迷亂顯現停止時，在法性境界中智慧光明顯現。 第十一地是普光地，此時因為是自顯，所以了知從內生起。 因生起智慧的力量而顯現為身，從五蘊中生起法眼。 明而無住是蓮花地。 語的本質是自生的六字，從舌頭放光變成化身。 第十三是字輪大集地，化身圓滿利益眾生。 金剛持被置於第十四地。 在智慧寶藏中成佛，從大悲處解脫並使各自迴歸基礎。 以秘密意義稱為結合解脫。 自生五字是寂靜涅槃。 在寶藏中三身盤繞。 比如雖然滿月在空中，但因太陽的力量而月亮不顯。從初一到十五月亮逐漸明亮圓滿，此後月亮不再生長。 同樣，雖與寶藏不離不合，但因迷亂的力量而不能明顯。 從第一地到第十五地圓滿，超過這些的九地沒有痕跡。 二十一地、三十地等，是十五地的安住方式和些微功德。 計數是從下往上數，了知是直接證悟。 觀照無礙是從上往下看。"

། གཟིགས་པ་མ་འགགས་ཡས་གཟིགས ཏེ།། རྣམ་རྟོག་མི་མངའ་ས་ལེར་མཁྱེན་པའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། ས་དང་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དང། ལམ་ལྔ་ཞུས་པའི་སྡོམ་དང།། སའི་རིམ་པ་དངོས་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་དོན་ལྔ པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ས་ཡི་དོན་བཤད་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་པར ཉོན།། ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་དང།། མཐུན་པའི་དཔེ་རུ་བསྡུས་པ་བསྟན།། ཀྱེ་མ་རིགས་ཀྱི་བུ། ས་ཡི་དོན་གྱི་ངོ་བོ་ནི།། ཆོས་ཉིད་མི་འགྱུར་བའོ།། མཐོ་དམན་དག་གི་ངོ་བོ་ནི།། ཤེས་རབ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེ་ཆུང ངོ།། སའི་དབྱེ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ས་དང།། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སའོ།། འདས་པའི་ས་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ས་དང། ཐེག་པ་ཆུང་ངུའི་སའོ།། ཆེན་པོའི་ས་ལ་ཐུན་མོང་དང་ཁྱད་པར་སའོ། ཁྱད པར་འདིར་བསྟན་པའོ།། ངེས་ཚིག་ནི་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སའོ།། གནས་པས་སའོ།། དཔེ་ནི་མ་འདྲེས་ལ་རྫོགས་པ་མཆོད་རྟེན་གྱི་ཁྲི་འཕང་ལྟ་བུའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས།། སའི དོན་བཤད་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་དོན་དྲུག་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། བགྲོད་ཅིང་འཇུག་ཏུ་མེད་པ་ཡི།། ལམ་གྱི་རིམ་པ་ཇི་ལྟར ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།

譯文如下： "觀照無礙是從上往下看。無有分別念而明瞭了知。"如是說。 《大光明點》中，地和波羅蜜多，以及五道的問題總結，和地的次第實際教示，這是第五章。 然後，秘密主又問道："嗨，世尊金剛持，請解說地的意義。" 導師回答道："金剛持請仔細聽，我將講解本質、詞義、分類，以及相應的比喻總結。 噢，善男子，地的意義的本質是不變的法性。高低的本質是智慧和大悲的大小。 地的分類有世間地和出世間地。出世間地分為兩種：大乘地和小乘地。大乘地有共同地和特殊地。這裡講的是特殊地。 詞義是因為不變所以稱為地。因為安住所以稱為地。 比喻是如同未混雜而圓滿的佛塔基座。"如是說。 《大光明點》中，解說地的意義的教示，這是第六章。 然後，秘密主又問道："嗨，世尊金剛持，無法行走和進入的道的次第是怎樣的？"如是問道。

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལེགས་ཟུང་ཞིག། ལམ་མེད་ལམ་དུ་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱི་ནད་ཆེ་བ།། ཕྱིན་པར་འདོད་པས་རི་དགས་སྨིག་རྒྱུར་བསྙེག་པ་འདྲ།། དེ་བས་ངེས་པའི ལམ་མ་ཡིན།། བགྲོད་མེད་ལམ་ལ་རབ་གནས་པའི།། འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དགོངས་པ་ལས།། མ་ནོར་ངེས་པའི་ལམ་ཆེན་གཅིག། བགྲོད་དུ་མེད་དོ་ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སེམས།། རྩོལ་བས་བགྲོད་པས་ཡེ་ཤེས མཐའ་ལ་རིང།། འཇུག་ཏུ་མེད་དོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ལམ།། འཇུག་པའི་རྩོལ་བས་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་རུ་ལྷུང།། འོན་ཀྱང་མ་བཤད་གོ་བར་མི་འགྱུར་བས།། བགྲོད་མེད་ལམ་གཅིག་རྟོགས་པའི་ཐབས།། སྒྲ་མཐུན དོན་སྤགས་ལམ་ལྔར་བཤད།། བླ་མར་བསྙེན་བཀུར་ཡོངས་རྫོགས་ནས།། དམ་པའི་དྲུང་ན་གནས་པ་ནི།། ཚོགས་ཀྱི་ལམ་ཞེས་དེ་ལ་བྱ།། བླ་མས་གདམས་པའི་དོན་བཤད་དེ།། གདམས་ངག་རྣམ་གཉིས་རྒྱུད་ལ སྦྱོར།། སྦྱོར་བའི་ལམ་དུ་ང་ཡིས་བསྟན།། ངོ་སྤྲོད་རྣམ་པ་བཞིའི་སྒོ་ནས།། ཚེ་འདིར་ངེས་པའི་བདེན་པ་མཐོང།། མཐོང་བའི་ལམ་དུ་བཤད་པ་ཡིན།། བསྒོམ་དུ་མེད་པའི་བསྒོམ་པ་དང།། བསྒོམ་དུ་ཡོད་པའི་མེད་པ ཡིས།། འདུ་འབྲལ་མེད་པར་གནས་པ་ནི།། བསྒོམ་པའི་ལམ་དུ་ང་ཡིས་བསྟན།། སངས་རྒྱས་དགོངས་པའི་གདེང་ཆེན་བཞི།། མི་གནས་ཚུལ་གྱིས་མཐར་ཕྱིན་པས།། མཐར་ཕྱིན་ལམ་དུ་བཤད་པ་ཡིན།། ཞེས གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས།། འབྲས་བུ་ངེས་པའི་ལམ་ལྔ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་དོན་བདུན་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་འདུ་འབྲལ མེད།། ལམ་གྱི་དོན་བཤད་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། གསང་བའི་བདག་པོ་ངེས་ཟུང་ཞིག། ལམ་གྱི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་མཐུན་པའི་དཔེ་རུ་བཤད།། ངས་བསྟན་ལམ གྱི་ངོ་བོ་ནི།། འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན།། ལམ་གྱི་ངེས་ཚིག་བསྟན་པ་ནི།། མ་ནོར་བཞིན་དུ་འཇུག་ཅིང་བགྲོད་པ་སྟེ།། མི་འབྲལ་གནས་པས་ལམ་ཞེས་བྱའོ།། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ།། རྒྱུ་ཡི་ལམ དང་འབྲས་བུ་ངེས་པའི་ལམ།། དཔེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལམ་དང་འདྲ།། རྩོལ་བྲལ་ལམ་གྱི་མཚོན་དཔེ་ནི།། མཁའ་ལ་ཁྱུང་ཆེན་ལྡིངས་པ་འདྲ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས།། ལམ་གྱི་དོན བཤད་བསྡུས་པ་སྟེ་ལེའུ་དོན་བརྒྱད་པའོ།

譯文如下： 導師回答道："金剛手請仔細聽。那些進入無道之道的人有大病，如同想要到達而追逐鹿的海市蜃樓。因此，這不是確定之道。 安住于無法行走的道，從不離不合的見地中，有一條不錯誤的確定大道。 無法行走的是法性菩提心，以努力行走則遠離智慧的邊際。 無法進入的是自覺智慧之道，以進入的努力則落入痛苦的邊際。 然而，不解說就無法理解，所以爲了理解無法行走的道，以相應的詞義解說五道。 圓滿親近供養上師，住于聖者身邊，這稱為資糧道。 上師解說教授的意義，將兩種教誡應用於相續，我說這是加行道。 通過四種介紹，在此生見到確定的真諦，這被解釋為見道。 無所修的修行和有所修的無修，安住于不離不合，我說這是修道。 佛陀見地的四種大確信，以無住的方式圓滿，這被解釋為究竟道。"如是說。 《大光明點》中，教示確定果的五道，這是第七章。 然後，秘密主又問道："嗨，世尊不離不合者，請解說道的意義。" 導師回答道："秘密主請仔細聽。我將解說道的本質、詞義、分類和相應的比喻。 我所教導的道的本質是不離不合的瑜伽。 道的詞義教導是：無誤地進入和行走，因為不離而安住所以稱為道。 分類有兩種：因道和確定果道。 比喻如同世間的道路。無勤道的象徵比喻如大鵬鳥在空中滑翔。"如是說。 《大光明點》中，道的意義解說總結，這是第八章。

།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྩོལ་བསྒྲུབ་འདས།། སྤྱོད་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡི།། འབྲས་བུའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་བཅུ།། སྒྲ མཐུན་དོན་སྤགས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ངེས་ཟུང་ཞིག། ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཆེན་པོ་བཅུ།། ཟིན་པས་རྩོལ་བའི་ནད་སྤངས་པ།། ལྷུན་གྱིས་གནས པས་བཞག་པ་ཡིན།། སྙིང་པོ་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་ལ།། རྩོལ་བའི་བསམ་པས་དབྱིངས་མི་སྤྱོད།། བསམ་གཏན་ཏིང་འཛིན་སངས་རྒྱས་སྐུ་ལ་བསྒྲིབས།། སངས་རྒྱས་སྐུ་ནི་མ་བསྒྲིབས་ཀུན་ཏུ་གསལ།། ལྷུན་གྲུབ་ཆེན པོར་མ་རྟོགས་པས།། ངེས་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་མིན།། ཡང་དག་ངེས་པའི་དོན་ཆེན་འདི།། ངོ་བོ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལས།། ཡོན་ཏན་སྣང་བ་ཕྱོགས་མེད་ཤར།། ཤར་ཡང་རང་རིག་རྣམ་པར་དག། དེ་ཉིད་སྦྱིན་པའི་ཕ རོལ་ཕྱིན་པ་ཡིན།། དྲི་མེད་རྣམ་དག་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕ་རོལ་ཕྱིན།། འགྲན་ཟླ་མེད་པས་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན།། བརྗོད་པ་མེད་པས་བརྩོན་འགྲུས་ཕ་རོལ་ཕྱིན།། གཡོ་བ་མེད་པས་བསམ་གཏན་ཕ་རོལ ཕྱིན།། འགག་པ་མེད་པས་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན།། གཏི་མུག་མ་རིག་མེད་པས་དེ་བཞིན་ནོ།། བྱ་བཙལ་མི་མངའ་ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན།། སྐད་ཅིག་སྤྱོད་པས་དེ་བཞིན་ནོ།། འགྲན་ཟླ་མེད་པས་སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ ཕྱིན།། ཡོན་ཏན་རང་ལ་རྫོགས་པས་སྨོན་ལམ་ཕ་རོལ་ཕྱིན།། གཞི་གནས་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་ཡེ་ཤེས་ཕ་རོལ་ཕྱིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས།། ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་བཅུ་སྤྱད་དུ་མེད་དེ།། གཞི རྫོགས་སུ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་དོན་དགུ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། དོན་གྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་བཅུ།། དེ་ཡི་དོན་བཤད་ཇི་ལྟར་ལགས།། སྟོན་པས བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ངེས་ཟུང་ཞིག། ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་དང།། ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་མཐུན་དཔེ་རྣམས།། བསྡུས་ཏེ་དོན་དུ་གསལ་བར་བཤད།། དང་པོ་ངོ་བོ་བཤད་བྱ་བ།། རྣམ་གྲངས་ངེས་པའི་དོན་ལ བཞག།དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་ཤེས་པ་ཡིན།། ངེས་ཚིག་གཏན་ཚིགས་བཅས་པ་ནི།། མི་གནས་མཐའ་རྫོགས་ཕ་རོལ་ཕྱིན།། དབྱེ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདུས།། རྒྱུ་ཡི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དང།། འབྲས་བུའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ པའོ།

譯文如下： 然後，秘密主又問道："嗨，世尊超越努力成就者，無行為而自然成就的十種果波羅蜜多，請以相應的詞義解說。" 導師回答道："金剛手請仔細聽。十大波羅蜜多，因為已掌握而捨棄了努力的病，因為自然安住而安立。 本質從本初就是佛，以努力的想法不能行於法界。禪定和三昧遮蔽了佛身，佛身是無遮蔽而普遍明晰的。 因為未了悟大自然成就，所以不是確定的波羅蜜多。這個真實確定的大義，本質如同虛空，功德顯現無有方向。雖然顯現，但自覺是清凈的。 這就是佈施波羅蜜多。無垢清凈是持戒波羅蜜多。無有對手是忍辱波羅蜜多。無可言說是精進波羅蜜多。無有動搖是禪定波羅蜜多。無有阻礙是智慧波羅蜜多。無有愚癡無明也是如此。無有所作所求是方便波羅蜜多。剎那行為也是如此。無有對手是力波羅蜜多。功德自身圓滿是愿波羅蜜多。基礎安住是智慧，所以是智慧波羅蜜多。"如是說。 《大光明點》中，十波羅蜜多無法行持，教示為基礎圓滿，這是第九章。 然後，秘密主又問道："嗨，世尊金剛持，十種義波羅蜜多，其意義如何解說？" 導師回答道："金剛持請仔細聽。我將簡要而清晰地解說波羅蜜多的本質、詞義、分類和相應的比喻。 首先解說本質。安立於確定義的同義詞。通過分類來了解。 詞義及其理由是：無住而圓滿邊際的波羅蜜多。 分類歸納為兩種：因波羅蜜多和果波羅蜜多。"

། དཔེར་ན་དོན་གཉེར་ལམ་ཞུགས་པ།། འདོད་པའི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་པའམ།། གྲུ་ལ་བརྟེན་ནས་མཚོ་ལས་ཐར།། སྐྱེས་བུའི་མཐེབ་མོས་མདའ་བསྐྱོད་བཞིན། མཐར་ཕྱིན་གྲུབ་པའི་ས་ལ་གནས།། ཞེས་གསུངས སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས།། འབྲས་བུའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་དོན་བཤད་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་བརྒྱད་ཅུ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། སྟོན་པས གསུངས་པའི་རྒྱུད་ལུང་ལས།། སྦུབས་ཞེས་གསུངས་པ་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་ཟུང་ཞིག། སྦུབས་ཀྱི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་མཐུན་པའི་དཔེ་ཡིས བཤད།། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ།། རིན་ཆེན་སྦུབས་དང་འོད་ཀྱི་སྦུབས།། བག་ཆགས་སྦུབས་དང་གསུམ་ཡིན་ནོ།། དང་པོའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི།། རྣམ་དག་ཟང་ཐལ་མི་རྟོག་འགྱུར་བ མེད།། འགག་མེད་ཀུན་གསལ་ཡེ་ཤེས་སྐུ།། ཕྱོགས་གཅིག་མཚོན་པ་མན་ཤེལ་བཞིན།། ཞིབ་ཏུ་གོང་བསྟན་གཞི་སྣང་བཞིན།། རིན་ཆེན་སྦུབས་ཏེ་ཆོས་སྐུ་ཡིན།། བར་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི།། འགག་མེད་ཡེ ཤེས་འོད་ཀྱི་སྐུ།། སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན་འཆང་བ།། ཚོམ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ལྔ།། གསལ་འཚེར་ལྷུན་སྡུག་གཟི་བརྗིད་ལྡན།། འོད་ཀྱི་སྦུབས་ཏེ་ལོངས་སྐུ་ཡིན།། ཐ་མའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི།། བག ཆགས་རྣམ་བཞི་ཡོངས་རྫོགས་པ།། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་བཅས།། ཚོགས་བརྒྱད་སེམས་དང་བཅས་པ་ནི།། བག་ཆགས་སྦུབས་སུ་ང་ཡིས་བསྟན།། དེ་ལ་སྦུབས་གསུམ་ངོ་བོ་ནི།། གོང་བསྟན་སྐུ་གསུམ་ཡིན པར་བཤད།། སྦུབས་ཞེས་བྱ་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི།། བཞུགས་པའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའོ།། སྦུབས་ཞེས་བྱ་བའི་སྤྱི་ཚིག་གོ། སོ་སོའི་ངེས་པ་བསྟན་པ་ནི།། ཡོན་ཏན་ཀུན་འབྱུང་རིན་ཆེན་སྦུབས།། སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད པས་འོད་ཀྱི་སྦུབས།། ཆུ་ཟླ་མེ་ལོང་གཟུགས་བརྙན་དང།། འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུའི་དཔེ་ཡིས་བསྟན།། རྣམ་རྟོག་མཐུ་བརྟས་བག་ཆགས་སྦུབས།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས།། སྦུབས་བསྟན་པ སྟེ་ལེའུ་གྱ་གཅིག་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། སྟོན་པས་གསུངས་པའི་རྒྱུད་ལུང་དུ།། སྣང་བའི་བྱེ་བྲག་གསུངས་པ་རྣམས།། དེ་ཡི་དོན་བཤད གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།

譯文如下： "例如，為求義利而入道，到達所欲之境，或依靠船隻而脫離大海，如同人的拇指射出箭一樣，最終安住于成就之地。"如是說。 《大光明點》中，這是解說果波羅蜜多意義的第八十章。 然後，秘密主又問道："嗨，世尊金剛持，在導師所說的續部經典中，提到'胞'是什麼意思？" 導師回答道："金剛持請仔細聽。我將解說'胞'的本質、詞義、分類和相應的比喻。 分類有三種：寶胞、光胞和習氣胞。 首先解說第一種的特徵：完全清凈、通透、無分別、不變、無阻礙、普遍明晰的智慧身。如同水晶一樣能部分顯示，詳細如前所述基礎顯現。寶胞即是法身。 其次解說中間一種的特徵：無阻礙智慧光明身，具有三十二相，五大壇城，明亮耀眼、自然優美、莊嚴。光胞即是報身。 最後解說第三種的特徵：四種習氣圓滿，包括蘊、界、處，以及八識和心，我說這是習氣胞。 這三種胞的本質，如前所述即是三身。 '胞'的理由是：成為安住的所依。'胞'是一個總稱。 分別解說其確定義：寶胞是一切功德的源泉。因為顯現而無自性，所以是光胞。以水中月影、鏡中影像和彩虹等比喻來說明。習氣胞是分別念增強的結果。"如是說。 《大光明點》中，這是解說'胞'的第九十一章。 然後，秘密主又問道："嗨，世尊金剛持，在導師所說的續部經典中，提到的各種顯現，請解說其意義。"

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལེགས་ཟུང་ཞིག། སྣང་བའི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་སོ་སོའི་དཔེ་རུ་བཤད།། དང་པོ་དབྱེ་བ་རྒྱས་བསྡུས་གཉིས།། རྒྱས་པ་ལ་ཡང རྣམ་པ་བཞི།འགྲོ་དྲུག་ཞེན་པའི་སྣང་བ་དྲུག། རྒྱུ་འབྲས་བློ་ཡི་སྣང་བ་བཅུ།། རྟོགས་ལྡན་དོན་གྱི་སྣང་བ་གཅིག། དབྱེར་མེད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྣང་བ་བཞིའོ།། བསྡུས་པའི་སྣང་བ་རྣམ་པ་གསུམ།། མ་དག་འཁྲུལ་ པའི་སྣང་བ་དང།། དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་སྣང་བ་དང།། ཡང་དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བའོ།། དང་པོ་རྒྱས་པ་རྣམ་བཤད་ན།། འགྲོ་དྲུག་ཞེན་པའི་སྣང་བ་དྲུག། ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་མ་འགགས་པའི།། སྣང་བའི དངོས་པོ་འདི་ཉིད་ལ།། དམྱལ་བས་ཚ་གྲང་གཉིས་སུ་མཐོང།། ཡི་དྭགས་གསུམ་ལ་སྣང་བ་གསུམ།། ཕྱི་ནང་སྤྱི་མཐུན་སྣང་བའོ།། ཕྱི་ཡིས་ཟས་ལ་རྣག་ཁྲག་དང།། གོས་ལ་ཚེར་མ་ལྟ་བུའོ།། གཅིག་ལ་ཟས་སྣང སྲུང་མས་བསྲུངས།། གཅིག་ལ་བསྲུང་མེད་ཟོས་པས་དུག། དེ་བཞིན་ཡི་དྭགས་གསུམ་ལ་སྣང།། བྱོལ་སོང་གཉིས་ལ་སྣང་བ་གཉིས།། བྱིངས་ན་གནས་ལ་མུན་པ་དང། ཁ་འཐོར་གནས་ལ་གྱེན་ཐུར་སྣང།། མི་ལ མཐུན་སྣང་འདི་ཉིད་དེ།། རང་རང་ཡུལ་མི་ཁྱིམ་མཚེས་སོགས།། ལྷ་མ་ཡིན་ལ་གོ་མཚོན་སྣང།། ལྷ་ལ་རིན་ཆེན་བདུད་རྩིར་སྣང།། བློ་སྣང་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་ཡིན།། རྒྱུ་འབྲས་བློ་ཡི་སྣང་བ བཅུ།། མུ་སྟེགས་རྟག་པའི་སྣང་བ་ཡང།། རྟག་པའི་དངོས་པོ་འདི་ལས་གཞན་མི་སྣང།། མུ་སྟེགས་ཆད་པའི་སྣང་བ་ཡང།། འདི་ཡོད་ཕྱི་མ་མེད་པ་སྟེ།། སྣང་བ་འདི་ཉིད་གློ་བུར་བྱུང་བ་ལ།། ཞིག་པས་འབྱུང་བ་ལྔ ཡི་ངང་དུ་ཞི།། མེད་ཆད་སྣང་བ་གཞན་མི་སྣང།། ཉན་ཐོས་གཡག་རྔ་ནེའུ་སེང་དང།། གོང་བུ་ཆ་ཤས་མེད་པར་བལྟ།། གཟུང་འཛིན་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་སྣང།། རང་རྒྱལ་གོང་མཐུན་ཕྱོགས་གཅིག་སྟོང།། ཕུང་པོ ཁམས་ལ་ཕྱོགས་གཅིག་བདག་མེད་པའོ།

譯文如下： 導師回答道："手持金剛請仔細聽。我將解說顯現的本質、詞義、分類和各自的比喻。 首先，分類有廣略兩種。廣分又有四種：六道執著的六種顯現，因果意識的十種顯現，證悟者意義的一種顯現，無差別普賢的四種顯現。略分有三種顯現：不清凈迷亂的顯現，清凈世間的顯現，完全清凈智慧的顯現。 首先詳細解說廣分： 六道執著的六種顯現：在未阻礙的所知壇城中，這個顯現的事物，地獄眾生見到冷熱兩種。餓鬼有三種顯現：外、內、共同顯現。外顯現食物為膿血，衣服如荊棘。一種顯現食物被守護者守護，一種無守護者食之成毒。如是餓鬼有三種顯現。畜生有兩種顯現：沉溺者見黑暗，散居者見上下。人類見到這個共同顯現，各自的地域、人、鄰居等。非天見到武器。天人見到珍寶甘露。這些心識顯現是執著的習氣。 因果意識的十種顯現： 外道常見的顯現：除此常法外別無他顯。外道斷見的顯現：認為只有此生而無來世，認為這個顯現是偶然產生的，毀壞后歸於五大元素而寂滅，除此斷滅顯現外別無他顯。聲聞將之視為牛毛、兔角、團塊等無分別，顯現為能取所取的法我。獨覺與上相同，部分為空，蘊界處部分無我。"

