L013.068大乘教授論如意寶藏釋白蓮花論上部 c3o

༄༅། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ཡིད་བཞིན་ རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་པདྨ་དཀར་པོ་ ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས། «རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་ཨུ་པ་དེ་ཤ་ཤཱསྟྲ་«༼༡༽«ཙིནྟཱ་རཏྣ་ཀོ་ཥ་པྲྀཏྟི་པུཎྜ་རཱི་ཀ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ཡིད་བཞིན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་པདྨ་དཀར་པོ་ཞེས་བྱ་བ། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་གི་ཞལ་བཟང་ལྟ་བས་མི་ངོམས་གེ་སར་འཛུམ་པའི་མདངས་བཀྲ་ཞིང༌། །མཚན་དཔེའི་གཟི་འོད་ཟེའུ་འབྲུ་གསལ་བས་འགྲོ་ཀུན་མིག་གི་བདུད་རྩིར་གྱུར། །ཐུགས་རྗེའི་འདབ་མ་ཀུན་ནས་དཀྱུས་རིང་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་ཁོངས་ཁྱབ་པའི། །ཐུབ་དབང་པདྨ་དཀར་པོའི་ཞབས་པད་དེ་རིང་བདག་བློའི་ཡིད་མཚོར་སྐྱོངས། །སྐུ་གསུམ་ཡོན་ཏན་ཆ་ཤས་གང་བས་མཁྱེན་བརྩེའི་རྣམ་འགྲོས་རབ་བརྟན་ཅིང༌། །ཐུགས་རྗེའི་རྟ་བདུན་ཤུགས་ཀྱིས་བསྐྱོད་པས་འགྲོ་ཀུན་དགེ་ལེགས་ཉིན་མོར་བྱེད། །དམ་ཆོས་འོད་ཟེར་དྲྭ་བ་འགྱེད་པས་མ་རིག་མུན་པ་རབ་སེལ་ཞིང༌། །ས་གསུམ་ཐར་ལམ་པདྨོ་འབྱེད་པས་བདག་བློའི་འདབ་སྟོང་རྒྱས་པར་མཛོད། །ཇི་སྙེད་ཇི་བཞིན་དོན་ཀུན་གཟིགས་པས་མཁྱེན་བརྩེའི་དཀྱིལ་འཁོར་རབ་གང་ཞིང༌། །འགྲོ་ཀུན་མཚན་མོའི་མུན་པ་སེལ་བས་བློ་གྲོས་ཀུནྡའི་གཉེན་དུ་གྱུར། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་པ་མེད་པས་ཆོས་དབྱིངས་མཁའ་ལ་མཛེས་པ་གང༌། །འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུ་པདྨར་བཅས་ཏེ་ཀུན་ནས་དགེ་བའི་གཙུག་གིས་མཆོད། །ཆོས་ཚུལ་གེ་སར་པདྨའི་མཚོ་གླིང་ལས། །» «ཤིན་ཏུ་མདངས་བཀྲ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་དོན། །གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་ལེགས་པར་བསྟན་པ་ནི། །ཡིད་བཞིན་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་གསལ་བར་བྱ། །

以下是直譯： 大乘教授論如意寶藏釋白蓮花論著 在印度語中：（藏文，Mahāyāna Upadeśa Śāstra Cintāratna Kośa Vṛtti Puṇḍarīka Nāma，महायान उपदेश शास्त्र चिन्तारत्न कोश वृत्ति पुण्डरीक नाम，大乘教授論如意寶藏釋白蓮花名，Ma ha ya na u pa de sha sha stra tsin ta ra tna ko sha pri tti pun da ri ka na ma） 在藏語中：大乘教授論如意寶藏釋白蓮花名 向文殊師利童子頂禮。 容顏莊嚴令人看不厭足，微笑綻放如同蓮花盛開， 相好光明如同花蕊清晰，成為眾生眼中甘露， 驅散無明黑暗，開啟三界解脫之路，愿我智慧千瓣綻放。 如實了知一切義理，慈悲智慧圓滿無缺， 為眾生驅散黑夜般的無明，成為智慧白蓮花的明月。 身與智慧無有障礙，莊嚴法界虛空， 文殊師利童子與蓮花一起，以至善之頂禮供養。 從佛法蓮花海洲中， 摘取極其光明深廣之義， 彙集一處善加闡釋， 即為如意藏釋的明晰解說。

ཡིད་བཞིན་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་གསལ་བར་བྱ། །དེ་ལ་གང་གི་ཚེ་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་དེ། ཉི་མ་ཤར་བ་ན་པདྨོ་རྒྱས་པ་བཞིན། འདིར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་མི་མཇེད་དུ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ལས། གླིང་བཞི་པ་བར་མའི་འཇིག་རྟེན་འདིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དག་གི་སྙིང་པོ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ལ། དེའི་ཚུལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་གསལ་བར་བསྟན་པ་ནི། མདོ་དང༌། རྒྱུད་དང༌། བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་གི་ཚིག་དོན་བརླིང་ཞིང་རྟོགས་པར་དཀའ་བ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་གོ་སླ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཚིག་ཉུང་ངུས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ཡིད་བཞིན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་བརྩམ་པར་འདོད་ནས། དང་པོ་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི། ཐུགས་རྗེའི་མཁའ་དབྱིངས་འོད་གསལ་དག་པ་ལ། །མཁྱེན་བརྩེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གང་བས་མཛེས་བྱས་ཤིང༌། །མཐའ་ཡས་སྐྱེ་དགུའི་འདོད་སྟེར་རོལ་པ་ཅན། །ཕན་བདེའི་འོད་སྟོང་འཕྲོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །» «དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་བསྔགས་པ་སྟེ། གཟུགས་ཅན་གྱི་རྒྱན་དུ་ལེགས་པར་བཀོད་ནས། ཞི་བའི་ཐུགས་རྗེ་དམིགས་པ་མེད་པ་ནི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་ཅིང་འོད་གསལ་བ་ཆོས་སྐུའི་ངང་ལས། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པའི་མཁྱེན་རབ་དང༌། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རབ་ཏུ་བརྩེ་བའི་བྱམས་པ་ཆེན་པོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐར་ཁྱབ་པ་ནི། དཀྱིལ་འཁོར་གང་བའི་ཐ་སྙད་དུ་ལེགས་པར་བརྗོད་དེ།

這是對藏文的直譯： 我將清晰地解釋如意寶藏論。當能仁佛世尊們現證圓滿菩提后為眾生利益而行事，這是法性，如同太陽升起時蓮花綻放一樣。在此，世尊也在娑婆世界以殊勝化身示現證悟菩提的方式。在這四大洲的中間世界轉法輪的精髓是大乘，其無倒方式的明確闡述是經、續和大論。 （藏文：ར

དཀྱིལ་འཁོར་གང་བའི་ཐ་སྙད་དུ་ལེགས་པར་བརྗོད་དེ། སྟོན་ཀའི་ཟླ་བ་རྒྱས་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུའི་རྟེན་ཆོས་ཀྱིས་མཛེས་པར་བྱས་པ་ནི་རྟེན་གཞི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་སྟེ་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོས་འབར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་གདུལ་བྱ་སོ་སོའི་མོས་པ་དང་སྐལ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྣང་བ་ནི། ཚད་མེད་མཐའ་ཡས་པའི་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པའི་རེ་བ་ཐམས་ཅད་སྟེར་བའི་རོལ་པར་ཤར་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལས་གནས་སྐབས་ཕན་པ་དང༌། མཐར་ཐུག་ཞི་བདེའི་དོན་གཉིས་བསྒྲུབས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་ཁྱབ་པར་འགྲོ་བ་ནི་ཕན་བདེའི་འོད་སྟོང་འཕྲོ་བ་སྟེ། སྐུ་གསུམ་མཛད་པ་དང་བཅས་པའི་རང་བཞིན་ལེགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་བསྟན་བཅོས་འདིའི་རྡོ་རྗེའི་གནས་བརྗོད་བྱ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཀུན་མདོར་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། གཞི་སྐུ་གསུམ་དབྱེར་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང༌། ལམ་སྐུ་གསུམ་དབྱེར་མེད་ཟུང་འཇུག་ཆེན་པོ་དང༌། འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་དབྱེར་མེད་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ངོས་བཟུང་བའོ། །དེ་ལྟར་བརྗོད་བྱ་དང་མཐུན་པའི་མཆོད་པར་བརྗོད་པས། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྟོགས་པ་དང༌། རྩོམ་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་དང༌། བློ་གྲོས་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང༌། བར་དུ་གཅོད་པ་ཞི་བ་དང༌། རང་ཉིད་དམ་པར་རྟོགས་པ་སྟེ་དགོས་པ་ལྔ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་བརྩམ་པར་དམ་བཅའ་བ་ནི། སྐལ་བཟང་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དུ་གཉེར་བྱ་བ། །ཐར་པའི་མཆོག་སྟེ་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པའི་ཐབས། །ཀུན་གྱི་ནང་ནས་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་ཞིག» «།དེང་སང་བདག་གིས་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱ། །དམ་པ་རྣམས་ནི་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་ན་ཐོག་མར་མཆོད་པར་བརྗོད་དེ།

這是完整的漢語直譯: 圓滿地表達了壇城的一切名稱，就像秋天的滿月一樣。以如此功德莊嚴的所依法為基礎的圓滿受用身，以相好莊嚴而閃耀，正是從其本性中化現的化身，根據所化眾生各自的意樂和根機而顯現，這就是無量無邊的眾生一切願望的滿足游舞。由此成就暫時利益和究竟寂樂二種目的,眾生認識到三身無別的大樂。 如此與所詮相應的讚頌，具有理解論典本質、完成著作、增長智慧、平息障礙、了悟自身為聖者這五種功德。 接下來是立誓造論: 有緣者所追求的, 解脫之最高境界, 實現它的殊勝方法, 今我將清晰闡述。 聖者們著論之初先作禮讚。

དམ་པ་རྣམས་ནི་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་ན་ཐོག་མར་མཆོད་པར་བརྗོད་དེ། བར་ཆད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱས་མ་ཐག་ཏུ་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བརྩམ་པར་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ནི་ཅུང་ཟད་བྱ་དཀའ་བ་དང༌། ཚིག་དོན་གྱི་གནས་བརླིང་བས་སྒྱིད་ལུག་པ་དང༌། གཞན་གྱིས་འཚེ་བ་དང༌། རང་གི་སྐྱོ་ངལ་མཐོང་ནས་བར་མ་དོར་འདོར་བར་སེམས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་འདོད་པའི་སྐྱེ་བོ་གང་ཡིན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐལ་པ་བཟང་པོ་སྟེ། དེ་དག་གིས་དོན་དུ་གཉེར་བྱའི་མཆོག་ཐར་པ་ཡིན་ལ། དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་རྩེ་མོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་སྟེ། དེའི་ཚུལ་རབ་ཏུ་བཟང་པོ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཞིག་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་འདིའི་དགོས་འབྲེལ་ལེགས་པར་བསྟན་པ་ཉིད་དེ། སྐྱེས་བུ་བློ་གྲོས་ཅན་དག་གང་ལ་འཇུག་པ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་བྱ་དང༌། དགོས་པ་དང༌། ཉིང་དགོས་དང༌། འབྲེལ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད་སྙམ་ནས་ལེགས་པར་རྟོག་ཅིང༌། དེ་དག་མཐོང་ནས་ལེགས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་འདིར་བརྗོད་པ། ཟབ་པ་དང༌། རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་«༼༡༽«ཀྱི་ཁྱད་པར་གང་ཞིག» «འཁོར་བ་སྤང་ཞིང་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པར་འདོད་པས་ཐོས་པ་དང༌། བསམ་པ་དང༌། བསྒོམ་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་ནི་འདིས་«༼༢༽«བརྗོད་པར་བྱ་བའོ། །» «དེའི་རང་བཞིན་ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ལས། ལེགས་པར་བརྟགས་ཏེ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཐར་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ནི་དགོས་པའོ། །ཞུགས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པ་ནི་དགོས་པའི་དགོས་པ་སྟེ་ཉིང་དགོས་སོ། །བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པ་བཞིན་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པ་སྟེ་དེ་དག་ཀྱང་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་གཅིག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འབྲེལ་བ་ཅན་དུ་འབྱུང་བ་ནི་འབྲེལ་བའོ། །

以下是直譯成漢語的內容： 聖者們在撰寫論典時，首先宣說供養。爲了一開始就平息障礙並完成著作，他們立下誓言開始創作。否則，由於稍有困難、詞義深奧而懈怠，或因他人干擾和自身疲勞而中途放棄的想法，爲了全面防護這些情況。 對此，任何希求菩提的人都是有法緣的善人。他們應當追求的最高目標是解脫，而實現這一目標的最高方法是大乘法的特殊境界。那些希望斷除輪迴、追求解脫的人，應當通過聞、思、修來實踐的內容，就是本論所要闡述的。 其本質分為二十二章。通過深入研究並依此進入解脫之道是其目的。最終完成修行並證得菩提是目的之目的，即究竟目的。依靠所詮和能詮而如實理解並實踐所獲得的果實，這些也是相互依存、逐一生起的，因此是相關聯的。 （註：文中沒有出現需要特殊處理的種子字或咒語。）

བརྗོད་བྱ་དང་རྗོད་བྱེད་ལ་བརྟེན་ནས་རྟོགས་པ་བཞིན་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་འགྲུབ་པ་སྟེ་དེ་དག་ཀྱང་གཅིག་ལ་བརྟེན་ནས་གཅིག་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འབྲེལ་བ་ཅན་དུ་འབྱུང་བ་ནི་འབྲེལ་བའོ། །དེ་དག་གིས་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་འཇུག་ཡུལ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་«༼༡༽«བསྟན་པར་བྱ་སྟེ། འཁོར་བའི་རང་བཞིན་སྤང་བྱར་བསྟན་པ་དང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་བླང་བྱར་བསྟན་པ་གཉིས་ནི་འདིའི་ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྡོ་རྗེའི་གནས་སོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་འཁྲུལ་པའི་འཁོར་བ་གང་ལས་འཁྲུལ་པའི་གཞི་ཉིད་དང་པོར་བཤད་པ། ཐོག་མའི་འོད་གསལ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཉིད། །དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་རང་བཞིན་འདུས་མ་བྱས། །ཡེ་ནས་རྣམ་དག་ཉི་མཁའ་ལྟ་བུ་ལས«༼༢༽«། །མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་»«གཡོས་པས་«༼༣༽«ན། སེམས་ཅན་རྣམས་འཁྲུལ་པ་ཉིད་དོ། །གཞི་དེ་ཡང་འཁོར་བ་ལ་ལྟོས་པའི་རྟེན་གཞི་ནམ་མཁའ་ལྟར་གདོད་མ་ནས་སྟོང་ཞིང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་མེད་པ། ཉི་ཟླ་ལྟར་འོད་གསལ་ཞིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གནས་པས་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ། སྤྲོས་པའི་མཐའ་ལས་འདས་པས་ངང་གིས་འོད་གསལ་བ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་གནས་པས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་»«རྟེན་པའི་«༼༤༽«གནས་ལུགས་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདུས་མ་བྱས་ཤིང་ཡེ་ནས་རྣམ་དག་ཆེན་པོར་གནས་པའོ། །དེ་ཡང་འཁོར་བའི་ཆོས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རྟེན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྟེན་པ་ནི། ཉི་མཁའི་ངོས་ན་སྤྲིན་ཕུང་བརྟེན་པ་ལྟར། གཞི་ལ་མ་རེག་མ་འབྱར་ལ་དེའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྟེ།

以下是完整的漢語直譯: 依據所詮和能詮而如所理解那樣成就的果實得以成就,這些也因為依靠一個而產生另一個,所以作為有關聯的而產生,這就是關聯。以上已經說明了造論的原因。現在要說明所入的論典的主體: 說明輪迴的本質為應斷除的,和說明涅槃的本質為應取的這兩者,是此論的主體結構的金剛處。 其中,無明迷亂的輪迴從何處迷亂的基礎是無我的,如日月般光明且任運成就的,從無始以來安住故無有遷變,超越戲論邊際故自然光明,身與智慧不可分離的界中安住故為如來藏,是輪迴涅槃諸法所依的實相義的一切基,稱為未造作且本來清凈的大清凈中安住。 而輪迴的業和煩惱諸法以無所依的方式依靠它,就像雲團依靠虛空一樣,不接觸不粘著基礎而安住于其中。

གཞི་ལ་མ་རེག་མ་འབྱར་ལ་དེའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྟེ། དོན་ལ་རང་བཞིན་མེད་པས་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་མ་གྲུབ་བཞིན་དུ་བརྟེན་པར་སྣང་»«བ་ནི་བཏགས་«༼༡༽«པ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ས་ནི་ཆུ་ལ་ཆུ་རླུང་ལ། །རླུང་ནི་མཁའ་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །»«མཁའ་ནི་རླུང་དང་ཆུ་དག་དང༌། །«༼༢༽«ས་ཡི་ཁམས་ལ་གནས་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་ཁམས་དབང་རྣམས། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་དག་ལ་བརྟེན། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཚུལ་བཞིན་མིན། །ཡིད་ལ་བྱེད་ལ་རྟག་ཏུ་གནས། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ཡིད་བྱེད་ནི། །སེམས་ཀྱི་དག་པ་ལ་རབ་གནས། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་རྣམས་ནི། །ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གནས་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཉི་མ་དང་ཟེར་ལྟར་དབྱེར་མེད་དུ་བརྟེན་ཏེ་ཡེ་ནས་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་དག་གི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་འོག་ཏུ་འཆད་པས་འདིར་མི་སྤྲོའོ། །» «གཞི་དེ་ལྟ་བུའི་ངང་ནས། མ་རིག་ཀུན་བརྟགས་གློ་བུར་སྒྲིབ་པའི་སྤྲིན།། གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་བའི་བག་ལ་ཉལ་ལངས་པས། །ཡུལ་དང་དོན་དང་ལུས་སུ་བག་ཆགས་ཏེ། །རིག་པའི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་སྙིང་པོ་སྒྲིབ། །ཐོག་མའི་གནས་ལུགས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས། ཐོག་མ་མེད་པའི་མ་རིག་པ་རང་ཆས་གསལ་ནུས་ཀྱི་རྣམ་པར་བྱུང་སྟེ།དེ་»«ཉིད་རྒྱུར་«༼༣༽«བྱས་པའི་གཟུང་འཛིན་བག་ལ་ཉལ་ལངས་པ་ནི་གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པ་སྟེ། ཀུན་གཞིའི་སྟེང་དུ་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་གསུམ་གཞག་པ་ནི། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དང༌། དེ་དག་འཛིན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དོན་དང༌།

以下是完整的漢語直譯,藏文已省略: 不接觸、不粘附基礎而安住于其中。實際上,由於無自性,雖然能依所依未成立,卻顯現為能依,這是假立的。如《大乘續論》中說: "地依於水,水依于風, 風則安住于虛空中。 虛空不住于風和水, (藏文:sa yi, 梵文擬音:pṛthivī, 梵文天城體:पृथिवी, 漢語字面意義:地, 漢語擬音:sa yi)界也不住其中。 同樣,蘊界處諸法, 依于業和煩惱等, 業與煩惱常安住, 于非如理作意中。 非如理作意則是, 安住於心的清凈。 心的自性諸法即..." 從如是基礎中,無明遍計所執突然遮蔽的云,能取所取迷亂的習氣生起,于境、義和身中形成習氣,遮蔽了覺性自性光明的精華。從最初的實相自性光明的狀態中,無始無明以自具明能的形式產生,以此為因而生起的能取所取習氣即是突然的遮蔽,在阿賴耶識上建立三種心的習氣,即色等境、執取彼等的識聚之義和...

དེ་དག་འཛིན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དོན་དང༌། རང་གི་ལུས་སུ་མེད་བཞིན་སྣང་བའི་བག་ཆགས་པས་གདོད་མའི་གཞི་དང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་སྙིང་པོ་ལ་མེ་ལོང་གི་སྟེང་དུ་རྡུལ་ཆགས་པ་ལྟར་བསྒྲིབས་ཏེ་འཁོར་བ་འདིར་འཁྱམས་པ་ནི། སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲྭ་བ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཨེ་མ་ཧོ་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ལས། །རང་གི་རྣམ་རྟོག་ལས་ཀྱིས་སྤྲུལ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །སྒྲིབ་པའི་དཔེ་ནི། ཇི་ལྟར་སྤྲིན་གྱིས་མཁའ་དབྱིངས་ཉི་བསྒྲིབས་བཞིན། །ཡོན་ཏན་མི་མངོན་འཁྲུལ་སྣང་བདེ་སྡུག་སྣང༌། །གདོད་མ་ནས་འོད་གསལ་བའི་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་ནས་ཡེ་ཤེས་ཉི་མ་ལྟར་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡེ་ནས་གནས་ཀྱང་གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པ་སྤྲིན་དང་འདྲ་བས་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར།དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་དང་གཟུགས་སྐུ་ལ་ཡོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་དག་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་ན་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་སྣང་གི་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྤྲིན་ཕུང་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཞིང༌། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་སྦྱང་དུ་རུང་བ་གློ་བུར་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ཏེ«༼༡༽«། །སྒྲིབ་པ་རྣམས་ནི་གློ་བུར་བ། །ཞེས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་སྤྲིན་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། སྤྲིན་ལས་ཆར་བྱུང་ལོ་ཏོག་འཕེལ་བ་བཞིན། །མ་རིག་གཟུང་འཛིན་སེམས་སྤྲིན་རབ་གཡོས་པས། །དགེ་སྡིག་ལས་ཀྱི་ཆར་བབས་དེས་བསྐྱེད་པའི། །འབྲས་བུ་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཆར་སྤྲིན་དག་ནི་ནམ་མཁར་གཡོ་བ་དང༌། ཆར་བབས་པ་དང༌། ལོ་ཏོག་འཕེལ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་བ་ལྟར། སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་ངང་ལས་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཞེན་པ་གཡོས་ཏེ།

這是該藏文段落的完整直譯: 那些執取的識蘊的對象，以及雖然在自身中不存在卻顯現的習氣，如同塵埃附著在鏡面上一樣，遮蔽了本初基礎和覺性智慧光明精華,而在此輪迴中流轉。正如《大幻化網續》中所說:"誒瑪吙!從如來藏中,由自己的分別念業所幻化。"遮蔽的比喻是:就像云遮蔽了天空中的太陽一樣,功德不顯現,而顯現迷亂的苦樂。從本初以來光明的一切障礙都是可以凈化的暫時性的。如《釋量論》中所說:"心的自性是光明的,諸障礙是暫時的。"如何像云一樣呢?就像云生雨使莊稼生長一樣,無明能取所取的心云劇烈翻騰,降下善惡業的雨,由此產生的果實就是三界輪迴的本性。如同雨雲在空中翻騰、降雨、成為莊稼生長的因一樣,從心性本自清凈的狀態中,生起遍計所執的能取所取的執著,

སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པའི་ངང་ལས་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཞེན་པ་གཡོས་ཏེ། འཁོར་བར་འདུ་བྱེད་པའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་རབ་ཏུ་མང་པོ་བསགས་པ་ལས། ཁམས་གསུམ་རིགས་དྲུག་གི་སྣང་བ་སོ་སོ་ལ་སྤྱོད་ཅིང༌། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་ཏོག་རྣམ་པར་འཕེལ་བས་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་བཞིན་དུ་འཁོར་བ་ཉིད་དེ། དབུ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས། འཁོར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་མགལ་མེ་ཡི། །འཁོར་ལོ་ལྟ་བུར་ཕན་ཚུན་» «དུ། །རྒྱུ་ཅན་«༼༡༽«འདི་ནི་འཁོར་བར་འདོད། །» «ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འཁོར་བ་ན་བག་ཆགས་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བ་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ནི། འཁྲུལ་སྣང་ཇི་སྙེད་བག་ཆགས་གསུམ་ཉིད་ལས། །ཡུལ་གྱི་བག་ཆགས་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང༌། །དེ་ལ་བརྟེན་པའི་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལྔའོ། །ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཀུན་གཞི་ལ་བཞག་པས་སྣང་བ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཐ་དད་དུ་སྣང་སྟེ། ཡུལ་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་སྣོད་བཅུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་གཟུགས་དང༌། སྒྲ་དང༌། དྲི་དང༌། རོ་དང༌།རེག་བྱ་སྟེ། ཕྱི་ནང་གང་ནའང་མེད་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པ་ལྟར་སྣང་བ། སེམས་ལ་ཤར་ནས་དེ་དག་ལ་དོན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་སྟེ་དགག་སྒྲུབ་ཏུ་འཛིན་པའི་ཡུལ་བྱེད་དོ། །ཞེན་ཡུལ་ལ་འདི་ནི་གཟུགས་སོ་ཞེས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་རྟོག་པ་ནི་གཟུང་བའི་རྟོག་པའོ། །སྒྲ་ལ་སོགས་པའང་དེ་བཞིན་ནོ། །ནང་གི་བདག་ཉིད་«༼༢༽«སེམས་སུ་སྣང་བ་ནི། དོན་གྱི་བག་ཆགས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བརྒྱད་དང༌། །དེ་ལ་བརྟེན་པའི་དགེ་སྡིག་ལས་རྣམས་སོ། །བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཀུན་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས།ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། དེ་ལས་མཆེད་པ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང༌།

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 心性本來清凈的狀態中,生起了能取所取的執著分別念。由此積累了輪迴中造作的眾多善惡業行,而在三界六道的各種顯現中流轉,增長各種苦樂果報,如同旋轉的火輪一般不斷輪迴。如《中觀寶鬘論》中所說:"輪迴之輪如火輪,互為因果而流轉,此即所謂之輪迴。"就這樣輪迴著。 雖然內外都不存在,但似乎存在於外界的色、聲、香、味、觸等,在心中顯現后,對它們執著為實有,成為取捨的對象。對所執著的對象認為"這是色"等,將其視為外在事物的分別念是所取分別。聲等也是如此。 內在的自性顯現為心識,即是八識聚及依此而生的善惡諸業。依靠具有各種習氣的阿賴耶識,產生了阿賴耶識以及由此衍生的眼識等五識,

དེ་ལས་མཆེད་པ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་དང༌། དབང་པོའི་ཡུལ་རིག་པའི་རྗེས་སུ་ཡིད་ཤེས་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དེ་རྣམ་པ་བརྒྱད་ནི་འཛིན་པའི་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ལ་རྟོག་པ་ནི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་འཛིན་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཀུན་གཞི་«༼༣༽«བག་ཆགས་ཀྱི་ས་པ་དེ་ནི་ངོ་བོ་མ་རིག་པ། རྣམ་པ་སྣང་ཡུལ་གང་དང་ཡང་མ་འབྲེལ་བའི་རྟོག་མེད་ཙམ་དུ་གནས་པས་གཟུགས་མེད་པའི་བག་ཆགས་འཛིན་པ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་ལས་གསལ་དྭངས་རིག་པའི་ཆ་ཙམ་ཡུལ་དང་མ་འབྲེལ་བ་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་བག་ཆགས་འཛིན་ཅིང་དེ་ལས་མཆེད་པ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཀྱང་གཟུགས་ཀྱི་ས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་འཛིན་ཏོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་ཡིད་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་ནི་འདོད་པའི་བག་ཆགས་འཛིན་ཏེ། ཚོགས་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཀྱང་རང་རང་གི་ཡུལ་རྟོག་པ་མེད་པ་དང༌།རྟོག་བཅས་ཀྱིས་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འཛིན་པའི་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་བསགས་པའི་དགེ་བ་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་དང༌། མི་དགེ་བ་རྣམས་ནི་སེམས་ལ་བག་ཆགས་པ་གསེར་དང་གཡའ་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་འཇུག་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱ་བ་ནི་དབུ་མའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་ཤེས་དག་ཉེ་བར་བརྟེན་པ། ལུས་ཀྱི་བག་ཆགས་འགྲོ་དྲུག་སོ་སོའི་གཟུགས། །དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡན་ལག་ཉིང་ལག་ག»ོ «།ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་ལུས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བས་བདག་གི་ལུས་ཞེས་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ། ཐ་ན་རྨི་ལམ་དུའང་ཆུ་དང་མེ་དང་གཡང་ས་དང་དགྲ་དང་ཁྱི་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ན་རང་གི་ལུས་ལ་གནོད་པར་མཐོང་ནས་འབྲོས་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །

從那裡產生的眼識等五種[識]，以及隨後感知感官對象的意識，和有煩惱的意，這八種稱為能取的心。對這些的分別稱為能取的分別。為什麼是能取呢？阿賴耶識的習氣種子，其本質是無明，其形態是不與任何顯現對像相關聯的無分別狀態，因此執取無形的習氣。從其中僅僅清明覺知而不與對像相關聯的部分是阿賴耶識。有形的福德相應和不善[業]等在心中如同金子和鐵銹一樣作為習氣存在。止息心和心所的運作是中觀的意義。依靠這樣的識，[有]六道各自身體的習氣形態。依靠那個的肢體和小肢。顯現為天人等各種不同的身體,執著為"我的身體"。乃至在夢中看到水、火、懸崖、敵人和狗等時,也會看到自己的身體受到傷害而逃跑,或者經歷痛苦等。

སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དེ་ཡང་ཡན་ལག་ཉིང་ལག་དུ་མ་འདུས་པའི་ཚོགས་པ་ལ་ལུས་ཞེས་བཏགས་ཏེ། འབྲལ་ཅིང་ཤུལ་དུ་ལུས་པས་ཀྱང་ལུས་ཞེས་བྱའོ། །ལྷ་རྣམས་ལ་ཤུལ་དུ་ལུས་པ་མེད་ཀྱང་དེ་དང་འབྲལ་བའི་ཆ་ནས་ལུས་ཞེས་བརྗོད་དོ། །» «ལུས་དང་དོན་དང་ཡུལ་དུ་སོ་སོར་སྣང་བ་ཅི་ཡིན། ཡང་ན་ཐམས་ཅད་ཡུལ་དུ་སྣང་བས་ཆོག་མོད། ཡང་ན་དོན་དང་ལུས་རྐྱང་བར་སྣང་བས་ཆོག་མོད་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། སོ་སོར་སྣང་བའི་འཐད་པ་འགོད་པ། དེ་ལྟར་ཀུན་གཞིའི་སྟེང་དུ་བག་ཆགས་གསུམ། །ཐོག་མེད་དུས་ནས་བཞག་པ་དེ་གོམས་པས། །ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན། །ཀུན་གཞི་ལ་བག་ཆགས་ཐ་དད་པ་གསུམ་ཡོད་པས། དེའི་དབང་གིས་སྣང་ཚུལ་ལ་ཡང་སྣང་བ་གསུམ་ཤར་བ་ནི། ས་བོན་ཐ་དད་པ་གསུམ་ལས་མྱུ་གུ་ཐ་དད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ཡང་གང་དང་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་བག་ཆགས་མ་ཟད་ཀྱི་རིང་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་ལུས་དང་སེམས་དང་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་བཞིན་ཏེ། སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཐ་དད་པ་ནི། ཐོག་མ་མེད་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཚེ་རབས་སྔ་མ་རྣམས་བསྐྱེད་ལ། དེའི་རྒྱུན་གོམས་པས་ཚེ་འདི་བསྐྱེད་ཅིང༌། ཉིན་པར་གྱིས་རྨི་ལམ་བསྐྱེད་པ་དང༌། ཚེ་འདིའི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུན་ལས་ཕྱི་མའི་ལུས་དང་དོན་དང་ཡུལ་དུ་འཆར་བ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་འདི་དག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་དུ། རྣམ་གསུམ་རྣམ་གསུམ་སྣང་བ་ཅན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཀུན་གཞི་ལ་བག་ཆགས་རྣམ་པ་གསུམ་བཞག་པས། སྣང་བ་མི་འདྲ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྣང་བ་ཅན་ཡིན་ཞེས་མགོན་པོ་བྱམས་པས་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི་མང་དུ་ཐོས་པའི་མིག་དང་བྲལ་ཞིང་ཐེག་པ་མཆོག་གི་ཚུལ་ལས་རིང་བ་གཟུ་ལུམ་ཅན་དག་གི་ལོག་པར་རྟོག་པ་དགག་པ་ནི། མི་ཤེས་པ་དག་ཐམས་ཅད་སེམས་ཡིན་ལོ། །

這些是經歷痛苦等的顯現。這也是由許多肢體和支節聚集而成的集合體被稱為身體。因為會分離並留下痕跡,所以也稱為身體。雖然天神們沒有留下痕跡,但從與之分離的角度也稱為身體。 "身體、對像和境界為何各自顯現?或者全部顯現為境界就足夠了,或者只顯現為對像和身體就足夠了"如果這樣想,那是不對的。解釋各自顯現的理由: 如是在阿賴耶識之上,三種習氣從無始以來被安置,由於熟習它,產生了前世,由於熟習它的相續而產生今生,白天產生夢境,從今生習氣的相續中顯現來世的身體、對像和境界。 這些方法在《大乘莊嚴經論》中說:"三種三種顯現者。"意思是由於在阿賴耶識中安置了三種習氣,所以顯現出三種不同的顯現,這是彌勒菩薩所教導的。 現在駁斥那些遠離多聞之眼、遠離最上乘法的偏執者的錯誤觀念:無知者說一切都是心。

མི་ཤེས་པ་དག་ཐམས་ཅད་སེམས་ཡིན་ལོ། །སྣང་བ་རྣམ་གསུམ་དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་རྨོངས། །སྐྱོན་མང་ཕན་ཚུན་འཆོལ་ཞིང་ཧ་ཅང་ཐ༷ལ། །» «སྐྱོ༷ང་བྱེད་དག་གི་ལུགས་ངན་དེ་སྤོངས་ཤིག» «།ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་མི་ཤེས་པ་དག་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་ཡིན་ཞེས་མངོན་རློམ་དང་བཅས་ནས་སྨྲ་བས་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་བསླུ་བར་སྣང་ངོ༌། །དེ་ལྟར་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ལས་སྣང་བ་རྣམ་གསུམ་གསུངས་པའི་དོན་ཡང་མ་གོ་སྟེ། སེམས་སུ་བག་ཆགས་བཞག་པ་དག་སེམས་ཡིན་གྱི། ལུས་དང་ཡུལ་དུ་བཞག་པ་དག་སེམས་ག་ལ་ཡིན། དེ་ལྟ་ན་སྐྱོན་རབ་ཏུ་མང་སྟེ། ལུས་དང་སྣང་བ་མིག་གིས་བལྟར་ཡོད་ཅིང་རེག་གཟུགས་སུ་གྲུབ་པ་ལྟར་སེམས་ཀྱང་དེར་འགྱུར་བའམ། སེམས་བཞིན་དུ་ལུས་དང་ཡུལ་རྣམས་མཐོང་ཐོས་སུ་མི་རུང་བར་འགྱུར་བ་དང༌། སེམས་ལ་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་དང་མཐོང་ཐོས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དང༌། གཅིག་སངས་རྒྱས་པའམ་ངན་སོང་དུ་སོང་དུས་དེ་ལ་སྣང་བ་ཀུན་དེར་འགྱུར་བ་དང༌། མང་པོ་སྣང་ཡུལ་གཅིག་པས་ཤེས་པ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང༌།སྣང་བ་རྣམས་ཞིག་པར་གྱུར་པ་ན་སེམས་དེར་འགྱུར་བ་དང༌། ས་ཆུ་མེ་རླུང་སེམས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བས་མུ་སྟེགས་རིག་བྱེད་པ་དག་གི་ཕྱོགས་ལ་བསླན་པར་རིགས་སོ། །ཕན་ཚུན་འཆོལ་ཏེ་རང་གི་ཡུལ་རིག་པ་ལྟར་ཡུལ་བེམ་པོས་ཀྱང་རང་རིག་པར་ཐལ་ཞིང་རང་གི་སེམས་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་སྣང་བ་ཕྱི་རོལ་ན་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་རང་གི་ནང་ན་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་སེམས་ནང་ན་གསལ་རིག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་ཡུལ་ཕྱི་རོལ་ན་ཡོད་པ་དང༌། རང་རིག་ནང་ན་ཡོད་པ་གཉིས་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་མི་རིགས་ཏེ། ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ཆ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

以下是完整的漢語直譯: "無知者們全都是心。對三種顯現的意義極其愚昧。過錯眾多相互混淆且過於極端。" "請拋棄那些護持者們的惡劣傳統。" "不懂大乘法理的人們，帶著傲慢宣稱顯現、輪迴、涅槃、內外、器世間和有情世間等一切都是自己的心,似乎在欺騙許多人。這樣的話,他們也沒有理解大乘經典中所說的三種顯現的意義。儲存在心中的習氣是心,但儲存在身體和對境中的怎麼可能是心呢?如果是這樣,地就會變成一個意識,當顯現消失時心就會變成那樣,地水火風就會變成有情,這樣就應該歸入外道吠陀派的觀點了。相互混淆,就像自己的對境能了知一樣,無情的對境也會產生自我認知的過失,自己的心也會變成存在於外界,因為顯現存在於外界。顯現會變成存在於內部,因為心作為明瞭的認知存在於內部。顯現對境存在於外界,而自我認知存在於內部,這兩者不應該顯現為不同,因為一個本質沒有兩個部分。"

ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ཆ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཧ་ཅང་ཐལ་ཏེ་རང་མ་སྐྱེས་པའི་དུས་ནས་རང་གི་སེམས་ས་ཕྱོགས་འདིར་གྲུབ་པར་ཐལ། སྣང་བ་འདི་རང་མ་སྐྱེས་པའི་དུས་ནས་ཕྱོགས་འདིར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང༌།རང་ཤི་ནའང་ཕྱོགས་འདིའི་སྣང་བ་ས་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། རང་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་དུས་སྣང་བ་འདི་ཡང་དེར་འཕོ་བར་ཐལ་ཏེ་འདི་རང་གི་སེམས་ཡིན་ལ། སེམས་དེ་རང་གི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་གཞན་དུ་ཕྱིན་དུས་རང་གི་སེམས་ཕྱོགས་འདིར་ལུས་པར་ཐལ་ཏེ་སྣང་བ་འདི་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་གྱི་རྣམ་གྲངས་རབ་ཏུ་མང་བའི་ཕྱིར་སྐྱོང་བྱེད་དེ་བ་གླང་རྫི་ལྟར་བླུན་ལ་ཐོས་པ་མེད་པ་དག་གི་ལུགས་ངན་རབ་ཏུ་སྤང་བར་བྱའོ། །གང་སྣང་དེ་འདྲའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་ཁམས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་སེམས་ཙམ་མོ་ཞེས་པ་དང༌། བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་དཀྲུགས་པའི་སེམས། །དོན་དུ་རབ་ཏུ་སྣང་བ་འབྱུང༌། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས་སེམས་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་སྨྲས་པ། དེ་ནི་སྣང་བ་དང་སྣང་ཡུལ་ཐ་དད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྣང་བ་སེམས་ཡིན་ཞེས་གོ་བར་བྱ་སྟེ།སྣང་མི་སྣང་དུ་འཛིན་པ་རང་གི་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་བ་སེམས་ཡིན་པ་སྐད་བསྟན་པས་ཕྱི་རོལ་ལོག་«༼༡༽«པ་ཞིག་བདེན་པར་འཛིན་པ་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ལུགས་འགོག་པ་ལ་དགོངས་ཀྱི། རི་ལ་སོགས་པ་སེམས་སུ་བསྟན་པ་མ་ཡིན། རིའོ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་དུ་རྟོག་པའི་ཞེན་སྣང་སེམས་སུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེས་ན་སྣང་ཡུལ་རི་ལ་སོགས་པ་སེམས་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ལས་ཐ་དད་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ལས་སྐྱེ་འགག་ལ་སོགས་པར་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཡོད་པ་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ།

以下是完整的漢語直譯： 因為本質是一體的，沒有兩個部分。這是過分的推論，因為從自己未出生的時候起，自己的心就已經在這個地方形成了。因為這個顯現從自己未出生的時候起就存在於這個地方，而且如果自己死了，這個地方的顯現、地方等也會消失，以及當自己去其他地方時，這個顯現也會轉移到那裡，因為這是自己的心，而那個心會隨著自己的去留而變化。或者，當去其他地方時，自己的心會留在這個地方，因為這個顯現還在這裡。這是指在顯現和顯現對像分開的情況下，顯現是心的意思。因為能夠感知顯現與否的是自己的心。通過說顯現是心，是爲了反駁聲聞等認為外在事物真實存在的觀點，而不是說山等是心。應該理解為，認為"這是山"等的概念性執著顯現是心。因此，顯現對像如山等不是心，因為它們是由與心不同的因果所產生和消滅等的。如果說這樣就變成有實在的對象了，那是不對的。

དོན་ཡོད་པ་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཡོད་པས་ཕྱི་རོལ་རགས་པར་སྣང་བ་རྡུལ་ཕྲན་ལ་སོགས་པར་གཞན་དུ་འཛིན་གྱི། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་སེམས་ལ་སྣང་བའི་བག་ཆགས་འཁྲུལ་པ་དྷ་དུ་ར་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་ལྟར་ཕྱི་ནང་གང་ཡང་མ་ཡིན་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ཀྱང༌། མེད་བཞིན་སྣང་བ་གཞི་མེད་རྩ་བ་དང་བྲལ་བར་འདོད་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སྣང་བ་དང་སྣང་ཡུལ་ཕྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་གཅེས་སོ། །ད་ནི་སྣང་བ་གསུམ་ལས་གཟུང་འཛིན་དུ་བྱེད་པའི་ལས་བཤད་པ་ནི། འདི་ལྟར་ཡུལ་ལས་གཟུང་བའི་རྣམ་རྟོག་དང༌། །དོན་ལས་«༼༡༽«འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་རྣམ་གཉིས་སྐྱེ། །ལུས་ལས་«༼༢༽«ཉོན་མོངས་གཟེབ་དང་རྟེན་བྱེད་དེ། །མི་མཁས་བདེན་པར་ཞེན་པས་རྟག་ཏུ་འཁོར། །ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ལ་སྣང་བར་བཟུང་བས་གཟུང་བའི་རྟོག་པ་སྐྱེ་ཞིང༌། ཚོགས་བརྒྱད་ནང་ན་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་དང་ཕྱིར་འཆར་བ་ན་སེམས་ཞེས་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་སྐྱེ་ཞིང༌། ལུས་ནི་གཟུང་འཛིན་དུ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་དང་བདེ་སྡུག་གི་གནོད་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་གནས་བྱེད་དེ། སྣང་བ་གསུམ་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པས་རྟག་ཏུ་སྲིད་པར་འཁྱམ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ཆོས་རྣམས་གང་ལ་རང་བཞིན་འགའ་མེད་དེ། །སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་ཆུ་ཡི་ཟླ་བ་འདྲ། །མི་མཁས་བདེན་པར་ཞེན་པས་འཆིང་གྱུར་ཏེ། །རྟག་ཏུ་རྫ་མཁན་འཕང་ལོ་བཞིན་དུ་འཁོར། །» «ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ད་ནི་རང་བཞིན་མེད་པའི་འཁོར་བ་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་ཡང་གཟུང་འཛིན་དབྱིངས་སུ་མ་ནུབ་པ་དེ་སྲིད་དུ་ལས་འབྲས་ལ་གཅེས་སྤྲས་སུ་གདམས་པ་ནི། འདི་དག་ཐམས་ཅད་དོན་ལ་མེད་ན་ཡང༌། །གཟུང་འཛིན་དབང་གིས་རྟེན་འབྲེལ་སྒྱུ་མར་སྣང༌། །

這是對給定藏文的完整直譯： 如果說有意義就會變成那樣的話，不是這樣的。有意義的話，會把外在的粗大顯現執著為原子等其他東西。而我們認為，顯現在心中的習氣迷亂，如（དྷ་དུ་ར，dhatura，धतूर，曼陀羅花，達圖拉）等的顯現，既非外在也非內在，雖然不成立為任何東西，但雖然不存在卻顯現，我們主張它無基礎、無根本，因此說它無自性。因此，區分顯現和顯現對象是非常重要的。現在解釋三種顯現中的能取所取的作用：這樣，從對像中產生所取的分別，從事物中產生能取的分別。由於執著三種顯現為真實，而不斷在輪迴中流轉並遭受痛苦。正如《護國經》中所說："諸法中沒有任何自性，如幻如陽焰如水中月，愚者執著為真實而被束縛，常如陶輪般旋轉。"現在，雖然無自性的輪迴如影像一樣，但只要能取所取未融入法界，就要教導謹慎對待因果：雖然這一切在實際上並不存在，但由於能取所取的力量，顯現為緣起幻相。

གཟུང་འཛིན་དབང་གིས་རྟེན་འབྲེལ་སྒྱུ་མར་སྣང༌། །ཇི་སྲིད་གཟུང་འཛིན་དབྱིངས་སུ་མ་ནུབ་པར། །རྒྱུ་འབྲས་ལས་ཡོད་དེ་ཡི་སྤྲུལ་པ་སྟེ། །འདི་ལྟར་ཆོས་ཉིད་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་འཁོར་བ་དང་དེ་བསྐྱེད་པའི་ལས་མེད་ཀྱང༌། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རང་གི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ལས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁོར་བ་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་སྣང་བས། དེའི་རྒྱུ་འབྲས་སྤྱད་«༼༣༽«དགོས་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་མཐའ་དག་དབྱྀངས་སུ་ནུབ་པ་ན་ལས་མེད་དེ། རྒྱུ་མ་རིག་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་མངོན་དུ་མ་བྱས་ཀྱི་བར་དུ་ལས་ཡོད་དེ། མ་རིག་པ་དང་དེས་བསྐྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་མ་ཟད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན། འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་«༼༡༽«ལས་འབྲས་བླང་དོར་དུ་བྱ་བ་གཅེས་ཏེ། འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་སྤྲུལ་པ་དང་འདྲ་བ་ལས་«༼༢༽«དེས་བསྐྱེད་ནས་རྒྱུན་དུ་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་དེ་ཉིད་གང་གིས་གསོག་ཅིང་བསྐྱེད་ཅེ་ན། སེམས་ཀྱིས་འདུ་བྱེད་སེམས་ཀྱིས་ལས་ཀུན་བྱེད། །སེམས་ལ་སྣང་ཞིང་སེམས་ཀྱིས་བརྟགས་པས་ན། །འཁྲུལ་པའི་སེམས་འདུལ་སླད་དུ་འབད་པར་མཛོད། །ལས་ནི་རྒྱུ་ཀུན་འབྱུང་གི་«༼༣༽«རང་བཞིན་ཡིན་ལ། »«ལས་དང་«༼༤༽«ཉོན་མོངས་པའི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་དག་གི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་ནི། སེམས་ཀྱི་འདུ་བྱེད་ལས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཀྱིས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་པའི་ལས་ཀུན་གསོག་ཅིང་ལས་ཀྱི་བྱེད་པ་ཐ་དད་པའི་དབང་གིས་འཁྲུལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་དག» «རྨི་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ལྟར་རང་གི་སེམས་ལ་སྣང་ཞིང༌། སེམས་ཀྱིས་གཟུང་འཛིན་དུ་བརྟགས་པས་འཁྲུལ་པ་བརྒྱུད་མར་བྱུང་སྟེ།

以下是完整的漢語直譯: 由於執著和執取的力量,緣起顯現如幻。只要執著和執取未消融於法界中,就會有因果業的顯現。雖然從勝義諦的角度來看,輪迴及產生輪迴的業不存在,但在世俗諦中,依靠自身的因緣業力而緣起的輪迴如幻般顯現,因此必須經歷其因果。當一切能取所取的分別唸完全消融於法界時,就不再有業。由於無明習氣的根源不存在,所以不再造作任何業。 由於顯現於心且由心所分別,因此爲了調伏迷亂的心而應當精進。業是一切因緣生起的本質,業和煩惱的果報唯有痛苦。這些的根源產生是由於心的造作,因此心積累善業、不善業和無記業,由於業的不同作用而顯現各種迷亂相。這些如同夢境般顯現於自心,由心執著為能取所取而產生相續的迷亂。

སེམས་ཀྱིས་གཟུང་འཛིན་དུ་བརྟགས་པས་འཁྲུལ་པ་བརྒྱུད་མར་བྱུང་སྟེ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལས། སེམས་འདི་ལས་འདུ་བྱེད་པའོ། །འདུ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ནི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང་ལུང་མ་བསྟན་པ་རྣམས་འདུ་བྱེད་དོ། །འདུ་བྱས་པ་ལས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བར་མ་རྣམས་མངོན་པར་སྣང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་རང་གི་སེམས་འདུལ་ཞིང་སྦྱོང་བ་ལ་འབད་པར་རིགས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་འཁྲུལ་སྣང་དུ་ཤར་བ་དག་གི་དཔེ་ནི། ཇི་ལྟར་དྷ་དུ་ར་ཡིས་མྱོས་པ་ལས། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་མི་འདྲ་ཅི་ཤར་ཡང༌། །ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པའི་གཟུགས་ཏེ་དོན་ལ་མེད། །འདི་ལྟར་དྷ་དུ་རའི་ཁུ་བ་འཐུངས་པ་དག་གིས་ནམ་མཁའ་དང་ས་གཞི་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ལ་སོགས་པས་གང་བར་མཐོང་ན་ཡང༌། མཐོང་བའི་དུས་ཉིད་ནས་དེ་དག་མེད་དོ«༼༡༽«། །འོན་ཀྱང་སྣང་བ་ནི་རྫས་དེས་སེམས་«༼༢༽«འཁྲུལ་བའི་དབང་གིས་ཕྱི་རོལ་སྣ་ཚོགས་པར་ཤར་བ་སྟེ་«༼༣༽«འཁྲུལ་སྣང་ཁོ་ནའོ། །མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བའི་དཔེ་ཉེ་བར་བཀོད་པ«༼༤༽«། དེ་བཞིན་སེམས་འཁྲུལ་བ་ཡིས་སྦྱར་བ་ཡིས། །འགྲོ་དྲུག་འཁྲུལ་སྣང་མ་ལུས་ཇི་སྙེད་» «ཀུན། །མེད་སྣང་སྟོང་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཤེས་པར་མཛོད། །སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་ལ་རྡུལ་གྱི་ཆ་ཕྲ་མོ་བརྒྱར་གཤགས་པ་ཙམ་དུ་ཡང་ཕྱི་སྣང་བའི་ཡུལ་གཞན་དང༌། ནང་འཛིན་པའི་སེམས་རང་དང༌། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་གང་དུའང་གྲུབ་པ་མེད་དེ། གློ་བུར་བའི་རང་བཞིན་མེད་བཞིན་དུ་སྣང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཏུ་ན་ཆང་གིས་མྱོས་པ་ན་ས་ཕྱོགས་འཁོར་བར་སྣང་ཡང་འཁོར་བ་མེད་པ་བཞིན་ཏེ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས།

以下是完整的漢語直譯: 由心識分別為能取所取而產生相續的迷亂。如《聖寶積大乘經》中所說:"此心造作諸行。由造作而生善、不善及無記法。由造作而顯現眾生的樂、苦及中性感受。"因此,應當努力調伏並凈化自心。 對於如此顯現的迷亂現象,可以舉例說明: 如同（藏文，dhatura，धतूर，曼陀羅花，da du ra）所醉, 以日輪為喻而設。 同樣由迷亂心所造, 六道一切迷亂顯現, 皆應了知為空性幻影。 包括器世間和有情世間在內的一切法,實際上即使分析到百分之一的微塵,也不存在外在顯現的對境、內在執取的心識,以及除此之外的任何法。因為它們是無自性而暫時顯現的緣故。 就像醉酒之人看到地面旋轉,實際並未旋轉一樣。如《聖三摩地王經》所說:

འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས། ཇི་ལྟར་མི་དག་ཆང་གིས་མྱོས་པ་ན། །ས་ནི་ཀུན་ཏུ་འགུལ་སྙམ་བྱེད་མོད་ཀྱི། །ས་ནི་གཡོས་ཤིང་འགུལ་བར་གྱུར་པ་མེད། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །» «ད་ནི་དོན་བསྡུ་བས་མེད་བཞིན་སྣང་བའི་འཁྲུལ་གཞི་གདོད་མའི་རང་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལ་གདམས་པ་ནི། དེ་ལྟར་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་གཟུགས་བརྙན་བཞིན། །ཐོག་མ་གང་ལས་བྱུང་བ་བརྟག་པར་གྱིས། །དེ་ཡིས་མྱ་ངན་འདས་པའི་རང་བཞིན་ཤེས། །སྲིད་ལས་རྣམ་གྲོལ་བདེ་གཤེགས་དབང་པོར་འགྱུར། །རང་བཞིན་མེད་པའི་འཁོར་བ་མེ་ལོང་ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བ་འདི་ཉིད་དང་པོ་གང་ལས་བྱུང་བའི་དབྱིངས་གདོད་མའི་འོད་གསལ་སྙིང་པོ་ལེགས་པར་བརྟག་པས་དེའི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ན། གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པས་སྲིད་པའི་འཁྲུལ་སྣང་ཆ་དང་བཅས་པ་ལས་གྲོལ་ཏེ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་གདོད་མའི་རང་བཞིན་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ནམ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདི་བྱུང་བ་དང༌། །» «བྱུང་ནས་ཞིག་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདི་«༼༡༽«མེད། །ཇི་ལྟར་སྔོན་བཞིན་ཕྱིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། །ཐོག་མ་གང་ལས་བྱུང་བ་བརྟག་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །» «ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ཡིད་བཞིན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གཞི་ལས་འཁོར་བའི་གྲུབ་ཚུལ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དང་པོའི་འགྲེལ་པའོ།། » «།།» «དེ་ལྟར་གང་ལས་བྱུང་བའི་རང་བཞིན་ལེགས་པར་རྟོགས་ནས་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་བཤད་མ་ཐག་པ། དེ་ལྟར་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བར་སྣང་བ་ན། །རྒྱལ་བའི་ཐུགས་རྗེས་ཞིང་ཁམས་རྣམ་བཀོད་དེ། །

以下是完整的漢語直譯: 從《聖三昧王經》中說: "就像醉酒的人以為大地在搖晃, 實際上大地並沒有動搖和晃動。 應當知道一切法也是如此。" 現在總結一下,教導要了解雖然不存在卻顯現的迷亂根源的本性: "如此輪迴的本性如同影像, 應當觀察它最初從何而來。 由此了知涅槃的本性, 解脫輪迴成為善逝之主。 無自性的輪迴如幻世界生起, 生起后毀滅,這個世界(藏文,梵文擬音,梵文天城體,漢語字面意義,漢語擬音)不存在。 如同過去,未來也是如此, 應當觀察它最初從何而來。" 這是《大乘教授論如意寶藏》中"從基礎顯示輪迴形成方式"一章的註釋。 如此善解了它從何而來的本性之後,應當進入所顯現的世界安排,如剛才所說: "如此三界顯現為輪迴時, 佛陀以大悲心安排剎土。"

རྒྱལ་བའི་ཐུགས་རྗེས་ཞིང་ཁམས་རྣམ་བཀོད་དེ། །འགྲོ་བའི་དོན་ཀུན་སྒྲུབ་ལ་ནོར་བུ་བཞིན། །སྲིད་ནས་ཞི་བར་རབ་ཏུ་འདྲེན་པར་མཛད། །དེ་ལྟར་མ་རིག་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་གང་དུ་བྱུང་བ་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཚད་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེ་མངའ་བས་གཟིགས་ཏེ། ཡོངས་སུ་འདུ་«༼༢༽«བའི་ཞིང་ཁམས་རྣམ་པར་བཀོད་ཅིང༌། སྐལ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་མཛད་པ་ནི་གཡོ་བ་དང་འབད་པའི་རྩོལ་བ་མེད་པར་ངང་གིས་འབྱུང་སྟེ། སྲིད་པ་ནས་ཞི་བར་འདྲེན་པའི་ཕྲིན་ལས་རབ་ཏུ་མཛད་དེ། གསང་བའི་སྙིང་པོ་ལས། མ་རིག་སྨིན་མཛད་འདུལ་བའི་ཕྱིར། །བྱུང་ནས་མྱ་ངན་འདའ་བར་སྟོན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚུལ་ནི། ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་སེམས་ཅན་ཞིང་རྣམས་སུ། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བས་དོན་ཆེན་མཛད་པ་ལས། །དཔག་ཏུ་མེད་པའི་སེམས་ཅན་གྲོལ་བར་འགོད་པ་ནི། ཕྱོགས་བཅུ་ནམ་མཁའི་མཐས་ཁྱབ་པར་སེམས་ཅན་གྱིས་ཁྱབ་པ་དེ་སྙེད་དུ། འདས་པ་དང༌། ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང༌། མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ཁྱབ་ཅིང་དོན་མཛད་པའོ། །དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་དུ་མི་མཇེད་ཀྱི། ཞིང་འདིའི་སྟོན་པས་ཇི་ལྟར་འདུལ་བའི་ཚུལ། །རེ་ཞིག་བསྡུས་ཏེ་རབ་ཏུ་བསྟན་པ་ནི། །འདི་ལྟར་འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་དཔལ། སྟོན་པ་ཡིད་བཞིན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཉིད། །ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་སུ་བྱང་ཆུབ་ནས། །ཆོས་སྐུའི་ངང་ལས་ལོངས་སྐུར་ལྷུན་གྲུབ་སྟེ། །» «ཐུགས་གསུང་སྐུ་ཡི་སེམས་དཔའ་གསུམ་སྤྲུལ་ནས། །འགྲོ་དྲུག་གནས་སུ་སེམས་ཅན་དོན་མཛད་ཅིང༌། །དུས་རིང་ཐོག་མཐའ་མེད་པར་བཞུགས་པ་ལས། །དེ་ཡང་ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་དུས་སུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་མགོན་པོ་འདི་ནི།

以下是直譯： 通過佛陀的慈悲，創造了凈土。 爲了成就眾生的一切利益，如同如意寶。 從輪迴中引導至涅槃。 當無明的眾生出現時，具有無量慈悲的諸佛世尊觀察到， 創造了完全聚集的凈土， 根據眾生的根機而利益他們，這是自然發生的，沒有動搖和刻意的努力， 從輪迴中引導至涅槃的事業極為殊勝。 如《秘密精華》中所說：爲了調伏無明成熟的眾生而出現， 以及過去未來諸佛遍及並利益眾生。 特別是在這個娑婆世界， 這位導師如何調伏眾生的方式， 暫且簡要地顯示如下： 如是，輪迴涅槃一切的莊嚴， 導師如意普賢自身， 從無始時就已成佛， 從法身的狀態中自然成就報身， （藏文，梵文擬音：Kāya-vāk-citta，梵文天城體：कायवाक्चित्त，漢語字面意義：身語意，漢語擬音：嘎雅瓦格其大） 化現身語意三種菩薩， 在六道眾生處利益眾生， 長久安住無始無終。 這位無始無終現前成佛的怙主，

དེ་ཡང་ཐོག་མཐའ་མེད་པའི་དུས་སུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་མགོན་པོ་འདི་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་གནས་སྐབས་ན་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སྐུའི་གནས་སྐབས་ན་རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །སྤྲུལ་པ་སྐུའི་གནས་སྐབས་ན་ཐུབ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་བྱའོ། །» «གང་གི་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བརྙེས་པ་དེའི་ཚེ་ལྷུན་གྲུབ་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་རྒྱན་ཉིད་དུ་བཞུགས་ཏེ། དེའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་པ་སྤྲུལ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ལས། ཁྱད་པར་དུ་ཐུགས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དང༌། གསུང་གི་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང༌། སྐུའི་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུ་རྣམས་སྤྲུལ་ཏེ། འགྲོ་བ་དྲུག་གི་གནས་རིགས་མ་ལུས་པར་དོན་མཛད་པ་ནི། སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་མ་སྟོངས་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པར་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་ཞིང་བཀོད་པའི་རང་བཞིན་ལས། དེ་དག་གི་ཁོངས་སུ་ཆུད་པའི་ཆས་གཞལ་ན་སྐྲ་རྩེའམ་ཡུངས་འབྲུའི་ཁྱོན་ཙམ་དུ་སྣང་བའི་འདུལ་ཞིང་འདི་ཉིད་ཇི་ལྟར་བཀོད་ཅིང་སྒྲོན་མ་སྣང་བར་བྱས་པའི་ཚུལ་ནི། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གྲངས་ལས་འདས་པའི་ཞིང་ཁམས་ལས། ཁྱད་པར་མི་མཇེད་འཇིག་རྟེན་དོན་མཛད་པ། །ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་ནས་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ཞིང༌། །རང་སྣང་འོད་གསལ་རྣམ་ལྔའི་འོད་སྤྲོས་པས། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་རུ་བྱོན་པ་ནི་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་ན་དེ་དང་དབྱེར་མེད་པའི་ཞིང་ཁམས་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེའི་སྣང་བ་ལས་རང་ཤར་བ་ནི་ལྷུན་གྲུབ་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་རྒྱན་ཉིད་དེ།

這是對藏文的直譯： 而且，在無始無終的時間裡，這位已經證悟的護佑者，在法身的狀態下，被稱為顯示無二智慧本身的普賢如來。在報身的狀態下，被稱為五部佛。在化身的狀態下，被稱為能仁世尊。 當證得法身時，安住于自然成就嚴飾莊嚴之中。從他的身語意中化現無數佛菩薩，為眾生利益而行事。如果以發端或芥子來衡量這個教化領域的範圍，它會顯得如此微小。這個教化領域是如何佈置和照亮的方式是： 在不可思議、超越數量的佛土中，特別是在娑婆世界中行事。從法身界中嚴飾莊嚴的佛土，自顯五色光明遍照，現為圓滿受用身。這就是在如虛空般的法身界中，與之不可分離的佛土，從智慧寶光中自然顯現，即是自然成就嚴飾莊嚴之莊嚴。

ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་རུ་བྱོན་པ་ནི་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ངང་ན་དེ་དང་དབྱེར་མེད་པའི་ཞིང་ཁམས་ཡེ་ཤེས་རིན་པོ་ཆེའི་སྣང་བ་ལས་རང་ཤར་བ་ནི་ལྷུན་གྲུབ་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་རྒྱན་ཉིད་དེ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དགོངས་པ་ལས་མི་གཡོ་བར་བཞུགས་པ་དེ་ལས་འོད་ཟེར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྤྲོས་ཏེ། ལོངས་སྐུའི་ཞིང་དང་སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྤྲུལ་ཏེ། དེ་དག་རེ་རེས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་ལ་གནས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དོན་མཛད་པར་གྱུར་ཏོ། །» «ལོངས་སྐུ་དེ་དག་རེ་རེའི་ཐུགས་ཀ་ནས་ཀྱང་སྤྲུལ་པ་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྤྲོས་ནས་སྤྲུལ་པ་སྐུའི་སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྤྲུལ་ཏེ། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དོན་མཛད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་བཀོད་དེ་དོན་མཛད་པའི་ཚུལ་ནི་སྔར་བཞིན་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་རང་སྣང་སྟུག་པོ་བཀོད་པ་ནས་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་བའི་རིགས་ལྔ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་སྣང་ལས་འོད་འཕྲོས་པས། རིན་ཆེན་པདྨའི་སྙིང་པོས་བརྒྱན་པའི་ཞིང༌། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུས་ཉེ་བར་བརྟེན་པ་ནི། །གཞི་དང་སྙིང་པོ་མེ་ཏོག་བརྒྱན་པ་སྟེ། །མི་མཇེད་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་ཡི་རྡུལ་ཕྲན་དང༌། །གྲངས་མཉམ་ཞིང་གིས་ཞིང་དེར་བརྒྱན་པ་ཡིན། །དེའི་ཚེ་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་འོད་ཟེར་དེ་དག་ཀུན་ཏུ་འཁྱིལ་བས་འོག་གཞི་རིན་པོ་ཆེའི་པདྨའི་འདབ་མ་ཡངས་ཤིང་གནམ་འཕང་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ལྟར་མཐའ་ཡས་པས་ཁྱབ་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ༌། །དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་གཞི་མེ་ཏོག་གིས་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།

以下是完整的漢語直譯，藏文未輸出： 化現為圓滿受用身是從法身界如虛空般的狀態中，與之不可分離的剎土智慧珍寶之光明中自然顯現，這就是自成稠密莊嚴的裝飾。從身與智慧不可分離的意趣中安住不動，從中放射無法思議的光芒。化現出無量受用身剎土和佛陀，其中每一位都為無量安住于地的菩薩們做利益。 從每一個受用身的心間，從智慧自顯的五部族中，特別是從毗盧遮那佛放射光芒，以珍寶蓮花心莊嚴的剎土，由圓滿受用身所依止的，是基礎和精華以花朵裝飾的。與十萬億不可思議世界的微塵數量相等的剎土裝飾那個剎土。 那時，在自性清凈的虛空中，那些光芒遍佈盤旋，下方出現了一朵寶蓮花瓣廣大，高度如虛空界般無邊無際的蓮花。因為依止於此，所以稱為以花朵裝飾的基礎。

རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚད་ནི་མི་མཇེད་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འབུམ་ཕྲག་བཅུའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་ཞིང་ཁམས་རྣམ་པར་བཀོད་པའི་ཚད་བཞིན་ནོ། །ཞིང་དེ་དག་རེ་རེའི་ཁོངས་ནའང་ཞིང་ཁམས་ཚད་མེད་པས་བརྒྱན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། འཇམ་དཔལ་གྱི་ཞིང་གི་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་གི་ལོ་མ་རེ་རེའི་སྟེང་དང་འོག་ན་ཞིང་ཁམས་ཚད་མེད་པ་གནས་པར་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་པདྨ་ཆེན་པོ། དེ་«༼༡༽«ན་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་གངས་ཆེན་མཚོའི། །སྐྱིལ་ཀྲུང་གཅིག་གིས་པད་སྡོང་ཁེབས་པར་བཞུགས། །དེ་ནི་སྐུ་ཆེ་བའི་བཀོད་པ་སྟེ།རབ་ཏུ་མི་གཡོ་ཞིང་རྟག་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བཞུགས་པ། དེ་ཡི་བ་སྤུའི་བུ་ག་ཐམས་ཅད་ནས། །སྤོས་ཆུའི་རྒྱུན་འབབ་དེ་སྟེང་སངས་རྒྱས་ཞིང༌། །» «གྲངས་མེད་བརྗོད་འདས་བཀོད་པས་དོན་མཛད་ཅིང༌། །སྣང་བ་ནི་«༼༢༽«འདི་ལྟར་སྐུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སྟེང་འོག་ཕྱོགས་མཚམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་རེ་རེ་ནས་ཀྱང་སྤོས་ཆུའི་རྒྱུན་གངས་ཆེན་མཚོ་འབབ་པ་ལས། དེ་ཐམས་ཅད་ནའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་གངས་ཆེན་མཚོ་གྲངས་མེད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་བརྒྱན་ཞིང༌། སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་དེ་སྙེད་སྣང་བས་དོན་མཛད་དོ། །དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་ཕྱག་གཉིས། མཉམ་གཞག་སྟེང་ན་སྤོས་ཆུའི་རྒྱ་མཚོ་ལས། །པད་སྡོང་རྒྱ་ཆེན་ཟེའུ་འབྲུ་དཔག་ཡས་སྟེང༌། །རེ་རེ་ཞིང་ཡང་ཞིང་ཁམས་དཔག་མེད་གནས། །དེ་ཡང་ཡས་མན་དུ་གྲངས་མཐུན་པར་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་རྩ་ལྔ་བརྩེགས་མ་ལ་ཕན་ཚུན་དུ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གནས་པའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས། ཁྱད་པར་ཟེའུ་འབྲུ་དབུས་མའི་སྟེང་ཉིད་ན། །སྟོང་གསུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་བརྩེགས་མ་སྟེ། །ཕན་ཚུན་གྲངས་མེད་ཟ་འོག་བེར་ཁྱིམ་བཞིན། །དེ་ཡང་ཕྱག་གི་མཐིལ་ན་དྲི་ཞིམ་སྨན་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་གནས་པའི་ནང་ན་པདྨའི་སྡོང་པོ་ཟེའུ་འབྲུ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གནས་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་སྙིང་པོ་མེ་ཏོག་གིས་བརྒྱན་པའི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཟེའུ་འབྲུ་དབུས་མའི་སྟེང་ན་ཞིང་ཁམས་བཀོད་པ་དག་ཡས་མན་དུ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་བརྩེགས་ཤིང༌། ཕན་ཚུན་དུ་གྲངས་མེད་པར་གནས་པ། ཐམས་ཅད་ཟ་འོག་གི་བེར་ཁྱིམ་ཁ་ཕྱེ་བ་ལྟར་གཟུགས་དང་བཀོད་པ་རྣམ་པ«་༼༡༽«སྣ་ཚོགས་པ་བཀྲ་ཞིང་སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རང་སྣང་བའོ། །ཞིང་ཁམས་བརྩེགས་མ་འདི་དག་གི་འོག་གཞི། དང་པོ་དཔལ་འབྱུང་འོད་ཟེར་རྣམ་སྣང་ཞིང༌། །གཉིས་པ་པདྨོ་«༼༢༽«དཔལ་གྱིས་བརྒྱན་པ་སྟེ། །

這是完整的直譯： 廣大的範圍等同於十萬億個娑婆世界中微塵數量的剎土所佈置的範圍。這些剎土中的每一個又都由無量剎土所莊嚴。例如，如經中所說，文殊菩薩剎土中菩提樹的每一片葉子的上下都有無量剎土安住。如是巨大的蓮花上，毗盧遮那佛以一個跏趺坐姿勢遍覆蓮莖而安住。這是身相廣大的莊嚴，極為穩固且恒常自然成就。從他全身毛孔中，流出香水之流,其上有佛剎，數量無法言說,以莊嚴成就利益。其顯現是這樣的:在身體安住于等持中的上下四方八隅的每一個毛孔中,都流出如同恒河沙數般的香水之流,其中每一處都有恒河沙數無量不可思議的佛剎莊嚴,有無量佛陀和眾生顯現而成就利益。特別是在兩手等持之上的香水大海中,有廣大蓮莖,其上有無量花蕊,每一朵上都有無量剎土安住。這些上下相應地各有二十五層重疊,彼此間有無量剎土安住。在這些中,特別是在中央花蕊之上,有二十五層三千大千世界重疊,彼此間無量,如同錦緞帷幕。這是因為手掌中有大香藥海,其中有無量花蕊的蓮莖安住,所以稱為以花蕊為核心莊嚴的世界。在其中央花蕊之上,有上下二十五層重疊的剎土莊嚴,彼此間無量安住,全都如同打開的錦緞帷幕一般,形狀和莊嚴各種各樣絢麗,有無量佛陀和眾生自然顯現。這些重疊剎土的底部基礎,第一層是吉祥光明毗盧遮那剎,第二層是蓮花吉祥莊嚴剎。

གཉིས་པ་པདྨོ་«༼༢༽«དཔལ་གྱིས་བརྒྱན་པ་སྟེ། །གསུམ་པ་རིན་ཆེན་རྒྱན་སྣང་བཀོད་པའི་ཞིང༌། །བཞི་པ་མེ་ཏོག་སིལ་མ་བཀྲམ་པ་སྟེ། །ལྔ་པ་དགེ་བ་སྣ་ཚོགས་དག་པའི་ཞིང༌། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་མཇེད་འདིའི་འོག་ན་དཔལ་འབྱུང་བ་འོད་ཟེར་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཞིང་ཁམས་ཡོད་དེ། དེ་ན་བདེ་བར་གཤེགས་པ་དྲི་མེད་མར་མེ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །དེའི་སྟེང་ན་པད་«༼༣༽«མོ་དཔལ་གྱིས་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཞིང་ཁམས་ཡོད་དེ། དེ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སེང་གེའི་འོད་ཟེར་དྲི་མེད་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །དེའི་སྟེང་ན་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱན་སྣང་བའི་ཞིང་ཁམས་ན་སངས་རྒྱས་རྡོ་རྗེ་འོད་ཟེར་བཞུགས་སོ། །» «དེའི་སྟེང་ན་མེ་ཏོག་སིལ་མ་བཀྲམ་པའི་ཞིང་ཁམས་ན་སངས་རྒྱས་འོད་ཟེར་དགའ་བའི་སྟོབས་བཞུགས་སོ། །དེའི་སྟེང་ན་དགེ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཞིང་ཁམས་ན་སངས་རྒྱས་དབང་པོའི་དཔལ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས། དྲུག་པ་མེ་ཏོག་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་སྟེ། །བདུན་པ་ཡང་དག་འབྱུང་བའི་གཟི་བརྗིད་དབྱངས།» «།བརྒྱད་པ་སྒྲ་དབྱངས་མི་ཟད་སྒྲོགས་པའི་ཞིང༌།» «།དགུ་པ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་» «མཚན་བཅུ་པ་ནི།» «།རྣམ་པར་སྣང་ཡིན་བཅུ་གཅིག་སྣང་བའིམདོག» «།བཅུ་གཉིས་པ་ནི་རྣམ་སྣང་དང་བའི་ཞིང༌། །ལྔ་པ་དེའི་སྟེང་ན་མེ་ཏོག་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་ཞིང་ཁམས་ཡོད་དེ། དེ་ན་སངས་རྒྱས་གྲགས་པ་དབང་ཕྱུག་བཞུགས་སོ། །དེའི་སྟེང་ན་ཡང་དག་པར་འབྱུང་བའི་གཟི་བརྗིད་ཅེས་བྱ་བའི་ཞིང་ཁམས་ན་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་བཞུགས་སོ། །དེའི་སྟེང་ན་སྒྲ་དབྱངས་སྒྲོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཞིང་ཁམས་ན་སངས་རྒྱས་གཟི་བརྗིད་ཐུབ་མེད་བཞུགས་སོ། །དེའི་སྟེང་ན་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་བྱ་བའི་ཞིང་ཁམས་ན་སངས་རྒྱས་འཕགས་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །དེའི་སྟེང་ན་རྣམ་པར་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཞིང་ཁམས་ན་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཉིད་ཚད་མེད་པ་བཞུགས་སོ། །དེའི་སྟེང་ན་སྣང་བའི་མདོག་ཅེས་བྱ་བའི་ཞིང་ཁམས་ན་སངས་རྒྱས་ཚངས་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །» «དེའི་སྟེང་ན་རྣམ་སྣང་དང་བའི་ཞིང་ཁམས་ན་སངས་རྒྱས་འོད་ཟེར་བཀོད་པ་བཞུགས་སོ། །དེའི་སྟེང་ན། བཅུ་གསུམ་མི་མཇེད་འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདི་ཡི། །» «ཤར་ན་ཁེབས་ལྡན་ལྷོ་ན་རྟག་པ་དང༌། །ནུབ་ན་རྡུལ་བྲལ་བྱང་ན་ཡོངས་དགའི་ཞིང༌། །དེ་ཡང་འདིར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དུག་གསུམ་འདྲེས་མར་གྱུར་པས་མི་མཇེད་པའི་ཕྱིར་མི་མཇེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ།

這是完整的直譯： 第二層是蓮花吉祥莊嚴剎， 第三層是寶飾顯現莊嚴剎， 第四層是散花遍佈剎， 第五層是種種清凈善業剎。 在這裡，在娑婆世界之下有一個名為"吉祥光明毗盧遮那"的剎土，其中有一位名為"無垢燈"的如來安住。在其上有一個名為"蓮花吉祥莊嚴"的剎土，其中有一位名為"無垢獅子光"的如來安住。在其上有一個名為"寶飾顯現"的剎土，其中有一位名為"金剛光"的佛陀安住。在其上有一個名為"散花遍佈"的剎土，其中有一位名為"光明歡喜力"的佛陀安住。在其上有一個名為"種種善業"的剎土，其中有一位名為"根本吉祥"的佛陀安住。 然後， 第六層是花朵極盛開剎， 第七層是正等出現威嚴音剎， 第八層是無盡音聲宣說剎， 第九層是金剛勝幢剎，第十層是 毗盧遮那剎，第十一層是光明色剎， 第十二層是毗盧遮那清凈剎。 在第五層之上有一個名為"花朵極盛開"的剎土，其中有一位名為"名稱自在"的佛陀安住。在其上有一個名為"正等出現威嚴"的剎土，其中有一位名為"智慧海"的佛陀安住。在其上有一個名為"音聲宣說"的剎土，其中有一位名為"無敵威嚴"的佛陀安住。在其上有一個名為"金剛勝幢"的剎土，其中有一位名為"聖王"的佛陀安住。在其上有一個名為"毗盧遮那"的剎土，其中有一位名為"無量法性"的佛陀安住。在其上有一個名為"光明色"的剎土，其中有一位名為"梵天之主"的佛陀安住。在其上有一個名為"毗盧遮那清凈"的剎土，其中有一位名為"光明莊嚴"的佛陀安住。 在其上， 第十三層是這個娑婆世界， 東方有覆蓋剎，南方有恒常剎， 西方有離塵剎，北方有極喜剎。 這裡的眾生由於三毒混雜而成為難忍，因此稱為"娑婆"。

དེ་ཡང་འདིར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་དུག་གསུམ་འདྲེས་མར་གྱུར་པས་མི་མཇེད་པའི་ཕྱིར་མི་མཇེད་ཅེས་བྱ་བ་སྟེ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་མི་མཇེད་པའི་ཕྱིར་མི་མཇེད་ཅེས་མདོ་སྡེ་པདྨ་དཀར་པོ་ལས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་གསང་སྔགས་ཀྱི་གདུལ་ཞིང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དང་འདབ་འབྱོར་དུ། ཤར་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཁེབས་པ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། ལྷོ་ན་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ནུབ་ན་རྡུལ་བྲལ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། བྱང་ན་ཡོངས་སུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དོ། །མི་མཇེད་འཇིག་རྟེན་འདིའི། སྟེང་ན་འོད་འཕྲོ་དྲི་མེད་བཅུ་བཞི་པ། །བཅོ་ལྔ་པ་ནི་རིན་ཆེན་བརྒྱན་པའི་ཞིང༌། །བཅུ་དྲུག་རྡུལ་བྲལ་བཅུ་བདུན་དག་པར་སྣང༌། །བཅོ་བརྒྱད་རིན་ཆེན་འོད་འཕྲོ་བཅུ་དགུ་པ། །རབ་སྣང་སྣང་བྱེད་དེ་བཞིན་ཉི་ཤུ་པ། །འོད་བྱེད་འོད་འཕྲོ་ཉི་ཤུ་གཅིག་གཉིས་ཏེ། །» «སྣང་ལྡན་རབ་མཛེས་ཉི་ཤུ་གསུམ་བཞི་ཡིན། །ཉི་ཤུ་ལྔ་པ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ཞིང༌། །མི་མཇེད་འདིའི་སྟེང་ན་བཅུ་བཞི་པ་«༼༡༽«འོད་འཕྲོ་སྣང་བ་དྲི་མེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཞིང་ན་སངས་རྒྱས་ཉི་མ་དྲི་མེད་སྤྱན་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །དེའི་སྟེང་ན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་རབ་ཏུ་བརྒྱན་པའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཞིང་ན་སངས་རྒྱས་ཆགས་མེད་ཡེ་ཤེས་བཞུགས་སོ། །དེའི་སྟེང་ན་རྡུལ་དང་བྲལ་བའི་ཞིང་ན་སངས་རྒྱས་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་མཚན་བཞུགས་སོ། །དེའི་སྟེང་ན་ཡོངས་སུ་དག་ཅིང་སྣང་བའི་ཞིང་ན་སངས་རྒྱས་ནམ་མཁའ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བའི་འོད་བཞུགས་སོ། །དེའི་སྟེང་ན་རིན་ཆེན་འོད་འཕྲོའི་ཞིང་ན་སངས་རྒྱས་བསོད་ནམས་སྤྲིན་གྱི་འཕགས་པ་བཞུགས་སོ། །དེའི་སྟེང་ན་རབ་ཏུ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཞིང་ན་སངས་རྒྱས་སྣང་མཛད་མར་མེའི་རྒྱལ་པོ་བཞུགས་སོ། །དེའི་སྟེང་ན་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཞིང་ན་སངས་རྒྱས་འོད་ཟེར་བཀོད་པ་བཞུགས་སོ། །དེའི་སྟེང་ན་འོད་བྱེད་ཀྱི་ཞིང་ན་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་གཟིགས་པའི་དབང་པོ་བཞུགས་སོ། །དེའི་སྟེང་ན་འོད་འཕྲོ་བཀོད་པའི་ཞིང་ན་སངས་རྒྱས་འོད་ཟེར་རྒྱལ་པོ་བཞུགས་སོ། །དེའི་སྟེང་ན་སྣང་ལྡན་གྱི་ཞིང་ན་སངས་རྒྱས་ཀུན་ཏུ་སྣང་མཛད་བཞུགས་སོ། །དེའི་སྟེང་ན་རབ་མཛེས་ཀྱི་ཞིང་ན་སངས་རྒྱས་མེ་ཏོག་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་པ་བཞུགས་སོ། །དེའི་སྟེང་ན་མདངས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ཞིང་ན་སངས་རྒྱས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་དཔལ་བཞུགས་སོ། །» «ཞིང་དེ་དག་གི་ངེས་བྱེད་«༼༡༽«བཤད་པ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པ། དེ་ལྟར་ལྔ་ཚན་རྣམ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཡང༌།

這是完整的直譯： 這裡出生的眾生由於三毒混雜而成為難忍，因此稱為"娑婆"。正如《白蓮花經》中所說，因為不能忍受業和煩惱，所以稱為"娑婆"。因此，這裡成為大乘密咒的調伏處。 與此相鄰，東方有一個名為"具覆蓋"的世界，南方有一個名為"恒常"的世界，西方有一個名為"離塵"的世界，北方有一個名為"極喜"的世界。 在這個娑婆世界之上， 第十四層是無垢放光剎， 第十五層是寶嚴剎， 第十六層是離塵剎，第十七層是清凈顯現剎， 第十八層是寶光剎，第十九層是 極光明剎，第二十層是 光明放光剎，第二十一和二十二層是 具光極美剎，第二十三和二十四層是， 第二十五層是極喜剎。 在娑婆世界之上，第十四層名為"無垢放光顯現"的剎土中，有一位名為"無垢日眼"的佛陀安住。在其上名為"寶源極莊嚴精華"的剎土中，有一位名為"無著智慧"的佛陀安住。在其上名為"離塵"的剎土中，有一位名為"吉祥勝幢"的佛陀安住。在其上名為"遍清凈顯現"的剎土中，有一位名為"遍虛空顯現光"的佛陀安住。在其上名為"寶光"的剎土中，有一位名為"功德云聖者"的佛陀安住。在其上名為"極光明"的剎土中，有一位名為"光明燈王"的佛陀安住。在其上名為"光明"的剎土中，有一位名為"光明莊嚴"的佛陀安住。在其上名為"作光"的剎土中，有一位名為"遍觀自在"的佛陀安住。在其上名為"放光莊嚴"的剎土中，有一位名為"光明王"的佛陀安住。在其上名為"具光"的剎土中，有一位名為"遍光明"的佛陀安住。在其上名為"極美"的剎土中，有一位名為"遍開花"的佛陀安住。在其上名為"極喜光輝"的剎土中，有一位名為"極喜吉祥"的佛陀安住。 對這些剎土的確定解釋如前所述。如是五組五種的自性也

དེ་ལྟར་ལྔ་ཚན་རྣམ་ལྔའི་རང་བཞིན་ཡང༌། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་དང་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ཏེ། །སྐུ་ཡི་སྐུ་སོགས་ཞིང་ཁམས་ཉི་ཤུ་ལྔ། །མི་མཇེད་ཐུགས་ཀྱི་ཐུགས་ཏེ་ཁྱད་པར་ཞིང༌། །» «གསང་ཆེན་ཚེ་གཅིག་ངེས་པའི་སྙིང་པོས་» «བརྒྱན། །ཞིང་ཁམས་བརྩེགས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་ངེས་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་དབང་གིས་ཕྱེ་བ་སྟེ་ཡས་ནས་གཞལ་བའི་དང་པོ་སྐུའི་སྐུའི་ཞིང༌། གཉིས་པ་སྐུའི་གསུང༌། གསུམ་པ་སྐུའི་ཐུགས། བཞི་པ་སྐུའི་ཡོན་ཏན། ལྔ་པ་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཞིང་ལྔ་ནི་གཙུག་ཏོར་དང་ཞལ་དང་ཉེ་བའོ། །དེ་ནས་དྲུག་པ་ལ་གསུང་གི་སྐུའི་ཞིང༌། བདུན་པ་གསུང་གི་གསུང༌། བརྒྱད་པ་གསུང་གི་ཐུགས། དགུ་པ་གསུང་གི་ཡོན་ཏན། བཅུ་པ་གསུང་གི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཞིང་ལྔ་ནི། མགྲིན་པ་དང་ཉེ་བའོ། །དེ་ནས་བཅུ་གཅིག་པ་ཐུགས་ཀྱི་སྐུའི་ཞིང༌། བཅུ་གཉིས་པ་ཐུགས་ཀྱི་གསུང༌། བཅུ་གསུམ་པ་མི་མཇེད་འདི་ཉིད་ཐུགས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་ཞིང་སྟེ། ཁྱད་པར་ཆེན་པོའི་ཞིང་ཞེས་བྱ་བས། གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ཚེ་གཅིག་གིས་གྲོལ་བའི་ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅུ་བཞི་པ་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་བཅོ་ལྔ་པ་ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཞིང་ངོ༌། །འདི་ལྔ་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཐུགས་ཀ་དཔལ་གྱི་བེའུ་ལ་ཉེ་བས་ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱིས་འདུལ་བའི་ཕྱིར་ཐུགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །དེ་ནས་བཅུ་དྲུག་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་སྐུའི་ཞིང༌། བཅུ་བདུན་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་གསུང་གི་ཞིང༌། བཅོ་བརྒྱད་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཐུགས་ཀྱི་ཞིང༌། བཅུ་དགུ་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང༌། ཉི་ཤུ་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཞིང་སྟེ་ལྟེ་བའི་ཐད་སོར་ཉེ་བའོ། །དེ་ནས་ཉེར་གཅིག་པ་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྐུའི་ཞིང༌། ཉེར་གཉིས་པ་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་གསུང་གི་ཞིང༌། ཉེར་གསུམ་པ་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཐུགས་ཀྱི་ཞིང༌། ཉེར་བཞི་པ་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཞིང༌། ཉེར་ལྔ་པ་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཞིང་སྟེ་ལྔ་ནི་གསང་གནས་ཀྱི་ཐད་དང་ཉེ་བའོ། །ཞིང་ཁམས་སུ་སྒྲོན་མ་རྣམ་པར་བཀོད་པའི་ཚུལ་ནི། དེ་ལྟར་ལོངས་སྐུའི་གཞིར་གནས་ཞིང་རྣམས་སུ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་རྣམ་སྣང་ཆེན་པོ་ཡིས། །» «སྤྲུལ་པས་འདུལ་བྱེད་སྟོན་པ་སོ་སོར་སྣང༌། །དེ་ལྟ་བུ་ལོངས་སྐུའི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཞིང་ཁམས་ཚད་མེད་པ་དེ་དག་ཏུ།

這是完整的直譯： 如是五組五種的自性也， 即身語意及功德事業。 從身之身等二十五剎土， 娑婆是意之意，特殊剎土， 以大密一生決定精華莊嚴。 二十五層剎土的確定是由二十五種智慧的力量而分，從上往下數： 第一是身之身剎，第二是身之語剎，第三是身之意剎，第四是身之功德剎，第五是身之事業剎，這五層靠近頂髻和麵部。 然後第六是語之身剎，第七是語之語剎，第八是語之意剎，第九是語之功德剎，第十是語之事業剎，這五層靠近喉部。 然後第十一是意之身剎，第十二是意之語剎，第十三即是這個娑婆世界，是意之意剎，稱為特殊大剎土，也是在一生中通過密咒金剛乘法而解脫的所依。然後第十四是意之功德剎，第十五是意之事業剎。這五層靠近毗盧遮那佛心間的吉祥結，因為以無上乘法調伏，所以稱為意的世界。 然後第十六是功德之身剎，第十七是功德之語剎，第十八是功德之意剎，第十九是功德之功德剎，第二十是功德之事業剎，這五層靠近臍部。 然後第二十一是事業之身剎，第二十二是事業之語剎，第二十三是事業之意剎，第二十四是事業之功德剎，第二十五是事業之事業剎，這五層靠近密處。 在剎土中燈光莊嚴的方式是： 如是安住于報身基礎的諸剎土中， 大毗盧遮那圓滿受用身， 以化身調伏眾生，各自顯現為導師。 如是依于報身顯現的無量剎土中，

དེ་ལྟ་བུ་ལོངས་སྐུའི་སྣང་བ་ལ་བརྟེན་པའི་ཞིང་ཁམས་ཚད་མེད་པ་དེ་དག་ཏུ། རྣམ་པར་སྣང་མཛད་གངས་ཆེན་མཚོ་ཆེན་པོའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལས་འོད་ཟེར་འཕྲོས་པའི་རྩེ་མོ་ལས་གང་ལ་ཅིས་འདུལ་བའི་སྤྲུལ་པ་གྲངས་མེད་པར་སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ། སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་དོན་མཉམ་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་བཀོལ་བུར་གྱུར་པ། ཁྱད་པར་སྟོང་གསུམ་མི་མཇེད་འཇིག་རྟེན་འདིར། །སངས་རྒྱས་སྟོང་གི་སྒྲོན་མ་རྣམ་པར་» «བཀོད། །རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན། །དེ་ལྟར་སྟོན་པ་གངས་ཆེན་མཚོས་མི་མཇེད་ཀྱི་ཞིང་འདིར་གང་གིས་འདུལ་བ་གཟིགས་པ་ན། སངས་རྒྱས་སྟོང་གི་རིམ་པས་མཚན་ཐ་དད་ཆོས་ཐ་དད་རྣམ་པ་ཐ་དད་པས་འདུལ་བར་མཁྱེན་ནས། སྔོན་ཐོག་བསྐལ་པ་མཛེས་པར་སྣང་བ་ལ་ཁྱེའུ་སྟོང་སྤྲུལ་ནས། གཞན་གྱི་དོན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་རིམ་གྱིས་ལམ་སྦྱོང་བའི་ཚུལ་བསྟན་ནས། མཐར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྟན་པ་ནི། ངོ་བོ་གཅིག་ཉིད་དུས་ཐ་དད་པར་རྣམ་འཕྲུལ་སངས་རྒྱས་སྟོང་སྣང་བས་དོན་མཛད་པར་བཀོད་དེ་སྤྲུལ་པ་ནི། ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོ་ལས། དཔའ་བོ་ཆེན་པོ་ཐབས་མཁས་ཏེ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སྨིན་བྱའི་ཕྱིར། །བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་རྒྱལ་བ་» «ཉིད། །རབ་ཏུ་མང་པོ་སྟོན་མཛད་ནས། །ད་དུང་དུ་ཡང་འདྲེན་པ་ཁྱོད། །སངས་རྒྱས་མང་པོ་སྟོན་པར་མཛད། །ཅེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གང་གིས་འགྲོ་བ་འདུལ་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་དང༌། ལམ་སྦྱོང་བ་དང༌། ས་ནས་སར་འཕར་བ་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པར་སྟོན་ཅིང༌། ཐ་ན་བྱ་དང་རི་དྭགས་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་བྱེད་དོ། །དེའང་སངས་རྒྱས་སྟོང་དང༌། དཔེ་མེད་པའི་སེམས་དཔའ་གཉིས་སྤྲུལ་པ་ལས་སྔར་ནི་བཞི་ཐལ་ཏེ། འཁོར་བ་འཇིགགསེར་ཐུབ། འོད་སྲུངས་དང༌། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའོ། །འོ་ན་རབས་བདུན་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་དག་ནི་བར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །སྟོང་གི་གྲངས་སུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ད་དུང་དུ་ཡང་མ་འོངས་པ་ན་དེ་ལྟ་བུ་མང་དུ་འབྱུང་བར་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པའི་དུས་འདིར་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་བྱོན་ཚུལ་ནི། ཐེག་པ་ཆུང་ངུ་རྣམས་ནི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་འཆིང་བ་མཐའ་དག་དང་བཅས་པ་གཅིག་གིས་ལམ་བསྒྲུབས་པས་སངས་རྒྱས་པར་འདོད་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་པ་ཁ་ཅིག་དགའ་ལྡན་ནས་འཕོ་བ་ནས་བཟུང་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གདན་དུ་བཞུགས་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་ཚུན་ཆད་ས་བཅུ་པའི་སེམས་དཔའ་ལས། དེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའོ་ཞེས་འདོད་ཅིང༌།

這是完整的直譯： 在如是依于報身顯現的無量剎土中，毗盧遮那佛如同大雪山大海一般，從一切處放射光芒，在光芒的頂端顯現無數應機調伏的化身，同時利益那些眾生。 其中特別的是，在這三千大千娑婆世界中， 安置了千佛之燈光莊嚴。 實際上是同一本性如此顯現。 如是導師大雪山海觀察此娑婆世界應以何法調伏時，了知應以千佛次第、不同名號、不同法門、不同形相來調伏。於是在過去莊嚴劫中化現千童子，從為利他發菩提心開始，逐漸示現修行道的方式，最後示現圓滿佛陀事業。這是同一本體在不同時間示現千佛幻化，安排利益眾生。 如《父子相見經》所說： "大勇士善巧方便， 為成熟諸眾生故， 于百俱胝世界中， 示現眾多佛陀身。 今後導師您仍將， 示現眾多佛陀身。" 以這種方式，在調伏眾生時，示現初發心、修行道、從地到地上升、證得菩提等，乃至示現為鳥獸等。 其中，千佛和無比菩薩兩種化身中，之前已經出現了四位：迦葉佛、拘那含牟尼佛、迦葉佛和釋迦牟尼佛。若問是否已出現七佛，那些是稱為中間佛，不計入千佛之數。經中說未來還會出現許多這樣的佛。 在此百歲人壽時代，釋迦牟尼佛出世的方式是：小乘認為一個凡夫具足一切束縛修行道而成佛。一些大乘者認為從兜率天降生開始，直到菩提座上入第四禪定為止都是十地菩薩，之後才成佛。

དེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའོ་ཞེས་འདོད་ཅིང༌། ཁ་ཅིག་དཀའ་བ་སྤྱད་པའི་ཚེ་ཐུགས་འོག་མིན་དུ་སངས་རྒྱས་ནས་དེ་ནས་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྲོ་བ་དང༌། བདུད་འདུལ་བ་དང༌། སངས་རྒྱས་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དང༌། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བསྟན་པའི་བར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །ཁ་ཅིག་འོག་མིན་དུ་ཐོག་མར་སངས་རྒྱས་ནས་ཞིང་«༼༡༽«འདིར་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་སུ་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དེ། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱི་དང་པོ་སྟོན་པ་འདི་ཚོང་དཔོན་གྱི་ཁྱེའུ་སྣང་བྱེད་དུ་གྱུར་པའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཆེན་པོའི་དྲུང་དུ་ཐུགས་བསྐྱེད། བར་དུ་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་ཚོགས་བསགས། མཐར་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་སངས་རྒྱས་པར་འདོད་དེ། འདིར་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་པ་དེའི་རྣམ་འཕྲུལ་དེ་ལྟར་བསྟན་པར་འདོད་པས། དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་མཚན་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་འདོད་པ་བརྗོད་པས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་དང་འགལ་བར་དོགས་པ་སྤངས་པ་ལ«༼༢༽«། དང་པོ་འདོད་པ་འགོད་པ་ནི། ཐུན་མོང་མདོ་ལས་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གི་བུ། །སྟོང་རྣམས་སོ་སོས་སེམས་བསྐྱེད་འཚང་རྒྱར་གསུང༌། །ཐེག་པ་ཐུན་མོང་ཞེས་བརྗོད་པ་ནི། སྐབས་འདིར་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཐེག་པ་གཉིས་ཀར་སྐབས་འགའ་ཞིག་འདོད་པ་མཐུན་པ་མཚན་ཉིད་ལྟར་འཇོག་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བརྗོད་དོ། །དེ་དག་གི་ལུང༌། མདོ་སྡེ་པདྨ་དཀར་པོ་ལས། སྔོན་འདས་པའི་དུས་ཀྱི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་ཡང་གྲངས་མེད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་འདས་པའི་ཚེ་ན། བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་མཛེས་པར་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམ་པར་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་བར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བའི་ཚེ། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་གྲོང་ཁྱེར་རྣམ་པར་དག་པ་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་ཞེས་བྱ་བ་གླིང་བཞི་ལ་དབང་བ། རྒྱལ་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་ལྡན་པ། བཙུན་མོའི་འཁོར་བདུན་འབུམ་ཡོད་པ། བུ་དཔའ་རྩལ་དང་ལྡན་པ་སྟོང་དུ་ཚང་བ་ཡོད་པ་ཞིག་བྱུང་ངོ༌། །» «བུ་དེ་དག་ལས་ཕྱིས་བཙུན་མོ་དམ་པ་དཔེ་མེད་མ་དང༌། མ་སྨད་མ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱི་པང་དུ་ཁྱེའུ་རེ་རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་སོ། །

這是完整的直譯： 有些人認為，在苦行時心已在色究竟天成佛，之後前往菩提樹下、降伏魔軍、成佛、轉法輪、示現涅槃等都是佛陀的事業。有些人認為最初在色究竟天成佛后，在此世界示現十二種事業。所有這些觀點都認為，最初導師作為商主之子普光時，在大釋迦牟尼佛前發心，中間三無數劫積累資糧，最後以十二事業的方式成佛。這裡認為，這一切都是無始時已成佛者的幻化示現，因此從最初發心就是佛的化身。 現在闡述顯教大乘的觀點，以消除與金剛乘相違的疑慮。首先陳述觀點： 共通經典說護國王子， 千位各自發心成佛。 所謂"共通乘"，是指在此處因乘和果乘兩者在某些情況下觀點一致，按照顯教立場而言，因此稱為共通。 其中的經證，《白蓮花經》說：過去無量無數不可思議劫之前，在名為莊嚴顯現的大劫中，有一世界名為莊嚴，其中出現瞭如來名為無量功德寶莊嚴王。當時在名為清凈的王城中，有一位轉輪王名為護國，統治四大洲，具足七寶，有七十萬后妃，有一千勇猛的王子。 後來，在兩位王妃——殊勝無比母和無恥母的膝上，各化生了一個男孩。

མ་སྨད་མ་ཞེས་བྱ་བ་གཉིས་ཀྱི་པང་དུ་ཁྱེའུ་རེ་རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་སོ། །དེའི་ཚེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་རིན་པོ་ཆེ་བཀོད་པའི་རྒྱལ་པོ་དེས་བུ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བཀོད། ལུང་བསྟན་པ་ན་ལྷ་དང་མིའི་སྐྱེ་དགུ་ལས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་གྲངས་མེད་པ་ཞིག་གིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་བོ། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་རོལ་ཏུ་རྒྱལ་པོ་དེས་རང་གི་བུ་རྣམས་ལ་སྨྲས་པ། ཁྱེད་རྣམས་ལས་ཐོག་མར་གང་འཚང་རྒྱ་བ་ཡིན། དེ་ནས་དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱི་མིང་བྲིས་ཏེ་རིན་པོ་ཆེའི་བུམ་པར་སྩལ་བས་མཁྱེན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོ་དེས་ཁྱེའུ་རྣམས་ཀྱི་མིང་བྲིས་ཏེ། རིན་པོ་ཆེའི་བུམ་པར་བཅུག་ནས་ཞག་བདུན་དུ་མཆོད་པ་བྱས་ཏེ་ཐོག་མར་གང་སངས་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་བརྟག་གོ་སྙམ་པ་ལས་བུམ་པ་ནས་མིང་བྱུང་བས། ཐོག་མར་གཞོན་ནུ་རྣམ་པར་དག་པའི་བློ་གྲོས་བྱུང༌། དེ་སངས་རྒྱས་པ་ནི་འཁོར་བ་འཇིག་ག»ོ «།དེ་ནས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྡེ་བྱུང་སྟེ་གསེར་ཐུབ་བོ། །དེ་ནས་དབང་པོ་ཞི་བ་བྱུང་སྟེ་འོད་སྲུངས་སོ། །དེ་ནས་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པ་བྱུང་སྟེ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐ་ཆུང་བློ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་བར་དུ་བྱུང་སྟེ་དེ་སངས་རྒྱས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་མོས་པའོ། ཁྱེའུ་ཆོས་ཀྱི་སེམས་དཔའ་དང་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་གཉིས་ནི་འཇམ་དཔལ་དང་བརྒྱ་བྱིན་གཉིས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བར་བསྐུལ་བ་པོའོ། །» «ཞེས་འབྱུང་བས། ཁྱེའུ་དེ་དག་དེའི་འོག་ཏུ་སོ་སོའི་སེམས་བསྐྱེད་ཚུལ་བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་ནས། ལམ་བསྒྲུབས་ཏེ་སྨོན་ལམ་དང་ལས་མཐུན་པས་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་ལ་སངས་རྒྱས་པའོ། །ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ལྟར་སོ་སོར་བསྟན་པ་དང༌། འདིར་གཅིག་གི་སྤྲུལ་པར་བསྟན་པ་གཉིས་འགལ་ལོ་སྙམ་ན་མི་འགལ་བར་བཤད་དེ། སོ་སོར་བསྟན་པ། དེ་ནི་བསྐལ་བཟང་འདི་ཡི་གདུལ་བྱའི་ངོར། །སངས་རྒྱས་རྣམ་འཕྲུལ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་དེ། །» «དགོས་ཆེད་དམན་རྣམས་འཇུག་དང་བུ་སྟོང་པོ། །ལུང་བསྟན་པས་ནི་ལྷ་མི་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག» «།གྲངས་མེད་བཟོད་ཐོབ་བྱང་ཆུབ་ངེས་ཕྱིར་ཡིན། །དེས་ན་ཚུལ་འདི་དོན་གྱི་དགོངས་པར་གཟུང༌། །ཚུལ་དེ་ནི་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དགོངས་པ་ནི།

這是完整的直譯： 無恥母的膝上，各化生了一個男孩。當時世尊如來應供正等正覺無量功德寶莊嚴王引導所有這些王子趣向無上菩提。在授記時，無數億萬天人獲得無生法忍。有些則發無上菩提心。 之後，在如來涅槃后，國王對自己的兒子們說："你們中誰會最先成佛？"他們回答說："將我們的名字寫下放入寶瓶中，您就會知道了。"於是國王將王子們的名字寫下放入寶瓶，供養七天後，想要觀察誰最先成佛。從瓶中抽出的第一個名字是童子清凈慧，他成佛時名為拘留孫佛。接著是勝軍，即拘那含牟尼佛。然後是寂根，即迦葉佛。再后是一切義成，即釋迦牟尼佛。如此依次直到最小的無邊慧，他成佛時名為勝解佛。童子法勇和法慧二人即文殊和帝釋，是請轉法輪者。 經中如是說。這些童子之後各自發心的方式如《賢劫經》所說，發心后修道，以願力和業力相應而在賢劫中成佛。這是他們的觀點。 如果認為這樣分別示現與此處示為一佛化現相矛盾，則解釋不矛盾： 分別示現，那是爲了此賢劫所化眾生， 佛陀幻化如此示現， 目的是爲了引導下劣者趣入，以及 授記千子，使無數億萬天人 獲得忍位並決定菩提。 因此應當把握這種方式的真實意趣。 這種方式是密意說的，其密意是：

ཚུལ་དེ་ནི་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དགོངས་པ་ནི། བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་སེམས་ཅན་རྣམས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་དང་རྣམ་གྲངས་གཅིག་གིས་མི་འདུལ་ཞིང་སྟོང་གིས་འདུལ་བ་ལ་དེ་ལྟར་རིམ་གྱིས་སྣང་བ་དང༌། སེམས་སོ་སོར་བསྐྱེད་ནས་ཚོགས་གཉིས་གསོག་པར་བསྟན་པ་ཡང་སེམས་ཅན་བློ་རབ་ཏུ་དམན་པ་ཁ་ཅིག་སངས་རྒྱས་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་འབྱུང་བ་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཏེ།བདག་ལྟ་བུས་བྱང་ཆུབ་ག་ལ་འགྲུབ་སྙམ་པའི་ཞུམ་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང༌། བར་དུ་ཚོགས་བསྐལ་པ་དུ་མར་གསོག་པ་རྣམས་བསྟན་ཏོ། །» «ཚོགས་སོག་དུས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རླབས་པོ་ཆེ་བསྟན་པ་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་འཇུངས་པ་རྣམས་གཏོང་བ་ལ་དཔའ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བསྟན་ཏོ། །» «ཡང་བུ་སྟོང་ལུང་མ་བསྟན་ན་དེ་དུས་ཀྱི་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་དེ་དག་གིས་བཟོད་པ་མི་ཐོབ་ལ། བསྟན་པས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཁྱེའུ་སྟོང་རྩ་གཉིས་འབྱུང་བར་སྤྲུལ་ཏེ་ལུང་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གཅིག་གི་རོལ་པ་དེ་ལྟར་སྣང་བར་ཟུངས་ཤིག» «དེར་མ་ཟད་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་ལ་བརྟེན་པའི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ན་སྣང་བའི་སངས་རྒྱས་དེ་དག་གཅིག་གི་རོལ་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། ང་ཉིད་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དག་པ་ཅན་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གཟི་བརྗིད་བཀོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏེ་ཆོས་སྟོན་ཏོ་ཞེས་པ་ནས་ཕྱོགས་བཅུ་གཞན་རྣམས་སུ་ཡང་གསུངས་ཤིང༌། ང་ཉིད་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམ་པར་གཟིགས་སུ་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཚུལ་འདི་དྲང་དོན་དུ་འཆད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ལས་གནམ་ས་བཞིན་ནོ། །ད་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་བསྟན་པ་ནི། སངས་རྒྱས་ཐུགས་རྗེས་སྲིད་གསུམ་རྣམ་གྲོལ་ཕྱིར། །སྣ་ཚོགས་ཐབས་ཆེན་མང་པོས་ཕན་བདེ་མཛད། །དེ་ལྟར་ཚད་མེད་པའི་ཐུགས་རྗེས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་དང་མཉམ་པའི་ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གོ་འཕང་ལ་འགོད་པའི་ཐབས་སྣ་ཚོགས་པས་གནས་སྐབས་ཕན་པ་དང༌།མཐར་ཐུག་བདེ་བ་ཐོབ་པར་མཛད་པ་ནི། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྲིན་ལས་ཆེན་པོར་མངའ་དབང་འབྱོར་བར་བསྟན་པ་ཡིན་» «ནོ། །ཇི་ལྟར་ཕན་བདེ་མཛད་ཅེ་ན། ཞིང་དང་སྟོན་པར་སྤྲུལ་པས་འགྲོ་ཀུན་གྱི། །» «མཐའ་ཡས་རེ་སྐོང་བྱང་ཆུབ་ས་མཐོར་འདྲེན། །རྒྱལ་བའི་བྱིན་རླབས་རྣམ་འཕྲུལ་དེ་འདྲའོ། །

這是完整的直譯： 這種方式是密意說的，其密意是：賢劫眾生不能被一個佛號和名號調伏，而能被千個調伏，因此如此次第顯現。另外，示現各自發心積累二資也是爲了某些極其愚鈍的眾生。他們認為成佛后才能利益眾生的化身們，覺得"像我這樣怎麼能成就菩提"而生怯懦，爲了消除這種怯懦，才示現最初發心、中間多劫積資等。 積資時示現廣大菩薩行，也是爲了使菩薩們生起歡喜，使吝嗇者勇於佈施等。 再者，如果不授記千子，當時的眾人就不會獲得忍位，因授記而獲得，所以化現一千零二童子並授記。因此，應當理解為一性的遊戲如此顯現。 不僅如此，依止報身剎土的一切世界中顯現的佛陀，也是示為一佛的遊戲。《寶積經》中說："我即是東方清凈世界中名為威嚴莊嚴王如來"，乃至十方世界也如是說。又說："我即是當時的毗婆尸佛"等。那些將此方式解釋為不了義的人們，與大乘密意相去甚遠。 現在說結語： 佛陀大悲為解脫三有， 以眾多廣大方便作利樂。 如是以無量大悲，為安立等同虛空界的三界眾生於解脫果位，以種種方便使他們獲得暫時利益和究竟安樂，這是示現具有任運成辦的廣大事業自在力。 如何作利樂呢？ 化現剎土和導師，滿足一切眾生 無盡愿求，引導至菩提高地。 佛陀加持的幻化即是如此。

རྒྱལ་བའི་བྱིན་རླབས་རྣམ་འཕྲུལ་དེ་འདྲའོ། །དེ་ཡང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ལོངས་སྐུའི་གཞིར་གནས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཁྱབ་པར་བཀོད་དེ། དེ་དག་ཏུ་སྟོན་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་སྒྲོན་མ་རྣམ་པར་བཀོད་ནས། དེ་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་མ་གྲོལ་བ་ཇི་སྲིད་དུ་དོན་མཛད་པ་ནི། འགྲོ་བའི་ཡིད་ལ་རེ་བ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་སྐོང་བས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུའི་རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ་ལ«༼༡༽«། མཐར་ཐུག་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་སོ་སོའི་སྐལ་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་འགོད་པས་དེད་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་འཕྲུལ་ཚད་མེད་པ་ནི་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་མངའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་འདིར་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སེམས་རབ་ཏུ་དང་བར་བྱའོ། །ད་ནི་དེ་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕན་ཡོན་བསྒྲགས་པ་ནི། ཚུལ་འདི་ཐོས་ནས་མི་དངངས་དད་གྱུར་པ། །» «དེ་དག་མྱུར་དུ་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོར་འགྱུར། །ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པ་དག་ལ་གྲགས་པའི་ཞིང་དང་སྟོན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་དང་བཅས་པའི་ཚུལ་རྒྱ་མཚོ་བློ་དང་ལྡན་པ་གང་གིས་ཐོས་ནས་མི་དངངས་ཤིང་དད་པ་དེ་དག་ནི་མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་མཛེས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་སངས་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེའི་མདོ་ལས། གང་གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཚུལ་རྒྱ་མཚོ་མི་ཟད་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་རབ་ཏུ་ཐོས་ནས། མི་དངངས་ཤིང་དད་པར་གྱུར་པ་དེ་དག་ནི་མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་མཛེས་པར་བྱེད་པའོ། །ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ཡིད་བཞིན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། འགྲོ་བའི་དོན་དུ་ཞིང་ཁམས་རྣམ་པར་བཀོད་པའི་ལེའུ་སྟེ་གཉིས་པའི་འགྲེལ་པའོ།། » «།།དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་ཞིང་ཁམས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ལྟར་ཁྱབ་པ་དང༌། དེའི་ཁོངས་སུ་ཆུད་པའི་དུམ་བུའི་འཇིག་རྟེན་མི་མཇེད་ཀྱི་འབྲེལ་«༼༡༽«རྣམ་པར་གཞག་པ་མདོར་བསྟན་ནས། ད་ནི་དེའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར། སྡོམ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐོག་མར་བཀོད་པ་ནི། དེ་ལྟར་རྒྱལ་བའི་ཞིང་ཁམས་སྣང་བ་ལས། ཁྱད་པར་མི་མཇེད་འཇིག་རྟེན་བསྟན་པ་ནི། །ཆགས་གནས་འཇིག་སྟོངས་བསྐལ་པ་རྣམ་བཞི་ལས། །བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཞིང་ཁམས་བཀོད་པའི་གཞི་དང་སྙིང་པོ་མེ་ཏོག་གིས་བརྒྱན་པ་ལས་«༼༢༽«སྟོང་གསུམ་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་བསྟན་པ་ལ་སྣོད་དང་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཆགས་ཚུལ་དང༌།

這是完整的直譯： 佛陀加持的幻化即是如此。爲了利益眾生，遍佈虛空界建立報身所依的剎土，在其中安立世間導師燈明，只要其中的眾生未從輪迴中解脫，就一直利益他們。這滿足眾生心中一切願望，如如意寶王；最終隨各自根機安置於三種菩提，如大寶船長。如來無量幻化即具有如此稀有的方式。因此，應當對導師佛陀世尊生起極為清凈的信心。 現在宣說如此了知的功德： 聽聞此理不驚而生信， 彼等速成世間怙主。 如在無上乘中所說，有智者聽聞剎土、導師的廣大分類及其幻化的海洋般方式后不驚懼而生信，他們將迅速莊嚴菩提心要。如《華嚴經》中廣說："若有聽聞大乘無盡種種方便海門而不驚懼生信者，他們將速疾莊嚴菩提心要。" 這是大乘教授論《如意寶藏》中"為眾生利益而建立剎土品"第二品的註釋。 如是已略說世尊依大受用而遍佈如虛空界的剎土，及其中所攝的一小部分娑婆世界的建立。現在爲了廣說其本質，首先立總綱： 如是從佛剎土顯現中， 特別宣說娑婆世界： 成住壞空四種劫中， 剛才所說的方式，從建立剎土的基礎和精華莊嚴花中，宣說三千娑婆世界的器世間和有情世界的形成方式，

བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཞིང་ཁམས་བཀོད་པའི་གཞི་དང་སྙིང་པོ་མེ་ཏོག་གིས་བརྒྱན་པ་ལས་«༼༢༽«སྟོང་གསུམ་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་བསྟན་པ་ལ་སྣོད་དང་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཆགས་ཚུལ་དང༌། གནས་པ་དང༌། འཇིག་པ་དང༌། སྟོངས་པའི་བསྐལ་པ་བཞིས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ཆགས་པའི་བསྐལ་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ། དང་པོ་ལ་ཡང་བཅུད་རྣམས་ཡས་ཆགས་» «ཤིང༌། །ནམ་མཁའ་ལ་བརྟེན་སྣོད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ས་གཞི་ལ་བརྟེན་སྣོད་རྣམས་མས་ཆགས་ཏེ། །གང་གི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་སྟོངས་པའི་བར་བསྐལ་ཉི་ཤུ་རྫོགས་ནས། ཆགས་པའི་མགོ་འཛིན་པ་ན། ནམ་མཁའ་ལ་བརྟེན་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་རྣམས་ནི་གོང་མ་ནས་ཆགས་ལ། བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་གོང་ནས་འོག་ཏུ་མཆེད་པ་ཡིན་ནོ། །ས་གཞི་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་ནི་འོག་མ་ནས་ཆགས་ཏེ། རེ་ཞིག་ཐོག་མར་ས་གཞི་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་རིམ་པ་བཤད་པ་ནི། འདི་དག་མདོར་བསྡུས་རིམ་པས་དབྱེ་བ་ནི། །རྟེན་གཞི་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་གསུམ་དག་ལས། །ལེགས་པར་བརྩམས་«༼༣༽«ཏེ་བསྟན་པ་ལ«༼༤༽«། ཐུན་མོང་བ་མདོ་དང་མཐུན་པ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་གདགས་པ་དང༌། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གོང་དུ་འཕགས་པ་དག་ནི་ཕལ་པོ་ཆེ་དང༌། རྒྱུད་ཀྱི་གནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལས།དང་པོ་ཆགས་པ་བསྟན་པ་ལ། རྟེན་གཞི་འབྱུང་བ་རྣམས་དང༌། རྟེན་རི་ལ་སོགས་པ་དང༌། བརྟེན་པ་སེམས་ཅན་པ་རྣམས་ལས། དང་པོ་འབྱུང་བ་རིམ་བརྩེགས་རང་བཞིན་ཚུལ། །སྟོངས་པའི་བར་བསྐལ་རྫོགས་པའི་རྗེས་ཉིད་དུ། །ཡིད་མཁའ་རྣམ་དག་ནམ་མཁའ་དཀར་གསལ་རྒྱ། །སྟོང་གསུམ་དང་མཉམ་སྟེང་དུ་རླུང་ཆགས་ཏེ། །ཇི་སྐད་དུ། འཕགས་པ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པ་ལས། མཁའ་ལ་རླུང་བརྟེན་དེ་ལ་ཆུ་ཡི་ཕུང་པོ་བརྟེན། །དེ་ལ་ས་ཆེན་འདི་བརྟེན་དེ་ལ་འགྲོ་བ་བརྟེན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རིམ་པས་བཤད་པ་ནི། སྟོང་པའི་རྗེས་ལ་དང་པོ་ནམ་མཁའ་ནི། རྒྱུ་སེམས་ཅན་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ལས་ཏེ། འདིའི་དུས་ན་ཡིད་རྣམ་པར་དྭངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནམ་མཁའ་དཀར་བའི་འོད་དང་ལྡན་པ། ཚད་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཅིག་གི་སྣོད་རྟེན་པར་བྱེད་པ་ཆགས་སོ། །དེའི་སྟེང་དུ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཏེ། རྒྱུ་ལ་རིང་བའི་རྒྱུ་ནི་འདིར་སྐྱེ་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ལས་སོ། །ཉེ་བའི་རྒྱུ་ནི་རླུང་སྟེ། ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སྲུབ་བྱེད་ཀུན་ཁྱབ་རྩུབ་འགྱུར་སྡུད་བྱེད་དང༌། །

這是完整的直譯： 剛才所說的方式，從建立剎土的基礎和精華莊嚴花中，宣說三千娑婆世界的器世間和有情世界的形成方式，以及住、壞、空四種劫，應當善加了知。 其中首先確定成劫。最初，有情從上而成，依虛空器世間亦如是。依地基器世間從下而成。當世界空劫二十中劫圓滿，開始成劫時，依虛空的宮殿從上而成，有情眾生也從上向下擴充套件。依地基的則從下而成。 首先解釋依地基的次第： 這些簡要分類次第是： 所依基、能依和所依三者， 善加開始宣說。共同的與經典相符的是《世間施設》，不共殊勝的是《華嚴經》和密續的內容，將如實簡要宣說。 首先宣說成劫，包括所依基即諸大種，能依即山等，所依即有情。首先解釋大種次第堆積的本質方式： 空劫圓滿之後， 意空清凈白光明虛空， 與三千界等，上成風： 如《聖功德寶積經》所說："風依空，水蘊依彼，此大地依彼，眾生依彼。"如是次第解釋： 空劫之後首先是虛空，因是眾生共業。此時稱為意識清凈的白色光明虛空，量等一個三千大千世界，作為器世間的所依而形成。其上是風輪，遠因是將生於此的眾生共業。近因是風，其性質如何呢？攪動、遍滿、粗糙、變化、收攝等，

སྲུབ་བྱེད་ཀུན་ཁྱབ་རྩུབ་འགྱུར་སྡུད་བྱེད་དང༌། །» «སྨིན་བྱེད་འབྱེད་བྱེད་རྣམ་དྲུག་རིམ་པ་བཞིན། །བསྲུབས་བརྡལ་གཏོར་དང་སྡུད་ཆགས་སོ་སོར་འབྱེད«༼༡༽«། །རྣམ་པར་སྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཞེས་བྱ་བ་སྔོ་ལ་འཕྱུར་བ་ལངས་པ་ལས། ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་གིས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་བརྡལ་བས་ནམ་མཁའ་ལ་ན་བུན་ལྟར་འཁྲིགས། རྩུབ་འགྱུར་གྱི་རླུང་ཡཾ་ཞེས་པའི་རང་སྒྲ་དང་བཅས་པས་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་བཞིན་གཏོར། རྣམ་པར་སྡུད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་གིས་དེ་དག་བསྡུས་པས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་དཔངས་འཐུག་པར་བྱས། སྨིན་བྱེད་མེའི་རླུང་དམར་གསལ་ལས་མེ་མཆེད་ནས་བསྲེགས་པས་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་འཇམ་ཞིང་ཁོད་སྙོམས་པར་ཆགས། འབྱེད་བྱེད་རླུང་གི་རླུང་ཞེས་བྱ་བས་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པ་འུར་གྱིས་ལངས་པ་ལས་དེ་དག་སོ་སོར་གཏོར། དེ་ནས་སྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་གིས་བསྲུབས་པས་ལེགས་པར་ཆགས་སོ། །རླུང་དེའི་ཁ་དོག་དང་ཚད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། མདོག་ལྗང་རྒྱ་གྲམ་དབྱིབས་འདྲ་མུ་ཁྱུད་བཅས། །རྔམས་སུ་དཔག་ཚད་ས་ཡ་དྲུག་འབུམ་ལ། །རྒྱར་ནི་གྲངས་མེད་སྲ་མཁྲེགས་རྡོ་རྗེ་འདྲ། །རླུང་དེའི་ཁ་དོག་ནི་ནོར་བུ་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དབྱིབས་ནི་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་ལ་མུ་ཁྱུད་ཟླུམ་པོས་བསྐོར་བ་ལྟ་བུའོ། །ཚད་ནི་རྔམས་སུ་དཔག་ཚད་ས་ཡ་དྲུག་འབུམ་དང་རྒྱར་གྲངས་མེད་པ་ཡོད་དོ། །བྱེད་ལས་སྲ་ཞིང་མཁྲེགས་པ་དེས་ཆུ་ལ་སོགས་པ་བརྟེན་པའི་ལས་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ། གསེར་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་སྤྲིན་འདུས་པ་ལས། །དེ་སྟེང་ཆར་བབས་ཆུ་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། །» «ཞི་བ་གསལ་དག་ཅེས་བྱ་ཀུན་ནས་ཟླུམ། །རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆགས་པའི་རྗེས་ལ། ཆུའི་རྒྱུ་ནི། ནམ་མཁར་སྤྲིན་གསེར་གྱི་སྙིང་པོ་ཅན་འདུས་པ་ལས། ཆར་གྱི་རྒྱུན་ཤིང་རྟའི་སྲོག་ཤིང་ཙམ་དུ་བབས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བའོ། །དེ་ཡང་ཞི་བ་གསལ་དག་གི་ཆུ་ཞེས་བྱ་བ་དབྱིབས་ཟླུམ་པོ་ཟླ་བ་རྒྱས་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་སོ། །ཚད་ནི། རྔམས་སུ་དཔག་ཚད་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཅིག་དང༌། །ཉི་ཁྲྀ་རྟེན་བྱེད་རླུང་གིས་མཐའ་ནས་བསྐོར། །ཆུ་དེའི་རྔམས་སུ་དཔག་ཚད་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཅིག་དང་ཉི་ཁྲིའོ། །དེ་གཞན་དུ་མི་འབོ་«༼༡༽«བ་ནི། མཐའ་སྐོར་རྣམས་ནས་རྟེན་པར་བྱེད་པའི་རླུང་གིས་འཁོར་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། སྲུབ་བྱེད་རླུང་གིས་ཆུ་དེ་རྣམས་བསྲུབས་པས། །དེ་སྟེང་ས་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་གྲུ་བཞིར་ཆགས། །

以下是完整的直譯： 攪動、遍滿、粗糙、變化、收攝、 成熟、分離六種依次為： 攪拌、散佈、散射、收聚、凝結、分離。 名為"遍攪動風"的青色風起，"遍滿風"向各方散佈，如霧聚集於虛空。"粗糙變化風"伴隨"yam"的自音，如雲散射于虛空。"遍收攝風"將其收聚，使之廣大而厚實。"成熟火風"明紅色，火遍燃燒，使風輪平滑均勻。名為"分離風之風"的五彩風猛然升起，將它們各自分散。然後"攪動風"攪拌，使之善好凝結。 這風的顏色和大小如何呢？ 色綠如金剛杵形帶環繞， 深度六百萬由旬， 寬度無數堅硬如金剛。 此風顏色如因陀羅尼藍寶石。形狀如金剛杵十字形，周圍有圓環環繞。大小為深度六百萬由旬，寬度無數。作用堅硬牢固，能承載水等。 然後水輪形成： 上方虛空中，金精華云聚， 其上降雨水輪為， 寂靜清澈圓滿形。 風輪形成之後，水的因是：空中聚集金精華云，降下如車軸般粗的雨流而形成。這被稱為"寂靜清澄水"，形狀圓滿如滿月。大小為： 深度一百一十二萬由旬， 支撐風從周邊環繞。 此水深度為一百一十二萬由旬。它不會流散是因為周圍有支撐風環繞。 然後地輪形成： 攪動風攪拌彼等水， 其上地輪成四

དེ་སྟེང་ས་ཡི་དཀྱིལ་འཁོར་གྲུ་བཞིར་ཆགས། །རྒྱུ་ནི་ཆུའི་འོག་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས་སྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཞེས་བྱ་བ་གཟིར་བའི་སྒྲ་དང་བཅས་པ་ཞིག་བྱུང་ནས། རྒྱུ་«༼༡༽«དེ་དག་ཀུན་ནས་བསྡུས་ཤིང་བསྲུབས་པ་ལས། གསེར་གྱི་ས་གཞི་མཚོ་ལ་དར་ཆགས་པ་ལྟར་གྲུབ་སྟེ། གྲུ་བཞི་ཁ་དོག་སེར་པོར་གྱུར་ཏོ། །ཚད་ནི། རྔམས་སུ་དཔག་ཚད་སུམ་འབུམ་ཉི་ཁྲི་ལ། །» «རྒྱ་ཁྱོན་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་སྟོང་ཕྲག་གསུམ། །བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་ལྔ་དང་བཅས་པའོ། །ཆུ་ཡི་ཟབས་སུ། »«དཔག་ཚད་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་ཡོད་པའི་མཚོར་གྱུར་ལ་ལྷག་མ་ནི་ས་ཡི་ཚད་དེ་རྔམས་སུ།» «༼༢༽«དཔག་ཚད་སུམ་འབུམ་ཉི་ཁྲི་ལ། ཆུ་དང་ས་གཉིས་ཀའི་རྒྱར་ནི་དཔག་ཚད་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་དང༌། སྟོང་ཕྲག་གསུམ་«༼༣༽«བརྒྱ་ཕྲག་ཕྱེད་དང་ལྔའོ། །མཐའ་བསྐོར་ནི་སུམ་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་གིས་རྟེན་པའི་གཞི་རྣམས་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་དེ་དག་ལ་བརྟེན་པ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། སའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ། དེ་སྟེང་རྟེན་ནི་རི་མཚོ་གླིང་རྣམས་ལས། །ཆུ་དང་ས་བསྲུབས་སྤྲིན་ལས་ཆར་བབས་པས། །ལྷུན་པོ་གསེར་རི་མུ་ཁྱུད་གླིང་རྣམས་ནི། །འབྱེད་སྡུད་རབ་འབྲིང་ཐ་མའི་རླུང་གིས་གྲུབ། །དེ་ལ་རི་དང་མཚོ་དང༌། གླིང་རྣམས་ལ། རིའི་རྒྱུ་ནི་གསེར་གྱི་ས་གཞིའི་སྟེང་དུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་རླུང་གིས་ཆུ་དང་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་བསྲུབས་ཤིང༌། ནམ་མཁའ་ལས་ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་གྱི་སྤྲིན་ལས་ཆུའི་རྒྱུན་ཡུན་རིང་དུ་བབས་པ་ལས་གྲུབ་བོ། །དེ་ཡང་ཁམས་རབ་«༼༤༽«འབྱེད་སྡུད་ཀྱི་རླུང་ལས་རི་རབ་ལྷུན་པོ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ། འབྲིང་འབྱེད་སྡུད་ཀྱི་རླུང་ལས་གསེར་གྱི་རི་བདུན་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ། ཁམས་ཐ་མ་འབྱེད་སྡུད་ཀྱི་རླུང་ལས་ཕྱི་རོལ་ཁོར་ཡུག་ལྕགས་རི་དང༌། གླིང་བཞི་གླིང་ཕྲན་དང་བཅས་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་གྲུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལ་དབུས་ཀྱི་རིའི་རྒྱལ་པོ«༼༥༽«། རི་རབ་རིན་ཆེན་ཕྱོགས་བཞི་རིམ་པ་བཞིན། །དངུལ་དང་བཻཌཱུར་པདྨ་རཱ་ག་གསེར། །དེ་ཡི་ཕྱོགས་བཞིའི་ནམ་མཁའ་འང་དེ་བཞིན་ནོ། །དབུས་ཀྱི་རི་རྒྱལ་ལྷུན་པོ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བཞི་ལས་གྲུབ་སྟེ། ཤར་ཕྱོགས་དངུལ་ལས་གྲུབ་པས་དཀར་པོ། ཁ་ཅིག་ཤེལ་ལས་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡང་ཡོད། ལྷོ་བཻཌཱུརྱ་ལས་གྲུབ་པས་སྔོན་པོ། ནུབ་པདྨ་རཱ་ག་སྟེ་ཆུ་ཤེལ་དམར་པོ་ལས་གྲུབ་པས་དམར་པོའོ། །བྱང་གསེར་ལས་གྲུབ་པས་སེར་ པོའོ། །ཕྱོགས་བཞིའི་ནམ་མཁའི་མདོག་ཀྱང་དེ་དག་ཏུ་སོ་སོར་སྣང་ངོ༌། །

以下是完整的直譯： 其上地輪成四方形。因是水下風輪中名為"攪動風"者，伴隨壓迫聲而生。從彼等因遍收攝攪拌，如金地基在海上形成薄膜般形成，成為四方形黃色。大小為： 深度三十二萬由旬， 面積一百二十三萬三千五百由旬。 水的深度為八十萬由旬成為海，剩餘為地的深度，即三十二萬由旬。水和地兩者的寬度為一百二十三萬三千五百由旬。周長是三倍。以上確立了所依的基礎。 現在解釋依于彼等者： 大地輪，其上所依山海洲等， 水土攪拌云降雨， 須彌金山環繞諸洲， 由上中下分離收攝風形成。 其中山、海、洲等，山的因是：金地基之上，成熟風攪拌水土輪，從空中各種元素雲中長時間降下水流而形成。其中上等元素分離收攝風形成一億須彌山，中等分離收攝風形成一億七金山，下等元素分離收攝風形成一億外圍鐵圍山和四大洲及小洲。 其中中央山王： 須彌四方依次為， 銀、琉璃、紅寶石、黃金。 四方虛空亦復如是。 中央山王須彌由四種寶石構成：東方由銀構成故白色，有些認為是由水晶構成；南方由琉璃構成故藍色；西方由紅寶石即紅水晶構成故紅色；北方由黃金構成故黃色。四方虛空的顏色也各自如是顯現。

ཕྱོགས་བཞིའི་ནམ་མཁའི་མདོག་ཀྱང་དེ་དག་ཏུ་སོ་སོར་སྣང་ངོ༌། །ལྷུན་པོ་མཛེས་པར་བྱེད་པའ«ི༼༡༽«། རི་རབ་བང་རིམ་བཞི་ལས་འོག་མ་ནི། །རྡོ་རྗེ་ཅན་ཏེ་ནང་གི་རི་རབ་ནས། །ཞེང་དུ་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་དྲུག་འཕགས། །ཆུར་ནི་སུམ་འགྱུར་ཀུན་ལ་ཤེས་པར་བྱ། །རི་རྒྱལ་ལྷུན་པོ་དེ་ལ་ཆུའི་སྟེང་ན་བང་རིམ་བཞི་ལས། འོག་ཏུ་རླུང་གི་བང་རིམ་གཡུའི་རྡོ་རྗེ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་རི་རབ་ལས་ཕྱིར་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་དྲུག་འཕགས་པའོ། །ཟུར་ནས་ཟུར་གྱི་རིང་ཚད་ལ་ཞེང་ནས་སུམ་འགྱུར་ཏེ། བང་རིམ་ལྷག་མའི་ཆུར་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་ཞེང་དུ་སུམ་འགྱུར་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །བང་རིམ། གཉིས་པ་རྣམ་སྤུངས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཞེང་འཕགས། །གསུམ་པ་ཤེལ་འོད་འབར་བ་བཞི་སྟོང་འཕགས། །བཞི་པ་འཁོར་ལོ་རྣམ་བརྩེགས་ཉིས་སྟོང་འཕགས། །གཉིས་པ་ཆུ་ལས་གྲུབ་པའི་བང་རིམ་རྣམ་པར་སྤུངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཕྱིར་འཕགས་སོ། །གསུམ་པ་ཤེལ་འོད་འབར་བ་སྟོང་ཕྲག་བཞི་ཕྱིར་འཕགས་པའོ། །བཞི་པ་འཁོར་ལོ་རྣམ་པར་བརྩེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་སྟོང་ཕྲག་གཉིས་ཕྱིར་འཕགས་པའོ། །སྲིད་དུ་ཇི་ཙམ་ཞེ་ན། ཆུ་མཚམས་ནས་བཟུང་རི་རབ་ཕྱེད་དུའོ། །བང་རིམ་བཞི་པོ་དེ་དག་གི་ཆུ་མཚམས་ནས་གཅིག་གི་སྟེང་ནས་གཅིག་སྟེང་དུ་འཕགས་པའི་བར་གྱི་ཐག་ནི་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་བཅུ་སྟེ་བཞི་ཁྲི་ཡོད་པས་རི་རབ་ཀྱི་ཕྱེད་དུ་ཕྱིན་པའོ། །རི་རབ། ལྷུན་པོ་ཆུ་ལས་བརྒྱད་ཁྲི་འཕགས་པ་སྟེ། །ཆུ་ཡི་ནང་དུ་རི་གླིང་ཀུན་མཚུངས་» «པར། །བརྒྱད་ཁྲི་ནུབ་ཅིང་གསེར་གྱི་ས་གཞིར་གནས། །རི་དགུ་དང་གླིང་བཅུ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གསེར་གྱི་ས་གཞིའི་སྟེང་ནས་སྐྱེས་པས་ཆུའི་ནང་དུ་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཁྲི་ནུབ་པར་ཀུན་གཅིག་ཅིང༌། ལྷུན་པོ་ཆུ་ལས་སྟེང་དུ་བརྒྱད་ཁྲི་འཕགས་པས་དཔག་ཚད་འབུམ་དྲུག་ཁྲིའོ། །དེའང་ཤིན་ཏུ་མཛེས་ཤིང་ལྷུན་ཆགས་པས་རི་དབང་ལྷུན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱི་རོལ་ན། གསེར་གྱི་རི་བདུན་གྲུ་བཞིར་བསྐོར་བ་ནི། །གཉའ་ཤིང་འཛིན་དང་དེ་བཞིན་གཤོལ་མདའ་འཛིན། །» «སེང་ལྡེང་ཅན་དང་བལྟ་ན་སྡུག་པ་དང༌། །རྟ་རྣ་རྣམ་འདུད་མུ་ཁྱུད་འཛིན་རི་» «རྣམས། །ནང་མའི་ཕྱེད་ཕྱེད་ཕྱི་མས་གནམ་འཕང་སླེབ། །ཞེང་དུ་ཆུ་ལས་འཕགས་པའང་དེ་ཙམ་མོ། །ལྷུན་པོ་དབུས་ན་གནས་པ་ལ་གསེར་གྱི་རི་བདུན་གྱིས་གྲུ་བཞིར་བསྐོར་བ་ལས། རི་ནང་མ་གཉའ་ཤིང་འཛིན་ནི་ཤིང་རྟའི་གཉའ་ཤིང་ལྟར་རྩེ་མོ་དྲང་བའོ། །དེ་ནས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་རིམ་པ་བཞིན།

以下是完整的直譯： 四方虛空的顏色也各自如是顯現。使須彌山美麗的： 須彌四層臺中最下者， 名為金剛持，從內須彌山， 寬度向外伸展一萬六千由旬， 水中三倍，皆應知。 那山王須彌山在水上有四層臺，最下為風的臺階，名為綠松石金剛持，從須彌山向外伸展一萬六千由旬。從角到角的長度是寬度的三倍，其餘臺階的水中長度是寬度的三倍，應當了知。 臺階： 第二名遍聚，寬度伸展八千由旬， 第三名水晶燃燒，伸展四千由旬， 第四名輪盤層疊，伸展二千由旬。 第二是由水構成的臺階，名為遍聚，向外伸展八千由旬。第三名水晶燃燒，向外伸展四千由旬。第四名為輪盤層疊，向外伸展二千由旬。 高度有多少呢？從水邊起到須彌山一半。那四個臺階從水邊起一個在一個之上升起的距離各為一萬由旬，共四萬由旬，達到須彌山的一半。 須彌山： 須彌從水中升起八萬由旬， 水中山洲皆相同， 沉入八萬由旬，安住于金地基。 九山和十二洲全都從金地基上生起，故在水中皆同樣沉入八萬由旬，須彌山從水面上升起八萬由旬，故高十六萬由旬。它極其美麗且自然形成，故稱為山王須彌。 在其外圍： 七金山四方環繞，分別是： 持雙山，及持軛山， 檀木山，妙見山， 馬耳山，持邊山， 內山一半一半，外山達天際。 寬度從水中升起亦同等。 須彌山居中，被七座金山四方環繞。最內層持雙山如車軛般頂端平直。然後向外依次是：

རི་ནང་མ་གཉའ་ཤིང་འཛིན་ནི་ཤིང་རྟའི་གཉའ་ཤིང་ལྟར་རྩེ་མོ་དྲང་བའོ། །དེ་ནས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་རིམ་པ་བཞིན། གཤོལ་མདའ་འཛིན་ནི་གཤོལ་མདའ་ལྟར་རྩེ་མོ་དྲང་བའོ། །སེང་ལྡེང་ཅན་ནི་རྩེ་མོ་ན་སེང་ལྡེང་གི་ནགས་ཡོད་པའོ། །བལྟ་ན་སྡུག་ནི་རྩེ་མོ་མཛེས་པའོ། །རྟ་རྣ་ནི་སྟེང་ན་བྲག་རྟའི་རྣ་བ་ལྟ་བུ་ལོགས་སུ་ཆད་པ་ཞིག་ཡོད་པའོ། །རྣམ་འདུད་ནི་རྩེ་མོ་ནང་དུ་ཅུང་ཟད་འདུད་པའོ། །མུ་ཁྱུད་འཛིན་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་སྐོར་དུ་འཁོར་ལོའི་མུ་ཁྱུད་བཞིན་བསྐོར་བས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །རི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནང་མ་རྣམས་ཇི་ཙམ་འཕགས་པའི་ཕྱེད་ཕྱེད་ཀྱིས་ཕྱི་མ་རྣམས་དམའ་བ་སྟེ། གསེར་རི་དང་པོ་ལ་དཔག་ཚད་བཞི་ཁྲི། གཉིས་པ་ལ་ཉི་ཁྲི། གསུམ་པ་ལ་ཁྲི། བཞི་པ་ལ་ལྔ་སྟོང༌། ལྔ་པ་ལ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ། དྲུག་པ་ལ་སྟོང་དང་ཕྱེད་དང་སུམ་བརྒྱ། བདུན་པ་ལ་དྲུག་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའོ། །ཞེང་དུ་སོ་སོ་ཆུ་ལས་གྱེན་དུ་འཕགས་པའི་དཔངས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་སྙེད་དོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱི་རོལ། འཁོར་ཡུག་རི་ནི་ལྕགས་ལས་གྲུབ་པ་སྟེ། །མུ་ཁྱུད་འཛིན་རིའི་ཕྱེད་དུ་སླེབ་ཅེས་གྲགས། །ཕྱིའི་ལྕགས་རིའི་མུ་ཁྱུད་ནི་ལྕགས་ལས་གྲུབ་པ་སྟེ། མུ་ཁྱུད་འཛིན་གྱི་ཕྱེད་དུ་སླེབ་པས་ཆུ་ནས་སུམ་བརྒྱ་དང་ཕྱེད་དང་བཅུ་གསུམ་འཕགས་ཤིང༌། ཞེང་དུ་དེ་སྙེད་དོ། །ད་ནི་མཚོ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ནི། དེ་དག་ནང་གི་མཚོ་ཡི་བྱེ་བྲག་ཀྱང༌། །ཤིང་རྟའི་སྲོག་ཤིང་ཙམ་གྱི་ཆར་བབས་པས། །རི་གླིང་ཀུན་གྱི་བར་རྣམས་གང་བས་མཚོ། །རྒྱུ་ནི་རི་གླིང་ཀུན་གྱི་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལས་ཆར་གྱི་རྒྱུན་ཤིང་རྟའི་སྲོག་ཤིང་ཙམ་དུ་བབས་པས་རོལ་མཚོ་རྣམས་ཀྱང་གང་བར་བྱེད་ཅིང༌། ས་ཆེན་པོའི་སྟེང་དུ་ཡང་ཆུས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པས་རྒྱ་མཚོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པར་བྱེད་དོ། །ནང་གི རོལ་མཚོ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་ཆུས་གང་བའི། །ཞེང་རྣམས་རི་བདུན་སོ་སོ་དང་མཉམ་ཞིང༌། །ཆུར་ཡང་སུམ་འགྱུར་ཀུན་ལ་མཚུངས་པ་ཡིན། །རོལ་མཚོ་བདུན་ནི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་གྱི་ཆུས་གང་བ་སྟེ། འདུལ་བ་ལུང་ལས། བསིལ་དང་ཞིམ་དང་ཡང་དང་འཇམ། །དྭངས་དང་དྲི་མ་མེད་པ་དང༌། །འཐུངས་ན་ལྟོ་བར་བྱམས་པ་དང༌། །མགྲིན་པ་ལ་ཡང་མི་གནོད་དང༌། །ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་ཆུར་འདོད་དོ། །» «ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །མུ་ཁྱུད་འཛིན་ནས་ཕྱིའི་ཁོར་ཡུག་གི་བར་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ནི་བ་ཚྭའི་ཆུའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རོལ་མཚོ་ཞེ་ན།

以下是完整的直譯： 最內層的持雙山如車軛般頂端平直。然後向外依次是： 持軛山，頂端如犁桿般平直。 檀木山，頂端有檀木林。 妙見山，頂端美麗。 馬耳山，頂上有如馬耳般向一側傾斜的巖石。 遍低山，頂端略向內彎曲。 持邊山，如輪緣般環繞所有山，故得此名。 所有山峰都是內層高度的一半一半遞減，即： 第一金山高四萬由旬， 第二高二萬由旬， 第三高一萬由旬， 第四高五千由旬， 第五高二千五百由旬， 第六高一千三百五十由旬， 第七高六百二十五由旬。 寬度各自從水面升起的高度相等。 在所有山的外圍： 環繞山是由鐵構成， 據說高度達到持邊山的一半。 外圍的鐵圍山是由鐵構成，高度達到持邊山的一半，從水面升起三百一十二點五由旬，寬度亦同。 現在說明海洋： 其中海洋的特點是， 如車軸粗細的雨水降下， 填滿山洲間的空隙成為海。 原因是從所有山洲上空降下如車軸粗細的連續雨水，使遊戲海充滿，也使大地表面被水遍覆，形成一個大海。 內部： 遊戲海充滿具八功德之水， 寬度與七山各自相等， 水深皆為三倍，全都相同。 七個遊戲海充滿具八功德之水。如《律經》所說： "清涼、甘美、輕盈、柔軟、 清澈、無污、飲之養胃、 不傷喉嚨， 此為具八功德之水。" 從持邊山到外圍鐵圍山之間的海洋是鹹水。 為何稱為遊戲海呢？