། མདོ་སྡེ་དོན་དམ་སྟོང་པ་ཉིད།། ཀུན་རྫོབ་སྒྱུ་མ་ཙམ་དུ་སྣང།། གསང་སྔགས་ཕྱི་ནང་གཉིས་པོ་དང།། དོན་དམ་མདོ་སྡེ་མཐུན་པ་ལ།། ཀུན་རྫོབ་སྣང་བ་སོ་སོར མཐོང།། ཀྲྀ་ཡས་རིགས་གསུམ་རྗེ་ཁོལ་མཐོང།། ཨུ་པས་ལྷ་དང་དཔོན་གཡོག་མཐོང།། ཡོ་གས་སྤུན་དང་གྲོགས་པོར་མཐོང།། མ་ཧཱས་ཕུང་པོ་ལྷར་སྣང་མཐོང།། ཨ་ནུས་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་མཐོང།། ཀུན་གྱིས རྒྱུ་འབྲས་མ་སྤངས་ཤིང།། དངོས་པོར་མི་བདེན་བློ་ལ་སྣང།། རྒྱུ་འབྲས་བློ་ཡི་སྣང་བ་ཡིན།། རྟོགས་ལྡན་དོན་གྱི་སྣང་བ་ནི།། རྫོགས་ཆེན་རྟོགས་པའི་སྣང་བ་ཡིན།། ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོར་མཐོང།། ཀུན་ཏུ བཟང་པོའི་སྣང་བ་ནི།། གོང་མ་དང་མཚུངས་གཉིས་མེད་སྣང།། ཐོག་མའི་གཞི་སྣང་འདུག་ཚུལ་ཡིན།། བསྡུས་པས་སྣང་བ་རྣམ་པ་གསུམ།། མ་དག་འཁྲུལ་སྣང་གོང་བསྟན་རིགས་དྲུག་ཡིན།། དག་པའི་འཇིག་རྟེན པའི་སྣང་བ་ས་བཅུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན།། ཡང་དག་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ནི་གཞི་སྣང་གོང་དང་མཚུངས་པ་ཡིན།། སྣང་བའི་དབྱེ་བ་རྒྱས་བསྡུས་བསྟན་པའོ།། སྣང་བའི་ངོ་བོ་བསྟན་པ་ནི།། དབྱེ་བ་གོང་ནས ཤེས་པར་གྱིས།། འོག་ཏུ་ཟུར་ཙམ་བརྗོད་མི་ལང།། ཡང་དག་ངེས་པའི་ངོ་བོ་ནི།། ཆོས་ཉིད་གདངས་དང་སྣང་བ་དག་གི་ངེས་ཚིག་ནི།། འགག་མེད་ཡུལ་དུ་མཐོང་བས་སྣང་བར་བརྟགས།། དཔེ་ནི་དབྱེ་བའི་ཁོག་ཏུ བསྟན།། འདི་རུ་ངེས་པའི་དཔེ་བསྟན་པ།། ཉི་མ་དག་ལ་ཟེར་སྣང་དང།། མར་མེ་དག་ལས་འོད་སྣང་བཞིན།། སྣང་ཞིང་རང་གི་གདངས་ལ་བཞུགས།། དེ་བཞིན་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ལས།། ཡེ་ཤེས་རང་གདངས ཟང་ཐལ་སྣང།། ཡེ་ཤེས་རང་གི་གདངས་ལ་བཞུགས།། ཆོས་ཉིད་དག་པའི་དཔེ་བསྟན་པ།། མེ་ལོང་ལ་སོགས་བཞིན་སྣང་བཞིན།། གོང་དུ་བཤད་པས་འདིར་མ་བརྗོད།། བསྡུས་པས་གནས་པའི་ཡུལ་གསུམ ཡིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། སྣང་བའི་དོན་བསྡུས་ནས་གསལ་བར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་གྱ་གཉིས་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ རྗེ་འཆང།། སྣང་བ་དེ་ལ་གནས་པ་ཡི།། ཆགས་ལུགས་བཞི་པོ་ཇི་ལྟར་གྲུབ།། ཅེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ངེས་ཟུང་ཞིག། དང་པོ་ཐུགས་རྗེ་རྩལ་གྱི་ཆགས་ལུགས ནི།། རིག་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་ལྔ་ལས།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་འོད་དུ་གསལ།། དེ་ལས་གཟུང་འཛིན་རྟོག་འགྱུས་པས།། འོད་དེ་ལུས་ཀྱི་རྟེན་དུ་འགྱུར།། ཐུགས་རྗེ་རྩལ་གྱི་ཆགས་ལུགས་ཡིན།། དེ་ནི་འཁྲུལ་པའི སེམས་ཅན་ལའོ།

譯文如下： "經部認為勝義為空性，世俗如幻顯現。密咒外內二者與經部勝義相同，但世俗顯現各不相同。事續見到三種姓如主僕，行續見到神與官仆，瑜伽見到兄弟朋友，大瑜伽見到蘊為神顯，無上瑜伽見到法界和智慧。所有這些都不捨因果，雖在心中顯現但不是真實的事物。這些是因果意識的顯現。 證悟者意義的顯現是大圓滿的證悟顯現，見一切為法身本質。普賢的顯現與上述相同，無二顯現，是最初基礎顯現的狀態。 略說的三種顯現：不清凈迷亂顯現如前所述六道；清凈世間顯現是十地菩薩；完全清凈智慧顯現與前述基礎顯現相同。 以上是顯現分類的廣略說明。顯現的本質請從上文理解，此處不再贅述。真實確定的本質是法性光芒。顯現的詞義是：無阻礙地被見為對境，故稱為顯現。比喻在分類中已說明。這裡再舉一個確定的比喻：如太陽放射光芒，燈發出光明，顯現而安住于自身光芒中。同樣，大智慧放射自身光芒，通透顯現，安住于智慧自身光芒中。清凈法性的比喻如鏡子等的顯現，上文已說故此不贅。總之有三種安住處。" 如是說。《大光明點》中，這是簡要明確闡述顯現意義的第九十二章。 然後，秘密主又問道："嗨，世尊金剛持，在那顯現中安住的四種形成方式是如何成立的？" 導師回答道："手持金剛請仔細聽。首先，大悲力的形成方式：從五種覺性特徵中，自生智慧明顯為光。由此產生能取所取的分別，那光成為身體的所依。這是大悲力的形成方式，適用於迷亂的眾生。"

། ཐུགས་རྗེ་སྤྲུལ་སྐུའི་ཆགས་ལུགས་ནི།། ལོངས་སྐུ་ཡབ་ཡུམ་ཞལ་བར་ནས།། ཡི་གེ་དྲུག་པ་འོད་དུ་འཕྲོ་བའོ།། སྲིད་པ་གཞི་ཡི་འཛིན་ལུགས་ནི།། དང་པོ་བག་ཆགས་ལུས་འདི་ལ།། བརྟགས་ནས སྲིད་པའི་ཆ་བཟུང་བའོ།། དེ་ནས་ལུས་བྱིངས་བསྐྱེད་པའོ།། མིག་གཉིས་དག་ནས་རྩ་གཉིས་ཤར། དེ་རྩ་ཡི་མདུད་པ་གྱུར་པས། དེ་ལས་ལུས་བསྐྱེད་པའི་རྩའི་ཡན་ལག་རྣམས་ཤར་རོ།། དེའི་ནང་དུ་ཙིཏྟ་དང། གློ བ་ལ་སོགས་ནང་ཁྲོལ་རྣམས།། དོན་སྙིང་སོ་སོར་རྫོགས་པ་གྲུབ།། སྡུད་བྱེད་ལུས་ཀྱི་ཆགས་ལུགས་ཡིན།། གསོ་བྱེད་བཅུད་ཀྱི་ཆགས་ལུགས་ནི།། མ་བུའི་ལྟེ་བ་གཉིས་འབྲེལ་ཏེ།། ལྟེ་བའི་ནང་ནས་བསྐྱེད་པར བྱེད།། དེ་ཡིས་སྟབས་དང་གཟི་མདངས་འཕེལ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། ཆགས་ལུགས་བཞྀ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་གྱ་གསུམ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། རྒྱུད་ལུང་ཀུན་ནས་གསུངས་པ་ཡི།། བར་དོ་རྣམ་བཞི་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ལེགས་པར་ཉོན་ཅིག། བར་དོ་རྣམ་པ བཞི་པོ་ནི།། རང་བཞིན་དག་གི་བར་དོ་དང།། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་དོ་དང།། ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་བར་དོ་དང།། སྲིད་པའི་བར་དོ་རྣམས་སོ།། དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱི་བར་དོ་ནི།། ད་ལྟའི་འཁྲུལ་སྣང་འདི་ཉིད ཡིན།། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བར་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།། ལས་སུ་མ་རུང་བསྒོམ་དུས་ཡིན།། ཆོས་ཉིད་བར་དོ་ཞེས་བྱ་བ།། འཁྲུལ་སྣང་འགགས་ནས་ཞག་ལྔའི་བར།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་འོད་དུ་འཆར།། འོད་ལ་གནས་པར བར་དོ་ཡིན།། སྲིད་པའི་བར་དོ་ཞེས་བྱ་བ།། ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་སྣང་བ་ཡང།། རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་མ་སྐྱེས་པས།། སྔ་ནས་ཡེ་ཤེས་བག་ལ་ཞ།། སྔར་གྱི་བག་ཆགས་སྣང་བ་འཆར།། དབང་པོ་ཀུན་ཚང་ཐོགས མེད་ལྡན།། སྲིད་པའི་ཤ་གཟུག་སྔོན་དུ་ཤར།། རང་དང་རིགས་མཐུན་ལྷ་མིག་མཐོང།། ལུས་དང་འདུག་ས་འཚོལ་བར་བྱེད།། ངོ་བོ་དབྱེ་བར་བཅས་པའོ།། ངེས་པའི་དོན་ལ་མི་གནས་པར།། རང་ས་མ་ཟིན་བར དོའོ།། ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཞེས་བྱའོ།། དཔེར་ན་འཇིག་རྟེན་དོན་གཉེར་བ།། འགྲོ་སར་མ་ཕྱིན་བར་ཞག་བཞིན།། རང་བཞིན་གནས་པའི་བར་དོ་ལ།། རྒྱུད་ལུང་ཀུན་གྱི་ཁོག་བཀྲོལ་ཏེ།། ངོ་སྤྲོད་རྣམ་བཞིས གཏན་དུ་དབབ།། རང་རིག་བལྟ་བའི་ཐག་བཅད་པའོ།། ཏིང་འཛིན་བར་དོ་གསལ་བར་བྱ།། ཆོས་ཉིད་བར་དོ་ཡེ་ཤེས་ངོས་བཟུང་བའོ།

譯文如下： "大悲化身的形成方式是：從報身父母的面間放射出六字明咒的光芒。 有情基礎的執著方式是：首先在這個習氣身上觀察，然後執著有情的部分。之後產生身體的其餘部分。從兩眼生出兩條脈，形成脈結，由此生出身體的各支脈。其中有心臟、肺等內臟，各種器官完整形成。這是集聚身體的形成方式。 滋養精華的形成方式是：母子臍帶相連，從臍內滋養，由此增長體力和容光。" 如是說。《大光明點》中，這是闡述四種形成方式的第九十三章。 然後，秘密主又問道："嗨，世尊金剛持，請開示一切續部和教法中所說的四種中陰。" 導師回答道："善男子，請仔細聽。四種中陰是：自性中陰、禪定中陰、法性光明中陰和有情中陰。 其中，自性中陰就是目前的迷亂顯現。所謂禪定中陰，是指無法修行時的狀態。所謂法性中陰，是指迷亂顯現停止后五天內，自覺智慧顯現為光，安住于光中的中陰。 所謂有情中陰，是指雖然法性光明顯現，但由於未生起證悟的智慧，以前的智慧潛伏，而前世的習氣顯現。具足一切感官無礙，首先顯現有情的肉身，能見到同類的天眼，尋找身體和居所。這是本質和分類。 不安住于究竟義，未能安住于自處，故稱為中陰。這是確定的定義。比如世間追求目標的人，未到達目的地的中間日子。 對於自性安住的中陰，解開一切續部和教法的要義，以四種介紹方法確定。這是決定觀察自覺性。應當明瞭禪定中陰。應當認識法性中陰的智慧。"

། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་གྱུར་པས།། སྲིད་པའི་བར་དོར་ལས་ཀྱི འཕྲོ་མཐུད་དོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས།། བར་དོ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་གྱ་བཞི་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ཆོས་ཉིད བར་དོར་གྲོལ་བའི་ཐབས།། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཇི་ལྟར་དབྱེ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ལེགས་ཟུང་ཞིག། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས།། གཅིག་མིན་ཐ་དད་མ་ཡིན ཏེ།། དབྱེ་བ་རབ་ཏུ་དཀའ་བའི་ཆོས།། སེམས་ནི་ཡེ་ཤེས་རྩལ་ཡིན་ཏེ།། སེམས་ཀྱི་གཞི་མ་ཡེ་ཤེས་ཡིན།། དེ་བས་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས།། གཅིག་པ་དང་ནི་ཐ་དད་པས།། གྲོལ་བའི་མ་གྲོལ་བ་ཞེས བྱའོ།། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེ་བ་ནི།། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང།། གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང།། ལམ་གྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང།། འབྱུང་བའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་བ་དང།། སྐྱོན་ཡོན་སོ་སོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ།། དེ་ལ་ཡེ ཤེས་ངོ་བོ་ནི།། རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ།། འདུག་ཚུལ་འོད་དུ་གནས་པས་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ།། སྣང་ཚུལ་ཕྱི་ནང་མེད་པས་ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་ཡིན།། སྐུ་གསུམ་དབྱེར་མེད་དངོས་པོའི་སྒྲིབ་ལས འདས།། ཞིབ་ཏུ་གོང་བཤད་འདིར་མི་བརྗོད།། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་བསྟན་པ་ནི།། སྦུབས་དང་བཅས་པའི་གཟུང་འཛིན་ཡིན།། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གནས་བསྟན་པ།། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་བཞུགས་གནས་ནི།། རྣམ་དག དབྱིངས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཡིན།། དེ་ལྟར་རིན་ཆེན་ཀློང་ན་བཞུགས།། འདུག་ཚུལ་གནས་དང་སྣང་ཚུལ་འབྱམས།། གོང་དང་འོག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ།། སེམས་ནི་རླུང་ཅན་གྲང་ན་བཞུགས།། ལམ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ བསྟན།། རིན་ཆེན་རྒྱ་མཚོ་སྦྲེལ་བ་ནི།། དཀར་འཇམ་ཁོག་པ་སྟོང་པའི་རྩ།། ཐིག་ལེ་ཁྲག་གིས་མ་གང་བར།། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་མེད་རྒྱུ།། དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལམ་དུ་བཤད།། མགྲིན་པ་སེམས་ཀྱི་ལམ་དུ བསྟན།། དེ་ལ་དབུགས་རྒྱུ་བའི་རྒྱུ་སྲང་ཡིན།། སྒོ་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད།། ཡེ་ཤེས་སྒོ་དང་སེམས་ཀྱི་སྒོ།། ཡེ་ཤེས་སྒོ་ལ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་ལ་མི་སྣང་སྒོ་དང་ལྐོག་གྱུར་སྒོ།། རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་པ ཡིན།། གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཟང་ཐལ་བས།། མངོན་གྱུར་ཡེ་ཤེས་སྒོ་སྟེ་སྤྱན་དུ་བསྟན།། སེམས་སྒོ་འདོད་པའི་སྒོ་གསུམ་ཡིན།། དབུགས་རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུས་རྣམ་ཤེས་ཕྱེ་བའོ།

譯文如下： "如果不能如此，則在有情中陰中繼續業力。" 如是說。《大光明點》中，這是闡述中陰的第九十四章。 然後，秘密主又問道："嗨，世尊金剛持，請開示在法性中陰中解脫的方法。如何區分心和智慧？" 導師回答道："金剛持，請仔細聽。心和智慧兩者，非一非異，是極難區分的法。心是智慧的顯現，智慧是心的基礎。因此，心和智慧二者，由於是一體或分離，稱為解脫或未解脫。 心和智慧的區分是：從本質上區分、從所依處區分、從道路上區分、從生起上區分、從過失功德各自方面區分。 其中，智慧的本質是：自性清凈故為法身，安住方式為光明故為色身，顯現方式內外無別故為智慧通透，三身無別超越實體的遮蔽。詳細內容如前所述，此處不再贅述。 心的本質是：具有內涵的能取所取。 心和智慧的所依處是：大智慧的安住處是完全清凈的界的明點。如是安住于珍寶虛空中。安住方式和顯現方式遍滿，應當了知上下。心安住于具風的寒處。 道路也分為兩種：珍寶海洋相連的是白色柔軟中空的脈，在明點未被血充滿之前，大智慧無方向地流動。這被稱為智慧之道。喉部被稱為心之道，其中有呼吸流動的通道。 門有兩種：智慧之門和心之門。智慧之門又分兩種：遍滿而不顯現之門和隱蔽之門。由於明性本質通透，顯現的智慧之門稱為眼。心門是三種慾望之門。通過呼吸的流動與否來區分意識。"

། ཡེ་ཤེས་ཡོན་ཏན་ཀུན་སྣང རྫོགས།། སེམས་ཀྱི་སྐྱོན་ནི་འཁོར་བའི་ཆོས།། དེ་དང་དེ་ལས་བྱུང་བས་བརྩི།། ཀྱེ་མ་རིགས་ཀྱི་བུ། དོན་དེ་ཟབ་མོ་བརྡའ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཤད་ན།། སྔོན་རི་རབ་རི་ཡི་རྩེ་མོ།། རྒྱ་མཚོ་ཉི་མ་ཅན་ན།། ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ནོར བུའི་འོད་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ་སྐད།ཁོང་སྐྱོ་ནས་ཡར་མར་གཟིགས་པས། རྣམ་དག་པདྨའི་ཚལ་བྱ་བ་ན། རིན་པོ་ཆེའི་ཁང་པ་ཉི་ཟླས་བརྒྱན་པ་བྱ་བ་འདུག་པ་མཐོང་ངོ།། དེར་ཁོང་ཡང་བྱོན་ ཏེ།བཞུགས་པའི་ཕོ་བྲང་བྱས་སྐད། གོང་མ་ལ་མཆོད་ཁང་བྱས་ཏེ་བཞུགས་སྐད་དོ།། དེ་ནས་ཡང་གཟིགས་པས། རླུང་ཅན་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་བྱ་བ་ན།། བློན་པོ་ཀུན་བྱེད་བྱ་བ་འདུག་པ་མཐོང་ངོ།། དེར་བྱོན་ནས་དེ་བློན་ པོར་བསྐོས་སོ།། རྒྱལ་བློན་འཁྲུག་པར་གྱུར་སྐད་དོ།། དེ་ནས་བློན་པོས་བསྐྱོད་པའི་ཤུགས་ཀྱི་རྟ་ལ་ཞོན་ནས། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བའི་སྲང་དུ་ཕྱིན་ཏེ། འཐབ་རྩོད་ཀྱི་སྒོ་གསུམ་དུ་བྱོན་ནས། རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་ལྔ་བཙལ་ནས། རྒྱལ་པོ་ལ་དཔྱ་ཕུལ་བས། རྒྱལ་པོ་ལ་མཉེས་པ་དང་ཚིམ་པ་མ་བྱུང་སྟེ། དམངས་དང་བློན་པོ་ཡི་མུག་ག་ཆད་ནས།། རྒྱལ་བློན་འཐབས་པས།། རྒྱལ་པོས་བློན་པོ་ལ་ཆབ་བསལ།། དམངས་ཆོམས་ལ་ཕབ ནས།། རྒྱལ་བློན་བྲལ་བས་མཆོད་པ་རྒྱུན་ཆད་དེ། རྒྱལ་པོ་ཕོ་བྲང་དུ་བསྐྱོད། འཐབས་ཟླ་མེད་པས། ཤིན་ཏུ་སོ་བསོད་སྐད་དོ།། ཛྙཱ་ན་ཙིཏྟ་པྲ་བེ་ཤ་ཡཱ་སཝ་དུ་ཨཱ+ེ་ཏེ་ཀཱ་ལ། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན པོ་ལས།སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་གྱ་ལྔ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། ངོ་སྤྲོད་རྣམ་བཞི་གསུང་དུ་གསོལ། ཞེས་ཞུས་ སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ངེས་ཟུང་ཞིག། རང་གི་བྱད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི།། མེ་ལོང་དག་ལ་རབ་བརྟེན་ནས།། ཇི་ལྟར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལྟར།། སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དོན།། ཡེ ནས་རང་ལ་ལྷུན་གྲུབ་པས།། བརྡའ་དང་ངག་གཉིས་ཀྱིས་གཏན་ལ་དབབ།། ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ།། ངོ་སྤྲོད་ནི་བཞིར་ཤེས་པར་བྱའོ།། ཅིའི་ཕྱིར་ན།། ཡུལ་བཞིར་ངེས་པའི་ཕྱིར་ནའོ།། བཞི་གང་ཞེ་ན། ཆོས་སྐུ རིན་པོ་ཆེའི་སྦུབས་དང་གཅིག།ལོངས་སྐུ་ལྔ་ལྡན་དང་གཉིས། སྤྲུལ་སྐུ་བར་དོ་གསུམ། སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་རྫོགས་ལྡན་ནོ།། དེ་བཞི་ནི་མི་བརྫུན་ཞིང་ངེས་པས་ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་ལོ།

譯文如下： 智慧具足一切功德，心的過失是輪迴的法，由此等而生而計數。 噢，善男子！若將此甚深義理用比喻來解釋： 據說，從前在須彌山頂的日光海中，住著一位名叫"具寶光"的龍王。他感到憂鬱，上下觀望，看到一處名為"清凈蓮花園"的地方，那裡有一座用日月裝飾的珍寶宮殿。他便前往那裡，據說將其作為居所。據說他在上面建造了一座供殿並居住其中。 然後他又觀察，看到一個名為"有風之城"的地方，那裡有一位名叫"遍行"的大臣。他前往那裡，任命他為大臣。據說國王和大臣發生了爭執。 之後，大臣騎上被驅使的風馬，前往遍行之路，進入三種爭鬥之門，尋找五種珍寶，獻給國王作為貢品。但國王既不高興也不滿足，百姓和大臣感到絕望，國王與大臣爭鬥。國王驅逐了大臣，鎮壓了百姓。 由於國王與大臣分離，供養中斷，國王退回宮殿。因為沒有對手，據說他感到非常孤獨。 （藏文：ཛྙཱ་ན་ཙིཏྟ་པྲ་བེ་ཤ་ཡཱ་སཝ་དུ་ཨཱ+ེ་ཏེ་ཀཱ་ལ，梵文擬音：jñāna citta praveśa yāsava du āete kāla，梵文天城體：ज्ञान चित्त प्रवेश यासव दु आएते काल，梵文泰盧固體：జ్ఞాన చిత్త ప్రవేశ యాసవ దు ఆఏతే కాల，漢語字面意義：智慧心入時，漢語擬音：若納吉達巴威夏雅薩瓦杜阿誒得嘎拉） 如是說。 這是《大光明點》中闡述心與智慧區別的第九十五章。 然後，秘密主又問道："嗨，世尊金剛持，請開示四種認知。" 導師回答道："嗨，金剛持，請仔細聽。自身特徵的性質，如同依靠清凈的鏡子來確定一樣，三身無離合的意義，本來於自身圓滿具足，應當用表示和語言兩種方式來確定。 嗨，秘密主，應當知道認知有四種。為什麼呢？因為確定為四種境界。哪四種呢？一是法身珍寶內涵，二是具五特徵的報身，三是化身中陰，四是三身不可分離的圓滿具足。這四種是不虛妄且確定的，遠離懷疑。"