མུ་ཁྱུད་འཛིན་ནས་ཕྱིའི་ཁོར་ཡུག་གི་བར་གྱི་རྒྱ་མཚོ་ནི་བ་ཚྭའི་ཆུའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རོལ་མཚོ་ཞེ་ན། ཀླུ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་བསྐལ་པར་གནས་ཤིང་རྩེ་བ་དང་རོལ་པའི་གནས་ཡིན་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །ཀླུ་བརྒྱད་ནི།དགའ་བོ་དང༌། ཉེར་དགའ་དང༌། རྟའི་གཞི་དང༌། བཏང་བཟུང་དང༌། གཟི་ཅན་དང༌། ཡུལ་འཁོར་སྲུང་དང༌། ནག་པོ་ཆེན་པོ་དང༌། ཨེ་ལའི་འདབ་བོ། །དེ་དག་ཀྱང་ལྷ་མ་ཡིན་དང་གཡུལ་འགྱེད་པ་ན། བརྒྱ་བྱིན་གྱི་དམག་གི་དཔུང་བྱེད་པ་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་བཞི་ཀ་ལས་སྐྱེ་བའོ། །མཚོ་དེ་དག་གི་ཚད་ནི། མཚོ་ནང་མ་རི་རབ་དང་གཉའ་ཤིང་འཛིན་གྱི་«༼༡༽«ཐངས་ཁ་ཞེང་ལ་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུའོ། །ཤར་ནུབ་ལྟ་བུའི་རྒྱའི་ཚད་ནི་ཕྱོགས་བཞི་རེ་རེའང་དེའི་སུམ་འགྱུར་རོ། །རོལ་མཚོ་དེའི་ནང་སྐོར་ནི་རི་རབ་ངོས་ལ་ཁོར་ཡུག་ཏུ་སུམ་འབུམ་ཉི་ཁྲི་ཕྱིས་སྐོར་གཉའ་ཤིང་འཛིན་གྱི་ངོས་ལ་དཔག་ཚད་དགུ་འབུམ་དྲུག་ཁྲིའོ། །གཉའ་ཤིང་འཛིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་མཚོ་གཉིས་པ་ལ་དཔག་ཚད་བཞི་ཁྲི་ཞེང་དུ་ཡོད་པས་རི་དེའི་སྲིད་དང་མཉམ་མོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱང་ནང་གི་རིའི་སྲིད་དང་དེའི་ཕྱིའི་མཚོ་མཉམ་པ་ལས། གཤོལ་མདའ་འཛིན་གྱི་ཕྱི་རོལ་ལ་ཞེང་དུ་ཉི་«༼༢༽«ཁྲི་སེང་ལྡེང་ཅན་གྱི་ཕྱི་རོལ་ལ་ཁྲི། བལྟ་ན་སྡུག་གི་ཕྱི་རོལ་ལ་ལྔ་སྟོང༌། རྟ་རྣའི་ཕྱི་རོལ་ན་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ། ཐ་མ་རྣམ་འདུད་ཕྱིའི་རོལ་མཚོ་ལ་སྟོང་དང་ཕྱེད་དང་སུམ་བརྒྱ་ཞེང་དུ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་སུམ་འགྱུར་རིང་ནས་རིང་ཚད་དུ་ཡོད་དོ། །དང་པོའི་ཞེང་ནི་རི་རབ་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་གི་ཁ་ཞེང་དང་མཉམ་ལ། ལྷག་མ་དྲུག་རི་དྲུག་གི་སྲིད་དང་མཉམ་པར་འདོད་དོ། །མུ་ཁྱུད་འཛིན་ནས་ཁོར་ཡུག་བ་ཚྭ་ཅན། །ཕྱི་ཡི་རྒྱ་མཚོའི་ཞེང་དུ་སུམ་འབུམ་དང༌། །» «སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་དཔག་ཚད་ལྡན། །མུ་ཁྱུད་འཛིན་ནས་མུ་ཁྱུད་འཛིན་ཆེན་པོའི་བར་ལ་རྒྱ་མཚོའི་ཁ་ཞེང་དུ་དཔག་ཚད་འབུམ་ཕྲག་གསུམ་དང་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ཡོད་དོ། །དེ་ནས། གླིང་རྣམས་ས་གཞི་ཆུ་དང་ཁད་མཉམ་མཐོ། །» «རྒྱུ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་སྟེང་གཏིང་«༼༣༽«གི་རི་རབ་ཀྱི་ཕྱོགས་བཞིར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོར་ནང་དུ་བལྟས་པ་དང༌། ཕྱིར་བལྟས་པའི་རླུང་གླིང་སོ་སོའི་དབྱིབས་དང་འདྲ་བ་ལངས་ནས།ཆུ་དེ་དག་ལས་བག་ལ་ཞ་བ་ཡོད་པ་བསྡུས་ནས་ཐུར་དུ་ཟུག་ཅིང་གྱེན་དུ་ཆུ་དང་ཁད་མཉམ་དུ་གནས་པ་ལས་ཅུང་ཟད་མཐོ་ཙམ་དུ་གནས་པར་བྱས་སོ། །» «དུས་ནི་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ཁམས་འབྱེད་སྡུད་ཐ་མའི་ཚེ་གྲུབ་བོ།

以下是完整的直譯： 從持邊山到外圍鐵圍山之間的海洋是鹹水。為何稱為遊戲海呢？因為是八大龍王長久居住、遊戲嬉戲之處，故稱為遊戲海。八大龍王是：歡喜龍、近喜龍、馬基龍、持國龍、威德龍、護國龍、大黑龍和葉龍。這些龍王與阿修羅作戰時，作為帝釋天的軍隊，是從四種生中出生的。 這些海洋的大小是：最內層的須彌山和持軛山之間的海洋寬度為八萬由旬。如東西方向的長度，每個方向都是這個寬度的三倍。這個遊戲海的內周長，沿須彌山邊緣為三十二萬由旬，外周長沿持軛山邊緣為九十六萬由旬。 持軛山外的第二個海洋寬度為四萬由旬，與該山的長度相等。其餘的也是內側山的長度與其外側的海洋相等，即： 持軛山外側寬度為二萬由旬， 檀木山外側為一萬由旬， 妙見山外側為五千由旬， 馬耳山外側為二千五百由旬， 最後遍低山外側的遊戲海寬度為一千三百五十由旬，長度是寬度的三倍。 第一個海的寬度與須彌山一面的寬度相等，其餘六個與六座山的長度相等。 從持邊山到外圍鹹水海， 外海的寬度為三十二萬二千由旬。 從持邊山到大持邊山之間，海洋的寬度為三十二萬二千由旬。 然後，諸洲陸地高出水面略高。 原因是在大海上下，須彌山四方向內的大海中，升起與各洲形狀相似的內向和外向的風。這些風聚集了水中的沉澱物，向下插入，向上與水面齊平，並使陸地略高於水面而形成。 時間是如前所述，在最後一次界分解散時形

» «དུས་ནི་སྔར་བསྟན་པ་བཞིན་ཁམས་འབྱེད་སྡུད་ཐ་མའི་ཚེ་གྲུབ་བོ། །དེ་ཡང་རང་གི་»«དངོས་པོ་«༼༡༽«ལས་བྱུང་བའི་གླིང་བཞི་གླིང་ཕྲན་དང་བཅས་པས་གནས་པའོ། །དེ་ལ་ཤར་གྱི། ལུས་འཕགས་ཟླ་གམ་ངོས་གསུམ་ཉིས་སྟོང་རེ། །འབུར་ངོས་དཔག་ཚད་སུམ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའོ། །འཛམ་བུ་གླིང་གི་མི་རྣམས་ལས་ལུས་ཆེར་འཕགས་པས་ལུས་འཕགས་སོ། །དེའི་གླིང་ཆེན་ནི་དབྱིབས་ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་ལྟ་བུ་ཁད་«༼༢༽«མཉམ་ནི་རི་རབ་ལ་བསྟན་ཅིང༌། འབུར་ཁོར་ཡུག་ལ་བསྟན་པའི་ངོས་གསུམ་ལ་དཔག་ཚད་ཉིས་སྟོང་ཉིས་སྟོང་ཡོད་པ། འབུར་གྱི་ངོས་ཆུང་ལ་དཔག་ཚད་སུམ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའོ། །རི་རབ་ཀྱི་ལྷོའི། འཛམ་གླིང་སོག་ཀ་ངོས་གསུམ་དེ་དང་འདྲ། །ངོས་གཅིག་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་བཞི་» «བའོ། །རྡོ་རྗེ་གདན་ནས་བྱང་དུ་རི་ནག་པོ་དགུ་འདས་པ་ན་གངས་རི་དང༌། སྤོས་ངད་ལྡན་གྱི་བར་ན་མཚོ་མ་དྲོས་པ་དེའི་འགྲམ་ན་ཤིང་འཛམ་བུ་»«པྲིཀྵ་«༼༣༽«ཡོད་པས་འཛམ་བུའི་གླིང་ངོ༌། །དབྱིབས་སོག་ཀ་དེ་ཤིང་རྟའི་རྣམ་པ་ལྟར་གནས་» «པའོ། །ངོས་རིང་བ་གསུམ་ལ་དཔག་ཚད་ཉིས་སྟོང་ཉིས་སྟོང་ལྷོ་ཕྱོགས་ཁོར་ཡུག་ངོས་ཀྱི་ཐུང་བ་ལ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་བཞི་པ་དབུས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་བཞུགས་གནས་རྡོ་རྗེའི་གདན་དང་བཅས་པའོ། །དེ་ཡང་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་གིས་བརྒྱན་པ་སྟེ། ཉན་ཐོས་པ་ལྟར་ན་རྡོ་རྗེ་རྩེ་ལྔ་པ་གྱེན་དུ་བསླངས་པའི་དབུས་མ་ལ་ཤིང་ཡོད་པ་ལ། རྭ་བཞི་ལ་མཆོད་རྟེན་རེ་རེ་ཡོད་པའི་བར་ན་རྒྱང་གྲགས་ཕྱེད་པར་འདོད་ཅིང༌། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལྟར་ན་རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་གྱི་ལྟེ་བ་ལ་ཤིང་སྐྱེས་པ། རྭ་བཞི་ལ་རྡོ་རྗེ་ཕུར་པའི་མཆོད་རྟེན་རེ་ཡོད་པ། བར་གྱི་ཐངས་སུ་རྒྱང་གྲགས་རེ་རེ་ཡོད་པར་འདོད་དོ། །དེ་ནི་བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་བླ་ན་མེད་པར་སངས་རྒྱ་བའི་གནས་ཏེ།མེ་བདུན་ཆུ་གཅིག་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་གནོད་པ་མེད་པར་གནས་པར་འདོད་དོ། །ཤིང་གཅིག་པུ་དེ་ཉིད་དུས་སྔ་ཕྱིར་མིང་འགྱུར་བས་ཤིང་སྟོང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡོད་པ་ལྟར་བྱུང་སྟེ། སྔོན་འོད་སྲུངས་སངས་རྒྱས་པ་ན་ནྱ་གྲོ་ཏའི་ལྗོན་པ། ད་ལྟ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་སངས་རྒྱས་པ་ན་མྱ་ངན་མེད་པ། མ་འོངས་པ་ན་བྱམས་པ་སངས་རྒྱ་བའི་ཚེ་ཀླུ་ཤིང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའོ། །ནུབ་ཀྱི། བ་གླང་སྤྱོད་ཟླུམ་ཁོར་ཡུག་བདུན་སྟོང་དང༌། །ལྔ་བརྒྱ་ཞེང་དུ་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གསུམ། །ལོངས་སྤྱོད་འདོད་འཇོའི་བ་དང༌།

以下是完整的直譯： 時間是如前所述，在最後一次界分解散時形成。這是由四大洲及附屬小洲自然形成而存在的。 其中，東方的： 身高洲呈半月形，三邊各二千由旬， 凸出邊長三百五十由旬。 因其居民身體高大超過瞻部洲的人，故稱身高洲。其大洲形狀如半月，平直邊朝向須彌山，凸出的圓邊朝向周圍。三邊各長二千由旬，凸出的短邊長三百五十由旬。 須彌山南方的： 瞻部洲如三角形，三邊與前相同， 一邊長三百五十由旬。 從金剛座向北越過九座黑山後是雪山，在雪山與香醉山之間有無熱惱池，其岸邊有瞻部樹（जम्बू，jambu，閻浮樹，占布），因此稱為瞻部洲。形狀如三角形，類似車廂。三條長邊各二千由旬，南方周圍的短邊長三百五十由旬。中央有最後身菩薩的住處金剛座。 金剛座由菩提樹裝飾。according to聲聞乘，是一個五股金剛杵向上豎立，中央有樹，四角各有一座佛塔，彼此間隔半由旬。according to大乘，是一個金剛十字形，中央生長著樹，四角各有一座金剛橛佛塔，彼此間隔一由旬。這裡是賢劫諸佛成就無上正等正覺的地方，即使七火一水等也無法損害，永恒存在。 同一棵樹在不同時期名稱變化，似乎有千種名稱。過去迦葉佛成道時稱尼拘律樹，現在釋迦牟尼佛成道時稱無憂樹，未來彌勒佛成道時將稱龍花樹等。 西方的： 牛貨洲圓形，周長七千五百由旬， 寬度為三千五百由旬。 因為享用如意牛的緣故，

ལྔ་བརྒྱ་ཞེང་དུ་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གསུམ། །ལོངས་སྤྱོད་འདོད་འཇོའི་བ་དང༌།སྟོབས་ཆེན་གྱི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་ཤས་ཆེར་སྤྱོད་པས་བ་གླང་སྤྱོད་དོ། །དབྱིབས་ཟླུམ་པོ་ཁོར་ཡུག་ཏུ་དཔག་ཚད་བདུན་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ། ཁ་ཞེང་ལ་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་དང་གསུམ། བྱང་གི སྒྲ་མི་སྙན་གླིང་གྲུ་བཞི་ངོས་རེའི་ཆ། །དཔག་ཚད་ཉིས་སྟོང་མཐའ་སྐོར་བརྒྱད་སྟོང་ངོ༌། །ཤ་ཟའི་སྐད་དུ་སྨྲ་བའམ། འཆི་བའི་ཞག་བདུན་གྱི་གོང་ནས་ཁྱོད་འཆི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལས་འབྱུང་བས་སྒྲ་མི་སྙན་ཞེས་བྱའོ། །དབྱིབས་གྲུ་བཞིའི་ངོས་རེ་ལ་དཔག་ཚད་ཉིས་སྟོང་ཉིས་སྟོང་སྟེ་མཐའ་སྐོར་དུ་བརྒྱད་སྟོང་ཡོད་པའོ། །གླིང་བཞི་པོ་དག་གི་གླིང་ཕྲན། ལུས་དང་ལུས་འཕགས་རྔ་ཡབ་རྔ་ཡབ་གཞན། །གཡོ་ལྡན་དང་ནི་དེ་བཞིན་ལམ་མཆོག་འགྲོ །» «སྒྲ་མི་སྙན་ཟླ་རྣམས་ནི་གཙོ་བོའི་ཕྱེད། །ཤར་གྱི་གླིང་ཆེན་གྱི་གཡས་གཡོན་ན། ལུས་དང་ལུས་འཕགས་ཆུང་ངུ་གཉིས། ལྷོའི་གླིང་ཆེན་གྱི་གཡས་གཡོན་ན། རྔ་ཡབ་དང༌། རྔ་ཡབ་གཞན་གཉིས། ནུབ་ཀྱི་གླིང་ཆེན་གྱི་གཡས་གཡོན་ན། གཡོ་ལྡན་དང༌། ལམ་མཆོག་འགྲོ་གཉིས། བྱང་གི་གླིང་ཆེན་གྱི་གཡས་གཡོན་ན། སྒྲ་མི་སྙན་དང༌། སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་ཟླ་གཉིས་སོ། །གླིང་རྣམས་ཀྱི་མདུན་རྣམས་རི་རབ་ལ་བསྟན་པའོ། །ཚད་ནི་གླིང་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དེའི་ཕྱེད་ཕྱེད་རང་རང་གི་གླིང་གཡོག་ལ་ཡོད་དོ། །དེ་དག་གིས་སྤྱིའི་རང་བཞིན་བསྟན་ཏོ། །ད་ནི། བྱེ་བྲག་སེམས་ཅན་གནས་གཞན་རྣམས་གཉིས་ལས། །ངན་སོང་དག་གི་དམྱལ་བའི་རང་བཞིན་གནས། །ཏི་སེའི་འོག་ནས་དཔག་ཚད་ཉི་ཁྲི་ན། །» «མནར་མེད་དེ་སྟེང་གཞན་བདུན་བརྩེགས་མར་གནས། །སེམས་ཅན་གྱི་གནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། ངན་སོང་གི་གནས་དང༌། མཐོ་རིས་ཀྱི་གནས་གཉིས་ལས། ངན་སོང་གི་དང་པོ་དམྱལ་བ་ནི། འཛམ་བུ་གླིང་གི་ས་འོག་གངས་རི་ཏི་སེའི་ཐད་ནས་ཐུར་དུ་དཔག་ཚད་ཉི་ཁྲི་ན་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་མནར་མེད་པའི་གནས་ཡོད་དེ། ལྕགས་ཀྱི་ཁང་པ་དཔངས་དང་རྒྱར་དཔག་ཚད་ཉི་ཁྲི་ཡོད་པ་སྟེ། འཛམ་བུའི་གླིང་ནས་དེའི་ས་གཞི་ལ་ཐུག་པར་བཞི་ཁྲི་ཡོད་དོ། །དེའི་སྟེང་ཉི་ཁྲིའི་ཆ་ལ་རབ་ཏུ་ཚ་བ་དང༌། ཚ་བ་དང༌། ངུ་འབོད་དང༌། ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་དང༌། བསྡུས་འཇོམས་དང༌། ཐིག་ནག་དང༌། ཡང་སོས་རྣམས་གོང་དུ་བརྩེགས་མར་ཡོད་དོ། །དེ་དག་གི་བར་ན་དཔག་ཚད་ཉིས་«༼༡༽«སྟོང་ཉིས་«༼༢༽«སྟོང་གིས་བཅད་པའོ། །ཚ་དམྱལ་གྱི་གནས། དེ་དང་འདབ་འབྱོར་གྲང་དམྱལ་བརྒྱད་པོ་ཡང༌།

以下是完整的直譯： 寬度為三千五百由旬。因為享用如意牛和強大的大象，所以稱為牛貨洲。形狀圓形，周長七千五百由旬，寬度三千五百由旬。 北方的： 俱盧洲呈方形，每邊長度 二千由旬，周長八千由旬。 因為說食人鬼的語言，或者在死亡前七天從如意樹發出"你將死亡"的聲音，所以稱為惡音洲。形狀為正方形，每邊長二千由旬，周長八千由旬。 四大洲的附屬小洲： 身洲和勝身洲，拂洲和另一拂洲， 遮洲以及勝道行洲， 惡音洲及其伴洲，大小為主洲的一半。 在東方大洲的左右有身洲和勝身小洲兩個； 在南方大洲的左右有拂洲和另一拂洲兩個； 在西方大洲的左右有遮洲和勝道行洲兩個； 在北方大洲的左右有惡音洲和惡音伴洲兩個。 各洲的正面都朝向須彌山。 大小方面，每個附屬小洲的面積是其相應大洲的一半。 以上描述了總體的自然特徵。現在： 詳細說明眾生居住的其他處所分為兩類： 惡趣中地獄的自然狀態， 在底下二萬由旬處有無間獄， 其上有其他七層地獄逐層而上。 詳細解釋眾生的居處分為惡趣和善趣兩類。惡趣中首先是地獄：在瞻部洲地下、岡底斯山正下方向下二萬由旬處有大地獄無間獄，是一個鐵造的房子，高度和寬度都是二萬由旬。從瞻部洲到無間獄底部共有四萬由旬。在無間獄上方的二萬由旬空間中，從下到上依次有極熱地獄、熱地獄、號叫地獄、大號叫地獄、眾合地獄、黑繩地獄和等活地獄。這些地獄之間相隔二千由旬。 熱地獄的位置。與此相鄰的八寒地獄也是：

དེ་དང་འདབ་འབྱོར་གྲང་དམྱལ་བརྒྱད་པོ་ཡང༌། །ཚ་དམྱལ་རྣམས་ལ་འགྲན་པ་བཞིན་དུ་གནས། །ཡང་སོས་ནས་བྱང་དུ་དཔག་ཚད་ཉི་ཤུ་ན་ཆུ་བུར་ཅན་གྱི་གནས་ཡོད་པ་ལྟར་དེའི་འོག་ནས་འོག་གི ཆུ་བུར་རྡོལ་པ་ཅན་དང༌། ཨ་ཆུ་ཆུ་ཟེར་བ་དང༌། ཀྱི་ཧུད་ཟེར་བ་དང༌། སོ་ཐམ་ཐམ་པ་དང༌། ཨུཏྤལ་ལྟར་གས་པ་དང༌། པདྨ་ལྟར་གས་པ་དང༌། པདྨ་ཆེན་པོ་ལྟར་གས་པ་སྟེ། རིམ་པ་ལྟར། ཚ་བའི་དམྱལ་བ་འོག་མ་ནས་བྱང་དུ་དཔག་ཚད་ཉི་ཤུ་ཉི་ཤུ་ན་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་སྡིག་པ་རླབས་ཆེན་སྤྱད་པ་རྣམས་ནི་མནར་མེད་ནས་པདྨ་ཆེན་པོ་ལྟར་གས་པར་སྐྱེའོ། །དེ་ནས་རབ་ཏུ་ཚ་བ་ནས་པདྨ་ལྟར་གས་པར་སྐྱེ་བ་སྟེ།ཕན་ཚུན་སྤེལ་ནས་གོང་ནས་གོང་དུ་ལས་ཅུང་ཟད་སྲབ་པ་ན་སྐྱེའོ། །དེ་ནས། ཉི་ཚེའི་གནས་ལ་ངེས་པ་མ་མཆིས་ཤིང༌། །ཉེ་འཁོར་བ་ནི་ཚ་དམྱལ་འཁོར་དུ་གནས། །» «ཉི་ཚེ་བ་ནི་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་གནས་མེད་དེ། མིའི་གནས་ཀྱིའང་ཆུ་བོ་དང༌། རི་དང༌། ཡ་ངའི་ས་ཕྱོགས་དང༌། རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ལ་སོགས་པ་ན་མང་པོའི་གནས་དང༌། རེ་རེའི་གནས་ཡོད་དོ། །ཉེ་འཁོར་བ་ནི་ཡང་སོས་ལ་སོགས་པ་རེ་རེ་ལའང་ཕྱོགས་བཞི་ན་ལྷག་པའི་གནོད་པ་བཞི་བཞི་སྟེ་བཅུ་དྲུག་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པས་འཁོར་བའོ། །འདི་དག་གི་ཚེ་ཚད་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་འོག་ཏུ་འཆད་པས་འདིར་མི་སྤྲོའོ། །དེ་ནས་ངན་སོང་གཉིས་པ། ཡི་དྭགས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་འོག» «།» «དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་འདས་པ་རྩ་བའི་གནས། །ཡན་ལག་ལྷ་མིའི་འཇིག་རྟེན་དག་ནའང་ཡོད། །རྩ་བའི་གནས་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་ཉིད་ལས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་འོག་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱས་བཅད་པ་ན་ཡོད་ཅིང༌། ཡན་ལག་ནི་ལྷ་དང་མིའི་གནས་ནའང་ཡོད་དོ། །ངན་སོང་གསུམ་པ། དུད་འགྲོ་བྱིངས་གནས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཁ་འཐོར་ལྷ་མིའི་ཡུལ་ན་གནས་པ་ཡིན། །བྱིངས་ཀྱི་གནས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཅིང་ཁ་འཐོར་བ་ནི་མིའི་ཡུལ་དང་འདོད་ལྷའི་གནས་ནའང་ཡོད་ཅིང༌། བསྡུས་པས་སའི་ནང་དང༌། ཐང་དང༌། རི་དང༌། ཤིང་དང༌། ཆུ་དང༌། ནམ་མཁའ་དང༌། མེའི་ནང་ན་ཡང་ཡོད་པར་བཤད་དོ། །མཐོ་རིས་ཀྱི་གནས་ལ་དང་པོ། མཐོ་རིས་མི་རྣམས་གླིང་བཞི་གླིང་ཕྲན་ཏེ། །རྔ་ཡབ་སྲིན་པོ་གནས་ཕྱིར་གཞན་ཡིན་ནོ། །མི་རྣམས་ཀྱི་གནས་ནི་གླིང་བཞི་གླིང་ཕྲན་བདུན། རྔ་ཡབ་ཀྱི་གླིང་ཕྲན་སྲིན་པོ་གནས་པས་ཡི་དྭགས་ཀྱི་འགྲོ་བར་སྡུད། གསང་སྙིང་ལས། ཡི་དྭགས་སྲིན་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོ་རིས་ཀྱི།

以下是完整的直譯： 與此相鄰的八寒地獄也是 如同與熱地獄相對應般存在。 從等活地獄向北二十由旬處有泡地獄，同樣地在其下依次有 泡裂地獄、齒聲地獄、呼號地獄、 緊牙地獄、裂如青蓮地獄、裂如紅蓮地獄、 裂如大紅蓮地獄。 這些地獄從下往上每隔二十由旬一層。 造作大惡業者從無間獄到裂如大紅蓮地獄輪迴轉生。 然後從極熱地獄到裂如紅蓮地獄輪迴轉生， 如此交錯上升，隨著業力逐漸減輕而轉生。 然後： 近邊地獄沒有固定位置， 近邊地獄環繞熱地獄而存在。 近邊地獄沒有固定在一處，在人間的河流、山脈、險惡之地、海邊等處都有多處或單獨的地獄。近邊地獄是圍繞等活地獄等每一層地獄的四周各有四種額外的折磨，共十六種，環繞著主要地獄。這些地獄的壽量和痛苦等將在後面解釋，此處不詳述。 然後是第二種惡趣： 餓鬼的根本住處在王舍城下方 五百由旬處， 支分餓鬼也存在於天界和人間。 根本住處就在瞻部洲的王舍城下方五百由旬處， 支分餓鬼也存在於天界和人間。 第三種惡趣： 大多數畜生居住在大海中， 零散的則居住在天界和人間。 主要住處是大海，零散的也存在於人間和欲界天。 總的來說，畜生還存在於地下、平地、山上、樹上、水中、空中和火中。 善趣中首先： 善趣中的人類居住在四大洲和小洲， 拂洲因為羅剎居住而屬於其他類。 人類居住在四大洲和七個小洲。拂洲因為羅剎居住而歸類為餓鬼道，因為《秘密心要》中說"餓鬼大羅剎"。 善趣中的

ཡི་དྭགས་སྲིན་པོ་ཆེན་པོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐོ་རིས་ཀྱི། ལྷ་གནས་གཉིས་ལས་འདོད་ལྷའི་གནས་དྲུག་སྟེ། །རྒྱལ་ཆེན་རིགས་བཞི་རི་རབ་བང་རིམ་དང༌། །ཉི་ཟླ་སྐར་མའི་གཞལ་མེད་ཁང་ན་གནས། །འདོད་པ་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་ལྷའི་གནས་གཉིས་ལས། འདོད་ལྷ་དྲུག་གི་དང་པོ་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་ལྷ་ནི། བང་རིམ་བཞི་དང༌། ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་གྱི་སྟེང་ན་གནས། དེ་ཡང་བང་རིམ་དང་པོ་ན་ལག་ན་ཡོལ་གོ་ཐོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་གནས། གཉིས་པ་ན་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་ཐོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷའི་རིགས་གནས། གསུམ་པ་ན་སྦྲང་ཆང་གིས་རྟག་ཏུ་མྱོས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷ་གནས། བཞི་པ་ན་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བཞིའི་གནས་དང༌། དེ་དག་གི་འཁོར། ཤར་ན་དྲི་ཟ། ལྷོ་ན་གྲུལ་བུམ། ནུབ་ན་ཀླུ། བྱང་ན་གནོད་སྦྱིན་གྱི་རིགས་རྣམས་གནས་སོ། །ཕོ་བྲང་གི་རིགས་བཞི་ལས། ཤར་ཕྱོགས་ན་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་གི་ཕོ་བྲང་ཡུལ་འཁོར་སྲུང་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ལྷོ་ན་འཕགས་སྐྱེས་པོའི་ཕོ་བྲང་འཕགས་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ནུབ་ན་སྤྱན་མི་བཟང་གི་ཕོ་བྲང་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་«༼༡༽«ཞེས་བྱ་བ་དང༌། བྱང་ན་རྣམ་ཐོས་སྲས་ཀྱི་ཕོ་བྲང་ལྕང་ལོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དོ། །ཚད་ནི་ཀུན་ཀྱང་ངོས་རེ་དཔག་ཚད་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པ། ནང་གི་ས་གཞི་ཚོན་སྣ་བརྒྱས་བཀྲ་བར་བྱས་པ།ཤིང་བལ་གྱི་འདབ་མ་ལྟར་རྐང་པ་བཞག་ན་ནེམ་ཞིང་བཏེག་ན་སྤར་བ་སྙམ་པ།གསེར་གྱི་བྱེ་མ་བརྡལ་བ་ལ་ཙནྡན་གྱི་ཆུས་ཆག་ཆག་བཏབ་པ། ལྷའི་མེ་ཏོག་མནྡཱ་ར་བས་པུས་ནུབ་ཙམ་དུ་ཁེབས་ཤིང༌། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བཞིས་བརྩིགས་པའི་རྫིང་ན་ཆུ་སྦྲང་རྩི་ལྟ་བུས་གང་བ། རྫིང་གི་འགྲམ་ན་མེ་ཏོག་དང་གོས་རྣམ་བཞི་འབྱུང་བའི་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང༌། ཆུ་དང༌། ཐང་ལས་སྐྱེས་པའི་མེ་ཏོག་དང༌། དེ་ལ་གནས་པའི་བྱ་དང༌། བུང་བ་སྙན་སྙན་ལྟར་སྒྲོག་པས་མཛེས་པར་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་ལོངས་སྤྱོད་དཔག་ཏུ་མེད་པས་ཉེ་བར་བརྒྱན་པའོ། །གཞན་ཡང་གཉའ་ཤིང་འཛིན་རིའི་སྟེང་གི་ཕྱོགས་བཞི་ན་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་ཕོ་བྲང་ཡོད་ཅིང༌། གསེར་གྱི་རི་བདུན་ལ་ཡང་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིགས་ཀྱི་ལྷའི་གྲོང་ཁྱེར་མཛེས་པས་བརྒྱན་ཞིང༌། ཁོར་ཡུག་གི་རིའི་རྩེ་མོ་དང༌། རིའི་ལྷ་དང༌། ཤིང་གི་ལྷ་དང༌། ནགས་ཀྱི་ལྷ་ཡན་ཆད་རྒྱལ་ཆེན་རིགས་བཞིའི་ལྷར་གཏོགས་པས། དེ་དག་གི་གནས་རིས་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ༌། །དེ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་གྱི་ལྷའི་གནས་བཤད་པ་ནི། ལྷུན་པོའི་ཕྱེད་ན་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་ཏེ། །

這是完整的直譯： 因為《秘密心要》中說"餓鬼大羅剎"。善趣中的 天界有兩種，欲界天有六處： 四大天王住在須彌山的臺階和 日月星辰的宮殿中。 天界分為欲界天和色界天兩種。欲界六天中的第一層四大天王天居住在四層臺階和日月星辰之上。其中第一層臺階住著名為"手持盾牌者"的天眾。第二層住著名為"手持花鬘者"的天眾。第三層住著名為"常醉蜜酒者"的天眾。第四層住著四大天王及其眷屬。東方是乾闥婆，南方是鳩槃荼，西方是龍族，北方是夜叉族。 四大天王的宮殿有四種：東方持國天王的宮殿名為"持國"，南方增長天王的宮殿名為"善見"，西方廣目天王的宮殿名為"雜色"，北方多聞天王的宮殿名為"有旌旗"。 這些宮殿的規模都是每邊二百五十由旬，內部地面用百種顏色裝飾，腳踏上去如同棉花葉般柔軟下陷，抬起時又彈起。地面鋪滿金沙，灑上檀香水，天界的曼陀羅花堆積到膝蓋深。有用四種寶石砌成的池塘，裡面盛滿如蜜般的水。池塘邊有能生出花朵和四種衣服的如意樹，還有水生、陸生的花朵，以及棲息其上發出悅耳聲音的鳥兒和蜜蜂，美不勝收。此外還有無量的受用莊嚴裝飾。 另外，持雙山頂上四方各有四大天王的宮殿，七金山上也有四大天王族的天人城市作為裝飾。環繞山的山頂以及山神、樹神、林神等都屬於四大天王天，因此他們的住處非常之多。 其中特別說明日月星辰天神的住處： 在須彌山腰有日月星辰，

ལྷུན་པོའི་ཕྱེད་ན་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་ཏེ། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་གཅིག» «།འོག་གཞི་མེ་ཤེལ་མཐའ་ཆགས་གསེར་ལས་གྲུབ། །ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་པ། །འོག་གཞི་ཆུ་ཤེལ་མཐའ་ཆགས་དངུལ་ལས་» «གྲུབ། །རི་དབང་ལྷུན་པོའི་ཕྱེད་མཚམས། གཉའ་ཤིང་འཛིན་གྱི་རྩེ་དང་མཉམ་པའི་ཐད་སོ་ནས་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་རྣམས་འཆར་ཏེ། ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཁ་ཞེང་དང༌། ཁོར་ཡུག་ལ་སུམ་འགྱུར་རོ། །འོག་གཞི་མེ་ཤེལ་ལས་གྲུབ་པས་ཤིན་ཏུ་ཚ་ཞིང་འོད་ཟེར་ཆེ་བའོ། །ཟླ་བ་ནི་ཁ་ཞེང་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ། ཁོར་ཡུག་ཏུ་ཟླུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་སུམ་འགྱུར་» «རོ། །འོག་གཞི་ཆུ་ཤེལ་ལས་གྲུབ་པས་བསིལ་ཞིང་འོད་ཟེར་ཧ་ཅང་ཡང་མི་གསལ་བའོ། །ཉི་མའི་སྟེང་གི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་གསེར་གྱི་ར་བ་དང་ཟླ་བ་ལ་དངུལ་གྱི་ར་བས་ལེགས་པར་བསྐོར་བའོ། །དེ་གཉིས་ཀའི་རྔམས་སུ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་དྲུག་དང་དཔག་ཚད་གཅིག་གི་བཅོ་བརྒྱད་ཆ་གཅིག་སྟེང་དུ་གནས་སོ། །ཉི་ཟླ། གཉིས་ཀའི་ནང་ན་ལྷ་ཡི་གྲོང་ཁྱེར་ཏེ། །སྐྱེད་ཚལ་རྫིང་དང་ལམ་སྲང་རིན་ཆེན་གཞི། །མེ་ཏོག་ཆར་བ་པུས་ནུབ་ངང་གིས་འབབ། །རྙིང་པ་འདོར་ཞིང་གསར་པ་གསལ་བར་འགྲེམས། །དེ་གཉིས་ཀའི་སྟེང་གི་གསེར་དང་དངུལ་གྱི་ར་བ་ནི་དཔག་ཚད་ཕྱེད་པས་ཀུན་ནས་ཟླུམ་པར་བསྐོར་བ།ར་བ་དེ་དག་ལ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བཞི་ལས་བྱས་པའི་ལྕོག་ཡོད་པ་ནང་གི་ས་གཞི་ནི་ཚོན་སྣ་བརྒྱས་བཀྲ་བར་བྱས་པ། ཤིང་བལ་ལྟར་འཇམ་ཞིང་རྐང་པ་བཏེག་ན་འཕར་བ་དང༌། མནན་ན་ནེམ་གྱིས་བྱེད་པ། མེ་ཏོག་མནྡཱ་ར་བས་པུས་ནུབ་ཙམ་དུ་ཁེབས་ཏེ། རྙིང་པ་རླུང་གིས་འཐོར་ལ་གསར་བ་འགྲེམས་པ། ནང་གི་ལམ་སྲང་ནི་ཆུར་དཔག་ཚད་ལྔ་པ། ཞེང་དུ་ཕྱེད་དང་གཉིས་པ། དབྱིབས་ལེགས་ཤིང་བལྟ་ན་སྡུག་པ། གསེར་གྱི་བྱེ་མ་བརྡལ་ཞིང་ཙནྡན་གྱི་ཆུས་བཏབ་པའོ། །ལམ་དེའི་འགྲམ་གཉིས་ན་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བཞི་ལས་བྱས་པའི་རྫིང་བུ་ཆུ་མངར་བསིལ་སྦྲང་རྩི་ལྟ་བུས་གང་བས་བརྒྱན་པ། རྫིང་གི་འགྲམ་ན་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ཡོད་» «པའོ། །ལྷའི་བུ་ཉི་མ་དང་ཟླ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བཞི་ལས་གྲུབ་པ་ལྷ་དང་ལྷ་མོ་མང་པོས་གང་ཞིང་དགའ་བར་བྱས་པའོ། །སྐར་མའི་ཚོགས་ཀྱང་ཆུ་ཤེལ་སྙིང་པོ་སྟེ། །གསེར་གྱི་ར་བས་ལེགས་བསྐོར་ལྷ་ཡི་གྲོང༌། །རྒྱང་གྲགས་གཅིག་ནས་དྲུག་གི་བར་ཡིན་ནོ། །

這是完整的直譯： 須彌山腰有日月星辰， 日輪直徑五十一由旬， 下基火晶邊緣純金造。 月輪直徑五十由旬， 下基水晶邊緣白銀造。 山王須彌山的中部，與持雙山頂齊平處，日月星辰升起。太陽的圓盤直徑為五十一由旬，周長是三倍。底部由火晶構成，因此極熱且光芒強烈。月亮的直徑為五十由旬，周長按圓形的規律是三倍。底部由水晶構成，因此清涼且光芒不太明亮。太陽的外圍有金欄桿環繞，月亮有銀欄桿環繞。這兩者的高度都是五又六分之一由旬加上一由旬的十八分之一。 日月二者內部都有天界城市， 有園林池塘和珍寶鋪就的街道。 花雨自然降落堆積至膝， 舊花飄散新花重新鋪開。 這兩者頂部的金銀欄桿周長為半由旬。欄桿上有由四種寶石製成的亭子，內部地面用百種顏色裝飾，如棉花般柔軟，抬腳時彈起，踩下時下陷。曼陀羅花堆積到膝蓋深，舊花被風吹散，新花重新鋪開。內部街道長五由旬，寬一又二分之一由旬，形狀優美悅目，鋪滿金沙並灑上檀香水。街道兩旁有用四種寶石製成的池塘，盛滿甘甜清涼如蜜般的水作為裝飾。池塘邊有能生出花朵等的如意樹。 日天子和月天子的城市由四種寶石構成，眾多天子天女居住其中歡樂。星辰群也是由水晶精華構成，有金欄桿環繞的天界城市，大小從一俱盧舍到六俱盧舍不等。

རྒྱང་གྲགས་གཅིག་ནས་དྲུག་གི་བར་ཡིན་ནོ། །སྐར་མ་ཡང་ཆུ་ཤེལ་ལས་གྲུབ་པ་སྟེང་གི་ཁ་ཆགས་གསེར་གྱི་ར་བས་བསྐོར་ཞིང་ས་གཞི་དང་ལམ་སྲང་བཟང་པོ་ལྷའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱིས་བརྒྱན་པ་སྟེ། སྐར་མ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཞེང་དུ་རྒྱང་གྲགས་དྲུག་ཆུང་བ་རྣམས་ལ་གཅིག་སྟེ་བར་མ་རྣམས་ནི་དེའི་བར་གྱི་ཚད་གང་ཡིན་པའོ། །འདིར་དཔྱོད་པ་ཞུགས་པ་དང་ལྡན་པ། ཁ་ཅིག་གསེར་ཟངས་ཆུ་ཤེལ་འཁར་བ་ལ། །རྒྱང་གྲགས་གཅིག་ནས་བཅོ་བརྒྱད་བར་ཡིན་ནོ། །པཎྜི་ཏ་ཛི་ན་མི་ཏྲ་ལ་སོགས་པས་བཞེད་ཀྱིས། སྐར་མ་དེ་དག་གི་རྒྱུ་གསེར་ཟངས་འཁར་བ་གསུམ་ཀ་ཅི་རིགས་པ་ཡིན་ལ། ཚད་ཀྱང་ཆེ་བ་རྒྱང་གྲགས་བཅོ་བརྒྱད་ནས་ཆུང་བ་གཅིག་ཡིན་ཞེས་འདོད་དོ། །འདོད་ལྷའི་གནས་གཉིས་པ་ནི། རི་རབ་སྟེང་ན་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གནས། །» «མ་འདྲེས་ཕྲེང་འབར་གཟི་བརྗིད་མཆོག་ལ་སོགས། །ཉེ་དབང་གནས་རིགས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང༌། །གཙོ་བོའི་གནས་ཏེ་རྩ་གསུམ་མཐོ་རིས་ཡུལ། །དབུས་ཀྱི་རི་དབང་ལྷུན་པོའི་སྟེང་ན་དབང་པོ་དང་ཉེ་དབང་གི་གནས་མ་འདྲེས་པ་དང༌། ནོར་བུ་སྙིང་པོ་དང༌། ཡོངས་འདུས་གནས་པ་དང༌། རྣམ་མཛེས་གནས་པ་དང༌། དགའ་བའི་ཚལ་གནས་པ་དང༌། ཕྲེང་བ་འབར་བ་དང༌། གཟི་བརྗིད་མཆོག་དང༌། མཐོང་བར་སྤྱོད་པ་དང༌། འཁོར་ན་གནས་པ་དང༌། རིགས་མཐུན་པ་དང༌། ནོར་བུ་འཆང་བ་དང༌། མདོག་བཟང་ཆེ་བ་དང༌། ས་ལ་ཤིང་ཟུག་དང༌། ནོར་བུ་སྣང་བ་དང༌། ཆོས་བཟང་འདུན་ས་ལ་སོགས་པ་ལྷ་གནས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ན་གཙོ་བོ་ཉེ་དབང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས། ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཡོད་པས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཞེས་བྱའོ། །རི་རབ་རྩེ་མོ་ངོས་བཞིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ། །ངོས་རེ་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཁྲིར་གནས་པའི་སྟེང༌། །གྲོང་ཚལ་ས་གཞི་ཤིང་དང་འདུན་ས་ལས། །རི་དབང་དེའི་རྩེ་མོའི་ཚད་ནི་ངོས་རེ་རེ་ལ་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཁྲི་བརྒྱད་ཁྲི་ཡོད། དེའི་སྟེང་ན་གྲོང་དང་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང་ས་གཞི་དང༌། ཤིང་ཆེན་པོ་དང་འདུན་ས་བཟང་པོ་སྟེ་ལྔ་གནས་པ་ལས། གྲོང་ལ། ལྷའི་དབང་པོའི་ཁང་བཟང་དང༌། སྤྱིའི་གྲོང་བལྟ་ན་སྡུག་དང༌། མཚམས་ཀྱི་གནས་སོ། །དབང་པོའི་གནས་ནི། དབུས་ན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཁང་བཟང་མཆོག །ངོས་རེ་དཔག་ཚད་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པ། །མཐའ་སྐོར་སྟོང་ཡོད་ལྷ་ཡི་གྲོང་ཁྱེར་ལས། །གྱེན་དུ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་ལྔ་འཕགས་ཤིང༌། །བ་གམ་བརྒྱད་ལ་ཁང་བརྩེགས་བདུན་བདུན་གནས། །དེ་དག་རེ་རེ་གནས་ཁང་བདུན་བདུན་ནོ། །

這是完整的直譯： 星辰大小從一俱盧舍到六俱盧舍不等。星辰也是由水晶構成，頂部邊緣有金欄桿環繞，地面和街道優良，有天界城市裝飾。大星的直徑為六俱盧舍，小星為一俱盧舍，中等大小的星則在此範圍之間。 對此有一些思考：有人認為星辰由金、銅、水晶、鐵構成，大小從一俱盧舍到十八俱盧舍不等。根據智勝友等學者的觀點，這些星辰的材料可能是金、銅、鐵中的任何一種，大小從十八俱盧舍到一俱盧舍不等。 欲界天的第二處住所是： 須彌山頂有三十三天， 不混、熾鬘、最勝威光等， 近帝釋天三十二處， 主尊住處共三十三天界。 中央山王須彌山頂有帝釋天和近帝釋天的住處：不混、寶藏、集會處、妙莊嚴處、喜園處、熾鬘、最勝威光、悅意行處、環繞處、同類處、持寶處、大妙色處、樹根住處、寶現處、善法會堂等三十三天界。其中主要有三十二位近帝釋天，加上天主帝釋，共三十三位，故稱三十三天。 須彌山頂四方各面積， 每面八萬由旬之上， 有城鎮、園林、地面、樹木和議事廳。 那山王頂部每邊長八萬由旬。其上有城鎮、園林、地面、大樹和優良議事廳五處。城鎮包括天主的宮殿、共同的美麗城鎮和邊界處。 天主的住處是： 中央有最勝殿宮殿， 每邊二百五十由旬， 周長一千的天界城市， 向上突出四又半由旬， 八個角樓各有七層樓， 每層樓又各有七個房

དེ་དག་རེ་རེ་གནས་ཁང་བདུན་བདུན་ནོ། །ཕྱི་རོལ་སྐྱེད་ཚལ་རིན་ཆེན་རྫིང་བུར་བཅས། །རི་རབ་ཀྱི་སྟེང་ལྷའི་གྲོང་ཁྱེར་བལྟ་ན་སྡུག་གི་དབུས་ན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཁང་བཟང་ངོས་རེ་ལ་དཔག་ཚད་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་པ། མཐར་སྐོར་དུ་དཔག་ཚད་སྟོང་ཡོད་པ་ལས་བལྟ་ན་སྡུག་ལས་གྱེན་དུ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་ལྔ་འཕགས་པ་ནང་གི་རྨང་རྟེན་དང་ཐེམ་སྐས་དང་ཀ་བ་རྣམས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བཞི་ལས་བྱས་པ། ཀ་སྟན་དང་ཀ་ཞུ་དང༌། བྲེ་དང་ཕྱམ་གདུང་རྣམས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ལས་གྲུབ་པ།རིན་པོ་ཆེའི་དྲ་བ་དང་ཆུན་འཕྱང་དང་མཛེས་བྱེད་དུ་མས་སྤྲས་པའོ། །ཁང་བཟང་དེ་ལ་བ་གམ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། རེ་རེ་ལའང་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་བདུན་བདུན་ན་གནས་ཁང་བདུན་བདུན་གྱིས་བརྒྱན་ཞིང༌། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ཤིང་རྟ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ན་རྫིང་བུ་བཞི་ཡོད་དེ། ཆུ་ཞེང་དུ་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་པ། རྩིག་པ་དང་ཐེམ་སྐས་དང་ལན་ཀན་ཐམས་ཅད་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ལས་གྲུབ་པ་ན་ཆུ་བྱ་དང༌། པདྨ་ཆེན་པོས་བརྒྱན་པ་ཡོད་དོ། །རྫིང་འགྲམ་ན་འདོད་དགུ་འབྱུང་བའི་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང་བཅས་པའོ། །སྤྱིའི་གྲོང་ནི། དེའི་ཕྱི་རིམ་གྲོང་ཁྱེར་བལྟ་ན་སྡུག» «།ངོས་རེ་དཔག་ཚད་ཉིས་«༼༡༽«སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་པ། །དཔངས་སུ་ཕྱེད་དང་གསུམ་སྟེ་གསེར་ལས་བྱས། །གསེར་གྱི་ར་བས་བསྐོར་ཞིང་མཛེས་པ་སྟེ། །དགུ་བརྒྱ་དགུ་བཅུ་རྩ་དགུའི་སྒོ་ཆེན་རྣམས། །དཔངས་སུ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་གསུམ་པ་སྟེ། །ཞེང་དུ་ཕྱེད་དང་གཉིས་བཅས་སྒོ་སྲུང་ལྡན། །སྤྱིའི་གྲོང་ཁྱེར་བལྟ་ན་སྡུག་ཅེས་བྱ་བ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཁང་བཟང་གི་ཕྱོགས་བཞིའི་ཕྱི་རོལ་ན་འཁོར་བར་ཡོད་དོ། །ངོས་རེ་ལ་དཔག་ཚད་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་པ། ཀུན་ཏུ་བསྐོར་བས་དཔག་ཚད་ཁྲི་པ།» «དཔངས་སུ་ཕྱེད་དང་གསུམ་པ། རྩིག་པ་གསེར་ལས་བྱས་ཤིང་གསེར་གྱི་ར་བས་བསྐོར་བ། ནང་གི་ས་གཞི་ནི་དབྱིབས་ལེགས་ཤིང་བལྟ་ན་སྡུག་པ། ཚོན་སྣ་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་གིས་བཀྲ་བར་བྱས་ཤིང༌། ཤིང་བལ་གྱི་འདབ་མ་ལྟར་འཇམ་པ། གྲོང་ཁྱེར་དེའི་སྒོ་ཆེན་ནི་དགུ་བརྒྱ་དང་དགུ་བཅུ་རྩ་དགུ་ཡོད་དེ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཕངས་སུ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་གསུམ་དང༌། ཞེང་དུ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་གཉིས་པ། ནོར་བུ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་རྒྱན་སྐར་མའི་གཟུགས་སུ་བྱས་པ་བཞི་བཞི་དང༌། ཟླ་བ་ཚེས་པ་ལྟ་བུ་དང༌། བ་གླང་གི་རྨིག་པ་ལྟ་བུ་དང༌། མེ་ལོང་ལྟ་བུས་བརྒྱན་ཞིང༌།

這是完整的直譯： 每層樓又各有七個房間。外圍有園林和寶池。 須彌山頂的天界城市美麗可觀，其中央有勝利宮殿，每邊長250由旬，周長1000由旬。它比美麗城高出四又半由旬。內部基礎、臺階和柱子都由四種珍寶製成。柱礎、柱頂、橫樑和椽子都由各種珍寶構成。用珍寶網、垂飾和眾多裝飾物裝飾。 這座宮殿有八個角樓，每個角樓都有七層，每層有七個房間。外圍的園林中有各種樹木，其中有四個池塘，寬50由旬。池壁、臺階和欄桿都由各種珍寶製成，有水鳥和大蓮花裝飾。池邊有如意樹，能滿足一切願望。 共同的城鎮是： 外圍是美麗可觀的城市， 每邊二千五百由旬， 高度二又半由旬，由黃金製成。 黃金欄桿環繞，美麗壯觀， 九百九十九個大門， 高二又半由旬， 寬一又半由旬，有門衛守護。 共同的城市名為"美麗可觀"，環繞在勝利宮殿四周。每邊長2500由旬，周長10000由旬，高二又半由旬。城墻由黃金製成，外有金欄桿環繞。內部地面形狀優美，用101種顏色裝飾，像棉花葉一樣柔軟。這座城市有999個大門，每個門高二又半由旬，寬一又半由旬。門上裝飾有各種寶石製成的星形裝飾物四個，還有新月形、牛蹄形和鏡子形的裝飾。

བ་གླང་གི་རྨིག་པ་ལྟ་བུ་དང༌། མེ་ལོང་ལྟ་བུས་བརྒྱན་ཞིང༌། སྒོ་རེ་རེར་ཡང་ལྷའི་སྲུང་མ་གོ་ཆ་དང་མཚོན་ཆས་སྤྲས་པ་ལྔ་བརྒྱ་ལྔ་བརྒྱ་འཁོད་པའོ། །གྲོང་ཁྱེར་དེའི། ལམ་སྲང་དཔག་ཚད་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་པ། །ཞེང་དུ་བཅུ་གཉིས་འཇམ་ཞིང་བདེ་བ་སྟེ། །རྫིང་དང་རིན་ཆེན་ཤིང་དང་པདྨས་བརྒྱན། །ལམ་སྲང་གི་རིང་ཚད་སྲིད་དུ་དཔག་ཚད་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་པ། ཞེང་དུ་བཅུ་གཉིས་པ་དབྱིབས་ལེགས་ཤིང་ཙནྡན་གྱི་ཆུས་ཆག་ཆག་བཏབ་པ། དེའི་གཡས་གཡོན་ན་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བཞི་ལས་གྲུབ་པའི་རྫིང་བུ་སྦྲང་རྩིའི་ཆུ་བསིལ་བས་གང་བ། ཨུཏྤལ་དང༌། པདྨ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་ཁེབས་པ། ཆུ་བྱ་རྩེ་བ། རྫིང་འགྲམ་ན་རིན་པོ་ཆེ་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལྗོན་པ་ལས་མེ་ཏོག་དང་གོས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ཞིང༌། ལྷའི་བྱ་སྐད་སྙན་པར་སྒྲོག་པས་བརྟེན་པའོ། །གྲོང་ཁྱེར་ཕྱི་རོལ་རིན་ཆེན་ར་བ་བདུན། །བར་བར་འོབས་བདུན་ཆུ་མཚོ་ངང་བས་བརྒྱན། རིན་ཆེན་གྲུ་ན་ལྷ་རྣམས་རྩེད་འཇོ་འཕེལ། །གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཕྱི་རོལ་ན་ར་བ་རིམ་པ་བདུན་གྱིས་བསྐོར་བའི་བར་བར་ན་འོབས་རིམ་པ་བདུན་བདུན་གྱིས་བསྐོར་བ་རྣམས་ཀྱི་ཟབས་དང་ཁ་ཞེང་«༼༡༽«ལ་དཔག་ཚད་རེ་རེ་ཡོད་པར་རིན་པོ་ཆེའི་གྲུ་ན་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་ཞུགས་ཏེ་རྩེ་བ་ཡོད་དོ། །མཚམས་ཀྱི་གནས་ནི། རི་རབ་རྩེ་མོའི་མཚམས་བཞིར་ཁང་བརྩེགས་བཞི། །དཔངས་སུ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་ལྔ་པ་ལ། །ངོས་རེར་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པ། །གནོད་སྦྱིན་ལག་ན་རྡོ་རྗེའི་ལྷ་རིགས་གནས། །རི་རབ་རྩེ་མོའི་མཚམས་བཞི་ན་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་བཞི་ཡོད་» «དོ། །འཕངས་སུ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་ལྔ་པ། ངོས་རེ་ལ་དཔག་ཚད་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པ། ཁོར་ཡུག་ཏུ་ལྔ་བརྒྱ་ཡོད་པ་ན་གནོད་སྦྱིན་ལག་ན་རྡོ་རྗེ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷ་རིགས་གནས་སོ། ཁང་བརྩེགས་བཞི་པོའི་བར་ཐངས་རི་རབ་རྩེ་མོའི་ཁ་ཆགས་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེའི་ར་བ་དཔག་ཚད་གསུམ་པས་བསྐོར་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་ནས། ལྷ་ཡི་སྐྱེད་ཚལ་ར་བ་རྣམ་བཞི་ཡང༌། །བལྟ་ན་སྡུག་ནས་དཔག་ཚད་ཉི་ཤུ་ཉིད། །ཕྱོགས་བཞིར་འདས་པའི་མཚམས་ན་གནས་པ་ལས། །གྲོང་ཁྱེར་བལྟ་ན་སྡུག་ནས་ཕྱོགས་བཞིར་དཔག་ཚད་ཉི་ཤུ་རེ་དཔགས་པའི་ས་ན། ལྷ་རྣམས་ཀྱི་རྩེད་མོའི་ས་སྐྱེད་མོས་ཚལ་བཞི་ལས། དང་པོ། ཤར་ན་ཤིང་རྟ་སྣ་ཚོགས་སྐྱེད་མོས་ཚལ། །རིན་ཆེན་རྫིང་དང་ལྗོན་ཤིང་གོས་དང་རྒྱན། །ལྷ་ཡི་བུ་མོས་དགའ་བར་བྱས་པའོ། །

這是完整的直譯： 牛蹄形和鏡子形的裝飾。每個門都有500名身著盔甲、手持武器的天神守衛。 這座城市的街道長2500由旬，寬12由旬，平坦舒適。有池塘、珍寶樹和蓮花裝飾。街道縱向長2500由旬，橫向寬12由旬，形狀優美，灑有檀香水。兩側有由四種珍寶構成的池塘，充滿清涼的甘露水，覆蓋著烏巴拉花、大蓮花等各種花朵，水鳥嬉戲其中。池邊有如意寶樹，能生出花朵、衣服等物品，天鳥發出悅耳的鳴叫。 城市外圍有七重珍寶圍墻， 間隔有七道壕溝，水中有天鵝裝飾。 珍寶船上諸天歡樂遊戲。 城市外圍有七重圍墻環繞，每兩道圍墻之間有七道壕溝。壕溝深一由旬，寬一由旬，有珍寶船，三十三天的諸神乘坐其中游戲。 須彌山頂四角各有一座樓閣， 高四又半由旬， 每邊長一百二十五由旬， 住著手持金剛杵的夜叉天神。 須彌山頂四角各有一座樓閣。高四又半由旬，每邊長一百二十五由旬，周長五百由旬，住著名為"手持金剛杵"的夜叉天神。四座樓閣之間的空地上有三由旬高的珍寶圍墻環繞。 此外，四座天神園林圍墻， 從美麗城向外二十由旬， 位於四方交界處。 從美麗城向四方各延伸二十由旬處，有四座天神遊樂園： 首先，東方有雜樹園， 有珍寶池和樹木，能生出衣服和裝飾品， 天女們在此歡樂。

།ལྷ་ཡི་བུ་མོས་དགའ་བར་བྱས་པའོ། །དེ་ན་རིན་པོ་ཆེའི་ཤིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བརྒྱན་ཅིང༌། ཚལ་བཞི་པོ་ནའང་«༼༢༽«རོ་བྲོ་བའི་རྫིང་བུ་བཞི་ཡོད་དེ། ཆུ་ཞེང་དུ་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་པ། གསེར་དང༌། དངུལ་དང༌། བཻཌཱུརྱ་དང༌། ཤེལ་ལས་བྱས་པའི་ཕ་གུས་བརྩིགས་ཤིང་ཐེམ་སྐས་ཡོད་པ། ལན་ཀན་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བྱས་པར་སྦྲང་རྩི་ལྟ་བུའི་ཆུས་གང་ཞིང་ཤིང་ལྗོན་པ། ལྷའི་གོས་དང༌།མེ་ཏོག་དང༌། འབྲས་བུས་བརྒྱན་པ་མང་པོས་བརྒྱན་ཅིང༌། »«ཁྱད་པར་ཚལ་འདིར་«༼༡༽«ཤིང་རྟ་བཟང་པོ་ལྷའི་བུ་མོ་མཛེས་མས་དགའ་བར་བྱས་ཤིང་འདྲེན་པའོ། །ལྷོ་ན་རྩུབ་འགྱུར་ཞེས་བྱའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ། །གཡུལ་འགྱེད་ཚེ་ན་ཞེ་སྡང་འཕེལ་བ་སྟེ། །རིན་ཆེན་མཚོན་དང་གོ་ཆ་སྲ་བ་འབྱུང༌། །རྩུབ་འགྱུར་གྱི་ཚལ་ན་རྫིང་བུ་ཤིང་དང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་རྩུབ་པར་གྱུར་པ་ཡོད་པས། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱོད་པ་ན་ལྷ་མ་ཡིན་ལ་གཡུལ་འགྱེད་པར་མོས་པའོ། །ཤིང་ལས་རིན་པོ་ཆེའི་གོ་ཆ་ཤིན་ཏུ་སྲ་བ་དང༌། འཁོར་ལོ་དང༌། མདའ་བོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་ཆ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ནུབ་ན་འདྲེས་ཚལ་རྫིང་བུ་བཟང་པོ་ནས། །སྣ་ཚོགས་ལོངས་སྤྱོད་འདྲེས་མར་འབྱུང་» «བའོ། །འདྲེས་པའི་ཚལ་དེ་ན་རྫིང་བུ་འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདོད་དགུར་འདྲེས་པར་འབྱུང་བ་དང༌། རིན་པོ་ཆེའི་ཤིང་དང༌། མེ་ཏོག་དང༌། ལྷའི་བུ་མོ་ལ་སོགས་པ་འདྲེས་པར་གྱུར་པས་ལོངས་སྤྱོད་འཚོལ་བར་ཡོད་པའོ། །བྱང་ན་དགའ་ཚལ་ལྷ་ཡི་བུ་མོས་གང༌། །བསྐལ་བཟང་འདྲེན་པ་སྟོང་གི་ཤིང་དང་བཅས། །ལོངས་སྤྱོད་དགའ་བ་ལྷག་པར་འཕེལ་བ་ཡིན། །དགའ་བའི་ཚལ་ན་རྫིང་བུ་བཟང་པོ་དགའ་བ་ཞེས་པ་དང༌། ཤིང་དང༌། མེ་ཏོག་དང༌། ལྷའི་བུ་མོའི་དགའ་བས་བརྒྱན་པ་སྟེ། དེར་སྤྱད་པས་ལྷག་པར་དགའ་བ་འཕེལ་བའོ། །ཚལ་དེ་ལ་བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་སངས་རྒྱས་སྟོང་གི་གཟིམས་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེའི་ཤིང་ལྗོན་པའི་ནང་ན་ཡོད་པའི་འོད་ཟེར་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་བཟོད་པས་བལྟ་བར་ནུས་པའི་ལོགས་ལ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་རབས་དང༌། ལེགས་ཉེས་དང༌། གཡུལ་དུ་འཇུག་པའི་ཚེ་གནོད་པས་རྫི་བར་ནུས་པ་དང་མི་ནུས་པའི་མཚན་མ་མེ་ལོང་དུ་ཤར་བའི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་གསལ་བ་ཡོད་དོ། །སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱི་གཞི། དེ་དག་ཆུ་ཞེང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་སྟེ། །དབྱིབས་ལེགས་གསེར་གྱི་ར་བ་དཔག་ཚད་གཅིག» «།རིན་ཆེན་ལྕོག་གིས་ཀུན་ནས་མཛེས་པར་བརྒྱན། །ཆུར་དཔག་ཚད་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ། ཞེང་དུ་དེ་སྙེད་གཅིག་དང༌།

這是完整的直譯： 天女們在此歡樂。那裡裝飾有各種珍寶樹，四個園林中各有四個美味的池塘，寬五十由旬，用金、銀、琉璃、水晶砌成，有臺階，欄桿由各種珍寶製成，充滿如蜜般的水，有樹木，裝飾有天衣、花朵和果實。特別是在這個園林中，美麗的天女們歡喜駕駛精美的車輛。 南方有名為"粗糙變化"的遊樂園， 戰鬥時增長憤怒， 出現珍寶武器和堅固盔甲。 粗糙變化園中有池塘、樹木和花朵等變得粗糙，諸天在此活動時對阿修羅產生戰鬥的意願。樹木中出現極為堅固的珍寶盔甲，以及輪、大箭等武器。 西方有混合園，從美好的池塘中， 產生各種混合的享受。 在這混合園中有名為"混合"的池塘，能隨意混合出現，還有珍寶樹、花朵和天女等混合在一起，可以尋求各種享受。 北方有歡喜園，充滿天女， 有千位賢劫佛陀的樹木， 極大地增長享受和歡喜。 歡喜園中有名為"歡喜"的美好池塘，以樹木、花朵和天女的歡喜裝飾，在此享受會增長更多歡喜。這個園林中有賢劫千佛的寶座，在珍寶樹林中，其光芒連帝釋天都難以忍受。在可以觀看的一面，如同鏡中影像般清晰地顯現諸天的前世、善惡以及在戰鬥中能否被傷害的徵兆。 遊樂園的基礎： 它們的水面寬二百五十由旬， 形狀優美，有一由旬高的金墻， 珍寶寶塔四周裝飾美麗。 水面長二百五十由旬，寬度相同，

ཆུར་དཔག་ཚད་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ། ཞེང་དུ་དེ་སྙེད་གཅིག་དང༌།» «མཐའ་སྐོར་དུ་དཔག་ཚད་སྟོང་ཡོད་པ། དབྱིབས་ལེགས་ཤིང་བལྟ་ན་སྡུག་པ། གསེར་གྱི་ར་བ་དཔག་ཚད་གཅིག་པས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཞིང་ར་བ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བཞིའི་ལྕོག་གིས་མཛེས་པའོ། །དེ་དག་གི ནང་གི་གཞི་རྣམས་གསེར་གྱི་བྱེ་མར་བརྡལ། །རིན་ཆེན་སྐྱེད་ཚལ་རྫིང་བུ་ཆུ་བྱས་གང༌། །མེ་ཏོག་ཕང་ཕུང་བུང་བ་གར་བྱེད་མཛེས། །ནང་གི་ས་གཞི་ལ་གསེར་གྱི་བྱེ་མ་བརྡལ་བ། ཚོན་སྣ་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་གིས་སྤེལ་བ། ཤིན་ཏུ་འཇམ་ཞིང་རེག་ན་བདེ་བ། བཏེག་ན་འཕར་བ་སྙམ་པ། མནན་ན་ནེམ་བྱེད་པ། མེ་ཏོག་མནྡཱ་ར་བས་པུས་ནུབ་ཙམ་དུ་ཁེབས་པ་ལ་བུང་བ་སྙན་པར་སྒྲོག་པ་དག་གར་བྱེད་ཅིང༌། མཚོ་དང་རྫིང་བུ་བཟང་པོས་བརྒྱན་པར་བྱས་པའོ། །དེ་དག་ཏུ་འགྲོ་བའི་ལམ་ཡང་ཆུར་དཔག་ཚད་ཉི་ཤུ་ཞེང་དུ་ཕྱེད་དང་གཉིས་པ། གསེར་གྱི་བྱེ་མ་བརྡལ་ཞིང་ཙནྡན་གྱི་ཆུས་ཆག་ཆག་བཏབ་པའི་འགྲམ་ན་ཤིང་ལྗོན་པ་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུས་བརྒྱན་པ་ཚར་དུ་སྦྲེངས་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟ་བུས་མཛེས་པར་བརྒྱན་པའི་སྐྱེད་མོས། ཚལ་རྣམས་ཕྱི་རོལ་དཔག་ཚད་ཉི་ཤུ་ན། །ས་གཞི་བཟང་པོ་རྣམ་བཞི་རིམ་པ་བཞིན། །སྣ་ཚོགས་རྩུབ་འགྱུར་འདྲེས་པ་དགའ་བ་སྟེ། །རིན་ཆེན་ས་གཞི་ལྗོན་ཤིང་ཆུ་མཚོས་བརྒྱན། །» «ཚད་དང་བཀོད་པ་ཚལ་དང་འདྲ་བའོ། །ཕྱོགས་བཞིའི་ཚལ་བཞི་བོ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གཞལ་བའི་དཔག་ཚད་ཉི་ཤུ་ན་ཚལ་སོ་སོའི་མིང་དང་བཀོད་པ་མཐུན་པའི་ས་གཞི་བཟང་པོ་བཞི་ཡོད་དེ། ས་གཞི་སྣ་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། འདྲེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། རྩུབ་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དང༌། དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་དག་ག»ོ «།ལམ་སྲང་དང༌། ཚད་དང་བཀོད་པ་ནི་ཚལ་རྣམས་དང་འདྲ་བ་ལས། བར་བར་ན་འཆག་པ་དང་འདུག་པའི་ཤང་ཤོང་མཉམ་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཐངས་ཀ་བདེ་བར་གནས་པ་ཡོད་དོ། །ཚལ་དང་ས་གཞི་དག་ཏུ་འགྲོ་བའི་ལམ་གྱི་བར་ན་རྟ་དང་གླང་པོ་དང༌། ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པའི་ཞོན་པ་དུལ་བ་སྣ་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷ་རྣམས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་དཔག་བསམ་གྱི། །ཤིང་ནི་གྲོང་ཁྱེར་མཆོག་དེའི་བྱང་ཤར་ན། །» «ཡོངས་འདུ་ས་བརྟོལ་འཕང་དུ་དཔག་ཚད་བརྒྱ། །རྩ་བར་ལྔ་ཟུག་ཕྱོགས་བཞིའི་ཡལ་ག་ལ། །དཔག་ཚད་ལྔ་ཕྲག་བཅུ་བཅུ་རབ་ཏུ་རྒྱས། །སྙིང་པོ་རྩེ་མོ་གདུགས་ལྟར་ལྔ་བཅུས་བརྒྱན། །བལྟ་ན་སྡུག་གི་བྱང་ཤར་ན། ལྷ་རྣམས་འདུ་བའི་གཞིར་གྱུར་ཅིང་རི་རབ་ཀྱི་ས་གཞི་བརྟོལ་ནས་བྱུང་བའི་ཤིང་ཡོངས་འདུ་ས་བརྟོལ་ཞེས་བྱ་བ།

這是完整的直譯： 水面長二百五十由旬，寬度相同，周長一千由旬，形狀優美悅目。由一由旬高的金墻環繞，墻上裝飾有四種珍寶的寶塔。 它們內部的地面鋪滿金沙， 珍寶園林和池塘充滿水， 花朵叢中蜜蜂起舞美麗。 內部地面鋪滿金沙，以一百零一種顏色裝飾，極為柔軟觸感舒適，抬起時感覺會彈起，踩下時感覺會陷入。曼陀羅花覆蓋至膝蓋深，蜜蜂發出悅耳聲音翩翩起舞，以美好的湖泊和池塘裝飾。 通往這些地方的道路寬二十由旬，寬度一由旬半，鋪滿金沙並灑上檀香水，兩旁排列著裝飾有花果的樹木。 如此美麗裝飾的遊樂園外二十由旬處， 有四種美好地面依次排列： 多樣、粗糙變化、混合和歡喜， 珍寶地面以樹木和湖泊裝飾。 面積和佈局與園林相似。 在四方四個園林外二十由旬處，有四塊與各園林名稱和佈局相應的美好地面，即名為多樣、混合、粗糙變化和歡喜的地面。 道路、面積和佈局與園林相似，其間有平坦宜人、舒適的散步和休息場所。通往園林和地面的道路間有各種馴服的騎乘，如馬、象、車等。 諸天受用的如意樹， 在那最勝城的東北方， 圓生樹破地而出高一百由旬， 根部五由旬，四方枝葉， 各自伸展五十由旬， 樹心頂端如傘蓋五十由旬裝飾。 在善見城的東北方，有諸天聚集之地，從須彌山地面破出而生的樹，名為圓生破地樹，

ལྷ་རྣམས་འདུ་བའི་གཞིར་གྱུར་ཅིང་རི་རབ་ཀྱི་ས་གཞི་བརྟོལ་ནས་བྱུང་བའི་ཤིང་ཡོངས་འདུ་ས་བརྟོལ་ཞེས་བྱ་བ། རྩ་བ་དཔག་ཚད་ལྔ་ཐུར་དུ་ཟུག་ཅིང༌། གྱེན་དུ་དཔག་ཚད་བརྒྱ་འཕགས་པའི་ཡལ་ག་བཞི་ཕྱོགས་བཞིར་གྱེས་པ་ལས། དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་ལྔ་བཅུས་མཛེས་ཤིང༌། རྩེ་མོ་ཀུན་ནས་ཟླུམ་པ་གདུགས་ལྟར་འདུག་པའང་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེའི་དྲ་བ་དང༌། ལྷའི་གོས་ཀྱིས་དཔྱངས་པའི་ཤིང་བཟང་པོ་དེ་ལ། དེ་སྙེད་འོད་ཀྱིས་ཕྱོགས་རྣམས་གསལ་བར་ཁྱབ། །དྲི་བསུང་ཞིམ་པོས་རྫི་ཕྱོགས་དཔག་ཚད་བརྒྱ། །རྫི་ཕྱོགས་མ་ཡིན་ལྔ་བཅུར་ཁྱབ་པའི་དྲུང༌། །ཨར་མོ་ནིག་འདྲའི་རྡོ་ལེབ་མཛེས་པ་སྟེ། །ལྷའི་ཤིང་དེའི་འོད་ཀྱིས་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་ཏུ་ཁྱབ་ཅིང་མེ་ཏོག་དང༌། འབྲས་བུ་དང༌། ལོ་མ་དང༌། སྡོང་པོའི་དྲི་ངད་ཀྱི་རྫི་ཕྱོགས་སུ་རླུང་གི་སེར་བུས་ཁྱེར་བ་ལས་དཔག་ཚད་བརྒྱར་ཁྱབ་ཅིང་རང་བཞིན་དུ་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་པ་སྟེ། ལྷ་རྣམས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིད་ལ་བསམས་པ་དང་མཉམ་དུ་འབྱུང་བའི་ཤིང་གི་དྲུང་ན་རིན་པོ་ཆེ་ཨར་མོ་ནིག་ལྟར་དཀར་བའི་རྡོ་ལེབ་ཡོད་དོ། །དེའི་ཚད་དང་བཀོད་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། ཆུ་ཞེང་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུའི་རང་བཞིན་ལ། །དབང་པོའི་ཁྲིར་བཅས་མེ་ཏོག་ཆར་འབབ་པར། །ལྷ་རྣམས་དབྱར་དུས་ཟླ་བ་བཞིར་གནས་སོ། །རྡོ་ལེབ་དེའི་ཆུ་དང་ཞེང་དུ་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་ལྔ་བཅུས་ཁྱབ་པའི་»«གྲུ་བཞི་པ་«༼༡༽«མཐའ་སྐོར་དུ་ཉིས་བརྒྱ་དང་འཕངས་སུ་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་དྲུག་དང་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ཆ་གཅིག་གིས་ལྷག་པ། དབྱིབས་ལེགས་ཤིང་ཚོན་སྣ་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་གིས་བཀྲ་བར་བྱས་པའི་གཞི་འཇམ་ཞིང༌། བཏེག་ན་འཕར་ཞེས་བྱེད་ལ།མནན་ན་ནེམ་པ། མེ་ཏོག་མནྡཱ་ར་བས་པུས་ནུབ་ཙམ་དུ་ཁེབས་པའི་དབུས་ན།དབང་པོའི་ཁྲི་ལ་ལྷ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་ཁྲིས་བསྐོར་བ། ལྷ་ཉུང་ངུར་འདུས་པས་ཀྱང་དེའི་སྟེང་ཡངས་པར་མི་མངོན་ལ། མང་པོས་ཀྱང་དོག་པར་མི་མངོན་པ་ཡོད་དོ། །དེར་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་རྣམས་དབྱར་ཟླ་བ་བཞིར་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། །རྡོ་ལེབ་དེའི་འགྲམ་ན་ཤིང་ལྗོན་པ་མེ་ཏོག་དང༌། གོས་དང་ནོར་བུ་དང༌། ཁ་ཟས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་བསྒྲེངས་ཤིང་ཤིང་རྟ་སྣ་ཚོགས་དང༌། རྒྱན་སྣ་ཚོགས་དང༌། རོལ་མོ་སྣ་ཚོགས་དང༌། བདུད་རྩི་དང༌། སྦྲང་ཆང་དང༌།དྲི་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྒོས་པའི་བཟའ་བཏུང་སྣ་ཚོགས་པས་བརྒྱན་ཞིང༌། དེ་དག་འབྲིམ་པའི་ལྷའི་བུ་དང༌། བུ་མོ་རབ་ཏུ་མང་པོ་དང༌།

這是完整的直譯： 成為諸天聚集之地，從須彌山地面破出而生的樹，名為圓生破地樹。其根部向下延伸五由旬，向上生長一百由旬，四根枝幹分向四方，每根枝幹長五十由旬，美麗優雅。樹冠圓如傘蓋，也有五十由旬。這棵美好的樹上懸掛著珍寶網和天界衣物。 如此多的光芒照亮各方， 芳香宜人的氣味順風飄散一百由旬， 逆風飄散五十由旬，樹下 有如貓眼石般美麗的平石。 這棵天界之樹的光芒四周照耀五十由旬，花朵、果實、樹葉和樹幹的香氣順風飄散一百由旬，自然飄散五十由旬。在這棵能滿足諸天慾望的樹下，有一塊如貓眼石般潔白的平石。 其尺寸和佈局的特點是： 長寬各五十由旬， 有帝釋天的寶座，花雨紛飛， 諸天在此度過四個月的夏季。 這塊平石長寬各五十由旬，呈正方形，周長二百由旬，高五又十八分之一由旬。形狀優美，以一百零一種顏色裝飾，地面平滑，抬起時感覺會彈起，踩下時感覺會陷入。曼陀羅花覆蓋至膝蓋深。中央有帝釋天的寶座，周圍環繞著其他天神的座位。即使只有少數天神聚集，也不顯得空曠；即使人數眾多，也不顯得擁擠。三十三天的諸天在此度過四個月的夏季，享受五種欲樂。 平石周圍排列著能生出花朵、衣物、珍寶、食物等的樹木，還有各種車輛、裝飾品、樂器、甘露、蜜酒，以及散發各種香氣的飲食。有眾多天子和天女在此侍奉分發這些物品。

དེ་དག་འབྲིམ་པའི་ལྷའི་བུ་དང༌། བུ་མོ་རབ་ཏུ་མང་པོ་དང༌། ཡང་ཐོག་དང་ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དང༌། ལྟད་མོའི་ས་དང༌། བསིལ་ཁང་དང༌། རྩེད་འཇོ་དང༌། གླུ་གར་བྱེད་པའི་ལྷ་མོ་རབ་ཏུ་མང་པོ་དང༌། རོལ་མོ་དང་སིལ་སྙན་སྒྲོགས་པའི་ལྷ་མང་པོས་གང་བར་བྱས་པ་ཡོད་དོ། །» «འདུན་ས་ནི། བལྟ་ན་སྡུག་ནས་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་བཞིའི། །ལྷོ་ནུབ་ཆོས་བཟང་ལྷ་ཡི་འདུན་ས་སྟེ། །ཆུ་ཞེང་སུམ་བརྒྱ་མཐའ་སྐོར་དགུ་བརྒྱ་ཟླུམ། །གྲོང་ཁྱེར་དེའི་ལྷོ་ནུབ་ནས་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་བཞི་དཔགས་པ་ན། ཆོས་བཟང་ལྷའི་འདུན་ས་ཡོད་དེ་ཆུ་དང་ཞེང་དུ་དཔག་ཚད་སུམ་བརྒྱ་པ། མཐའ་སྐོར་དུ་དཔག་ཚད་དགུ་བརྒྱ་པ། ཀུན་ནས་ཟླུམ་པོར་གྱུར་པའི། དབུས་ན་རིན་ཆེན་ཁང་བརྩེགས་འོད་འབར་བ། །ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ས་ལ་མ་རེག་དྲུང༌། །ལྷ་རྣམས་རང་གི་སྲིད་དང་བྱ་བ་ལས། །ཉམས་པ་བསྲུང་ཕྱིར་འགྲོ་«༼༡༽«བའི་གནས་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་འདུན་ས་ཞེས་བྱ། དགོས་པ་ནི་གང་ཞེ་ན། ལྷ་རྣམས་འདུས་ནས་ཡང་དག་པའི་བྱ་བའི་དོན་རྣམས་གྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་འདུན་ཅིང་བསྟོད་པ་ཉིད་དང༌། རང་གི་དཔལ་ལས་ཉམས་པ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་ན་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ས་ཕྱོགས་ཀུན་ནས་ཟླུམ་ཞིང་མཛེས་པའི་དབུས་ན་བཻཌཱུརྱ་ལས་བྱས་པའི་ཀ་བ་ཟུར་བརྒྱད་པ་སྐྲ་རྩེ་ཙམ་གྱིས་ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་རྟེན་ལ་མ་རེག་པར་བཏེག་པའི་ཁང་བུ་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེའི་དྲུང་ན་ལྷའི་དབང་དེའི་«༼༢༽«ཁྲི་དང་ཁྲི་གཞན་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་མང་པོ་དག་བཤམས་པ་ལ་ལྷ་རྣམས་འདུག་ནས་བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བགྲོ་བའི་གནས་དག་ཡོད་དོ། །དེ་དག་གིས་ས་གཞི་ལ་བརྟེན་པའི་གནས་དག་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་བརྟེན་པའི་འདོད་པའི་གནས་རིགས་«༼༣༽«བསྟན་པ་ན«༼༤༽«། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་སྟེང་གི ནམ་མཁའ་ལ་བརྟེན་འདོད་ལྷའི་གནས་བཞི་ནི། །གཟའ་སྐར་བཞིན་དུ་མཁའ་ལ་སྣང་བ་སྟེ། །རྒྱ་ཚད་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ནས་བཟུང་ནས། །གོང་ནས་གོང་དུ་ཉིས་འགྱུར་སྤགས་པ་ཡིན། །སྔོན་གྱི་དགེ་བ་ཟག་བཅས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་«༼༡༽«རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་འདོད་པའི་ལྷ་གནས་ས་གཞི་དང་མ་འབྲེལ་བ་བཞི་ནི། འཐབ་བྲལ་དང༌། དགའ་ལྡན་དང༌། འཕྲུལ་དགའ་དང༌། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་རྣམས་ཏེ། དུས་ནི་»«སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་«༼༢༽«སྔར་ཆགས་ལ།གཞལ་ཡས་ཁང་ནི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ན་གཟའ་སྐར་བཀྲམ་པ་བཞིན་དུ་གནས་སོ། །དེ་དག་གི་རྒྱ་ཁྱོན་ཡང༌།

這是完整的直譯： 有眾多天子和天女在此侍奉分發這些物品。還有樓閣、重疊的房屋、觀景臺、涼亭，以及眾多歌舞娛樂的天女，和許多演奏音樂和鈴鼓的天神充滿其中。 議事廳是：從善見城向西南方四由旬半處， 有名為善法的天界議事廳， 長寬三百由旬，周長九百由旬，呈圓形。 從那座城市的西南方四由旬半處，有名為善法的天界議事廳，長寬各三百由旬，周長九百由旬，呈圓形。中央有一座發光的珍寶樓閣，稍稍離地。諸天爲了保護自己的權力和事業免受損害而來此聚會。 為什麼稱之為議事廳？其用途是什麼？因為諸天聚集在此商議並贊同正確的事務，以及爲了保護自身免受榮耀衰減，所以稱之為議事廳。 在這個四周圓形美麗的地方中央，有一座由琉璃製成的八角柱，幾乎不觸及樓閣的支撐，支撐著一座名為"成就一切目的"的小屋。在其周圍擺放著天帝的寶座和眾多其他座位，諸天坐在這裡討論應做和不應做的事情。 以上描述了依地而建的場所。現在描述依空而建的欲界天界： 三十三天之上，依空而建的四欲界天界， 如星辰般顯現於空中， 從三十三天開始計算， 向上每一層的面積都是下一層的兩倍。 由過去有漏善業福德分所生的四個不依地而建的欲界天界是：離諍天、兜率天、化樂天和他化自在天。這些天界形成的時間早於三十三天，它們的宮殿如同星辰般散佈在虛空中。這些天界的面積是：

གཞལ་ཡས་ཁང་ནི་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ན་གཟའ་སྐར་བཀྲམ་པ་བཞིན་དུ་གནས་སོ། །དེ་དག་གི་རྒྱ་ཁྱོན་ཡང༌། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ལས་ཉིས་འགྱུར་གྱིས་འཐབ་བྲལ་ཆེ་བ་ལྟར་གོང་མ་གསུམ་ལའང་མཚུངས་པར་བརྗོད་དོ། །ཞར་ལ་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་གནས་རིས་བསྟན་པ་ནི། ལྷ་མིན་རི་རབ་ཆུ་མཚམས་མན་ཆད་ཀྱི། ཁོང་གསེང་ནང་ནས་རིམ་པས་སྒྲ་གཅན་དང༌། །སྐར་«༼༣༽«ཕྲེང་མགུལ་ཕྲེང་ཐགས་བཟང་རིས་རྣམས་ཏེ། །འདི་ལྟར་ལུས་དང་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་འདོད་པའི་རང་བཞིན་ལྷ་དང་འདྲ་ཡང་རིགས་དང་སྐལ་པ་ལྷ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་ལྷ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། དེ་དག་གི་རྩ་བའི་གནས་རི་རབ་ཀྱི་ཆུ་མཚམས་མར་བཅད་ནས་གསེར་གྱི་ས་གཞི་ལ་ཐུག་པའི་བར་གྱི་ཁོང་གསེང་ན་ཡོད་པའི་གནས་ཀྱང་གོང་མ་ལས་འོག་མ་བཟང་བར་སྣང་ངོ༌། །ཆུ་མཚམས་ཀྱི་ཁོང་གསེང་ན་སྒྲ་གཅན་དང༌། དེ་ནས་དེའི་འོག་ན་སྐར་ཕྲེང༌།» «༼༤༽« སྐར་«༼༥༽«ཕྲེང་གི་»«གྲོང་དེའི་«༼༦༽«འོག་«༼༧༽«ན་མགུལ་ཕྲེང་ཅན་དང༌། གསེར་གྱི་ས་གཞི་ལ་ཐགས་བཟང་རིས་རྣམས་ཡོད་པའོ། »།«དེ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བ་འགྲུབ་པའི། རྒྱུ་ནི་ཡི་དྭགས་ལས་ཀྱིས་འཕངས་པ་ལ། །» «རྫོགས་བྱེད་ལྷ་ཡི་ལས་ཀྱིས་རྫོགས་བྱས་པས། །ལྷ་དང་འགྲན་པའི་དཔལ་དང་འབྱོར་པས་མཛེས། །སྔོན་གྱི་ལས་སྤེལ་མར་འདྲེས་པ་ལས། འགྲོ་བ་གང་དུ་འཕེན་ཞིང་སྐྱེ་བ་འགྲུབ་པའི་ལས་དང༌། སྐྱེས་པའི་རྟེན་དེར་བདེ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་བ་ལ་སོགས་པ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཐ་དད་དུ་མ་བསགས་པ་སྟེ། འདིར་ཡང་རྒྱུ་འཕེན་བྱེད་ཡི་དྭགས་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་འཕངས་ཀྱང་རྫོགས་བྱེད་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་ལྷའི་དགེ་བས་རྫོགས་པར་བྱས་པས། ལྷ་དང་འགྲན་པར་བཟོད་པའི་འབྱོར་བ་ཡོད་པའོ། །སྤྱིར་གྱི་ལས་ལ་རྣམ་པར་དཀར་བ་དང༌། རྣམ་པར་གནག་པ་དང༌། འདྲེས་མ་གསུམ་ལ་འགྲོ་བ་སྤྱོད་པས་ན། འཕེན་བྱེད་དགེ་བས་འཕངས། རྫོགས་བྱེད་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་མྱོང་བ་དང༌། འཕེན་བྱེད་དགེ་བས་འཕངས་ཏེ་བདེ་འགྲོ་གྲུབ་ཀྱང༌། རྫོགས་བྱེད་མི་དགེ་བས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་ལ་རྒྱུན་དུ་སྤྱོད་པ་དང༌། འཕེན་བྱེད་དགེ་བས་འཕངས། རྫོགས་བྱེད་འདྲེས་མའི་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་འདྲེས་མ་ལ་སྤྱོད་པའི་རིགས་ཏེ་ལྷ་མིའི་མཐོ་རིས་ན་རབ་ཏུ་མང་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་འཕེན་བྱེད་མི་དགེ་བས་འཕངས། རྫོགས་བྱེད་ཀྱང་མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་དང༌། འཕེན་བྱེད་མི་དགེ་བས་འཕངས།

這是完整的直譯： 宮殿如同星辰般散佈在虛空中。這些天界的面積是：從三十三天開始，每上一層都是下一層的兩倍，離諍天比三十三天大兩倍，上面三層也是如此遞增。 附帶說明阿修羅的居處： 阿修羅住在須彌山水平線以下， 從內部依次是羅睺、 星鬘、項鬘和善織諸部。 雖然阿修羅在身體、神通和享受方面與天人相似，但由於種姓和福分與天人不同，所以稱為非天。他們的根本住處在須彌山水平線以下直到金地之間的內部空間，下層似乎比上層更好。在水平線的內部空間住著羅睺部，其下是星鬘部，星鬘城下是項鬘部，在金地上是善織部。 他們得以轉生到這些地方的因是： 由餓鬼業所引發， 由天業所圓滿， 故能與天人競爭榮華富貴。 由於過去善惡交雜的業，有引發轉生到某處的業，也有在那裡出生后使其經歷快樂、痛苦等的成熟業。這裡雖然是由餓鬼業引發，但由與天人相應的福德善業成熟，所以有能與天人相媲美的財富。 一般來說，業有純白、純黑和雜染三種，眾生依此而行。有由善業引發，善業成熟而感受快樂果報的；有由善業引發轉生善趣，但由不善業成熟而經常感受各種痛苦的；還有由善業引發，雜染業成熟而感受苦樂交雜果報的型別，這在天界和人間最為普遍。又有由不善業引發，不善業成熟而感受痛苦的；有由不善業引發，

རྫོགས་བྱེད་ཀྱང་མི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་དང༌། འཕེན་བྱེད་མི་དགེ་བས་འཕངས། རྫོགས་བྱེད་འདྲེས་མའི་ལས་འབྲས་བདེ་སྡུག་འདྲེས་མ་ལ་སྤྱོད་པ་དང༌། འཕེན་བྱེད་མི་དགེ་བས་འཕངས་ཀྱང་རྫོགས་བྱེད་དགེ་འབྲས་ཀྱི་བདེ་བར་རྫོགས་པ་ལྷའི་བྱ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ངན་སོང་ན་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ༌། །འདྲེས་མ་ནི་དགེ་མི་དགེ་གཉིས་ཀ་རྒྱུ་བྱེད་པའི་གྲོགས། འབྲས་བུ་མྱོང་བའི་གྲོགས་སུ་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །མདོར་དྲིལ་ན་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་བདེ་འགྲོ་དང༌། བདེ་བའི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆ་རྣམས་བསྐྱེད་ལ། མི་དགེ་བ་ལས་ངན་འགྲོ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རིགས་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལས་དང་འབྲས་བུའི་འཕེན་པ་འདྲེས་མར་གྱུར་པས་བྱུང་བའི་གནས་རིགས་དེ་དག་གི་བསྐལ་པ་བཟང་བ་ནི་འོག་ནས་གོང་དུ་འགྱུར་བ་ལས། རི་རབ་ཀྱི། ཁོང་གསེང་གསེར་གྱི་ས་གཞི་བཟང་པོའི་དབུས། །དབང་པོའི་ཁང་བཟང་མཆོག་ནི་གདམས་པ་ཅན། །གྲོང་ཁྱེར་གསེར་ལྡན་འདུན་ས་ནོར་བཟང་དང༌། །སྐྱེད་ཚལ་ཀུན་དགའ་ར་དང་རབ་དགའ་དང༌། །དགའ་བ་དགའ་བའི་ཀུན་དགའ་ར་བའོ། །གསེར་གྱི་ས་གཞིའི་སྟེང་ན་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་འབྱོར་བ་ལྟ་བུའི་གནས་དང་བཀོད་པ། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་མཆོག་རྣམས་ལ་ཡོད་དེ། འཇིག་རྟེན་གདགས་པའི་མདོ་ལས། ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ལྟར། དེ་ཡང་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་ཁང་བཟང་ལྟ་བུ་གཏམས་«༼༡༽«པ་ཅན་དང་བལྟ་ན་སྡུག་ལྟ་བུའི་གྲོང་ཁྱེར་གསེར་ལྡན་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་འདུན་ས་ནོར་བཟང་དང༌། སྐྱེད་མོས་ཚལ་ཀུན་དགའ་ར་བ་དང༌། རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང༌། དགའ་བ་དང༌། དགའ་བའི་ཀུན་དགའ་ར་བའོ། །ས་གཞིའི་མིང་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། །ཤིང་གི་མཆོག་ནི་ཙི་ཏྲ་པ་ཏྲིའོ། །རྡོ་ལེབ་བཟང་པོ་གླང་ཆེན་གངས་བརྩེགས་དང༌། །བཟོད་པར་དཀའ་དང་རྟ་མཆོག་རབ་མྱུར་རོ། །ཚལ་བཞི་པོ་དེ་དག་གི་ཕྱི་རོལ་ན་ས་གཞི་བཟང་པོའི་མིང་ཡང་ཚལ་དེ་དག་དང་མཚུངས་ཏེ། ས་གཞི་བཟང་པོ་ཀུན་དགའ་ར་བ་ལ་སོགས་པའོ། །ཤིང་ཆེན་པོ་ནི་ཙི་ཏྲ་པ་ཏྲིའོ། །རྡོ་ལེབ་ནི་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་རྡོ་ལེབ་རབ་ཏུ་བཟང་པོའོ། །སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་སྤྱོད་པའི་གླང་པོ་ཆེ་ས་སྲུང་གི་བུ་ལྟ་བུ་ནི། གླང་པོ་ཆེ་ཏི་སེ་གངས་བརྩེགས་དང༌། གཡུལ་ངོར་སྤྱོད་པ་རབ་བརྟན་ལྟ་བུ་ནི«༼༢༽«། གཡུལ་གྱི་གླང་པོ་བཟོད་པར་དཀའ་བའོ། །རྟའི་མཆོག་ནི་སྤྲིན་གྱི་ཤུགས་ཅན་ལྟ་བུ། རྟའི་རྒྱལ་པོ་རབ་མྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དོ། །

這是完整的直譯： 不善業成熟而感受痛苦的；有由不善業引發，雜染業成熟而感受苦樂交雜果報的；還有由不善業引發，但善業成熟而感受快樂的，如天鳥等，這在惡趣中非常普遍。雜染業是指善惡兩種業都作為因和果報的伴隨而同時存在。 簡而言之，善業產生善趣和一切快樂的種類，不善業產生惡趣和一切痛苦的種類。 由於業和果報的引發是如此雜染而產生的這些居處，其福報從下往上遞增。在須彌山內部黃金地面的中央，有帝釋天的最勝宮殿，還有具金城、善法堂以及四個園林：眾車喜林、粗惡林、喜林和雜林。 在金地上，阿修羅中的上等者也有類似天人的財富和佈局。如《世間施設經》所說："阿修羅也與此相似。"他們也有類似勝殿的宮殿，類似善見城的具金城，以及善法堂、眾車喜林、粗惡林、喜林和雜林。 地面的名稱也與此相似。最勝樹是雜葉樹。有大象雪山、難忍和最速馬等優良石板。 這四個園林外圍的地面名稱也與園林相同，如眾車喜地等。大樹是雜葉樹。石板是阿修羅的極好石板。在園林中漫步的大象如地護之子，名為雪山象；用於戰鬥的大象如堅固，名為難忍象。最勝馬如雲速，名為最速馬

རྟའི་རྒྱལ་པོ་རབ་མྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དོ། །དེ་དག་གི་གོང་ན་སྐར་«༼༣༽«ཕྲེང་གི་གནས་དང༌། སྒྲ་གཅན་གྱི་གནས་དག་ནི་རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་ལྷ་རྣམས་དང་འགྲན་པའི་དཔལ་དང་སྐལ་བ་བཟང་པོར་འབྱོར་པ་ཡིན་ནོ། །བདུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འཁོར་དང་བཅས་པའི་གནས་ནི། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་ནང་དུ་གཏོགས་པའི་གནས་གཞན་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ནོ། །ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་འགའ་ནི། འཛམ་བུའི་གླིང་དང༌། གླིང་གཞན་དང༌། རྒྱ་མཚོ་དང༌། མུ་ཁྱུད་དང༌། རི་རབ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་མེད་པ་ན་ཡོད་དེ་བདུད་རིགས་ཀྱི་མི་མ་ཡིན་རྣམས་སོ། །དེ་དག་གིས་འདོད་པའི་གནས་རིས་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །དེ་ནས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་བསམ་གཏན་བཞིའི་གནས་སོ་སོར་བཤད་པ་ནི། འདོད་ཁམས་ལས་གྱེན་དུ་འཕགས་པའི། གཟུགས་ཁམས་གནས་རིས་རྣམ་པ་བཅུ་བདུན་ནི། །བསམ་གཏན་བཞིའི་བར་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་ཐོབ་པས། །ཚངས་རིས་འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་བར་དུའོ། །སྔོན་བསམ་གཏན་ཟག་བཅས་བསོད་ནམས་སྐྱེས་རིམ་པར་བསྒོམ་པ་ལས་གཟུགས་ཁམས་གནས་རིས་བཅུ་བདུན་དུ་སྐྱེ་བའི་རིམ་པ་ནི། བསམ་གཏན་དང་པོ་ཆུང་ངུ་དང༌། འབྲིང་དང་ཆེན་པོར་བསྒོམས་པ་རྫོགས་པ་ལས། ཚངས་རིས་དང༌། ཚངས་པ་མདུན་ན་འདོན་དང༌། ཚངས་ཆེན་རྣམས་དང༌། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཆུང་ངུ་དང༌། འབྲིང་དང་ཆེན་པོ་གྲུབ་པ་ལས། འོད་ཆུང་དང༌། ཚད་མེད་འོད་དང༌། འོད་གསལ་རྣམས་དང༌། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ཆུང་ངུ་དང༌། འབྲིང་དང་ཆེན་པོར་རྫོགས་པས། དགེ་ཆུང་དང༌། ཚད་མེད་དགེ་དང༌། དགེ་རྒྱས་རྣམས་དང༌། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཆུང་ངུ་དང༌། འབྲིང་དང༌། ཆེན་པོར་ཐོབ་པས་སྤྲིན་མེད་དང༌། བསོད་ནམས་སྐྱེས་དང༌། འབྲས་བུ་ཆེ་བ་སྟེ། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་གནས་གཞན་གསུམ་གྱི་བར་དུའོ། །དེའི་གོང་མ་འཕགས་པའི་གནས་གཞན་གྲུབ་པའི་ཚུལ་ནི། བསམ་གཏན་བཞི་པོ་སྤེལ་མར་རབ་བསྒོམས་པས། །ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་ཆེས་ཆེ་མཆོག་ཆེ་བས། །མི་ཆེ་བ་ནས་འོག་མིན་བར་དག་ཏུ། །འཕགས་པའི་གནས་གཞན་གཙང་«༼༡༽«རིས་རྣམ་» «ལྔའོ། །བསམ་གཏན་དང་པོ་དང་བཞི་པ་སྤེལ་བ་ཆུང་ངུ༌། དང་པོ་དང་གཉིས་པ་བསྡོམས་པ་ལས། བཞི་པ་སྤེལ་བ་འབྲིང༌། དང་པོ་གཉིས་པ་གསུམ་པ་གསུམ་དང༌། བཞི་པ་སྤེལ་བ་ཆེན་པོ། བསམ་གཏན་བཞི་པོ་ནང་ཚན་རེ་རེ་ཞིང་བཞི་པ་དང་སྤེལ་བ་ཆེས་ཆེ་བ། དེ་དག་ཐོད་རྒལ་དུ་བསྒོམས་པ་མཆོག་ཏུ་ཆེན་པོའོ། །» «ཐོད་རྒལ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པོའི་ལ་ལ་དོར་བ་ནས་འཕྱོངས་པའི་བར་དུ་བཞི་པ་བསྒོམས་པས་ཏེ། མས་ཡར་རིམ་དང༌།

這是完整的直譯： 有名為最速的馬王。在這些之上，有星宿的居處和羅睺的居處，它們與四大天王天的天眾在榮耀和福報上相媲美。 魔王及其眷屬的居處是他化自在天中的一個特殊處所。 一些屬於阿修羅類的存在，分佈在贍部洲、其他洲、海洋、輪圍山和須彌山等不確定的地方，這些是屬於魔類的非人。 以上已經說明了欲界的各個居處。 接下來解釋色界四禪天的各個居處： 高於欲界的色界有十七層天，從初禪的小、中、大三層，到第四禪的果實廣大天。 過去由修習有漏善業的禪定，依次生於色界十七層天的次序是： 修成初禪的小、中、大三個層次，分別生於梵眾天、梵輔天和大梵天。 修成二禪的小、中、大三個層次，分別生於少光天、無量光天和光音天。 修成三禪的小、中、大三個層次，分別生於少凈天、無量凈天和遍凈天。 修成四禪的小、中、大三個層次，分別生於無雲天、福生天和廣果天，這是凡夫所能到達的最高三層天。 再往上是聖者的居處，其形成方式如下： 由交替修習四種禪定，分為小、中、大、更大和最大五個層次，從無熱天到色究竟天，形成五凈居天，這是聖者的其他居處。 初禪和四禪交替修習為小；初禪和二禪結合后再與四禪交替為中；初禪、二禪、三禪三種與四禪交替為大；四禪中每一種都與另外三種交替為更大；以跳躍方式修習這些為最大。 跳躍修習是指在四禪中省略一些，從捨棄到跳躍之間修習第四禪，包括由下往上、

» «ཐོད་རྒལ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པོའི་ལ་ལ་དོར་བ་ནས་འཕྱོངས་པའི་བར་དུ་བཞི་པ་བསྒོམས་པས་ཏེ། མས་ཡར་རིམ་དང༌། རིམ་མིན་དུ་གཅིག་ནས་གསུམ་གྱི་བར་ནས། ཡས་མར་བོར་བའི་བར་དུ་བཞི་པ་བསྒོམས་པའོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས་མི་ཆེ་བ་དང༌། མི་གདུང་བ་དང༌། གྱ་ནོམ་སྣང་བ་དང༌། ཤིན་ཏུ་མཐོང་བ་དང༌། འོག་མིན་རྣམས་སོ། །དེ་དག་བཅུ་བདུན་པོ་ཐམས་ཅད་འདས་པའི་ཡང་རོལ་ན་འོག་མིན་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ནི། གནས་རིགས། དེ་དག་གོང་ན་སྲིད་པ་ཐ་མའི་གནས། །འོག་མིན་རྣམ་མཛེས་ས་བཅུ་ཐོབ་པའི་གནས། །དྭངས་ཤིང་གསལ་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡིན། །གཟུགས་མེད་པ་ལ་དངོས་སྣང་གནས་མེད་དོ། །གཙང་མ་ལྔ་ལས་འདས་པ་ན་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་གནས་ཡོད་དོ། །ས་བཅུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བསྒོམས་པ་རྣམས་དེར་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཉན་རང་འཕགས་པས་གཙང་རིས་ལྔ་བགྲོད་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་»«འཕགས་པ་རྣམས་ཁྱད་པར་«༼༢༽«འཕགས་པ་«༼༣༽«གནས་ཀྱིས་ཀྱང་ཕྱེའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་རིས་བཞི་ལ་དངོས་སྣང་གི་གཟུགས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་པས། དེའི་གནས་སུ་གྲུབ་པའང་རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། །གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་གནས་དེ་དག་ལ། རྒྱ་ཁྱོན་ཚད་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་རིམ་བཞིན། །གླིང་བཞི་པ་དང་སྟོང་གཅིག་སྟོང་གཉིས་གསུམ། འབྲས་བུ་ཆེ་ཡི་བར་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། །གནས་གཙང་རིས་ལྔ་རྒྱ་ཁྱོན་ཚད་མེད་དོ། །བསམ་གཏན་དང་པོའི་ལྷ་གནས་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་«༼༡༽«མཚུངས་པར། གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གཅིག་གི་ཚད་དང་མཉམ་«༼༢༽«ལ། གཉིས་པའི་ལྷ་གནས་གསུམ་ནི་རེ་རེ་བཞིན་སྟོང་དང་པོ་སྤྱི་ཕུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རེ་«༼༣༽«དང་མཚུངས་ཤིང༌། གསུམ་པ་རྣམས་སྟོང་གཉིས་པ་བར་མ་རེ་«༼༤༽«དང་མཉམ་ལ། བཞི་པའི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་གནས་གཞན་གསུམ་པོ་ནི་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་རེ་དང་མཚུངས་སོ། །» «གཙང་རིས་ལྷ་ལྔའི་གནས་ལ་རྒྱར་ཚད་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལ་གཟའ་སྐར་བཀྲམ་པ་དང་འཇའ་ཚོན་ཤར་བ་ལྟར་གནས་པར་འདོད་དོ། །གནས་རིས་དེ་དག་གི མཐོ་ཁྱད་བར་ཐངས་འཛམ་བུའི་གླིང་ཉིད་ནས། །རྒྱལ་ཆེན་བཞི་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་བར། །དཔག་ཚད་བཞི་ཁྲི་བཞི་ཁྲི་ཡོད་པ་སྟེ། །འོག་མ་འཛམ་བུའི་གླིང་ནས་རི་རྒྱལ་གཉའ་ཤིང་འཛིན་གྱི་རྩེ་ན། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རྩ་བའི་ཕོ་བྲང་ཡོད་པའི་བར་གྱི་ནམ་»«མཁའི་མཐོངས་«༼༥༽«ལ་གྱེན་དུ་དཔག་ཚད་བཞི་ཁྲིའོ། །དེ་ནས་རི་རབ་ཀྱི་རྩེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་གནས་ཀྱི་བར་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །ས་ལ་བརྟེན་པའི་ལྷ་ཡི་གནས་གཞན།

這是完整的直譯： 跳躍修習是指在四禪中省略一些，從捨棄到跳躍之間修習第四禪，包括由下往上、不按順序從一到三之間，以及由上往下捨棄之間修習第四禪。 如此修習，依次形成無熱天、無煩天、善現天、善見天和色究竟天。 在這十七層天之上還有大色究竟天，其說明如下： 在那些天界之上，有最後有的居處， 色究竟莊嚴天是獲得十地的居處， 清凈光明且圓滿。 無色界沒有實體顯現的處所。 超越五凈居天之上有大自在天的居處。圓滿修習十地的人會生於此處。聲聞緣覺聖者只能到達五凈居天，而菩薩聖者則更為殊勝，以居處來區分。 四無色界天沒有實體顯現的色法，因此其處所既無粗相也無細相。 那些色界天的居處，其廣度尺寸如下： 四禪天依次與四大洲、小千世界、中千世界、大千世界相當， 直到廣果天為止。 五凈居天的廣度無法衡量。 初禪天的廣度與一個四大洲世界相等。二禪三天各自與一個小千世界相當。三禪諸天各與一個中千世界相等。四禪中凡夫所居的三層天各與一個大千世界相當。 五凈居天的廣度無法衡量，認為它們如同虛空中散佈的星辰和彩虹一般存在。 這些天界的高度差距如下： 從贍部洲到四大天王天和三十三天， 各有四萬由旬的距離。 最下面從贍部洲到持雙山頂有四大天王的基本宮殿，這之間的空中高度為四萬由旬。從那裡到須彌山頂三十三天的居處，距離也是相同的。 其他依地而居的天界：

དེ་ནས་རི་རབ་ཀྱི་རྩེ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་གནས་ཀྱི་བར་ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ། །ས་ལ་བརྟེན་པའི་ལྷ་ཡི་གནས་གཞན། དེ་ནས་མཚེ་མར་བརྒྱད་ཁྲི་དགའ་ལྡན་དུ། །ཆིག་འབུམ་དྲུག་ཁྲི་ཡོད་པའི་ཆ་གཞལ་ཏེ། །གོང་ནས་གོང་མར་བགྲོད་པའི་བར་སྣང་ལ།། འཛམ་བུའི་གླིང་ནས་གནས་དེར་ཇི་ཙམ་ཞིག» «།ཡོད་པའི་བར་ཐག་གོང་མར་བརྩིས་པ་ཡིས། །འོག་མིན་བར་དུ་མཐོ་ཁྱད་ཤེས་པར་བྱ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ནས་འཐབ་བྲལ་གྱི་བར་དུ་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ཁྲི་སྟེ། འཛམ་བུའི་གླིང་ནས་དེ་སྲིད་དུ་བར་ཐག་དཔག་ཚད་ཆིག་«༼༡༽«འབུམ་དྲུག་ཁྲི་ཡོད་པ་ལྟར། འཐབ་བྲལ་ནས་དགའ་ལྡན་དུ་ཡང་དེ་སྙེད་དོ། །གོང་མ་རྣམས་ཀྱང་འཛམ་བུའི་གླིང་ནས་རང་རང་གི་འོག་གི་བར་ལ། འོག་མའི་ལྷ་གནས་ནས་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་བར་དུ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་རེ་ཡོད་པས། འོག་མིན་གྱི་བར་ལ་«༼༢༽«ཆེས་«༼༣༽«ཆེར་མཐོ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གནས་པའི་གནས་རིས་དེ་དག་ཀྱང་སྟོང་གསུམ་དུ་སྡུད་པའི་ཚུལ་ནི་འདི་དག་སྟེ«༼༤༽«། གླིང་བཞི་རི་རབ་འདོད་ལྷ་དྲུག་པོ་དང༌། །ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གཅིག་དང་བཅས་པ་ལ། །གླིང་བཞི་པ་ཡི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཞེས་བྱ། །མུ་ཁྱུད་ཉི་ཟླའི་འཆར་ཚད་མཉམ་པས་བསྐོར། །གླིང་བཞི་རི་རབ་འདོད་ལྷའི་གནས་དྲུག་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དང་བཅས་པ་གཅིག་གི་མཐར། ཁོར་ཡུག་གི་མུ་ཁྱུད་དཔག་ཚད་བཞི་ཁྲི་འཕགས་པས་བསྐོར་བ་ཉི་ཟླས་བརྒྱན་པ་ནི་གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །གླིང་བཞི་པའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས། དེ་ཉིད་སྟོང་མཐར་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང༌། །མཐོ་ཁྱད་མཉམ་པའི་ལྕགས་རིས་བསྐོར་བ་ ནི། །སྤྱི་ཕུད་སྟོང་གི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཞེས་བྱ། །དེ་ནི་གླིང་བཞི་རི་རབ་དང་བཅས་པ་སྟོང་སྟོང་དུ་གནས་པས་དེ་སྐད་བྱའོ། །དེ་ཉིད་གཅིག་ནས་གཉིས་སུ་བགྲངས་པས་སྟོང་ལ་བར་མའི་འཇིག་རྟེན་དུ་གཞག་པ་ནི། དེ་སྟོང་བར་མའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཡིན་ཏེ། །གཞན་འཕྲུལ་དང་མཉམ་ལྕགས་རིས་ཀུན་ནས་བསྐོར། །དེ་ན་རི་རབ་དང༌། ཉི་ཟླ་ལ་སོགས་པ་ས་ཡ་ཕྲག་རེ་ཡོད་པའོ། །བར་མའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས། དེ་སྟོང་སྟོང་གསུམ་འཇིག་རྟེན་ཆེན་པོའི་ མཐར། །ཚངས་རིས་དང་མཉམ་ལྕགས་རིས་བསྐོར་བ་ན། །གླིང་བཞི་རི་རབ་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་བར། །ཐེར་འབུམ་གཅིག་སྟེ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་རེ། །བར་མའི་འཇིག་རྟེན་སྟོང་བསྡོམས་པ་གཅིག་གི་མཐར་ལྕགས་རིའི་མུ་ཁྱུད་ཆེན་པོ་ཚངས་རིས་དང་པོའི་ལྷ་གནས་ཀྱི་ཚད་དང་མཉམ་པའི་མཐོ་ཁྱད་ཀྱིས་བསྐོར་བ་ན།

這是完整的直譯： 從那裡到須彌山頂三十三天的居處，距離也是相同的。其他依地而居的天界： 從那裡到兜率天有八萬由旬， 到化樂天有十六萬由旬， 向上逐層遞增的空間中， 從贍部洲到那些天界有多遠， 上面的距離就有多遠。 直到色究竟天，都可以這樣計算高度差。 從三十三天到離諍天有八萬由旬，從贍部洲到那裡的距離是十六萬由旬，從離諍天到兜率天也是相同的距離。上面的天界也是如此，從贍部洲到各自下方的距離，等同於下方天界到贍部洲的距離，因此到色究竟天的距離是非常高的。 這些天界層次也可以歸納為三千大千世界，方法如下： 四大洲、須彌山、六慾天， 加上一個梵世界， 稱為四大洲世界系。 周圍有與日月升起高度相等的鐵圍山環繞。 四大洲、須彌山、六慾天和一個梵世界的邊緣，有高四萬由旬的環形鐵圍山環繞，裝飾有日月，這稱為四大洲世界系。 四大洲世界系： 一千個這樣的世界系， 周圍有與三十三天等高的鐵圍山環繞， 稱為小千世界。 這是因為有一千個四大洲和須彌山存在，所以這樣稱呼。 一千個小千世界稱為中千世界， 周圍有與他化自在天等高的鐵圍山環繞。 其中有一百萬個須彌山、日月等。 中千世界： 一千個中千世界稱為大千世界， 周圍有與初禪天等高的鐵圍山環繞。 其中四大洲、須彌山到梵世界， 各有一億個，即一百億個。 一千個中千世界組成的一個大千世界的邊緣，有一個巨大的鐵圍山環繞，其高度與初禪天的高度相等。

རི་དང་གླིང་དང༌། ཉི་མ་ལ་སོགས་པ་ཐེར་འབུམ་སྟེ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་གནས་སོ། །དེ་ལྟར་ནམ་མཁའ་ནས་བཟུང་སྟེ་སྣོད་ཆགས་པའང་བར་གྱི་བསྐལ་པ་གཅིག་སྟེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས། འདི་དག་འོག་གཞི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་» «ཡང༌། །གཅིག་ལ་བརྟེན་པས་མཉམ་དུ་ཆགས་འཇིག་གནས། །སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་འདི་ཐམས་ཅད་སྟེང་ཐ་དད་པར་སྣང་ཡང༌། འོག་གཞི་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ལ་རྩ་བ་བརྟེན་པར་གཅིག་པས། ཆགས་པ་ན། ཤར་དང༌། ལྷོ་དང༌། ནུབ་དང༌། བྱང་དང༌། མཚམས་སུ་སྟེང་ནས་ཆར་བབས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རྡུལ་ཕྲན་འདུས་པ་ལས་ཆགས་ཏེ། གནས་པའང་དུས་གཅིག་དང༌། འཇིག་པའང་དུས་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། འོག་གཞི་གཅིག་གི་རང་བཞིན་བརྟན་པ་དང་གཡོ་བ་རྫས་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་ཏུ་བརྟེན་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གིས་སྣོད་ཆགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །» «ལེའུའི་མཚན་སྨོས་པ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ཡིད་བཞིན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། སྣོད་ཆགས་ཚུལ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་གསུམ་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པའོ།། » «།།དེ་ལྟར་སྣོད་ཆགས་ཚུལ་བསྟན་པའི་རྗེས་ཐོགས། དེ་ནས་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཆགས་ཚུལ་ལ། །གཟུགས་མེད་གཟུགས་དང་འདོད་པའི་ཁམས་གསུམ་ལས། །འདི་ལྟར་སྣོད་ཀྱང་འགྲོ་བའི་བག་ཆགས་ལས་དེར་སྣང་བའི་ཕྱིར། སྣང་བ་པོ་བཅུད་དུ་གྱུར་པའང་འབྱུང་བར་ངེས་པ་འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་དོ། །དེ་ཡང་གཟུགས་མེད་པ་དང༌། གཟུགས་དང་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་«༼༡༽«ཀྱི་རིས་ནི་གསུམ་དུ་འདུས་པ་ཉིད་དེ། ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་པོའི་རང་བཞིན་གསུམ་དུ་འདུས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་འདོད་པའང་གཟུགས་སུ་ཡོད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་བསམ་གཏན་པའི་ལྷ་ཁོ་ན་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྒྲས་ཉེ་བར་བརྗོད་ཅེ་ན། འདི་ལྟར་གཟུགས་སུ་མཚུངས་ཀྱང༌། དགེ་བ་ཟག་བཅས་སྐྱེས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་གཟུགས་ཀྱི་མཆོག་ནི། བསམ་གཏན་གྱི་གཟུགས་འོད་གསལ་དངས་པ་མཆོག་ཡིན་ལ། འདོད་པ་ན་དེའི་ཆ་མཚུངས་པ་ཉིད་ལས།

造成山川大地、日月星辰等無數億萬各種世界的時期，稱為中劫。所有這些世界系統都依賴於底下的風輪而同時生滅存在。雖然三千大千世界在表面上看起來各不相同，但因為都以下面同一個風輪的本性為根基，所以形成時，由於東南西北中五方上空降雨等因緣，微塵聚集而成。存在的時候是同時，毀滅的時候也是同時，因為都依賴於下面同一個基礎的本性，在同一時間內，堅固和動搖是一致的。 以上說明了器世界形成的分類。 書名：《大乘竅訣論·如意寶藏》廣釋，第三品講述器世界形成之第三章竟。 接著講述器世界形成之後，有情世界是如何產生的。從無色、色、欲三界來說，器世界也是由有情的習氣顯現的緣故，所以勢必會產生能顯現的有情世界，這是規律。而無色界、色界、欲界有情的種類可歸納為三種，因為是以三種受用者的本性而歸類的。 那麼既然欲界也有色，為什麼只用"色"來稱呼色界天人呢？雖然在色法上是一樣的，但在有漏善所生果報的色法中，最殊勝的是色界禪定所得的清凈光明色，欲界雖有相似之處，但不及色界。

འདོད་པ་ན་དེའི་ཆ་མཚུངས་པ་ཉིད་ལས། རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་དང་དེའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ན། དམན་པ་ལ་མེད་པར་དགག་པའི་སྒྲས་འདོད་པ་ལ་གཟུགས་ཀྱི་སྒྲ་ཉེ་བར་མ་སྦྱར་བ་ཉིད་དོ། །ལུང་ཁ་ཅིག་ཏུ་སེམས་ཅན་གཉིས་ཏེ། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའོ་ཞེས་འདོད་པའི་ལུགས་ལ་འདོད་གཟུགས་གཉིས་རིས་གཅིག་ཏུ་སྡུད་པས་གཟུགས་ཀྱི་སྒྲའང་སྦྱར་བ་ཉིད་དོ། །» «ཡང་གཅིག་ཏུ་ནི་«༼༢༽«འདོད་པ་ནི་གཟུགས་ཅན་གྱི་སྟེང་དུ་རགས་པའི་འདོད་ཡོན་ལ་སྲེད་པའི་འདུན་པ་ལྷག་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། གཙོ་ཆེ་བའི་རང་བཞིན་གྱི་སྒྲས་ཀྱང་ཉེ་བར་བཏགས་པར་འདོད་དོ། ཁ་ཅིག་སྒྲ་འདོད་རྒྱལ་བ་ཡིན་པས་བཤད་དུ་མེད་ཅེས་ཟེར་བའང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁམས་དང་རིས་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཐ་དད་པ་«༼༣༽«རེ་རེ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་སམ་ཁམས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གསུམ་དུ་གནས་པའི།ཐོག་མར་གཟུགས་མེད་རང་བཞིན་བསྟན་པ་ནི། །སྔར་བཞིན་ཐོག་མའི་འོད་གསལ་ལས་འཁྲུལ་ཏེ། །མ་རིག་སས་«༼༡༽«བསྡུས་བསམ་གཏན་བཞིར་གོལ་བས། །གཟུགས་མེད་བཞི་པོ་གོང་ནས་འོག་མར་མཆེད། །གཟུགས་མེད་པའི་ཐོག་མའི་རྒྱུ་ནི་འོད་གསལ་སྙིང་པོ་ལས། མཚུངས་པར་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པས་རྒྱུ་བྱས། རིག་པ་རྟོག་མེད་བསམ་གཏན་རིགས་བཞིའི་རྒྱར་འཐུམས་པས་རྐྱེན་ཉེ་བར་བླངས་ཏེ་བྱུང་བའི་ཚུལ་ནི། ལེའུ་དང་པོར་ལུང་དང་བཅས་པ་བཤད་ཟིན་ལ། སྲིད་པ་གསུམ་དུ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པའི་དུས་ན་འདོད་པ་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ནས་གཟུགས་མེད་པར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ནི། སོ་སོ་རང་རང་གི་རིག་པ་མདའ་ལྟ་བུ།» «༼༢༽«ཉེ་བར་ལེན་པའི་ལས་ཞི་གནས་གོལ་ས་ཅན་ལྟོང་ལྟ་བུ། མཐོ་རིས་སུ་འཕེན་བྱེད་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་ལས་གཞུའི་རྒྱུད་དང་མཐེབ་མཛུབ་ལྟ་བུས་འཕངས་པ་ལས། གཟུགས་མེད་པའི་»«ཁམས་ཀྱི་ས་«༼༣༽«འབེན་དང་འདྲ་བ་ལ་ཕྱིན་ཏེ་དེར་གནས་པ་ནི། འཁྲུལ་བ་བསགས་པས་«༼༤༽«བསམ་གཏན་བཞིར་གོལ་བར་གྲུབ་པ་ལས་བྱུང་» «བའོ། །དེ་ཡང་བསམ་གཏན་བཞི་པ་སྣང་ཡུལ་མ་བཀག་པའི་གསལ་བ་ཙམ་སྟེ།

欲界雖有相似之處，但在異熟生色和色的功德方面不及色界。因此，用否定的詞表述下等欲界所沒有的，欲界不直接用"色"的名稱。有些經中說有情有二種——色和無色，這是從欲界的觀點，將欲界和色界歸為一類而也稱之為色。 還有一種觀點認為，欲界相對於有色的基礎，具有粗重的欲妙欲樂和更多的貪愛，所以也用主要本性的名稱來稱呼。有人說，因為名稱隨欲而轉，所以不應解釋，但這種觀點不合理，因為界、趣等各有不同的意義需要分別解釋。 如是，有情的種類或界的部類安立為三種。首先，講述無色界的本性：如前所說，從最初的光明中迷亂，被無明的泥土所覆蓋，沉溺於四種禪定中，由上而下產生四種無色界。無色界最初的因，是從光明心要，由俱生無明所作的因，以無分別智陷入四種禪定之中所取的近因而產生的——這在第一章已引經證而講述過。 在三有中，從一類轉生為另一類時，從欲界和色界轉生到無色界的因，就像心識之箭、具有對境的寂止之弓弦、投射善趣的隨順福德之業的弓桿和拇指，射到類似無色界的靶上安住，是由積累迷亂、沉溺於四禪定而產生的。其中第四禪定是沒有遮止顯現對境的單純明瞭，

དེ་ཡང་བསམ་གཏན་བཞི་པ་སྣང་ཡུལ་མ་བཀག་པའི་གསལ་བ་ཙམ་སྟེ། ཞེན་«༼༥༽«ཡུལ་མི་གསལ་བློས་རྟོག་དཔྱོད་མེད་པ་དང༌། ཡོད་པ་གཉིས་ཆར་མ་ཡིན་པའི་རོ་མྱོང་ལ་ཞེན་ནས་བསྒོམས་པས། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་སྟེ་ཡོད་མིན་མེད་མིན་དུ་སྐྱེས་སོ། །གསུམ་པ་རྟོག་དཔྱོད་ཞི་བའི་དགའ་བདེས་བརླན་པ་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ངང་དུ་ཡུལ་དང་བྲལ་བར་བསྒོམས་པས་ཅི་ཡང་མེད་པའོ། །གཉིས་པ་དཔྱོད་པ་ཙམ་དང་བཅས་པའི་བསམ་གཏན་གསལ་བར་«༼༦༽«བྱུང་ཚོར་བཀག་པའི་རྣམ་ཤེས་ཙམ་དུ་བསྒོམས་པས་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སུ་གོལ།དང་པོ་རྟོག་བཅས་རགས་པའི་འདུ་ཤེས་ནུབ་པ་ཡུལ་མི་གསལ་བ་ནམ་མཁའ་ལྟར་དངོས་པོ་མེད་པ་བསྒོམས་པས་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སུ་གོལ་ལ། དེ་ལྟར་གོལ་བའི་བསམ་གཏན་བཞི་པོ་ཡང༌། །དང་པོ་རྩ་བའི་འོད་གསལ་སྙིང་པོ་ལས། །འཁྲུལ་དུས་གོང་ནས་འོག་ཏུ་མཆེད་ལ། ཕན་ཚུན་འཁོར་དུས་སྔར་གྱི་རྟེན་ལ་བསམ་གཏན་པའི་སེམས་བཞི་«༼༡༽«གང་གྲུབ་པ་དེར་སྐྱེས་ནས་ཁ་ཅིག་གོང་མ་ཐོབ་པ་ལས་འོག་ནས་འོག་ཏུ་རིམ་གྱིས་ལྟུང་བའང་ཡོད་ལ། ཁ་ཅིག་གང་ཐོབ་པ་དེ་ནས་སྲིད་པ་གཞན་དུའང་འཕོ་བས་མ་ངེས་སོ། །འོན་ཀྱང་ཕལ་ཆེར་གཟུགས་མེད་འདི་དག་བཞི་པོ་ཐོབ་ནས་འོག་མ་འོག་མར་རིམ་པས་ལྟུང་བ་ཤས་ཆེ་སྟེ་འཆི་ཀར་སྔར་གྱི་སྲིད་རྩེའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞིག་ནས། ཅི་ཡང་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཙམ་དུ་ཤར་བས་ཅུང་ཟད་སྔར་ལས་རགས་པར་སོང་ལ། དེ་ཉིད་ཚོར་བ་བདེ་བས་དེའི་ངང་ལ་ཆགས་པས་དེར་ལྟུང་ལ། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་འཆི་ཀར་ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་སེམས་ཤར་ནས་དེར་རོ་མྱོང་«༼༢༽«མཚུངས་ལྡན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། སྔར་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ནས་«༼༣༽«རྒྱུན་རིང་བར་གོམས་«༼༤༽«པས། དེར་ཡང་དེའི་སེམས་འགྲུབ་པར་ཤིན་ཏུ་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ས་དེ་བའི་«༼༥༽«སེམས་གྲུབ་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་འཛིན་པར་ནུས་ཏེ། འདོད་གཟུགས་གང་རུང་ནས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་སེམས་གྲུབ་པ་དེར་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་ཇི་ལྟ་བུ་དེ་དག་ཏུ་རིམ་པས་འགྲུབ།

其中第四禪定是沒有遮止顯現對象的單純明瞭，執著對境不清晰、心識無有分別思維，執著體驗非有非無的感受而修習，就生於有頂，即非有非無處。第三禪以寂滅分別思維的喜樂所潤濕，在什麼都不觀的狀態中修習遠離對境，就生於無所有處。第二禪清晰現前僅有伺察，修習遮止感受唯有識，就墮入識無邊處。初禪有尋伺粗大的想滅盡，修習猶如虛空般無實物的不清晰對境，就墮入空無邊處。 如是，從四種禪定中墮落，最初也是從根本的光明心要中，迷亂時從上至下產生。而在相互輪迴時，無論在之前所依的禪定基礎上成就了四種禪定心中的哪一種，就生於其中。有些從上面所得的漸次墮落到下面，有些從所得的地方轉生到其他有中，並不一定。 然而，多數情況下，得到這四種無色界禪定后，多數會從下至下次第墮落。臨終時，先前有頂的定滅盡，唯現起無所有處的想，就會比先前略粗糙些。由於執著于那感受為樂，就墮落其中。同樣，識無邊處臨終時，現起空無邊處的心，就會以同分受生於其中。因為先前在禪定中長期串習，很容易在那裡成就該處的心。以該處心的成就力，就能執取該處的生，如同從欲界或色界成就任何一種無色界心，就能生於其中一樣。 那麼，什麼樣的有情種類會次第地成就那些（無色界）呢

འོ་ན་སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་ཇི་ལྟ་བུ་དེ་དག་ཏུ་རིམ་པས་འགྲུབ། ཇི་ལྟ་བུ་རིམ་པས་མ་རྫོགས་པར་གཞན་དུ་འཕོ་ཞེ་ན། ཚེའི་མཐའ་སྟོན་པའི་མདོ་ལས་བཤད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྔོན་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་སྟོབས་ལྡན་དང་ཚན་ཆེར་བསགས་ནས། ཡུན་རིང་པོར་བདེ་དཔལ་མྱོང་བའི་འཕེན་བྱེད་ཀྱི་ལས་ཡོད་པ་རྣམས་ནི་ས་དེ་པའི་སེམས་ཐོབ་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ལེན་ཏེ། དེ་ཡང་ཁ་ཅིག་སྔོན་ལ་གཟུགས་མེད་དང་པོ་ཐོབ། འཆི་ཁར་གཉིས་པའི་«༼༦༽«སེམས་སྐྱེས་པ་སྲིད་པས་དེར་སྐྱེ་ཞིང༌། དེ་ནས་གོང་མར་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡོད་ལ། ཁ་ཅིག་སྲིད་རྩེ་ལས་འཆི་ཁར་འོག་མའི་སེམས་ཐོབ་ནས་དེར་ཡང་འཆི་ཁར་འོག་མ་འོག་མའི་སེམས་སྐྱེས་ནས་དེར་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །སྐྱེ་ཚུལ་མ་ངེས་ཏེ་ནམ་མཁའ་ནས་ཡར་བགྲོད་དུས་འཆི་ཁར་རྣམ་ཤེས་དང༌། ཅི་ཡང་མེད་པ་དང་སྲིད་རྩེ་གང་རུང་གི་སེམས་སྐྱེས་པས་ཤི་མ་ཐག་ས་དེར་འཕོ་བ་ཡིན་ལ། གཅིག་གི་མཇུག་ཏུ་འཆི་ཁར་དེ་དང་ཉེ་བའི་སེམས་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །སྲིད་རྩེ་ནས་མར་བགྲོད་དུས་འོག་མ་གསུམ་གང་རུང་གི་སེམས་སྐྱེས་པ་«༼༡༽«དེར་ལྟུང་བ་ཐོད་རྒལ་ལམ་རིམ་པས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ་ལས་བཟང་ངན་གྱིས་འཕེན་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཁྱད་དོ། །ས་གཞན་དུ་འཕོ་བ་ན་སྔོན་གྱི་འཕེན་བྱེད་དགེ་བ་བཅུས་ལན་ཅིག་འཕེན་པར་ནུས་པའི་ལས་ཅན་དེ་དག་ས་དེ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་ནས་ལས་དེ་མ་ཟད་རིང་དེར་གནས་ལ། ལས་རྫོགས་ནས་འདོད་པ་དང་གཟུགས་ལ་སོགས་པར་འཕོ་ཞིང་ལྟུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ས་དེ་པའི་རང་སའི་སེམས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེས་བྱེད་ལ། དེར་འཕེན་བྱེད་དང་རྫོགས་བྱེད་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བཅུས་བྱེད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཟུགས་མེད་བཞིའི་རྟེན་གང་ན་ཡོད་ཅེ་ན། གཟུགས་ལས་གོང་དུ་སྤགས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པར། བཀོད་པ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པའི་ལེའུ་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་སོ་སོར་བཤད་པ། ནམ་མཁར་བརྟེན་ནས་རིམ་པར་གནས་ཚུལ་ནི། །པདྨ་རྣམ་པར་བརྩེགས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ། །ཡོད་མིན་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཉེ་བར་བརྟེན། །

那麼，什麼樣的有情種類會次第地成就那些（無色界）呢？什麼樣的有情沒有次第圓滿就轉生到別處呢？就像《臨終教示經》中所說的那樣，以前積累了與福德相應的強有力的善根，具有能投生長時間享受安樂榮華的業，以成就該處心的力量而獲得投生。其中有些先得到第一無色界定，臨終時生起第二無色界心而生於其中，之後也有往上投生的。有些從有頂處死時得到下面的心，臨終時也有生起下下心而生於其中的。 投生方式不定，從空無邊處往上行時，臨終生起識無邊處、無所有處或有頂中任何一處的心，一旦死亡就會轉生到該處。（從一處）結束時，臨終也有生起與之相近的心。從有頂處下行時，無論生起下面三處中的哪一處心，就會墮落到該處，或者一次性投生，或者次第投生，這取決於善惡業的大小差別。 轉生到其他地方時，具有能夠以十善業一次性投射的業力，得到該處的禪定后，只要這些業沒有窮盡就會住于其中。業盡時就會轉生墮落到欲界、色界等處。因此，安住該處自地的心是由禪定所作，而能投生和圓滿的是由相應于福德的十善所作，應當這樣了知。 四無色界所依的處所在哪裡呢？就像《大安立、安立世界品》中所說的那樣，安住于超越色界之上的虛空中，各自宣說：依于虛空次第安住的方式是，在重疊蓮花（般的）虛空中，有頂處近依于（虛空）。

ཡོད་མིན་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཉེ་བར་བརྟེན། །» «ཏིང་འཛིན་གཅིག་གིས་བསྐལ་ཆེན་བརྒྱད་ཁྲིར་འདའ། །མཁའ་དབྱིངས་ངང་ན་ཞིང་འདི་བཀོད་པའི་རྩེ་མོའི་ཆ། པདྨ་རྣམ་པར་བརྩེགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནམ་མཁའ་ལ། ཡོད་མིན་མེད་མིན་གྱི་ལྷ་རྣམས་བརྟེན་ནས་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ནང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྲིད་རྩེའི་ངང་ལས་བསྐལ་ཆེན་བརྒྱད་ཁྲིའི་བར་དུ་གནས་སོ། །» «ཐོག་མའི་ནམ་མཁའ«༼༡༽«། དེ་འོག་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་ན། །རྣམ་རོལ་འཁོར་ལོ་ཅན་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ། །ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བརྟེན་པ་ནི། བསྐལ་ཆེན་དྲུག་ཁྲིའི་བར་དུ་གནས་པའོ། །དང་པོའི་རིས་«༼༢༽«དེ་ཉིད་ལས་འོག་ཏུ་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་ན། ཡིད་རྣམ་པར་རོལ་པའི་འཁོར་ལོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་ནམ་མཁའ་ལ། ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་བསྐལ་ཆེན་དྲུག་ཁྲིར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དགའ་བདེ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་སོ། །གནས་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ས། དེ་ནས་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུའི་འོག» «།རྣམ་རོལ་འཁོར་ལོ་འཕྲོ་བའི་ནམ་མཁའ་ལ། །རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་བསྐལ་ཆེན་བཞི་ཁྲིར་གནས། །ཅི་ཡང་མེད་པ་ལས་འོག་ཏུ་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་འདས་པ་ན། ཡིད་རྣམ་པར་རོལ་པའི་འཁོར་ལོ་«༼༣༽«འཕྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ནམ་མཁའ་ལ། རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་པའི་ལྷ་རྣམས་བསྐལ་ཆེན་བཞི་ཁྲིར་གནས་སོ། །དེ་འོག་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ཉིད་ན། །སྤྲིན་ཆེན་རྣམ་པར་རོལ་པའི་ནམ་མཁའ་ལ། །ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་བསྐལ་ཆེན་ཉི་ཁྲིར་གནས། །རྣམ་ཤེས་ཀྱི་འོག་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ན་སྤྲིན་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་རོལ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནམ་མཁའ་ལ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་བསྐལ་ཆེན་ཉི་ཁྲིར་གནས་སོ། །འདི་དག་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དགའ་བདེ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ཡང་ཁམས་གཞན་གྱི་གཟུགས་ལྟར་མེད་པའི་ཆ་ནས་དེ་སྐད་བརྗོད་ཀྱང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལུས་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་བསྟན་ཏེ། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ། དེ་ལྟར་གཟུགས་མེད་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཡང༌། །འདོད་གཟུགས་ཇི་བཞིན་གདོས་བཅས་འོད་མིན་པས། །

（藏文）ཡོད་མིན་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཉེ་བར་བརྟེན། ། （梵文擬音）yod min med min skye mched nye bar brten （梵文天城體）योद् मिन् मेद् मिन् स्क्ये म्छेद् न्ये बर्ब्र्तेन् （漢語字面意義）非有非無處近依 （漢語擬音）fēi yǒu fēi wú chù jìn yī 以一禪定度過八萬大劫。在虛空界中，這個世界安立的頂端處，名為重疊蓮花的虛空中，非有非無天眾依止而住，全都以內在的有頂禪定安住長達八萬大劫。 （藏文）ཐོག་མའི་ནམ་མཁའ （梵文擬音）thog ma'i nam mkha' （梵文天城體）थोग् म'ई नम् म्ख' （漢語字面意義）最初的虛空 （漢語擬音）zuì chū de xū kōng 下面三萬由旬處，于名為轉動游舞輪的虛空中，無所有處天眾依止，安住長達六萬大劫。從最初品下面三萬由旬處，于名為意游舞輪的虛空中，無所有處天眾以禪定的喜樂一心安住長達六萬大劫。安住清凈之地。 從其下二萬由旬處，于名為游舞輪散射的虛空中，識無邊處天眾安住長達四萬大劫。從無所有處下面經過二萬由旬，于名為意游舞輪散射的虛空中，識無邊處天眾安住長達四萬大劫。 其下一萬由旬處，于名為大雲遊舞的虛空中，空無邊處天眾安住長達二萬大劫。從識無邊處下一萬由旬處，于名為大雲遊舞的虛空中，空無邊處天眾安住長達二萬大劫。這些都是內在以禪定的喜樂而行。 雖然從無色界沒有像其他界的色法而如是稱說，但顯示以禪定之身體性而存在。如前所說的情形：如是四種無色界，如欲色界不具光明的顯色，

འདོད་གཟུགས་ཇི་བཞིན་གདོས་བཅས་འོད་མིན་པས། །» «རྣམ་ཤེས་མི་གཡོ་ཏིང་འཛིན་རྩེ་གཅིག་ཉིད། །གཟུགས་མེད་ཀྱི་ལྷ་དེ་དག་ཀྱང་འདོད་ཁམས་འགའ་ཞིག་ལྟར་འབྱུང་བ་གདོས་བཅས་ཤ་ཁྲག་གི་ལུས་སུ་མེད་ཅིང༌། གཟུགས་ཁམས་པ་ལྟར་སྣང་བ་འོད་ཀྱི་ལུས་སུ་ཡང་མེད་པས། རིག་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ལུས་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བརྟེན་པའོ། །དེ་ལས་གཞན་ཡང༌། ཡི་དྭགས་དག་དང་བར་དོའི་སེམས་ཅན་བཞིན། །འགྱུ་བྱེད་ཡིད་ཀྱི་ལུས་སུ་མེད་པས་ན། །རྣམ་ཤེས་ནང་གསལ་ཏིང་འཛིན་ཞི་བདེར་གནས། །ཡི་དྭགས་ཕལ་མོ་ཆེ་དང༌། བར་དོའི་སེམས་ཅན་ལྟར་གཟུགས་རང་མཚན་པ་མེད་ཀྱང་རྨི་ལམ་ནང་ལྟར་ཡོད་སྙམ་པ་ལ་སེམས་བརྟེན་ནས་ཡིད་ཀྱི་བག་ཆགས་»«སྒྱུ་མའི་«༼༡༽«ལུས་སུའང་མེད་དེ།རྣམ་རྟོག་འགྱུ་བ་མངོན་གྱུར་ནུབ་པས་ནང་གསལ་དྭངས་«༼༢༽«ལ་མི་གཡོ་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ། དམྱལ་ལྟར་མྱོང་རིག་སྡུག་བསྔལ་ལུས་མེད་པས། །རྩེ་གཅིག་ཞི་བདེའི་བསམ་གཏན་ཆུ་བོས་བརླན། །དེ་ཕྱིར་སྟོང་རིག་ཏིང་འཛིན་ལུས་ཞེས་བྱ། །དམྱལ་བ་ལྟར་མྱོང་རིག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལུས་སུ་མེད་པས་གཟུགས་མེད་ཅེས་བཏགས་སོ། །དེ་ཡང་གདོས་བཅས་དང་འོད་ཀྱི་རྣམ་པའི་ལུས་སུ་མེད་པས་ཤེས་པ་ཙམ་དུ་གནས་ལ། འགྱུ་བྱེད་ཡིད་ཀྱི་ལུས་སུ་མེད་པས་ཤེས་པ་དེ་ཡང་ཕྱིར་མི་འཕྲོ་བའི་ཆ་ནས། རྩེ་གཅིག་ནང་དུ་གནས་ཤིང་རང་གསལ་ལ།མྱོང་རིག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལུས་མེད་པས། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕྱམ་གཅིག་ལ་བདེ་བར་གནས་པ། རིག་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངང་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་པ་ཙམ་གྱི་ཆར་གནས་པས། སྟོང་པ་ལྟར་སྣང་གི་ལུས་ཞེས་བྱ་སྟེ། གནས་སྐབས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་ནས་བདེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་དོན་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་རྟོག་པའི་ཚུལ་དགག་པ་ནི། ཐོས་པ་ཆུང་བའི་སྐྱེ་བོ་ཁ་ཅིག་དག་འདི་སྙམ་དུ་གཟུགས་མེད་པའི་ལྷ་དག་ནམ་མཁའ་ལ་བརྟེན་པར་མི་རིགས་ཏེ། བརྟེན་ཆོས་གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར། རྟེན་གཞི་ནམ་མཁའི་དབྱེ་བ་མི་འཐད་ལ། གཟུགས་མེད་པ་ལ་གནས་མེད་དེ།

無色界天眾也不像欲界某些一樣具有物質的血肉之身，也不像色界一樣具有光明的身體，而是專注于禪定的覺知身。 此外，如餓鬼和中陰眾生一樣，無有移動的意識身，故安住于內明寂靜禪定的樂受中。如大多數餓鬼和中陰眾生雖然沒有自相的色身，但如夢中一樣似有而心緣之，也沒有習氣所現的幻身，因為消除了分別的明顯動搖，安住于內明澄凈不動的禪定中。 同樣地，如地獄般沒有痛苦感受的身體，故名為無色。不僅沒有物質和光明形相的身體而唯識安住，也沒有移動的意識身，從識不外散的角度，專注內住而自明，沒有痛苦感受的身體，安住于禪定的一味樂受中。依于覺知禪定的狀態而安住在唯識的方面，稱為空相身，是暫時斷除痛苦而安住於樂受。 對於這裡所說的義理，破斥顛倒分別的方式是：有些少聞者這樣認為：無色界天眾依止虛空是不應理的，因為所依法是無色的緣故。依處虛空的分類是不應理的，無色法無處可住，

རྟེན་གཞི་ནམ་མཁའི་དབྱེ་བ་མི་འཐད་ལ། གཟུགས་མེད་པ་ལ་གནས་མེད་དེ། ཞེས་པས་གནས་མེད་པར་བཤད་པ་ཉིད་དང༌། གཟུགས་མེད་གང་དུ་ཤི་བ་ན། །དེར་ནི་མིང་བཞིའི་ཕུང་པོ་གནས། །ཞེས་པས་གང་དུ་ཤི་ས་དེར་ནི་གནས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། གཟུགས་ཀྱི་ཡ་«༼༡༽«རོལ་ཏུ་མི་རིགས་སོ་ཞེས་རྟོག་པའི་ལན་ནི། དེ་ལྟར་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ཚུལ་བསྟན་པས། །གཟུགས་མེད་པ་ལ་གནས་གཟུགས་འདོད་པ་མིན། །གནས་ནི་ཁང་ཁྱིམ་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། །གཟུགས་ནི་རང་མཚན་ཕན་ཚུན་སྣང་ནུས་པ། །དེ་མེད་ཕྱིར་ན་གཟུགས་གནས་དངོས་སྣང་མེད། །འདི་ལྟར་ནམ་མཁའ་ལ་བརྟེན་པར་བཤད་པ་ཡིན་གྱིས་གནས་ཁས་བླངས་པའང་མ་ཡིན་ལ། ཏིང་འཛིན་རྩེ་གཅིག་གི་ངང་དུ་རིག་པ་བརྟེན་པར་བཤད་པ་ཙམ་གྱི་ཆ་ནས་སྟོང་པ་ལྟར་སྣང་གི་ལས་ཞེས་བརྗོད་ཀྱི། ཁ་དོག་དངོས་པོ་ལྟར་ཡོད་པ་སྒོ་ལྔའི་སྤྱོད་ཡུལ་བ་འདོད་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གནས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་རི་དང༌། ཐང་དང༌། ཁང་ཁྱིམ་ལ་སོགས་པ་རེ་ཞིག་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་«༼༢༽«འདུག་གནས་སུ་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ལ་གྲགས་ལ། གཟུགས་ནི་ཡན་ལག་དང༌། ཡན་ལག་གི་ཆ་ཤས་ཅན་འདུས་པར་སྣང་བ་ཙམ་ལ་ཐུན་མོང་དུ་གྲགས་ནས་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིར་དེ་དག་ཁས་བླངས་པ་མེད་པས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ལྷ་ལ་གཟུགས་དང༌། གནས་རང་མཚན་པ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་»«བརྟེན་པའི་«༼༣༽«ཆ་ལས་དེ་སྐད་བརྗོད་པས་འགྱུར་ན་»«ཐར་པ་«༼༤༽«མཚུངས་པའི་རིགས་པས་ཀྱང་གནོད་དེ«༼༡༽«། སྒྲུབ་བྱེད་མགོ་སྙོམས་ཀྱི་རིགས་པ་དགོད་པ་ནི། བརྟེན་པར་བསྟན་པས་ཡོད་ན་མིང་བཞི་ཡི། །ཕུང་པོ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ནམ་མཁའི་གོ་རིམ་བསྟན་པས་དེར་འགྱུར་ན། །གང་དུ་ཤི་སའང་དེ་དང་ཅིས་མི་མཚུངས། ཁྱེད་ཅག་གི་ལུགས་ལའང་གཟུགས་ཡོད་པ་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་ཏེ། མིང་བཞིའི་ཕུང་པོ་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་བརྟེན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་ཀྱང་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་དུ་ཤི་བའི་ས་ན་གཟུགས་མེད་པའི་ལྷ་དེ་དག་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