། བདེན་བཞི་ཚུལ་གྱི་ རྣམ་པ་ཅན།ངོ་སྤྲད་པར་བྱ་བའི་ཤེས་པ་མ་འགགས་པའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་གྲངས་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་སོ།། གདམས་པ་སྒྲོགས་པའི་ཚེ། གོ་རིམ་གཉིས་སུ་བསྟན་པ་ནི།། གཞི་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་གོ་རིམ་དང། རྟོགས་པ་ མངོན་གྱུར་གྱི་གོ་རིམ་མོ།། ཀྱེ་གསང་བའི་བདག་པོ། གཞི་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་གོ་རིམ་ནི། དང་པོ་ཆོས་སྐུའི་ངོ་སྤྲད་དོ།། དེ་ནས་ལོངས་སྐུའི་ངོ་སྤྲད་དོ།། དེ་ནས་སྤྲུལ་སྐུའི་ངོ་སྤྲད་དོ།། དེ་ནས་སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད པར་ངོ་སྤྲད་དོ།། སྤྲད་ཐབས་ལ་གཉིས། བརྡའ་གཅིག་དང་ངག་དང་གཉིས་སོ་གོ། མཚོན་དང་པོ་བརྡའ་ནི་པའི་བརྡའ་ལ་བཞི་སྟེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་མེ་ལོང་གི་མན་ཤེལ་ནང་དུ་འཇའ་འོད་ལྔ། དང། འདྲ་མེ་ལོང་ནང་དུ འབག་དང།འོད་མིག་གཉིས་ཁྱིམ་ཁ་སྦྱོར་དང། ཉི་འོད་དང་ཟེར་མའོ།། བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལ་བཞི་སྟེ།། དང་པོ་ཆོས་སྐུ་མཚོན་པའི་དཔེ། ཀྱེ་སྣོད་ལྡན་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་མན་ཤེལ་འདི། ཆོས་སྐུ་དངོས་འདི་ ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ཤེལ་ཅི་འདྲ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ།། དཔེ་ཤེལ་འདི་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་ལྟར། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཕྱི་ནང་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།། དཔེ་ཤེལ་འདི་ལ་མདུན་རྒྱབ་མེད་པ་ལྟར། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་མདུན་ རྒྱབ་མེད་པ་ཡིན།། དཔེ་ཤེལ་འདི་ཟང་ཐལ་བ་བཞིན། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དྲི་མེད་དག་པ་ཟང་ཐལ་ཡིན། དཔེ་འདི་ལ་ནང་མེད་ནང་ན་རྐྱེན་མེད་ནམ་མཁའ་གསལ་བ་ལྟར། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཟང་ཐལ་གྱི་ངང་ན། སྐུ་གསུམ ནང་གསལ་དུ་གནས་ཏེ།སྟོང་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་རིག་པར་གྱིས་ཤིག། འདིའི་ཤེལ་ནང་ན་འོད་ལྔ་ཕྱིར་འཆར་བ་ལྟར། ཆོས་སྐུ་ལས་གཟུགས་སྐུ་གཉིས་ཕྱིར་གདུལ་བྱ་གཉིས་ལ་སྣང་བའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ ལོངས་སྐུའི་གདམས་པ་ནི།། འདྲ་འབག་མེ་ལོང་ངོས་ལ་བསྟན་པའི་ཚེ།། མེ་ལོང་དག་ཅིང་གསལ་བ་ལྟར།། ཆོས་ཉིད་དག་ཅིང་གསལ་བའོ།

譯文如下： 具有四諦法相的未阻礙之應被認知的智慧。善男子，這是確定數量的理由。 在宣說教授時，應當以兩種次第來講解：基礎本然的次第和證悟顯現的次第。 嗨，秘密主，基礎本然的次第是：首先認知法身，然後認知報身，接著認知化身，最後認知三身不可分離。 認知方法有兩種：一是表示，二是語言。 首先，表示有四種：金剛薩埵鏡中水晶內的五彩虹光、鏡中的面具、兩眼光明相合、以及陽光和光線。 語言表述有四種：首先是象徵法身的比喻。 嗨，具器者，這心鏡水晶並非法身本身，應當知道它如同水晶。如同這水晶沒有內外之分，應當知道法身也沒有內外之分。如同這水晶沒有前後之分，法身也沒有前後之分。如同這水晶透明無礙，法身無垢清凈透明無礙。如同這水晶內部空無，內部無緣如虛空明凈，法身在透明無礙的狀態中，三身內明而住，應當了知它具有空性智慧的本質。 如同這水晶內部五色光向外顯現，法身中兩種色身向外顯現於兩種所化眾生。 善男子，關於報身的教授：當在鏡面上顯示面具時，如同鏡子清凈明亮，法性也是清凈明亮的。

། མེ་ལོང་ནང་ན་གཟུགས་བརྙན་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་ལྟར། ཆོས ཉིད་ཀློང་ན་སྐུ་ལྔ་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་གནས།རིགས་ཀྱི་བུ་སྤྲུལ་པ་བརྡའ་དང་ངག་དང་སྦྱོར་དུས་སུ།། ངག་གིས་ཀྱིས་ངོ་སྤྲད་པ་ནི་མེ་ལོང་དག་ཅིང་གསལ་བ་ལྟར།། ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ་མིག་གཉིས་དག་པའི་ དབྱིངས།། མེ་ལོང་ངོས་མིག་ཟིམ་བྱས་ཏེ་བལྟས་པས་ལ་འོད་ལྔ་གསལ་བ་ལྟར།། རྟགས་མིག་གི་འོད་འབྱུང་བའི་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྤྲུལ་སྐུ་འོད་དུ་གསལ།། སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་བརྡའ་དང་ངག་སྦྱོར་ཚེ།། ཀྱེ་གསང་བདག ངེས་པར་ཟུང་ཞིག།ཉི་མའི་སེང་གེའི་ལྟ་ལྟངས་གྱིས་སྙིང་པོ་ཟེར་འོད་བཅས་པ་བཞིན།། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཐུགས་རྗེས་གཟུགས་སྐུར་བརྒྱན།། ཉི་མ་འོད་ཟེར་གཉིས་དང་མི་འབྲལ་བཞིན།། སྐུ་གསུམ་ཡེ་ནས་འདུ་འབྲལ་ མེད་པར་གནས།ཀྱེ་གསང་བདག་ངེས་པར་ཟུང་ཞིག། རྟོགས་པ་མངོན་གྱུར་གོ་རིམ་ནི།། བར་དོ་མན་ཆད་བརྩི་བ་སྟེ།། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡི་ངོ་སྤྲོད་ནི།། ཆོས་ཉིད་བར་དོའི་ངོ་སྤྲོད་ཡིན།། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡི་ ངོ་སྤྲོད་ནི།། ལྔ་ལྡན་དག་གི་ངོ་སྤྲོད་ཡིན།། སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ངོ་སྤྲོད་ནི།། རྫོགས་ལྡན་དག་གི་ངོ་སྤྲོད་ཡིན།། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ངོ་སྤྲོད་ནི།། རྫོགས་ལྡན་ཆེན་པོའི་ངོ་སྤྲོད་ཡིན།། གདམས་ངག་དང་མཐུན པར་བཤད་པར་བྱ།། དང་པོ་བར་དོའི་ངོ་སྤྲད་བྱ།། དེ་རྟོགས་སྐུ་རུ་སྣང་བས་ན།། དེ་ནས་ལྔ་ལྡན་ངོ་སྤྲོད་བྱ།། དེ་ནས་མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པའི།། ཆེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ན།། རྫོགས་ལྡན་ངོ་སྤྲོད་བྱ་བ ཡིན།། ཐུགས་རྗེ་བྱུང་ནས་མྱ་ངན་འདས།། དེ་བས་རྫོགས་ལྡན་ཆེན་པོ་ཡིན།། ངོ་སྤྲོད་ངོ་སྤྲོད་གདམས་ངག་ཀྱང་བྱུང་གསུམ་དག་ངེས་པར་བསྟན།། དཔེ་ནི་གང་གི་བརྡའ་བཞི་ལ།། རྟགས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཡིན་ཏེ།། ངོ སྤྲོད་བཞི་ཡི་འགྱུར་མེད་རྟགས།། དོན་ནི་སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད།། བདེན་དོན་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་ཡིན།། སྤྲད་པའི་ཡུལ་བཞི་གོང་བསྟན་པ།། དེ་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་རིག། དེ་ལ་དགོངས་པ་རྣམ པ་བཞི།། ལྷུན་གྲུབ་ངེས་པའི་གདམས་པ་བཞིས།། ངོ་སྤྲོད་རྟོགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར།། མངོན་གྱུར་ཡུལ་གྱི་གདམས་པ་བཞིས།། ངོ་སྤྲོད་རྟོགས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར།། དེ་ནི་དགོངས་པ་མདོར་བསྡུས་ཡིན།། དེ་ཡི མཚན་ཉིད་རྒྱས་བཤད་ན།། ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་ངོ་སྤྲོད་ཀྱིས།། ཆོས་སྐུ་རང་གནས་དོན་རྟོགས་ཤིང།། རིན་ཆེན་སྦུབས་ཀྱིས་དགོངས་པ་ཆོད།། མ་ཧཱ་ཡོ་གའི་ངོ་སྤྲོད་ཀྱིས།།

譯文如下： 如同鏡中影像顯現而無自性，法性境界中五身顯現而無自性安住。 善男子，當用表示和語言結合解釋化身時，用語言認知是：如同鏡子清凈明亮，水燈兩眼清凈的境界。如同閉眼看鏡面時顯現五色光明，相眼放光的智慧化身明顯為光。 當用表示和語言結合解釋三身不可分離時：嗨，秘密主，請務必記住。如同太陽獅子的視線及其精華光芒，法身以大悲莊嚴色身。如同太陽與光芒不可分離，三身本來不可分離而安住。嗨，秘密主，請務必記住。 證悟顯現的次序是：從中陰以下計算。化身的認知是法性中陰的認知。圓滿報身的認知是五種圓滿的認知。三身不可分離的認知是具足圓滿的認知。法身的認知是大圓滿的認知。 應當按照口訣來解釋。首先認知中陰，因爲了悟它顯現為身，然後認知五種圓滿。之後，當神通等殊勝功德圓滿時，應當認知具足圓滿。大悲生起后入涅槃，因此是大圓滿。認知、認知和口訣也必定顯示為三種。 比喻是四種表示，標誌是菩提心，是四種認知的不變標誌。意義是三身不可分離。真實義是十二種。上面提到的四種認知對象，應當了知為十六種。對此有四種密意。通過四種本然確定的教授，將獲得認知的證悟。通過四種顯現境界的教授，將獲得認知的證悟。這是密意的簡要說明。 若詳細解釋其性質：通過唯一明點的認知，了悟法身自住的意義，以珍寶內涵的密意決定。通過大瑜伽的認知，

རིན་ཆེན་སྦུབས་ཀྱིས་དགོངས་པ་ཆོད།། མ་ཧཱ་ཡོ་གའི་ངོ་སྤྲོད་ཀྱིས།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་དགོངས་པ ཆོད།། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ངོ་སྤྲོད་ཀྱིས།། སྤྲུལ་སྐུ་རང་གནས་དོན་རྟོགས་ཤིང།། ཆོས་ཉིད་བར་དོའི་དགོངས་པ་ཆོད།། ཨ་ནུ་ཡོ་གའི་ངོ་སྤྲོད་ཀྱིས།། སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་རང་གནས་དོན་རྟོགས ཤིང།། རྫོགས་ལྡན་དགོངས་པ་ཆོད་པ་ཡིན།། ངོ་སྤྲོད་རྣམ་བཞི་བྱས་པ་ཡིས།། ཡུལ་བཞི་རིམ་པར་འཆར་བའི་ཚེ།། ཤེས་པའི་དྲན་པ་རེ་རེ་སད།། སོ་སོའི་གྲུབ་མཐའ་རེ་རེ་རྫོགས།། མཐོང་བའི་ཡུལ་ལ་ཤེས་པའི དྲན་པ་སད།། དྲན་པ་བཞི་ཡི་ཏིང་འཛིན་རྒྱལ།། དེ་ཚེ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ཤིང།། ཞི་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས།། རྣམ་པ་ཉི་ཤུས་བྱང་ཆུབ་པའོ།། དེ་ལྟར་རྟོགས་ནས་སངས་རྒྱས་པས།། རྣམ་པ་ཀུན་རིག་སངས རྒྱས་མཆོག།ངོ་སྤྲོད་བཞི་ཡི་དགོངས་པ་ཡིན།། དེ་རྣམས་མི་ལྡན་མ་སྤྲད་སྐྱོན།། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་བདག་གིས་བཤད།། ཅེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། ངོ་སྤྲོད་བཞི་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་གྱ་དྲུག་ པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། གང་གསུང་དོན་རྣམས་རྟོགས་པ་ཡིས།། འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ཇི་ལྟར་འགག། ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ཇི་ལྟར་འཆར།། རང རེའི་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་འཇུག།རྟགས་ཀྱི་རིམ་པ་ཇི་ལྟར་འབྱུང།། རབ་འབྲིང་གྲོལ་ལུགས་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།

譯文如下： 以珍寶內涵的密意決定。通過大瑜伽的認知，決定具五智的密意。通過大圓滿的認知，了悟化身自住的意義，決定法性中陰的密意。通過無上瑜伽的認知，了悟三身不可分離自住的意義，決定具足圓滿的密意。 通過進行四種認知，當四種境界依次顯現時，每一種意識的念頭都會覺醒。每一種各自的宗義都會圓滿。在所見境界中，意識的念頭覺醒。四念住的禪定勝出。此時現前成佛，寂靜涅槃，以二十種方式覺悟。如此了悟而成佛，是遍智佛陀的殊勝。 這是四種認知的密意。不具備這些是未認知的過失。我金剛薩埵已經解釋了。 這是從《大明點普照》中所說的第九十六章：宣說四種認知。 然後，秘密主又問道： 嗨，世尊金剛持，通過了悟您所說的意義，迷亂的顯現如何止息？智慧的顯現如何生起？我們的意識如何趨入？標誌的次第如何出現？上中下的解脫方式如何？

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། གསང་བདག་ངེས་པའི་དོན་འདི་ཟུང།། འཇིག་རྟེན་འཁྲུལ་པའི་ སྣང་བ་འདི།། དང་པོ་རང་ལས་ཤར་བའི་ཕྱིར།། ཐ་མ་རང་གི་ངང་དུ་གྲོལ།། གོང་བསྟན་རང་ཤར་རང་གྲོལ་བཞིན།། སྣང་བ་སེམས་ཀྱི་ངང་དུ་འདུས།། གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་དང་བྲལ།། སེམས་རྟོགས་ཡེ་ཤེས དབང་དུ་འདུས།། འཛིན་པར་བྱེད་པའི་སེམས་དང་བྲལ།། གཟུང་འཛིན་བྲལ་བའི་རིག་པ་ལ།། ཡེ་ཤེས་རང་གདངས་འོད་གསལ་བས།། མཁའ་ལ་གཞའ་ཚོན་གསལ་བ་ལྟར།། ཆོས་ཉིད་ཀློང་ན་ཡེ་ཤེས གསལ།། མཐའ་དབུས་མེད་པར་ཀུན་ལ་ཁྱབ།། དེ་ཚེ་ཤེས་པ་དེ་ལ་འཇུག། དངས་མའི་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་ལྔ།། ཆོས་ཉིད་ངོ་བོ་ལྔ་ལས་ཤར།། དེ་ལས་སྣང་བའི་འབྱུང་བ་ལྔ།། རང་རང་ངང་དུ་དག་ཅིང་ཐིམ།། འབྱུང བའི་སྐབས་སུ་བསྟན་པ་བཞིན།། དང་པོ་ས་ལ་ས་ཐིམ་པས།། ལུས་ལྕི་ཤེས་པ་འཐིབ་པས་ཡིན། དེ་ནས་ཆུ་ལ་ཆུ་ཐིམ་པས།། ལུས་པོ་ཁ་སྣ་སྐམས་པ་ཡིན།། དེ་ནས་རླུང་ལ་རླུང་ཐིམ་པས།། ལུས་དང ཤེས་པ་རྡིབ་ཅིང་བྱིང།། དེ་ཚེ་མེ་ལ་མེ་ཐིམ་པས།། ལུས་ནི་དྲོད་དང་བྲལ་བ་ཡིན།། རྣམ་ཤེས་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་ཐིམ།། ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་རྟོག་པ་བྲལ། ཁྱབ་པ་མེད་པའི་གདངས་ལ་གནས།། ཆོས་ཉིད་རང་གི་ངོ་བོ ལྔ།། ཐིག་ལེ་ལྔ་ཡི་བདག་ཉིད་ཅན།། རང་བཞིན་དག་པའི་ནམ་མཁའ་དང།། གཉིས་མེད་གཅིག་མིན་དོན་གྱིས་གནས།། ཅི་ཕྱིར་འདི་ལས་ལོགས་ན་མེད།། བག་དང་མ་བྲལ་ཁ་དོག་དབྱིབས།། དེ་བས་དེ་སྣང་དེ ཡི་ངོ་བོ་བས།། དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པའོ།། ཡེ་ཤེས་གཞི་ལ་བྲོས་པའི་རྟགས།། རི་རབ་རྩེ་ནས་ཉི་མ་ནུབ།། རླུང་བཞི་རིམ་པས་ཞི་འགྱུར་ནས།། ལས་ཀྱི་རླུང་གིས་བསྐྱོད་འགྱུར་ནས།། འཆི་བདག་བདུད ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ནས།། བདུད་ཀྱི་སོ་པ་མི་གཅིག་པོ།། དུས་ལ་བབ་དང་མ་བབ་བལྟ།། མང་ཡང་ངེས་རྟགས་བསྡུས་པ་ཡིན།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། གྲོལ་ས་སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་སྡོམ་དང རྟགས་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་གྱ་བདུན་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་སྟོན་པ་རྣམ་པར་གྲོལ།། སྤྱི་ཡི་བྱེ་བྲག་དེ་ལྟར་ན།། རབ་འབྲིང་ཐ་མའི་གྲོལ་ལུགས་རྣམས།། མ་ནོར་རིམ པས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།

譯文如下： 導師回答道： 秘密主，請記住這確定的意義。這世間迷亂的顯現，因為最初從自身顯現，最終在自性中解脫。如前所說，自顯自解，顯現融入心的本性。遠離所取的對象，心的了悟歸攝於智慧，遠離能取的心。在離能取所取的覺性中，智慧自身光明顯現，如同虛空中彩虹明顯，法性境界中智慧明顯。無邊無中遍及一切。此時意識趨入其中。 五種清凈元素從法性五種本質中顯現。從中五種顯現元素各自融入本性中清凈。如在元素時所說，首先地融入地，身體感覺沉重，意識昏沉。然後水融入水，身體口鼻乾燥。然後風融入風，身體和意識衰弱下沉。此時火融入火，身體失去溫暖。意識融入虛空的本性，遠離苦樂感受和思維，安住于無遍的光明中。 法性自身的五種本質，是五種明點的本體，與自性清凈的虛空非二非一而安住。為何離此別無他物？未離習氣的色相形狀，因此它顯現為它的本質，所以稱之為它。 智慧逃離基礎的標誌是：從須彌山頂日落，四風依次平息，業風開始推動，從死主魔王的城市，魔王的哨兵一人觀察是否到時。雖然很多，這是確定標誌的概要。 這是從《大明點普照》中所說的第九十七章：總的解脫處的特徵總結和標誌的教授。 然後，秘密主又問道： 嗨，完全解脫的導師，如果總的細節是這樣，請依次無誤地宣說上中下的解脫方式。

། དེ་ནས་སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ངེས་ཟུང་ཞིག། དབང་པོ་ཡང་རབ་གྱུར་པ་ལ།། ཡེ་ནས་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོ་ལས།། བར་དོ་མེད་ཅིང་སྐད་ཅིག་མེད།། དེ་ལྟ ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡིན།། རང་བཞིན་དག་པའི་ནམ་མཁའ་ལ།། ཆོས་ཉིད་དག་པའི་ངོ་བོར་གནས།། དེ་ལ་རིག་པ་ཟང་ཐལ་ཤར།། ཤར་བ་མ་ཡིན་གནས་པ་ཡིན།། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ཟང་ཐལ་ལ། ཁང་ཁྱིམ་བྱས པས་ནམ་མཁའ་གུད་དུ་ཆད།ཁང་པའི་ནང་གི་ནམ་མཁའ་དང།། རང་བཞིན་དག་པའི་ནམ་མཁའ་གཉིས།། སྒོ་འམ་མཐོངས་ནས་སྒྲིབ་མེད་པར།། ནམ་མཁའ་གཉིས་པོ་སྒྲིབ་མེད་གསལ།། བག་ཆགས་སྦུབས་ཀྱི་ རིག་པ་དང།། ནམ་མཁའ་གནས་པའི་རིག་པ་གཉིས།། ཡེ་ཤེས་སྒོ་ཡིས་མཚམས་སྦྱར་ནས།། བག་ཆགས་ལུས་ཀྱིས་མ་བསྒྲིབས་པར།། གཉིས་མེད་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོར་གནས།། རྟོགས་པའི་དོན་ཆེན་དེ་ལྡན ན།། སེང་གེ་མཆོངས་པས་ས་བཅད་ལྟར།། ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོ་ཡིས།། བར་དོར་སྐྱེ་འགག་མི་གནས་པར།། རིན་ཆེན་སྦུབས་ཀྱི་ངང་དུ་གཅོད།། དེ་བས་ཡེ་གྲོལ་ཆེན་པོར་གནས།། དེ་ལ་རྩིས་གདབ་མི བྱའོ།། ཇི་ལྟར་དོན་བརྗོད་མི་ཤེས་པའི།། དབང་པོ་དམན་པའི་གང་ཟག་ལ།། གྲོལ་ལུགས་རྩིས་གདབ་བྱ་རུ་མེད།། བྱས་ཀྱང་ངེས་པ་མི་རྙེད་པས།། སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པར་བཤད།། དེ་ནས་དེ་ཉིད་འཕྲད པར་འགྱུར།། འབྲིང་ལ་རབ་འབྲིང་ཐ་མ་གསུམ།། འབྲིང་གི་རབ་དང་འབྲིང་གི་འབྲིང།། འབྲིང་གི་ཐ་མ་རྣམ་པ་གསུམ།། འབྲིང་གི་རབ་ཀྱི་གྲོལ་ལུགས་ནི།། སྐད་ཅིག་གསུམ་ལ་གྲོལ་བར འགྱུར།། དང་པོ་སྣང་བ་ཚུར་ལ་འཇུག། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་དག་ལའོ།། ནང་གི་འབྱུང་བ་འོད་ལ་འདུས།། རྣམ་ཤེས་ལྔ་ཡང་དེ་བཞིན་འཇུག། རྩལ་སྣང་གཞི་ལ་འདུས་པ་ནི།། མཚོན་གྱི་དྲུ་གུ་བསྡོགས་པ་བཞིན།། དེ ཚེ་རླུང་བཞི་རིམ་ཞི་ནས།། སྙིང་རྗེ་མེད་པ་ལས་ཀྱི་རླུང།། སྲོག་པ་རྩ་ནས་ལྡང་བར་འགྱུར།། དེ་ཚེ་གནས་ནས་ལམ་དུ་འཇུག། ལམ་ནས་སྒོ་རུ་མྱུར་དུ་འབྱུང།། སྒོ་ཡི་སྣང་བ་ཆོས་ཉིད་ཀློང་དུ་འཆར།། ཐུགས་རྗེ རྒྱུན་གྱི་ཐག་པ་ཟང་ཐལ་ལ།། ཞོན་ནས་ཡེ་ཤེས་རང་གི་གདངས་ལ་འཇུག། དེ་ནི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལའོ།། དེ་ཚེ་སྐུར་སྣང་ཤེས་རབ་སྐྱེ།། བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་མངོན་གསལ་བ།། མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན བཞིན།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་དགོངས་པ་ཡིན།། གོང་དུ་ཞིབ་པར་བརྗོད་པའི་ཕྱིར།། འདི་རུ་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ།