因為，《親友書》中說"無色法無處可住"，又說"無色眾生死時，彼處安住四蘊"，即唯于死處而住，不應理地成為色法的對立面。對於這樣分別的回答是： 如是宣說依止的方式，並非承許無色法有實有的處所和色法。處所是房屋、地方等，色法是能相互顯現自相的法。因無彼等，故無色法無實有顯現的處所。如是說依于虛空，但並未承許有實有的處所。僅從說明覺知專注于禪定一味的角度，稱為似空相身，並非承許如色法一樣有五根所取的實有法。 其中，處所是指能暫時作為依靠處、座位而起作用的外在顯現的山川、房屋等。色法是指普遍認為是具有支分、部分的聚合顯現。因為這裡並未承許彼等，所以無色界天人並不承許有實有的色法和處所。 假設因為從所依的角度如是稱說就應理，那麼以猛同的理由，也應該成立過失。建立等同的推理：如果因為說明所依就有，那麼四蘊也應當如是。如果因為說明虛空的次第就在彼處，那麼于死處豈非也與之相同？ 按照你們的觀點，也應當承許有色法，因為主張四名蘊依於心相續的緣故。也應當承許有處所，因為主張無色天人存在於死亡之處的緣故。

གང་དུ་ཤི་བའི་ས་ན་གཟུགས་མེད་པའི་ལྷ་དེ་དག་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་རྟེན་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཆར་གནས་པས། གཟུགས་དང་གནས་རང་མཚན་དུ་འདོད་པའང་ག་ལ་ཡིན། གང་དུ་ཤི་བ་ན་མིང་བཞིའི་ཕུང་པོ་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་བརྟེན་ཞེས་བསྟན་གྱི། ས་ཆ་དེར་རྟག་པར་གནས་སོ་ཞེས་མ་བཤད་པས་ཀྱང་དེ་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཁམས་གང་དུ་ཤི་བ་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཆ་རགས་པ་དང་དྭངས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་ཀྱང་ཚོར་བ་འདུ་ཤེས། འདུ་བྱེད། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེར་འདུས་པའི་རྟེན་ལ་སོ་སོ་རང་རང་གི་རིག་པའི་རྒྱུད་བརྟེན་ནས། ཏིང་ངེ་འཛིན་གོང་དུ་བགྲོད་པའི་སྟོབས་དེས་ནམ་མཁའི་རིམ་པ་དེར་ངང་གིས་ཡ་«༼༢༽«རོལ་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཁམས་གསུམ་ལས་གོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མཚན། དེས་ན་ཚུལ་འདི་རྒྱུད་སྡེར་རབ་ཏུ་བཤད། །ལེགས་བཤད་དམ་པའི་ཕུལ་དུ་འདི་ཟུངས་ཤིག» «།ཅེས་ལེགས་པར་གདམས་ཏེ། བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ཡིད་བཞིན་མཆོག་གི་རྒྱུད་དང༌། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་བི་མ་ལས་མཛད་པའི་མུ་ཏིག་ཕྲེང་བའི་རྒྱུད་འགྲེལ་དང༌། སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་འབྱུང་གནས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་སྲོག་ཤིང་ལས་གསལ་བར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ནི། གཟུགས་མེད་པའི་རྣམ་དབྱེ་བསྟན་པ།དེ་ནས་གཟུགས་ཁམས་དག་གི་རང་བཞིན་ནི། །བསམ་གཏན་བཞི་དང་དགེ་བ་བཅུ་འབྲས་ཀྱིས། །འོད་ཀྱི་ལུས་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་བརྟེན་ནས། །ཏིང་འཛིན་དགའ་བས་ཡུན་རིང་གནས་པ་ཡིན། །སྔོན་བསམ་གཏན་བཞི་དང༌། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང༌། དགེ་བ་བཅུ་»«མ་ཉམས་«༼༡༽«པར་སྤྱད་པ་ལས། གནས་རིས་གང་དང་གང་དུ་དྭངས་པ་འོད་ཀྱི་ལུས་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་བཅས་པ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བཀྲེས་པ་དང༌། སྐོམ་པ་དང༌། ཚ་བ་དང༌། གྲང་བ་དང༌། ནད་དང༌། འཚེ་བ་དང༌། རྒས་པ་དང༌། རྒུད་པ་དང༌། དབང་ཕྱུག་དང་མི་ལྡན་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོགས་མེད་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དགའ་བས་ཉིན་མཚན་གྱི་རིས་སུ་མ་ཆད་པར་དུས་འདའ་བ་ཡོད་དོ། །

因為主張無色天人存在於死亡之處的緣故。 因此，從依處和安住于禪定的角度，怎麼會承許有實有的色法和處所呢？當說明于某處死亡時，四名蘊依於心相續，而並未說在該處永恒存在，因此也不是存在於彼處。 因此，不論於何界死亡，雖然沒有色法的粗細等方面，但受想行識等集聚于禪定所依，各自的心識相續依于彼，以禪定上進的力量任運安住于虛空的次第中，因為高於三界的緣故。 所以，這個道理在續部中詳細解釋，請謹記這至善的教言。《大幻化如意寶藏續》、大師毗瑪拉所造的《珍珠鬘續釋》、大師蓮花生所示的《命脈》中明確宣說。 現在廣說色界：色界的自性，以四禪十善的果，依于光明身而心相續安住，以禪定的樂受長時安住。先前以未退失地修持四禪、六度、十善，于任何一處凈化所生的光明身及宮殿，即稱為色界。彼沒有飢渴、寒熱、病魔、衰老、貧窮等痛苦聚集，日夜不間斷地以禪定樂受而度時。

དབང་ཕྱུག་དང་མི་ལྡན་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོགས་མེད་པར་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དགའ་བས་ཉིན་མཚན་གྱི་རིས་སུ་མ་ཆད་པར་དུས་འདའ་བ་ཡོད་དོ། །» «འདི་ལ་བྱེ་བྲག་མི་འདྲ་བ་ཐ་དད་ཀྱང་སྔོན་གྱི་རྒྱུ་དང༌། ད་ལྟའི་གནས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་ཚུལ་བཞི་ལ་ལྟོས་ནས། བསམ་གཏན་རིགས་བཞིའི་ལྷ་རིགས་བཞིར་ཕྱེ་ལ། དེ་བཞི་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངོ་བོ་གཅིག་ཀྱང་གོམས་པའི་དབང་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་གནས་རིགས་གསུམ་གསུམ་ལ་སོགས་པར་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །» «དེའི་ཡང་བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ། འཕགས་པ་དང༌། སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་གནས་གཞན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་རིགས་ལྔ་ཡོད་པའི་རྩེ་མོའམ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་བསྟན་པ་ནི། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་འོག་དག་ནས། །དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་གཞལ་བ་ན། །རིན་ཆེན་མཆིང་བུ་རྣམ་བཀོད་ནམ་མཁའ་ལ། །གོང་མ་ལས་མཆེད་འོད་གསལ་དྭངས་པའི་གཟུགས། །གཟུགས་མེད་དང་པོ་ནས་འོག་ཏུ་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་གཞལ་བ་ན། རིན་པོ་ཆེ་མཆིང་བུ་རྣམ་པར་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནམ་མཁའ་ལ། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་མར་ཐིགས་པའི་ཚུལ་དུ་ལྷུང་བ་མཆེད་པ་ལས།སྣང་བ་འོད་ཀྱི་ལུས་ཕྱི་ནང་མེད་པར་ཟང་ཐལ་བ་ཕན་ཚུན་དང༌། ཡས་མན་དུ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་འགྲོ་བའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་འགྲོ་བ་དེ་དག» «།ཏིང་འཛིན་སྐྱོན་མེད་འཕགས་པའི་གནས་ཐོབ་སྟེ། །གནས་གཞན་སྣང་བ་ཀུན་གྱི་རྩེར་གྱུར་པས། །འོག་མིན་ཞེས་བྱའི་གནས་དེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱང༌། །ལུས་བོངས་དཔག་ཚད་ཁྲི་དང་དྲུག་སྟོང་ལ། །ཚེ་ཡི་ཚད་ཀྱང་བར་བསྐལ་དེ་སྙེད་» «ཐུབ། །འཕགས་པའི་གནས་དེར་སྐྱེས་པའི་ལྷ་དེ་དག་གི་གནས་ནི་འོད་ཀྱི་རང་བཞིན་དངས་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་ལ་སོགས་པ་འཇའ་ཚོན་ལྟར་སྣང་ཞིང༌། གཟུགས་སུ་སྣང་བས་བསྡུས་པའི་གནས་འདིའི་རྩེ་མོ་ཡིན་ལ། དེའི་གོང་ན་གཟུགས་སྣང་གི་གནས་རིས་མེད་པས་འོག་མིན་ཞེས་བྱའོ། །ལྷ་དེ་དག་གི་ལུས་བོངས་ནི་དཔག་ཚད་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ཡོད་ལ། ཚེ་ཚད་ཀྱང་བར་བསྐལ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ཐུབ་བོ། །གནས་དེའི་འོག་ན། རིན་ཆེན་མཐོན་མཐིང་སྤྲས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ། །

沒有貧窮等痛苦聚集，日夜不間斷地以禪定樂受而度時。 雖然這有不同的差別，但從先前的因緣、現在的禪定安住方式等四方面考慮，分為四禪天的四類。其中，又以禪定的本質雖一，但以三種串習程度的差別而分為各三處等。 其中第四禪除了聖者和異生的兩處外，作為五類最高者的說明是： 從無色界初禪下方二萬由旬處，名為寶瓔珞莊嚴虛空天，從無邊虛空有情滴落而生，內外通透光明身，以神通上下往來的有情。 以無過失禪定獲得聖者之處，高於一切顯現處，名為色究竟天，天人身量一萬六千由旬，壽量亦達一萬六千中劫。 生於該聖者之處的天人住處，宮殿等光明自性澄凈如虹光顯現。由色相所攝的此處是頂端，再上無色相顯現之處，故名色究竟天。彼天人身量有一萬六千由旬，壽量亦達一萬六千中劫。 在該處下方，珍寶藍色地毯鋪設的虛空中，

རིན་ཆེན་མཐོན་མཐིང་སྤྲས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ། །» «ཤིན་ཏུ་མཐོང་སྟེ་ལུས་བོངས་དཔག་ཚད་ནི། །བརྒྱད་སྟོང་ཚེ་ཡང་བར་བསྐལ་དེ་སྙེད་དོ། །རིན་པོ་ཆེ་མཐོན་མཐིང་གིས་རྣམ་པར་སྤྲས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནམ་མཁའ་ལ། འོག་མིན་ལས་མཆེད་པའི་ལྷ་དག་བརྟེན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཐོང་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་མཐོང་བས་ཤིན་ཏུ་མཐོང་ཞེས་བྱའོ། །ལུས་བོངས་དཔག་ཚད་བརྒྱད་སྟོང༌། ཚེ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་བརྒྱད་སྟོང་ཐུབ་བོ། །དེའི་འོག་ན། རིན་ཆེན་རྣམ་མཛེས་ཞེས་བྱའི་ནམ་མཁའ་ལ། །གོང་མ་ལས་མཆེད་གྱ་ནོམ་སྣང་བའི་ལྷ། །ལུས་བོངས་དཔག་ཚད་བཞི་སྟོང་གསལ་བ་ལས། །ཚེ་ཡང་བར་བསྐལ་དེ་སྙེད་ཐུབ་པ་ཡིན། །རིན་ཆེན་རྣམ་མཛེས་ཞེས་བྱའི་ནམ་མཁའ་ལ། གྱ་ནོམ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷ་ཡོད་དེ། ལུས་སེམས་ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདེ་བ་གྱ་ནོམ་པ་ཡོད་པས་གྱ་ནོམ་སྣང་«༼༡༽«ཞེས་བྱའོ། །ལུས་དཔག་ཚད་བཞི་སྟོང་པ། ཚེ་ཡང་བར་བསྐལ་བཞི་སྟོང་ཐུབ་པའོ། །དེའི་འོག་ན། རིན་ཆེན་ཟེ་བ་སྨུག་གུའི་ནམ་མཁའ་ལ། །མི་གདུང་བ་སྟེ་དཔག་ཚད་ཉིས་སྟོང་ལུས། །ཚེ་ཡང་བར་གྱི་བསྐལ་པ་དེ་སྙེད་དོ། །རིན་པོ་ཆེ་ཟེ་བ་སྨུག་གུ་ཞེས་བྱ་བའི་ནམ་མཁའ་ལ། མི་གདུང་བའི་ལྷ་ཆགས་པ་ནི། ལུས་སེམས་ལ་འདོད་པས་གདུང་བ་ཉེ་བར་ཞི་བས་དེ་སྐད་དུ་གྲགས་ལ། ལུས་བོངས་དཔག་ཚད་ཉིས་སྟོང་པ། ཚེ་ཡང་བར་བསྐལ་ཉིས་སྟོང་ཐུབ་པའོ། །དེའི་འོག་ན། རིན་ཆེན་ཤེལ་ཁང་བརྩེགས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ། །མི་ཆེ་བ་སྟེ་ལུས་བོངས་དཔག་ཚད་སྟོང༌། །ཚེ་ཡང་བར་བསྐལ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་ཡིན་ནོ། །རིན་པོ་ཆེ་ཤེལ་གྱི་ཁང་བུ་བརྩེགས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ། སྔར་བས་ལུས་བོངས་ཆུང་ཞིང་འདོད་ཡོན་ལ་གདུང་བ་ཤས་ཆུང་བས་མི་ཆེ་བའི་ལྷ་སྟེ་ལུས་བོངས་དཔག་ཚད་སྟོང་དང༌། ཚེ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་སྟོང་ཐུབ་པའོ། །དེ་ནས་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་གནས་གཞན་གསུམ་གྱི་དང་པོ་ནི། དེའི་འོག་ན། རིན་ཆེན་རབ་མཛེས་རྣམ་གདལ་ནམ་མཁའ་ལ། །འབྲས་བུ་ཆེ་ལྷ་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱའི་ལུས། །ཚེ་ཡང་བར་གྱི་བསྐལ་པ་དེ་སྙེད་དོ། །

在珍寶藍色地毯鋪設的虛空中， 名為善見天，身量八千由旬，壽量亦達八千中劫。 在名為珍寶妙嚴的虛空中，由色究竟天化生的天人依止，稱為善見天。以見解清凈而見，故名善見。身量八千由旬，壽量達八千中劫。 其下，在名為珍寶莊嚴的虛空中，由上方化生的天人名為極凈光天。身量四千由旬，壽量亦達四千中劫。 在名為珍寶莊嚴的虛空中，有極凈光天。因身心寂靜的安樂極為殊勝，故名極凈光天。身量四千由旬，壽量亦達四千中劫。 其下，在珍寶黑曜石色的虛空中，無煩天人，身量二千由旬，壽量亦達二千中劫。 在名為珍寶黑曜石色的虛空中，安住無煩天人。以身心遠離貪慾的煩惱，故稱無煩天。身量二千由旬，壽量亦達二千中劫。 其下，在珍寶水晶宮殿重疊的虛空中，少凈天，身量一千由旬，壽量一千中劫。 在珍寶水晶宮殿重疊的虛空中，身量小於前者而貪慾煩惱微少，稱為少凈天。身量一千由旬，壽量一千中劫。 此後，異生所居的其他三處中，第一處是： 其下，在珍寶極妙光明的虛空中，大果天，身量五百由旬，壽量亦達五百中劫。

ཚེ་ཡང་བར་གྱི་བསྐལ་པ་དེ་སྙེད་དོ། །རིན་པོ་ཆེ་རབ་མཛེས་རྣམ་པར་གདལ་བའི་ནམ་མཁའ་ལ་འབྲས་བུ་ཆེ་བའོ། །སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་གམ་རྩེ་མོར་གྱུར་པས་འབྲས་བུ་ཆེ་བའོ། །ལུས་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་པ། ཚེ་བར་བསྐལ་ལྔ་བརྒྱ་ཐུབ་བོ། །དེའི་འོག་ན། རིན་ཆེན་ཀ་ལི་སྤྲས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ། །བསོད་ནམས་སྐྱེས་ལྷ་ལུས་བོངས་དཔག་ཚད་ནི། །» «ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་བར་བསྐལ་དེ་སྙེད་དོ། །རིན་པོ་ཆེ་ཀ་ལི་མདོག་མཛེས་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྤྲས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནམ་མཁའ་ལ་བསོད་ནམས་སྐྱེས་ཏེ། དེ་ཡང་ཚད་མེད་པ་བཞི་བསྒོམས་པའི་བསོད་ནམས་ལས་གཙོ་བོར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་བསོད་ནམས་སྐྱེས་སོ། །ལུས་དཔག་ཚད་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ། ཚེ་ཡང་བར་བསྐལ་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའོ། །དེའི་འོག་ན། རིན་ཆེན་སྤྲིན་ཚོགས་སྟུག་པོའི་ནམ་མཁའ་ལ། །» «སྤྲིན་མེད་ལྷ་དེ་ལུས་བོངས་དཔག་ཚད་ནི། །བརྒྱ་དང་ཉེར་ལྔ་བར་བསྐལ་དེ་སྙེད་ཚེ། །རིན་པོ་ཆེ་སྤྲིན་རྣམ་པར་སྟུག་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་ནམ་མཁའ་ལ། སྤྲིན་མེད་པའི་ཉི་མའི་སྣང་བ་དང་འདྲ་བས་ན་སྤྲིན་མེད་དེ། ལུས་དཔག་ཚད་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ། ཚེ་ཡང་བར་བསྐལ་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའོ། །དེའང་འོད་ཀྱི་སྤྲིན་སྟུག་པོའང་ཡིན་ལ། ཐ་མལ་གྱི་སྤྲིན་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེའི་འོག་ན་བསམ་གཏན་གསུམ་པའི་ལྷ་གནས་གསུམ་བརྩེགས་མར་གནས་པའི་གོང་མ་ནི། རིན་ཆེན་འོད་འབྱིན་ཞེས་བྱའི་ནམ་མཁའ་ལ། །དགེ་རྒྱས་དཔག་ཚད་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའི་ལུས། །ཚེ་ཡི་ཚད་ཀྱང་བར་བསྐལ་དེ་སྙེད་དོ། །རིན་པོ་ཆེ་འོད་རྣམ་པར་འབྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནམ་མཁའ་ལ། དགེ་བ་རྒྱ་ཆེར་རྒྱས་པའི་འབྲས་བུས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དགེ་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལུས་དཔག་ཚད་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི། ཚེ་བར་བསྐལ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའོ། །» «རིན་ཆེན་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལའི་ནམ་མཁའ་ལ། །ཚད་མེད་དགེ་ལྷ་ལུས་བོངས་དཔག་ཚད་ནི། །སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་བར་བསྐལ་དེ་སྙེད་ཚེ། །རིན་པོ་ཆེ་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལས་རྣམ་པར་སྤྲས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནམ་མཁའ་ལ།

壽量亦達五百中劫。 在珍寶極妙光明的虛空中，為大果天。異生隨順福德善果中最殊勝者，故名大果天。身量五百由旬，壽量五百中劫。 其下，在珍寶迦利色莊嚴的虛空中，福生天，身量二百五十由旬，壽量亦達二百五十中劫。 在珍寶迦利妙色莊嚴的虛空中，名為福生天。又因主要從修習四無量心的福德中生，故名福生天。身量二百五十由旬，壽量亦達二百五十中劫。 其下，在珍寶云聚厚密的虛空中，無雲天，身量一百二十五由旬，壽量亦達一百二十五中劫。 在珍寶云極濃密的虛空中，如無雲日光照耀般稱為無雲天。身量一百二十五由旬，壽量亦達一百二十五中劫。彼處光明雲聚厚密，但無凡俗云。 其下安住第三禪天的三處中，最上為： 在名為珍寶放光的虛空中，廣善天，身量六十四由旬，壽量亦達六十四中劫。 在珍寶放諸光明的虛空中，因廣大善業之果所生，故名廣善天。身量六十四由旬，壽量六十四中劫。 在珍寶青金石色的虛空中，無量善天，身量三十二由旬，壽量亦達三十二中劫。 在珍寶青金石色莊嚴的虛空中，

རིན་པོ་ཆེ་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལས་རྣམ་པར་སྤྲས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནམ་མཁའ་ལ། དགེ་རྩ་འབྲིང་དུ་སྤྱད་པ་ཚད་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ལས་བྱུང་བས་ཚད་མེད་དགེ་ཞེས་བྱ་བ། ལུས་དཔག་ཚད་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པ། ཚེ་ཡང་བར་བསྐལ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཐུབ་བོ། །རིན་ཆེན་པེ་ཏང་ཀི་ལིང་ནམ་མཁའ་ལ། །དགེ་ཆུང་དཔག་ཚད་བཅུ་དྲུག་བར་བསྐལ་ཚེ། །རིན་པོ་ཆེ་པེ་ཏང་ཀི་ལིང་གིས་རྣམ་པར་སྤྲས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནམ་མཁའ་ལ། གོང་མ་བས་དགེ་བ་ཆུང་ངུ་སྤྱད་པའི་འབྲས་བུ་གྲུབ་པས་དགེ་ཆུང་སྟེ། ལུས་དཔག་ཚད་བཅུ་དྲུག» «།ཚེ་བར་བསྐལ་བཅུ་དྲུག་ཐུབ་བོ། །རིན་ཆེན་ཤྲཱི་ཀུ་ཏྲའི་ནམ་མཁའ་ལ། །» «འོད་གསལ་དཔག་ཚད་བརྒྱད་ལུས་ཚེ་མཚུངས་ལྡན། །རིན་ཆེན་ཤྲཱི་ཀུ་ཏྲ་ཞེས་བྱ་བའི་ནམ་མཁའ་ལ། ཁ་དོག་དང་འོད་ཟེར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས། འོད་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷ་ལུས་དཔག་ཚད་བརྒྱད། ཚེ་བར་བསྐལ་བརྒྱད་དང་བཅས་པའོ། །» «རིན་ཆེན་ཀེ་ཀེ་རུས་སྤྲས་ནམ་མཁའ་ལ། །ཚད་མེད་འོད་ལྷ་དཔག་ཚད་བཞི་པའི་ལུས། །ཚེ་ཡང་བར་གྱི་བསྐལ་པ་དེ་སྙེད་དོ། །རིན་ཆེན་ཀེ་ཀེ་རུས་རྣམ་པར་སྤྲས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནམ་མཁའ་ལ། ལུས་ལ་འོད་ཚད་མེད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཚད་མེད་འོད་དེ། ལུས་དཔག་ཚད་བཞི་པ། ཚེ་ཡང་བར་བསྐལ་བཞིའོ། །རིན་ཆེན་དཔའ་བའི་འོད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལ། །འོད་ཆུང་དཔག་ཚད་གཉིས་ལུས་ཚེ་མཚུངས་སོ། །» «རིན་པོ་ཆེ་དཔའ་བའི་འོད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལ། གོང་མ་བས་འོད་ཟེར་འཕྲོ་བ་ཆུང་བས་འོད་ཆུང་སྟེ། ལུས་དཔག་ཚད་གཉིས་པ། ཚེ་ཡང་བར་གྱི་བསྐལ་པ་གཉིས་སོ། །དེ་གསུམ་ནི་བསམ་གཏན་གཉིས་པའོ། །བསམ་གཏན་དང་པོའི་ལྷ་གནས་གསུམ་བཤད་པ་ནི་རིམ་པ་ལྟར། རིན་ཆེན་ཀེ་རུ་ཛ་ཡི་ནམ་མཁའ་ལ། །ཚངས་ཆེན་ལུས་བོངས་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་གཉིས། །ཚེ་ཡང་བར་གྱི་བསྐལ་པ་དེ་སྙེད་དོ། །རིན་པོ་ཆེ་ཀེ་རུ་ཛ་ཡི་ནམ་མཁའ་ལ། འདོད་པའི་སྐྱོན་དག་པས་ཚངས་ལ་འོག་མ་བས་ལུས་ཆེ་བ་«༼༡༽«ཚངས་ཆེན་ཏེ་ལུས་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དང་གཉིས་པ། ཚེ་ཡང་བར་བསྐལ་ཕྱེད་དང་གཉིས་སོ། །འདིའི་རྒྱལ་པོ་ནི་རང་གི་གནས་ལས་མ་གཡོས་པར།

無量善天，因修習中等程度善根而感得無量果報，故名無量善天。身量三十二由旬，壽量亦達三十二中劫。 在珍寶遍吐迦林色的虛空中，小善天，身量十六由旬，壽量十六中劫。 在珍寶遍吐迦林色莊嚴的虛空中，因較上者修習少分善業之果，故名小善天。身量十六由旬，壽量十六中劫。 在珍寶室利俱胝羅的虛空中，極光天，身量八由旬，壽量亦同。 在珍寶室利俱胝羅的虛空中，色光極為明凈，故名極光天。身量八由旬，壽量八中劫。 在珍寶迦迦魯多色莊嚴的虛空中，無量光天，身量四由旬，壽量亦達四中劫。 在珍寶迦迦魯多色莊嚴的虛空中，身有無量光明，故名無量光天。身量四由旬，壽量四中劫。 在珍寶勇猛光明的虛空中，少光天，身量二由旬，壽量亦同。 在珍寶勇猛光明的虛空中，較上者放光微弱，故名少光天。身量二由旬，壽量二中劫。 此三者屬於第二禪天。說明初禪三天處，依次為： 在珍寶迦魯阇耶的虛空中，大梵天，身量二由旬半，壽量亦達二個半中劫。 在珍寶迦魯阇耶的虛空中，貪慾過患清凈故稱梵，身大於下位故名大梵天。身量二由旬半，壽量二個半中劫。此天之王住自宮殿不動，

འདིའི་རྒྱལ་པོ་ནི་རང་གི་གནས་ལས་མ་གཡོས་པར། འོག་མའི་ལྷ་གནས་ཀུན་ཏུ་སྤྲུལ་པ་སྟོན་པ་ཡོད་དོ། །རིན་ཆེན་ས་མི་ཀ་ཡི་ནམ་མཁའ་ལ། །ཚངས་པ་ཀུན་འཁོར་དཔག་ཚད་གཅིག་ལུས་ཚེ། །རིན་པོ་ཆེ་ས་མི་ཀ་ཡི་ནམ་མཁའ་ལ། ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་མདུན་ན་འདོན་བྱེད་པས་ཚངས་པ་མདུན་ན་འདོན། འཁོར་ཡིན་པས་ཚངས་པ་ཀུན་འཁོར། ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་སྒྲུབ་པའི་གྲོགས་སུ་ཕན་པས་ཚངས་ལྷ་ཉེ་ཕན་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷ། ལུས་དཔག་ཚད་གཅིག་པ། ཚེ་བར་བསྐལ་གཅིག་ཐུབ་པའོ། །རིན་ཆེན་པི་ཏང་ཀ་ཡི་ནམ་མཁའ་ལ། །ཚངས་རིས་དཔག་ཚད་ཕྱེད་ལུས་བར་བསྐལ་ཕྱེད། །» «རིན་པོ་ཆེ་པི་ཏང་ཀ་ཞེས་བྱ་བའི་ནམ་མཁའ་ལ།སྡིག་པ་སྤངས་ཏེ་ཚད་མེད་བཞི་ལ་གནས་པས་ཚངས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྷ། ལུས་དཔག་ཚད་ཕྱེད་དེ་གཞུ་འདོམ་ཉིས་སྟོང༌། ཚེ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཕྱེད་དོ། །དེ་ཡང་འདི་དག་གི་ནམ་མཁའ་རྣམས་རིན་པོ་ཆེ་དེ་དག་གི་འོད་ཀྱི་མདོག་དང་མཚུངས་པས་རིན་པོ་ཆེ་དེ་དག་གི་ནམ་མཁར་བཏགས་ཏེ། རིན་པོ་ཆེ་སྤྲིན་རྣམ་སྟུག་ཅེས་བྱ་བ་མཐིང་གར་སྣང་བའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ག»ོ །«སྤྲིན་མེད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ཡང་དེ་དག་«༼༡༽«འདྲ་བས་རིན་པོ་ཆེ་སྤྲིན་རྣམ་པར་སྟུག་གི་ནམ་མཁའ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ནམ་མཁའི་སྣང་བ་དཀར་པོ། སེར་པོ། དམར་པོ། ལྗང་གུ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །» «ལྷ་གནས་རྣམས་ཀྱང་ཐོག་མ་གཟུགས་མེད་ནས་བཟུང་སྟེ། གཟུགས་དང་«༼༢༽«འདོད་པའི་བར་དུ་གོང་ནས་འོག་ཏུ་མཆེད་ཚུལ་ནི། སྔོན་བསྐལ་པ་དང་པོ་ཆགས་དུས་གནས་འོག་མ་རྣམས་སྟོང་པར་ཡོད་པ་ལས། གོང་མའི་གནས་ལས་བསོད་ནམས་ཟད་དུ་ཉེ་བས་འོག་མ་དེར་སྐྱེ་བའི་ལས་བསགས་པ་རྣམས་ཐིགས་པ་ལྟར་ཡས་བབས་ནས་མཆེད་པས་ཕལ་ཆེར་མཆེད་ཚུལ་ཙམ་གྱིས་དེར་བཏགས་«༼༣༽«ཀྱི། ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་མཆེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འཇིག་རྟེན་གཞན་ནས་ཀྱང་འགྲོ་བ་འགའ་ཞིག་འདིར་སྐྱེས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ནས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །འདིའི་ཡང་ཉེ་ཤོས་དེ་ལས་ཀྱང་མཆེད་ལ། དེའི་གོང་ནས་ཀྱང་མཆེད་པར་གྱུར་ཏེ།

此天之王住自宮殿不動，卻能于下方諸天處示現化身。 在珍寶薩米迦色的虛空中，梵眾天，身量一由旬，壽量一中劫。 在珍寶薩米迦色的虛空中，于大梵天前宣示故名梵前宣，為眾故名梵眾天。唯一助成大梵天事業，利益為伴，故名梵輔天。身量一由旬，壽量一中劫。 在珍寶毗檀迦色的虛空中，梵輔天，身量半由旬，壽量半中劫。 在珍寶毗檀迦色的虛空中，棄惡安住四無量心，故名梵天。身量半由旬即二千弓，壽量半中劫。 此等虛空，因與彼等珍寶光色相同，假立為彼等珍寶之空，如名珍寶云極濃密，似現青色相。無雲之空亦如是說，名為珍寶云極濃密之空。由此虛空顯現白、黃、紅、綠等色相。 諸天住處從無色界始，乃至有色界及欲界，由上至下化現之理：往昔初劫成時，下方諸處本為空寂。上方諸天福盡將墮，造下生之業，如滴水般降臨，多從化現而得名。然非一切皆爾，亦有從他世界轉生於此者。如從此處亦能轉生他界。此天最近處亦從彼化現，其上覆從彼處化現。

དེའི་གོང་ནས་ཀྱང་མཆེད་པར་གྱུར་ཏེ། འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་ལས་ཚངས་པའི་གནས་ནས་འོག་ཏུ་སྐྱེས་པ་ན། ཚངས་པ་ཆེན་པོས་ལྷ་གནས་གོང་མ་མ་མཐོང་བར་ཁོ་རང་གི་བསམ་པས་དེར་ལྷ་མི་བྱུང་བར་འཛིན་པ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་པའི་ལྷ། དེ་དག་གཞལ་མེད་ཁང་བཅས་རྫུས་སྐྱེ་བས། །ཕ་དང་མ་མེད་ཀུན་རྫོགས་གོས་དང་བཅས། །ཏིང་འཛིན་ཟས་སྤྱོད་ཁམས་ཀྱིས་མི་འཚོ་སྟེ། །རྣམ་བཞིའི་ཡོན་ཏན་རང་བཞིན་ཉིད་ཕྱིར་རོ། །ལྷ་དེ་དག་སྐྱེ་བ་ཡང་གཞལ་མེད་ཁང་དང་བཅས་པ་ནམ་མཁའ་ལ་འཇའ་ཚོན་འཆར་བ་ལྟར་སྐད་ཅིག་ལ་རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སྤྱོད་པས་ཁམས་ཀྱི་ཟས་དོན་མེད་པ་དང༌། འདོད་ཁམས་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ་དང༌། རྣམ་རྟོག་རགས་པ་མངོན་གྱུར་ཁྲོ་བ་དང༌། འཁྲུག་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་དེ་ཞི་གནས་ཀྱིས་བརླན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་སྔོན་བྱམས་པ་ལ་སོགས་ཚད་མེད་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་རང་བཞིན་བསྒོམས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྡན་ཞིང་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པས་འཆི་འཕོ་བ་དང་གནས་པ་«༼༡༽«ལ་རང་དབང་མེད་པའི་ཕྱིར་གནས་ངན་ལེན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པའོ། ཁམས་གོང་མའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚོར་བ་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པ་དེ་དག་ལ་སྲིད་པའི་འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །» «གཟུགས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཆགས་ཚུལ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་འདོད་པའི་བཅུད་རྣམས་ཆགས་པའི་ཚུལ་ལ། མཐོ་རིས་དང་ངན་སོང་གཉིས་ལས། མཐོ་རིས་ཀྱི་ལྷ་དང་མི་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི། དང་པོ་ལྷ་ནི། འདོད་པའི་ཁམས་ལ་ལྷ་རིགས་དྲུག་བཤད་པ། །དཔག་བསམ་རིན་ཆེན་བརྒྱན་པའི་ནམ་མཁའ་ལ། །གཞན་འཕྲུལ་རྒྱང་གྲགས་ཕྱེད་དང་གཉིས་པའི་ལུས། ། གཞུ་འདོམ་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་བརྒྱའི་རང་བཞིན་ཏེ། །ལོ་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ཉིན་ཞག་གཅིག་བརྩིས་པའི། །རང་ལོ་ཁྲི་དང་དྲུག་སྟོང་ཐུབ་པ་ཡིན། །འདོད་པའི་ལྷ་ལས་ནམ་མཁའ་ལ་བརྟེན་པའི་གནས་རིས་བཞིའི་གོང་མ་དེ་ནི་ཚངས་རིས་ལས་འོག་ཏུ་གཞལ་བ་ན་ཡོད་དེ།

其上覆從彼處化現。從極光天轉生梵天住處之下時，大梵天自以為未見上方天處，執著無天眾生。 色界諸天，化生具宮殿，無父母具衣裳，禪悅食不依段，四無量德為自性。 彼諸天生時，剎那化生帶宮殿，如虹霓顯現虛空。以禪定樂而為食，無需段食。無如欲界之苦。無粗動念、現行嗔恚、爭鬥等，以寂止滋潤故。此皆以往修習四無量心之自性，現前證得其果之故。然因具煩惱隨眠，故有死生無自在之生取苦。貪著上界禪定樂受，名有愛。 色界有情之生起，如是宣說已竟。今說欲界眾生之生起。分天與惡趣二種。天又分天與人二種。先說天眾。 說欲界六種天眾：在如意寶莊嚴之虛空中，他化自在天，身量二由旬半，弓量八百五十，一晝夜計人間一千六百年，自壽一萬六千歲。 欲天依空而住分四類，彼最上者，自梵眾天下數至，

འདོད་པའི་ལྷ་ལས་ནམ་མཁའ་ལ་བརྟེན་པའི་གནས་རིས་བཞིའི་གོང་མ་དེ་ནི་ཚངས་རིས་ལས་འོག་ཏུ་གཞལ་བ་ན་ཡོད་དེ། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་རིན་པོ་ཆེས་རབ་ཏུ་བརྒྱན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནམ་མཁའ་ལ། གཞན་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་དབང་བྱེད་པས་སམ། སྤྲུལ་པའི་རྫས་རང་གིས་སྤྲུལ་ཡང་གཞན་དུ་སྣང་བའི་འབྱོར་པར་གྱུར་པས་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཅེས་བྱའོ། །ལུས་རྒྱང་གྲགས་ཕྱེད་དང་གཉིས་པ་སྟེ། གཞུ་འདོམ་ཕྱེད་དང་བརྒྱད་བརྒྱའོ། །ཚེ་ཚད་མིའི་ལོ་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་ལ་འདིའི་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོ་གཅིག་གི་»«ཚད་ཀྱི་«༼༡༽«རང་ལོ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ཐུབ་པའོ། །» «ནམ་མཁའ་ལ་དཔག་བསམ་གྱི་སྒྲས་བརྗོད་པ་ནི། འདོད་དགུ་འབྱུང་བའི་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དེ་ལྟ་བུས་གནས་དེ་ན་བརྒྱན་པའི་ཆ་ལ་བཏགས་པའོ། ཁ་ཅིག་ཤིང་དེ་ལྟ་བུ་ལས་འདོད་དགུའི་སྤྲུལ་པ་འགྱེད་པ་ཡོད་པ་ལས། གནས་དེ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་སྤྲུལ་པའི་འབྱོར་བས་བརྒྱན་པའི་ཆ་ནས་བཏགས་ཀྱི་ཤིང་མེད་དོ། །ཤིང་གི་སྒྲ་ནི་འདོད་དགུ་འབྱུང་བར་མཚོན་པའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེའི་འོག་ན། དཔག་བསམ་མཐོང་མཛེས་ཞེས་བྱའི་ནམ་མཁའ་ལ། །འཕྲུལ་དགའ་རྒྱང་གྲགས་གཅིག་དང་བཞི་ཆའི་ལུས། །གཞུ་འདོམ་ལྔ་བརྒྱ་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་ལྔ། །མི་ལོ་བརྒྱད་བརྒྱ་ཉིན་ཞག་གཅིག་བརྩིས་པའི། །» «རང་ལོ་བརྒྱད་སྟོང་བར་དུ་གནས་པ་ཡིན། །» «དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་མཐོང་མཛེས་ཞེས་བྱ་བས་བརྒྱན་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་རང་གིས་སྤྲུལ་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཡོད་པས། འཕྲུལ་དགའ་ཞེས་བྱ་བ་ལུས་རྒྱང་གྲགས་གཅིག་དང་བཞི་ཆ་སྟེ་གཞུ་འདོམ་ལྔ་བརྒྱ་དང་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའོ། །ཚེ་མི་ལོ་བརྒྱད་བརྒྱ་ལ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་རང་ལོ་བརྒྱད་སྟོང་ཐུབ་པའོ། །དེའི་འོག་ན། དཔག་བསམ་མིག་མཛེས་བརྒྱན་པའི་ནམ་མཁའ་ལ། །དགའ་ལྡན་ཆོས་མཆོག་ལོངས་སྤྱོད་དགའ་བ་ཅན། །རྒྱང་གྲགས་གཅིག་ལུས་གཞུ་འདོམ་ལྔ་བརྒྱ་སྟེ། །མི་ལོ་བཞི་བརྒྱ་ཉིན་ཞག་གཅིག་བརྩིས་པའི། །རང་ལོ་བཞི་སྟོང་བར་སྙེད་ཐུབ་པའོ། །

欲天依空而住分四類，彼最上者，自梵眾天下數至，如意寶樹莊嚴之虛空中，能自在受用他所化現之資具，或自化現之物雖他顯現亦得受用，故名他化自在天。身量二由旬半，即八百五十弓。壽量按人間一千六百年為一晝夜計，十二個月為一年，自壽一萬六千歲。 虛空中所說如意樹，是指彼處因如是能生欲界九種受用之如意樹而莊嚴，依其一分而假立。有說：從如是之樹能散佈欲界九種化現，彼處亦似彼而為化現資具所莊嚴，依其一分假立，並非有樹。樹者，是喻能出生欲界九種受用之義。 在其下，名見妙如意樹庚嚴之虛空中，化樂天，身量一由旬又四分之一，即六百二十五弓。人間八百年為一晝夜，自壽八千歲。 因見妙如意樹所莊嚴之虛空中，有自在受用自所化現資具，故名化樂天。身量一由旬又四分之一，即六百二十五弓。壽量按人間八百年為一晝夜計，自壽八千歲。 在其下，眼妙如意樹莊嚴之虛空中，兜率天、善法天、善見天，身量一由旬，即五百弓。人間四百年為一晝夜，自壽四千歲。

རང་ལོ་བཞི་སྟོང་བར་སྙེད་ཐུབ་པའོ། །» «དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་མིག་མཛེས་ཞེས་བྱ་བས་བརྒྱན་པའི་ནམ་མཁའ་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་གཉིས་ཀའི་དགའ་བ་དང་ལྡན་པས་དགའ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་བསྐལ་པ་བཟང་པོའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་རེ་རྟག་པར་བཞུགས་པའི་གནས་གང་ཡིན་པའོ། །ལུས་རྒྱང་གྲགས་གཅིག་སྟེ། གཞུ་འདོམ་ལྔ་བརྒྱ། ཚེ་མི་ལོ་བཞི་བརྒྱ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་རང་ལོ་བཞི་སྟོང་ཐུབ་བོ། །དེའི་འོག་ན། དཔག་བསམ་ཡིད་འགྱུར་བརྒྱན་པའི་ནམ་མཁའ་ལ། །མཐའ་བྲལ་ལུས་བོངས་རྒྱང་གྲགས་བཞི་གསུམ་སྟེ། །གཞུ་འདོམ་སུམ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔའོ། །མི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་ཉིན་ཞག་གཅིག་བརྩིས་པའི། །རང་ལོ་ཉིས་སྟོང་བར་སྙེད་གནས་པའོ། །དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ཡིད་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བས་བརྒྱན་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་འཐབ་རྩོད་དང་བྲལ་བས་འཐབ་བྲལ། ལྷ་ཁྱེའུ་ཕོ་མོ་གཉིས་པང་ནས་དུས་གཅིག་ལ་སྐྱེ་བས་མཚེ་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ལུས་རྒྱང་གྲགས་གཅིག་ལ་ཆ་བཞིར་བྱས་པའི་ཆ་གསུམ་ཡོད་པ་དེ། གཞུ་འདོམ་སུམ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔའོ། །» «ཚེ་མི་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་ལ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་རང་ལོ་ཉིས་སྟོང་ཐུབ་» «པའོ། །གནས་རིས་ཐུན་མོང་ན་ཉེ་བར་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ། དེ་ལྟར་འདོད་ལྷའི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་ཚོགས་ཏེ། །བདུད་རྩིའི་ཟས་སོགས་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེའོ། །འདོད་པའི་རིས་ཀྱི་ལྷ་གནས་འདི་ན་བདུད་རྩིའི་ཟས་དང་བཏུང་བ་དང༌། ལྷའི་གོས་དང༌། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལས་གང་འདོད་པ་འབྱུང་བ་དང༌། སིལ་སྙན་དང༌། གླུ་གར་དང༌། རྩེད་འཇོ་ལ་སོགས་པ་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཚད་མེད་པ་ཡོད་དེ། ཡིད་དུ་འོང་བའི་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང༌། དྲི་དང༌། རོ་དང༌། རེག་ལ་སོགས་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་པའི་གཙོ་བོ་ནི། ཡུལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཡོན་ཏན་མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་ཁམས་ཀྱི་ཟས་དང༌། འཁྲིག་པའྀ་བདེ་བ་ཡིན་ལ། སྤྱོད་པའི་ཚུལ་ནི།འདོད་པ་སྤྱོད་པའང་གཞན་འཕྲུལ་ནས་རིམ་བཞིན། །བལྟས་དགོད་ལག་བཅངས་གཉིས་གཉིས་འཁྱུད་པ་སྟེ།

自壽四千歲。 眼妙如意樹所莊嚴之虛空中，兼具大乘妙法與資具兩種喜悅，故名兜率天。乃未來賢劫諸佛常住之處，為佛的代理人。身量一由旬，即五百弓。壽量按人間四百年為一晝夜計，自壽四千歲。 在其下，意變如意樹莊嚴之虛空中，離斗天，身量四分之三由旬，即三百七十五弓。人間二百年為一晝夜，自壽二千歲。 意變如意樹所莊嚴之虛空中，遠離與阿修羅之爭鬥，故名離斗天。天子天女同時從腋下化生，故名胎生天。身量為一由旬的四分之三，即三百七十五弓。壽量按人間二百年為一晝夜計，自壽二千歲。 各住處中親近受用的差別，如前所說。如是欲天之資具圓滿，甘露食等極為廣大。 欲界諸天住處，有無量甘露飲食、天衣、隨欲從如意樹出現，以及音樂、歌舞、遊戲等無量欲妙資具，悅意色聲香味觸等。主要之受用，乃諸境中最勝妙樂的段食，以及淫慾之樂。受用之理，謂： 他化天乃至，次第受用欲，視笑執手臂，二二交抱樂，

བལྟས་དགོད་ལག་བཅངས་གཉིས་གཉིས་འཁྱུད་པ་སྟེ། །རིམ་བཞིན་གཅིག་གཉིས་གསུམ་བཞི་ལྡན་པ་ཉིད། །» «གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ན་ལྷ་དང་ལྷ་མོ་དག་འདོད་པས་ཡིད་གདུངས་«༼༡༽«ཕན་ཚུན་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་གདུང་བ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །འཕྲུལ་དགའ་དགོད་པ་ཙམ་གྱིས་སོ། །དགའ་ལྡན་ན་ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་འཇུས་པའམ་ལག་པ་རེག་པས་སོ། །མཚེ་མ་ན་གཉིས་གཉིས་འཁྱུད་པས་སོ། །དེ་ཡང་བལྟ་བ་ལ་དེ་ཉིད་གཅིག་པུའི་འདོད་ཆགས་ལས་མེད་དོ། །དགོད་པ་ལ་མཐོང་དགོས་པས་བལྟས་པ་དང༌། དགོད་པའི་འདོད་ཆགས་གཉིས་སོ། །» «ལག་བཅང་ལ་མཐོང་ནས་»«དགོད་ཅིང་«༼༢༽«རེག་པའི་ཕྱིར། བལྟས་པ། དགོད་པ། ལག་བཅངས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་སུམ་ལྡན་ནོ། །གཉིས་གཉིས་འཁྱུད་པ་ལ་མཐོང་ནས་དགའ་བས་རེག་ཅིང་སྦྱོར་བས་བཞི་ཀ་ལྡན་པའོ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་མན་ཆད་ན་བཞི་ཀ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །ལྷའི་བུ་དང་བུ་མོ་དེ་དག» «བཙའ་བའང་པང་ནས་གོས་མེད་གཅེར་བུ་སྟེ། །ལོ་བཅུ་ནས་བཟུང་ལོ་ལྔའི་བར་རིམ་བཞིན། །» «འཛམ་གླིང་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ན་ཚོད་ཉིད། །སེམས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་བ། མངལ་དང་དྲོད་གཤེར་དང༌། བརྫུས་པ་དང༌། སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པའི་རིམ་པ་དང་བཞི་ལས། འདི་དག་རྫུས་ནས་སྐྱེ་བ་སྟེ། འཛམ་བུ་གླིང་པ་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པའི་དུས་ཀྱ«ི༼༡༽«། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ལ་བྱིས་པ་ལོ་བཅུ་ལོན་པའི་ན་ཚོད། འཕྲུལ་དགའ་པ་ལོ་དགུ་པ། དགའ་ལྡན་པ་བརྒྱད་པ། འཐབ་བྲལ་པ་བདུན་པ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་དྲུག་པ། རྒྱལ་ཆེན་བཞི་ལོ་ལྔ་པའི་ན་ཚོད་ཙམ་ལ་གོས་མེད་པའི་གཅེར་བུ་འོད་དང་བཅས་པ། དབང་པོ་ཚང་ཞིང་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པར་བཙས་ནས་སྔར་གྱི་ཚེ་རབས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིན་ནོ། །ས་ལ་བརྟེན་པའི་གནས་ཀྱང་རྣམ་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། དཔག་བསམ་ཡོངས་འདུས་བརྒྱན་པའི་ས་གཞི་ལ། །སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་རྒྱང་གྲགས་བཞི་ཆ་གཉིས། །གཞུ་འདོམ་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའི་རང་བཞིན་ནོ། །མི་ཡི་ལོ་བརྒྱ་རང་ལོ་སྟོང་ཕྲག་གཅིག» «དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ཡོངས་འདུ་ས་བརྟོལ་གྱིས་བརྒྱན་པའི་ས་གཞི་ལ།

這是對給定藏文的直譯：

看著、笑著、手牽手、兩兩相擁， 依次具有一、二、三、四。 在他化自在天，天神和天女們因慾望而心生苦惱， 僅僅相互看一眼就能消除痛苦。 在化樂天，僅僅笑一下就可以。 在兜率天，相互觸控或握手就可以。 在夜摩天，兩兩相擁就可以。 而且，看的時候只有單一的慾望。 笑的時候需要看見，所以有看和笑兩種慾望。 牽手時因為看見后笑著觸控，所以有看、笑、牽手三種慾望。 兩兩相擁時因為看見后高興地觸控並結合，所以具有全部四種。 三十三天以下都具有這四種。 那些天子和天女們

出生時從懷中無衣裸體， 從十歲起到五歲依次， 正如瞻部洲嬰兒的年齡。 眾生的出生有四種：胎生、濕生、化生和卵生。 這些是化生， 如同瞻部洲人壽百歲時期的 他化自在天如同十歲兒童， 化樂天如同九歲， 兜率天如同八歲， 夜摩天如同七歲， 三十三天如同六歲， 四大天王天如同五歲兒童的年齡， 無衣裸體帶有光芒， 諸根具足且具有智慧， 出生后能憶念前世。 依地而住的處所有兩種： 首先，在如意寶莊嚴的地面上， 三十三天的四分之二由旬， 即二百五十弓長。 人間一百年相當於他們的一千年。 如意樹遍滿生長的地面上，

ཕྲེང་འབར་ལ་སོགས་པ་གནས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་དབང་པོར་གྱུར་པའི་ཆ་ནས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ཞེས་བྱའོ། །ལུས་ཚད་རྒྱང་གྲགས་བཞི་ཆ་གཉིས་ཏེ་གཞུ་འདོམ་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུའོ། །མིའི་ལོ་བརྒྱ་ལ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་རང་ལོ་སྟོང་ཐུབ་པའོ། །འདོད་པ་ནི་མི་ལྟར་གཉིས་པོ་«༼༢༽«འཁྲིག་པས་སྤྱད་དོ། ཁུ་ཁྲག་མི་འབབ་ཀྱང་རླུང་བཏང་བས་གདུང་བ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །འབྱོར་པ་ནི་ཁང་བཟང་མཆོག་དང༌།གྲོང་ཁྱེར་དང༌། ལམ་སྲང་དང༌། སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང༌། ས་གཞི་བཟང་པོ་དང༌། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང༌། འདུན་ས་དང༌། བཟའ་བཏུང་སྣ་ཚོགས་པ་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་ལག་ཏུ་འོང་བ་དང༌། དཔག་བསམ་ལས་གོས་སྣ་ཚོགས་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་འབྱུང་བ་དང༌། རྒྱན་སྣ་ཚོགས་དང༌། རོལ་མོ་སྣ་ཚོགས་དང༌། བདུད་རྩི་སྣ་ཚོགས་བསམ་མ་ཐག་འབྱུང་བ་དང༌། ཡང་ཐོག་དང༌། ཁང་པ་བརྩེགས་པ་དང༌། རོལ་མོ་ཐོགས་པའི་ཚོགས་དང༌། བཞོན་པའི་ཁྱད་པར་རྟ་དང༌། གླང་པོ་ཆེ་དང༌། ཤིང་རྟ་དང༌། ཁྱོགས་ལས་རྩེ་ས་རྣམས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་དེ། ཕྱིན་ནས་འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལྔ་ལ་ཅི་དགར་སྤྱོད་དོ། །ས་ལ་སྤྱོད་པའི་གནས་གཉིས་པ་ནི། རི་རབ་རིན་ཆེན་སྣ་བཞིའི་བང་རིམ་ལ། །རྒྱལ་ཆེན་རིགས་བཞི་རྒྱང་གྲགས་བཞི་ཆའི་ལུས། །གཞུ་འདོམ་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའོ། །མི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ཉིན་ཞག་གཅིག་བརྩིས་པའི། །རང་ལོ་ལྔ་བརྒྱའི་བར་དུ་གནས་པའོ། །རི་རབ་ཀྱི་བང་རིམ་རྣམས་ལ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་ནས་མཆེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཆགས་པས་ཕྱོགས་བཞིའི་བདག་པོར་གྱུར་པ་སྟེ། སྡེ་བཞིའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཆ་ནས་རྒྱལ་ཆེན་རིགས་བཞི་པའི་ལྷ་ཞེས་བྱའོ། །ཚེ་ཚད་མི་ལོ་ལྔ་བཅུ་ལ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་རང་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་ཐུབ་བཽ། །ལུས་རྒྱང་གྲགས་ཀྱི་བཞི་ཆ་སྟེ་གཞུ་འདོམ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའོ། །འཁྲིག་པས་སྤྱོད་ཚུལ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་དང་འདྲ་ལ། བདུད་རྩི་དང༌།ཤིང་དང༌། གོས་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་དེ། ལྷ་ཁ་ཅིག་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་གྱི་སྟེང་ན་ལྷའི་»«གྲོང་ཁྱེར་«༼༡༽«ལ་སྤྱོད་པས་གླིང་བཞི་སྐོར་བའོ། །

以下是完整的漢語直譯，並按要求顯示種子字、咒語等內容： 位於如頸飾閃耀等三十三處的主宰者，從其部分稱為三十三天。身量為四分之二由旬，即二百五十弓張的長度。以人的百年為一天計算，壽命長達一千歲。慾望與人相同，以兩個人交合的方式享受。雖然不漏精液，但通過排氣而離苦。富裕則有最好的房屋、城市、道路、園林、良田、如意樹、聚會處、種種飲食，僅憑想像就能得到；從如意樹生出種種衣服，僅憑想像就能出現；種種裝飾品、種種音樂、種種甘露，一想就能出現；還有樓閣、重疊的房屋、持樂器的眾人、騎乘的特殊馬匹、大象和馬車，在遊戲場所遊玩。去了之後，隨意享受五種欲妙。第二個地上享受的地方是，在須彌山四寶層級的崖壁上，四大天王種族，身量為四分之一由旬，即一百二十五弓張的長度。以人的五十年為一天計算，壽命長達五百歲。在須彌山的層級上，從三十三天化生的天人因貪愛而成為四方的主宰，從其隸屬於四部眾的角度稱為四大天王種族的天人。壽量以人的五十年為一天計算，壽命長達五百歲。身量為四分之一由旬，即一百二十五弓張的長度。交合享受的方式與三十三天相同，甘露、樹木、衣服等無量無邊。一些天人在日月星辰之上的天城中享受，環繞四大部洲。 註：文中出現的種子字、咒語等內容如下： «༼༢༽« （藏文） «༼༡༽« （藏文）

ལྷ་ཁ་ཅིག་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་གྱི་སྟེང་ན་ལྷའི་»«གྲོང་ཁྱེར་«༼༡༽«ལ་སྤྱོད་པས་གླིང་བཞི་སྐོར་བའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་རི་རབ་ཀྱི་ཁོང་གསེང་ལ་གནས་པའི། ལྷ་མིན་རྣམས་ལའང་རིགས་ནི་རྣམ་པ་ལྔ། །ཚེ་དཔལ་ལྷ་དང་སྟོབས་ཆེན་གནོད་སྦྱིན་དང༌། །རྩུབ་འགྱུར་བདུད་དང་གསོད་བྱེད་སྲིན་པོ་དང༌། །གདུག་པ་ཀླུ་ཡི་རིགས་ཏེ་འགྲོ་བའང་དེ། །ལུས་དང་ཚེ་ཡང་མ་ངེས་སྣ་ཚོགས་པའོ། །གནས་ནི་རི་རབ་ཀྱི་ཁོང་གསེང་ན་སྔར་ལྷའི་རིགས་མ་རུངས་པ་འགའ་ལས་ཆད་པ་སྟེ། ཚེ་དཔལ་ལྷའི་རིགས་དཔལ་དང་སྐལ་བ་བཟང་ལ་ངང་ཚུལ་དགེ་བས་ཆོས་ལ་མངོན་པར་དད་པ་དང༌། སྟོབས་ཆེན་གནོད་སྦྱིན་གྱི་རིགས་ནོར་དང་འབྱོར་པ་ཆེ་ལ་མཐུ་དཔལ་དང་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེ་བ་དང༌། རྩུབ་འགྱུར་བདུད་ཀྱི་རིགས་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ལ་དགའ་བ་དང༌། གསོད་བྱེད་སྲིན་པོའི་རིགས་སེམས་ཅན་ལ་འཚེ་ཞིང་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བ་ཡི་དྭགས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་དང༌། གདུག་པ་ཀླུའི་རིགས་ཕྱེད་མར་གྱུར་པའི་ལུས་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་དང༌། བདེ་སྡུག་ཡོད་ཅིང་བླུན་པར་གནས་» «པའོ། །འགྲོ་བ་ཡང་དེ་དག་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པར་བསྡུའོ། །བསྟན་བཅོས་ཁ་ཅིག་ནས་ལྷ་དང་དུད་འགྲོ་གཉིས་སུ་སྡུད་པར་ཡང་འདོད་དོ། །གསེར་གྱི་ས་གཞིར་གནས་པ་དག་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང༌། ཚེ་དཔལ་འབྱོར་པ་མཉམ་ལ། གཞན་རྣམས་རྒྱལ་ཆེན་བཞི་དང་འདྲ་ཞིང༌། ཁ་འཐོར་བ་མིའི་ཡུལ་དང༌།རྒྱ་མཚོ་དང༌། ནགས་ཚལ་དང༌། གླིང་ལ་སོགས་པར་གནས་པའི་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ནི་ཚེ་དང་འབྱོར་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཡོད་པར་བཤད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་གླིང་དང་གླིང་ཕྲན་གྱི་འགྲོ་བའི་གཙོ་བོ་མི་ཡིན་པས་དེའི་རིམ་པ་བཤད་པ་ནི། སྔོན་བསྐལ་པ་དང་པོའི། མི་རྣམས་འོད་གསལ་ལས་མཆེད་འཛམ་གླིང་དུ། །རིང་ཞིག་གནས་ལས་གཉིས་མཆེད་ལུས་འཕགས་སུ། །རྫུས་སྐྱེས་དེ་ནས་སྒྲ་མི་སྙན་མཆེད་ཅིང༌། །དེ་ལས་བ་གླང་སྤྱོད་པ་ཉེ་བར་མཆེད། །ཐུན་མོང་དུ་གྲགས་པའི་མདོ་སྡེ་དག་ལས། འོད་གསལ་གྱི་ལྷའི་རིས་ལས་སེམས་ཅན་བསོད་ནམས་དམན་པ་དག་འོངས་པ་དེར་ཆགས་པ་ལས།

以下是完整的漢語直譯： 一些天人在日月星辰之上的天人城市«གྲོང་ཁྱེར་«༼༡༽«»（藏文：གྲོང་ཁྱེར་«༼༡༽«，梵文擬音：Grong khyer «༼༡༽«，梵文天城體：ग्रोङ् ख्येर् «༼༡༽«，漢語字面意義：城市«༼༡༽«，漢語擬音：Zhèng shì «༼༡༽«）中享受，環繞四大部洲。在其下方，住在須彌山的山腰間隙中的阿修羅，也有五種類別：壽命富裕的天人、強力的夜叉、粗暴的魔和殺生的羅剎，以及兇惡的龍的種類，他們的趨向也是如此。身量和壽命也是不確定的多種多樣。住處在須彌山的山腰間隙中，從以前天人的不善種類中分離而來。壽命富裕的天人種類，福報和命運好，性情善良，對正法生起明顯的信心；強力夜叉的種類，財富豐厚，具大威德和神通；粗暴的魔的種類，喜愛黑暗的一方；殺生的羅剎種類，傷害眾生，與在空中飛的餓鬼一方相應；兇惡的龍的種類，身體變成一半，具受用和苦樂，住于愚癡中。趨向也歸屬於這些範圍中。有些論典主張把天和畜生攝為二類。住在金地上的那些，與三十三天和壽命富裕的一樣，其他的則與四大天王相同；散佈在人間、海洋、森林、島嶼等處的阿修羅們，壽命和富裕有種種不同，如是說。在其下，說明以人為主的部洲和小洲眾生的次第。在前劫初時，從光明天化生在閻浮提的人們，住了很久之後，從中又化生出身體高大的人。他們是化生的，之後又生出了名聲不好的人，從此又生出了行為像牛馬一樣的人。在共同流傳的經典中說，從光明天的天眾中，福德低劣的眾生來到此處，因貪著而生起了愛慾。

འོད་གསལ་གྱི་ལྷའི་རིས་ལས་སེམས་ཅན་བསོད་ནམས་དམན་པ་དག་འོངས་པ་དེར་ཆགས་པ་ལས། མི་རྣམས་མཆེད་པར་འདོད་ལ། རྒྱུད་འགའ་ཞིག་ལས་དགའ་ལྡན་ནས་ལྷའི་བུ་གཉིས་པདྨ་ལས་རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པ། ལྷའི་བུ་ཉི་མ་རབ་ཏུ་སྣང་བྱེད་དང་ཟླ་བ་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་གཉིས་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་འོངས་པ་ལས་མཆེད་པར་བཤད་དོ། །འདི་གཉིས་འགལ་བ་མེད་དེ། འོད་གསལ་གྱི་ལྷའི་འགྲོ་བ་ཆགས་དུས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིའི་ཡུལ་རྣམས་ལ་མིང་གཞན་དུ་གྲགས་ཏེ། ཡུལ་དགའ་ལྡན་བརྩེགས་པ་ཞེས། དེ་དག་ལ་ཚངས་རིས་དེར་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མི་མེད་པས་ལྷ་དང་མི་ཞེས་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་མེད་དོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་མི་རྣམས་མང་དུ་འཕེལ་ནས་རིང་ཞིག་སོང་ནས་འོད་ཀྱང་ཡལ། བསོད་ནམས་ཀྱང་བགས་ཀྱིས་བྲི་བ་ན། ཤར་ལུས་འཕགས་ཀྱི་གླིང་དུ་གོང་མའི་ལྷ་ལས་གཅིག་འོངས་པའི་འོག་ཏུ་མི་ཕལ་རྫུས་སྐྱེས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་མཆེད་དོ། །དེ་ནས་བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་པའི་མི་ཡང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་ལས་མཆེད་ནས་ཆགས་སོ། །དེ་ནས་ནུབ་ཀྱི་བ་གླང་སྤྱོད་དུ་ལྷ་ལས་མཆེད་ནས་མང་དུ་འཕེལ་ཏེ། སོ་སོའི་གླིང་ཕྲན་གྱི་མི་ཡང་མཆེད་དོ། །གླིང་བཞི་པོ་དེ་དག་གི་མིའི་ལུས་བོངས་ཀྱང༌། འཛམ་གླིང་ལུས་ཚད་ཚེ་ལོ་དཔག་མེད་ནས། །བརྒྱད་ཁྲི་ཡན་ཆད་རང་ཁྲུ་སུམ་ཅུ་གཉིས། །ཕྱིས་ནི་ཁྲུ་བཞི་ཕྱེད་དང་བཞི་བ་ཉིད། །འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསགས་པའི་དབང་གིས་འཛམ་བུ་གླིང་པའི་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ཚེ་ལོ་དང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐུབ་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་བརྒྱད་ཁྲིའི་བར་དུ་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ནར་སོན་པ་དག་གི་ལུས་ལ་རང་ཁྲུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཡོད་དོ། །དེ་ནས་ཉི་ཤུ་པ་དང༌། བཅུ་དྲུག་པ་དང༌། བརྒྱད་པ་ནས། ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པའི་ཚེ་ཁྲུ་བཞི་བར་བྲི་སྟེ། དེང་སང་ལྔ་བཅུ་རྩ་བཞི་པའི་དུས་ན་ཕྱེད་དང་བཞི་པ་ནས། མཐར་བཅུ་པའི་བར་དུ་ཐུང་བར་བྲི་བའོ། །ཚེ་ལོ་ཡང་དང་པོ་དཔག་མེད་ནས། མཐར་བཅུ་པའི་བར་དུ་ཇེ་ཐུང་དུ་བྲི་བའོ། །ཤར་ཀྱི། ལུས་འཕགས་མི་རྣམས་རང་ཁྲུ་བརྒྱད་པ་སྟེ། །

從光明天的天眾中，福德低劣的眾生來到此處，因貪著而生起了愛慾。認為從此化生了人類。一些密續中說，從兜率天化生了兩位天子，從蓮花中化生，名為日光遍照和無垢月光。說是他們來到閻浮提后化生的。這兩種說法並不矛盾，因為在光明天人趨入之時，這個世界的地方有著其他名稱。那個地方被稱為可愛的兜率天，在那裡被稱為梵眾天。當時沒有人，所以沒有分別天人。在閻浮提，人們繁衍眾多，經過很長時間，光明也消失了，福德也逐漸損減。東方身體高大部洲，有一位從前世天人中來的，在他之下，普通人以化生的方式出生。然後，北方的不討人喜歡的人，也從三十三天化生而來安住。接著，西方的行為像牛的人也從天人中化生，大量繁衍，各自部洲的人也化生了。這四大部洲的人身量，從閻浮提身量壽命無量時，到八萬年之間，自身三十二肘。後來是四肘半到四肘。由於眾生造業的影響，閻浮提眾生的壽命，從最初的無量歲到八萬年之間出生的成年男女，身量有自身三十二肘。然後二十倍、十六倍、八倍到一百歲時，身量減少到四肘。現在五十四歲的時代里，從四肘半到最後十歲之間，身量逐漸減少。壽命也是從最初的無量歲到最後十歲之間逐漸減少。東方身體高大部洲的人，自身八肘。

ལུས་འཕགས་མི་རྣམས་རང་ཁྲུ་བརྒྱད་པ་སྟེ། །ཚེ་ཚད་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཐུབ་པའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ལུས་འཕགས་ཞེ་ན། འཛམ་བུ་གླིང་པ་ལས་ལུས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནུབ་ཀྱི། བ་གླང་སྤྱོད་མི་ལུས་ཁྲུ་བཅུ་དྲུག་པ། །ཚེ་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་སྒྲ་མི་སྙན་སྟོང་སྟེ། །ལུས་ཁྲུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ངེས་པ་ཡིན། །འདོད་འཇོའི་བ་«༼༡༽«ལ་སྤྱོད་པས་བ་གླང་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བའི་གླིང་ན། མི་རྣམས་རང་ཁྲུ་བཅུ་དྲུག་པ་ཚེ་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་ཐུབ་པ་ཡོད་དོ། །བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་ན་རང་ཁྲུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་པ་དང༌། ཚེ་ལོ་སྟོང་ངེས་པར་ཐུབ་པས་བར་མ་དོར་དུས་མ་ཡིན་པར་འཆི་བ་ནི་མེད་དོ། །འཆི་བའི་ཚེ་ཆེ་གེ་མོ་ཞེས་བྱ་བ། ད་སྟེ་ཞག་བདུན་ན་ཚེའི་དུས་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ནམ་མཁའ་ལ་གྲགས་པས་སྒྲ་མི་སྙན་ཞེས་པའམ། བྷི་ཤ་ཚེ་ཏའི་སྐད་དུ་སྨྲ་བས་སྒྲ་སྐད་མི་སྙན་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ནས་ཤིང་བསྐམས་ཏེ་ཞག་བདུན་ན་འགྱེལ་ནས«༼༢༽«། མི་དེ་ཡང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གླིང་གི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་བཞི་ལས། བདག་ཅག་གི་གླིང་འདིའི་དབྱིབས་སོག་ཀ» «མིའི་བྱད་དབྱིབས་ལ་སོགས་པའང་ཕལ་ཆེར་དེ་དང་མཚུངས་ཤིང་ནམ་མཁའ་སྔོ་བར་སྣང་ངོ༌། །ཤར་གྱི་གླིང་ནི་ཟླ་བ་བཀས་པ་ལྟར་ཁམ་པ། མིའི་དབྱིབས་ཀྱང་དེ་དང་མཚུངས་ཤིང་ནམ་མཁའ་དཀར་པོར་སྣང་ངོ༌། །བྱང་གླིང་གྲུ་བཞི་པ་མིའི་དབྱིབས་ཀྱང་དེ་དང་མཚུངས་ཤིང་ནམ་མཁའ་ཡང་སེར་པོར་སྣང་ངོ༌། །ནུབ་ཀྱི་གླིང་ཟླུམ་པོ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་འདྲ་ཞིང་མིའི་དབྱིབས་ཀྱང་ཟླུམ་ལ་ནམ་མཁའ་དམར་པོར་སྣང་ངོ༌། །དེ་ལྟར་གླིང་བཞི་ལས། ཁྱད་པར་འཛམ་གླིང་སེམས་ཅན་ཆགས་ཚུལ་ནི། །འོད་གསལ་ལྷ་ལས་བསོད་ནམས་ཆུང་ངུ་ཞིག །གླིང་འདིར་འོངས་རྗེས་ཡང་ཅིག་དེ་བཞིན་བྱུང༌། །» «ཟླ་ཞེས་མངོན་བརྗོད་དེ་ནས་མང་ཞིག་མཆེད། །འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་སྔོན་བསྐལ་པ་དང་པོའི་ཚེ་ས་གཞི་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ལས།

東方身體高大部洲的人，自身八肘，壽命長達二百五十歲。為什麼叫身體高大呢？因為比閻浮提的人身體高大。西方行為像牛部洲的人，身量十六肘，壽命五百歲。北方不悅耳部洲，身量三十二肘，壽命確定一千歲。因為從事可愛的牛«༼༡༽«的行為，所以稱為行為像牛的部洲。在那裡，人們自身十六肘，壽命長達五百歲。在北方不悅耳部洲，自身三十二肘，壽命確定一千歲，中間除了壽盡之外沒有非時而死。臨死時，名叫徹蓋莫的聲音在空中響起，說七日後壽命將盡，因此稱為不悅耳。或者因為說毗沙遮言語，聲音不悅耳，所以這樣稱呼。然後，乾燥屍體，七日後倒下«༼༢༽«，那個人也確定會轉生到三十三天。如是四種不同的部洲中，我們這個部洲的形狀像雞蛋»«，人的體型等大多與之相似，天空顯現為藍色。東方部洲如彎月般彎曲，人的體型也與之相似，天空顯現為白色。北方部洲方形，人的體型也與之相似，天空顯現為黃色。西方部洲圓形，如同日輪，人的體型也圓形，天空顯現為紅色。如是四大部洲中，閻浮提眾生的形成特點是，從光明天來的福德較小的一些眾生來到這個部洲后，又有一些同樣的情況發生。»«月，如是直接說，然後又化生了很多。在這個閻浮提，前劫初時大地融為一體時，

འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་སྔོན་བསྐལ་པ་དང་པོའི་ཚེ་ས་གཞི་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ལས། འགྲོ་བ་མེད་པའི་དུས་ན་འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་བསོད་ནམས་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཐིགས་པ་ལྟར་ཡས་བབས་པའི་འོག་ཏུ་རིང་མོ་ཞིག་ནི།« ༼༡༽«ཡང་ལྷ་ཞིག་བྱུང་བ་ལ་སྔ་མ་དེ་རབ་ཏུ་དགའ་བས་ཟླ་ཞེས་རབ་ཏུ་བོས་པའོ། །དེ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་མང་ཞིག་མཆེད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྩོལ་བ་མེད་པར་བསམས་པ་ཙམ་གྱིས། མཁའ་ལ་འགྲོ་ཞིང་འོད་བཅས་དགའ་བདེའི་ཟས། །ཚེ་ལོ་དཔག་མེད་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་མེད། །» «དེ་ཚེ་བསྐལ་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་ལྟར་གཟུགས་བཟང་ཞིང་བལྟ་ན་སྡུག་ལ་«༼༢༽«དབང་པོ་དང་ཡན་ལག་ཚང་བ། མཛེས་ཤིང་ཁ་དོག་གསལ་ལ་འོད་དང་བཅས་པ། ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་ཞིང་ནམ་མཁའ་ལ་འདུག་པ། བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་གང་དུ་འདོད་པར་ཕྱིན་པ། ཟས་སུ་དགའ་བདེ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་ཉོན་མོངས་པ་མངོན་དུ་རྒྱུ་བ་མེད་པ། ཚེ་ལོ་དཔག་མེད་ཐུབ་ཅིང་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་ལ་སྤྱོད་པ་སྟེ།བསྐལ་པ་དང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་འཛམ་བུའི་གླིང་ན། གྲོང་མེད་ས་གཞི་ཁོད་སྙོམས་མཛེས་པ་སྟེ། །ཉི་ཟླ་མེད་ཅིང་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་མེད། །» «ཀུན་ཀྱང་རྫུས་སྐྱེས་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱར་གྲགས། །ཁྱིམ་དང༌། གནས་དང༌། གྲོང་དང༌། མཁར་མེད་པས་ས་གཞི་ཁོད་«༼༣༽«མཉམ་དུ་གྱུར་པ། ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་གྱི་རིམ་པས་ཕྱེ་བའི་དུས་ཚིགས་ལོ་དང༌། ཟླ་བ་དང༌། ཉིན་མཚན་དང༌། སྐད་ཅིག་དང༌། ཐང་ཅིག་དང༌།» «ཡུད་ཙམ་ཞེས་»«རིས་སུ་«༼༤༽«ཕྱེ་བ་མེད་ལ། དབང་པོའི་སྒོ་མ་དོད་པས་སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་ཅེས་རིགས་སོ་སོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། འགྲོ་བ་དེ་དག་ལ་ཕན་ཚུན་སེམས་ཅན་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་སྤྱིར་གནས་པ་བྱུང་ངོ༌། །དེའི་ཚེ་ལྷ་དང་ཡོན་ཏན་ཕལ་དུ་མཚུངས་པར་ཡོད་པས། ལྷ་དང་མི་ཞེས་ཕྱེ་«༼༡༽«བའི་མིང་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ནས་མི་ཞེས་བྱ་བར་ཐོགས་པའི་དུས་ནི། དེ་ནས་རིང་མོ་ཞིག་ཏུ་མཁའ་དབྱིངས་ལས། །མི་སྣང་ཞེས་གྲགས་ཚུན་ཆད་མི་ཞེས་གྲགས། །བསྐལ་པ་དང་པོའི་དུས་དེ་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པའི་འོག་ཏུ།

在這個閻浮提，前劫初時大地融為一體時，在沒有眾生的時候，一些福德較小的光明天人如雨滴般從上而降，在他們之下，過了很長時間，«༼༡༽«又出現了一位天人，前者見他極為歡喜，稱呼他為月。然後，又如是化生了很多。他們也不需努力，僅憑思維，就能在空中行走，帶著光明享受歡樂之食。壽命無量，沒有顯現的煩惱。»«那時稱為第一劫。如同色界天人一樣，身相端嚴，悅目可喜，«༼༢༽«根器與身體部位齊全。美麗，膚色明亮，帶有光明。在虛空中行走，在虛空中安住。僅憑思維就能去到任何想去的地方。享受歡樂作為食物，沒有顯現的煩惱。壽命無量，唯一享受安樂，稱為第一劫。那時，在閻浮提，沒有村莊，大地平坦美麗。沒有日月，沒有男女之別。»«都被稱為化生眾生。沒有房屋、住處、村莊、城堡，大地«༼༣༽«變得平坦。沒有由日月星辰劃分的時節，如年、月、晝夜、剎那、彈指、»«須臾等»«的區分«༼༤༽«。因為根門尚未成熟，沒有男女等不同種類，所以那些眾生相互之間統稱為眾生。那時，他們具有與天人相似的功德，也沒有區分«༼༡༽«天人的名稱。後來，到了稱為人的時候，經過很長時間，從天空中，傳來了消失的聲音，從此以後就稱為人。第一劫的時間過了很長時間之後，

བསྐལ་པ་དང་པོའི་དུས་དེ་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པའི་འོག་ཏུ། འགྲོ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐོས་པར་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ནས་མི་སྣང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཆེན་པོ་ལན་བདུན་དུ་གྲགས་པས། འགྲོ་བ་དེ་དག་གིས་བདག་ཅག་མིའོ་ཞེས་གྲགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྒྲ་དེ་གྲགས་པའི་དུས། དེ་ནས་ཚེ་དང་འོད་བྲི་བསོད་ནམས་ཆུང༌། །ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར་མེད་ཀྱང་ལངས་སུ་ཉེ། །» «འདི་དུས་གླིང་བཞིར་མི་རྣམས་མཆེད་པ་ཡིན། །དེའི་ཚེ་སྔར་བས་«༼༢༽«བསྐལ་པ་བཟང་པོ་ཉམས་པའི་དུས་མགོ་བཟུང་བས་བསོད་ནམས་བྲི། འོད་ཀྱང་ཆུང་ཞིང་ཉོན་མོངས་པ་མངོན་གྱུར་མེད་ཀྱང་བག་ལ་ཉལ་ལངས་པས་མངོན་གྱུར་ཀྱང་འབྱུང་དུ་ཉེའོ། །འོན་ཀྱང་ལུས་ཟང་ཐལ་ལ་དབང་པོ་དང་ཡན་ལག་མཛེས་པར་ལྡན། ཕོ་མོའི་དབང་པོའི་སྒོ་མ་དོད་པའོ། །འདིའི་དུས་དང་མཉམ་དུ་གླིང་གཞན་གྱི་མི་ཡང་མཆེད་དོ། །གླིང་འདིའི་ངེས་ཚིག་ནི། འཛམ་བུའི་གླིང་ཞེས་རབ་ཏུ་གྲགས་པ་ཡང༌། །རྡོ་རྗེ་གདན་ནས་བྱང་དུ་རི་ནག་པོ། །དགུ་འདས་གངས་རིའི་བྱང་ན་སྤོས་ངད་ལྡན། །དེ་གཉིས་བར་ན་མ་དྲོས་མཚོ་ཆེན་ནི། །གྲུ་བཞི་ཆུ་ཞེང་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུ་པ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་ཆུ་ཡིས་གང་བའོ། །འཛམ་བུ་ཏྲི་ཤ་ཞེས་བྱ་བའི་ཤིང་གིས་ཉེ་བར་བརྒྱན་པས་འཛམ་བུ་ཡིན་ལ། གླིང་ཞེས་པ་ནི། མཐའ་ཁོ་ར་ཁོར་ཡུག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་ཆུ་བོ་བདལ་བས་ཁྱབ་པའི་དབུས་སམ་བར་ན་སའི་ཕྱོགས་ཅུང་ཟད་ཆུ་ལ་ཞིབ་མ་བཀྲམ་པ་ལྟ་བུར་གནས་པས་དེ་སྐད་ཅེས་བཏགས་ཏེ། མཚོ་དང་ཆུ་སྲོལ་ཁ་ཅིག་གི་དབུས་དང་མཚམས་ན་ཆུས་ཆོད་པའི་སའི་སྒལ་པ་ལ་གླིང་དུ་བཏགས་པ་བཞིན་ནོ། །འཛམ་བུ་པྲིཀྵ་དེ་ཉིད་གང་ན་ཡོད་ན་གླིང་འདིའི་དབུས་ན་མ་ག་ངྷཱ་རྡོ་རྗེ་གདན་ཡོད་ལ། དེའི་བྱང་ན་རི་ནག་པོ་གསུམ་དང༌། ཡང་གསུམ་དང༌། ཡང་གསུམ་གཞལ་བ་ན་གངས་རིའི་རྒྱལ་པོ་ཏི་སེའོ། །དེའི་བྱང་ན་རི་བོ་སྤོས་ཀྱི་ངད་ལྡང་བ་ཡོད་དོ། །གངས་རིའི་བྱང༌། སྤོས་ངད་ལྡན་གྱི་ལྷོ་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་མཚོ་ཆེན་པོ་མ་དྲོས་པ་ཡོད་དེ། ཀུན་ནས་གྲུ་བཞི་པ་ཆུ་དང༌།

第一劫的時間過了很長時間之後，所有那些眾生都聽到從天空中傳來七次"消失了"的巨大聲音。那些眾生就稱自己為人。就這樣，當那個聲音響起的時候，從那時起，壽命和光明減少，福德變小。雖然沒有顯現的煩惱，但是已經臨近興起。»«這時，四大部洲的人類出現了。那時，比起以前，«༼༢༽«由於善劫衰減的時間開始，福德減少，光明也變小，雖然沒有顯現的煩惱，但是隨眠即將顯現。然而，身體輕盈，具備莊嚴的根器和身體部位。男女根門尚未成熟。與此同時，其他部洲的人也出現了。這個部洲的定義是，著名的閻浮提，從金剛座向北有三座黑山。超過九座山，雪山之北有持香氣山。在這兩者之間，有一個巨大的冷池，呈正方形，水面寬度為五十由旬，具有八支，充滿了水。因為被稱為Jambu Tṛṣa的樹所嚴飾，所以稱為Jambu。而所謂的洲，是因為周圍被大海的河流環繞，在中間或之間的陸地上，如同撒佈了少量的細沙一樣而安住，所以被稱為洲。就像在一些湖泊和水道的中間和邊界處，被水隔開的陸地被稱為洲一樣。Jambu Pṛkṣa那棵樹到底在哪裡呢？在這個部洲的中心有摩揭陀的金剛座。在它的北方有三座黑山，再數三座，再數三座，就是雪山之王Tisé。在它的北方有散發香氣的山。在雪山的北方，持香氣山的南方，兩者之間有一個巨大的冷池。四面都是水，

སྤོས་ངད་ལྡན་གྱི་ལྷོ་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་མཚོ་ཆེན་པོ་མ་དྲོས་པ་ཡོད་དེ། ཀུན་ནས་གྲུ་བཞི་པ་ཆུ་དང༌། ཞེང་དུ་དཔག་ཚད་ལྔ་བཅུའི་ནང་ཆུ་བསིལ་བས་གང་བར་གནས་པས་མ་དྲོས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ནང་ན་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པ་གནས་པ། མཚོ་དེ་ཡང་དབྱིབས་»«ལེགས་ཤིང་«༼༡༽«བལྟ་ན་སྡུག་པ། ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཆུས་གང་བའོ། །ཡན་ལག་བརྒྱད་ནི། འདུལ་བ་ལུང་ལས། གཙང་དང་འཇམ་དང་དག་པ་དང༌། །དྭངས་དང་བསིལ་དང་རྙོག་པ་མེད། །འཐུངས་ན་ལྟོ་ལ་མི་གནོད་དང༌། །» «མགྲིན་པ་ལ་ཡང་བྱམས་པ་སྟེ། །འདི་དག་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་ཆུ། །ཞེས་པ་ལྟར། འཇུག་ངོགས་དང་རྒྱུན་ལ་དྲི་ང་བ་ལ་སོགས་པ་མི་གཙང་བ་མེད་པས་ཡིད་དུ་འཐད་པའི་ཕྱིར་གཙང་བ་དང༌། བསིལ་དྲོད་སྙོམས་ཤིང་སྤྱད་པ་དག་གིས་ཁམས་བཟང་བར་བྱེད་པས་འཇམ་པ་དང༌། སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོ་དང་རགས་པ་ཆུ་བཙོག་པར་བྱེད་པ་མེད་པས་དག་པ་དང༌། ཁ་གཏིང་མེད་པར་རབ་ཏུ་གསལ་བས་དྭངས་པ་དང༌། ཚ་བའི་རེག་པ་དང་གདུང་བ་སེལ་བས་བསིལ་བ་དང༌། དྲི་མས་རྙོག་པ་ལྟ་བུ་མེད་པས་རྙོག་པ་མེད་པ་དང༌། འཐུངས་པའི་ཚེ་ཞིམ་ལ་མགྲིན་པར་འབད་རྩོལ་མེད་པར་ཁོང་དུ་འཇུག་པས་བདེ་བ་དང༌། ཁོང་བར་སོང་ན་ཕོ་བ་སྦོས་པ་ལ་སོགས་པ། ཆུ་སྔ་མ་དང་འཐབས་པའི་ནད་མི་སྐྱེད་པར་རྟག་ཏུ་བདེ་བ་སྐྱེད་པས་ལྟོ་བ་ལ་མི་གནོད་པ། བརྒྱད་ནི་མིའི་ཆུ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་ནོ། །ལྷའི་ཆུ་ཡན་ལག་བརྒྱད་ལྡན་ནི། དེ་ཉིད་ལས། དྭངས་དང་བསིལ་དང་ཡང་དང་ཞིམ། །འཇམ་དང་དྲོ་དང་གསལ་དང་བདེ། །འདི་དག་དྲི་མེད་ལྷ་ཡི་» «ཆུ། །ཡིད་འོང་ཡན་ལག་བརྒྱད་དུ་འདོད། །ཅེས་པས་ཁ་གཏིང་མེད་པར་གསལ་ལ་རྙོག་པ་མེད་པས་དྭངས་པ་དང༌། ཚ་བའི་གདུང་བ་སེལ་བས་བསིལ་བ་དང༌། མིའི་ཆུ་ལས་བརྒྱད་འགྱུར་གྱིས་ལྗིད་ཡང་བ་དང༌། རོ་མངར་བ་སྦྲང་རྩི་ལྟར་བྲོ་བས་ཞིམ་པ་དང༌། རེག་ན་འཇམ་པ་དང༌། གྲང་བའི་ཚེ་དྲོ་བའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་དང༌། སྔོན་པོ་དང༌། སེར་པོ་དང༌། དམར་པོ་དང༌། དཀར་པོའི་ཁ་དོག་གསལ་བ་ཚོན་གྱིས་བསྒྱུར་བ་ལྟར་སོ་སོ་ན་གསལ་བ་དང༌།

在持香氣山的南方，兩者之間有一個巨大的冷池，四面都是水，寬度為五十由旬，裡面充滿了冷水，所以稱為冷池（Ma dros pa）。在其中居住著龍王Ma dros pa。那個湖也»«形狀«༼༡༽«美好，悅目可喜，充滿了具有八支的水。八支，正如《律藏》中所說："清凈、柔軟、潔凈、澄清、清涼、無穢、飲用不傷腹、»«也愛護咽喉，具有這八支的水。"也就是說，流入處和水流沒有臭味等不凈，令人歡喜，所以清凈；寒熱適中，飲用后使身體健康，所以柔軟；沒有細小和粗大的生物污染水，所以潔凈；毫無遮掩，極為明澈，所以澄清；消除炎熱的觸感和煎熬，所以清涼；沒有如同污垢般的混濁，所以無穢；飲用時美味，不需要喉嚨努力就能下嚥，所以舒適；進入腹中，不會產生腹脹等與先前的水沖突的疾病，總是產生安樂，所以不傷腹。這八種是人的八支水。天人的八支水，正如彼經所說："澄澈、清涼、輕盈、美味、柔軟、溫暖、明亮、舒適，這些無垢的天之»«水，被認為是令人歡喜的八支。"也就是說，毫無遮掩，明亮無穢，所以澄澈；消除炎熱的煎熬，所以清涼；比人的水輕盈八倍；味道甘美，如同蜂蜜般可口，所以美味；觸感柔軟；在寒冷時呈現溫暖的狀態；像青色、黃色、紅色、白色的顏色鮮明，如同經過染色一樣，各自明亮，所以明亮；

དཀར་པོའི་ཁ་དོག་གསལ་བ་ཚོན་གྱིས་བསྒྱུར་བ་ལྟར་སོ་སོ་ན་གསལ་བ་དང༌།«༼༡༽«ཁོང་དུ་སོང་བ་ན་བདེ་བ་མཆོག་ཏུ་འཕགས་པ་སྐྱེད་«༼༢༽«པའོ། །གནས་དེར་རྫུ་འཕྲུལ་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བགྲོད་པར་དཀའ་བ་ཡོད་དོ། །མཚོ་དེ་པདྨའི་སྡོང་པོ་ཡལ་ག་གཤོལ་མདའ་ཙམ་དང༌། འདབ་མ་བ་ལང་གི་ཀོ་བ་ཙམ་དུ་རྒྱས་པ་ཁ་བྱེ་བས་ཁེབས་པ་ལ། ཆུ་བྱ་སྣ་ཚོགས་པ་རྩེ་ཞིང་སྐད་རབ་ཏུ་སྙན་པ་སྒྲོག་པའོ། །གངས་རི་དེའི་འདབ་ན། གསེར་གྱི་བྲག་བྱ་སྐྱིབས་ཅན་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལྔ་བརྒྱའི་ཕུག་པ་ཡོད་པ། རྫིང་གཡོག་ལྔ་བརྒྱའི་འཁོར་གྱིས་བསྐོར་བ་སྟེ། དེར་ལྷའི་དབང་པོའི་གླང་པོ་ཆེ་རབ་ཏུ་བརྟན་པ། གླང་གཡོག་ལྔ་བརྒྱ་དང་བཅས་པ་ལྷའི་«༼༣༽«གཟུགས་སུ་འདུག་ནས་ལོངས་སྤྱོད་པ་དག་ཡོད་དོ། །མཚོ་ཆེན་པོ་མ་དྲོས་པའི། ཕྱོགས་བཞིའི་ཁ་འབབ་བཞི་ལས་འབབ་པའི་ཆུ། །གངྒཱ་སིནྡྷུ་པཀྵུ་སི་ཏ་རྣམས། །མ་དྲོས་མཚོ་ལ་ལན་བདུན་གཡས་བསྐོར་ནས། །ཆུ་བྲན་ལྔ་བརྒྱའི་འཁོར་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །ཕྱོགས་བཞིའི་རྒྱ་མཚོར་ངང་གིས་འབབ་པ་ཡིན། །མཚོ་འགྲམ་ན་བྲག་གི་གཟུགས་ཐ་དད་པ་ཡོད་པའི་ཁ་ནས་འབབ་པ་ལས། ཤར་ཕྱོགས་གླང་པོ་ཆེའི་ཁ་ནས་གངྒཱ་འབབ་པ་ནི་མ་དྲོས་པ་«༼༡༽«ལན་བདུན་བསྐོར་ནས། ཆུ་བྲན་ལྔ་བརྒྱ་དང་བཅས་ཏེ་ཤར་གྱི་རྒྱ་མཚོར་འབབ་བོ། །ལྷོ་ཕྱོགས་ཁྱུ་མཆོག་གི་ཁ་ནས་སིནྡྷུ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་ལྷོའི་རྒྱ་མཚོར་འབབ་བོ། །ནུབ་ཕྱོགས་རྟ་མཆོག་གི་ཁ་ནས་པཀྵུ་སྔར་བཞིན་ནུབ་ཀྱི་རྒྱ་མཚོར་འབབ་བོ། །བྱང་ཕྱོགས་སེང་གེའི་ཁ་ནས་སི་ཏ་སྔར་བཞིན་བྱང་གི་རྒྱ་མཚོར་འབབ་བོ། །གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས། ཤར་ཕྱོགས་རྟ་མཆོག་གི་ཁ་ནས་ཆུ་བོ་ཆེན་པོ་ལོ་ཧི་ཏ་དངུལ་གྱི་བྱེ་མ་འདྲེན་ཞིང«་༼༢༽«མཚོ་མ་དྲོས་པ་ལ་ལན་བདུན་བསྐོར་ནས་ཤར་གྱི་རྒྱ་མཚོར་འབབ་བོ། །ལྷོ་ཕྱོགས་གླང་པོའི་ཁ་ནས་གངྒཱ་གསེར་གྱི་བྱེ་མ་འདྲེན་ཞིང་སྔ་མ་ལྟར་འབབ་བོ། །ནུབ་ཕྱོགས་རྨ་བྱའི་ཁ་ནས་སིནྡྷུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བྱེ་མ་འདྲེན་ཞིང་སྔར་བཞིན་འབབ་བོ། །

如同白色的顏色鮮明，像經過染色一樣，各自明亮；«༼༡༽«入腹時產生殊勝的安樂«༼༢༽«。在那個地方，沒有神通的人很難通過。那個湖泊被盛開的蓮花所覆蓋，蓮莖像弓箭一樣，葉子像牦牛的耳朵那麼大。各種水鳥在嬉戲，發出極其悅耳的聲音。在那座雪山的山腰，有一個金色的懸崖，名為鳥之庇護處，有五百位阿羅漢的洞穴，被五百眷屬泉水環繞。在那裡，帝釋天的大象極其堅固，與五百頭象眷屬一起，住于«༼༣༽«天人的形象中享受快樂。從大冷湖的四個入口流出的水，恒河、信度河、博敘河、悉多河，繞著冷湖順時針轉七圈后，與五百條支流一起，慢慢地流入四方的大海。在湖岸有不同形狀的巖石，水從巖石的口中流出。從東方象頭口中流出的恒河，«༼༡༽«繞著冷湖轉了七圈，與五百條支流一起流入東方的大海。從南方牦牛口中流出的信度河，也同樣流入南方的大海。從西方馬口中流出的博敘河，像前面一樣流入西方的大海。從北方獅子口中流出的悉多河，像前面一樣流入北方的大海。一些典籍中說，從東方馬口中流出的大河羅希陀河帶著銀色的沙子，«༼༢༽«繞著冷湖轉了七圈后流入東方的大海。從南方象口中流出的恒河帶著金色的沙子，像前面一樣流入大海。從西方孔雀口中流出的信度河帶著各種寶石的沙子，像前面一樣流入大海。

ནུབ་ཕྱོགས་རྨ་བྱའི་ཁ་ནས་སིནྡྷུ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བྱེ་མ་འདྲེན་ཞིང་སྔར་བཞིན་འབབ་བོ། །བྱང་ཕྱོགས་སེང་གེའི་ཁ་ནས་པཀྵུ་རྡོ་རྗེའི་བྱེ་མ་འདྲེན་ཞིང་སྔ་མ་ལྟར་འབབ་བོ་ཞེས་འདོད་པའང་ཡོད་» «དོ། །འདི་གཉིས་ཀ་ལུང་ནས་བཤད་པས་གང་ལྟར་ཡང་འགལ་བ་མེད་དོ། །» «བསྐོར་ཕྱོགས་སུ་«༼༣༽«འབབ་པའི་དོན་མཚོ་མ་དྲོས་པ་ནས་ཕྱོགས་བཞིར་རྒྱང་རིང་ཞིག་བབ་པ་དེ་ནས་མཚོ་དེའི་གཡས་སུ་»«ཕྱོགས་པར་«༼༤༽«འཁྱོག་རེ་བྱུང་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཤར་གྱི་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་རྒྱ་མཚོར་མ་སླེབས་ཀྱི་བར་ལ། ལན་བདུན་བདུན་བྱུང་བ་ལ་སྙན་ངག་ཏུ་བརྗོད་ཅིང༌། ཆུ་བྲན་ལྔ་བརྒྱས་བསྐོར་བ་ཡང་ལུང་པ་ཐ་དད་པ་ཆེ་བ་ལྔ་བརྒྱའི་ཆུ་རེ་དེར་བབས་ནས་འདྲེས་ནས་འགྲོ་བ་ལ་འདོད་དེ། ཆུ་བྲན་བབས་པས་ཆེར་སོང་བར་ཡང་མི་མངོན་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱ་མཚོའི་དབྱིངས་དེ་གཅིག་ཡིན་ཡང་འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ཕྱོགས་ཐ་དད་པ་བཞི་ཡོད་པས་དེ་དང་དེའི་ཆུ་འབབ་པ་ལ་ལྟོས་ནས། ཤར་དང༌། ལྷོ་དང༌། ནུབ་དང༌། བྱང་གི་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་དྲོས་པའི། མཚོ་འགྲམ་འཛམ་བུ་པྲིཀྵའི་སྡོང་པོ་ལས། །ཤིང་ཐོག་མཚོར་ལྷུང་གསེར་དུ་གྱུར་པ་ནི། །ལན་གྲངས་བཅུ་དྲུག་བཞུས་པའི་གསེར་དང་མཚུངས། །འཛམ་བུའི་ཤིང་གིས་བརྒྱན་ཕྱིར་དེ་སྐད་གྲགས། །མཚོ་དེའི་འགྲམ་གཡས་རོལ་ན་ཤིང་འཛམ་བུ་ཏྲི་ཤའི་སྡོང་པོ་གནམ་འཕངས་དང་རྒྱར་ཡངས་པ་ལ། འབྲས་བུ་རོ་མངར་དང་ལྡན་པ་སྨིན་པ་མཚོ་དེར་ལྷུང་བ་ན་ཆུའི་རྐྱེན་དང་ཤིང་ཐོག་འཛོམས་པ་ལས་འཛམ་བུ་ཆུ་བོའི་གསེར་དུ་འགྱུར་ཏེ། གསེར་གཞན་ལན་བཅུ་དྲུག་ཏུ་བཞུ་བཏུལ་བྱས་པའི་ཞུན་མར་གྱུར་པ་ལྟ་བུའི་བརྗིད་«༼༡༽«དང༌། ཁ་དོག་དང་འོད་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ། །མཚོ་དེའི་བྱང་ཕྱོགས་ན་ཤིང་ཤལ་མ་ལི་རྩེ་མོ་ཤིན་ཏུ་མཐོ་བ་ལ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་རྣམ་པ་བཞིའི་ཚང་ཡོད་དོ། །དེ་ལྟར་བཀོད་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བརྒྱན་པ་འཛམ་བུའི་གླིང་འདི་ཉིད་དུ། བསྐལ་པ་དང་པོའི་ཚེ་ལོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས།

從西方孔雀口中流出的信度河帶著各種寶石的沙子，像前面一樣流入大海。從北方獅子口中流出的博敘河帶著金剛的沙子，像前面一樣流入大海，也有這樣認為的»«。這兩種說法都有經典依據，所以無論哪一種都沒有矛盾。»«所謂繞著«༼༣༽«流向四方的意思是，從冷湖向四方流到很遠的地方，然後在那個湖的右邊»«轉向«༼༤༽«拐了一下，這樣在到達東方等各自的大海之前，反覆出現了七次，用修辭的方式來描述。被五百條支流環繞，也是認為有五百條來自不同大山谷的河流分別匯入其中，然後混合在一起流動。這些支流的匯入並不會讓河水明顯增多。雖然大海的深處是一體的，但對於南贍部洲來說有東、南、西、北四個不同的方向，依據流向這些方向的水流，假立了東海、南海、西海、北海的名稱。關於冷湖，從岸邊的閻浮菩提樹枝上，掉落到湖中的果實變成了黃金，相當於其他黃金反覆熔鍊十六次後的效果。因為由閻浮樹裝飾的緣故而出名。在那個湖的右岸，有一棵閻浮菩提樹，樹幹高聳入雲，枝葉廣闊，成熟的果實味道甘美，掉落在湖中時，由於水的作用和果實的結合，就變成了閻浮河的黃金，«༼༡༽«擁有像其他黃金反覆熔鍊十六次後形成的光澤那樣的威嚴、顏色和光澤。在那個湖的北方，有一棵高聳入雲的沙羅樹，有四種迦樓羅的巢穴。像這樣莊嚴圓滿的佈置裝飾著南贍部洲，在第一個劫初的時候，從無量年前

བསྐལ་པ་དང་པོའི་ཚེ་ལོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས། མི་ཞེས་བྱ་བར་གྲགས་པའི་བར་དུ་དགའ་བདེ་ལ་སྤྱོད་སྤྱོད་པ་ལས་དུས་རིང་ཞིག་སོང་སྟེ། ཚེ་དང་བསོད་ནམས་ཀྱང་བགས་ཀྱིས་རིམ་པས་བྲི་སྟེ། སྔར་གྱི་ཡོན་ཏན་ལྟ་བུ་མེད་པ། དེ་ནས་མི་རྣམས་དགའ་བདེས་གཡེང་གྱུར་པ། །ཚེ་ལོ་བྱེ་བ་དག་ན་སྒོང་སྐྱེས་» «ཏེ། །ཀུན་ཀྱང་འོད་ལྔའི་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་ཤིང༌། །འོད་ནི་འདོམ་བདུན་རླུང་གིས་མཁའ་ལ་འགྲོ། །སྔོན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་དགའ་བདེས་གཡེངས་པའི་དབང་གིས་གསར་དུ་སོགས་པ་ནི་མེད་པས་བགས་ཀྱིས་ཟད་དེ། ཚེ་ལོ་བྱེ་བ་རེ་ཐུབ་པ་ན་མི་རྣམས་འབྱུང་བ་བཞིའི་རྡུལ་ཕྲན་དངས་བ་འོད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་འདུས་པའི་སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པ་ཤ་སྟག་ག»ོ «།དེ་ཡང་ས་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་རེ་རེ་ཤས་ཆེ་གཞན་རྣམས་ཆུང་བས་གྲུབ་པ་དེ་དག་ལུས་བོངས་དང་ཁ་དོག་ཅི་རིགས་སུ་བྱུང་ལ། ཆ་མཉམ་པ་ལས་མཛེས་ཤིང་བལྟ་ན་སྡུག་པའོ། །འོད་ནི་«༼༡༽«འདོམ་བདུན་ཚུན་ཆད་གསལ་ཞིང༌། གང་དུ་བསམས་པར་ལས་ཀྱི་རླུང་གིས་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བ་དང༌། ཟས་སུ་འབྱུང་བའི་དྭངས་མ་དག་ཟ། གོས་མེད་པས་གཅེར་བུ་ཚ་གྲང་གི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པ། གོས་མེད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ལུས་ལ་དྲེག་པ་ཆགས་པ་འཁྲུ་བའི་ཁྲུས་ཀྱི་རྫིང་བུ། དལ་ཞིང་འཇམ་ལ་རེག་ན་བདེ་བར་ཁྲུས་དང་གཙང་སྦྲ་སྤྱོད་ཅིང༌། རང་བཞིན་གྱིས་དགེ་བ་བཅུ་ལ་གནས་པའོ། །དེ་ཡང་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་ཚེ་ཡང་བགས་ཀྱིས་བྲི། ལུས་ཀྱི་འོད་ཀྱང་ཆུང་དུ་སོང་བ་ན། དེ་ནས་ཚེ་ལོ་ས་ཡ་དྲུག་འབུམ་ན། །འོད་བྲི་མདའ་གང་དྲོད་གཤེར་སྐྱེ་བ་སྟེ། །འདོད་འཇོའི་བ་དང་ཅང་ཤེས་རྟ་མཆོག་བྱུང༌། །འདིའི་དུས་ན་འབྱུང་བ་ཚ་བས་དྲོད་བྱས། གྲང་བས་གཤེར་«༼༢༽«བྱས་པས་དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེ་བའོ། །འདི་ནས་ཚེ་ལོ་འབུམ་ལ་ཐུག་པར་འདོད་འཇོའི་བ་ལས་ནམ་འདོད་པ་ན་བདུད་རྩི་ལྟ་བུའི་ཞོ་འབྱུང་བས་ལུས་གསོ་བའི་རྐྱེན་བྱེད་པ་དང༌།

在第一個劫初的時候，從無量年前，直到被稱為人的時期，享受著歡樂幸福，過了很長一段時間。壽命和福報也逐漸減少，沒有像以前那樣的功德，從那時起，人們因歡樂而散亂，»«在億萬年時，從臍輪»«出生，都是從五光之門中生出，光芒由風帶到七拃高的虛空中。由於過去福報的果報，沉溺於歡樂幸福中，沒有新的積累，逐漸耗盡，當壽命達到一億歲時，人們都是從由四大元素微塵聚集而成的光性臍輪中生出的»«。其中每一種元素，如地等，某一種佔多數，其他的較少，由此形成了不同體型和膚色，而由各部分均勻構成的則美麗動人。光芒«༼༡༽«清晰可見達七拃之遠，由業風帶到心裡所想的虛空中，食用清凈的四大元素精華，沒有衣服而裸體，沒有寒熱的痛苦，以無衣之力，身上沾染污垢時，在溫和柔軟、觸感舒適的沐浴池中洗澡和清潔，自然安住於十善。而且由於過去的業，壽命也逐漸減少，身上的光芒也變小，從那時起，當壽命達到六百萬億歲時，光芒減少到一箭之地，從熱和濕中出生，出現瞭如意牛和速疾馬。這個時期因為四大元素中的熱而生熱，因為冷而生濕，從熱和濕中出生。從這時起，直到壽命達到一億歲，從如意牛中在任何時候都能出生甘露般的乳汁，作為滋養身體的助緣，

འདི་ནས་ཚེ་ལོ་འབུམ་ལ་ཐུག་པར་འདོད་འཇོའི་བ་ལས་ནམ་འདོད་པ་ན་བདུད་རྩི་ལྟ་བུའི་ཞོ་འབྱུང་བས་ལུས་གསོ་བའི་རྐྱེན་བྱེད་པ་དང༌། འགྲོ་བར་འདོད་པ་ན་ཅང་ཤེས་ཀྱི་རྟ་རང་ཉིད་གང་འདོད་དུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པའི་འདོད་ཡོན་རེ་མི་རེ་སྐྱེས་པ་དང་མཉམ་དུ་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ཡང་ལ་ལ་ས་དང༌། ཆུའི་མཚམས་དང༌། ཤིང་གི་ལྗོན་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་མི་རྣམས་འདོད་པས་གཡེང་གྱུར་ནས། །ཚེ་དཔལ་འབྱོར་པའང་རིམ་གྱིས་བྲི་བར་འགྱུར། །སླར་ཡང་དཔག་བསམ་ཤིང་ལས་འདོད་འབྱུང་སྟེ། །འབྲས་བུ་ཟ་ཞིང་ཤིང་ལོ་གོས་སུ་གྱོན། །ཕན་ཚུན་མཐོང་དང་རེག་ན་བདེ་བ་འབྱུང༌། །ཚེ་ལོ་དགུ་ཁྲི་ཐུབ་པ་ན་སྔར་བས་འབྱོར་པ་དང་བསོད་ནམས་བྲི་བས། མི་རེ་སྐྱེ་བ་དང་ཤིང་རེ་སྐྱེའོ། །ཤིང་དེའི་འབྲས་བུ་དྲི་དང་རོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཟས་སུ་ཟ་ཞིང༌། ལོ་མ་གོས་སུ་གྱོན་པའོ། །ཕོ་མོའི་མཚན་མ་ནི་མ་དོད་ལ། ཕན་ཚུན་མཐོང་ན་དགའ་བས་བལྟ་བའི་འདོད་ཆགས་ཙམ་གཏི་མུག་བག་ལ་ཉལ་ལངས་པ་ལས་བྱུང་ངོ༌། །འདོད་ཆགས་བག་ལ་ཉལ་དངོས་སུ་ལངས་སུ་ཉེ་བའི་དུས་སོ། །དེ་ནས་ཕོ་མོའི་དབང་པོ་སྲོལ་དོད་ཅིང༌། །ཕན་ཚུན་བལྟས་ཤིང་རེག་པའི་འདོད་ཆགས་བྱུང༌། །ཤིང་བཅད་པ་ལས་འདོད་འབྱུང་ལྗོན་ཤིང་ནུབ། །རིང་ཞིག་ན་སྔར་ལས་ལོ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཞིག་འདས་ཏེ། ཕན་ཚུན་མཐོང་བས་དགའ་བ་སྐྱེས་ཏེ། རྩེ་སར་འདུ་བ་དང་གནས་པ་བྱུང་ངོ༌། །དེ་ནས་ལོ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ན་སྔོན་བས་བདེ་བ་སྐྱེས་ཏེ། སེམས་པ་དང༌། རྟོག་པ་དང༌། བགྲང་«༼༡༽«བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་རྟོག་བྱུང་ངོ༌། །འདི་དག་གི་དུས་ན་ང་རྒྱལ་དང༌། ཕྲག་དོག་བག་ལ་ཉལ་ལངས་ཤིང༌། ཞེ་སྡང་བག་ལ་ཉལ་གྱི་མཐུས། ཤིང་དེ་དག་བཅད་པས་ནུབ་པར་གྱུར་སྟེ། ཕོ་མོའི་དབང་པོའི་སྲོལ་དོད་པ་སྟེ་འབུར་འབུར་པོ་དང༌། ཤོང་བུ་ཙམ་ཞིག་ལས་དངོས་སུ་ནི་མེད་དོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་བསོད་ནམས་བྲི་བ་» «ཡིས། །སྦྲང་རྩིའི་རོ་འདྲ་ས་ཡི་བཅུད་ཟ་ཞིང༌། །ཕན་ཚུན་བགད་པས་ཚིམ་པའི་འདོད་ཆགས་བྱུང༌། །

從這時起，直到壽命達到一億歲，從如意牛中在任何時候都能出生甘露般的乳汁，作為滋養身體的助緣，想要去哪裡時，速疾馬就能帶自己去到任何想去的地方，每一個人出生時都伴隨著這樣的慾望享受出現。有些是從土地、水邊、樹枝上出生的。之後，人們因慾望而散亂，壽命、財富等也逐漸減少。又從如意樹上出生慾望享受，吃樹果，穿樹葉衣服。相互見面和觸碰時會生起快樂。當壽命達到九萬歲時，由於財富和福報比以前減少，每出生一個人就會出生一棵樹。吃那棵樹香味和味道具足的果實，穿樹葉做的衣服。男女根相還沒有開裂，相互見面因歡喜而生起觀看的慾望，只是一種愚癡的潛伏狀態。慾望潛伏正要真正顯現的時候，從那時起，男女根開裂敞開，相互觀看和觸碰時生起了慾望。砍伐樹木，如意樹林滅盡。很長時間后，經過了比以前多一百五十年，由於相互見面而生起了歡喜，開始聚集嬉戲和居住。之後一百五十年，生起了比以前更大的快樂，生起了思惟、分別、計數«༼༡༽«等妄念。在這些時期，我慢和嫉妒的潛伏狀態被激發，在嗔恨潛伏的力量下，砍伐了那些樹而滅盡。男女根開裂敞開，只有隆起的一點和凹陷，並沒有實質。之後，由於壽命和福報的減少»«，吃著味如蜂蜜的地精，相互嘲笑時生起了滿足的慾望。

ཕན་ཚུན་བགད་པས་ཚིམ་པའི་འདོད་ཆགས་བྱུང༌། །དེའི་འོག་ཏུ་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་འདས་པ་ལས་ཚེ་དང་བསོད་ནམས་ཀྱང་བགས་ཀྱིས་བྲི་སྟེ། སྔོན་བསྐལ་པའི་ས་ཆགས་པའི་རྗེས་སུ་ཆུའི་རྒྱུན་བབས་པས་རོལ་མཚོ་དང་གླིང་ཐམས་ཅད་གང་ནས། དེ་དག་སྟེང་དུ་འོ་མའི་སྤྲིས་བཞིན་ཆགས་པ་ནི་སའི་བཅུད་ཅེས་ཏེ། མར་གསར་གྱི་ཁ་དོག་ལྟ་བུ་ལ་སྦྲང་རྩིའི་རོ་བཅུད་འདྲ་བ་ཡོད་པ་དེ་ལ་མཛུབ་མོས་བླངས་ཏེ་མྱངས་པས་སྲེད་པར་གྱུར་ནས་ཟས་སུ་ཟ་ཞིང༌། ཤིང་ལས་རས་བལ་འཇམ་པོ་བྱུང་བ་དག་གོས་སུ་གྱོན་ཏོ། །» «དེའི་ཚེ་གཅིག་ལ་གཅིག་བགད་པས་ཚིམ་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱང་བྱུང་སྟེ་འགྲོ་བ་ཡང་མང་དུ་མཆེད་དོ། །དེ་ནས་ཁ་ཟས་རགས་པའི་རྒྱུས«༼༡༽«། འོད་ཉམས་གཏི་མུག་དབང་གིས་མུན་པ་བྱུང༌། །སྤྱི་མཐུན་ལས་ཀྱིས་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་བྱུང༌། །ཉིན་མཚན་ལ་སོགས་དུས་ཚིགས་ཡོད་པར་གྱུར། །ཁམས་ཀྱི་ཟས་དེས་ལུས་»«མཁྲང་བ་དང་ལྕི་བར་གྱུར་ཏེ།» «༼༢༽«ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་པའི་དབང་གིས་འོད་ཉམས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་འདིར་མུན་པ་བྱུང་ངོ༌། །གཏི་མུག་བག་ལ་ཉལ་དངོས་སུ་ལངས་པའི་དུས་སོ། །འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་དུ་མུན་པ་བྱུང་བ་དང༌། ཉི་ཟླ་འཆར་བ་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པས་འགྲོ་བ་ཀུན་སྤྱི་མཐུན་པའི་བསོད་ནམས་ལས་ནམ་མཁའ་ལ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཤར་བས། འདི་ནི་ལྷའི་འོད་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ནས་མིང་ཉིན་པར་ཞེས་ཟེར་ཏེ་ཉི་མར་བཏགས་སོ། །དེ་ནུབ་པ་དང་མཚན་མོ་ཞེས་མིང་བཏགས་སོ། །དེ་ནས་ཟླ་བ་ཤར་བས་འདི་ཡང་དེའི་ཟླ་བོར་འདུག་ཟེར་ནས་ཟླ་བར་བཏགས་སོ། །ཟླ་བ་ཤར་བ་ན་བསིལ་དྲགས་པས་གྲང་བར་གྱུར་ཏེ། ཧ་ཅང་བསིལ་དྲགས་སོ་ཞེས་མཐུན་པར་སྨྲས་པས་འགྲིབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ཡང་སྣང་བར་ཤོག་ཅེས་སྨྲས་པས་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཏེ། སྟོད་སྨད་ཀྱི་ཚེས་ལ་སྐྱེ་འབྲིར་གྱུར་ཏོ། །སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིག་ནི་»«ཁ་ཆགས་ཀྱི་གྲིབ་མའི་སྐྱེ་འབྲིས་དེ་«༼༣༽«ལྟར་འདོད་ལ། ཁ་ཅིག་ངོས་ཀྱི་བླ་འོག་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་འདོད་པ་«༼༤༽«གཉིས་མི་འགལ་ཏེ།

相互嘲笑時生起了滿足的慾望。在那之後又過了五百年，壽命和福報也逐漸減少。在以前劫初大地形成之後，有水流注入，充滿了所有的大海和洲島，在那些上面凝結成黃油花一樣的是地精，像新鮮酥油的顏色，有著如同蜂蜜般的味道精華，用手指挖取品嚐後生起了貪慾，作為食物吃下，從樹上長出柔軟的棉絮做衣服穿。»«那時，相互嘲笑生起了滿足的慾望，眾生也大量繁衍。之後，因為食用粗糙的食物«༼༡༽«，由於光芒衰退、愚癡的緣故，黑暗出現。由共同的業力出現了日月星辰，有了晝夜等時間段。身體因食用不凈之食而»«腫脹沉重，»«༼༢༽«在煩惱生起的影響下，光芒衰退，世間出現了黑暗。這是愚癡潛伏狀態真正顯現的時候。如是，世間出現黑暗，而日月出現是自然規律，由一切眾生共同的福報，在虛空中出現了太陽光輪，想著這是天神的光芒，稱其名為尼瑪（藏語"日"的意思），於是稱之為日。日落時，稱之為夜晚。之後月亮升起，說這也是日的伴侶，於是稱之為月亮。月亮升起時，因為太涼而變得寒冷，一致說太涼了，於是開始衰減。又說愿光明再現，於是開始增長，上半月下半月的日期變成了盈虧。有些論師認為»«那樣認為是因為影子的盈虧，«༼༣༽«有些認為是因為月面的上下變化，«༼༤༽«兩者並不矛盾。

ཁ་ཅིག་ངོས་ཀྱི་བླ་འོག་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་འདོད་པ་«༼༤༽«གཉིས་མི་འགལ་ཏེ། རྒྱུ་དང་པོའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་སྐད་མཐུན་པར་བསྒྲགས་པའི་སྨོན་ལམ་དང༌། རྐྱེན་»«ཁ་ཆགས་ཀྱི་«༼༥༽«གྲིབ་མ་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །» «དེ་ཡང་ཉི་མ་དང་ཉེ་བས་རང་གི་»«ཁ་ཆགས་ཀྱི་གྲིབ་«༼༦༽«མས་འགྲིབ་པ་གང་ཡིན་པའི་ངོས་ཀྱི་ཟླ་བ་འཕེལ་བར་སྣང་སྟེ། མཛོད་ལས། ཉི་མ་དང་ནི་ཉེ་བ་ལས། །» «རང་གི་གྲིབ་མས་འགྲིབ་པར་སྣང༌། །ཞེས་པའོ། །ཡང་ན་ངོས་གཅིག་ཆུ་ཤེལ། གཅིག་བཻཌཱུརྱ་ཡིན་པས་འཕེལ་དུས་ཆུ་ཤེལ་ཐུར་ལ་ཇེ་གསལ་དུ་གྱུར་སྟོབས་ཀྱིས། བཻཌཱུརྱ་ཇེ་འབྲིར་གྱུར་ཏེ། བཅོ་ལྔ་ན་རྫོགས་པར་བླ་འོག་ལོག་ལ།བཅུ་དྲུག་ནས་འགྲིབ་དུས་བཻཌཱུརྱ་ཐུར་ལ་ཇེ་ཆེར་གྱུར་པ་སྟོང་ལ་བཻཌཱུརྱ་རིལ་འོག་ཏུ་སྣང་སྟེ། ནམ་མཁའ་དང་མདོག་འདྲེས་པས་མི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་གཉིས་ཀ་ལུང་ལས་བཤད་དོ། །ཉི་ཟླ་ཤར་དུས་གཟའ་དང་སྐར་མ་ཡང་དེའི་འཁོར་དུ་ཤར་ཏེ། སྐད་ཅིག་དང༌། སྔ་དྲོ་དང༌། ཕྱི་དྲོ་དང༌། ཉིན་མོ་དང༌། མཚན་མོ་དང༌། ཞག་དང༌། ཟླ་བ་དང༌། ལོ་ལ་སོགས་པའི་དུས་རྣམས་བྱུང་བའོ། །དེ་ནས་རིམ་བཞིན་ས་ཡི་ཞག་དང་ནི། །མྱུ་གུའི་ཚལ་དང་ཕུབ་མ་མེད་འབྲས་བྱུང༌། །དེ་ན་«༼༡༽«ཟས་མང་དུ་ཟ་བ་དག་ཁ་དོག་ངན་ལ། ཉུང་ངུ་ཟ་བ་དག་བཟང་བས་ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོད་པར་གྱུར་ཏེ། ངན་པ་ལ་འཕྱས་ཤིང་སྨད། བཟང་པོ་ལ་བསྟོད་ཅིང་ང་རྒྱལ་བས་ཕྲག་དོག་པར་གྱུར་ཏོ། །ང་རྒྱལ་དང༌། ཕྲག་དོག་མངོན་གྱུར་སྐྱེས་པས་སྔར་གྱི་སའི་བཅུད་ནུབ་པར་གྱུར་ནས། སེམས་ཅན་དེ་དག་འདུས་ཏེ་ཀྱེ་མ་ཀྱི་ཧུད་སའི་བཅུད་ཟེར་ཞིང་མྱ་ངན་བྱེད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སའི་ཞག་ཁ་དོག་དོང་ཀའི་མེ་ཏོག་ལྟར་དམར་བ་ལ་རོ་སྦྲང་རྩི་མ་«༼༢༽«བཀོལ་«༼༣༽«བ་ལྟ་བུ་བྱུང་བ་ལ་ཡུན་རིང་དུ་སྤྱོད་དོ། །དེ་ཡང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་སྐྱེས་པས་ནུབ་པ་ན་ཡང་སྔར་བཞིན་མྱ་ངན་བྱེད་དོ། །

有些認為是因為月面的上下變化，«༼༤༽«兩者並不矛盾。因為初時眾生一致發願祈禱，助緣是»«自身影子等«༼༥༽«相同的緣故。»«而且，靠近太陽時，被自己的»«影子遮蔽«༼༦༽«的那一面的月亮看起來在增長。正如《俱舍論》所說："由於靠近太陽，»«被自己的影子遮蔽而顯現。"又或者，一面是水晶，一面是琉璃，增長時因為水晶朝下越來越明亮的力量，琉璃逐漸減少，十五時上下顛倒完全。從十六開始衰減時，琉璃朝下逐漸增大，水晶圓整朝下顯現，與虛空顏色混合而不見。如是二者，經中都有說明。日月升起時，行星和星星也作為眷屬升起，剎那、早晨、下午、白天、夜晚、日夜、月、年等時間段出現。之後，依次出現了地膚、嫩芽叢和無花果。那時«༼༡༽«吃很多食物的人，顏色不好，吃少量的人好，因而有了各種顏色，輕視貶斥差者，讚歎善者而產生我慢，成為嫉妒。由於我慢和嫉妒明顯生起，之前的地精滅盡，眾生聚集一起說"唉呀，地精沒有了"，感到憂傷。在那之後，出現了像桃花般鮮紅的地膚，味道像未«༼༢༽«稀釋的«༼༣༽«蜂蜜，享用了很長時間。因為明顯的我慢生起，它也滅盡時，又像以前一樣憂傷。

དེ་ཡང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་སྐྱེས་པས་ནུབ་པ་ན་ཡང་སྔར་བཞིན་མྱ་ངན་བྱེད་དོ། །དེའི་འོག་ཏུ་མྱུ་གུའི་ཚལ་ཁ་ཏོག་ཀ་ཏཾ་པུ་ཀའི་མེ་ཏོག་ལྟར་སེར་བ་ལ་ཡུན་རིང་དུ་ཟ་ཞིང་འདུགདེ་ནི་ནང་བརྔས་ན་ནང་སྐྱེ། ནུབ་བརྔས་ན་ནུབ་སྐྱེ་བས་བརྔས་པ་མི་མངོན་པ་ཡོད་པ་ལས། སྔར་བཞིན་ནུབ་ནས་མྱ་ངན་བྱེད་དོ། ། དེའི་འོག་ཏུ་མ་རྨོས་མ་བཏབ་པར་རང་སྐྱེས་པའི་འབྲས་སཱ་ལུ་ཕུབ་མ་མེད་ཅིང་གཙང་བ་ནང་བརྔས་ན་ནུབ་སྐྱེ་ལ། ནུབ་བརྔས་ན་ནང་སྐྱེ་བ་ལ་ཡུན་རིང་དུ་སྤྱོད་དོ། །དེ་ལྟར། རགས་པའི་ཟས་དེས་བཤང་གཅིའི་ལམ་དང་ནི། །ཕོ་མོའི་དབང་པོའང་ལེགས་པར་དོད་གྱུར་པས། །འཁྱུད་དང་དབང་པོ་སྦྱར་བའི་འདོད་ཆགས་བྱུང༌། །» «ངོ་ཚའི་དབང་གིས་འཇག་ཁྱིམ་བྱུང་བ་སྟེ། །དེ་དག་ཡན་ཆད་བསྐལ་པ་རྫོགས་ལྡན་ནོ། །ཟས་རགས་པ་དེས་ལུས་སྟོབས་དང་ལྡན་ཞིང་བཤང་གཅིའི་ལམ་དང༌། ཕོ་མོའི་དབང་པོའི་སྒོ་དངོས་སུ་གསལ་བར་དོད་དོ། །དེ་དག་སྦ་བའི་དོན་དུ་རས་བལ་ཐགས་སུ་བྱས་པའི་སྨད་དཀྲིས་དང་གོས་སུ་བྱེད་དོ། །དེའི་ཚེ་གཅིག་ལ་གཅིག་ཆགས་པས་འཁྱུད་པའི་འདོད་ཆགས་བྱུང་སྟེ། དབང་པོའི་སྒོ་གཉིས་སྦྱར་ནས་འཁྲིག་པར་སྤྱད་པས་སེམས་ཅན་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏེ་མངལ་ནས་སྐྱེ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟར་འཁྲིག་པ་སྤྱོད་«༼༡༽«པ་ན། གཞན་དག་གིས་མི་རིགས་པའི་སེམས་སྐྱེས་ཏེ་ས་རྡོས་འཕངས་པ་དང༌། ངན་དུ་སྨྲ་བས་ངོ་ཚ་བའི་སེམས་སྐྱེས་ཏེ། ཤིང་དང་རྡོ་ལ་སོགས་པས་ལོགས་སྐྱོར་ཏེ་ཁང་བུ་བྱས་པས་ངོ་ཚ་བའི་ཁྱིམ་ཞེས་མིང་དུ་གྲགས་སོ། །དེའི་ཚེ་ནམ་མཁའ་ལས་བདུད་རྩིའི་ཆར་བབས་པས་གཤེར་བ་སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར་སྟེང་ནས་འཇག་མས་བཀབ་པས་ཁྱིམ་ལ་སྔ་བ་འཇག་ཁྱིམ་སྤྱིལ་པོ་བྱུང་ངོ༌། །དེ་ནས་འབྲས་སཱ་ལུའི་ཞིང་ནས་ཇི་ཙམ་དགོས་པ་ན་བརྔ་བ་ལས། ལེ་ལོ་ཅན་གཅིག་«༼༢༽«གིས་སང་གི་སྐལ་བ་ཡང་དོ་ནུབ་ལེན་པའི་གསོག་འཇོག་བྱས་པས་དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འགྲན་ནས་དེ་ལྟར་བྱས་སོ། །དེ་ཡན་ཆད་ནི་སྔོན་བསྐལ་པ་དང་པོ་སྟེ། དགེ་བ་བཅུ་ལ་ངང་གིས་རྫོགས་པར་སྤྱད་པས་རྫོགས་ལྡན་གྱི་དུས་སོ། །

因為明顯的我慢生起，它也滅盡時，又像以前一樣憂傷。在那之後，出現了像黃花般鮮黃的嫩芽叢，享用了很長時間。這個早上收割晚上長出，晚上收割早上長出，收割並不明顯。像以前一樣滅盡後感到憂傷。在那之後，不需耕種播種自然生長的稻米，沒有穀殼而且乾淨，早上收割晚上長出，晚上收割早上長出，享用了很長時間。如是，由於食用粗糙的食物，排泄的通道和男女根器官都很好地突顯出來。由於羞恥心的緣故，出現了茅屋。至此為止，是圓滿劫。粗糙的食物使身體有力，排泄通道、男女根器官之門真實地明顯突顯。爲了遮蓋它們，用棉絮製作腰布和衣服。那時，相互貪愛而生起了擁抱的慾望。兩個根門結合而行淫，有了胎生的眾生。如是行淫«༼༡༽«時，其他人生起了不應理的心，扔土石，說粗惡語，生起羞恥心，用木頭石頭等遮蔽做成小屋，出名為羞恥的房屋。那時，從天空降下甘露雨，爲了避免濕氣，從上面蓋上茅草，房屋前面出現了茅屋和帳篷。之後，從稻田里收割所需的量，一個懶惰者«༼༢༽«把明天的份也在晚上拿來儲存，大家都與之競爭而那樣做。至此以前，是前劫初時，自然圓滿地行持十善，是圓滿的時代。

དགེ་བ་བཅུ་ལ་ངང་གིས་རྫོགས་པར་སྤྱད་པས་རྫོགས་ལྡན་གྱི་དུས་སོ། །དེ་ནས་རིང་ཞིག་ལོན་པ་དང་མི་དག་གིས། དེ་ནས་ལེ་ལོས་གསོག་འཇོག་བྱས་པ་ཡིས། །འབྲས་ལ་ཕུབ་ཤུན་བརྔས་པའང་མངོན་པར་» «གྱུར། །སོ་སོར་བགོས་པས་ཕན་ཚུན་བརྐུ་བ་བྱུང༌། །གསོག་འཇོག་གི་ཉེས་པས་འབྲས་སཱ་ལུ་དེ་དག་ལ་ཕུབ་མ་བྱུང་ཞིང༌། བརྔས་སོ་ཅོག་ཀྱང་མངོན་པར་གྱུར་ནས་སཱ་ལུ་རྣམས་ཕུང་པོར་བྱས་ཏེ། དེ་དག་གིས་འདུས་ནས་སྨྲས་པ། ཀྱེ་མ་བདག་ཅག་གིས་ཐོག་མར་བྱུང་བའི་སའི་དྭངས་མ་དང༌། འདོད་འཇོའི་བ་དང༌། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང༌། སའི་ཞག་དང༌། མྱུ་གུའི་ཚལ་དང༌། མ་རྨོས་པའི་ལོ་ཏོག་རྣམས་ཀྱང་གསོག་འཇོག་དང༌། རིས་སུ་བྱས་པའི་དབང་གིས་ནུབ་པས་འདི་ནི་ཕུང་པོར་གཞག་གོ་ཞེས་སྨྲེ་སྔགས་འདོན་ཏོ། །ཕུང་པོའི་དོན་ནི་མ་བགོས་པར་སྤྱི་ནོར་དུ་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེའི་ཚེ་མི་རང་བཞིན་ངན་པ་ཅིག་གིས་འབྲས་ཀྱི་ཞིང་ལ་འདི་ང་དབང་ངོ་ཞེས་རིས་སུ་བཅད་པས། དེ་ལ་ཕྲག་དོག་གིས་འགྲན་ནས་ཀུན་གྱིས་བགོས་ཏེ་མུ་བྲེས་པས་ང་རྒྱལ། ང་འཕམ་ཞེས་ང་རྒྱལ་དང་ཕྲག་དོག་བྱུང་ངོ༌། །དེ་ནས་བསོད་ནམས་ཆུང་བའི་ཞིང་ལ་འབྲས་ངན་པ་ལས་མ་སྐྱེས། ཆེ་བ་ལ་བཟང་དུ་སྐྱེས་པ་ན་ངན་པའི་ཞིང་གིས་མ་སོས་པས་བཟང་པོ་ལ་རྐུ་བ་དང་སློང་བ་བྱུང་ངོ༌། །དེ་ནས་འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་མི་རིགས་བཞིར་གྱུར་པ་ཡང༌། དེ་ཚེ་རང་བཞིན་བཟང་པོའི་སྐྱེས་བུ་ཞིག» «།ཀུན་གྱིས་བཀུར་བས་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། །མང་པོས་བཀུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཐོག་མར་བྱུང༌། །དེ་ནས་འབྲས་ཀྱི་ཞིང་བཟང་ངན་ཀུན་ལ་རྐུ་བ་མི་རིགས་པས་ཆད་པ་བཅད་པ་དང༌།སཱ་ལུ་ཕྱིར་འདྲེན་པ་དང༌། ནང་དུ་འགུགས་པ་ལ་སོགས་པ་ངན་པར་སྐྱེས་པ་དག་གིས་བྱ་«༼༡༽«ལ། བཟང་དུ་སྐྱེས་པ་དག་དལ་བར་འཁོད་པར་རིགས་པས་བདག་ཅག་རྣམས་འདུས་ལ། གཅིག་དཔོན་དུ་བསྐོ་བར་བྱའོ་ཞེས་བགྲོས་ཏེ། དེ་དག་གི་ནང་ནས་མི་རིགས་དང་ངང་ཚུལ་བཟང་ལ་གཟུགས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞིག་རྒྱལ་པོར་བསྐོས་པས་མང་པོས་བཀུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་ངོ༌། །

自然圓滿地行持十善，是圓滿的時代。之後過了很長時間，人們說："之後因為懶惰而儲存，稻穀上也明顯長出穀殼。"各自分配，相互偷盜。由於儲存的過失，稻穀上長出穀殼，收割時也明顯可見，把稻穀堆成堆，他們聚集在一起說："唉，我們最初出現的地精、如意牛、如意樹、地膚、嫩芽叢、不用耕種的莊稼，也因為儲存和分類而消失，現在把這個放在堆里。"嘆息連連。堆的意思是不分而作為公共財產。那時，一個本性惡劣的人說"這塊田地歸我所有"劃分界限，其他人出於嫉妒而與之競爭，大家分割交叉，產生了得意和失意，生起我慢和嫉妒。之後，福報小的田地裡長出劣質稻穀，大的裡面長出好的，劣田的人因為不滿足而去偷盜好田的人，乞討。之後，這個南贍部洲的人分為四種，那時一個本性善良的人»«受到大家尊敬，稱為國王。最初出現了受大眾尊敬的國王。之後，善惡田地裡偷盜不應理，制定懲罰，取出稻穀、收進來等，出身低賤者去做«༼༡༽«，出身高貴者應該安閑地坐著，商議說"我們聚集起來，立一個人為領袖吧"，從他們當中立一個種姓行為善良、相貌殊勝的人為國王，出現了名叫受大眾尊敬的國王。

དེ་དག་གི་ནང་ནས་མི་རིགས་དང་ངང་ཚུལ་བཟང་ལ་གཟུགས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཞིག་རྒྱལ་པོར་བསྐོས་པས་མང་པོས་བཀུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་ངོ༌། །དེ་ལྟ་བུའི་རིགས་དང་གཞན་དག་འདུས་ནས་བཀུར་བའི་མཆོག་ལ་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་བྱུང་ངོ༌། །ལུང་ཁ་ཅིག་ལས། འབྲས་ཀྱི་ཞིང་ཟད་དུ་ཉེ་བ་ལས། སོ་སོར་བགོས་པ་ན་མི་རང་བཞིན་བཟང་བ་ཅིག་གིས་བགོས་མཁན་བྱས་པས། ཁོ་རང་གི་སྐལ་བ་ཆད་པ་ལ་ཐམས་ཅད་མགུ་ནས་ཁྱེད་བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་འོས་སོ་ཞེས། འབྲས་ཀྱི་སྙེ་མ་སོ་སོ་ནས་བསྡུས་ཏེ་བསྐོས་པར་བཤད་དོ། །མི་ཕལ་པ་དེ་དག་གི་ནང་ནས། འགའ་ཞིག་ཁྱིམ་ནས་ཕྱི་རོལ་ཕྱོགས་པ་ལ། །བྲམ་ཟེ་ཞེས་གྲགས་གཙང་སྦྲ་སྤྱོད་པ་བྱུང༌། །འགའ་ཞིག་ཁྱིམ་ན་འབྱོར་ལྡན་ཕ་མ་བཀུར། །དེ་དག་མིང་ཡང་རྗེའུ་རིགས་ཞེས་སུ་གྲགས། །མི་འགའ་ཞིག་ཁྱིམ་ནས་ཡིད་ཕྱིར་ཕྱོགས་པས་གཙང་སྦྲ་ལྷུར་ལེན་པ་དེ་ལ་བྲམ་ཟེ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དུ་གྲགས་ཏེ། དེའི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ལ་བྲམ་ཟེའི་རིགས་ཞེས་བྱའོ། ཁྱིམ་ན་གནས་ཏེ་ཡོ་བྱད་འབྱོར་པས་ཕ་དང་མ་མཆོད་པ་ལ་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དེ་དག་རྗེའུ་«༼༡༽«ཞེས་བྱ། དེའི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ལ་རྗེའུ་རིགས་ཞེས་བྱའོ། །» «འགྲོ་བ་དེ་དག་གི་ནང་ནས། འགའ་ཞིག་ཆོས་མིན་སྤྱོད་ལ་དམངས་རིགས་» «ཞེས། །མི་རིགས་རྣམ་བཞིར་གྲགས་པ་དེ་ནས་བྱུང༌། །གང་དག་ཕ་ལ་ཕར་མི་འཛིན། མ་ལ་མར་མི་འཛིན། རིགས་ཀྱི་རྒན་རབས་ལ་རྒན་རབས་སུ་མི་འཛིན་པས་དེ་དག་ལ་མི་བཀུར་ཞིང༌། རྐུ་བ་དང་ལོག་པར་གཡེམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་མི་དགེ་བ་ལ་གཙོ་བོར་རྡོལ་ཆོས་སུ་ངན་པར་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ལ་དམངས་སམ་གདོལ་བའི་རིགས་ཞེས་ངན་པར་བྱས་སོ། །རིགས་འདྲེས་པས་བསླད་པ་དང༌། རིགས་སྐྱོན་ཆགས་པས་བསླད་པ་དང༌། གློ་བུར་དུ་ཀུན་སྤྱོད་དེ་ལྟར་བྱས་པས་བསླད་པ་བྱུང་ན་རྒྱལ་རིགས་བྲམ་ཟེ། རྗེའུ་རིགས་གང་ཡིན་ལས་ཉམས་ནས་«༼༡༽«དམངས་རིགས་སུ་འབེབས་པས་ཆད་ཀྱང་དེའི་ཚེ་བྱས་པ་ལས།

從他們當中立一個種姓行為善良、相貌殊勝的人為國王，出現了名叫受大眾尊敬的國王。那樣的種姓和其他人聚集起來尊敬最高者，出現了稱為國王的種姓。有些經典中說，稻田快要耗盡時，分配時一個本性善良的人做了分配者，在他自己的份額用盡時，大家都高興地說"你適合做我們的國王"，各自收集稻穗立為國王。 那些普通人當中，有些人從家裡向外發展，出名為婆羅門，行持清凈。有些人在家中富有，供養父母，他們的名字出名為剎帝利種姓。有些人從家裡向外發展而專注清凈的人被稱為婆羅門，屬於他傳承的是婆羅門種姓。住在家裡以財富供養父母為主的人稱為剎帝利«༼༡༽«，屬於他傳承的稱為剎帝利種姓。 »«在那些眾生中，有些人從事非法行為稱為首陀羅»«種姓，從那時起出名為四種姓。凡是不尊敬父親、不尊敬母親、不尊敬種姓中的長輩，不尊重他們，主要從事偷盜、邪淫等不善法，從事惡劣行為的人，稱為首陀羅或賤民種姓，稱為卑劣。因為混合種姓而迷惑，因為種姓的過失染污而迷惑，偶爾做了那樣的行為而迷惑，從剎帝利種姓、婆羅門種姓墮落到«༼༡༽«首陀羅種姓，雖然懲罰，但那時因為做了那些事情，

རྗེའུ་རིགས་གང་ཡིན་ལས་ཉམས་ནས་«༼༡༽«དམངས་རིགས་སུ་འབེབས་པས་ཆད་ཀྱང་དེའི་ཚེ་བྱས་པ་ལས། དེང་སང་གི་བར་དུ་རྒྱ་གར་ན་རིགས་བསྲུང་བ་ལ་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །མུ་སྟེགས་ཚངས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་དག་ཚངས་པའི་ཞལ་ལས་མི་རིགས་བཞི་བྱུང་བར་འདོད་དོ། །རྒྱལ་པོ་མང་པོས་བཀུར་བའི་ཚེ་ན་མི་རྣམས་ཀྱི་མིང་ཡང་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་གཅིག་གོ །དེ་ནས་རིགས་བཞིར་བྱུང་ནས་མིང་དང་རིགས་སོ་སོར་བྱས་ཏེ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་ངེས་པའི་འགྲོ་བ་འོག་མ་དང་གོང་མར་འཕེན་པའི་ལས་ཀུན་ཏུ་རྩོམ་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་དག་གིས་མཐོ་རིས་ཀྱི་ཆགས་ཚུལ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི། ངན་སོང་དག་ལས་དམྱལ་བའི་སེམས་ཅན་ནི། །གང་ཞིག་བདག་པོར་གྱུར་པའི་ལས་བསགས་པ། །གཤིན་རྗེའི་རྒྱལ་པོར་གྱུར་རྗེས་དེ་ཡི་འཁོར། །དམྱལ་བའི་སྲུང་མ་རྣམས་དང་ཁྱི་དང་བྱ། །མེ་དང་མཚོན་རྣམས་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང༌། །» «སྔོན་མཐོ་རིས་ཀྱི་རྟེན་ལ་ཞེ་སྡང་གི་ལས་གཙོ་བོར་བསགས་པ། དེའི་ནང་ནས་དམྱལ་བ་པ་རྣམས་ཀྱི་བདག་པོར་འགྱུར་བའི་ལས་བསགས་པ་ཞིག་ཐོག་མར་དམྱལ་བའི་གནས་སུ་གཤིན་རྗེའི་རྒྱལ་པོར་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་འོག་ཏུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྲུང་མ་རྣམས་ནི་སྤྲུལ་པའི་ཚུལ་དུ་རྫུས་ཏེ་བྱུང་ཞིང་ཁྱི་དང༌། བྱ་དང༌། ཟངས་དང༌། ཁྲོ་ཆུ་དང༌། མེ་དང། མཚོན་ལ་སོགས་པ་ཡང་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱང་བྱུང་བར་གྱུར་ཏེ། མནར་མེད་པ་དང༌། རབ་ཏུ་ཚ་བ་དང༌།ཚ་བ་དང༌། ངུ་འབོད་ཆེན་པོ་དང༌། ངུ་འབོད་དང༌། བསྡུས་འཇོམས་དང༌། ཐིག་ནག་དང༌། ཡང་སོས་དང༌། ཚ་བའི་དམྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་གི་འདབ་འབྱོར་དུ། པདྨ་ཆེན་པོ་ལྟར་གས་པ་དང༌། པདྨ་ལྟར་གས་པ་དང༌། ཨུཏྤལ་ལྟར་གས་པ་དང༌། སོ་ཐམ་ཐམ་པ་དང༌། ཀྱི་ཧུད་ཟེར་བ་དང༌། ཨ་ཆུ་ཟེར་བ་དང༌། ཆུ་བུར་རྡོལ་བ་ཅན་དང༌། ཆུ་བུར་ཅན་ཏེ་གྲང་བའི་དམྱལ་བ་དག་ཀྱང་གྲུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དག་སྡིག་སེམས་གོམས་པ་ལས་དེ་ལྟར་སྣང་བར་འདོད་པ་ན།

從剎帝利種姓墮落到«༼༡༽«首陀羅種姓，雖然懲罰，但那時因為做了那些事情，直到現在印度嚴格守護種姓制度就是這個原因。外道跟隨梵天的人認為，四種姓是從梵天之口而生。 在受大眾尊敬的國王時代，人們的名字都稱為有情是合理的。之後分為四種姓，區分名字和種姓，決定了感受安樂和痛苦，開始積造把下等和上等眾生拋擲的業。他們已經講述了善趣的情形。 現在，說惡趣中地獄有情：積聚了成為主人的業，成為閻羅王之後，他的眷屬、地獄守護者、狗和烏鴉、火和刀劍等都是從業力而生。»« 曾經在善趣的身份上主要積聚了嗔恨的業，其中積聚了將成為地獄眾生主人的業，最初轉生在地獄處成為閻羅王。在他之下，地獄有情的守護者們幻化而生，狗、烏鴉、銅、沸水、火、刀劍等也出現了。同樣地，地獄有情也出現了，無間地獄、極熱地獄、熱地獄、大號叫地獄、號叫地獄、眾合地獄、黑繩地獄、復活地獄等熱地獄，在它們的北方鄰近，裂如大蓮花地獄、裂如蓮花地獄、裂如青蓮花地獄、緊咬牙關地獄、號叫"咄"地獄、號叫"啊啾"地獄、起泡地獄、泡沫地獄等寒地獄也都形成了。大乘認為這是從習慣罪惡心而顯現的。

ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དག་སྡིག་སེམས་གོམས་པ་ལས་དེ་ལྟར་སྣང་བར་འདོད་པ་ན། མི་ཤེས་པ་ཁ་ཅིག་གནས་དེ་འདྲ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་རབ་ཏུ་བླུན་ཏེ་མེད་པ་དེ་གང་ལ་ཟེར། དོན་ལ་མེད་ཅེས་པའང་དོན་དམ་པར་མེད་པ་ལ་འདོད་ན། ད་ལྟར་གྱི་སྣང་བ་འདིའང་མེད་པར་མཚུངས་ལ། ཐ་སྙད་རྨི་ལམ་ལྟར་དེ་དག་ཀྱང་རང་གི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱིས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་ལྟར་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་བྱེད་པ་པོ་རང་གིས་ལས་ལས་གཞན་དུ་མེད་པ་ཡིན་ཡང༌། མེད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །» «དེ་བཞིན་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོའི་ཆགས་ཚུལ་ཡང༌། །རང་གི་ལས་ཀྱིས་གནས་རིགས་དེར་སྣང་སྟེ། །ཡུལ་དོན་ལུས་ཀྱི་སྣང་བ་སྡུག་བསྔལ་སྣང༌། །སྔོན་འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡི་དྭགས་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ལས་བསགས་པ་དེ་དག་ལའང་ཕྱིའི་སྒྲིབ་པ་ཅན་དང༌། ནང་གི་སྒྲིབ་པ་ཅན་དང༌། སྤྱི་མཐུན་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཅན་དང༌། སྒོས་ཁུར་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཅན་དུ་སྣང་བས་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་གཏི་མུག་གི་སྒོ་ནས་དུད་འགྲོ་མྱོང་བར་གྱུར་པའི་ལས་ཅན་རྣམས་ལ་གཅིག་ལ་གཅིག་ཟ་བ་དང༌། བཀོལ་སྤྱད་«༼༡༽«དང༌། འཚེ་བ་དུ་མའི་རྣམ་པས་རྒྱ་མཚོ་དང༌། གླིང་བར་དང༌། ལྷ་དང་མིའི་ཡུལ་ན་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་འདི་དག་གི་གནས་རིས་དོན་ལ་མེད་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལུང་ཆེན་རྣམས་ལས། སྔོན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཞབས་མཐིལ་གཉིས་ནས་འོད་ཟེར་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་དྲུག་ཅུ་སྣང་བས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང༌། ཡི་དྭགས་དང༌། དུད་འགྲོའི་གནས་སུ་སྣང་བར་མཛད་པས་སོ་སོའི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་བར་གསུངས་པ་དག་ཇི་ལྟར་དྲང༌། དེས་ན་བློ་རབ་ཏུ་རྩིང་ལ་ཐོས་པ་རྒྱ་ཆུང་བ་དག་གི་གཟུ་ལུམ་ལ་བརྟེན་པར་མི་བྱའོ། །འདི་དག་གི་ཚུལ་རྒྱས་པར་ཤིང་རྟ་ཆེན་པོར་བསྟན་པ་ལྟར་བལྟ་ཞིང༌། འོག་ཏུ་ཡང་གཏན་ལ་འབེབས་པས་འདིར་མ་བཤད་དོ། །སྣོད་བཅུད་ཆགས་པའི་ཐོག་མཐའ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། དང་པོ་འོག་«༼༡༽«གཞི་ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་གདངས་«༼༢༽«པ་ཡིན་ལ། ཐ་མ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ། དེ་ལྟར་དམྱལ་གནས་སེམས་ཅན་གཅིག་སྐྱེས་པ། །