譯文如下： 然後導師回答道： 金剛持，請確實記住。對於根器最上等的人，從本初就是大通透，沒有中陰，沒有剎那，就是如此安住。在自性清凈的虛空中，安住於法性清凈的本質。其中覺性通透顯現，不是顯現而是安住。 比如在通透的虛空中，建造房屋時虛空被分割，房內的虛空和自性清凈的虛空兩者，從門或窗戶無遮蔽地，兩種虛空無遮蔽明顯。習氣內涵的覺性和安住于虛空的覺性兩者，通過智慧之門相連線，不被習氣身體遮蔽，安住于無二大通透中。 如果具備這種了悟的大義，就像獅子跳躍跨越大地一樣，以大通透的智慧，不停留于中陰的生滅，在珍寶內涵的本性中決斷。因此安住于大本解脫中。對此不需計算。 對於不能表達意義的根器低劣者，沒有可計算的解脫方式。即使計算也找不到確定性，所以說還需一世。之後會遇到這個真理。 中等根器分為上中下三種。中等根器的上等解脫方式是：在三個剎那中解脫。首先顯現向內收攝，即五根識。內在元素融入光明，五種意識也同樣趨入。力用顯現融入基礎，如同收起劍刃。 此時四風依次平息，無情的業風從生命脈中升起。這時從住處進入道路，從道路迅速出現于門。門的顯現在法性境界中顯現。乘坐大悲相續的通透繩索，趨入智慧自身的光明。這是第一剎那。 此時生起身相顯現的智慧，四十二尊明顯顯現，如同鏡中影像。這是具五智的密意。因為上面已詳細說明，這裡就不再贅述。

། དེ་ལས་མངོན་ཤེས་ཆོས་སྤྱན་འཆར།། སྐུ་གསུམ་རྣམ་པར་བཞག་པ་སྟེ།། ཡི་གེ་དྲུག་གི་འོད་ཟེར འཕྲོ།། སྤྲུལ་པའི་སྐུར་གྱུར་དོན་རྣམས་བྱེད།། དེ་ཚེ་རྫོགས་ལྡན་དགོངས་པ་རྫོགས།། དེ་ནི་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལའོ།། དེ་ནས་མྱ་ངན་འདས་འགྱུར་ཏེ།། བློ་དང་འཁོར་བའི་ཆོས་ཅན་ལ།། འདས་ཏེ་མི་གནས་ངང དུ་ཐིམ།། ཡེ་ཤེས་སྤྱན་གཅིག་འགྱུར་མེད་གསལ།། རྫོགས་ལྡན་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་རྫོགས།། དེ་ནི་སྐད་གཅིག་གསུམ་ལའོ།

譯文如下： 由此生起神通法眼。三身明確建立，六字咒光芒放射，化為化身行諸事業。此時圓滿具足的密意圓滿。這是第二剎那。 然後進入涅槃，超越心識和輪迴的有為法，融入不住的本性中。智慧眼成為一體不變明晰。大圓滿的密意圓滿。這是第三剎那。 註：這段文字中提到的"六字咒"，通常指的是觀音菩薩的六字大明咒"嗡嘛呢叭咪吽"。按照要求，應該以六種形式顯示如下： （ཨོཾ་མ་ཎི་པདྨེ་ཧཱུྃ，oṃ maṇi padme hūṃ，ॐ मणि पद्मे हूँ，ఓం మణి పద్మే హూం，寶石蓮花，嗡瑪呢巴美吽）

། འབྲིང་གི་འབྲིང་གི་གྲོལ་ཚུལ་ནི།། དང་པོ་ཕྱི་ནང་འཁྲུལ་པ་འགགས།། གཉིས་པ་རང གདངས་འོད་དུ་གསལ།། གསུམ་པར་དེ་ལ་སྐད་ཅིག་གནས།། བཞི་པར་རང་སྣང་ཤེས་རབ་སྐྱེས།། མ་རིག་བདུད་བཞི་ངེས་བཅོམ་སྟེ།། བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་མངོན་སངས་རྒྱས།། འབྲིང་གིས་ལྔ་ལྡན་དགོངས་པ རྫོགས།། མངོན་ཤེས་དྲུག་ལྡན་རྗེས་དྲན་དྲུག། ནམ་མཁའི་མཐོངས་ནས་ཉི་ཤར་ལྟར།། རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་ཤར།། འ་སོགས་ཡི་གེ་རྣམ་དྲུག་འཕྲོ།། དེ་ནི་སྤྲུལ་སྐུའི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ།། ལས་དག་གང་ཟག་རྣམ་པ གཉིས།། འཕྲོ་འདུ་བྱེད་པའི་བར་དུ་འཕྲོ།། དཀར་དམར་རྣམ་གཉིས་ལུས་ཀྱི་རྒྱུ།། ཡི་གེ་དྲུག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས།། ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཤར་བས།། དཀར་དམར་ཀློང་ན་རིག་པར་གནས་པ་ནི།། གནས ལ་གནས་གབ་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ།། དེ་ནས་ལུས་ཀྱིས་འགྲཽ་དོན་མཛད།། འགྲོ་བ་མ་ལུས་ཐམས་ཅད་ལ།། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཡེ་གནས་པས།། སྙིང་པོ་འགྱུར་མེད་འགག་པ་མེད།། དེ་དོན་ངེས་པ་ཀུན་ལ སྒྲོགས།། ཐུགས་ཀྱི་སྙིང་པོ་འགྲོ་ལ་ཤར།། སྟོན་པ་ང་ཡི་དགོངས་པ་ལངས་འགྱུར་བས།། ཡིད་འདྲེས་བཅུད་ལ་བཅུད་གབ་འགྱུར།། དེ་ཡིས་ངེས་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར།། འབྲིང་གིས་རྫོགས་ལྡན་དགོངས་པར རྫོགས།། དེ་ནས་སྐད་ཅིག་དྲུག་པ་ལ།། སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ཡོངས་འདས་ཏེ།། ཡེ་ཤེས་རླུང་གི་སྟོབས་རྣམས་ཀྱིས།། དང་པོར་ཆོས་སྐུར་གཟིགས་སྐུ་བསྐྱོད།། ཐ་མ་གཙོ་འཁོར་རིམ་པས་ཐིམ་གྱུར ཏེ།། ཡེ་ཤེས་རླུང་གིས་ཆོས་ཉིད་ངང་ལ་བསྐྱོད།། དེ་ཚེ་འབྱུང་བའི་མཚན་མ་རང་སར་ཐིམ།། སྤྲུལ་སྐུའི་འབྱུང་ལྔ་འོད་ལྔའི་ངང་དུ་ཐིམ།། དེ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་འབྱུང་བར་གྲོལ།། དང་པོ་མ་ལ་ཤར་བས་མ་ཡི་ངང་དུ ཞ།། དང་པོ་ཤར་ཡང་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ནས་ཤར།། བར་དུ་གནས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ངང་དུ་གནས།། མཐའ་མ་ཐིམ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ངང་དུ་ཐིམ།། སྤྱན་གསུམ་རྣམ་དག་འགྱུར་མེད་གཅིག་ཏུ་གསལ།། ཆོས་ཉིད་ངང་ན རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་གནས།། ཕྱིར་མི་གསལ་ལ་ཡེ་ཤེས་ནང་དུ་གསལ།། བུམ་པའི་ནང་གི་མར་མེ་གསལ་བ་བཞིན།། དེ་ཚེ་འགྱུར་མེད་སྐུ་གསུམ་རང་ས་ཟིན།། འབྲིང་གི་རྫོགས་ལྡན་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ རྫོགས།། འབྲིང་གི་ཐ་མའི་གྲོལ་ལུགས་ནི།། ཕྱི་ཡི་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་ལྔ།། སྣང་བྱེད་སྒྲོལ་མ་ལྔ་ལ་ཚུར་ཤར་ཏེ།། གཟུང་བའི་ཡུལ་དང་བྲལ་བའོ།

譯文如下： 中等根器的中等解脫方式是： 首先，內外迷亂止息。 其次，自身光明明顯。 第三，在此剎那安住。 第四，生起自顯智慧。 確實降伏四種無明魔， 四十二尊明顯成佛。 中等根器圓滿具五種密意。 具足六神通和六種隨念， 如同從天空窗戶升起太陽， 生起遍知一切的智慧。 放射（ཨ，a，अ，అ，第一個，阿）等六種字母。 這是化身的因， 對兩種清凈業的人， 在放射收攝之間放射。 白紅兩種是身體之因。 六字菩提心， 從身體之因生起心之因。 白紅光明中安住覺性， 是住處隱藏的身心方式。 然後以身行利他事業。 對一切眾生無餘， 本自安住自覺智慧， 故心要不變無滅。 向一切宣說此確定義。 心要顯現於眾生。 我這導師的密意將興起， 意識精華將隱於精華中。 由此必定解脫。 中等根器圓滿具足密意。 然後在第六剎那， 佛陀完全涅槃， 以智慧風之力， 首先法身觀想身移動。 最後主尊眷屬依次融入。 智慧風推動入法性境界。 此時元素相融入自處。 化身五大融入五光之中。 五大解脫為五智之元素。 最初顯現於母，融入母性中。 雖初顯現，卻從法界中顯。 雖中間安住，卻住於法性中。 雖最後融入，卻融於法性中。 三眼清凈不變一體明晰。 法性中安住覺性智慧。 外不明顯而內智慧明顯。 如同瓶中燈火明亮。 此時不變三身安住自處。 中等根器圓滿大密意。 中等根器下等的解脫方式是： 外在五大元素， 向內顯現於五度母， 遠離所取對境。

། སྒོ་ལྔ་གསལ་བའི་སྒྲོན་མ་ནི།། ཡེ་ཤེས་དབང་དུ་འདུས་པས་འཛིན རྟོག་བྲལ།། ནང་གི་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་ལྔ།། རིག་པའི་སྒྲོན་མ་ཡེ་ཤེས་རྩལ་སྣང་ལྔ་ལ་འདུས།། དེ་ནི་རྩལ་གཞི་ལ་འདུས་པར་བསྟན་པའོ།། དེའི་ཚེ་ན་ཐུགས་རིན་པོ་ཆེ་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་གྱི་ཀློང་ཡངས་པ་ན། འབྱེད་པ མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀློང་གཅིག་ཏུ་འདྲིལ་ལོ།། དེ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྦུབས་ཀྱི་རང་སངས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་གནས་སོ།། དེའི་དུས་སུ་འབྱུང་བ་བཞི་བྲོས་པས་རྟགས་རིམ་པས་འབྱུང་ངོ།། སྙིང་རྗེ་མེད་པ་ལས ཀྱི་རླུང་ལ་སོགས་པ་རླུང་ལྔ་གནས་པ་ནི།། འདེགས་པར་བྱེད་པའི་རླུང་ཚིགས་པ་ལ་གནས་ཏེ་ལུས་ཡང་ཞིང་བསྐྱོད་ནུས་སོ།། དེ་ཞི་བས་ལུས་མི་ཐེག་སྟེ། དེ་ནི་ས་དང་འགྲོགས་པའི་རླུང་ངོ།། བཀྲག་དང་གཟི མདངས་སྐྱེད་པའི་རླུང་ནི་ལུས་སྤྱིར་ཁྱབ་པར་གནས་ཏེ།། དེ་ནི་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཞེས་བྱ་སྟེ།། ལུས་ཀྱི་སྣུམ་བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་འབྱིན་པའོ།། ཤིན་ཏུ་སྔར་བས་རྐྱེན་ཕྲ་མོས་ཀྱང་འབྲོས་ནུས་ཏེ། ལུས་མདངས དང་བཀྲག་འཆོར་རོ།། དེ་ནི་ཆུ་དང་འགྲོགས་པའི་རླུང་སྟེ།། དེ་ཞི་བས་མདངས་ཉམས་སོ།། མེ་དང་དུས་མཉམ་པའི་རླུང་ནི་ཕོ་བ་ན་གནས་ཏེ། དེས་ནི་ཟས་འཇུ་བ་དང་ལུས་བྱིངས་དྲོ་བར་བྱེད་དོ།། དེ་ཞི་བས་དྲོད འཆོར་ཟས་མི་འཇུ།དེ་ནི་མེ་དང་འཕྲོགས་པའི་རླུང་ངོ།། དངས་སྙིགས་འབྱེད་པའི་རླུང་སྟེང་སྒོ་འོག་སྒོ་གཉིས་ལ་ཁྱབ་པར་གནས་ཏེ། དེ་ནི་རླུང་གི་རླུང་སྟེ། ཟས་དང་སྙིགས་འབྱེད་པ་དང།། སྙིགས་མ་ཐུར་དུ་སེལ་ བར་བྱེད་དོ།། ཐིག་ལེ་དཀར་དམར་དང་དྲི་ཆུ་ལ་སོགས་པ་སེལ་ལོ།། དེ་ཞི་བས་ཕོ་བ་རྫིང་བ་དང། ཤེས་པ་དང་ལུས་བྱིང་ངོ།། སྙིང་རྗེ་མེད་པ་ལས་ཀྱི་རླུང་ནི། རླུང་འཁོར་བ་སྲོག་པ་རྩ་ན་གནས་ཏེ། སྲོག་འཛིན པའི་རླུང་ཡིན་པས།། ཇི་སྲིད་གནས་པའི་བར་དུ། ལུས་སེམས་མི་འབྲལ་ལོ།། དེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་འགྲོགས་པའི་རླུང་སྟེ། དེ་བསྐྱོད་པས་ཙིཏྟ་ནས་ལམ་རྩ་དར་དཀར་གྱི་སྐུད་པ་འདྲ་བ་དེར བསྐྱོད་དེ།རྟགས་ཀྱི་གསང་སྒོར་ཕྱིན་ནོ།། དེ་ནི་དཔེར་ན་ཉི་མ་ཤར་གྱི་ལ་ཁར་ཤར་བས།། འོད་ནུབ་རི་ལ་འབྱུང་ལ། བར་ན་ཟེར་ཐག་པ་བཞིན་དུ། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒོ་ན་གནས་པས། དེའི་སྣང་བ་ཡུལ་ཆོས་ཉིད་ ལ་གསལ་ཏེ།ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་ཡིན་པས། བར་ཆད་མེད་པ་ཐུགས་རྗེ་རྒྱུད་གྱི་ཐག་པས་སྦྲེལ་ཏེ། ཐུགས་རྗེ་རྒྱུན་གྱི་ཐག་པས་ཞོན་ནས་རང་གི་གདངས་ལ་འཇུག་གོ།

譯文如下： 五門明亮燈， 智慧集中故離執念。 內在五大元素， 融入覺性燈五智力顯現。 這是教示力量融入基礎。 此時，珍貴心意如日月交會的廣闊空間中， 無分別智慧融為一體。 這是習氣自然清凈， 安住于第一剎那。 此時四大元素逃逸，依次出現徵兆。 無悲心業風等五風安住： 舉升風住于關節，身體輕盈能動。 它平息後身體無力，這是與地相伴的風。 產生光彩和光澤的風遍佈全身， 稱為遍行風， 使身體產生油光和光澤。 比之前更容易因微小條件逃逸， 身體失去光澤和光彩。 這是與水相伴的風， 它平息后失去光澤。 與火同時的風住于胃部， 它使食物消化，身體保暖。 它平息后失去體溫，食物不消化。 這是與火相伴的風。 分離清濁的風遍佈上下二門， 這是風的風， 分離食物和渣滓， 向下排出渣滓。 排出白紅明點和尿等。 它平息后胃脹，意識和身體沉重。 無悲心業風住於心脈， 是持命風， 只要它存在，身心就不分離。 這是與意識相伴的風， 它移動時從心臟經由如白絲線般的脈道移動， 到達密處標誌。 這就像太陽升到東山頂， 光芒出現在西山， 中間有光線相連。 覺性智慧住于門中， 其顯現明顯于境界法性中。 智慧通透無礙， 悲心相續之繩相連， 乘著悲心相續之繩進入自身光明。

ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདངས་ལ་ཞག་ལྔར་གནས་ཏེ། ཤར་བ་ཅིག་ཆར་ཤར་བའོ།། དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ནམ་མཁའ་ལ་འཇའ་ཤར་བ་ལྟ་བུར་སྣང་ངོ།། དེ་ལ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་རིམ་པས་སྐྱེ་སྟེ། ཞག་དང་པོ་ལ་འོད་མཐིང་ཀར་གསལ་བས། རིག་པ་ངོས་གཟུང དང་བྲལ་བས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་རང་ཤར་རང་གསལ་རང་གནས་སུ་ཤེས་པས་ཤེས་བྱ་ལ་དཔྱོད་བྱེད་མེད་པའོ།། ཞག་གཉིས་པ་ལ་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བའི་སྟེང་དུ་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས འཆར་རོ།། འོད་དཀར་པོ་ཡུལ་དུ་འཆར་བའི་ཚེ། དེ་ཉིད་རིག་པ་འགག་པ་མེད་པའི་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཐག་ཆོད་དོ།། ཞག་གསུམ་ལ་པ་འོད་སེར་པོ་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཚེ། དེ་ཉིད་རིག་སྟོང་དབྱེར་མེད་རང་སྣང མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདངས་སུ་གསལ་ལོ།། ཞག་བཞི་པ་ལ་འོད་དམར་པོ་ལུས་དུ་སྣང་བའི་ཚེ། དེ་ཉིད་ཤེས་པའི་ཤེས་རབ་མ་འགགས་པའི་རང་སྣང་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདངས་སུ་གསལ ལོ།། ཞག་ལྔ་པ་ལ་འོད་ལྗང་གུ་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཚེ། དེ་ཉིད་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདངས་སུ་གསལ་ལོ།། སྐྱེ་བ་རིམ་པར་སྐྱེ་བས་ཞག་རེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རེ་རེ་གསལ་ལོ།། ཆོད་པ་ཐད་ཀར་ཆོད པས།། སྣང་བ་རེ་རེ་ལ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་རེ་རེ་སྐྱེས་ཏེ། སེམས་མེད་པའི་ཤེས་པས་ཤེས་ཀྱང་དཔྱོད་བྱེད་མེད་དོ།། ཞག་ལྔ་ལ་ལུས་མཐར་རྫོགས་ཤེས་རབ་ཀྱང་མཐར་རྫོགས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཆོས་ཉིད་འོད གསལ་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ན།། ཚོམ་བུའི་ཕྱག་རྒྱ་མ་འགགས་པར་གསལ་ལོ།། དེས་ཐ་མའི་ལྔ་ལྡན་གྱི་དགོངས་པ་རྫོགས་སོ།། སྐུ་དེ་ལས་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་འཆར་ཏེ། སྤྱན་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན ནོ།། དེ་ཇི་ལྟར་འཆར་ན། སྤྱན་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པས། ཡར་གཟིགས་སུ་མེད་པའི་ཆོས་སྐུ་རིན་པོ་ཆེའི་སྦུབས་གཟིགས། ཐད་ཀར་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཕྱག་རྒྱ་མི་འགག་པར་འོད་དུ གསལ།མར་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་བག་ཆགས་ཀྱི་སྦུབས་ན། ཇི་ལྟར་གནས་པ་ཐམས་ཅད་གཟིགས་སོ།། སྙན་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི། ཡར་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཐུགས་ཡེ་ཤེས་རྩེ་གཅིག་ པ་ཉིད་ལ་ཉིད་གླེང་བསླང་བ་གསན།ཐད་ཀར་ལོངས་སྐུའི་ཚོམ་བུ་ལྔར་གསལ། མར་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་ན། ཇི་ལྟར་སྨྲས་པ་ཐམས་ཅད་གསན་ནོ།

譯文如下： 智慧光明安住五日，一時顯現。 智慧顯現如虹光現於虛空。 對此，證悟智慧逐漸生起： 第一日，藍光明顯， 覺性離開認知，了知法界智慧自顯自生自明自住， 無需對所知進行觀察。 第二日，在法界智慧明顯之上， 映象智慧顯現。 當白光顯現為境時， 確定為無礙覺性的映象智慧。 第三日，當黃光顯現為境時， 明顯為覺空不二自顯平等性智慧的光明。 第四日，當紅光顯現為身時， 明顯為知識智慧無礙自顯的妙觀察智慧的光明。 第五日，當綠光顯現為境時， 明顯為成就事業智慧的光明。 因為逐漸生起，每日明顯一種智慧顯現。 因為直接證悟， 每種顯現生起一種證悟智慧， 雖以無心之智了知，但無需觀察。 五日後身體圓滿，智慧也圓滿， 剎那間在法性光明壇城中， 清晰顯現不斷的印契。 由此圓滿最終五種圓滿的密意。 從此身顯現六種神通： 三種眼中的法眼。 它如何顯現？ 以眼的神通， 向上見無可見的法身珍寶蘊， 正面見四十二尊圓滿報身不斷印契明顯為光， 向下見化身剎土習氣蘊中一切存在。 耳的神通： 向上聽三世一切佛專一智慧自語， 正面聽報身五部明顯， 向下聽化身剎土中一切所說。

། ཐུགས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པས། ཡར་ ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེའི་སྦུབས་ན་འབྱེད་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ།འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གསལ། གཞན་སྣང་གི་རྣམ་རྟོག་མེད་པར་བཞུགས་པ་མཁྱེན་ནོ།། ཐད་ཀར་རང་གི་དགོངས་པ་མི་འགག་པར་གསལ་ ལོ།། མར་སེམས་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་མངོན་དུ་གསལ་ལོ།། གནས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི། སྐུ་གསུམ་གྱི་བཞུགས་གནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་འོད་ཀྱི་སྣང་བ་དང།། འབྱུང་བ་བཞི་ལ་རྟེན་འཆའ་ལུགས་མཁྱེན་ཏེ། རིག་དྲུག་གི་གནས་མ་འགགས་པར་གསལ་ལོ།། ལས་ཀྱི་མངོར་པར་ཤེས་པ་ནི། སྔོན་རང་གིས་ཇི་ལྟར་སྤྱད་པ་དང། ད་ལྟར་འགྲོ་བ་གཞན་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པ་དང། དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན ནོ།། ཐུགས་རྗེ་བྱིན་རླབས་ཀྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ནི། མཐུན་པའི་སེམས་ཅན་ལ་སྣང་བས། རིགས་དྲུག་མཐུན་པས་མཐུན་པ་འདུལ་བ་གཟིགས་ཏེ། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དྲུག་འཆར་ལུགས་མཁྱེན་ནོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ཞེས་ཅི་ཕྱིར་གདགས་ཅེ་ན།སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འཁོར་བའི་ཆོས་དང། ཆོས་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་གཉིས། རྣམ་རྟོག་མི་མངའ་བར་གསལ་བས་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ནོ།། དོན་ལ་མངོན་པར་ ཤེས་པ་ནི།ལྐོག་གྱུར་དུ་གཟིགས་སོ།། སྤྱན་ནི་གསལ་ལ་མི་རྟོག་པ་སྟེ། གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པའོ།། དེའི་ཚེ་རང་བྱུང་གི་ཡི་གེ་དྲུག་འཆར་བ་ནི། འ་དང། ཨ་དང། ཧ་དང། ཤ་དང། ས་དང། མ་སྟེ། རིགས་ ཀྱི་བུ་ཡི་གེ་དྲུག་པོ་དེ།གཞི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་དོན་དུ་བཞུགས་སོ།། དབྱིངས་དང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང།། ཤེས་རབ་མི་འགྱུར་མཉམ་པ་ཉིད།། དབྱེ་རུ་མེད་པར་གནས་པའོ།། བག་ཆགས་ལུས་ཅན་སྤྲུལ་སྐུ་ལ།། ལུས་ ཀྱི་གནས་དྲུག་ལ་གནས་ཏེ།གསུང་འགག་པ་མེད་པར་དོན་ལ་སྦྱོར་བའོ།། ལོངས་སྐུའི་ལྗགས་ལས་འཕྲོ་བར་བྱ་བ་ནི། ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བའི་གཞི་མ་འགགས་པའི། ཡི་གེ་དྲུག་ལས་རིན་པོ་ཆེའི་སྲད་བུ་བསྒྲིལ་ མའམ།ཚོན་སྐུད་བསྒྲིལ་མ་ལྟར་འཕྲོས་པས། ལས་དག་པ་སྤྲུལ་པ་ཕོ་མོའི་སྤྱན་ནས་འཇུག། སེམས་ཅན་ལས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མངལ་ནས་འཇུག་གོ། བདེ་བ་ཆེན་པོའི་གསང་གནས་ནས། འོད་འབར་བདེ་བའི་རྟ་ཞོན་ཏེ། བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པའི་ཐིག་ལེ་ལ། སྣོད་དང་བཅུད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གབ། དེ་སྤྲུལ་པའི་སྐུར་གྱུར་ནས་སེམས་ཅན་ཀྱི་དོན་བྱེད་པས། དོན་ཡོད་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པའོ།། རྟོག་མེད་དུ་འབྱུང་བས། དྲུག་པོ་ཀུན གྱི་དོན་མ་སྤངས་པའོ།

譯文如下： 心的神通： 向上知曉法身珍寶蘊中無分別智慧、無執著自明、無他顯分別安住。 正面明顯自己不斷的密意。 向下明顯眾生的分別。 處所的神通： 了知三身安住處法界、光明顯現、依止四大的方式， 明顯不斷的六道處所。 業的神通： 了知過去自己如何行為、現在其他眾生如何行為，以及其一切果報。 悲心加持的神通： 對相應的眾生顯現，見到六道相應者以相應方式調伏， 了知六種化身顯現方式。 善男子，為何稱為法眼？ 因為明顯無分別地見到化身的輪迴法和法身珍寶的涅槃法兩者，故稱法眼。 對意義的神通是見到隱蔽處。 眼是明晰無分別，如映象等。 此時顯現六種自生字： （藏文：འ ཨ ཧ ཤ ས མ，梵文擬音：a ā ha śa sa ma，梵文天城體：अ आ ह श स म，梵文泰盧固體：అ ఆ హ శ స మ，漢語字面意義：阿 啊 哈 夏 薩 瑪，漢語擬音：a a ha xia sa ma） 善男子，這六字作為意義安住于基礎法身。 法界和覺性智慧， 不變平等性智慧， 安住無可分別。 在習氣所成化身中， 安住于身體六處， 語言無礙契合意義。 從報身舌頭發出： 從悲心生起基礎不斷的六字， 如珍寶纏繞線或綵線般發出， 從業清凈的男女化身眼中進入， 從業力眾生胎生入胎。 從大樂密處， 乘著燃燒光明的樂馬， 遍及大樂的明點中， 以器世間和有情世間方式隱藏。 變成化身後利益眾生， 故為有意義利益眾生。 無分別生起，故不捨六道一切意義。

། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་འཆར་ཏེ།། དེ་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྒྱུན་མི་ཆད་པས། སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པའི་རྒྱུད་འཆང་བའོ།། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་ཏེ། གདུལ་བྱ་ག་ན་གནས པའི་དོན་མཛད་པས་ན།། ཕྱོགས་བཅུར་སྤྲུལ་པ་སྣ་ཚོགས་འགྱེད་པའོ།། མཐུན་པས་མཐུན་པ་འདུལ་བས་ན།། ཇི་བཞིན་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་པའོ།། དངོས་ཐུབ་པ་དྲུག་གིས་འགྲོ་དྲུག་གི་དོན་བྱེད པའོ།། ཐུགས་རྗེ་ལྕགས་ཀྱུས་ཞིང་དག་པ་ངེས་པའི་ས་ལ་འཛིན་པའོ། དབང་པོ་ཐ་མའི་རྫོགས་ལྡན་གྱི་དགོངས་པའོ།། དེ་ནས་བདག་ཉིད་ཆོས་སྐུར་གྲོལ་བས་ན། མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོས།། འབྱེད་པ་མེད པའི་ཀློང་དུ་ཁོད་མཉམ་པའོ།། དེ་བས་ན་མཐའ་མའི་རྫོགས་ལྡན་ཆེན་པོའོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། དབང་པོ་ཡང་རབ་ལ་གྲོལ་དུ་མེད་པར་བསྟན་པ་དང། འབྲིང་ལ་རབ་འབྲིང་ཐ་མར་དབྱེ་བ་དང། ལྔ་ལྡན་རྫོགས་ལྡན་ཐད་ཀར་ངོས་གཟུང་བ་དང། མངོན་ཤེས་དྲུག་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་ལུགས་དང་བཅས་པ་དང། རྫོགས་ལྡན་ཆེན་པོ་སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ། བསྡུས་ནས་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་བརྒྱད པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། དེ་ཡི་དོན་བཤད་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། གསང་བའི་བདག་པོས་ངེས་ཟུང ཞིག།སོ་སོའིངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་མིང་དང་མཐུན་དཔེ་བསྟན།། འཁོར་བའི་ཆོས་ལ་མི་གནས་པར།། མྱ་ངན་འདས་པའི་དོན་ལ་གནས།། གྲོལ་བ་རང་གི་ངོ་བོ་བཤད།། རང་གི་ངོ་བོ་སོ་སོ་སྟེ།། ཡུལ་ལས་ གྲོལ་བའི་ངོ་བོ་ནི།། རང་གདངས་ཆེན་པོར་གསལ་བ་ཡིན།། ལུས་ལས་གྲོལ་བའི་ངོ་བོ་ནི།། རིག་པ་དངོས་མེད་རིན་ཆེན་སྦུབས། སེམས་ལས་གྲོལ་བའི་ངོ་བོ་ནི།། རྟོག་མེད་རིག་པ་རང་གསལ་ཡིན།། གྲོལ་བ ཞེས་པའི་ངེས་ཚིག་ནི།། རྩོལ་བའི་ཆོས་ལས་རབ་འདས་ཤིང།། འཁྲུལ་པ་གསུམ་གྱིས་མ་བཅིངས་པས།། ངེས་ཆིག་གཏན་ཚིགས་བཅས་པ་ཡིན།། དབྱེ་བ་ངོ་བོའི་སྐབས་སུ་བཤད།། དཔེ་ནི་སྦྲུལ་མདུད་བོར་བ འམ།། རྔ་མ་དག་གི་མདུད་པ་བཞིན།། ཐུགས་རྗེའི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་ནི།། ངོ་བོ་མ་འགགས་གཟུགས་སྐུ་གཉིས།། ཅི་ཕྱིར་ཐུགས་རྗེ་བྱ་ཞེ་ན།། མ་འགགས་གནོད་པ་སེལ་བས་བཏགས།། དབྱེ་བ་ཆེན་པོ་ཆུང་ངུ གཉིས།། རྟོག་མེད་དང་ནི་རྟོག་བཅས་སོ།། འཛིན་པར་བྱེད་པས་ལྕགས་ཀྱུ་བཞིན།། སྒྲོལ་བར་བྱེད་པས་གྲུ་བཞིན་ནོ།

譯文如下： 如來從前者顯現後者。 同樣，化身相續不斷， 故持續佛陀化身傳承。 不定於一方， 因為隨所化眾生所在而行利益， 故向十方發出各種化身。 以相應調伏相應者， 故如實利益眾生。 以六種實證利益六道眾生。 以悲心鉤子攝持于清凈剎土決定之地。 是下根圓滿的密意。 然後自身解脫為法身， 以不住大智慧， 平等安住于無分別界中。 因此是最終大圓滿。 從大遍明明點中， 對上根示現無需解脫， 對中根分為上中下三類， 直接指認五圓滿和圓滿， 以及六神通和悲心生起方式， 分別闡述大圓滿， 總結教示，這是第八十八章。 然後密主又問： "啊，世尊金剛持， 請解說其義。" 導師回答： "密主當謹記， 我將示各自本質、詞義、 分類、名稱和比喻。 不住輪迴法， 安住涅槃義， 解說解脫自性。 各自本質如下： 從境解脫的本質是， 明顯為大自光。 從身解脫的本質是， 覺性無實珍寶蘊。 從心解脫的本質是， 無分別自明覺性。 '解脫'一詞的詞義是： 超越造作法， 不被三種迷亂束縛， 這是帶有理由的詞義。 分類在本質部分已說。 比喻如拋棄蛇結， 或如解開馬尾結。 悲心的本質和詞義： 本質是不斷的兩種色身。 為何稱為悲心？ 因不斷除害而得名。 分為大小兩種， 即無分別和有分別。 因攝持如鉤子， 因度脫如船隻。"

། མ་རིག་སེལ་བས་ཉི་མ་བཞིན།། སྡུག་བསྔལ་ནད་སེལ་སྨན་དང་སྨན་པ་བཞིན།། ཞེས གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། གྲོལ་བ་དང་ཐུགས་རྗེའི་དོན་བཤད་པ་སྟེ་ལེའུ་གྱ་དགུ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང། བག་ཆགས ཀྱི་སྦུབས་ན་གནས་པའི་དཔེ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས།། སྦུབས་འཕོ་བའི་དཔེ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས།། འདིར་རྟོགས་པས་བར་དོར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། བག་ཆགས་ཀྱི་སྦུབས་འཕོ་ཁར་ཡེ་ཤེས་དང་མི་འབྲལ བར་འགྲོགས་པའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས།འཁྲུལ་པ་ལྡོག་པའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། རྟོགས་པ་ཅན་འཆི་ཀར་ནད་དང་རྐྱེན་གྱིས་དཀྲུགས་ཀྱང། ཤེས་རབ་ཕྱིས་འཆར་བའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། ཆོས་སྐུ་ ལུས་ལས་མ་བྱུང་བར་ཡེ་ཤེས་ལྔ་མངོན་དུ་འཆར་བའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས།སྐད་ཅིག་མའི་ཆོས་སྐུ་གསུམ་དུ་བསྡུ་བར་གསུངས་པ་གང་ལགས། སྐད་ཅིག་མ་ལ་གྲོལ་བའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདངས་ ལ་ཤེས་པ་མྱུར་བར་འཇུག་པའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས།ཆོས་ཉིད་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་འཆར་བའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། དེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་དཔེ་ཇི་ ལྟ་བུ་ལགས།མ་རྟོགས་པ་ལ་བར་དོ་ན་སེམས་དངོས་སུ་མེད་པར་སེམས་ཕྱིས་འཆར་པའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་དོན་བྱས་ནས་རང་དུ་གྲོལ་བའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དཔེ་ཇི་ ལྟ་བུ་ལགས།ཞིང་ཁམས་གཅིག་པ་ལ་སྙིང་པོ་ཐ་དད་པའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུར་ལགས། རིགས་པ་གཅིག་ལ་རྩལ་སོ་སོར་རྫོགས་པའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། རང་ས་ནས་གྲོལ་ཞིང་རང་སར་དབྱེར་མེད་པར་གནས་པའི་ དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས།མུ་བཞིའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། ཡེ་ཤེས་རང་ལ་གསལ་བ་རྟགས་ཀྱི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། རྟོག་པ་མེད་པར་བསྒོམས་པས་མི་གྲོལ་བའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། རིན་པོ་ཆེའི་སྦུབས་ན་དགོངས་པ་ རང་གསལ་ལ་གཞན་གྱིས་མི་གཟིགས་པའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས།དང་པོ་རིན་པོ་ཆེའི་སྦུབས་ནས་འཁྲུལ་པའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། ཕྱིས་རིན་པོ་ཆེའི་སྦུབས་ནས་མི་འཁྲུལ་པའི་དཔེ་ཇི་ལྟ་བུ་ལགས། དཔེའི་ངོ་བོ་ གང་ལགས།ངེས་ཚིག་གང་ལགས། དབྱེ་བ་གང་ལགས། དགོས་པ་གང་ལགས། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་ངེས་པར་ཟུང་ཞིག་བག་ཆགས་ཀྱི་སྦུབས་ན་གནས་པའི་དཔེ་ནི། སེང་ཕྲུག་ དང་ཁྱུང་ཕྲུག་ལྟ་བུའོ།

譯文如下： 因除無明如太陽， 因除苦難如藥與醫生。" 這是從大遍明明點中， 解說解脫和悲心之義的第八十九章。 然後密主又問： "啊，世尊金剛持， 住于習氣蘊中的比喻是什麼？ 蘊轉移的比喻是什麼？ 此處由證悟而中陰生起覺知的比喻是什麼？ 習氣蘊轉移時與智慧不離相伴的比喻是什麼？ 迷亂逆轉的比喻是什麼？ 有證悟者臨終時雖被病痛和外緣擾亂，但智慧後來顯現的比喻是什麼？ 法身不從身體產生而五智直接顯現的比喻是什麼？ 所說的剎那法身歸為三種是什麼？ 剎那解脫的比喻是什麼？ 覺知迅速進入智慧光芒的比喻是什麼？ 從法性中顯現智慧光明的比喻是什麼？ 從此不退轉的比喻是什麼？ 現前圓滿成佛的比喻是什麼？ 對未證悟者，中陰時實際無心而後來心顯現的比喻是什麼？ 化身利益眾生后自行解脫的比喻是什麼？ 涅槃的比喻是什麼？ 同一剎土而本質不同的比喻是什麼？ 同一本性而各自圓滿功用的比喻是什麼？ 從自處解脫而安住于自處無別的比喻是什麼？ 四邊的比喻是什麼？ 智慧自明的標誌比喻是什麼？ 無分別修行而不解脫的比喻是什麼？ 珍寶蘊中自明密意而他人不見的比喻是什麼？ 最初從珍寶蘊中迷亂的比喻是什麼？ 後來從珍寶蘊中不迷亂的比喻是什麼？ 比喻的本質是什麼？ 詞義是什麼？ 分類是什麼？ 作用是什麼？" 導師回答： "善男子當謹記， 住于習氣蘊中的比喻， 如幼獅和幼鵬。

། སྦུབས་འཕོ་བའི་དཔེ་ནི།། བྱ་ཕྲུག་སྒོ་ང་ནས་བྱུང་བ་དང། སྦྲུལ་སྐོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ལྟ་བུའོ།། འདིར་རྟོགས་པས་བར་དོ་ཆོད་པའི་དཔེ་ནི། སྔར་འདྲིས་པའི་མི་ཕྱིས་ངོ་ཤེས་པ་ལྟ བུའོ།། སྦུབས་འཕོ་ཁར་ཡེ་ཤེས་དང་མི་འབྲལ་བར་འགྲོགས་པའི་དཔེ་ནི། ཚང་བང་ནས་སྒྲོན་མེ་ཕྱིར་བཏོན་པས། ཚང་བང་མུན་པར་གྱུར་ཏེ། མིའི་ལག་པ་སྒྲོན་མེ་དང་མ་བྲལ་བར་འགྲོ་སར་ཕྱིན་པ་ལྟ བུའོ།། འཁྲུལ་པ་ལོག་པའི་དཔེ་ནི་གཉིད་སད་པ་ལྟ་བུའོ།། རྟོགས་པ་ཅན་འཆི་ཀར་ནད་དང་རྐྱེན་ཀྱིས་དཀྲུགས་ཀྱང་མི་བརྗེད་པའི་གཟུངས་ཐོབ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཕྱིས་འཆར་བའི་དཔེ་ནི། ཆུ་ཟླ་ལ་རྡོས་རྒྱབ་པས འཁྲུགས་ནས་མི་གསལ་ཡང་ཆུ་དངས་འཕྲོ་ལ་གསལ་བ་ལྟ་བུའོ།། ཆོས་སྐུ་ལུས་ལས་མ་བྱུང་བར་ཡེ་ཤེས་སྔོན་རོལ་དུ་འཆར་བའི་དཔེ་ནི། ཉི་མ་ཤར་གྱི་ལ་ཁ་ན་འདུག་པ་འོད་ནུབ་རི་ལ་ཤར་བ་ལྟ་བུའོ།། སྐད་ཅིག མའི་ཆོས་སྐུ་གསུམ་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ལྕགས་ཀྱུས་འོད་ལྔ་མ་བཟུང་བའི་གཟུང་བར་འགྱུར་བ་དང།སྡུད་པར་བྱེད་པའི་དངས་མ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངང་དུ་ཐིམ་པ་དང། མི་བརྗེད་པའི་ གཟུངས།རྒྱུན་གྱི་ཐག་པ་དང་གསུམ་མོ།། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་གྲོལ་བའི་དཔེ་ནི།། སེང་གེ་མཆོངས་པ་ལྟ་བུ་དང།། བུམ་པ་ཆག་པས་མར་མེ་གསལ་བ་ལྟ་བུ་དང། སྐར་མདའ་ནམ་མཁའ་ལ་རྒྱུག་པ་ལྟ་ བུའོ།། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདངས་ལ་ཤེས་པ་མྱུར་བར་འཇུག་པའི་དཔེ་ནི་གསེར་གྱི་ཐུར་མ་ལྟ་བུའོ།། ཆོས་ཉིད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་འཆར་བའི་དཔེ་ནི། ནམ་མཁར་འཇའ་ཚོན་ཤར་བ་ལྟ་བུའོ།། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དཔེ ནི།ཐོག་དང་དཔག་ཆེན་གྱི་མདའ་བཞིན་ནོ།། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་དཔེ་ནི། ནམ་ལངས་པས་རི་ལུང་མེད་པར་གསལ་བ་ལྟ་བུ་དང་རྒྱ་མཚོ་ལ་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་དང་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའོ།། མ་རྟོགས་ པ་ལ་དོན་སེམས་དངོས་སུ་མེད་པར་སེམས་ཕྱིས་འཆར་བའི་དཔེ་ནི།ས་བོན་ལ་མྱུ་གུ་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིས་དོན་བྱས་ནས་རང་དུ་གྲོལ་བའི་དཔེ་ནི། ཆུ་བྲན་རྒྱ་མཚོར་འདུ་བ་ ལྟ་བུ་དང་ཉི་མ་ནུབ་ཀར་ཟེར་འདུ་བ་བཞིན་ནོ།། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དཔེ་ནི། འཇའ་ཚོན་ནམ་མཁའ་ལ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ།། ཞིང་ཁམས་གཅིག་པ་ལ་རིགས་ཐ་དད་པའི་དཔེ་ནི། མར་མེ་མང་དུ་བཏང་བས་འོད་མི ཕྱེད་པར་སྙིང་པོ་སོ་སོར་གསལ་བ་ལྟ་བུའོ།

譯文如下： 蘊轉移的比喻是，如鳥雛從蛋中出來，如蛇脫離舊皮。 此處由證悟而中陰斷絕的比喻是，如以前相識的人後來認出來。 蘊轉移時與智慧不離相伴的比喻是，如從壁龕中取出燈火，壁龕變暗，而人手不離燈火前往要去的地方。 迷亂逆轉的比喻是，如從睡夢中醒來。 有證悟者臨終時雖被病痛和外緣擾亂，但獲得不忘總持而智慧後來顯現的比喻是，如水中月影被石頭擊中而變得不清晰，但水澄清后又變得清晰。 法身不從身體產生而智慧提前顯現的比喻是，如太陽在東方山頂，而陽光先照到西方山上。 剎那法身三種是：能執持的鐵鉤未抓住五色光而成為所抓之物；能收攝的精華法性本質融入智慧中；不忘總持相續之繩，這三種。 剎那解脫的比喻是，如獅子跳躍，如瓶子破碎燈火明亮，如流星劃過天空。 覺知迅速進入智慧光芒的比喻是，如金製探針。 從法性中顯現智慧光明的比喻是，如天空中出現彩虹。 從此不退轉的比喻是，如閃電和強力箭矢。 現前圓滿成佛的比喻是，如黎明時山谷無遮明亮，如大海中映現星辰，如水中月影。 對未證悟者，實際無心而後來心顯現的比喻是，如種子中實際無芽卻後來生出。 化身利益眾生后自行解脫的比喻是，如水滴匯入大海，如太陽落山時光線收回。 涅槃的比喻是，如彩虹融入虛空。 同一剎土而種性不同的比喻是，如點燃多盞燈火，光芒雖難分離，但各自本質明亮。

། རིག་པ་གཅིག་ལ་རྩལ་སོ་སོར་རྫོགས་པའི་དཔེ་ནི།། ས་བོན་གཅིག་ལས་སྡོང་བུ་དང་ཡལ་ག་སོ་སོར་གྱེས་ཏེ་དེ་ལ་སྙེ་མ་སོ་སོར་བྱུང་ནས་འབྲས་བུ་ནས་མང་པོ་རྫོགས པ་བཞིན་ནོ།རང་ས་ནས་རང་སར་གྲོལ་ཞིང་རང་སར་དབྱེར་མེད་གནས་པའི་དཔེ་ནི། ནམ་མཁའ་གུད་དུ་བཅད་པ་བཏང་བ་ལྟ་བུའོ།། མུ་བཞིའི་དཔེ་ནི། གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་ལས་གྲོལ་བ་གསེར་དང་སེར་པོ་ལྟ་ བུའོ།། མ་གྲོལ་པ་སྨིག་རྒྱུ་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའོ།། གྲོལ་པའི་མ་གྲོལ་པ་ཁམས་དང་བུམ་པ་ལྟ་བུའོ།། མ་གྲོལ་པའི་གྲོལ་བ་ཉི་མ་དང་འོད་ལྟ་བུའོ།། ཡེ་ཤེས་རང་ལ་གསལ་བ་རྟགས་ཀྱི་དཔེ་ནི། ཆང་འཐུང་བ་ར་རོ་བ་ལྟ བུའོ།། རྟོག་པ་མེད་པར་བསྒོམ་པས་མི་གྲོལ་པའི་དཔེ་ནི། རི་མོའམ་ལྡེར་སོ་ལྟ་བུའོ།། རིན་པོ་ཆེའི་སྦུབས་ནས་དགོངས་པ་རང་གསལ་བ་ལ་གཞན་གྱིས་མི་གཟིགས་པའི་དཔེ་ནི། གནས་ཁང་ཡངས་པར་མཚན་མོ ལ་མགྲོན་པོ་སྔ་ཕྱི་འཚོགས་ནས་ཉལ་པ་ལྟ་བུའོ།། དང་པོ་རིན་པོ་ཆེའི་སྦུབས་ལས་འཁྲུལ་པའི་དཔེ་ནི། བྱིས་པས་མེ་ལོང་དུ་བྱད་ཤར་བ་ངོ་མ་ཤེས་པར་གཞན་གྱི་བྱད་དུ་མཐོང་བ་ལྟ་བུའོ།། ཕྱིས་རིན་པོ་ཆེའི་སྦུབས ནས་མི་འཁྲུལ་པའི་དཔེ་ནི།བྱིས་པས་ལུས་ཀྱི་མཐའ་རྫོགས་ནས་རང་གི་བྱད་ངོ་ཤེས་པ་ལྟ་བུའམ་ལོ་ཐོག་ནས་སུ་སྨིན་ནས་ནང་པར་ལྗང་པར་མི་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེ་ཡི་ངོ་བོ་ནི། སོ་སོའི་མཚོན་ པའི་བརྡ་ཇི་བཞིན་པའོ།། དཔེ་ཡི་ངེས་ཚིག་ནི། ཕྱོགས་མཐུན་འདྲ་བའི་སྒོ་ནས་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ནའོ།། དབྱེ་བ་ནི་གཞི་མཚོན་པའི་དཔེ་དང། རྩལ་མཚོན་པའི་དཔེ་དང། གྲོལ་བ་མཚོན་པའི དཔེ་དང།གཉིས་མེད་མཚོན་པའི་དཔེའོ།། དགོས་པ་ནི་དོན་རྟོགས་པའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས།། སྤྱིར་དྲིལ་ནས་དོན་བཤད་པ་དང་བཅས་པ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་དགུ་བཅུ་ པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། མྱ་ངན་འདས་ལུགས་ཇི་ལྟར་ལགས།། ཞེས་ཞུས་སོ།