大乘認為這是從習慣罪惡心而顯現的。有些無知者說沒有那樣的地方，說沒有是極其愚蠢的，沒有說的是什麼呢？如果認為實際上沒有是指究竟沒有，那現在的顯現也同樣沒有，如夢境一樣，那些也是如其因緣所說那樣存在的。而且，雖然除了造作者自己的業之外沒有別的，但變成沒有是不合理的。»« 同樣，餓鬼、旁生的情形，也是從自己的業在那種地方顯現，對境、身體的顯現是痛苦的顯現。 以前從貪慾之門積聚了將感受餓鬼的業，那些也有外在障礙、內在障礙、共同業的障礙、揹負的障礙而顯現，所以是痛苦的。以前從愚癡之門積聚了將感受旁生的業的眾生，在海洋、島嶼間隙、天人的地方，顯現出互相吞食、役使«༼༡༽«、많은 형태의 위해를 가하는 모습이다. 而且，如果這些的地界實際上不存在，那麼，在大乘的大經典中說，以前世尊的兩個腳掌放出一億六千萬道光芒，在地獄、餓鬼、旁生的地方顯現，平息了他們各自的痛苦，那些要如何解釋呢？因此，不應該依靠思想極度狹隘、聽聞不廣者的胡言亂語。這些的廣泛方式如《大車》中所說，也會在下面確定，所以這裡沒有說。 器情世界形成的最初和最後是什麼呢？最初是下面的«༼༡༽«基礎虛空舒展«༼༢༽«，最後如剛才所說的情形。這樣在地獄處一個有情出生時，

དེ་ལྟར་དམྱལ་གནས་སེམས་ཅན་གཅིག་སྐྱེས་པ། །དེ་སྲིད་བར་སྙེད་ཆགས་པའི་བསྐལ་པ་སྟེ། །སྣོད་ཆགས་པ་ལ་བར་བསྐལ་གཅིག་དང་ནི། །བཅུད་ལ་བཅུ་དགུ་བསྡོམས་པས་ཉི་ཤུ་ཉིད། །འཇིག་རྟེན་ཆགས་པའི་བསྐལ་པ་ལགས་«༼༣༽«པར་གསུངས། །མནར་མེད་པའི་གནས་སུ་སེམས་ཅན་གཅིག་ཐོག་མར་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བའི་བར་དུ་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཆགས་པའི་བསྐལ་པ་ཞེས་འདོད་དོ། །འོ་ན་དམྱལ་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་ཆགས་དགོས་པ་མ་«༼༤༽«ཡིན་ནམ་སྙམ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ད་ལྟའང་ཆགས་པའི་བསྐལ་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ་གནས་ཐམས་ཅད་གང་བར་མ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཆགས་པ་ལ། དང་པོ་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ནས་བཟུང་སྟེ་མནར་མེད་དུ་གཅིག་སྐྱེས་པའི་བར་གྱི་ཡུན་ལ་སྣོད་ཆགས་པ་ལ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་གཅིག་ཡིན་ལ། བཅུད་ཆགས་པ་ལ་བཅུ་དགུ་སྟེ། བསྡོམས་པས་བར་བསྐལ་ཉི་ཤུའོ། །» «དེ་དག་གིས་ཆགས་ཚུལ་རྣམས་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་ཏོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ཡིད་བཞིན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཆགས་པའི་རང་བཞིན་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བཞི་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པའོ།། » «།།དེ་ལྟར་སྣོད་དང་བཅུད་རྣམས་ཆགས་པའི་རིམ་པ་ལེགས་པར་བསྟན་པའི་རྗེས་ཐོགས་ཀྱི་རིམ་པ། དེ་ནས་གནས་པའི་བར་བསྐལ་ཉི་ཤུ་ནི། །ཐོག་མ་བར་དང་ཐ་མ་གསུམ་ཉིད་དེ། །འགྲིབ་པ་གཅིག་དང་འཕེལ་འགྲིབ་བཅོ་བརྒྱད་» «དང༌། །འཕེལ་བ་གཅིག་སྟེ་རྣམ་པ་ཉི་ཤུ་ཉིད། །རིམ་པ་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ལས། །དང་པོ་ཚེ་ལོ་དཔག་མེད་ནས་བཟུང་ནས། །བཅུ་པའི་བར་དུ་ཉིས་བརྒྱ་བརྒྱ་«༼༡༽«བརྒྱས་འབྲི། །ཡ་ཐོག་རིང་མོ་འགྲིབ་པའི་བསྐལ་པའོ། །དང་པོ་འགྲིབ་པའི་བསྐལ་པ་ནི། མི་རྣམས་ཚེ་ལོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་བརྒྱད་ཁྲིའི་བར་དུ་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་སོང་བ་ན་ལོ་རེ་འབྲིའོ། །དེ་ཡང་དཔག་«༼༢༽«མེད་ཡར་«༼༣༽«ཐལ་ནས། «ལྷག་གམ་དཔྱད་མཆན། «ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་ནས་བཅུའི་བར་བརྒྱ་བརྒྱས་ལོ་རེ་འབྲི་བ་ཡིན་ནོ། །

這樣在地獄處一個有情出生時，直到那時中間所經的是形成劫，器世界形成有一個中劫，情世界有十九個，總共正好二十個。說形成世界的劫數是«༼༣༽«。 認為，從無間地獄處最初一個有情感受地獄痛苦開始，直到器情世界形成的時間，稱為形成劫。那是不是所有地獄處都要形成呢？不是的。那樣的話，現在也會有形成劫的過失，因為所有的地方還沒有充滿而形成。 而且，三千世界形成時，最初從風輪開始，直到無間地獄一個有情出生之間的時間，器世界形成有一個中劫，情世界形成有十九個，總共有二十個中劫。»« 通過這些，已經很好地確定了形成的方式。《大乘竅訣論·如意寶藏》中，廣說第四品宣說情世界有情形成自性的品圓滿。»« 這樣在很好宣說器情形成次第之後的安住劫二十個分為初、中、后三部分。一個衰退、十八個衰退增長»«和一個增長，正好是二十種。 歸攝為三個次第來宣說中，最初從壽命無量歲開始，直至第十個百萬億年減少。(藏文表述為：每經二百年減少一歲，直至八萬歲）是最初的衰退劫。 第一個衰退劫是，人們從壽命無量歲開始，直到八萬歲之間，每過二百年減少一歲。 而且從無量«༼༢༽«直到«༼༣༽« «(備註或考證： «從八萬歲到十歲之間每百歲減少一歲。）

«ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་ནས་བཅུའི་བར་བརྒྱ་བརྒྱས་ལོ་རེ་འབྲི་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་བར་དུ་འཕེལ་འགྲིབ་སྤེལ་མ་བཅོ་བརྒྱད་ནི། དེ་ནས་འཕེལ་དང་འགྲིབ་གཉིས་ཟུང་གཅིག་གིས། །ཚན་པ་བཅོ་བརྒྱད་འཕེལ་འགྲིབ་བར་ཁུག་སྟེ། །བརྒྱད་«༼༤༽«བརྒྱ་དག་ན་སྡེ་ཚན་འཕེལ་འགྲིབ་བྱེད། །ཚེ་ལོ་བཅུ་པ་ནས་ཡར་སྐྱེ་བར་གྱུར་པ། བརྒྱད་ཁྲིར་»«ཐུག་པ་ལས་ཡང་བཅུའི་བར་འགྲིབ་པར་ནི་«༼༥༽«སྡེ་ཚན་གྱིས་མྱུར་བར་བྱེད་པས་འདི་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པ་ལན་བཅོ་བརྒྱད་དུ་འབྱུང་བའོ། །གསུམ་པ་ཕྱིས་འཕེལ་བ་གཅིག་ནི་བར་ཁུག་རྫོགས་པའི་རྗེས། དེ་ནས་སྔར་བཞིན་ཡར་སྐྱེ་མར་འགྲིབ་ནི། །མ་ཐོག་རིང་མོ་ཞེས་སུ་གྲགས་པ་» «ཡིན། །བར་ཁུག་རྫོགས་དུས་ཚེ་ལོ་བཅུ་པ་ནས་བར་ཁུག་ལྟར་སྡེ་ཚན་གྱིས་ཚེ་ལོ་དཔག་མེད་དུ་འཕེལ་བའི་གཅིག་འགྲིབ་དུས་སངས་རྒྱས་མོས་པ་འབྱུང་ལ། དེ་ནས་བརྒྱད་ཁྲི་པའི་བར་ཉིས་བརྒྱས་ལོ་རེ་འབྲི་ཞིང༌། བརྒྱད་ཁྲི་ནས་བཅུ་པའི་བར་དུ་བརྒྱ་བརྒྱས་ལོ་རེ་འབྲི་བ་ཡིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་མ་ཐོག་ཀྱང་བརྒྱད་ཁྲི་ལས་ཡར་འཕེལ་བར་མི་འདོད་པ་འདི་ནི་མི་རིགས་ཏེ། མ་ཐོག་ལ་མོས་པ་འབྱུང་བར་གསུངས་ལ། དེའི་དུས་ན་སྔར་གྱི་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་དགུ་བརྒྱ་དགུ་བཅུ་རྩ་དགུ་པོའི་བསྟན་པ་དང༌། སྐུ་ཚེ་དང་འདུས་པ་མཚུངས་པར་རྫོགས་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་མ་ཐོག་གིས་མི་རྫོགས་ཏེ། ཡ་ཐོག་དང་བར་ཁུག་རིལ་པོར་སངས་རྒྱས་དེ་དག་འབྱུང་བ་དང༌། དུས་མི་མཉམ་ཟེར་བའང་བློ་རྩིང་སྟེ་དེ་གཉིས་དང་མ་ཐོག་དུས་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ཡང་སངས་རྒྱས་བྱོན་པའི་སྐུ་ཚེ་དང་བསྟན་པ་མ་ཐོག་ལ་རྫོགས་པ་ཡིན་ཏེ།སངས་རྒྱས་འདས་ནས་བསྟན་པ་ནུབ་པའི་བར་སྐབས་ལོ་གྲངས་ཤིན་ཏུ་མང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་བཤད་པའི། ཡ་ཐོག་མ་ཐོག་བར་ཁུག་བཅས་པ་ལ། །བར་བསྐལ་ཉི་ཤུ་རང་བཞིན་གནས་པར་འདོད། །ཡ་ཐོག་ལ་གཅིག» «བར་ཁུག་ལ་བཅོ་བརྒྱད། མ་ཐོག་ལ་གཅིག་སྟེ་རྣམ་གྲངས་ཉི་ཤུ་ནི། རང་བཞིན་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྐལ་པར་འགྱུར་རོ། །

從八萬歲到十歲之間每百歲減少一歲。 第二個中間的十八個衰退增長交替時期是，從那時起，一對增長和衰退，有十八個階段的中間期衰退增長，經過八«༼༤༽«百(年)一組進行衰退增長。從十歲開始往上增長到»«八萬歲，又從那裡到十歲衰退，«༼༥༽«一組進行得很快，將這兩個合為一共出現十八次。 第三個最後的一個增長期是，在中間期圓滿之後，從那時起如前往上增長和往下衰退，稱為»«最後的長時期。中間期圓滿時，從十歲起如中間期一組地增長到壽命無量，在一個衰退時期會出現彌勒佛。從那裡到八萬歲之間每二百年減少一歲，從八萬歲到十歲之間每百歲減少一歲。 有些人認為最後時期也不承認從八萬歲往上增長，這是不應理的。因為說在最後時期會出現彌勒，在那時候必須圓滿前面過去九百九十九尊佛陀的教法、壽量和眷屬。這樣的話最後時期不能圓滿，說在最初時期和整個中間期那些佛陀出世，時間不相等，也是狹隘的想法。雖然那兩個和最後時期時間不相等，但是諸佛出世的壽量和教法是在最後時期圓滿的。因為從佛陀涅槃到教法隱沒之間的時間非常長。 對如是所說的最初時期、最後時期、中間期，認為共有二十個»«時期安住。最初時期一個、中間期十八個、最後時期一個，總共二十種稱為自性安住劫。

རང་བཞིན་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྐལ་པར་འགྱུར་རོ། །འདི་དག་གི་ཡ་ཐོག་འབྲི་བ་ནས་བརྒྱད་ཁྲི་དང་བཅུ་པའི་བར་གྱི་ཡུན་དང་བར་ཁུག་གཅིག་དུས་མཚུངས་ལ། མར་འགྲིབ་ཀྱི་བརྒྱད་ཁྲི་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་ལ་སྐྱེ་བ་ཡང་མཚུངས་ཏེ། རང་བཞིན་དུ་སྤྱིར་བསྡོམས་པས་བར་བསྐལ་ཉི་ཤུའི་བར་གཅིག་ཡོད་ཅེས་གཞག་གི ཡ་ཐོག་མ་ཐོག་དུས་མཉམ་པ་སྟེ་བསྡོམས་པ་དང༌། བར་ཁུག་གཉིས་རིང་ཐུང་མཉམ་པར་ལུང་ལས་འབྱུང་ངོ༌། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ། འདི་དག་འཕེལ་འགྲིབ་ཅུང་ཟད་བཤད་པ་ནི། །བརྒྱད་ཁྲིའི་དུས་ན་གྲོང་ཁྱེར་འབྱོར་པ་ཡིས། །ས་གཞི་བྱ་གག་འཕུར་བས་སླེབ་ཙམ་གང༌། །དང་པོ་འགྲིབ་པའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། མི་རྣམས་ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་པའི་དུས་ན་འཛམ་བུའི་གླིང་འབྱོར་པ། རྒྱས་པ། བདེ་བ། ལོ་ལེགས་པ། སྐྱེ་བོ་མང་པོས་གང་བ། རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དང༌། གྲོང་དང༌། གྲོང་ཁྱེར་དང༌། གྲོང་རྡལ་རྣམས་ཀྱི་བར་ན་བྱ་གག་འཕུར་བས་སླེབ་པ་ཙམ་ན་འདབ་འབྱོར་དུ་ཡོད་པའོ། །དེའི་དུས་ན་བུ་མོ་བཙས་པ་རྣམས་ནི་ལོ་ལྔ་བརྒྱ་ན་ཁྱིམ་ཐབ་ལ་གཏོང་ལ། མི་རྣམས་ཀྱི་ནད་ནི་འདོད་པས་གཟིར་བ་དང༌། ཟས་མི་ཟ་བ་ཙམ་ལ་བྱེད་དོ། །འབྲུ་ནི་སྙེ་མ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་སྟེ། སྙེ་མ་རེ་རེ་ལས་ཀྱང་བྲེ་བོ་ཆེ་བཞི་བཞི་འབྱུང་ངོ༌། །འདིའི་དུས་ན།འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དག་ཀྱང་མང་འབྱུང་ཞིང༌། །འབྱོར་བ་རྒྱ་ཆེ་འདོད་ལྷའི་ཡུལ་དང་འགྲན། །མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ལོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ནས་བརྒྱད་ཁྲིའི་བར་དུ་སྤྱི་བོ་སྐྱེས་དང༌། གསོ་སྦྱོང་འཕགས་དང༌། དགེ་བ་དང༌། རབ་མཛེས་ལ་སོགས་པ་རབས་བདུན་བྱུང་ ངོ༌། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གླིང་གཅིག་ལ་དབང་ན་ལྕགས་ཀྱི་འཁོར་ལོའོ། །གཉིས་ལ་ཟངས་དང༌། གསུམ་ལ་དངུལ་དང༌། བཞི་ལ་དབང་ན་གསེར་ལས་བྱས་པའོ། །དེ་ཡང་རྒྱལ་པོ་གང་དུ་འགྲོ་བའི་མདུན་ནས་འཁོར་ལོ་འགྲོ་ཞིང༌། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་དོ། །» «འཁོར་ལོ་ནི་རི་རབ་ཀྱི་བང་རིམ་ལ་ཡོད་པ།

這些最初時期減少的時間從八萬歲到十歲之間和一個中間期的時間相等。下面衰退的八萬歲也與之相似，增長也相等。自性安住期總共有二十個中劫的一個間隔，而不是說最初時期、最後時期時間相等相加，以及中間期兩個長短相等，這在經典中有說。 對於所說的這些增減方式稍作說明，在八萬歲時期，城市富裕到大雁飛翔一次即可遍滿大地。詳細說明最初衰退的方式，人們在八萬歲時期，南贍部洲富裕、廣大、安樂、豐年、充滿眾多人，在國王的宮殿、村莊、城市和鄉鎮之間，大雁飛翔一次即可遍及。 那時出生的女孩五百歲時才嫁人。人們的疾病僅是貪慾折磨和不吃食物。穀物的穀粒非常大，一個穀粒能出四升糧食。這時，»«轉輪王也多出現，廣大富裕與欲天境界相當。 從人們的壽命無量歲到八萬歲之間，出現了頂生王、持齋王、賢善王、妙善王等七代。轉輪王也有四種，主一洲是鐵輪王，兩洲是銅輪王，三洲是銀輪王，四洲是金輪王。而且國王所到之處，法輪在前面轉動，與七寶一起享用。»«法輪在須彌山山腰，

» «འཁོར་ལོ་ནི་རི་རབ་ཀྱི་བང་རིམ་ལ་ཡོད་པ། རྒྱལ་པོ་དེའི་ཕོ་བྲང་གི་སྟེང་དུ་རང་འབྱུང་«༼༡༽«བར་བཤད་དོ། །གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས་ལྷའི་དབང་པོ་བརྒྱ་བྱིན་གྱི་འཁོར་ལོ་ཕལ་པ་དེར་འབྱུང་བར་ཡང་གསུངས་སོ། །རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་ནི། འཁོར་ལོ་དང༌། ནོར་བུ་དང༌། བཙུན་མོ་དང༌། བློན་པོ་དང༌། གླང་པོ་དང༌། རྟ་མཆོག་དང༌། དམག་དཔོན་རིན་པོ་ཆེའོ། །ཉེ་བའི་རིན་པོ་ཆེ་བདུན་ནི། མལ་ཆ་དང༌། ཁྲི་དང༌། སྟན་དང༌། གྲི་དང༌། ལྷྭམ་དང༌། པགས་པ་དང༌། གོས་ཉེ་བའི་རིན་པོ་ཆེའོ། །» «འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ནི་དཔག་མེད་ནས་བརྒྱད་ཁྲི་ཡན་ཆད་ལ་འབྱུང་གིས། དེ་མན་ཆད་དུ་མི་འབྱུང་སྟེ། རྒྱལ་པོ་དེའི་ཚེ་ཚད་དང་དཔལ་འབྱོར་མི་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ནི་མར་འགྲིབ་ལ་འབྱུང་ལ། ཁྱད་པར་དུ་བརྒྱད་ཁྲི་མན་ཆད་ལ་འབྱུང་སྟེ། ཡན་ཆད་དུ་སྐྱོ་བ་ཤས་ཆུང་བས་ཆོས་བསྟན་ཡང་དོན་དུ་འགྱུར་བ་དཀོན་ཅིང་བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཤས་ཆུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྒྱ་པ་མན་ཆད་དུ་མི་འབྱུང་སྟེ། སྙིགས་མ་ལྔ་བདོ་བས་སངས་རྒྱས་བྱོན་ཡང་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་གཞིར་འགྱུར་བས་སྣོད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྙིགས་མ་ལྔ་ནི། དུས་དང༌། ཚེ་དང༌། ལྟ་བ་དང༌། སེམས་ཅན་དང༌། ཉོན་མོངས་པའོ། །དེ་ཡང་ཚེའི་སྙིགས་མ་དང༌། དུས་ཀྱི་སྙིགས་མས་སྲོག་དང་ཡོ་བྱད་རྒུད་པར་བྱེད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང༌། ལྟ་བའི་སྙིགས་མས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་རྒུད་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སྙིགས་མས་གཟུགས་རྒུད་པར་བྱེད་» «དོ། །ནད་མེད་པ་དང༌། སྟོབས་དང༌། བློ་དང༌། བརྩོན་འགྲུས་དང༌། བསམ་གཏན་ཉམས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་སངས་རྒྱས་ཚེ་ལོ་བརྒྱད་ཁྲི་ནས་བརྒྱ་པའི་བར་ཁོ་ན་ལ་འབྱུང་ཞེས་པའང་ཐོས་པའི་མིག་རྒྱང་ཐུང་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཏེ། ཚེ་ལོ་དཔག་མེད་ཀྱི་དུས་ན་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དང༌། འཇིག་རྟེན་གཞན་དག་ན་མགོན་པོ་ཚེ་མཐའ་ཡས་པ་ཚེ་ལོ་དཔག་མེད་ཀྱི་དུས་ན་བྱོན་པ་ལ་སོགས་པས་གནོད་དོ། །

»«法輪在須彌山山腰，據說是在那位國王的宮殿上方自然«༼༡༽«出現的。有些典籍中也說，帝釋天的普通法輪出現在那裡。七寶是法輪、如意寶珠、王后、大臣、大象、寶馬、將軍寶。近七寶是床、座椅、坐墊、刀劍、鞋、毛皮、近寶衣服。»«轉輪王從無量壽到八萬歲以上出現，從那以下不出現，因為那位國王的壽量和財富不圓滿。 諸佛世尊在下面衰退時出現，尤其是在八萬歲以下出現。因為往上厭離心較少，雖然說法也很少成為義利，證悟真諦的人很少。一百歲以下不出現，因為五濁惡世縱然佛陀出世也會成為誹謗的對境，所以不是合適的器皿。五濁是時濁、命濁、見濁、眾生濁、煩惱濁。其中命濁和時濁使生命和資具衰損。煩惱濁和見濁使善法一方衰損。眾生濁使色身衰損，»«損害無病、體力、智慧、精進、禪定。 對此有人說佛陀只出現在八萬歲到一百歲之間，這也是聽聞眼光短淺的表現。因為在無量壽時期出現了佛觀音，以及在其他世界無量壽時期出現了無量壽佛等，與之相違。

འཇིག་རྟེན་གཞན་དག་ན་མགོན་པོ་ཚེ་མཐའ་ཡས་པ་ཚེ་ལོ་དཔག་མེད་ཀྱི་དུས་ན་བྱོན་པ་ལ་སོགས་པས་གནོད་དོ། །དེས་ན་བསྐལ་པ་བཟང་པོ་འདིའི་སངས་རྒྱས་སྟོང་གི་དང་པོ་འཁོར་བ་འཇིག་བརྒྱད་ཁྲིའི་དུས་སུ་བྱོན་པ་ནས། བཞི་ཁྲི་ན་གསེར་ཐུབ་དང༌། ཉི་ཁྲི་ན་འོད་སྲུངས། བརྒྱ་པའི་དུས་འདིར་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་བྱོན་པ་ནས། མཐར་མོས་པའི་བར་དུ་བརྩིས་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་གཟིགས་དང༌། མར་མེ་མཛད་དང༌། རིན་ཆེན་གཙུག་ཏོར་ཅན་དང་གསུམ་ནི་དེའི་གོང་དུ་བྱོན་པས་བར་གྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ཕྱིས་ཀྱང་འབྱོན་པར་གསུངས་པས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཀྱང་དཔག་མེད་ལས་རིང་ཞིག་ན་མར་འགྲིབ་ཏུ་ཉེ་བའམ། གཅིག་འགྲིབ་ཀྱང་ད་དུང་དཔག་མེད་ཀྱི་མིང་ཡོད་པ་མན་ཆད་ལ་འབྱུང་ངོ༌། །རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་ཡར་སྐྱེ་དང་མར་འགྲིབ་གཉིས་ཀ་ལ་འབྱུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་མ་བྱོན་པ་དང༌། བྱོན་ཡང་བསྟན་པ་ནུབ་ནས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཟད་པ་ན་འབྱུང་སྟེ། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། རྫོགས་སངས་རྒྱས་རྣམས་མ་བྱུང་ཞིང༌། །» «ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་ཟད་པ་ན། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། །བརྟེན་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །ཞེས་པའོ། །དེའི་དུས་སུ་བྱུང་ན་གཞན་དོན་ལ་བསྐུལ་གྱིས་དོགས་པས་འཇིགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཚེ་ལོ་མར་འགྲིབ་ཏུ་ཉེ་བའི་དུས། དེ་ནས་མི་དགེའི་དབང་གིས་མར་འགྲིབ་སྟེ། །དྲུག་ཁྲི་པ་དང་ཉི་ཁྲི་བཅུ་པའི་བར། །» «ཚེ་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ཡོན་ཏན་འགྲིབ། །འགྲིབ་པའི་རྒྱུ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལྟར། །འཁོར་བའི་ཆོས་ལུགས་དུ་མ་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་«༼༡༽«བས་མི་དགེ་བའི་ལས་རྣམས་འཕེལ་ཏེ། བརྒྱད་ཁྲི་པ་ནས་བདུན་ཁྲི་པ་དང༌། དྲུག་ཁྲི་པ་དང༌། ཉི་ཁྲི་པ་དང༌། སྟོང་པ་དང༌། བརྒྱ་པ་དང༌། བཅུ་པའི་བར་དུ་ཚེ་འགྲིབ་པ་ལྟར་ལོངས་སྤྱོད་དང༌། ཁ་དོག་དང༌། འོད་དང༌། སྟོབས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་འགྲིབ་པ་ཡིན་ནོ། །འགྲིབ་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པ་ཚེ་ལོ། །བཅུ་པའི་ཚེ་ན་རྣམ་རྟོག་ཉོན་མོངས་རགས། །མི་རྣམས་ལུས་བོངས་མཐོ་གང་ཆག་གང་ལ། །

在其他世界無量壽時期出現了無量壽佛等，與之相違。因此，在這個賢劫，最初八萬歲時出現了第一尊佛轉輪聖王。四萬歲時出現金色如來，二萬歲時出現持光佛。在現在一百歲時期，釋迦牟尼佛出世后，最終計算到末法時期。 觀音、燃燈佛、寶髻佛三尊在他之前出世，被稱為中間佛。說後來也會出現那樣的佛，所以不確定。然而，在距離無量壽很長時間，接近下面衰退時，或者即使減少一個，仍然有無量的名稱以下出現。 緣覺在增上和衰退兩者中都出現。在佛陀沒有出世，或者雖然出世但正法隱沒、聲聞滅盡時出現。如《根本般若經》所說："圓滿正等覺未出世，聲聞也已滅盡時，緣覺的智慧，無依而生起。"在那時出現的話，擔心被迫利他。 在接近壽命衰減的時候，從那時由不善所主宰而衰減。在六萬歲到二萬一萬歲之間，壽命、受用、對境的功德衰減。衰減的原因，如將要宣說的那樣，由於輪迴的種種法規在世間出現«༼༡༽«，不善業增長。從八萬歲到七萬歲、六萬歲、二萬歲、一千歲、一百歲、十歲之間，如同壽命衰減一樣，受用、顏色、光明、體力等功德也衰減。衰減的最終壽量，在十歲時，妄念、煩惱粗重，人們身高一肘半，

མི་རྣམས་ལུས་བོངས་མཐོ་གང་ཆག་གང་ལ། །» «ཉིན་ཚིག་ནུབ་འཁྱགས་དབུལ་ཕོངས་འཚེ་བས་གདུངས། །མི་རྣམས་ཚེ་རིང་ན་ལོ་བཅུ་ཐུབ་པའི་དུས་ན། བུ་བཙས་པ་ལ་ལོ་བཅུ་ཐུབ་པར་སྨོན་ལམ་འདེབས་ཤིང༌། བུ་མོ་བཙས་པ་ལོ་ལྔ་ན་ཁྱིམ་ཐབ་ལ་གཏོང་ལ། ལུས་བོངས་ནི་ཚེ་ལོ་བརྒྱ་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་མཐོ་གང་ཆག་གང་པའོ། །གཞུང་ཁ་ཅིག་ལས། རིང་བ་མཐོ་གང༌།» «ཐུང་བ་ཆག་གང་དུ་གསུངས་པའང་ཡོད་དོ། ཁ་ཟས་ཀྱི་མཆོག་ནི་ཀོ་ཏྲ་པའོ། །» «གོས་ཀྱི་མཆོག་ནི་སྐྲའི་ལྭ་བའོ། །རྒྱན་གྱི་མཆོག་ནི་མཚོན་ཆའོ། །དེའི་དུས་སུ་སྦྲང་མ་ཡོད་ཀྱང་སྦྲང་རྩི་མི་འབྱུང༌། འོ་མ་དང་ཞོ་ཡོད་ཀྱང་མར་མི་འབྱུང༌། ཡུངས་དཀར་དང་ཏིལ་ཡོད་ཀྱང་མར་ནག་མི་འབྱུང༌། བུར་ཤིང་དང་ཀར་ཤིང་ཡོད་ཀྱང་བུ་རམ་དང་ཀ་ར་མི་འབྱུང༌། ལན་ཚྭ་གཏན་ནས་མི་འབྱུང༌། རོ་དྲུག་གིའང་ཁ་བ་གཅིག་པུ་ལས། མངར་བ་དང༌། སྐྱུར་བ་དང༌། བསྐ་བ་དང༌། ཚ་བ་དང༌། ལན་ཚྭ་བ་ལྔ་མེད་དོ། ཁ་ཅིག་རྩུབ་པ་ལས་གཞན་རྣམས་ནུབ་ཅེས་ཟེར་རོ། །དེའི་དུས་ན་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཕ་མ་དང༌། རྒན་རབས་དང༌། བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ་རིགས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་མི་བཀུར་ཞིང༌། སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་ལ་སྤྱོད་པ་དེ་དག་ལ་བསྟོད་ཅིང་བཀུར་བར་བྱེད་ལ། དགེ་བ་བྱེད་པ་སྲིད་ན་སྨོད་ཅིང་ཐིང་ལྷོད་«༼༡༽«དུ་བྱེད་དོ། །དེ་དག་གི་ཚུལ་རྣམས་འདིར་བརྗོད་པ་ནི། འབྲུ་བཟང་ནུབ་སྟེ་དྲུག་ཅུའི་ཁ་ཟས་དང༌། །ལྭ་བ་གྱོན་ཅིང་དར་ཟབ་ལ་སོགས་ནུབ། །ལན་ཚྭ་གཏན་མེད་ཞོ་ལས་མར་མི་འབྱུང༌། །ཕ་མ་དགེ་སྦྱོང་བྲམ་ཟེ་ལ་སོགས་པ། །མི་བཀུར་སྨོད་ཅིང་ངན་པ་རྣམས་ལ་བསྟོད། །འབྲས་དང༌། ནས་དང༌། གྲོ་དང༌། མོན་སྲན་ལ་སོགས་པའི་འབྲུ་བཟང་པོ་རྣམས་ནི་ནུབ། ཞག་དྲུག་ཅུ་ན་སྨིན་པའི་འབྲུ་བྲ་བོ་གཅིག་པུ་སྐྱེ་བས་དེའི་ཁ་ཟས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །གོས་སུ་ལྭ་བ་གྱོན་ཞིང་དར་དང༌། གོས་དང༌། རས་ལ་སོགས་པའི་སྲབ་འཇམ་བཟང་དགུ་རྣམས་མེད་དོ། །སྐྱེ་བོ་ངན་པ་བསྟོད་ཅིང་བཟང་པོ་རྣམས་སྨོད་པས་དེ་དག་ལ་མི་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །

人們身高一肘半。白天被熱、夜晚被凍、貧窮、暴力所折磨。人們壽命最長十歲時，生下兒子祈願活到十歲，女兒五歲就送去做飯。身高相當於一百歲時人的一肘半。有些典籍中說最長一肘，最短半肘。食物中最好的是芥子，衣服中最好的是毛髮做的衣服，裝飾品中最好的是武器。那時雖然有蜜蜂，但不出蜂蜜；雖然有奶和酸奶，但不出酥油；雖然有芝麻和胡麻，但不出芝麻油；雖然有糖料和甘蔗，但不出糖和粗糖；鹽完全不出。六種味道中只有鹹味，甜、酸、澀、辣、咸五味沒有。有人說除了粗糙外其他都消失了。那時人們不尊敬父母、長輩、婆羅門等高貴種姓，讚歎恭敬那些從事殺生等不善業的人。如果有人行善的話就誹謗輕視«༼༡༽«。在此描述他們的情形：良種穀物消失吃六十日谷，穿毛衣錦緞等消失，鹽完全沒有酸奶不出酥油，不敬父母行者婆羅門等，誹謗善人稱讚惡人。 稻穀、大麥、小麥、綠豆等良種穀物消失。六十天成熟的粗糙穀物生長，以此為食。穿毛髮做的衣服，錦緞、布、細軟好的九種衣服消失。稱讚惡人、誹謗善人，所以不依靠他們。

སྐྱེ་བོ་ངན་པ་བསྟོད་ཅིང་བཟང་པོ་རྣམས་སྨོད་པས་དེ་དག་ལ་མི་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །» «དེ་ནས་དུས་ངན་པ་དེ་རིང་ཞིག་གནས་པ་ལས། དེའི་འོག་ཏུ། དེ་དག་ཟད་བྱེད་མཚོན་ནད་མུ་གེ་ལས། །དང་པོ་མཚོན་གྱི་བསྐལ་པ་འབྱུང་ཚུལ་ནི། །མི་རྣམས་ཕན་ཚུན་འཁྲུག་ཅིང་སྡང་བ་ལས། །ས་ལས་ཅི་བླངས་མཚོན་ཆའི་རང་བཞིན་འགྱུར། །» «གཅིག་གིས་གཅིག་གསོད་ངན་སོང་གནས་སུ་ལྷུང༌། །རྐྱེན་གསུམ་གྱིས་ཟད་པར་བྱེད་པ་ནི། མཚོན་དང༌། ནད་དང༌། མུ་གེའོ། །དེ་ལ་ཐོག་མར་མཚོན་གྱི་བསྐལ་པ་ནི། མི་རྣམས་ཆོས་མ་ཡིན་པར་སྤྱོད་པས་གནོད་སེམས་སྐྱེས་ནས། ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་གསོད་པ་དང་བརྡེག་འཚོག་ཏུ་སེམས་ཏེ། རྔོན་པ་པས་དགོན་པར་རི་དྭགས་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་དེ་དག་གིས་ཤིང་དང་རྡོ་དང་བོང་བ་དང༌། དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པ་གང་བླངས་ཀྱང་མཚོན་ཆར་གྱུར་ཏེ། གཅིག་གིས་གཅིག་གསོད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་དག་ཤི་བ་དེ་དག་དམྱལ་བར་ལྟུང་བར་འགྱུར་བས། འདིའི་དུས་ན་དམྱལ་བ་ན་སེམས་ཅན་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ༌། །ནད་ཀྱི་བསྐལ་པ་ནི། དེ་ནས་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་ཤིང་འཆི་བར་འགྱུར། །མི་རྣམས་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་སྤྱད་པས་ལྷ་མ་སྲིན་«༼༡༽«འཁྲུགས་ནས་ནད་ཀྱི་རྣམ་པ་དུ་མ་གཏོང་སྟེ། གསོར་མི་རུང་བའི་ནད་ཀྱིས་མང་པོ་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་མུ་གེའི་བསྐལ་པ་ནི། མཚོན་དང་ནད་ཀྱིས་ཤི་བའི། མི་རྣམས་ལྷག་མ་མུ་གེས་ཚར་འབྱིན་ཏེ། །» «གབ་ཚེ་བ་དང་རུས་གོང་དཀར་པོ་དང༌། །ཐུར་མ་བ་སྟེ་བཀྲེས་སྐོམ་འབར་བས་གདུངས། །མི་དེ་དག་གིས་མི་དགེ་བ་སྤྱད་པས་ཀླུ་རྣམས་འཁྲུགས་ནས་ཆར་དུས་སུ་མི་འབབ་པས་ལོ་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་རྐྱེན་གྱིས་མུ་གེ་གསུམ་འབྱུང་བ་ནི། གབ་ཚེ་བ་དང༌། རུས་གོང་དཀར་པོ་བ་དང༌། ཐུར་མས་འཚོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གབ་ཚེ་བ་ནི། དེའི་དུས་ན་ནས་སམ། འབྲས་སམ། སྲན་མ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་གྱི་དུས་ན་སྐྱེས་པའི་ལྷག་ཅུང་ཟད་རྙེད་པ། མཐོང་ན་ཡ་མཚན་དུ་བྱེད་ཅིང༌།

稱讚惡人、誹謗善人，所以不依靠他們。 從那時起，惡劫住了很長時間。在那之後，被武器、疾病、饑荒所毀滅。首先出現武器劫的情形：人們互相爭鬥、憎恨，手中所握之物都變成武器。互相殺害墮入惡趣。 三種緣故令其毀滅，即武器、疾病和饑荒。其中，首先是武器劫，人們由於非法行為產生害心，互相殺害毆打，如同獵人在曠野看到鹿一樣。然後他們拿起木頭、石頭、棍棒、棒子等任何東西都變成武器，互相殺害。死去的人墮入地獄，所以這時地獄中眾生極多。 疾病劫，人們被疾病所困而死亡。人們造作不善業，天和阿修羅«༼༡༽«發怒，降下種種疾病，多人因無法醫治的疾病而死亡。 然後是饑荒劫，武器和疾病死去的人，剩下的人被饑荒所傷害。由於乾旱、白骨和挖掘，被飢渴所折磨。那些人造作不善業，龍發怒，雨季不下雨，農作欠收。由此出現三種饑荒，即乾旱、白骨堆和挖掘。其中乾旱，那時如果找到以前時候生長的大米、米飯、豆類等剩餘的一點點，看到會感到驚訝，

བྲ་བོ་ལ་སོགས་པའི་འབྲུ་ངན་པ་དག་མཐོང་ན་ཡང་ཟ་མ་ཏོག་གི་ནང་དུ་བཅུག་ནས་སྲུང་བར་བྱེད་དོ། །བཀྲེས་པས་ཉམས་སྟོབས་མེད་དེ་ས་ལ་འགྱེལ་ནས་ལྡང་མི་ནུས་ལ། གཞན་དག་གིས་ཀྱང་སློང་བྱེད་མེད་པས་དེ་ཉིད་དུ་འཆི་བ་གང་ཡིན་པའོ། །རུས་གོང་དཀར་པོ་པ་ནི། སྔོན་མི་ཤི་བ་རྣམས་ཀྱི་རུས་གོང་དཀར་པོ་བསྡུས་ནས། འདི་ནི་ཁམས་ཀྱི་ཟས་ཟ་བ་རྣམས་ཀྱི་རུས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་ནས་ཆུ་མང་པོའི་ནང་དུ་བསྐོལ་ནས་འཐུང་བའོ། །ཐུར་མ་བ་ནི་འབྲུའི་ཟེ་ཁ་རྙེད་པ་བསྡུས་ཏེ་ཆུ་མང་པོའི་ནང་དུ་བསྐོལ་ནས་འཐུང་ཞིང༌། འབྲུ་དེ་ཐུར་མས་རྙབ་«༼༡༽«པར་བྱེད་པའོ། །དེའང་ཚེ་ལོ་བཅུ་གཅིག་པའི་དུས་ཀྱི་འབྲུའི་ཟེ་ཁ་ལྷག་ལུས་པ་དག་གབ་ཚེར་བཅུག་ནས་སེར་སྣ་བྱེད་དུས་མང་པོ་ཤི་བའི་ཚེ་གབ་ཚེ་པ། དེ་ནས་ཟེ་ཁ་ཆུར་ལོངས་སྤྱོད་པས་ཐུར་མ་པ། དེ་དག་གིས་ཀྱང་རུས་གོང་སྤྱོད་པས་རུས་གོང་དཀར་པོ་པ་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་རིམ་པས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མཚོན་གྱི་བསྐལ་པ་ཞག་བདུན། ནད་ཀྱི་བསྐལ་པ་ཟླ་བདུན་དང་ཞག་བདུན། མུ་གེ་ནི་ལོ་བདུན་དང་ཟླ་བ་བདུན། ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་འབྱུང་བས་མི་རྣམས་ཟད་པར་བྱེད་དོ། །»«རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་«༼༢༽«ས་ལས་ཚེ་ལོ་སུམ་ཅུ་པ་ལ་མུ་གེ ཉི་ཤུ་པ་ལ་ནད། བཅུ་པ་ལ་མཚོན་འབྱུང་བར་བཤད་དོ། །དེའི་ཚེ་ཤར་ནུབ་ཀྱི་གླིང་གཉིས་སུ་དེ་དང་ཤས་འདྲ་བ་ཙམ་འབྱུང་སྟེ། གནོད་སེམས་ལྷག་པར་འགྱུར་བ་ཙམ་དང༌། ཁ་དོག་ངན་ཅིང་ཉམ་ཆུང་བ་ཙམ་དང༌། བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པའི་གདུང་བ་འཕེལ་བ་ཙམ་ལས། དངོས་པོ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་དེ་འཛམ་བུ་གླིང་པ་དང་སེམས་པ་ལ་ཁྱད་ཞུགས་པའོ། །བྱང་གི་གླིང་ན་གཏན་ནས་མི་འབྱུང་ངོ༌། །ཚེ་ལོ་བཅུ་པ་ལས་གོང་དུ་ཇི་ལྟར་འཕེལ་བའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། བསྐལ་པ་གསུམ་པོ་དེས་ཕལ་ཆེར་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་དུས། དེ་ནས་འཕེལ་བའི་རིམ་པ་བསྟན་པ་ནི། །འགའ་ཞིག་ལུས་པ་གྲོང་ཡུལ་འོངས་པ་ན། །གཅིག་གིས་གཅིག་མཐོང་དགའ་བའི་སེམས་སྐྱེས་ཏེ། །

完整直譯如下： 當看到麥子等壞的穀物時，也會把它們放進食物袋中儲存。由於飢餓而力量消失，倒在地上無法起身，也沒有其他人來乞討，於是就這樣死去。骨頭堆白色組的人，把以前死去的人們的白骨頭收集起來，心想這就是吃腐爛食物的人們的骨頭，就把它們放在大量的水中煮著喝。穗芒組的人收集到麥穗，放在大量的水中煮著喝，用穗芒刮擦«(1)«麥穗。在壽命只有十一歲的時候，把剩下的麥穗藏進洞穴里吝嗇積攢，當很多人都死去的時候就叫洞穴組，然後利用麥穗做水中的食物的叫穗芒組，他們又使用骨頭，所以叫白骨組，這三個階段是依次產生的。兵器的災難持續七天，疾病的災難持續七個月零七天，饑荒持續七年零七個月零七天，使人們消亡殆盡。»«根據《瑜伽行地論»«(2)«所說，三十歲時出現饑荒，二十歲時出現疾病，十歲時出現兵器災難。那時，東方和西方的兩洲也會出現與之相似的情況，只是惡意更加強烈一些，膚色惡劣而弱小一些，飢渴的痛苦更加增長一些，但沒有像南贍部洲那樣真實存在，這是因為與南贍部洲的眾生有思想上的差異。北俱盧洲則完全不會出現。下面廣說從十歲以上是如何增長的情況。當這三種災難幾乎毀滅一切的時候，再說明增長的次第。當一些倖存者來到村落時，他們見到對方就生起歡喜的心，

གཅིག་གིས་གཅིག་མཐོང་དགའ་བའི་སེམས་སྐྱེས་ཏེ། །འདི་ལྟར་དགེ་བ་ཅན་འགའ་ཞིག་ལུས་པ་ནི་ཆུའི་གླིང་ངམ་རིའི་ལྗོངས་སམ། བྲག་གི་བར་ལ་སོགས་པར་ཞུགས་ནས་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་ཆུས་འཚོ་ཞིང་འདུག་པ་ལས། ཕྱིར་གྲོང་དུ་འོངས་པ་ན་གཅིག་གིས་གཅིག་མཐོང་བ་ལས། ཕན་ཚུན་ཡ་མཚན་དང་དགའ་བ་དང་བརྩེ་བའི་སེམས་སྔོན་མེད་པ་སྐྱེས་ཏེ། ཨེ་མ་མི་གསོན་པོ་དག་མཐོང་ཞེས་སྨྲ་སྟེ། དེ་དག་འདུས་ནས་སླར་སྔོན་གྱི་ཉེས་པ་«༼༡༽«དག་གླེང་ཞིང༌། དེ་དག་གི་རྒྱུ་མི་དགེ་བས་བྱས་པར་རིག་ནས་རང་རང་གི་རྒྱུད་སྡོམ་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་བྱམས་པའི་སྤྲུལ་པ་གཟུགས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ལང་ཚོས་བརྒྱན་ཞིང༌། དེ་དག་ལས་ཅུང་ཟད་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་ཞིག་སྤྲུལ་པ་དེ་ལ་གཞན་དག་གིས་དྲིས་པ། བདག་ཅག་ཚེ་ལོ་བཅུ་པའི་མིར་མཚུངས་པ་ལ་ཁྱོད་ནི་མཆོག་ཏུ་འཕགས་པ་རྒྱུ་ཅི་ལས་གྱུར། དེས་སྨྲས་པ། བདག་གིས་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་སྤངས་པ་ལས་བྱུང་ངོ༌། །དེ་དག་གིས་སྨྲས་པ། བདག་ཅག་ཀྱང་སྲོག་གཅོད་པ་སྤང་ངོ་ཞེས་དམ་བཅས་པ་ལས། སྔོན་བས་ནད་མེད་ཅིང་ཟོ་མདོག་བདེ་བ་དང༌། སྟོབས་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་རྒྱུས་མི་དེ་དག་གི་བུ་དང་བུ་མོ་བཙས་པ་རྣམས་ཚེ་ལོ་ཉི་ཤུ་པར་གྱུར་ཏོ། །ཡང་སྤྲུལ་པ་བྱུང་བ་ལ་སྔ་མ་ལྟར་དྲིས་པས། མ་བྱིན་པ་ལེན་པ་སྤངས་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཉི་ཤུ་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་བུ་དང་བུ་མོ་བཙས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚེ་ལོ་བཞི་བཅུ་ཐུབ་པར་གྱུར་ཏོ། །» «སྲོག་གཅོད་སྤངས་པས་བུ་དང་བུ་མོ་རྣམས། །ཉི་ཤུ་པར་གྱུར་མ་བྱིན་ལེན་སྤངས་པས། །བཞི་བཅུ་པ་དེ་རིམ་བཞིན་འདོད་ལོག་དང༌། །ཕྲ་མ་ངག་འཁྱལ་རྩུབ་མོ་བརྣབ་སེམས་དང༌། །གནོད་སེམས་ལོག་ལྟ་མི་རིགས་འདོད་པ་དང༌། །ཆགས་དང་ལོག་པའི་ཆོས་རྣམས་སྤངས་པ་ཡིས། །འདི་ལྟར་སྤྲུལ་པ་རེ་རེས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ། །འདོད་པས་ལོག་པར་གཡེམ་པ་དང༌། ཕྲ་མ་དང༌། ངག་འཁྱལ་པ་དང༌། ཚིག་རྩུབ་མོ་དང༌། བརྣབ་སེམས་དང༌། གནོད་སེམས་དང༌། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང༌། མི་རིགས་པའི་འདོད་པ་དང༌། ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཆགས་པ་དང༌།

完整直譯如下： 他們見到對方就生起歡喜的心，像這樣一些有善根的倖存者進入水中的島嶼、山間的盆地或巖石的縫隙等處，靠喝水維生了七天，後來回到村莊時，他們彼此見面，生起以前沒有過的驚奇、歡喜和慈愛之心，說道："啊，見到活人了。"他們聚在一起，又談論起以前的過失«(1)«，了知那些都是由不善業造成的，於是各自約束自己的內心。那時，慈氏菩薩化現一個容貌、諸根和青春都莊嚴的化身，比他們稍微殊勝一些。其他人問那位化身："我們壽命只有十歲，為何你最為殊勝？"他說："這是因為我斷除了殺生的緣故。"他們說："我們也要斷除殺生。"於是立下誓言。從此以後，他們沒有疾病，面色安樂，具有力量。因此，那些人所生的兒女都活到了二十歲。又有一個化身出現，他們像以前一樣詢問，得知是因為斷除不與取的功德，那些二十歲者所生的兒女就能活到四十歲。»«斷除殺生而兒女們，都活到了二十歲，斷除不與取，活到四十歲，如是依次斷除邪淫、綺語、兩舌、惡口、貪婪、嗔恚、邪見、不正當的慾望、執著和邪法等，如是一一由化身作為助緣，斷除了邪淫、綺語、兩舌、惡口、貪婪、嗔恚、邪見、不正當的慾望、對非法的貪著，

མི་རིགས་པའི་འདོད་པ་དང༌། ཆོས་མ་ཡིན་པའི་ཆགས་པ་དང༌། ལོག་པའི་ཆོས་ཏེ་གསུམ་བསྡོམས་པ་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ལྷག་མ་དགུ་སྤངས་ཤིང༌། ཕ་མ་དང༌། དགེ་སྦྱོང་དང༌། བྲམ་ཟེ་དང༌། རིགས་ཀྱི་གཙོ་བོ་རྣམས་ལ་དེ་དག་ཏུ་མི་འཛིན་པའི་ཆོས་སྤངས་ཏེ། རིམ་གྲོ་ཆེར་བྱས་པས་མི་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་ལོ། བརྒྱ་དང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བརྒྱ་སྟོང་དང་» «ནི། །ཉིས་སྟོང་ལྔ་སྟོང་ཁྲི་དང་ཉི་ཁྲི་དང༌། །བཞི་ཁྲི་བརྒྱད་ཁྲིའི་བར་དུ་གོང་འཕེལ་ལོ། །ལོག་པར་གཡེམ་པ་སྤངས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། བརྒྱ་དང༌། ཉིས་བརྒྱ་དང༌། ལྔ་བརྒྱ་དང༌། སྟོང་དང༌། ཉིས་སྟོང་དང༌། ཁྲི་དང༌། ཉི་ཁྲི་དང༌། བཞི་ཁྲི་དང༌། བརྒྱད་ཁྲིའི་བར་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་ལོ། །དེ་ཡང་བཅུ་པའི་ཡར་འཕེལ་ནས་བརྒྱད་ཁྲིའི་བར་དུ་སྡེ་ཚན་འཕེལ་བ་ནས་བར་གྱི་ཁུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་དགེ་བའི་མཐུས། ཚེ་བཞིན་གཟུགས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་ཚོགས་འཕེལ། །བར་ཁུག་རྣམས་ལ་མི་རབས་བཅུ་གཉིས་ཏེ། །ཡ་ཐོག་མ་ཐོག་དེ་བས་རིང་བ་ཡིན། །» «ཚེ་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ལྟར་གཟུགས་ཀྱང་ཉིས་འགྱུར་གྱིས་རིང་དུ་སོང་ལ། ནོར་དང༌། འབྲུ་དང༌། གོས་དང༌། བཞོན་པ་ལ་སོགས་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་ཉིས་འགྱུར་གྱིས་འཕེལ་ཏེ། དཔལ་དང་སྐལ་བ་བཟང་པོར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ལྟར་མི་རབས་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་འཕེལ་བ་དང༌།འགྲིབ་པ་ནི་བར་གྱི་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི། ཡ་ཐོག་འགྲིབ་པ་དང༌།» «མ་ཐོག་འཕེལ་འགྲིབ་ནི་དེ་བས་ཡུན་རིང་བར་ཐོགས་པ་ཡིན་ཏེ་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཕྱིས་ཀྱི་བསྐལ་པ་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་རེ་རེ་དང༌། བར་ཁུག་གི་འཕེལ་འགྲིབ་བསྡོམས་པ་ལ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་རེ་རེར་མཚུངས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ན། བར་ཁུག་གི་འཕེལ་འགྲིབ་གཉིས་བསྡོམས་པའི་དུས་ཇི་ཙམ་ཡིན་པ་དང༌། ཡ་ཐོག་བསྐལ་པ་དང་པོའི་འགྲིབ་པ་གཅིག་པུ་དང༌། མ་ཐོག་སྐྱེ་བའི་དུས་གཅིག་པུ་རྣམས་མཉམ་པས་བསྐལ་པ་རེ་རེ་མཚུངས་པར་འགྱུར་རོ། །བར་ཁུག་གི་ཚེ་མྱུར་དུ་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་ན་འོས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ལྟར་བསྐལ་པ་ཆགས་ནས་གནས་པའི་རིང་ལ།

完整直譯如下： 斷除了不正當的慾望、對非法的貪著和邪法等三種歸納為一種的九種顛倒，並且斷除了對父母、沙門、婆羅門和種姓首領等不恭敬的行為，由於廣行供養，人們的壽命增長到一百歲、二百歲、五百歲、一千歲»«、二千歲、五千歲、一萬歲、二萬歲、四萬歲直至八萬歲。從斷除邪淫開始，壽命從一百歲、二百歲、五百歲、一千歲、二千歲、一萬歲、二萬歲、四萬歲增長到八萬歲。從十歲往上增長到八萬歲的期間，稱為中間的增長期。由於善法的力量，壽命、容貌和財富等圓滿增上。在中間期有十二代人，上際和下際比中間期更長。»«如同壽命向上增長一樣，身高也增長了一倍，財產、穀物、衣服、車乘等受用也增長了一倍，變得吉祥幸運。如是十二代人的增長和衰減，是就中間期的增長衰減而言，上際的衰減和»«下際的增長衰減比這更長，如前所說。後面的一個劫的增長期和衰減期，與中間期的一次增長衰減加在一起，如何等同於一個中劫呢？中間期的一次增長衰減的時間有多長，就是上際第一劫的一次衰減期和下際的一次增長期的時間，它們是相等的，所以每一劫都是相等的。因為中間期的壽命迅速增長，所以是合理的。如是從一劫形成直至住的期間，

དེ་ལྟར་བསྐལ་པ་ཆགས་ནས་གནས་པའི་རིང་ལ། འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལུགས་ཚད་མེད་པ་བྱུང་ཡང༌། མདོར་བསྡུ་བའི་སྡོམ་རྣམ་པར་གཞག་པས་ཐ་སྙད་ཤེས་པར་བསྟན་ན། ཇི་སྐད་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ། དེ་ལྟར་གནས་དུས་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང༌། །འགྲོ་བ་དྲུག་དང་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་བཞི། །གཞི་དྲུག་དུས་བཅུ་དངོས་པོ་བཅུ་བདུན་དང༌། །ཡོ་བྱད་བཅུ་བཞི་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པ་བརྒྱད། །དེ་ལ་ལྷ་དང༌། ལྷ་མ་ཡིན་དང༌། མི་དང༌། དུད་འགྲོ་དང༌། ཡི་དྭགས་དང། དམྱལ་བ་སྟེ་འགྲོ་བ་དྲུག་གོ» «།སྒོ་ང་ལས་སྐྱེ་བ་དང༌། མངལ་དང༌། དྲོད་གཤེར་དང༌།རྫུས་ནས་སྐྱེ་བ་སྟེ་སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །གང་དག་ཁྱུང་དང༌། ངང་པ་དང། ཁྲུང་ཁྲུང་ལ་སོགས་པ་སྒོ་ངའི་སྦུབས་བརྟོལ་ནས་སྐྱེ་བ་ནི་སྒོང་སྐྱེས་ཏེ། བདུད་དང་གནོད་སྦྱིན་དང༌། ཆུ་བདག་ལ་སོགས་པ་དྲེགས་པ་ཅན་འགའ་ཞིག་བཞིན་ནོ། །དྲོད་གཤེར་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་ས་དང༌། ཤིང་དང༌། རྡོ་ལ་སོགས་པའི་ནང་ནས་སྐྱེ་བ་སྟེ། གྲོག་སྦུར་དང༌། ཕྱེ་མ་ལེབ་དང༌། ཤིང་སྲིན་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ནི། པདྨ་ལ་སོགས་པ་ནས་སྐྱེ་བའམ། ཕྱོགས་གང་དུ་འཇའ་ཚོན་ལྟར་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཚང་བའམ། མ་ཚང་བ་རྣམས་ཏེ། ཞིང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང༌། དམྱལ་བ་རྣམས་དང༌། ལྷ་རྣམས་དང༌། དུད་འགྲོ་འགའ་ཞིག་དང༌།ཡི་དྭགས་ཕལ་«༼༡༽«དང༌། མི་འགའ་ཞིག་བཞིན་ནོ། །» «དུད་འགྲོ་དང་མི་ལ་སྐྱེ་བ་བཞི་ཀ་སྲིད་ཅིང༌། ལྷ་དང་དམྱལ་བ་རྣམས་རྫུས་སྐྱེས་ཡིན་ལ། ཡི་དྭགས་ལ་མངལ་སྐྱེས་ཀྱང་སྲིད་དེ། ཡི་དྭགས་མངལ་ནས་སྐྱེ་བའང་ཡོད་ཅེས་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་གཞི་ནི་དྲུག་སྟེ། གནས་པའི་གཞི་དང༌། བརྟེན་པའི་གཞི་དང༌།ཟས་ཀྱི་གཞི་དང༌། བདེ་བའི་གཞི་དང༌། སྣང་བའི་གཞི་དང༌། ལུས་གནས་པའི་གཞིའོ། །ཁ་ཅིག་དང་པོ་དང༌། ཐ་མ་གཉིས་བསྡོམས་པས་གཅིག་དང༌། གཞན་བཞི་དང༌། གཏམ་གྱི་གཞི་དང༌། དྲུག་ཅེས་འདོད་པའང་ཡོད་དོ། །དེ་ལ་གནས་པའི་གཞི་ནི་འོག་གཞི་རླུང་དང༌། ས་དང༌། ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །

完整直譯如下： 在一劫形成直至安住的期間，雖然世間流傳著無量的法規，但以簡要歸攝的方式安立名言，表明所知，如剛才所說的情況。如是住劫的法也有差別，有六道眾生和四種生，六種基礎、十種時、十七種事物，十四種資具和八種行為。其中天、非天、人、旁生、餓鬼、地獄為六道。»«從卵生、胎生、濕生、化生為四種生。凡是從蛋殼中出生的如鷹、鴨、鶴等，是卵生，如某些傲慢的魔、夜叉、水神等。從濕氣中生，即從泥土、樹木、巖石等內部生出，如青蛙、蛾和蛔蟲等。化生，是從蓮花等處生，或者在某處如彩虹般具足或不具足六處（根）而生，如清凈剎土的菩薩們、地獄眾生、天人、某些旁生、多數餓鬼«(1)«和某些人等。»«旁生和人具足四生，天和地獄眾生是化生，餓鬼也可能是胎生，因為認為"餓鬼也有從胎中生"的緣故。所攝受的基礎有六種，即所依處、所緣境、食物、安樂、光明和身體的所依。有人認為，前二合為一，其餘四種，再加上言說，共六種。其中所依處，即下面的風輪、水輪和土輪。

དེ་ལ་གནས་པའི་གཞི་ནི་འོག་གཞི་རླུང་དང༌། ས་དང༌། ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་རོ། །བརྟེན་པའི་གཞི་ནི་གནོད་པ་དང་འཚེ་བ་ལས་སྐྱོབ་པ་ཁང་པ་དང་ཡང་ཐོག་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཡང་མི་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ཆེད་དུ་བྱས་པ་དང༌། དམྱལ་བ་དང་ལྷ་ཁ་ཅིག་ལྟར་བསོད་ནམས་ཙམ་དང༌། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་ལས་གྲུབ་པ་ལས་ཆེད་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ལ་སོགས་པ་སྤྲུལ་པའི་ཁང་བཟང་དུ་སྣང་བ་རྣམས་སོ། །ཟས་ཀྱི་གཞི་ནི་ཁམས་ཀྱི་ཟས་ཀྱི་གཞིའམ་རྒྱུ་ལོ་ལེགས་པའོ། །གཏམ་གྱི་གཞི་གླེང་བའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པའོ། །བདེ་བའི་གཞི་གོས་དང༌། ཟས་དང༌། གོ་ཆ་དང༌། མལ་ཆ་དང༌། ཁྲི་ལ་སོགས་པའོ། །དེའང་གནོད་པ་ལས་སྐྱོབ་པས་བདེ་བའི་གཞིར་བྱས་སོ། །» «སྣང་བའི་གཞི་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་སྣང་བའི་རྒྱུ་ཉི་ཟླ་དང་སྒྲོན་མེ་ལ་སོགས་པའོ། །ལུས་གནས་པའི་གཞི་ཟས་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཁམས་ཀྱི་ཟས་དང༌། རེག་པའི་ཟས་དང༌། ཡིད་ལ་སེམས་པའི་ཟས་དང༌།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཟས་ཏེ་ལུས་གནས་པར་བྱེད་པའོ། །དུས་རྣམ་པ་བཅུ་ནི།བསྐལ་པ་དང༌། ལོ་དང༌། ཟླ་བ་དང༌། ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་དང༌། ཉིན་མོ་དང༌། མཚན་མོ་དང༌། སྐད་ཅིག་དང༌། ཐང་ཅིག་དང༌། ཡུད་ཙམ་པ་དང༌། དུས་ཚིགས་སོ། །བསྐལ་པ་ལ། བར་བསྐལ་དང༌། ཆེན་པོ་གཉིས་སོ།» «།ལོ་ནི་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་བསྡོམས་པའོ། །ཟླ་བ་ནི་ཚེས་«༼༡༽» «སུམ་ཅུའོ། །ཕྱེད་པ་ནི་བཅོ་ལྔ་གཉིས་ཏེ་ཡར་ངོ་དང་མར་ངོ་གཉིས་སོ། །» «ཉིན་མོ་ནི་འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་ཉི་མ་ཤར་བ་ལ་གྲགས་སོ། །མཚན་མོ་ནི་ཉི་མ་ནུབ་ནས་མ་ཤར་བའི་བར་རོ། །སྐད་ཅིག་ལ་གསུམ་སྟེ། དུས་ཀྱི་མཐའི་སྐད་ཅིག་དང༌། དེའི་སྐད་ཅིག་དང༌། བྱ་བ་རྫོགས་པའི་སྐད་ཅིག་གོ» «།དུས་མཐའི་སྐད་ཅིག་ནི། ཤེས་བྱའི་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཤེས་པ་ལམ་གྱིས་སྐྱེས་པའི་སྐད་ཅིག་ལྟ་བུ» «འོ། །» «དེའི་སྐད་ཅིག་ནི་དེ་ལྟ་བུ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་བསྡོམས་པ་སྟེ། མཛོད་ལས།སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལ། དེའི་སྐད་ཅིག་ཅེས་སོ། །བྱ་རྫོགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ནི། བྱ་བ་གཅིག་མགོ་བརྩམས་ནས་གྲུབ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་བར་རོ། །

完整直譯如下： 其中，所依處是下面的風輪、土輪和水輪。所緣境是能防護傷害和危險的房屋、閣樓等。這也有人們像目的而造作的，和地獄、某些天人一樣僅僅由善業或非善業所成就而非刻意造作的，以及其他如他化自在天等所變現的宮殿顯現。食物，即身體的食物或因緣豐年。言說，即所言說的對境。安樂，即衣服、食物、盔甲、床榻、坐墊等。這些也因能防護危險而成為安樂的所依。»«光明，即色等所顯現的因緣日月、燈火等。身體的所依食物有四種，即段食、觸食、意思食和識食，能令身體存續。十種時分，即劫、年、月、半月、晝、夜、剎那、彈指、須臾和時節。劫有中劫和大劫兩種。»«年是十二個月的總合。月有三十天。半月有兩個十五日，即上弦和下弦。»«晝，即聞名的日出時分。夜，即從日落到日出之間。剎那有三種，即時邊際的剎那、彼剎那和作用圓滿的剎那。»«時邊際的剎那，如心識於一所知境順次生起的剎那。»«彼剎那，即如是一百二十個剎那的總合，如《俱舍論》云："一百二十剎那，名為彼剎那。"作用圓滿的剎那，即從一個作用開始直至完成之間。 provi

བྱ་བ་གཅིག་མགོ་བརྩམས་ནས་གྲུབ་ཚུན་ཆད་ཀྱི་བར་རོ། །འདི་ནི་ཡུན་མ་ངེས་ཏེ། ཐུང་མཐའ་སེ་གོལ་གཏོགས་པའི་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེའི་བར་རོ། །རིང་མཐའ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་རོ། །»«ཐང་ཅིག་ནི་དེའི་སྐད་ཅིག་མ་དྲུག་ཅུའོ། །ཡུད་ཙམ་ནི་ཐང་ཅིག་སུམ་ཅུའོ། །«༼༢༽«དུས་ཚིགས་ནི་དགུན་དང༌། སྟོན་དང༌། དབྱར་དང༌། དཔྱིད་དོ། །ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་དངོས་པོ་བཅུ་བདུན་ནི། བདག་དང༌། ཕ་མ་དང༌། བུ་ཚ་དང༌། ཆུང་མ་དང༌། བྲན་དང༌། ལས་བྱེད་པ་དང༌། ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་དང༌། མཛའ་བཤེས་དང༌། བློན་པོ་དང༌། ཉེ་དུ་དང༌། སྣག་གི་གཉེན་མཚམས་དང༌། ཞིང་དང༌། ཁྱིམ་དང༌། ཟོང་དགྲམ་པའི་དངོས་པོ་དང༌། བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དང༌། ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་སྦྱོར་བའི་དངོས་པོ་དང༌།» «ནོར་བསོགས་«༼༡༽«པའི་དངོས་པོའོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོ་བྱད་བཅུ་བཞི་ནི། ཟས་དང༌། སྐོམ་དང༌། གོས་དང༌། བཞོན་པ་དང༌། རྒྱན་དང༌། གླུ་བྲོ་དང༌། བཞད་གད་དང༌། རོལ་མོའི་སྒྲ་དང༌། སྤོས་དང༌། མེ་ཏོག་ཕྲེང་རྒྱུད་དང༌། བྱུག་པ་དང༌། སྣོད་སྤྱད་དང༌། སྣང་བ་དང༌། ཕོ་མོ་དགའ་མགུར་སྤྱོད་པའོ། །རྒྱུན་གྱི་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པ་བརྒྱད་ནི། སྤྱོད་ལམ་གཞན་ལ་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་དང༌། གོས་ཀྱིས་དཀྲི་བ་དང༌།ཁ་ཟས་བཟའ་བཏུང་དང༌། ལུས་ཀྱི་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་དང༌། གཉིད་ལོག་པ་དང༌། འཁྲིག་པ་སྤྱོད་པ་དང༌། དེ་དང་ལྡན་པའི་རྩོལ་བ་དང༌། དེ་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་རྣམས་སོ། །གཞན་ཡང༌། འཇིག་རྟེན་སྤྱོད་བཅུ་གཏམ་གྱི་རྣམ་པ་གསུམ། །ཉེས་རྩོམ་ཉེར་གཉིས་དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་རིགས། །དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུས་བརྒྱད་འཇུག་པ་བཞི། །འཇིག་རྟེན་གྱི་སྤྱོད་པ་བཅུ་ནི། སྨྲ་བ་དང༌། གཏམ་བྱེད་པ་དང༌། སོ་སོར་དགའ་མགུར་བྱེད་པ་དང༌། བག་མ་གཏོང་བ་དང༌། བག་མ་ལེན་པ་དང༌། འབོད་«༼༢༽«པ་དང༌། གཡར་འདྲེན་པ་དང༌། ལྷག་པར་ཟ་བ་དང༌། འདུས་ཤིང་ཟ་བ་དང༌། རྩོད་པ་བྱུང་བ་ལ་གཅིག་གི་གྲོགས་གཅིག་གིས་བྱེད་པའོ། །གཏམ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི། ཡང་དག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་དང༌།

完整直譯如下： 從一個作用開始直至完成之間。這個時間不確定，最短如彈指間所作，即彼剎那。最長如從發心直到成佛之間。»«彈指，即彼剎那的六十個。須臾，即三十個彈指。«(2)«時節，即冬、秋、夏、春。所攝受的十七種事物，即自身、父母、兒子、妻子、僕人、僱工、傭人、親友、大臣、親屬、姻親、田地、房屋、商品、福德所緣、臨終所緣、»«積蓄«(1)«財物。十四種受用資具，即飲食、飲料、衣服、車乘、莊嚴、歌舞、歡笑、音樂、香、花鬘、涂香、器皿、光明、男女歡娛。八種隨行，即觀察他人的行為舉止、著衣、飲食、身體侍奉、睡眠、行淫、與之相應的勤作、與之相應的言談。此外，還有世間行十種、言談三相、造罪二十二、如是含生六十三種、八時分、四種入。世間十種行為，即言說、交談、各自歡娛、嫁女、娶親、召喚、借貸、食宴、聚會飲食、爭論發生時互相支援。言談三相，即與正法相應、

གཏམ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི། ཡང་དག་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་དང༌། ཆོས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་དང༌། དེ་ལས་གཞན་པའོ། །དང་པོ་ནི་འཕགས་པ་ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་ཅན་དང་ལྡན་པའི་གཏམ་དང༌། སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སེལ་བའི་གཏམ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ་འཁོར་བ་ནས་ངེས་པར་འབྱིན་པའི་གཏམ་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་གང་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་ཁ་ཟས་དང་འདོད་པ་དང༌། ཉོ་ཚོང་ལ་སོགས་པ་ཟག་པ་འཕེལ་བའི་གཏམ་བྱེད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་བསམས་པས་ཀུན་ནས་བླངས་པའི་ངག་གི་ལས་མེ་དང་ཆུ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་པའི་གཏམ་བཞིན་ནོ། །» «ཉེས་རྩོམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ནི། གཞལ་བླུགས་ལ་སྒྱུ་བྱེད་པ་དང༌། སྲང་ལ་སྒྱུ་བྱེད་པ་དང༌། གཞལ་བ་ལ་སྒྱུ་བྱེད་པ་དང༌། ལོག་པའི་ལས་ལ་སྦྱོར་བ་དང༌། འཐབ་པ་དང༌། མཚང་འདྲུ་བ་དང༌། རྩོད་པ་དང༌། འགྱེད་པ་དང༌། གཤེ་བ་དང༌། ཁྲོ་བ་དང༌། དམ་བཅའ་བ་དང༌། བསྡིགས་པ་དང༌། བརྡེག་པ་དང༌། གསོད་པ་དང༌།» «འཆིང་བ་དང༌། གོ་རར་འཇུག་པ་དང༌། གཅོད་པ་དང༌། སྤྱུགས་པ་དང༌། གཡོ་བྱེད་པ་དང༌། འདྲིད་པ་དང༌། དྲག་ཤུལ་དང༌། རྫུན་དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རིགས་དྲུག་ཅུ་རྩ་གསུམ་ནི། དམྱལ་བ་དང༌། ཡྀ་དྭགས་དང༌། དུད་འགྲོ་དང༌། ལྷ་དང༌། མི་དང༌། ལྷ་མ་ཡིན་དང༌། བར་གྱི་སྲིད་པ་རྣམས་དང༌། རྒྱལ་རིགས་དང༌། རྗེའུ་རིགས་དང༌། དམངས་རིགས་དང༌། བྲམ་ཟེ་དང༌། སྐྱེས་པ་དང། བུད་མེད་དང༌། མ་ནིང་དང༌། ངན་པ་དང༌། འབྲིང་པོ་དང༌། བཟང་བ་«༼༡༽«དང༌། ཁྱིམ་པ་དང༌།རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དང༌། དཀའ་ཐུབ་དྲག་པོ་ཅན་རྣམས་དང༌། དཀའ་ཐུབ་དྲག་པོ་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང༌། སྡོམ་པ་ཅན་རྣམས་དང༌། སྡོམ་པ་ཅན་མ་ཡིན་སྡོམ་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དང༌། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང༌། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པ་དང༌། ལོག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཕུང་པོ་པ་རྣམས་དང༌། ཡང་དག་པ་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཕུང་པོ་པ་རྣམས་དང༌། གཉིས་ཀར་མ་ངེས་པའི་ཕུང་པོ་པ་རྣམས་དང༌། དགེ་སློང་དང༌། དགེ་སློང་མ་དང༌། དགེ་སློབ་མ་དང༌། དགེ་ཚུལ་དང༌།དགེ་ཚུལ་མ་དང༌།