譯文如下： 一個覺性而各種功用圓滿的比喻是，如一粒種子長出莖幹和枝葉分開，然後各自生出穗子，最後結出許多麥粒。 從自處解脫而在自處無別安住的比喻是，如放開被切割的虛空。 四邊的比喻是：超越一和異的，如黃金和黃色；未解脫的，如海市蜃樓和水中月影；已解脫的未解脫，如界和瓶子；未解脫的解脫，如太陽和光芒。 智慧自明的徵兆比喻是，如喝酒醉酒。 無分別修行而不解脫的比喻是，如繪畫或雕塑。 從珍寶蘊中自明覺性而他人不見的比喻是，如寬敞房間中夜晚客人先後聚集而睡。 最初從珍寶蘊中迷亂的比喻是，如嬰兒在鏡中看到自己的臉卻不認識，以為是他人的臉。 後來從珍寶蘊中不迷亂的比喻是，如嬰兒身體發育完全后認識自己的臉，或如莊稼成熟后次日不再變綠。 善男子，比喻的本質是，如各自所表示的符號。比喻的定義是，因為從相似方面進行表示。分類有：表示基礎的比喻、表示功用的比喻、表示解脫的比喻、表示無二的比喻。作用是理解意義。 如是所說。 這是《大圓明點》中總括解說意義的第九十章。 然後，秘密主又問道："嗟呼，世尊金剛持，涅槃方式如何？"

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་འདས པའི་ཚུལ།། ཟུར་ཙམ་གོང་དུ་ངས་བསྟན་ཀྱང། ཁྱོད་ཀྱིས་ངེས་པར་མ་ཤེས་ན།། རྒྱས་པར་ངས་བཤད་ལེགས་པར་ཟུང།། ཤེས་རབ་མཁའ་ལ་འདེགས་པ་ཡིས།། མ་བསྐྱོད་ཤུགས་ཀྱིས་བསྐྱོད་པར་བྱེད།། འབྱུང་བ མ་ལ་ཞ་བ་ཡིས།། མཚན་མ་རང་སར་གྲོལ་བར་བྱེད།། ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པ་ཡིས།། རྩལ་སྟོབས་གཞི་ལ་ཐིམ་པར་སྟོན།། ཤེས་རབ་མཁའ་ལ་འཁྱིལ་བ་ཡིས།། སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་རང་གསལ་སྟོན། རིག་པ རང་ས་ཟིན་པ་ཡིས།། དགོངས་པ་འགྱུར་བ་མེད་པར་སྟོན།། ཅེས་གསུངས་སོ།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། རང་བྱུང་ཚིག་ལྔའི་དགོངས་པ་དེ་ལྟར་ན།། སོ་སོའི མཚན་ཉིད་རྣམ་གྲངས་དང།། དེ་ཡི་དོན་ལ་དྲིལ་ལུགས་རྣམས།། ད་ལྟ་རྣམས་དང་རྗེས་འཇུག་ལ།། ཐབས་ལ་མཁས་པས་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ངེས་ཟུང ཞིག།ཤེས་རབ་མཁའ་ལ་འདེགས་པ་ལ། མཚན་ཉིད་རྣམ་གྲངས་རྣམ་པ་བཞི། སྟོབས་ལྡན་མ་དང་ཤུགས་འཆང་མ།། འདེགས་བྱེད་མ་དང་བརྟན་མ་བཞི། སྟོབས་ལྡན་མ་ནི་འཆར་བ་དང།། གཉིས་སུ་མེད་པར་ སྦྱོར་བར་བྱེད།། ཤུགས་འཆང་མ་ཞེས་བྱ་བ་དེ། དང་པོ་རིགས་པའི་རྩལ་དུ་ནི།། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཤར་བ་ཡང།། རྩོལ་བ་མེད་པར་ངང་གིས་ཤར།། ཐ་མ་འཁོར་རྣམས་གཙོ་བོ་ལྔ་ལ་འདུས། གཙོ་བོ་ལྔ་ཡང་རིན་ཆེན སྦུབས་སུ་གཤོགས།རྩོལ་དང་བཅས་ནས་བསྐྱོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།། ངང་གིས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ན་ཤུགས་འཆང་མའོ།། དེ་ཡི་དུས་ན་ཆོས་སྐུ་རིན་ཆེན་ལྟ་བུ་དེ།། རྡོས་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་མེད་དེ།། ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ དང།། ཆོས་སྐུ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་གཉིས།། གཉིས་སུ་མེད་པར་ཟང་ཐལ་བས།། མ་བྱིང་སང་ངཻ་གནས་པས་འདེགས་བྱེད་མ།། དེ་ཙམ་གྱི་དུས་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་མི་གཡོ་བས་བརྟན་མའོ།། དེ་རྣམས་རླུང་གི་མཚན ཉིད་གཅིག་ལ་གནས་པའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་འབྱུང་བ་མ་ལ་ཞ་བའི་མཚན་ཉིད་ལ་ལྔ་སྟེ།། འཁྲུལ་པའི་འབྱུང་བ་རྣམ་པ་ལྔ།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་གདངས་ལ་འདུས།། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་འོད་གདངས་ཀྱང།། རང་བྱུང་འབྱུང་བ ལྔ་ལ་འདུས།། དེའི་ཚེ་ན་རླུང་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་བཀོད་ལེགས་དེ་གདན་དུ་བཏིང་བའོ།། དེ་ཡང་རླུང་ནི་མ་བྱིང་པའོ།། དུས་དེར་གཡོ་བྱེད་མེད་པར་གནས་པས་རྒྱ་གྲམ་ལྟ་བུའོ།། དེ་ནི་རླུང་གཡོ་བྱེད་མེད པར་བཀོད་པའོ།

譯文如下： 導師回答說： "佛陀涅槃的方式， 雖然我前面已略微講述， 但如果你還不確定， 我將詳細解說，請仔細聽。 以智慧升入虛空， 使不動以力動。 以融入元素， 使相自處解脫。 以智慧融入法界， 顯示功用力量融入基礎。 以智慧盤旋于虛空， 顯示三身智慧自明。 以覺性安住自處， 顯示覺性不變。" 然後，秘密主又問道： "嗟呼，世尊金剛持， 如此自生五句的意義， 各自特徵的類別， 及其含義的總結， 對現在人和後學者， 請以善巧方便宣說。" 導師回答說： "金剛手，請確實記住。 智慧升入虛空有四種特徵： 具力母、持勢母、 舉升母和穩固母四種。 具力母是顯現， 並使二元合一。 所謂持勢母， 最初作為覺性的功用， 身和智慧雖然顯現， 卻無勉強而自然顯現。 最後眷屬融入五主尊， 五主尊又融入珍寶蘊中。 不是以努力而動， 因為自然解脫故稱持勢母。 那時如寶石的法身， 無有粗糙之法， 法性如虛空， 法身如虛空， 二者無別通透， 不沉沒而明凈安住故為舉升母。 那時智慧氣不動故為穩固母。 這些都是氣的一種特徵。 善男子，融入元素的特徵有五： 五種迷亂元素， 融入五智慧光芒。 五智慧的光芒， 又融入五種自生元素。 那時金剛風如善佈置的十字形墊。 那風是不沉沒的。 當時無動而安住故如十字形。 這是風無動而佈置。"

། ཆུ་ཤེལ་གྱི་འཁོར་ལོ་བརྩེགས་ལེགས་ཏེ། འབྱེད་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀློང་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་སྟེ་གཤེར་བ་མེད་པའི་ཆུའོ། དེ་རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱིངས་ཏེ་བརྩེགས་ལེགས་སོ།། དེ་ཡང་དབྱིངས རྣམ་པར་དག་པའི་ངང་ན།རིག་པ་གནས་པས་སྟོང་པ་དབྱེར་མེད་དོ།། དེའི་ངང་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་མ་འགགས་པར་ཤར་བས། འོད་ཀྱི་བུམ་པ་ལྔར་གནས་པའོ།། དེའི་སྙིང་པོ་རིགས་ལྔའི་སྐུ་ལྔ་གསལ་བར་གནས་ སོ།། དེས་ན་བརྩེགས་ལེགས་སོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་རང་གསལ་འཛིན་པ་མེད་པའོ།། དེའི་དུས་སུ་སྲ་བ་དང་བཅས་པའི་ས་སྲ་བ་མེད་པའི་ངང་དུ་གྲོལ་ཏེ་དོན་འགྱུར་བ་མེད་པ། དེ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོ་འགྱུར་བ་མེད་པའི ངང་ན།གོང་བཞིན་མ་འདྲེས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་གནས་པས། མཆོད་རྟེན་ལྟ་བུའོ།། དེ་ཡང་བཟང་ངན་དང་ཆེ་ཆུང་དང་ཡངས་དོག་མེད་པར་གནས་པས་ཀུན་ཏུ་ཁོད་སྙོམས་པའོ།། འདུག་ཚུལ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ ལ།སྣང་ཚུལ་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས། རྟོགས་ཚུལ་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོར་རྟོགས་ཏེ། འབྱེད་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཤེས་པའོ། རིགས་ཀྱི་བུ་དུས་དེར་ཚ་བ་དང་བཅས་པའི་མེ་ཚ་བ་མེད་པའི་ངང་དུ་གྲོལ་བས། རང་ རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་སྣང་གི་རྟོག་པ་མེད་པའོ།། དྲི་མ་མེད་པའི་རིག་པ་ལ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་ཀྱང་དོན་གཉིས་སུ་མེད་པར་གསལ་ཏེ། ས་བོན་འབྲས་བུར་སྨིན་ནས་འབྲས་བུ་འགྱུར་བ་མེད་པར གནས་པ་ནི་མེ་ཏོག་པདྨ་འདྲ་བར་འོད་འབར་ཏེ་མ་སྨིན་པ་སྨིན་པར་བྱས་སོ།། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བ་ལས་འདས་པའི་རང་གདངས། འོད་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས། ཡིད་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་འགག་དང་ནུབ་པ་མེད་པར་གནས་པ་ན་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པ་མེད་པའི་གདངས་ཅན་ཏེ་རྒྱལ་མཙན་གྱི་རྩེ་མོ་ལྟ་བུའོ།། དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་ལྔ་པོ་མ་ཐོག་ནས་ཤར་ནས་མ་ཐོག་ཏུ་གྲོལ་ཏེ་མི་གནས པས་མ་ལ་ཞའོ།། དེ་ཡང་དང་པོ་དབྱིངས་དང་རིག་པ་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ངང་ལ་ཤར་བས་མཐའ་མ་ཡང་དེའི་ངང་དུ་དག་ཅིང་ཐིམ་པས། ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པའི་མན་ངག་གོ། ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པས་སོ་སོར རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ལས་འདས་ཤིང།གཟིགས་སྣང་གི་ཡུལ་མི་གནས་པས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྩེ་གཅིག་པར་གསལ་བ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་རྣམ་པར་དག་པའོ།། དེའི་ཚེ་ཤེས་རབ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་ལས་ གྲོལ་པའོ།

譯文如下： 水晶輪善疊，在無分別的智慧一味空間中彙集，成為無濕之水。這是清凈的法界，故善疊。在清凈法界的狀態中，因覺性安住，故空性無別。在這狀態中，智慧眼無礙顯現，安住於五種光明寶瓶中。其精華是五部五身清晰安住。因此稱為善疊。善男子，這是自明無執。 那時，堅硬的地轉入無堅硬的狀態而解脫，其本質不變。在本性不變的狀態中，如前所述，不混雜而圓滿安住，故如佛塔。又因無善惡、大小、寬窄而安住，故平等遍滿。 安住方式是身與智慧，顯現方式是身的智慧顯現，證悟方式是證悟為無二大智慧，了知無分別的方式。 善男子，那時，具熱的火轉入無熱的狀態而解脫，因此除自證智慧外無他顯分別。雖然無垢覺性安住為身和智慧，實際上顯明為無二。種子成熟為果實后，果實安住不變，如蓮花般光明燃燒，使未成熟者成熟。 覺性智慧超越元素的自性光芒，超越光明的智慧，超越意識的智慧，在一切時中無生滅消失而安住，是遍滿虛空的光芒，如勝利幢頂。 如是五大元素自始顯現即自始解脫而不住，故融入元素。又因最初顯現於法界與覺性無別的狀態中，最後也凈化融入於該狀態中，故為智慧融入法界的口訣。 因智慧融入法界，超越各別了知的智慧，不住于所見境界，故明顯為一味無二智慧，是清凈的智慧眼。那時解脫于智慧眼和法眼。

། རིགས་ཀྱི་བུ་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་ཡང་སྟོང་པ་ཕྱང་ཆད་དུ་མ་གྱུར་སྟེ། དབྱིངས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་གཤེར་བ་མེད་པའི་ཆུས་ནང་མེད་པའི་ནང་དུ་བསྡུས་ཏེ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ནང་གསལ་དུ་གནས་པས། ཤེས རབ་མཁའ་ལ་འཁྱིལ་པའོ།། དེ་ཡང་རྒྱས་པར་བསྟན་ན་མཚན་ཉིད་བཞི་སྟེ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་ཡང། རིག་པ་རང་གསལ་དབྱིངས་ན་མི་འགག་པས། ཐིམ་པ་ལ་མ་རྨུགས་པའོ།། མ རྨུགས་ཀྱང་སེམས་རྣམ་པར་དག་སྟེ།རང་སྣང་གི་ཡེ་ཤེས་ལས་གཞན་སྣང་གི་རྟོག་པ་མི་མངའ་བས་འཛིན་རྟོག་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ནི་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ་རང་གི་རིག་པ་འདི་ཉིད་དོ།། འདི་ཉིད་ རྟོག་པ་ལྟར་སྣང་བ་ནི།རྐྱེན་ཕྲ་མོས་དཀྲུགས་ནས་སྣང་བའོ།། དོན་ཤེས་པ་གནས་འགྱུར་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཁྱིམ་གྱི་ནམ་མཁའ་རྩིགས་པས་བཅད་ཀྱང། རྒྱ་མཐོངས་ནས་ཡར་ཟང་ཐལ་ཏེ་ནམ་མཁའ་དབྱེར་ མེད་དོ།། དེ་བཞིན་དུ་བག་ཆགས་ཀྱི་སྦུབས་ཀྱིས་བཅད་ཀྱང། དོན་ཡེ་ཤེས་ཟང་ཐལ་དེ་རྟོགས་ནས་མ་བསྒྲིབས་པར་ཟང་ཐལ་ལོ།། དེ་བས་ན་ཡིན་པ་ལ་བདག་མེད་པའོ།། དེའི་ངང་ལ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས བཞུགས་ཀྱང།འབྱེད་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་རང་གསལ་རྟོག་པ་མེད་པར་བཞུགས་སོ།། རིག་པའི་ཡོན་ཏན་དང་པོ་རང་གི་ཀློང་ནས་ཤར་བས། ཐ་མ་མི་འགག་པར་རང་གི་ཀློང་ན་གནས་ཏེ། ཡུམ་གྱི་བུམ་པ་ལྔ་ན་ ཡེ་ཤེས་གྱི་སྐུ་ལྔ་སོ་སོར་གསལ་བ།རང་སྣང་ལས་གཞན་སྣང་མེད་དོ།། དོན་དེས་ན་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པ་ལ་མི་འབྱེད་པར་བཞུགས་སོ།། དུས་དེར་རིག་པ་རང་ས་ཟིན་ཏེ། གཉིས་མེད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མི་འགྱུར་བས། སྟོང་པ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སྐུ་ཐོབ་པོ།། གཉིས་སུ་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ངང་ན། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་མི་འགག་པར་གསལ་བས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ། འགག་པ་མེད་པའི་གསུང་གཡུང་དྲུང་ལྟ་བུའི ཆེའོ།། རིགས་ལྔ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡེ་ཤེས་སྤྱན་གྱི་ངང་ན་གནས་པས། དེ་གསུམ་འབྱེད་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་ཀློང་གཅིག་ཏུ་འཁྱིལ་ནས། ཐུན་མེད་པའི་ཐུན་ཆེན་པོ་གཅིག་གི་ངང་དུ་གྲོལ་ཏེ། རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྩེ གཅིག་གི་ངང་ལ་གནས་སོ།། དེའི་ཚེ་ཡུལ་གཉིས་ལས་གྲོལ་ཏེ། རང་སྣང་ལས་གཞན་སྣང་མེད་དོ།། སྤྱན་གཉིས་དག་ནས། ཡེ་ཤེས་རང་གསལ་གྱི་སྤྱན་རྩེ་གཅིག་པའོ།། ལུས་གཉིས་ལས་འདས་ཏེ། རིག་པ་རྐྱང་པ རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་དྲི་མ་དང་བྲལ་ཏེ་གཅེར་བུར་གནས་པའོ།ཞེས་གསུངས་སོ།

譯文如下： 善男子，智慧雖融入法界，但並非成為空無一物的斷滅。法界的明點被無濕之水收攝於無內的內部，身與智慧安住于內明中，智慧盤旋于虛空中。若詳細解釋，有四種特徵： 雖然身與智慧融入法界，但覺性自明不滅於法界中，故融入而不沉沒。雖不沉沒，但心極清凈，除自顯智慧外無他顯分別，故為離執分別的智慧。 善男子，這並非他物，而是自己的這個覺性。這個覺性之所以顯現如分別，是因微細緣而攪動顯現。了知本質並非轉變，譬如房屋的虛空雖被墻壁隔斷，但從天窗向上通透，虛空無別。同樣，雖被習氣的繭所隔斷，但本質智慧通透，證悟后無遮蔽而通透。因此，在本性中無我。 在這狀態中，三世諸佛雖安住，但安住于無分別的智慧自明無念中。覺性功德最初從自己空間中顯現，最後不滅而安住于自己空間中。在佛母五寶瓶中，五智慧身各自明顯，除自顯外無他顯。因此，雖各不混雜但安住于不分別中。 那時，覺性安住自位，因無二法身不變，故獲得如金剛般的空性身。在無二法身的狀態中，覺性智慧眼明顯不滅，故為圓滿報身，無礙語如永恒般廣大。五部化身安住于智慧眼的狀態中，這三者盤旋于無分別智慧的一味空間中，解脫于無間的大間隔狀態中，安住于相續一味禪定的狀態中。 那時解脫於二境，除自顯外無他顯。二眼清凈，為自明智慧一味之眼。超越二身，如純粹覺性珍寶般離垢而赤裸安住。 如是所說。

། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དགོངས་པ་དང། དེ་མཚོན་པ་ཚིག་ལྔའི་དོན་བཤད་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་དགུ་ བཅུ་གོ་གཅིག་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང། མྱ་ངན་འདས་པའི་དོན་བཤད་ཇི་ལྟར་ལགས། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུ ལེགས་པར་ཟུང་ཞིག།ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་དང། མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞི་ཡིས་བཤད།། མྱ་ངན་འདས་པའི་ངོ་བོ་ནི།། མི་གནས་པ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའོ།། ངེས་ཚིག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐའ་ལས་འདས་ཏེ། མི་རྟོག་ པའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་ནའོ།། དབྱེ་བ་ནི་ཟག་བཅས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང། ཟག་པ་མེད་པའོ།། མཚན་ཉིད་ནི་མཐའ་རྣམ་པ་བཞི་ལས་འདས་པའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས།མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དོན་བཤད་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་གོ་གཉིས་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་སྟོན་པ་རྟོག་མེད་གསལ། སྤྱན་གྱི་དོན་བཤད་ གསུང་དུ་གསོལ།ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རྒྱུད་ལུང་ཀུན་གྱི་ནང་ན་སྤྱན་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། ངས་བསྟན་འདི་རྣམས་ཤེས་པར་བྱ། ངོ་བོ་དབྱེ་བ་བཅས་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་འབྱེད་པ་མེད་པར་རྩེ་ གཅིག་ཏུ་གསལ་བ་དང།ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་རྟོག་པ་མེད་པར་མཁྱེན་ཅིང་གསལ་བ་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་རྣམ་པར་དཔྱོད་ཅིང་དོན་སོ་སོར་གསལ་བ་དང། ལྷའི་སྤྱན་རྣམ་པར་དག་པ་བག་ཆགས་ཟད་པ་ལ་སྣང་བ་ དང།ཤའི་སྤྱན་རྣམ་པར་དག་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་སུ་རུང་བ་ལ་སྣང་བ་དང། ཆུ་བུར་གྱི་མིག་བག་ཆགས་ཀྱི་ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་ཐུན་མོང་དུ་གསལ་བའོ།། ངེས་ཚིག་ནི་དོན་མཐོང་ཞིང་མ་འགགས་པར་གསལ་ བས་ནའོ།། མཚན་ཉིད་ནི་སྤྱིར་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བའོ།། དཔེ་ནི་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལྟ་བུའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། སྤྱན་གྱི་དོན་བཤད་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་གོ་གསུམ་པའོ།།།། དེ ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ།ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྣམ་པར་མཁྱེན། རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་ལས་བྱུང་བའི། མུ་བཞིའི་དོན་བཤད་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།

譯文如下： 這是《大光明點》中講解涅槃的意趣及表示它的五字之義的第九十一章。 隨後，秘密主又問道："嗟呼，世尊金剛持，請解說涅槃的含義。" 導師回答說："善男子，仔細聽好。我將從本質、詞義、分類和特徵四個方面來解釋。涅槃的本質是不住的大智慧。詞義是超越痛苦的邊際，安住于無分別的大樂中。分類有有漏涅槃和無漏涅槃。特徵是超越四邊。" 這是《大光明點》中講解涅槃義的第九十二章。 隨後，秘密主又問道："嗟呼，無念明晰的導師，請解說眼的含義。" 導師回答說："在一切續部和教法中所說的'眼'，應當如此理解：從本質和分類來看，有智慧眼不分別而專一明晰，法眼無分別而了知明晰，般若眼詳細分析而各別明晰，天眼清凈而現於習氣已盡者，肉眼清凈而現於禪定調柔者，水泡眼則普遍明晰于具有習氣身的眾生。詞義是因為見到義理且無礙明晰。特徵總的來說是離障礙。比喻是如同太陽的精華。" 這是《大光明點》中講解眼義的第九十三章。 隨後，秘密主又問道："嗟呼，遍知的世尊，請解說續部、教法和口訣中所說的四邊之義。"

། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། ལེགས་པར་ཟུང་ ཞིག།མུ་བཞིའི་ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དང།། དབྱེ་བ་མཐུན་པའི་དཔེ་རྣམས་ཏེ།། དཔེ་ནི་གོང་བསྟན་ཤེས་པར་བྱ།། ངོ་བོ་དབྱེ་བ་བཅས་པ་ནི།། མུ་བཞི་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་ཏེ།། དུས་དང་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྩི།། དང་པོ་ དུས་ཀྱི་མུ་དབྱེ་ན།། ལུས་ཀྱི་མཐའ་རྫོགས་པའི་དུས་དང། ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐའ་རྫོགས་པའི་དུས་དང། ལས་ཀྱི་མཐའ་ཟད་པས་ཆེ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐའ་རྫོགས་པའི་དུས་དང། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས ལ་ཐུགས་རྗེའི་རྩ་བ་ཟད་པའི་དུས་སོ།། གྲོལ་པའི་མུ་བཞི་ནི། གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་པ་ལས་གྲོལ་བའི་ཐིག་ལེ་དང་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཐིག་ལེ་ཡིན ལ།ཐིག་ལེ་ཉིད་ཀྱང་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་གསལ་བས། གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་དུ་བརྗོད་པ་ལས་འདས་པའོ།། གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་པ་ལས་གྲོལ་བ་ནི། ཆོས་སྐུ་དང་ནམ་མཁའོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ གཉིས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།རང་བཞིན་དག་པའི་ནམ་མཁའ་ནི། ཁ་དོག་བཞི་དང་དབྱིབས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དང། འབྱུང་བ་བཞིའི་རང་བཞིན་དག་ཀྱང། བག་དང་མ་བྲལ་ཏེ། ངོ་བོ་རིག་མེད་སྟོང་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཆོས་སྐུ་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོ་ནི། སྟོང་པར་མཐུན་ཀྱང་དེ་རྣམས་ལས་ལོག་པའོ།། དོན་དེས་གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་པ་ལས་གྲོལ་བའོ། གྲོལ་བའི་མ་གྲོལ་བ་ནི། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཏེ། གྲོལ་བ་ནི་གཞི གཅིག་པའོ།། སེམས་རྟོགས་བཅས་སུ་གསལ་ལ་ཡེ་ཤེས་རྟོག་མེད་དུ་བཞུགས་པས། དོན་དེས་ན་རྩལ་གྱི་ངོས་ནས་མ་གྲོལ་བའོ།། མ་གྲོལ་པའི་གྲོལ་བ་ནི། ཐིག་ལེ་དང་ཡུལ་ཏེ། ཐིག་ལེ་རིག་པ་འགག་པ་མེད་པ དང།ཡུལ་རིག་མེད་སྟོང་པར་གནས་པས་མ་གྲོལ་བའོ།། གྲོལ་བ་ནི་ཆོས་ཅན་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་སྟོང་པ་དབྱེར་མེད་དུ་གནས་ཏེ། སོ་སོར་བརྗོད་པ་ལས་འདས་པའི་གསལ་བ་ཟང་ཐལ་ལོ།། དོན་དེས་ན་ མ་གྲོལ་བའི་གྲོལ་བའོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། མུ་བཞིའི་དོན་བཤད་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་གོ་བཞི་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ རྗེ་འཆང།། སྒྲ་ཡི་དོན་བཤད་གསུང་དུ་གསོལ།། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ།། ངས་བཤད་རྒྱུད་ལུང་ཐམས་ཅད་དུ།། སྒྲ་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྣང་མོད་ཀྱི།། སྒྲའི་དབྱིངས་རྒྱ་གར་གྱི་ཨ་དང། བོད་ཀྱི་འ་ཡིན། དང སྒྲུབ་བྱེད་དང།། གཞན་སེལ་ཕན་པའི་རྐྱེན་ཅན་ནོ།

譯文如下： 導師回答說："仔細聽好。四邊的本質、詞義、分類和相應比喻，比喻應知如前所述。本質和分類有二種四邊：時間的和解脫的等。 首先，時間的四邊分為：身體邊際圓滿的時間、智慧邊際圓滿的時間、業邊際耗盡而大智慧邊際圓滿的時間、以及圓滿正覺者悲心根本耗盡的時間。 解脫的四邊是：超越一和異的明點與自生智慧。善男子，為何如此？因為自生智慧即是明點，明點也明顯為自生智慧，故超越一和異的說法。超越一和異的是法身與虛空。善男子，為何如此？因為二者是不同的。自性清凈的虛空具有四色和形狀的本質，雖然四大的自性清凈，但未離微塵，因為本質是無知的空性。法身大明點雖然在空性上相同，但與這些相反。因此超越一和異。 解脫的未解脫是心與智慧，解脫是基礎相同。心明顯有分別，智慧安住無分別，因此從作用方面未解脫。未解脫的解脫是明點與境，明點是不滅的覺性，境安住于無知空性，故未解脫。解脫是不像有法那樣分別，而是安住于空性無別，超越各別言說的明顯通透。因此是未解脫的解脫。" 這是《大光明點》中講解四邊義的第九十四章。 隨後，秘密主又問道："嗟呼，世尊金剛持，請解說聲音的含義。" 導師回答說："在我所說的一切續部和教法中，雖然聲音有各種顯現，但聲音的界是印度的'a'和藏語的'འ'。它是能成立的，是遣除他法的有益緣。"

། རྣམ་པ་བཞི་རུ་བསྡུས་པ་བསྟན། སྒྲའི་དབྱིངས་ལ་ལ་འབྱུང་བ་འདིའི་བི་མ་ལ་མི་ཏྲས་བསམ་ཡས་སུ་རང་འགྱུར་དུ་བསྒྱུར་བའི་དུས་སུ་བོད་ཀྱི་སྒྲའི་དབྱིངས་ལ་དགོངས་ནས། རྒྱ་གར་གྱི་ཨའི་དོད་ལ་བོད དུ་འ་རུ་བསྒྱུར་བ་དཀྱུས་སུ་བྲིས་པ་ཡིན་ནོ།སྒྲའི་དབྱིངས་ནི་བོད་ཀྱི་འ་དང་རྒྱ་གར་གྱི་ཨ་འོ།། དེ་གཉིས་སྒྲའི་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཡིན། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞེ་ན། དེ་གཉིས་གཉིས་སུ་མེད་པར་མ་བྱུང་བའོ།། དེ་ གཉིས་མི་འགྱུར་བས་སའོ།། དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཡེ་ཤེས་མི་འགག་པར་རང་བྱུང་བས་ཧའོ།། དེ་ལས་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བས་ཤ་བྱུང་བའོ།། དེ་གཉིས་ཀ་ཕྱི་མོ་ཡིན་པ་དང། ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་སྐུ་གཉིས་ཐུགས་རྗེ་འབྱུང བས་ཀའོ།། དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ལས་མི་འདའ་ཞིང་ངང་གི་ནང་ནས་གནས་པས་ན་ཁའོ།། དེ་གཉིས་རྒྱ་མ་ཆད་པས་གའོ།། དེ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལས་ཐམས་ཅད་འཆར་བས་ངའོ།། དེ་གཉིས་ཀུན་གྱི་འབྱུང་གནས་ཡིན པས་ཙ་འབྱུང་བའོ།། དེ་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཚའོ།། དེ་མ་འགགས་པའི་ཐུགས་རྗེས་འཛིན་པར་བྱེད་ཅིང། དེ་གཉིས་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ནི་ཛའོ།། ཨ་རིག་པ་ཡིན་པས་ཏའོ།། གཞིར་གནས་མཐར གྱུར་པས་ན་སའོ།། དེ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཤེས་བྱ་མ་བཅོས་པ་སྟེ་དའོ།། ཡེ་ཤེས་སུ་འབྱུང་བས་ཉའོ།། མ་རྟོགས་པས་སེམས་སུ་སྣང་བས་ན་ནའོ།། དེ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཆོས་སྐུ་ཡིན་པས་པའོ།། ཐབས་འགག་པ་མེད པར་འཆར་བས་ཕའོ།། རྩལ་སྐུར་སྣང་བས་བའོ།། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་སྐུ་གསུམ་གཞི་ལ་གྲུབ་པས་ཡའོ།། ཐུགས་རྗེ་དང་མི་བྲལ་བས་རའོ།། དེ་གཉིས་ལ་ཐམས་ཅད་འཕྲོ་ཞིང་འདུས་པས་ལའོ།། དེ་གཉིས་ལ རྟོགས་པ་དང་མ་རྟོགས་པ་འབྱུང་བས་ཊ་ལོག་པ་དང་མ་ལོག་པའོ།། དེ་བས་ན་འ་བོད་ཀྱི་དང་ཨ་རྒྱ་གར་གྱི་གཉིས་སྒྲའི་དབྱིངས་སམ་སྒྲའི་འདུ་བ་སོ།། དེ་གཉིས་བསྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི། ཨ་འ་གཉིས་ཀྱི་ཡི གེ་ཐམས་ཅད་དག་པར་སྒྲུབ་པའོ།། འས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་སྒྲུབ་པའོ།། དེ་གཉིས་འབྲེལ་བར་གྱུར་པས་རིང་བ་སྟེ་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའོ།། ཧ་དང་འབྲེལ་བས་ན་ཆེན་པོ་སྟེ། མ་བྱས་པར གྲུབ་པར་བྱེད་པའོ།། ཡི་གེས་རང་བརྩེགས་པར་འབྱུང་བས་མཐུག་པ་སྟེ།། སྐྱེ་འགག་མེད་པར་སྒྲུབ་པའོ།། ཧ་དང་ཞབས་སྐྱེད་ཀྱི་ཡི་གེ་དང་ངང་འབྲེལ་བས། ཐུང་བ་སྟེ་སྡུད་པའོ།། ཛ་དེ་ཡི་ཕན་པའི་རྐྱེན་ནོ།། པ་ར ཏ་ས་ར་དང་བཅས་པ་ནི་སྤྲོས་པར་བྱེད་པས་སྒྲུབ་པའོ།

譯文如下： 歸納為四種。關於聲音的界，這裡比瑪拉米紮在桑耶寺自譯時，考慮到藏語的聲音界，將印度的"a"對應翻譯為藏語的"འ"，這是按原文所寫的。聲音的界是藏語的"འ"和印度的"a"。這兩者是聲音在藏語和梵語中的發源地。 那麼它們是如何產生的呢？這兩者是不二地產生的。這兩者不變，所以是"sa"。在這兩者之間，智慧不斷自然產生，所以是"ha"。由此生起智慧，所以產生"sha"。這兩者都是本初的，以及顯現的兩種身體慈悲生起，所以是"ka"。不離開界的狀態而在狀態中安住，所以是"kha"。這兩者無間斷，所以是"ga"。從這不二中一切顯現，所以是"nga"。這兩者是一切的發源地，所以產生"tsa"。在不二中體驗，所以是"tsha"。由不斷的慈悲所攝持，這兩者不聚不散，所以是"dza"。"a"是覺性，所以是"ta"。安住于基礎而達到究竟，所以是"sa"。這不二是未經造作的所知，所以是"da"。顯現為智慧，所以是"nya"。由於未領悟而顯現為心，所以是"na"。這不二是法身，所以是"pa"。方便不斷顯現，所以是"pha"。顯現為力用之身，所以是"ba"。這兩者的慈悲三身在基礎上成就，所以是"ya"。不離慈悲，所以是"ra"。一切從這兩者中散發和匯聚，所以是"la"。從這兩者中產生覺悟和未覺悟，所以"ṭa"是顛倒和未顛倒。 因此，藏語的"འ"和梵語的"a"是聲音的界或聲音的匯聚處。這兩者的成立是：通過"a"和"འ"兩者凈化一切字母。"འ"成立一切遠離戲論。這兩者相連成為長音，即成立無間斷。與"ha"相連成為大音，即成立無為。字母自身疊加產生而成粗音，即成立無生無滅。"ha"與下加字母和狀態相連成為短音，即是收攝。"dza"是它的有益緣。"pa"、"ra"、"ta"、"sa"、"ra"等是造作戲論的成立。

། པ་དང་ཏ་ནི་དེ་ལ་ཕན་པའི་རྐྱེན་ཅན་ནོ།། ཐ་ལོག་ཐམས་ཅད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་སྒྲུབ་པའོ།། རང་སོ་ཐམས་ཅད་ནི་དབྱིངས་སྒྲུབ་པའོ།། དེ་བཞིན་དུ་འ དང་ཨ་ལས་ཤར་བ་ཐམས་དོན་ཕྱོགས་རེ་དང་ལྡན་པས།འི་དོན་ཕྱོགས་རེ་སྒྲུབ་པའོ།། དེ་ནི་སྒྲའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བཞུགས་པའོ།། དེ་རྣམས་ཀྱི་འ་དང་ཨའི་གཞི་མི་མཐུན་པ་ཕྱོགས་སེལ་ཅིང། སྒོ་སོ་སོའི་མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་སེལ་བས་གཞན་སེལ་ལོ།། དེ་རྣམས་ཀྱི་འཕྲུལ་ལུགས་ཀྱིས། རང་རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པའི་གྲོགས་སུ་འགྱུར་བ་དང། སྤྱིར་གཞིའི་ཡོན་ཏན་བསྒྲུབ་པའི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པས་ན། སྒྲ་ཕན་པའི་རྐྱེན་ཅན ནོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས། སྒྲའི་དོན་བཤད་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་གོ་ལྔ་པའོ།།།། དེ་ནས་ཡང་གསང་བའི་བདག་པོས་ཞུས་པ། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་ཐུགས་རྗེ་དང་ཐབས་སུ་ལྡན་པ། རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་ཀུན་གོང་དུ་གསུངས་པའི་ཚིག་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ལགས་ན། འབྲུ་ཕྲ་མོ་རྣམས་ཇི་ལྟར་གཞོམ་པ་གསུང་དུ་གསོལ། ཞེས་ཞུས་སོ།། སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་པ། རིག་པ་འཛིན་པ རྣམས་ལེགས་པར་ཉོན་ཅིག།ངས་བསྟན་པའི་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོས་རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་གི་གནད་ཐམས་ཅད་གོང་ལྟར་བཅད་ལ། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབོད་སྐད་ཀྱིས་བསྡེབས་ལ། གོང་དུ་ངས་བཤད་པ་ རྣམས་སུ་འབྲུ་མནན་ནོ།། རིགས་ཀྱི་བུ་ལེའུ་ཞེས་པ་ནི། སོ་སོའི་ས་མཚམས་དང་ཆོས་གཞན་དང་མ་འདྲེས་ཏེ། གོང་མཚོན་པའི་དོན་གཙོར་བཤད་པའོ།། སྐབས་ཅེས་པ་ནི་ལེའུ་ཁོངས་དོན་དང། དོན་འབྱུང་བའི གཞི་མ་འགགས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།། ཐིག་ལེ་ཐམས་ཅད་ནི། མི་འགྱུར་བ་མི་འགག་པ་ཁྱབ་པར་བཤད་དོ།། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཡུལ་ལོ།། ཡུལ་ཐམས་ཅད་བཞུགས་པ་དང་གནས་དང་སྣང་བར་ཤེས་པར བྱའོ།། རིག་པ་ནི་ཆོས་སྐུ་དང། དོན་མཁྱེན་པ་དང། བེམ་པོ་ལས་ལོག་པ་དང། མ་རིག་པ་ལས་ལོག་པའོ།། མ་རིག་པ་ཐམས་ཅད་དོན་མ་ཤེས་པའོ།། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང། གཞི་ལྡན་པ དང།མ་འགགས་པར་བཤད་དོ།། སྐྱོན་ཐམས་ཅད་མཐའ་དང་གཟུང་འཛིན་དང། མ་རིག་པ་དང་ལོག་ལྟ་དང། དོན་སོ་སོ་དང། དོན་མི་མཐུན་པས་སྤང་བྱར་བཤད་དོ།། གྲུབ་མཐའ་ཐམས་ཅད་ལྟ་ བ་དང་འབྲས་བུར་བཤད་དོ།། འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་དོན་མཐར་ཕྱིན་པའོ།། དོན་ནི་ཐ་དད་དོ།། དགོངས་པ་ཐམས་ཅད་ངང་དང་རང་བཞིན་བདག་ཉིད་ཆེན་པོར་བཤད་དོ།། ངང་ནི་མ་བཅོས་པ་དང། མི་གཡོ་བ དང།མི་འདའ་བ་དང། མི་གནས་པ་དང། མི་འགྱུར་བར་བཤད་དོ།

譯文如下： "pa"和"ta"是對它有益的緣。"tha"顛倒成立一切不共。所有自音成立界。同樣，從"འ"和"a"顯現的一切具有部分意義，成立"i"的部分意義。這是作為聲音的成立因而存在。這些中，"འ"和"a"的基礎不一致的方面互相排除，各自門類中不一致的方面相互排除，因此是他遣。 通過這些的變化方式，成為成立各自意義的助緣，以及普遍成為成立基礎功德的助緣，因此聲音是有益的緣。 這是《大光明點》中解釋聲音意義的第五十五章。 然後，秘密主又問道："啊，具有慈悲和方便的世尊，如果上面所說的一切續、教言、口訣的詞句都如此解釋，那麼請說明如何破解微細的種子字。" 導師回答道："持明者們請仔細聽。我所教導的大光明斷定了一切續、教言、口訣的要點如上所述，以一切情況的呼喚聲彙集，在我上面解釋的內容中壓縮種子字。 善男子，'章節'是指各自的界限，不與其他法混淆，主要解釋上面所示的意義。'階段'是指章節中的內容和意義產生的不阻礙的基礎，應當了知。一切光明點解釋為不變、不滅、遍及。一切顯現是境。應當了知一切境是安住、處所和顯現。 覺性是法身、了知意義、異於無情物、異於無明。一切無明是不知意義。一切功德解釋為順的方面、具有基礎、不阻礙。一切過失解釋為邊際、能取所取、無明、邪見、各自的意義、不符合意義，應當斷除。一切宗派解釋為見解和果。一切果是意義的究竟。意義是差別的。 一切密意解釋為狀態、自性、大我。狀態解釋為未經造作、不動、不離、不住、不變。"

། རང་བཞིན་ནི་མ་འགགས་པ་དང། མི་མཐུན་པ་དང། སོ་སོའི་ཆོས་ཉིད་དུ་བཤད་དོ།། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ནི་ཐམས་ཅད་རིག་པ་དབྱེར་མེད་ པར་བཤད་དོ།། རང་བཞིན་ནི་ཡུལ་ལ་རག་མ་ལུས་པའོ།། འགྱུ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་རྩལ་ལོ།། སྦུབས་མེད་པའི་འགྱུ་བ་རྟོག་མེད་ཀྱི་རྩལ་ལོ།། སྦུབས་ཅན་རྟོག་བཅས་སོ།། དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་དེ་འདྲ་ཞེས་པ་ནི་གར་བྱུང ཡང།ཚིག་སྔ་ཕྱི་དཔེ་དང་སྦྱར་བའོ།། དེ་ནི་ཅེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི། ཚིག་སྔ་མ་འོག་ཏུ་རྒྱས་སུ་བསྟན་པའོ།། ད་ནི་ཅེས་པ་སྔ་མ་བཤད་ནས། དེ་དང་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཅིག་སྟོན་པའོ།། འདི་ནི་ཐམས་ཅད་དོན་ལོགས་ སུ་བཀར་བའོ།། ཕན་པ་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་དུ་སྣང་བ་དང་སྦྱར་རོ།། དཔལ་དང་སྟུག་དང་ཐམས་ཅད་འཛིན་པ་ནི། མཐུ་སྟོབས་དང། ནུས་པ་དང། བྱིན་རླབས་སོ།། འདི་ཡང་ཞེས་པ་ཐམས་ཅད་དོན་དབུས་མ གོང་འོག་ཏུ་བསྟུན་པའོ།། ཅི་ཕྱིར་གང་ཕྱིར་དེ་ཕྱིར་ནི། གཏན་ཚིགས་སུ་བསྟན་པའོ།། རྣམས་དང་མ་ལུས་པ་དང། ཐམས་ཅད་དང། ཀུན་དང། དེ་དག་ནི། ཚིག་གི་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་བསྡུས་པའི་ཚིག་གོ། བྱང བ་ནི་རིག་པའོ།། ཆུབ་པ་ཡེ་ཤེས་སོ།། བྱང་ཆོས་སྐུ། ཆུབ་ལོངས་སྐུ། སེམས་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ།། གཞི་དང་རྩལ་དུ་བཤད་དོ།། ཆོས་ཉིད་ནི་མི་འགྱུར་བ་དང། རང་གི་མཚན་ཉིད་དང། དབྱིངས་སུ་བཤད། ཤེས་རབ ནི་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་དང།སོ་སོར་སྤྱོད་པ་དང། མ་འགགས་པར་བཤད། སྒྲོན་མ་ནི་གསལ་བྱེད་དོ།། མུན་པ་ནི་མ་རིག་པའོ།། ཤར་བ་ནི་ཡུལ་ལ་ཤར་བ་དང། རྟོགས་པ་དང། རྩལ་ཏེ་དོན་ཐད་ཀར་སྦྱོར་ རོ།། རང་བྱུང་ནི་འདུས་མ་བྱས་དང་རྩལ་ལོ་གནས་སྐབས་ཤེས་པ་གཅེས་སོ།། འོད་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་དང། གསལ་ལ་མ་བསྒྲིབས་པའོ།། མཚོན་བྱ་གཞིར་བཤད། མཚོན་བྱེད་ཐབས་སུ་བཤད། མི་གནས པ་ནི་མཐའ་དང་བྲལ་བར་བཤད།རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ནས་དག་པ་སྟེ་མཚན་མའི་ཆོས་ལས་གྲོལ་བའོ།། བདག་མེད་པ་ནི་བདག་ཉིད་དང་བྲལ་བ་སེམས་ལས་གྲོལ་བའོ།། གཞི་ནི་ཆོས་ཉིད་དང་ ཆོས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཏེ་སྐབས་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ།། རྩལ་ནི་འོད་དང་འཁོར་འདས་སོ།། རོལ་པ་ནི་ཡུལ་དང་རྣམ་པར་བཤད། མཛད་སྤྱོད་ནི་མཐུན་པར་སྣང་བའོ།། རྫོགས་པ་ནི་ལྷག་མ་མ་ལུས་པའོ།། ཆེན་པོ་ནི་མ བྱས་པ་དང་དེའི་གོང་ན་གཞན་མེད་པའོ།། ཡེ་ཤེས་ནི་དང་པོའི་ཤེས་པའོ།། དེ་ཉིད་ནི་གཞིའོ།། དེ་ནས་རྟོགས་པས་གྲོལ་བའོ།། མཁའ་འགྲོ་མ་ནི་རྡོ་རྗེ་དང། ཡེ་ཤེས་དང། ལས་དང། ཤ་ཟར བཤད་དོ།

譯文如下： 自性解釋為不阻礙、不相違、各自的法性。大我解釋為一切覺性不可分。自性是不依賴於境的。一切運動是力用。無間隙的運動是無分別的力用。有間隙的是有分別的。 "如是"、"如此"、"如同"等詞無論出現在哪裡，都是將前後文與比喻相連。所有的"這是"都是將前面的詞在後面詳細解釋。"現在"是在解釋了前面之後，顯示與之相反的內容。所有的"這"都是將意義單獨列出。 一切利益與顯現為功德相連。"吉祥"、"豐盛"、"一切執持"是威力、能力和加持。所有的"這也"是將意義與上下文相應。"為何"、"因何"、"所以"是表示理由。"諸"、"無餘"、"一切"、"皆"、"彼等"是包含詞語所有剩餘部分的詞。 "覺"是覺性。"悟"是智慧。"覺"是法身，"悟"是報身，"心"是化身。解釋為基礎和力用。 法性解釋為不變、自相和界。智慧解釋為無偏頗、各別運作、不阻礙。燈是能明。暗是無明。顯現是顯現於境、領悟、力用，直接與意義相連。自生是無為和力用，了知暫時狀態很重要。 光明顯現是無自性的，明而無遮蔽。所詮解釋為基礎，能詮解釋為方便。不住解釋為離邊。遍凈是從一切方面清凈，即從相法中解脫。無我是離開自性，從心中解脫。 基礎是法性、法身和智慧，應與語境相連。力用是光和輪迴涅槃。遊戲解釋為境和相。行為是和諧顯現。圓滿是無餘。大是未造作的，其上無他。智慧是最初的知。本性是基礎。然後通過領悟而解脫。 空行母解釋為金剛、智慧、業和食肉鬼。

། འགྲོ་བ་ནི་རྟོགས་པས་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་དང། ཐུགས་རྗེ་དང་ལས་དང་ཤུགས་ཀྱིས་འགྲོ་བའོ།། འབར་བ་ནི་མ་འགགས་པར་གསལ་བའོ།། མཛོད་ནི་བཞུགས་གནས་སུ་གྱུར་པའོ།། སྒོ་ནི་འབྱུང་ཞིང འཇུག་པའོ།། ལྡེ་མིག་ནི་འབྱེད་ཅིང་གྲོལ་བའོ།། དམ་ཚིག་ནི་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའོ།། དཔལ་ནི་བདག་གཞན་གཉི་གའོ། ཐུགས་རྗེ་ནི་ཐུན་མོང་དང་བྱིན་རླབས་ལས་བྱུང་བའོ།། སྐྱེས་བུ་ནི་དོན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པས་འགྲོ བའི་ཁ་ལོ་གྱེན་དུ་སྒྱུར་བའོ།། མ་ནི་སྐྱེ་བའི་གཞི་འབྱུང་བའི་གནས་སོ།། མོ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་དོ།། ཐབས་ནི་དོན་སྒྲུབ་པའི་རྐྱེན་ནོ། ཡན་ལག་ནི་སྤྲོས་པའི་ཆོས་ཅན་ནོ།། མེད་པ་ནི་མི་འགྱུར་བའི་དོན་སྤྲོས མེད་དོ།། གསེར་ནི་མི་འགྱུར་བའོ།། གཞུང་ནི་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པའི་ལུགས་སོ།། རང་ལུགས་ནི་མ་འདྲེས་པའི་དོན་ནོ།། འཁོར་ལོ་ནི་གཅོད་པ་དང་ཅིར་ཡང་སྣང་བའོ།། སྲིད་པ་ནི་མི་ཁེགས་པ་དང་མེད་པ་ལས ཡོད་པར་སྣང་ནུས་པའོ།། འཆང་བ་ནི་འདུ་འབྲལ་མེད་པའོ།། རྒྱུན་ནི་སྐད་ཅིག་མ་འདབ་འབྱོར་པའོ།། ཐ་སྙད་ནི་ཕྱོགས་རེ་ནས་སྤྲོས་པའི་ཆོས་སོ།། མིང་ནི་མཚོན་པའི་སྒྲ་ཚིག་གོ། གདངས་ནི་རང་སྣང་བའོ།། ཆོས ནི་མཚན་མ་ཕྲ་རགས་རྟོགས་ཚོགས་གཟུང་འཛིན།ཆོས་ལས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས། གཟུང་འཛིན་དང་བྲལ་བའི་རིག་པ། འབྱུང་བ་ལས་འདས་པའི་རང་གདངས། རིག་པ་རང་སྣང་གསལ་བ་ཟང་ཐལ། སྐུ་ལས་ འདས་པའི་ཡེ་ཤེས།ཆོས་སྐུ་མཁྱེན་པར་ཤར་བ། ཚིག་ལས་འདས་པའི་རང་སྣང། བརྗོད་བྲལ་གཞན་སྣང་མེད་པའོ།། ལམ་ནི་གནས་པ་དང་འཇུག་པའོ།། སེམས་ཅན་ནི་མ་ཤེས་པའི་རྟོགས་བཅས་སོ།། འཁོར་བ་ ནི་གཅིག་ཏུ་མི་གནས་པས་འཁྲུལ་པའོ།། སེམས་ནི་དྲན་པ་ངེས་པའོ།། བགྲོད་པ་ནི་བསྐྱོད་པའོ།། སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་ན་བྱང་ཆུབ་པའོ།། ཤེས་པ་ནི་མཁས་པ་སྟེ་དོན་ལ་མ་རྨོངས པའོ།། གནས་པ་ནི་རྩོལ་བས་མ་སོང་བར་ཕྱིན་པའོ།། གྲུ་ནི་སྒྲོལ་བ་སྟེ་ཐབས་སོ།། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་གསལ་བ་སྟེ་རྩེ་གཅིག་གོ། རབ་ནི་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་སྟེ་ཆེན་པོར་གྱུར་པའོ།། མཆོག་ནི་ངོ་མཚར་བ་སྟེ་འཕགས པའོ།། ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཁྱད་པར་འཕགས་པའོ།། བླ་ན་མེད་པ་ནི་དེའི་གོང་དང་ལོགས་ན་མེད་པ་སྟེ་དབང་བྱེད་པ་མེད་པའོ།། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དྲན་པ་ངེས་པས་མཚན་མ་མཚོན་པའོ།། ཟབ་པ་ནི གཏིང་རིང་ཞིང་དཔག་དཀའ་བའོ།། གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་ནི་ཕྲ་བས་ནའོ།

譯文如下： 行者是通過領悟而在空中行走，以及通過悲心、業力和勢力而行走。燃燒是不阻礙地明亮。藏是成為安住處。門是出入。鑰匙是開啟和解脫。誓言是不可分離的。吉祥是自他二者。悲心是由共同和加持而生。 士夫是成為最高意義而向上轉變眾生的方向。母是生起的基礎，出生的處所。女是智慧的本性。方便是成就意義的條件。支分是有戲論的有法。無是不變的無戲論義。金是不變的。宗是不與他混的傳統。自宗是不混雜的意義。輪是切割和任何顯現。 有是不遮蔽和能從無中顯現為有。持是無聚散。相續是相連的剎那。言說是從某方面的戲論法。名是表示的聲詞。音是自顯。 法是細粗相、覺受集合、能取所取；超越法的佛；離能取所取的覺性；超越元素的自音；覺性自顯明凈通透；超越身的智慧；法身顯現為遍知；超越語言的自顯；離言說無他顯。 道是安住和趣入。有情是無知的有覺。輪迴是不住一處而迷亂。心是確定的憶念。行走是移動。因為從苦中解脫而得大樂，所以是覺悟。知是智者，即不迷於義。安住是不經努力而到達。船是度脫，即方便。三昧是明晰，即專一。 勝是無與倫比，即成為最大。最是稀有，即殊勝。究竟是特別殊勝。無上是其上和旁邊無有，即無能主宰。金剛薩埵是以空性確定憶念而表示相。深是深遠難測。難測是因為微細。

། ཆོས་ནི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་དང། རྣམ་པར་དཀར་བ་དང། གཞན་ལ་སྟོན་པ་དང། ཀུན་འབྱུང་བས་ནའོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི བདག་གཞན་ལ་སེམས་དཔའ་དང་ས་ནོན་པའོ།། ཕུང་པོ་གསུམ་ནི་སངས་རྒྱས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང། སེམས་ཅན་ནོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། ཡར་སངས་རྒྱས་དང་སྣང་བ་མི མཐུན་ལ།མར་སེམས་ཅན་དང་སྣང་བ་མི་མཐུན་ཏེ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའོ།། དེ་ཡིས་ཕུང་པོ་གསུམ་དུ་བཞག་པའོ།། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་དུ་འགྱུར་བས། བསྒོམ་པ་ལས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་གཅོད་མི་ནུས་སོ།། གཞི་གནས་པའི་བག་ཆགས་མ་སོལ་བས། ཤེས་བྱའི་དྲི་མ་དག་བསྒོམ་མི་དགོས་པ་གཅིག་མ་རྟོགས་པས།། བསྒོམ་སྣང་དག་པས་འཕྲལ་བྱུང་གི བག་ཆགས་དག།ཡུལ་དུ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར། བག་ཆགས་ནི་གཞི་གནས་དང་འཕྲལ་དུ་འབྱུང་བའོ།། དག་ལུགས་ནི་རང་དེངས་སུ་འགྲོ་བ་དང། ཕྲ་བས་བསྡམ་པ་ལ་རག་ལུས་པའོ།། དཔེ་གངས་ལ་ཁ་བ་འབབས་པ་ དང།མཚོ་ལ་དར་ཆགས་པ་དང། རས་ལ་དྲི་མས་གོས་པ་བཞིན་ནོ།། གཞི་གནས་ཀྱི་དཔེ་ནི་ཆུ་དང་འོ་མ་ལྟ་བུའོ།། འཕྲལ་འབྱུང་གི་དཔེ་ནི་ཆུ་དང་ཟླ་བ་ལྟ་བུའོ།། སེལ་བའི་དཔེ་ནི། རལ་གྲི་ ལྟ་བུ་དང།ལྕགས་ཀྱུ་ལྟ་བུའོ།། གསང་བ་ནི་གབ་པའོ།། སངས་རྒྱས་ནི་མཐར་ཕྱིན་པའོ།། མ་རིག་པ་ནི་འཁྲུལ་པའོ།། སྐྱོབས་པས་ན་ལྷའོ།། མཛེས་པས་ན་ལྷ་མོའོ།། བྱམས་པས་ན་མགོན་ནོ།། མཛད་པ་སྣ་ཚོགས་པས་ན་ཕྲིན་ལས་ སོ།། བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ནི་དབང་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་ཡོན་ཏན་མ་འགགས་པའོ།། དྲི་མ་མེད་པ་དང་མི་འགྱུར་བ་དང།། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་ན་ཐུགས་སོ།། སྣ་ཚོགས་སུ་སྟོན་པས་ན་གསུང་ངོ།། གཟི་བརྗིད དང་ལྡན་པས་ན་སྐུའོ།། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཆ་འཛིན་པས་ན་ཡབ་ཡུམ་མོ།། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པས་ན་སྲས་སོ།། དེ་ལྟར་ངས་བསྟན་པའི་རྒྱུད་ལུང་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག། ངས བསྟན་པའི་དོན་དེ་རྣམས་ལ་རྩོད་པར་གྱུར་ན།གང་རྩོད་པ་དང་རྗེ་བློན་དམངས་དང་གསུམ་དཔང་དུ་བཞག་ལ། འདྲི་ལུགས་དང་དམ་བཅའ་མ་ནོར་བར་བྱས་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱིས་གང་ཡིན་པ་བསྒྲུབ་ཅིང། གཞན་ སེལ་གྱིས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་སྤངས་ལ།ཕན་པའི་རྐྱེན་ཅན་གྱིས་སྟངས་གདབ་སྟེ། དོན་མི་མཐུན་པའི་དབྱིངས་ལ་བསྐྱལ་ལོ།། ལོག་ལྟ་ཅན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ལ། སྐྱོན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་མི་མཐུན་མཐུན་པའི་ ཕྱོགས་གཏོང་ངོ།

譯文如下： 法是持有特徵、完全清凈、向他人顯示和普遍生起。菩薩是對自他勇猛和達到地位。三聚是佛、菩薩和眾生。菩薩是向上與佛的顯現不同，向下與眾生的顯現不同，即非二者。因此安立為三聚。 菩薩是以智慧本性成為三昧的主宰，因此不能被修習所生的分別智慧所斷。因為未清除基住的習氣，所以不需要修習清凈所知障的一分未證悟。由於修習顯現清凈，暫時生起的習氣清凈。因為修習對境，習氣是基住和暫時生起的。 清凈方式是自然消散和依靠微細的約束。比如雪落在山上、水面結冰、布被污垢染污。基住的比喻如水和奶。暫時生起的比喻如水中月影。清除的比喻如劍和鉤子。 秘密是隱藏。佛是究竟。無明是迷亂。因保護而為天。因美麗而為天女。因慈愛而為怙主。因種種事業而為事業。大我是具大威力和無礙功德。因無垢、不變和遍知而為意。因種種顯示而為語。因具威嚴而為身。因持有方便智慧而為父母。因與大菩提同生而為子。 如是我所說的一切續部經典中應當了知。若對我所說的這些義理有爭論，應立爭論者、君臣民三者為證，不錯誤地進行詢問和立宗，以能立因成立所立，以排除法遣除一切相違方面，以有益條件作出表態，將不符合義理的送入法界。對於邪見者的能立因，應給予過失的能立因，相違和隨順的方面。

། ཁོའི་གཞན་སེལ་དེ་ལ། བསྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་གཏོང་ངོ།། ཕན་པའི་རྐྱེན་ལ་གནོད་པའི་འགལ་རྐྱེན་གཏོང་ངོ།། རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དགག་སྒྲུབ་དང་བྲལ་བ་ནི། དབྱིངས་སུ་བཞག་སྟེ་བཙན པའི་ཡུལ་མཁར་ལྟ་བུའོ།། དེའི་ཕྱོགས་ནས་བསྒྲུབ་པའོ།། གཏན་ཚིགས་གསུམ་ནས་བཞིས་ཕན་པའི་རྐྱེན་བྱའོ།། གནོད་པའི་སྐྱོན་དུ་ཡང་དེ་རྣམས་སྟོན་ཏོ།། གཞི་སྣང་ལ་སོགས་པ་གང་ལ་རྩོད་ཀྱང། གྲོགས་དེ རྣམས་ཀྱི་བྱས་ལ་ངས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ།། དེ་རྣམས་ཀྱིས་གནད་ཀྱིས་དྲི་བ་དང་ལན་གདབ་པར་བྱའོ།། མཐུན་ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱིས་དབྱིངས་ལ་སྦྱར། མི་མཐུན་ན་གཞན་སེལ་གྱིས་བརྒལ་ལོ།། དོན ངེས་པར་བྱེད་པ་དང།ཐེ་ཚོམ་དང་བྲལ་བར་བྱེད་པ་དང། ཤེས་བྱ་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་པས་ན། གཏན་ཚིགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་བཤད་དོ།། དེ་ཡིས་ཡིད་གཉིས་ཟ་བ་དང་བྲལ་བར་ འགྱུར་རོ།། ཞེས་གསུངས་སོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ལས།། འབྲུ་འཐོར་བ་བསྡུ་བ་དང། སྐྱོན་གྱི་མཐའ་བསལ་བར་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་གོ་དྲུག་པའོ།།།། དེ་ནས་སྟོན་པས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་གཏད་པའི ལེའུ་འདི་གསུངས་སོ།

譯文如下： 對於他的排除，應給予成立的能立因。對於有益的條件，應給予有害的相違條件。自證智慧離於遮遣和成立，應安置於法界中，如同堅固的城堡。從那方面來成立。應以三到四個理由作為有益的條件。也應將這些顯示為有害的過失。 無論對基礎顯現等何者有爭論，都應按照我所說的那樣由那些朋友們來做。他們應當巧妙地提問和回答。若相符，則以能立因結合法界；若不相符，則以排除法駁斥。 因為能確定義理、遠離疑惑、決定所知，所以稱為理由，應與之相應地解釋。由此將遠離猶豫不決。 如是所說。 這是《大明點》中"收集散落的文字和消除過失邊際"的第四十六章。 然後，導師宣說了這個"完全交付續部"的章節。

། ཀྱེ་ཀྱེ་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་གསང་བའི་བདག། རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་ཐམས་ཅད་ཀྱི།། ཚིག་དོན་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡི།། ལྡེ་མིག་ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་འདི།། ཚིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་དོན་རྒྱས པ།། བཀླགས་པས་ཤེས་པའི་སྤྱི་གཅོད་འདི།། གསང་བའི་བདག་པོ་ཁྱོད་ལ་གཏད།། དགའ་རབ་རྡོ་རྗེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཟུང།། དེ་ལྟར་ཚོགས་པའི་འཁོར་ཚོགས་དང།། མ་འོངས་པ་ཡི་རྗེས་འཇུག་ལ།། བསྣན་ཕྲི མེད་པར་སྦྱིན་པར་གྱིས།། གསང་བའི་སྤྱི་འགྲེལ་ཡོངས་རྫོགས་འདི།། རྒྱུད་ལུང་ཀུན་གྱི་མིག་ཡིན་པས།། ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ངེས་གྲོལ་ཅིག། ཀྱེ་ཀྱེ་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་སྙིང་རེ་རྗེ།། འཁྲུལ་པའི་ཆོས་ལ་བདེན་པར་མ འཛིན་པར།། འདི་ལ་སྐུར་པ་མ་འདེབས་པ།། ཀུན་གསལ་འདི་ཡི་རྗེས་སུ་འབྲངས།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་འགྱུར་མེད་མ་རྟོགས་པར།། དངོས་པོའི་རྫས་གྲུབ་བདེན་པར་མ་འཛིན་ཀཝ། ཀུན་གསལ་འདི་ཡི་རྗེས་ཕྱིར་སུ འབྲེང་པ།། འོན་ཏང་མི་འགྱུར་བརྟག་པས་རྟོགས་པར་འགྱུར།། དངོས་མེད་ཞི་བ་ཆོས་སྐུ་མ་རྟོགས་པར།། སྟོང་པ་ཅང་མེད་བདེན་པར་མ་འཛིན་ཀཝ། ཀུན་གསལ་འདི་ཡི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ན།། འོན་ཏང་སྟོང་ཉིད ཞི་བ་རྟོགས་ཏེ་འོང།། གནས་ལུགས་སྣང་ལུགས་རྣམ་གཉིས་མ་རྟོགས་པར།། གཉིས་ཀྱི་མཐའ་ལ་བདེན་པར་མ་འཛིན་ཀཝ། སྐུར་པ་མ་འདེབས་ཀུན་གསལ་རྗེས་ཕྱིར་འབྲངས།། འོན་ཏང་རང་སྣང་གཉིས་མེད རྟོགས་ཏེ་འོང།། སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་མ་རྟོགས་པར།། བློས་བརྟགས་བསྐྱེད་རྫོགས་རྣམ་གཉིས་བདེན་པར་མ་འཛིན་ཀཝ། སྒྲོ་སྐུར་མ་འདེབས་ཀུན་གསལ་རྗེས་ཕྱིར་འབྲངས།། འོན་ཀྱང་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ རྟོགས་ཏེ་འོང།། དོན་གྱི་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་མ་རྟོགས་པར།། ཚིག་དང་ཡི་གེའི་སྒྲ་ལ་མ་ཞེན་ཀཝ། དོན་གྱི་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ཉམས་སུ་ལོང།། འོན་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཀུན་གསལ་རྒྱུད་ལ་འཆར།། ཞེས་གསུངས་སོ།། དེ ནས་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་ཏེ་འདུས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས།ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་བསྐོར་བ་ལན་འབུམ་དུ་བྱས་ནས། འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ།། ཀྱེ་ཀྱེ་བཅོམ་ལྡན་རྡོ་རྗེ་འཆང།། བདག་ཅག་འདུས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ ཀྱི།། མ་རིག་མུན་པ་སེལ་མཛད་པ།། རྒྱུད་དང་ལུང་དང་མན་ངག་རྣམས།། འགྲོལ་བ་ཀུན་གསལ་བཤད་རྒྱུད་འདི།། རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་ཀུན་ཤེས་པ།། རྟོགས་པའི་དོན་འདི་གསུངས་པས ནི།། འདུས་པའི་འཁོར་དང་རྗེས་འཇུག་གི། མ་རིག་མུན་པ་འདིས་བསལ་ལོ།། འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་འདིས་བསྒྲལ་ལོ།། ཉོན་མོངས་མདུད་པ་འདིས་བཀྲོལ་ལོ།

譯文如下： 嗟呼！金剛手秘密主啊！這是一切續部、教法、口訣的文義明晰之鑰匙《大明點》，以簡潔文字廣泛闡釋義理，閱讀即可了知的總綱，我將它交付給你這位秘密主。大喜金剛啊，請你接受！ 請你將此無增減地賜予如是聚集的眷屬和未來的追隨者。這部完整的秘密總釋是一切續部和教法的眼目，愿你無疑地確信解脫。 嗟呼！無明迷亂者真可憐啊！不要執著迷亂法為真實，也不要誹謗此法，請追隨這《大明點》。在未證悟自生不變智慧之前，不要執著實物為真實，追隨這《大明點》的人，終將通過觀察而證悟不變之義。 在未證悟無實寂靜法身之前，不要執著空性為真實的虛無，追隨這《大明點》的人，終將證悟空性寂靜。 在未證悟實相和顯相二者之前，不要執著二邊為真實，不要誹謗，請追隨《大明點》，終將證悟自顯無二。 在未證悟三身不可分離之前，不要執著分別念所構想的生起次第和圓滿次第二者為真實，不要增益或誹謗，請追隨《大明點》，終將證悟本來任運成就。 在未證悟義理的大明點之前，不要執著文字和語音，請體驗義理的大明點，終將在心相續中顯現智慧明點。 如是所說。 然後，金剛手等聚集的眾眷屬合掌繞行十萬圈后，如是祈請道： 嗟呼！世尊金剛持啊！為我等聚集眾眷屬驅除無明黑暗，解釋續部、教法和口訣的這部《明點釋續》，由於宣說了了知一切續部、教法、口訣的證悟義理，因此驅除了聚集眷屬和追隨者的無明黑暗，渡過了輪迴大海，解開了煩惱的結。

། བློ་ཡི་ཐེ་ཚོམ་འདིས་བསལ་ལོ།། དོན་རྣམས དཀྲུགས་པ་འདིས་སྨྲས་སོ།། འཁོར་བའི་སྐྱེ་བ་རྒྱུན་བཅད་དོ།། དགོངས་པའི་དོན་རྩ་འདིས་གནས་སོ།། ཐར་པའི་ལམ་མཆོག་འདིས་རྙེད་དོ།། ལུང་གི་དགོངས་པ་འདིས་ཕྱིན་ནོ།། མན་ངག་དོན་རྣམས་འདིས་བཅད དོ།། ཐེག་བརྒྱད་གཏན་ལ་འདིས་ཕེབས་སོ།། ཨེ་མ་ཧོ་གསང་བ་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཆོས།། འདི་ལྟ་བུ་ཡི་ངེས་བཤད་རྒྱུད།། མ་བྱུང་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།། མི་འགྱུར་སྐུ་ཡི་བདག་ཉིད་རྫོགས།། འགྱུར་མེད་ཐུགས་ཀྱི ཀློང་ནས་བཀྲོལ།། པདྨ་གསལ་བྱེད་བརྡའ་སྒོ་རུ།། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་གསུང་གིས་བསྐྱོད།། བདག་ཅག་འདུས་པའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས།། དགོངས་རྒྱུད་ཡེ་ཤེས་སྒྲར་ཞུགས་ནས།། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ཀློང དུ་ཐིམ།། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ་དེ་ལེགས་སོ།། སྐུ་གསུམ་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པ་ཡི།། ཀུན་མཁྱེན་གཙོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་འདུད།། ཅེས་གསོལ་ཏོ།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ།། བཤད་པའི་རྒྱུད་བཀླགས པས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ལས།རྒྱུད་ཡོངས་སུ་གཏད་པ་དང་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པར་ཡི་རང་པ་བསྟན་པ་སྟེ་ལེའུ་གོ་བདུན་པའོ།།།། ཐིག་ལེ་ཀུན་གསལ་མན་ངག་གི་བཤད་རྒྱུད། ཚེག་བར་དང་འབྲུ་ལ་ངེས་པ་ མེད་པ་རྫོགས་སོ།།།། ཨྠི+ྀ། ཤིན་ཏུ་ཡང་གསང་ངོ།། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལག་འཆང་མ་འདི་ནི། དཔེ་ནི་འགའ་ལ་བཞུགས་སྲིད་ཀྱང།། རྒྱུད་ཆེན་པོ་འདིའི་དོན་ཤེས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཡང་དཀོན ནོ།། བདག་འདྲ་བན་ཆུང་བདུད་འདུལ་འདི།། སྔོན་གྱི་ལས་འཕྲོ་ལྡན་པ་ཡིས།། རྒྱུད་རྒྱལ་ཀུན་གསལ་འདི་དང་འཕྲད།། འདི་ཡི་མན་ངག་བདག་གིས་ཤེས།། བདག་དང་མཐའ་ཡས་སེམས་ཅན་རྣམས།། རིན་ཆེན གསང་བའི་སྦུབས་སུ་དགོངས་པར་གནས་གྱུར་ཤོག།རྒྱ་གར་མཁན་པོ་དཔལ་ལྡན་སེང་གེའི་འོད་ཅན་དང། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བཻ་རོ་ཙ་ནས་བསྒྱུར་བའོ།

譯文如下： 這消除了心中的疑惑，闡明了混亂的義理，切斷了輪迴的生死相續，安立了意趣的根本，找到了殊勝的解脫之道，通達了教法的意趣，決定了口訣的義理，確立了八乘。 奇哉！秘密稀有的法！如此確切解釋的續部，過去未曾出現，未來也不會出現。不變之身的本性圓滿，從不變的心界中解脫，在蓮花明顯的密語門中，自生智慧之語震動。我等聚集的眾眷屬，進入意續智慧之音后，融入大智慧的境界中。 善哉！善哉！善哉！向圓滿三身智慧的遍智主頂禮敬禮！ 如是祈請。 名為《大明點》的釋續，閱讀即可了知一切，這是傳授續部和隨喜續部意趣的第四十七章。 《明點總明口訣釋續》，無固定標點和音節，圓滿。 阿蒂（ཨྠི+ྀ，aṭi，अठि，అఠి，阿蒂，a di） 極其秘密。 這是佛陀意趣的持有者，雖然可能有一些文字存世，但真正瞭解這部大續部義理的人極其稀少。 像我這樣的小沙彌降魔，由於往昔的善業因緣，得以遇到這部《明點總明》續王，我瞭解這部續的口訣。愿我與無量眾生安住于珍貴秘密的宮殿中。 印度堪布吉祥獅子光和藏地譯師貝若札那翻譯。

། བར་འདིར་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིང་པོ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་རང་ཆས་སུ་ བཞུགས་པ།དེ་རྒྱལ་བ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་དགོངས་པ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བུ་གཅིག་པུ། ངོ་སྤྲོད་སྤྲས་པ་ཞིང་ཁམས་བསྟན་པ་རྣམས་འཛུད།

譯文如下： 此處所示為一切教法的精髓，即一切眾生本具佛性。這是金剛薩埵佛的意趣，是一切教法的唯一子嗣。包含了詳細的指引和剎土的教法。