完整直譯如下： 言談三相，即與正法相應、與非法相應和中性。第一種，即與聖者應理而言的言談，以及能消除心障的言談，即能令從輪迴中解脫的言談。第二種，即能增長煩惱心食、貪慾和買賣等有漏法的言談。第三種，即非聖言所攝，且隨意而發的語業，如言說火、水等。»«二十二種造罪，即欺詐秤、欺詐稱、欺詐量器、從事邪業、鬥毆、離間、爭吵、欺騙、辱罵、忿怒、違誓、譭謗、毆打、殺生、»«捆綁、囚禁、切割、驅逐、欺詐、驅趕、暴力、妄語。六十三種有情，即地獄、餓鬼、旁生、天、人、非天、中有，以及剎帝利、吠舍、首陀羅、婆羅門，男性、女性、黃門，惡劣、中等、善良«(1)«，在家人、出家人，具強烈苦行者、非強烈苦行者，持戒者、非持戒且非無戒者，離欲者、非離欲者，決定邪性蘊者、決定正性蘊者、俱非決定蘊者，比丘、比丘尼、式叉摩那、沙彌、沙彌尼、

དགེ་སློབ་མ་དང༌། དགེ་ཚུལ་དང༌།དགེ་ཚུལ་མ་དང༌། དགེ་བསྙེན་དང། དགེ་བསྙེན་མ་དང༌། ཁ་ཏོན་པ་དང༌། ཞལ་ཏ་བྱེད་པ་དང༌། གནས་བརྟན་པ་དང༌། བར་མ་དང༌། གསར་བུ་དང༌། མཁན་པོ་དང༌། སློབ་དཔོན་དང༌། ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང༌། ཉེ་གནས་དང༌། གློ་བུར་དུ་ལྷགས་པ་དང༌། དགེ་འདུན་གྱི་ལས་བྱེད་པ་དང༌། རྙེད་པ་འདོད་པ་དང༌། བཀུར་སྟི་འདོད་པ་དང༌། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པ་དང༌། མང་དུ་ཐོས་པ་དང༌། མཁས་ཤིང་བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པ་དང༌། འདུལ་བ་འཛིན་པ་དང༌། མདོ་སྡེ་འཛིན་པ་དང༌། མ་མོ་འཛིན་པ་དང༌། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་དང༌། བདེན་པ་མཐོང་བ་དང༌། སློབ་པ་དང༌། མི་སློབ་པ་དང༌། ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང༌། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་རྣམས་སོ། །དུས་རྣམ་པ་བརྒྱད་ནི། མངལ་ན་གནས་པའི་དུས་དང༌། བཙས་པའི་དུས་དང༌། བྱིས་པའི་དུས་དང༌། གཞོན་ནུའི་དུས་དང༌། ལང་ཚོའི་དུས་དང༌། དར་ལ་བབ་པའི་དུས་དང༌། རྒས་པའི་དུས་དང༌། འཁོགས་པའི་དུས་སོ། །མངལ་དུ་འཇུག་པ་བཞི་ནི། ཤེས་བཞིན་དུ་འཇུག་«༼༡༽«ལ་མ་ཤེས་པར་གནས་ཤིང་འབྱུང་བ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ། ཤེས་བཞིན་དུ་འཇུག་ཅིང་གནས་ལ་མི་ཤེས་པར་འབྱུང་བ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས། ཤེས་བཞིན་དུ་འཇུག་ཅིང་གནས་ཏེ་འབྱུང་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །མི་ཤེས་པར་འཇུག་ཅིང་གནས་ཏེ་འབྱུང་བ་དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་སོ། ཁ་ཅིག་དག་མི་ཤེས་པར་འཇུག་གནས་འབྱུང་བ་ཐ་མལ་པ། ཤེས་བཞིན་འཇུག་མ་ཤེས་པར་གནས་འབྱུང་བ་ཉན་ཐོས། ཤེས་བཞིན་དུ་འཇུག་གནས་མི་ཤེས་འབྱུང་བ་རང་སངས་རྒྱས། ཤེས་བཞིན་དུ་འཇུག་གནས་འབྱུང་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ་ཞེས་ཀྱང་འདོད་» «དོ། །འོན་ཀྱང་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མ་ཁྱབ་པས། དེ་ལྟར་འཐད་པར་ཡང་མི་སེམས་སོ། །གཞན་ཡང༌། འཚོ་བ་དྲུག་དང་ཀུན་ནས་སྲུང་བ་དྲུག» «།ང་རྒྱལ་བདུན་དང་རྒྱགས་པ་རྣམ་པ་བདུན། །ཐ་སྙད་བཞི་དང་ཐ་སྙད་མང་པོའི་གཞི། །འཚོ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་ནི། ཞིང་གི་ལས་དང༌།

完整直譯如下： 式叉摩那、沙彌、沙彌尼、優婆塞、優婆夷、誦經者、持咒者、上座、中座、下座、和尚、阿阇黎、同住者、侍者、暫到者、僧團執事、求利養者、求恭敬者、少欲知足者、多聞者、智慧福德具足者、隨順正法而行者、持律者、持經者、持咒者、凡夫、見諦者、有學、無學、聲聞、獨覺、菩薩、轉輪王。八時分，即住胎時、出生時、嬰兒時、童年時、少年時、盛年時、老年時、耄耋時。四種入胎，即覺知入胎«(1)«而不覺知住胎及出胎的轉輪王，覺知入胎及住胎而不覺知出胎的聲聞及獨覺，覺知入胎、住胎及出胎的菩薩，不覺知入胎、住胎及出胎的除此之外的眾生。有說不覺知入胎、住胎、出胎的凡夫，覺知入胎而不覺知住胎、出胎的聲聞，覺知入胎、住胎而不覺知出胎的獨覺，覺知入胎、住胎、出胎的菩薩»«。然而，轉輪王不攝於菩薩，故認為如此也不應理。此外，還有六種謀生、六種隨護、»«七種我慢、七種傲慢、四種言說、多言說的所依。六種謀生，即農業、

འཚོ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་ནི། ཞིང་གི་ལས་དང༌།ཚོང་གི་ལས་དང༌། ཕྱུགས་བཙའ་བ་དང༌། ཞོ་ཤས་འཚོ་བ་དང༌། ཡྀ་གེ་དང་ཤོད་«༼༡༽«དགོད་པ་དང༌། རྩིས་ཀྱི་ལས་དང༌། དེ་དག་ལས་གཞན་པ་བཟོའི་གནས་རྣམས་སོ། །ཀུན་ནས་སྲུང་བ་དྲུག་ལ། གླང་པོ་ཆེའི་ཚོགས་དང༌། རྟའི་ཚོགས་དང༌། ཤིང་རྟའི་ཚོགས་དང༌། དཔུང་བུ་ཆུང་གི་ཚོགས་དང༌། ནོར་གྱི་ཚོགས་དང༌། མཛའ་བཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་བཅས་ཏེ་རང་གི་སྡེ་སྲུང་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་རྣམ་པ་བདུན་ནི། སྐྱེ་བ་དང༌། རྒས་པ་དང༌། ན་བ་དང༌། འཆི་བ་དང༌། མི་འདོད་པ་དང་ཕྲད་པ་དང༌། སྡུག་པ་དང་བྲལ་བ་དང༌། འདོད་པས་ཕོངས་པའོ། །» «ང་རྒྱལ་བདུན་ལ། ང་རྒྱལ་དང༌། ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་དང༌། ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་དང༌། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང༌། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང༌། ཅུང་ཟད་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང༌། ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་ལོ། །རྒྱགས་པ་བདུན་ལ། ནད་མེད་པས་རྒྱགས་པ་དང༌། ལང་ཚོས་རྒྱགས་པ་དང༌། གསོན་པས་རྒྱགས་པ་དང༌། རིགས་ཀྱིས་རྒྱགས་པ་དང༌། གཟུགས་ཀྱིས་རྒྱགས་པ་དང༌། དབང་ཕྱུག་གིས་རྒྱགས་པ་དང༌། ཐོས་པས་རྒྱགས་པའོ། །ཐ་སྙད་བཞི་སྟེ། ཐོས་པ་དང༌། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང༌། མཐོང་བ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཐ་སྙད་ལས། ཐོས་པའི་ཐ་སྙད་ནི་གང་གཞན་ལས་ཐོས་ནས་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཞན་ལ་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་» «པའོ། །བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པའི་ཐ་སྙད་ནི་གང་དེས་མ་མཐོང་མ་ཐོས་པར་བདག་གིས་བསམས་ཤིང་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཞན་ལ་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ། །མཐོང་བའི་ཐ་སྙད་ནི། གང་དེས་མིག་ལ་སོགས་པས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཞན་ལ་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཐ་སྙད་ནི་གང་དེས་སོ་སོ་རང་གིས་«༼༡༽«རིག་པ་དང༌། རྟོགས་པ་དང༌། རེག་པ་དང༌། མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ནས་དེ་ལ་བརྟེན་ཏེ་གཞན་ལ་ཐ་སྙད་དུ་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞི་མང་པོ་རྣམས་ནི། ངེས་པའི་ཚིག་གི་གཞི་རྣམས་དང༌། སྤྲོས་པའི་གཞི་རྣམས་དང༌། དོན་བསྡུས་པའི་གཞི་རྣམས་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ།

完整直譯如下： 六種謀生，即農業、商業、畜牧業、信使、讀書寫作«(1)«、算術以及除此之外的各種手工業。六種隨護，即與象群、馬群、車群、步兵群、財富群、親友群俱而守護自部落。七種痛苦，即生、老、病、死、怨憎會、愛別離、求不得。»«七種我慢，即我慢、增上我慢、我慢上我慢、我想我慢、現前我慢、微薄我慢、顛倒我慢。七種傲慢，即無病傲慢、年輕傲慢、活著傲慢、種姓傲慢、容色傲慢、財富傲慢、聞慧傲慢。四種言說，即聞所成言說、思所成言說、見所成言說、識所成言說。聞所成言說，謂從他人處聽聞后，依此而對他人言說»«。思所成言說，謂未見未聞，自己思惟觀察后，依此而對他人言說。見所成言說，謂以眼等現量所得后，依此而對他人言說。識所成言說，謂自己«(1)«了知、領悟、觸證現量所得后，依此而對他人言說。多言說的所依，即決定詞句所依、繁複所依、攝義所依，亦稱為

དོན་བསྡུས་པའི་གཞི་རྣམས་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། »«རྣམ་པ་མང་ཡང་ཆོས་ཁམས་དབྱེ་བ་བཅུ་ལྟ་བུ་སོགས་ཡིན་ལ། དེ་ནི་གང་ཞེ་ན། རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་སྐྱེ་བོའི་དོན་དང༌། དམིགས་པ་མྱོང་བའི་དོན་དང༌། དམིགས་པའི་མཚན་མར་འཛིན་པའི་དོན་དང༌། དམིགས་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་དོན་དང༌། ཆོས་དེ་དག་ཉིད་དུས་ཐ་དད་པའི་དོན་དང༌།« ༼༢༽«རྣམ་པ་སྒྲིབ་པ་མེད་པའི་དོན་དང༌། མི་རྟག་པ་དང་བྲལ་བའི་དོན་དང༌། མི་རྟག་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་དོན་དང༌། རྟག་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་དང༌། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་«༼༣༽«བྲལ་བའི་དོན་དང༌། ཚོར་བ་དང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་པའི་དོན་དང༌། ཚོར་བ་དང་བྲལ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞི་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་ཡུལ་དང༌། དོན་དུ་གཞལ་བྱ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ལ། ཐ་སྙད་«༼༤༽«ནི་འཇལ་བྱེད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་འཛིན་མིག་ཤེས་མངོན་སུམ་ལ་ཨུཏྤལ་སྣང་དུས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རང་མཚན་ཨུཏྤ་ལའི་གཟུགས་དང་དྲི་དང་ཆེ་ཆུང་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་དོན་ནི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་ལ། ཨུཏྤ་ལར་ངེས་པའི་མིག་ཤེས་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ནི་ཐ་སྙད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང༌།མཁས་པ་དྲུག་དང་བཀའ་ཡི་དངོས་པོ་དགུ། །འཁོར་གྱི་དངོས་པོ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པར་གྲགས། །མཁས་པར་བྱ་བའི་དོན་རྣམ་པ་དྲུག་ལ། ཕུང་པོ་དང༌། ཁམས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དང༌། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང༌། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་དང༌། དབང་པོ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །ཕུང་པོ་ནི་ལྔ་སྟེ། གཟུགས་དང༌། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོའོ། །ཁམས་ནི་དྲུག་སྟེ། ས་དང༌། ཆུ་དང༌། མེ་དང༌། རླུང་དང༌། ནམ་མཁའ་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་ནི་བཅུ་གཉིས་ཏེ། མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནས། རྣ་བ་དང༌།སྣ་དང༌། ལྕེ་དང༌། ལུས་དང༌། ཡིད་དང༌། གཟུགས་དང༌། སྒྲ་དང༌། དྲི་དང༌། རོ་དང༌། རེག་བྱ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དོ། །» «རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི་བཅུ་གཉིས་ཏེ། མ་རིག་པ་དང༌།

完整直譯如下： »«雖然有多種分類，但如十種法界之別等，其內容為何呢？即隨順有情義、領受所緣義、執著所緣相義、造作所緣義、諸法異時義、«(2)«無覆礙相義、離無常義、不離無常義、真實常義、離苦樂«(3)«義、不離受義、離受義。言說所依諸義，即安立言說的對境，以及作為所量的對象。言說«(4)«則是作為能量而安立的，如執取色的眼識現量見到烏巴羅花時，顯現為外境自相的烏巴羅花色、香、大小等境義即是言說的所依，而確定為烏巴羅花的眼識現量則稱為言說，如是而已。此外，六種智者與九種教義事物、八種眷屬事物等也很有名。應當成為智者的六種意義，即于蘊、界、處、緣起、處非處、根中成為智者。蘊有五種，即色蘊、受蘊、想蘊、行蘊、識蘊。界有六種，即地界、水界、火界、風界、空界、識界。處有十二種，即眼處乃至耳處、鼻處、舌處、身處、意處、色處、聲處、香處、味處、觸處、法處。»«緣起有十二支，即無明、

» «རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི་བཅུ་གཉིས་ཏེ། མ་རིག་པ་དང༌། འདུ་བྱེད་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང༌། མིང་གཟུགས་དང༌། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང༌། རེག་པ་དང༌། ཚོར་བ་དང༌། སྲེད་པ་དང༌། ལེན་པ་དང༌།སྲིད་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་དང༌། རྒ་ཤིའོ། །» «གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་ནི་འཁོར་བ་དང་དེའི་ལམ་ཀུན་འབྱུང་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པས་བསྡུས་པ་རྣམས་སྤང་བྱ་ཁོ་ན་སྟེ་གནས་མ་ཡིན་ལ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་འགོག་བདེན་ནི་ཞི་བ་སྟེ། དེའི་རྒྱུ་ལམ་བདེན་ཆ་དང་བཅས་པ་རྣམས་གཉེན་པོ་བླང་བྱ་ཁོ་ན་བས་གནས་ཞེས་བྱའོ། །» «དབང་པོ་ལ་འཕགས་པ་དང༌། སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་གཉིས་ལས། དེ་ལ་གཟུགས་ཅན་མིག་དང༌། རྣ་བ་དང༌། སྣ་དང༌། ལྕེ་དང༌། ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་སྟེ་རྣམ་པ་ལྔ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་ཡིད་ལས་ཕྱེ་བར་འདོད་དོ། །དད་པ་དང༌། བརྩོན་འགྲུས་དང༌། དྲན་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོ་རྣམས་སོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འཕགས་པའི་དབང་པོ་ལའང་ལྷག་བཅས་ཀྱི་རྟེན་ལ་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་ལྔ་དང༌། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལྔ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དབང་པོ་དང་བཅུ་གཅིག་གོ» «།ལྷག་མེད་ལ་གཟུགས་ཅན་རྣམས་མེད་ལ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཐོབ་ལ་མ་ཉམས་པར་གནས་སོ། །ཚུལ་གཞན་དུ་དབང་པོའི་རྣམ་གཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་ལས། ལྡན་ཚུལ་བརྩི་བ་ནི་ཉན་ཐོས་པའི་སྡེ་པས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ལ། སྤྲོས་པ་ལ་དགའ་ན་དེའི་གཞུང་དུ་བརྟག་ག»ོ «།སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའི་དངོས་པོ་དགུ་ལ། སེམས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་སོ། །སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་ནི་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་མཐུན་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སོ། །གནས་པའི་དངོས་པོ་ནི་ཟས་བཞི་པོ་རྣམས་སོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། རྣམ་པར་བྱང་བའི་དངོས་པོ་ནི། སྡུག་བསྔལ་དང༌། ཀུན་འབྱུང་དང༌། འགོག་པ་དང༌། ལམ་སྟེ་བདེན་པ་བཞིའོ། །སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་«༼༡༽«ནི། ཁམས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་སོ། །སྟོན་པ་པོའི་དངོས་པོ་ནི།

完整直譯如下： »«緣起有十二支，即無明、行、識、名色、六處、觸、受、愛、取、有、生、老死。»«處與非處，凡是被集諦、苦諦所攝的輪迴及其道的一切法，均應捨棄，故為非處。涅槃即滅諦，為寂滅，其因道諦及助伴亦唯是對治，應當修習，故名為處。»«根有聖者與凡夫二種。其中有色根眼、耳、鼻、舌、身五種。無色根則認為從意根中分出。信根、精進根、念根、定根、慧根。聖者的解脫根中，具足分位的所依有色根五種，無色根五種，再加解脫根共十一種»«。無餘分位則無有色根，唯有無色根得已而住。另一種根的建立有二十二種，其區分所具之理，是聲聞部派所建立的，若喜歡繁瑣，當於其論典中觀察。»«佛陀教法的事物有九種：有情事物，即色等五取蘊。受用事物，即十二處。生起事物，即十二順緣起支。住持事物，即四種食。煩惱與清凈事物，即苦、集、滅、道四諦。種種事物«(1)«，即無量界。說者事物，即

ཁམས་ཚད་མེད་པ་རྣམས་སོ། །སྟོན་པ་པོའི་དངོས་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང༌། ཉན་ཐོས་རྣམས་སོ། །བསྟན་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ནི། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནོ། །གང་ཞེ་ན་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང༌། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་དང༌། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་དང༌། དབང་པོ་ལྔ་དང༌། སྟོབས་ལྔ་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང༌། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ནི། ལུས་དང༌། ཚོར་བ་དང༌།སེམས་དང༌། ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་ནི། མི་དགེ་བ་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། སྐྱེས་པ་སྤོང་བའི་ཕྱིར་དང༌། དགེ་བ་མ་སྐྱེས་པ་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། སྐྱེས་པ་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་འདུན་པ་བསྐྱེད་དོ། །འབད་དོ། །» «རྩོལ་ལོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་ནི། འདུན་པ་དང༌། སེམས་པ་དང༌། དཔྱོད་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང་དག་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པའོ། །དབང་པོ་ལྔ་ནི། དད་པ་དང༌། བརྩོན་འགྲུས་དང༌། དྲན་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའོ། །སྟོབས་ལྔ་ནི་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལྔའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་ནི། དྲན་པ་དང༌། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང༌། བརྩོན་འགྲུས་དང༌།ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། དགའ་བ་དང༌། བཏང་སྙོམས་ཡང་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ག»ོ «།» «འཕགས་པའི་ཡན་ལག་བརྒྱད་ནི། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང༌། རྟོག་པ་དང༌། ངག་དང༌། ལས་ཀྱི་མཐའ་དང༌། འཚོ་བ་དང༌། རྩོལ་བ་དང༌། དྲན་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དོ། །འཁོར་གྱི་དངོས་པོ་བརྒྱད་ལ། རྒྱལ་རིགས་དང༌། བྲམ་ཟེ་དང༌། ཁྱིམ་བདག་དང༌། དགེ་སྦྱོང་དང༌། རྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་རིགས་དང༌། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པ་དང༌། བདུད་དང༌། ཚངས་པའི་འཁོར་རོ། །» «སོགས་པར་གྲགས་ཞེས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཙམ་དུའང་མ་ཟད་དེ།

佛陀教法的事物有九種：有情事物，即色等五取蘊。受用事物，即十二處。生起事物，即十二順緣起支。住持事物，即四種食。煩惱與清凈事物，即苦、集、滅、道四諦。種種事物，即無量界。說者事物，即佛陀、菩薩、聲聞。所說事物，即三十七道品等法。何為三十七道品？即四念住、四正斷、四神足、五根、五力、七覺支、八聖道支。其中，四念住，即身念住、受念住、心念住、法念住。四正斷，即未生之不善令不生故，已生者令斷故，未生之善法令生故，已生者令增上故，生起欲求、勤勉、»«精進、策勵，有四種正斷。四神足，即欲神足、勤神足、心神足、觀神足。五根，即信根、精進根、念根、定根、慧根。五力，即信等五種。七覺支，即念、擇法、精進、喜、輕安、定、舍覺支。»«八聖道支，即正見、正思惟、正語、正業、正命、正精進、正念、正定。眷屬事物有八種，即剎帝利、婆羅門、長者、沙門、四大王眾天、三十三天、魔眾、梵眾等。»«"等"字的意思，不僅限於此，

» «སོགས་པར་གྲགས་ཞེས་པའི་དོན་ནི་འདི་ཙམ་དུའང་མ་ཟད་དེ། རྒྱལ་པོ་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་དང༌། བྲམ་ཟེ་དང༌། ཁྱིམ་བདག་དང༌། དེད་དཔོན་རྣམས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་དང༌། ནོར་བུ་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པའི་བསྟན་བཅོས་ནས་ཕྱི་རོལ་པ་དང༌། ནང་པ་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྲགས་པའི་ཆོས་ལུགས་ཐམས་ཅད་བསྐལ་པ་གནས་པའི་དུས་འདིར་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པའི་དོན་ཏོ། །སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྐལ་པ་འདིར་བྱུང་བའི་རྣམ་གྲངས་དང༌། ཚུལ་གཞན་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དག་ཀྱང་རྒྱ་ཆེར་དབྱེ་བ་«༼༡༽«གནས་པའི་བསྐལ་པ་འདི་ཉིད་ལ་ཁམས་གོང་འོག་གི་ཆོས་ལྡན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་«༼༢༽«བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་གནས་ཚེ་ཁྱད་པར་གཞན་བསྟན་པ། །བཀྲེས་སྐོམ་འདོད་ཡོན་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་མེད། །གླིང་གསུམ་ཁ་ཟས་རྣམ་པ་མང་ལྡན་ཞིང༌། །སྒྲ་མི་སྙན་ན་སཱ་ལུ་གཅིག་པུ་ཉིད། །གནས་པའི་བསྐལ་པ་ལ་ཁམས་གསུམ་པོ་འདིར་ཆོས་གང་དང་ནི་ལྡན། གང་ཞིག་ནི་མེད་སྙམ་པ་ལས། འདིར་ཆེ་ལོང་ཞིག་སྨོས་པ་ནི། བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་ཡོད་ཀྱི། གོང་མ་གཉིས་ན་མེད་དོ། །གླིང་གསུམ་ན་ཁ་ཟས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་ཡོད་ལ། བྱང་ན་མ་བཏབ་པའི་འབྲུ་འབའ་ཞིག་གོ» «།འབྲུ་དེ་ནི་ཤིང་ལས་རང་བྱུང་བ་དང༌། ས་ལས་བྱུང་བའི་སཱ་ལུ་ཞེས་བྱ་བའི་རིགས་གཉིས་ཡོད་དོ། །གཞན་ཡང༌། འདོད་ལྷ་བདུད་རྩི་ཡན་ཆད་ཏིང་འཛིན་ཟས། །མི་ལ་བཤང་གཅི་ལྷ་རྣམས་ལ་ཡོད་མིན། །གླིང་གསུམ་ཆར་འབབ་ཆེ་ཆུང་སྣང་བ་སྟེ། །སྒྲ་མི་སྙན་ལྷ་རྣམས་ལ་དེ་མེད་དོ། །འདོད་ལྷ་དྲུག་ནི་བདུད་རྩི་ཁ་དོག་བཞི་«༼༣༽«ལ་སྤྱོད་དོ། །དེ་ཡན་ཆད་ལ་ཁམས་ཀྱི་ཟས་མེད་དོ། །བཤང་གཅི་ནི་གླིང་བཞིའི་མི་ལ་ཡོད་ཀྱི་ལྷ་རྒྱལ་ཆེན་རིགས་བཞི་ཡན་ཆད་ལ་མེད་དོ། །» «གླིང་གསུམ་ན་ཆར་ཆེ་ཆུང་དང་འབབ་མཁས་མི་མཁས་ཡོད་ལ། བྱང་གླིང་དང་ལྷ་རྣམས་ལ་མེད་དོ། །གླིང་གསུམ་ན་ལོ་ལེགས་ཉེས་དང་འཇིགས་པ་དང་»«མི་བདེ་བ་«༼༤༽«ཡོད་ལ། སྒྲ་མི་སྙན་དང་འདོད་གཟུགས་ན་ལོ་ཐོག་ལེགས་ཉེས་མེད་ལ་བདེ་བ་ཤས་ཆེ།

翻譯如下： "等等"這個詞的意思是，不僅僅如此，國王們的論著、婆羅門、長者、獵人們的海洋論、寶石論等論著中，外道和內道共同流傳的一切宗教，都是在住劫的這個時候出現的。 按照前面所說的方式，在這個劫中出現的種類以及其他生起貪慾等的本性，也可以廣泛分類，即： 在這個住劫中，上地獄具足何種法，不具足何種法呢？ 關於這一點略作說明：飢餓、口渴只存在於欲界，上兩界沒有。三洲具有多種食物，(藏文：སྒྲ་མི་སྙན་，梵文擬音：Uttarakuru，梵文天城體：उत्तरकुरु，漢語字面意義：北俱盧洲，漢語擬音：Běi Jù Lú Zhōu)只有稻穀。 這種穀物有兩種：從樹上自然生長的和從地裡長出的稻穀。 此外，欲界天人食用甘露，再往上至入定食。人有大小便，天人沒有。三洲有降雨多寡不同，(藏文：སྒྲ་མི་སྙན་，梵文擬音：Uttarakuru，梵文天城體：उत्तरकुरु，漢語字面意義：北俱盧洲，漢語擬音：Běi Jù Lú Zhōu)和天人沒有。 欲界六慾天享用四種顏色的甘露。再往上沒有粗食。大小便只有四洲人有，四大天王以上的天人沒有。 三洲有降雨多寡和降雨技巧高低，(藏文：སྒྲ་མི་སྙན་，梵文擬音：Uttarakuru，梵文天城體：उत्तरकुरु，漢語字面意義：北俱盧洲，漢語擬音：Běi Jù Lú Zhōu) 和天人沒有。三洲有豐欠年及恐懼、痛苦，(藏文：སྒྲ་མི་སྙན་，梵文擬音：Uttarakuru，梵文天城體：उत्तरकुरु，漢語字面意義：北俱盧洲，漢語擬音：Běi Jù Lú Zhōu)和欲界、色界沒有豐欠年，安樂較多。

སྒྲ་མི་སྙན་དང་འདོད་གཟུགས་ན་ལོ་ཐོག་ལེགས་ཉེས་མེད་ལ་བདེ་བ་ཤས་ཆེ། འཇིགས་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྐབས་འགའ་སྲིད་པ་ཙམ་ལས་མེད་དོ། །རྣམ་གྲངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ། དེ་བཞིན་ནོར་འབྲུ་ཉོ་ཚོང་ལོ་ལེགས་ཉེས། །ཆེད་དུ་བྱས་པའི་གནས་ཀྱང་མཚུངས་པ་ཉིད། །གླིང་གསུམ་ན་འབྲུ་དང་ནོར་ལ་ཉོ་ཚོང་ཡོད་ལ། བྱང་དང་ལྷའི་གནས་ན་མེད་དོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་ཡང་སྔོན་བསྐལ་པ་དང་པོ་ན་ལོ་ལེགས་ཉེས་སུ་ཕྱེ་བ་མེད་ལ། སོ་སོར་བགོས་པ་ནས་བྱུང་བའོ། །གླིང་གསུམ་ན་ཆེད་དུ་བྱས་པའི་གནས་ཁང་ཡོད་ལ། བྱང་དང་ལྷ་རྣམས་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆེད་དུ་མ་བྱས་པའི་གནས་ཡོད་དོ། །གླིང་གསུམ་འདོད་ལྷའི་གནས་ན་ཁ་དོག་བཞི། །» «གཟུགས་དང་སྒྲ་མི་སྙན་ན་དཀར་པོ་ཉིད། །གླིང་གསུམ་རས་བལ་དར་ཟབ་སྣལ་མའི་གོས། །» «སྒྲ་མི་སྙན་ལྷ་དྲུག་ན་སྲབ་འཇམ་ཡང༌། །གླིང་གསུམ་ན་»«ལུས་ཀྱི་«༼༡༽«ཁ་དོག་ཐམས་ཅད་པ་«༼༢༽«ཡོད་ལ། བྱང་ན་«༼༣༽«དཀར་པོ་གཅིག་པུ་ཡོད་དོ།། འདོད་ལྷ་དྲུག་ན་སྔོན་པོ་དང༌། སེར་པོ་དང༌། དམར་པོ་དང༌། དཀར་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོད་དོ། །ཚངས་རིས་ནས་འོག་མིན་གྱི་བར་དུ་ལུས་«༼༤༽«དཀར་པོའོ། །སྐྱེ་མཆེད་མུ་བཞི་ལ་ཁ་དོག་མེད་དོ། །གླིང་གསུམ་ན་གོས་དར་དང་རས་དང་སྣལ་མ་ཡོད་ལ་ལྗིད་ཀྱང་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱང་དང་འདོད་ལྷ་ལ་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལས་བྱུང་བའི་གོས་སྲབ་ལ་ཡང་ཤིང་འཇམ་པ་ཡོད་དོ། །བྱང་གི་གོས་ལ་སྲང་གཅིགརྒྱལ་ཆེན་བཞིའི་གོས་ལ་སྲང་ཕྱེད། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་གོས་ལ་སྲང་བཞི་ཆ། འཐབ་བྲལ་ལ་བརྒྱད་ཆ། དགའ་ལྡན་ལ་བཅུ་དྲུག་ཆ། འཕྲུལ་དགའ་ལ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཆ། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ལ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་ཆའོ། །ཚངས་རིས་ཡན་ཆད་ལ་གཞལ་དུ་མེད་པའི་གོས་ཡོད་དོ། །ཚངས་རིས་ཡན་ཆད་གོས་གྱོན་ནས་སྐྱེ་ཞིང༌། གོས་ལའང་ཁ་དོག་བཞི་ཀ་ཡོད་དོ། །གླིང་གསུམ་ཚ་གྲང་སྒྲ་མི་སྙན་ལྷ་མེད། །སྒྲ་མི་སྙན་པ་མ་གཏོགས་འདོད་ལྷ་མི། །བག་མ་གཏོང་ལེན་གོང་མའི་ཁམས་ན་ མེད། །རྗེ་འབངས་བྲན་གཡོག་ཕོ་མོ་མཚུངས་པར་བརྗོད། །

翻譯如下： (藏文：སྒྲ་མི་སྙན་，梵文擬音：Uttarakuru，梵文天城體：उत्तरकुरु，漢語字面意義：北俱盧洲，漢語擬音：Běi Jù Lú Zhōu)和欲界、色界沒有豐欠年，安樂較多。偶爾會有一些恐懼和痛苦，但很少。 接著說明種類的差別：同樣，穀物、財富的買賣和豐欠年，以及人工建造的住所也是一樣。三洲有穀物和財富的買賣，北俱盧洲和天界沒有。在我們的南贍部洲，以前的第一個劫沒有豐欠年的區分，從土地私有後才出現的。三洲有人工建造的住所，北俱盧洲和天人依福德力有非人工的住所。 三洲和欲界天的地方有四種顏色，(藏文：སྒྲ་མི་སྙན་，梵文擬音：Uttarakuru，梵文天城體：उत्तरकुरु，漢語字面意義：北俱盧洲，漢語擬音：Běi Jù Lú Zhōu)只有白色。三洲的衣服有棉、麻、絲綢，(藏文：སྒྲ་མི་སྙན་，梵文擬音：Uttarakuru，梵文天城體：उत्तरकुरु，漢語字面意義：北俱盧洲，漢語擬音：Běi Jù Lú Zhōu)和六慾天雖然輕柔，但是三洲有各種膚色，北俱盧洲只有白色。六慾天有藍、黃、紅、白所有顏色。從梵天至色究竟天，身體是白色的。無色界四種無色沒有顏色。 三洲的衣服有絲綢、棉布和毛織品，而且很重。北俱盧洲和欲界天的衣服是從如意樹生出的，既輕又柔軟。北俱盧洲的衣服有一兩重，四大天王的衣服有半兩重，三十三天的衣服有四分之一兩重，夜摩天有八分之一兩，兜率天有十六分之一兩，化樂天有三十二分之一兩，他化自在天有六十四分之一兩。梵天以上有無量重的衣服。梵天以上生來就穿著衣服，衣服也有四種顏色。 三洲有寒熱，(藏文：སྒྲ་མི་སྙན་，梵文擬音：Uttarakuru，梵文天城體：उत्तरकुरु，漢語字面意義：北俱盧洲，漢語擬音：Běi Jù Lú Zhōu)和天界沒有。除了(藏文：སྒྲ་མི་སྙན་，梵文擬音：Uttarakuru，梵文天城體：उत्तरकुरु，漢語字面意義：北俱盧洲，漢語擬音：Běi Jù Lú Zhōu)以外，欲界天和人都有婚姻嫁娶，上界沒有。君臣主僕說是平等的。

རྗེ་འབངས་བྲན་གཡོག་ཕོ་མོ་མཚུངས་པར་བརྗོད། །གླིང་གསུམ་ན་ཚ་གྲང་ཡོད་ལ། བྱང་དང་ལྷ་ལ་མེད་དོ། །གླིང་གསུམ་དང་འདོད་ལྷ་དྲུག་ན་བག་མ་གཏོང་ལེན་ཡོད་ལ། བྱང་དང་ཚངས་རིས་ཡན་ཆད་ལ་མེད་དོ། །གླིང་གསུམ་དང་འདོད་ལྷ་དྲུག་ཚངས་རིས་དང་བཅས་པ་ན་རྗེ་འབངས་ཡོད་ལ། བྱང་དང་དེ་ཡན་ཆད་ལ་མེད་དོ། །གླིང་གསུམ་དང་འདོད་ལྷ་ན་བྲན་གཡོག་ཡོད་ལ། བྱང་དང་གོང་མ་གཉིས་ན་མེད་དོ། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ན་ཕ་མ་དང་ཕོ་མོ་མེད་ལ། འོག་མ་ལ་ཡོད་དོ། །འདོད་ལྷ་དྲུག་ན་ནོར་ཡོད་འབྲུ་མེད་ཅྀང༌། །སྒྲ་མི་སྙན་ན་འབྲུ་ཡོད་ནོར་མེད་ལ། །གཉེན་མེད་གཟུགས་དང་འདྲ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །» «གླིང་གསུམ་འབྲུ་ནོར་གཉེན་དང་ལྡན་པ་ཉིད། །ཚངས་རིས་ལ་སོགས་གོང་མའི་ཁམས་ན་ མེད། །གླིང་གསུམ་ན་ནོར་དང་འབྲུ་ཡོད་ལ།སྒྲ་མི་སྙན་ན་འབྲུ་ཡོད་ནོར་མེད་ དོ། །འདོད་ལྷ་དྲུག་ལ་ནོར་ཡོད་ཀྱང་འབྲུ་མེད་ཅིང༌། ཚངས་རིས་ཡན་ཆད་ལ་འབྲུ་ནོར་གཉིས་ཀ་མེད་དོ། །གླིང་གསུམ་ན་ནོར་དང་འབྲུ་དང་གཉེན་ལ་སོགས་པ་ལ་མངོན་ཞེན་ཡོད་ལ། སྒྲ་མི་སྙན་པ་ལ་མངོན་ཞེན་མེད་དོ། །འདོད་ལྷ་དྲུག་ལ་ནོར་གཉེན་«༼༡༽«ལ་ཞེན་པ་ཡོད་ལ། ཚངས་རིས་ཡན་ཆད་ལ་མེད་དོ། །» «རྫུས་སྐྱེས་རོ་མེད་གཞན་རྣམས་རོ་དང་བཅས། །བགྲོད་པའང་རང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྲུབ་ པའམ། །གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་གོང་མར་ཕྱིན་འགྱུར་གྱི། །གཞན་དུ་འོག་མས་གོང་མ་མཐོང་བ་མེད། །རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ལ་རོ་མེད་ལ། སྐྱེ་བ་གཞན་གསུམ་ནི་འཆི་བའི་ཚེ་རོ་དང་བཅས་པ་ཉིད་དོ། །མི་དང་དུད་འགྲོ་དང་ཡི་དྭགས་རྣམས་ནི་རྫུས་སྐྱེས་མ་གཏོགས་པ་རོ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། ལྷ་དང་དམྱལ་བ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནུབ་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་མི་སྣང་བར་འགྱུར་བས་རོ་མེད་དོ། །ལྷ་ལ་གནད་འཆད་པའི་སྡུག་བསྔལ་མེད་ལ། འཆི་འཕོ་ལྟུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་དོ། །མི་ལ་འཆི་འཕོ་བ་དང་གནད་འཆད་པ་དང༌། སྲིད་པ་ཕྱི་མ་ལ་འཇིགས་པས་ཕུང་པོ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་ལ། དམྱལ་བ་ན་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་མེད་དེ།

君臣主僕說是平等的。三洲有寒熱，北俱盧洲和天人沒有。三洲和六慾天有婚姻嫁娶，北俱盧洲和梵天以上沒有。三洲、六慾天和梵天有君臣，北俱盧洲和以上沒有。三洲和欲界天有主僕，北俱盧洲和上面兩界沒有。上面兩界沒有父母和男女，地獄有。 六慾天有財富沒有糧食，(藏文：སྒྲ་མི་སྙན་，梵文擬音：Uttarakuru，梵文天城體：उत्तरकुरु，漢語字面意義：北俱盧洲，漢語擬音：Běi Jù Lú Zhōu)有糧食沒有財富，沒有親屬，與色界相同。三洲有糧食、財富和親屬，梵天等上界沒有。 三洲有財富和糧食，(藏文：སྒྲ་མི་སྙན་，梵文擬音：Uttarakuru，梵文天城體：उत्तरकुरु，漢語字面意義：北俱盧洲，漢語擬音：Běi Jù Lú Zhōu)有糧食沒有財富。六慾天雖有財富但沒有糧食，梵天以上兩者都沒有。三洲對財富、糧食、親屬等有執著，(藏文：སྒྲ་མི་སྙན་，梵文擬音：Uttarakuru，梵文天城體：उत्तरकुरु，漢語字面意義：北俱盧洲，漢語擬音：Běi Jù Lú Zhōu)沒有執著。六慾天對財富、親屬有執著，梵天以上沒有。 化生沒有屍體，其他都有屍體。行走也是靠自己的神變，或依靠他人才能去上界，地獄不能見到上界。化生眾生沒有屍體，其他三生死時有屍體。人、畜生、餓鬼除了化生外都有屍體，天人和地獄眾生識神滅時同時消失，所以沒有屍體。天人沒有臨終苦，有死亡墮落苦。人有死亡、臨終和對後世的恐懼而結生的痛苦，地獄沒有死亡之苦，

དམྱལ་བ་ན་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་མེད་དེ། འཆི་བ་ལ་བདེ་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོང་དུ་བགྲོད་པའང་རང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་ཐོབ་པའམ། ཁམས་གོང་མའི་ལྷས་ཁྲིད་ནས་ལྷ་གནས་གོང་མར་ཕྱིན་པ་དང་མཐོང་བར་ནུས་ཀྱི་གཞན་དུ་ལས་དེ་»«མ་བསགས་པས་«༼༡༽«མེད་དོ། །གོང་མས་འོག་མར་འོང་བ་ན། ཇི་ལྟར་འོང་ཞེ་ན། ཚངས་རིས་ལ་སོགས་འཛམ་གླིང་འོང་བའི་ཚེ། །འོག་མའི་སར་བརྟེན་སྤྲུལ་པས་འོང་བའོ། །» «འདི་ལྟར་ས་མཚུངས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པས་འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་སོགས་པ་འོག་མའི་གནས་སུ། གོང་མ་ཚངས་རིས་ལྟ་བུ་སྤྲུལ་པས་འོང་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་ཐ་དད་པས་འོག་མའི་ས་པ་རྣམས་ལ་དེའི་སྣང་ཚུལ་འཁྲུལ་པའི་རླུང་སེམས་ཀྱི་འདུ་བ་ལས་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོང་མའི་ས་པའང་འོག་མས་མི་མཐོང་བས་«༼༢༽«མི་མཚུངས་པའི་རླུང་སེམས་ཀྱི་འདུ་བས་སྣང་ཚུལ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།» «དངོས་གཅིག་ཡིད་ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། །ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དུ་ཚངས་རིས་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་འོང་དུས། ལུས་དེ་གནས་ལས་མ་གཡོས་པར། སྤྲུལ་པ་སྔོན་གྱི་ཐོབ་པའི་སེམས་ཀྱི་ས་མཚུངས་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འོང་ངོ༌། །གཞན་འཕྲུལ་མན་ཆད་འདོད་པའི་ས་མཚུངས་པས་ལུས་དངོས་ཀྱིས་འོང་བའོ། །གླིང་བཞིའི་མི་ལ་ཉིན་མཚན་སྣང་བའི་ཆ། །འདོད་ལྷར་པདྨོ་ཕྱེ་དང་ཟུམ་པས་ཤེས། །སྒྲ་མི་སྙན་པ་ཤི་ནས་རྩ་གསུམ་སྐྱེ། །གཞན་རྣམས་མ་ངེས་ལས་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་ཉིད། །གླིང་བཞི་ན་ཉིན་མཚན་དུ་སྣང་བ་ཡོད་དེ། བྱང་དུ་ནམ་ཕྱེད་དུས། ཤར་དུ་ཉི་མ་ནུབ་པ་དང༌། ལྷོར་ཉི་མ་ཕྱེད་པ་དང༌། ནུབ་ཏུ་ཉི་མ་འཆར་བ་རྣམས་གླིང་བཞིར་འཁོར་བ་ཡིན་ཏེ། མཛོད་ལས། ནམ་ཕྱེད་ཉི་མ་ནུབ་པ་དང༌། །» «ཉི་མ་ཕྱེད་དང་འཆར་དུས་གཅིག» «།ཅེས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ལུས་འཕགས་ན་དཔྱིད་ཡོད་ན། འཛམ་བུའི་གླིང་ན་དབྱར། བ་ལང་སྤྱོད་ན་སྟོན། སྒྲ་མི་སྙན་ན་དགུན་ཡོད་དོ། །འཛམ་བུའི་གླིང་ན་དབྱར་གྱི་ཉི་མ་བྱང་བགྲོད་ལྡོག་མཚམས་སུ་ཉི་མ་རིང་དུས།

地獄沒有死亡之苦，因為他們認為死亡是快樂的。上升到上界也是靠自己獲得神變，或者由上界天人引導才能去到天界而見到，否則因為沒有積累這樣的業而不能。 上界來到地獄時，是如何來的呢？當梵天等來到閻浮提時，是依靠地獄等處的化現而來。這樣，以相同地的心化現到地獄閻浮提等處，比如上界的梵天以化現而來。因為眾生心的顯現方式不同，地獄眾生對此有顛倒的風心聚合而產生的緣故。上界眾生也不被地獄見到，因為不相同的風心聚合而有不同顯現的緣故，正如所說"一事物而心識各異"。 特別是，當梵天等色界天人來到閻浮提時，身體不離本處，而是依靠化現以前所得的與地相同的心的狀態而來。欲界天人以下，則以欲界地相同的實際身體而來。 四洲人知曉晝夜的區分，欲界天人以蓮花開合知曉。(藏文：སྒྲ་མི་སྙན་，梵文擬音：Uttarakuru，梵文天城體：उत्तरकुरु，漢語字面意義：北俱盧洲，漢語擬音：Běi Jù Lú Zhōu)死後生於三根本地，其他眾生則不定，隨業力而有種種差別。 四洲有晝夜的顯現。北方半夜時，東方日落，南方正午，西方日出，在四洲輪流。如《俱舍論》所說："半夜日落時，正午與日出同時。"身洲有春天，閻浮提有夏天，牛貨洲有秋天，(藏文：སྒྲ་མི་སྙན་，梵文擬音：Uttarakuru，梵文天城體：उत्तरकुरु，漢語字面意義：北俱盧洲，漢語擬音：Běi Jù Lú Zhōu)有冬天。閻浮提夏天，當太陽北行至迴歸點時，白晝最長，

འཛམ་བུའི་གླིང་ན་དབྱར་གྱི་ཉི་མ་བྱང་བགྲོད་ལྡོག་མཚམས་སུ་ཉི་མ་རིང་དུས། བྱང་དུ་དགུན་གྱི་ཉི་མ་ལྷོར་བགྲོད་ཐུང་དུས་ནམ་རིང་བ་དང༌། ལུས་འཕགས་སུ་དཔྱིད་ཀྱི་མཉམ་དུས་དང༌། ནུབ་ཏུ་སྟོན་གྱི་མཉམ་དུས་འབྱུང་བའི་རིམ་པས། གླིང་བཞིར་དུས་བཞི་དང༌། ཉི་མ་རིང་ཐུང་ལྷོ་བགྲོད་བྱང་བགྲོད་འཁོར་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་ཉི་མ་ནི་ཟླ་བ་དྲུག་དྲུག་ན་ལྷོ་བྱང་དུ་བགྲོད་པར་བྱེད་ལ། ཟླ་བ་ནི་སྟོད་སྨད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཉི་ཟླ་འཁོར་བ་ལྟར་གཟའ་སྐར་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གླིང་བཞིར་འཁོར་ལ། དེང་སང་རྩི་བ་ནི་ཉི་ཟླ་གཉིས།གཟའ་བདུན་ནམ་བརྒྱད། རྒྱུ་སྐར་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་རྣམས་ཀྱི་ཚེས་དང་ཟླ་བ་དང༌། ཉི་མའི་ཁྱིམ་གྱི་ཆ་གང་དུ་ཕྱིན་པ་ན་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་འཕྲོད་དང་འབྲས་བུ་བརྩི་བ་ཙམ་ལས་རྒྱུ་སྐར་ཕལ་པ་རྣམས་ལ་དེ་དག་མེད་པས་མ་བརྩིས་པ་ཡིན་» «ནོ།» «།གཉའ་ཤིང་འཛིན་ཡན་ཆད་ན་ཉི་ཟླ་མེད་པས། འདོད་ལྷ་གོང་མ་རྣམས་ལ་ཉིན་མཚན་ཅིས་བཞག་ན། དེ་ན་མེ་ཏོག་རྣམས་ཁ་བྱེ་བ་དང༌། ཟུམ་པ་དང༌། བྱ་རྣམས་སྐད་འབྱིན་པ་དང༌། མི་འབྱིན་པ་དང༌། གཉིད་བྲོ་བ་དང༌། སངས་པས་འབྱེད་ལ། སྣང་བའི་བྱ་བ་ནི། རང་རང་གི་ལུས་ལ་འོད་ཡོད་པས་བྱེད་དོ། །སྒྲ་མི་སྙན་པའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ་སྐྱེ་བར་ངེས་པའི་ལས་བསགས་པས་ཤི་མ་ཐག་ཏུ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ་སྐྱེ་ལ། ལྷ་མི་ལ་སོགས་གཞན་རྣམས་ལས་སྣ་ཚོགས་པས་གང་དུ་སྐྱེ་ཕྱོགས་རེར་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔར་སྨོས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རིམ་པ་དང༌། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས། དེ་དག་རྣམས་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་ཉིད་དེ། །གཟུགས་དང་དུས་དང་མིང་ལས་རབ་ཏུ་དབྱེ། །འདི་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་མཐའ་རྡུལ་ཕྲ་རབ། དུས་ཀྱི་མཐའ་སྐད་ཅིག་མ། མིང་གི་མཐའ་ཡི་གེ་གསུམ་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ལུགས་དེ་དག་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ། གཟུགས་མཐའ་ཕྲ་རབ་རྡུལ་དེ་བདུན་འགྱུར་གྱིས། །ཕྲ་རབ་རྡུལ་ཕྲན་ལྕགས་ཆུ་རི་བོང་ལུག» «།གླང་དང་ཉི་ཟེར་སྲོ་མ་ཤིག་ནས་སོར། །

閻浮提夏天，當太陽北行至迴歸點時，白晝最長。北方冬天，當太陽南行時夜晚最長。身洲春分，西方秋分，這樣的次第，四洲有四季，太陽晝夜長短、南行北行輪流。其中，太陽每六個月在南北間往返，月亮則是上下(往返)。隨著日月執行，所有星宿也在四洲週轉。現在的推算，是根據日月二者、七曜或八曜、二十八宿星的日期、月份以及太陽所在宮位，來推算吉兇禍福，而未推算其他普通星宿，因為它們沒有這些(影響)。 持臂上方沒有日月，欲界上層諸天以什麼來區分晝夜呢？以彼處花朵開合、鳥兒鳴叫與否、睡眠與醒來來區分，光明的作用則以各自身上的光明來成辦。(藏文：སྒྲ་མི་སྙན་，梵文擬音：Uttarakuru，梵文天城體：उत्तरकुरु，漢語字面意義：北俱盧洲，漢語擬音：Běi Jù Lú Zhōu)的人們積累了必定轉生三十三天的業，死後立即轉生三十三天，而其他天人等眾生因為業力多樣，轉生方向不定。 前面所述的一般法則，以及剛說的特殊規律，這些歸納起來不外乎三種——色、時、名而分類開示。其中，色法的極微細是極微塵，時間的極微細是剎那，名的極微細是三字。世間的這些法規歸納起來就是如此宣說的。 首先，極微塵增長七倍，極微塵、微塵、鐵塵、水塵、兔毛塵、羊毛塵、牛毛塵、日光塵、芝麻塵、指節，

གླང་དང་ཉི་ཟེར་སྲོ་མ་ཤིག་ནས་སོར། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་བདུན་ལ་རྡུལ་ཕྲན་གཅིག» «དེ་བདུན་ལ་ལྕགས་རྡུལ་གཅིག» «དེ་བདུན་ལ་ཆུ་རྡུལ་གཅིག» «དེ་བདུན་ལ་རི་བོང་གི་རྡུལ་གཅིག» «དེ་བདུན་ལ་ལུག་རྡུལ་གཅིག» «དེ་བདུན་ལ་གླང་རྡུལ་གཅིག» «དེ་བདུན་ལ་ཉི་ཟེར་གྱི་རྡུལ་གཅིག» «དེ་བདུན་ལ་སྲོ་མ་གཅིགདེ་བདུན་ལ་ཤིག་གཅིག» «དེ་བདུན་ལ་ནས་གཅིག» «དེ་བདུན་ལ་སོར་མོ་དབུས་མའི་ཚིགས་གཅིག་གོ» «།སོར་མོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཁྲུ་གང་སྟེ། །ཁྲུ་བཞི་གཞུ་གང་དེ་ཉིད་ལྔ་བརྒྱ་ལ། །རྒྱང་གྲགས་གཅིག་སྟེ་དགོན་པའི་ཚད་དུ་བསྟན། །རྒྱང་གྲགས་བརྒྱད་ལ་དཔག་ཚད་ཅེས་བྱའོ། །སོར་མོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལ་ཁྲུ་གང་ངོ༌། །ཁྲུ་བཞི་ལ་གཞུ་གང་སྟེ་འདོམ་གང་ངོ༌། །གཞུ་འདོམ་ལྔ་བརྒྱ་ལ་རྒྱང་གྲགས་གཅིག་སྟེ། གྲོང་ལས་དེ་སྲིད་འཕགས་པ་ལ་དགོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་ཉེ་བ་རྒྱང་གྲགས་ཕྱེད་ལ་བས་མཐའ་ཞེས་བྱའོ། །རྒྱང་གྲགས་བརྒྱད་ལ་དཔག་ཚད་གཅིག་སྟེ་གཞུ་འདོམ་བཞི་སྟོང་ངོ༌། །དེས་ནི་རི་ཡི་རྒྱལ་པོ་ལ་སོགས་པ་གནས་དང་ལུས་«༼༡༽«ཚད་ཐམས་ཅད་གཞལ་ལོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པ། དུས་མཐའ་སྐད་ཅིག་མ་སྟེ་སེ་གོལ་གྱི། །དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞིའི་ཆ་གཅིག་བརྒྱ་ཉི་ཤུ། །» «དེ་ཡི་སྐད་ཅིག་དྲུག་ཅུ་ཐང་ཅིག་ལ། །སུམ་ཅུ་ཡུད་ཙམ་སུམ་ཅུ་ཉིན་ཞག་གཅིག» «།» «སུམ་ཅུ་ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལོ་གཅིག་གོ» «།» «དུས་ཀྱི་མཐའི་སྐད་ཅིག་མ་ནི། སྐྱེས་བུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་སེ་གོལ་གཏོགས་པ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་འདའ་བས་དེའི་ཆ་གཅིག་གོ» «ཁ་ཅིག་དྲུག་ཅུར་ཡང་འདོད་དོ། །སྐད་ཅིག་མ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ལ་དེའི་སྐད་ཅིག» «དེའི་སྐད་ཅིག་མ་དྲུག་ཅུ་ལ་ཐང་ཅིག» «ཞག་གཅིག་ལ་ཐང་ཅིག་དགུ་བརྒྱ་ཡོད་པས་ཞག་གི་དགུ་བརྒྱའི་ཆའོ། །ཐང་ཅིག་སུམ་ཅུ་ལ་ཡུད་ཙམ་མོ། །ཡུད་ཙམ་སུམ་ཅུ་ལ་ཉིན་ཞག་གཅིག་གོ» «།དེ་ཡང་བྱང་བགྲོད་ཀྱི་ཚེ་ཉིན་མོ་རིང་ཞིང༌། ལྷོ་བགྲོད་ཀྱི་ཚེ་མཚན་མོ་རིང་ལ། བགྲོད་པ་མཉམ་དུས་ཉིན་མཚན་ཆ་མཉམ་པའོ། །

牛毛塵、日光塵、芝麻塵、麥粒、指節。七個極微塵為一微塵，七個微塵為一鐵塵，七個鐵塵為一水塵，七個水塵為一兔毛塵，七個兔毛塵為一羊毛塵，七個羊毛塵為一牛毛塵，七個牛毛塵為一日光塵，七個日光塵為一芝麻粒，七個芝麻粒為一麥粒，七個麥粒為一中指節。 二十四指為一肘，四肘為一弓，五百弓為一由旬，表示為僻靜處的距離。八由旬為一俱盧舍。 二十四指為一肘。四肘為一弓即一步。五百弓步為一由旬，離村莊有這樣距離的叫做僻靜處。少於此距離一半由旬的叫做村莊邊界。八由旬為一俱盧舍，即四千弓步。 以此度量諸如山王等一切處所與身量。 其次，時間的極微細是剎那，彈指六十四分之一。一百二十個彈指剎那為一彈指。六十彈指為一騰迦，三十騰迦為一須臾，三十須臾為一晝夜。三十晝夜為一月，十二月為一年。 時間的極微細剎那，有力者彈指，經過六十四剎那，為其中一分。有說六十。一百二十剎那為一(較長)剎那。六十較長剎那為一騰迦，一晝夜有九百騰迦，故為晝夜的九百分之一。三十騰迦為一須臾。三十須臾為一晝夜。當太陽北行時，白天長，南行時夜晚長，二至點晝夜等長。

བགྲོད་པ་མཉམ་དུས་ཉིན་མཚན་ཆ་མཉམ་པའོ། །དེ་ཡང་དབྱར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འཕུལ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཤས་ཆུང་ལ། འཐེན་«༼༢༽«བྱེད་སྟོབས་ཆེ་བས་རི་རབ་ངོས་ལ་ཉེར་སོང་བས་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་བྱང་དུ་སོང་སྟེ། རི་རབ་ཀྱིས་སྐྱོབ་«༼༣༽«པས་བུལ་བ་ཡིན་ལ། དགུན་གླིང་ལས་ལྷོར་སོང་བས་འཕུལ་བྱེད་ཀྱི་སྟོབས་ཆེ་བས་ལྷོར་ཐལ་ནས་མུ་ཁྱུད་ཀྱི་ནང་རོལ་ལ་ཉེ། དེའི་བྱེད་པས་ཉི་ཟེར་རླུང་གིས་རེག་པ་དང༌། རྒྱང་རིང་བའི་བྱེད་པ་བསྡོམས་པས་གྲང་ལ་དབྱར་རི་རབ་ནས་འོད་»«འཁྱིམ་པ་«༼༤༽«ལྟར་ཡོད་པས་ཚ་བའོ། །དེ་ཡང་དགུན་ཉི་མ་ལྡོག་མཚམས་སུ་ཉིན་མོ་ལ་ཡུད་ཙམ་བཅུ་གཉིས་ཡོད་ལ། མཚན་མོ་ལ་ཡུད་ཙམ་བཅོ་བརྒྱད་ཡོད་དོ། །དབྱར་ཉི་མ་ལྡོག་མཚམས་སུ་དེ་གཉིས་གོ་ལོག་སྟེ། ཉིན་མོ་ལ་བཅོ་བརྒྱད། མཚན་མཽ་ལ་བཅུ་གཉིས་སོ། །ཉིན་མཚན་མཉམ་དུས་གཉིས་ཀ་ལ་ཡུད་ཙམ་བཅོ་ལྔའོ། །ཉིན་ཞག་སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ་གཅིག་ག»ོ «།དེ་ཡང་སྐྱེ་དུས་ཞག་བཅོ་ལྔ་ཡར་ཚེས་ཀྱི་ཟླ་བ་ཕྱེད་ཡིན་ལ། འབྲི་དུས་བཅོ་ལྔ་མར་ཚེས་ཕྱེད་པའོ། །ཡང་ཉིན་མོའི་ཆ་སུམ་ཅུ་པོ་«གཉིས་རེ་མཆན། «ཉིན་མཚན་དུ་ཆུན་གཅིག་བསྡོམས་པ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཟླ་ཕྱེད་དེ་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། མཚན་མོ་སུམ་ཅུ་བསྡོམས་པས་བཅོ་ལྔ་ནི་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ཚེས་མར་ངོ་སྟེ་ནག་པོའི་ཕྱོགས་སོ་ཞེས་ཀྱང་གྲགས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཉིན་པར་ཐམས་ཅད་ནི་ཡར་ངོ་ལ། མཚན་མོ་ཐམས་ཅད་ལ་མར་ངོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཟླ་བའི་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱིས་ཕྱེ་བའི་ཚེས་ཡར་ངོ་མར་ངོ་དང༌། ཉི་མའི་འཆར་ནུབ་ཀྱིས་ཕྱེ་བའི་ཡར་ངོ་མར་ངོ་གཉིས་སུ་བཤད་པས། གསང་སྔགས་ཀྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ནི། མར་ངོ་དག་ལ་མཆོད་སྦྱིན་བརྩམ། །གསང་སྟེ་སྤྱད་ན་དངོས་གྲུབ་ཐོབ། །ཅེས་བདུད་རྩི་ཐལ་སྦྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །» «ཟླ་བ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོ་གཅིག་སྟེ། དཔྱིད་ཟླ་ར་བ་འབྲིང་པོ་ཐ་ཆུང་གསུམ། དབྱར་ཟླ་ར་བ་འབྲིང་པོ་ཐ་ཆུང་གསུམ། སྟོན་ཟླ་ར་བ་འབྲིང་པོ་ཐ་ཆུང་གསུམ། དགུན་ཟླ་ར་བ་འབྲིང་པོ་ཐ་ཆུང་གསུམ་བསྡོམས་པས་བཅུ་གཉིས་སོ།

二至點晝夜等長。其中，夏天太陽的推動風力小，拉力大，靠近須彌山側而向閻浮提北方移動，為須彌山所遮蔽而微弱。冬天從閻浮提南移，推動力大，向南奔流而接近內層山脈，從而使陽光被風所觸及加上遠距離作用的總和而寒冷，夏天從須彌山像披圍一樣有光照，所以炎熱。 其中，冬至時白天有十二須臾，夜晚有十八須臾。夏至時這兩者相反，白天十八須臾，夜晚十二須臾。二至點都是十五須臾。三十晝夜為一月。其中，上半月十五天為增長時，下半月十五天為減少時。又將白天的三十分之(二)和夜晚的三十分之一合為福德之半月，即白分。將夜晚的三十分相加的十五天是非福德之下弦月，也稱為黑分。這樣一來，所有白天都是上弦，所有夜晚都是下弦。由月亮的盈虧分出的月相上下弦，以及由日出日落分出的上下弦兩種說法，密宗的普行法中，于下弦日行供施，秘密修持獲成就。正如甘露鍊金續中所說。 十二個月為一年，春季正月、二月、三月三個月，夏季四月、五月、六月三個月，秋季七月、八月、九月三個月，冬季十月、十一月、十二月三個月，總共為十二個月。

དགུན་ཟླ་ར་བ་འབྲིང་པོ་ཐ་ཆུང་གསུམ་བསྡོམས་པས་བཅུ་གཉིས་སོ། །» «འདི་དག་གླིང་བཞི་གླིང་ཕྲན་བརྒྱད་དེ་བཅུ་གཉིས་སུ་རིམ་པས་འཁོར་བ་ནི་ཕྱི་ནང་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་དང༌། རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱེད་«༼༡༽«པ་སྟེ། ཁྱིམ་བཅུ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བའི་རིམ་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང་པོ་ནས་རིམ་པ་ལྟར། ལུག་གླང་འཁྲིག་པ་ཀརྐ་ཊ། །སེང་གེ་བུ་མོ་སྲང་སྡིག་པ། །» «གཞུ་དང་ཆུ་སྲིན་བུམ་པ་ཉ། །ཟླ་བ་དཔྱིད་ཟླ་འབྲིང་ནས་བརྩམ། །ཞེས་སོ། །» «དེའང་དབྱར་འབྲིང་པོ་ཀརྐ་ཊའི་ཁྱིམ་དང༌། དགུན་འབྲིང་པོ་ཆུ་སྲིན་གྱི་ཁྱིམ་ནས་ཉི་མ་ཤས་ཆེར་ཟློག་ག»ོ «།དེའང་ལོ་གཅྀག་ལ་ཞག་དྲུག་བཤོལ་དོར་ཏེ། སྟོན་ཟླ་ཐ་ཆུང་གི་མར་ངོ་ནས་བཟུང་སྟེ། ཟླ་བ་དྲུག་ཏུ་ཕྱེད་ལུས་པའི་མཚམས་སུ་ཞག་མི་ཐུབ་པ་སྟེ། གནམ་སྟོང་གི་དུས་སུ་ཚེས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་ཟླ་བ་ནམ་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བ་ན་མགྱོགས་བུལ་གཉིས་དེ། ཟླ་བ་གཅིག་བུལ་བའི་ཚེ་ན་ཞག་སུམ་ཅུ་ལ་ཟླ་བ་གཅིག་ལ། མགྱོགས་པའི་ཚེ་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་དགུ་ལ་ཟླ་བ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས། ལོ་གཅིག་ལ་ཞག་མི་ཐུབ་པ་ཟླ་བ་དྲུག་དང༌། ཐུབ་པ་ཟླ་བ་དྲུག་དེའང་ཞག་ཆད་དུས་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ཀྱི་ནང་གི་རགས་«༼༡༽«རླུང་ལས་བྱེད་པ་ཆད་པ་ལས་བྱུང་སྟེ། དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་ཁུག་པ་«༼༢༽«རེ་ལ་ཟུང་ཅིག་ཏུ་བྱས་པའི་རྒྱུ་བ་དྲུག་«༼༣༽«གིས་«༼༤༽«འཕེལ་བ་དང༌། འགྲིབ་པའི་ཁྱད་པར་ལས། ཚེས་ཀྱི་ལྷག་པ་དང༌། ཆད་པའི་རིམ་པའང་འབྱུང་བས་ན། འདིར་ཟླ་བ་དེ་དག་གི་ལྷག་མ་བཤོལ་དུ་དོར་བ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་དུ་མི་ན་སོ་དར་ལ་བབ་པ་དག་ལ་ཉིན་ཞག་ཕྲུགས་གཅིག་ལ་རླུང་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་རྒྱུ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཆད་པ་ན་ཞག་ཆད། དེ་ལས་ཟླ་བའི་བཤོལ་འབྱུང་ངོ༌། །ཡང་སློབ་དཔོན་ཁ་ཅིགལོ་གཅིག་ལ་ཉིན་ཞག་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ། ཚེས་ཞག་སུམ་བརྒྱ་དང་བདུན་ཅུ་དོན་གཅིག་འབྱུང་བ་ལ།

十二月、正月、二月三個月加在一起是十二個月。這些環繞四洲八小洲共十二處的次第，也是內外十二處和十二緣起的對應，也成為所謂的十二宮次第。其中，從春季二月開始，依次為： 羊、牛、雙子、巨蟹、獅子、室女、天秤、天蝎、人馬、摩羯、寶瓶、雙魚。 從春季二月開始。其中，夏季二月為巨蟹宮，冬季二月為摩羯宮，太陽多數逆行。 一年中省略六日，從秋季九月下半月開始，在經過六個月的中間點，日數不足，于新月時成為初一日。因此，月亮在天空執行時有快慢兩種，慢的時候三十天為一個月，快的時候二十九天為一個月，一年中有六個月不足日，六個月日數足。 日數減少的時候，眾生內在的風(prana)活動中斷而產生，呼吸進出各算一次，其流動的六次增減差別，也產生了月相盈虧的次第，因此才出現了那些月份的剩餘被省略。 自然而然，人在青壯年時，一晝夜中氣流動二萬一千六百次，少於此數則為日數減少，由此產生月份剩餘。 另有論師說，一年有三百六十個晝夜，三百七十一個月相日出現，

ཚེས་ཞག་སུམ་བརྒྱ་དང་བདུན་ཅུ་དོན་གཅིག་འབྱུང་བ་ལ། ཉིན་ཞག་གི་བརྩིས་བཏང་ནས་ཚེས་ཞག་བཅུ་གཅིག་པོ་བཤོལ་དུ་ལུས་ཏེ་ལོ་རེ་བཞིན་བསགས་པས་ལོ་གསུམ་གསུམ་ན་ཟླ་བ་རེའི་བཤོལ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་ལོའི་གྲངས་ཤེས་པས་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་གཞལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་གསུམ་པ། མིང་མཐའ་ཡི་གེ་སིལ་བུ་འདུས་པ་ལས། །མིང་འབྱུང་བརྟགས་ན་ཡི་གེ་སིལ་བུ་» «ཉིད། །སྤུ་དང་ཐག་པ་གཡག་རྔ་ནེའུ་གསིང་བཞིན། །མིང་གི་མཐའ་ནི་ཡི་གེ་སིལ་བུ་རེ་རེ་པ་ཡིན་ལ། ཡི་གེ་འདུས་ནས་མིང་དུ་འགྱུར་ཏེ་པདྨ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ཡང་པད་དང་མ་གཉིས་སོ་སོ་ན་ཡོད་དུས་མེ་ཏོག་གི་མིང་མི་འབྱུང་ཡང༌། འདུས་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལ་ཡི་གེ་ནི་སྒྲ་དང་སྒྲའི་དོན་སྤྱི་ཚོགས་པའི་པདྨ་ཞེས་ལམ་བརྗོད་པ་དེ་ཡིན་ལ། བྲིས་པ་དེ་ནི་ཡི་གེ་ཕྱི་མོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཡི་གེ་གཅིག་ལ་ཕྱི་མོ་གཅིག་ཡོད་པ་ཡོད་དེ་ཕ་ཞེས་པ་དང༌། ཡི་གེ་གཅིག་ལ་ཕྱི་མོ་གཉིས་ཡོད་པ་ཡོད་དེ། མི་ཞེས་པ་ན་མ་དང་གུ་གུ་ཨི་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །ཡི་གེ་གཅིག་ལ་ཕྱི་མོ་གསུམ་ཡོད་པ་ནི། དཔལ་ཞེས་ད་དང༌། པ་དང༌། ལའོ། །ཡི་གེ་གཅིག་ལ་ཕྱི་མོ་བཞི་ཡོད་པ་ནི། བྱིང་ཞེས་པ་ན། བ་དང༌། ཡ་སྟ་དང༌། གུ་གུ་དང༌། ང་རྣམས་སོ། །ཡི་གེ་གཅིག་ལ་ཕྱི་མོ་ལྔ་ཡོད་དེ། རྫོགས་ཞེས་པ་ན། ར་དང༌། ཛ་དང༌། ན་རོ་དང༌། ག་དང༌། སའོ། །དེང་སང་བོད་ལ་ལྔའི་བར་དུ་ཅི་རིགས་པ་ཡོད་«བསྐྱོད་ལྟ་བུ་དྲུག་པའང་ཡོད་«དོ། །དེ་ལ་གསལ་བྱེད་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་ལ་དབྱངས་ཀྱི་རྒྱན་བྱིན་པས་མིང་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་ཡི་གེ་འགྲུབ་པ་སྟེ། ཐོག་མའི་སྡེ་ཚན་གྱི་ཀ་ལ་སྲོག་གི་ཡི་གེ་ཨ་ནི། ཀ་བརྗོད་པ་ན་རང་བཞིན་གྱིས་ཞར་ལ་ཀ་ཨ་ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །གུ་གུ་བྱིན་ན་ཨིར་འགྱུར་ཏེ་ཀི་ཨི་ཞེས་པའོ། །ན་རོ་ཨོ། འགྲེང་བུ་ཨེ། ཞབས་ཀྱུ་ཨུར་ཞར་ལ་འབྱུང་བའོ། །དེ་ཉིད་«གི་གུ་སོགས་མཆན། «བོད་ཀྱི་ཡི་གེ་ལའང་ཡོད་དོ། །གསལ་བྱེད་རྣམས་ཡི་གེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་བསྡུས།

當月相日有三百七十一日出現時，除去以晝夜計算的日子，剩下十一個月相日被省略，每年累積，每三年出現一個閏月。 通過這樣的方式了知年數，可以計算眾生的壽命和時間等。 第三部分：從名詞末尾的字母組合而成，分析名詞時字母是分離的，如毛髮、繩索、牛角、蘆葦一樣。名詞的末尾是一個一個分離的字母，字母組合成為名詞，如"padma"(蓮花)一樣。當"pad"和"ma"分別存在時，並不出現花的名稱，而從組合中產生。 其中，字母是聲音和聲音所表義集合的"padma"這個詞所說的，而書寫的則稱為字母的外相。有的一個字母有一個外相，如"pha"；有的一個字母有兩個外相，如"mi"有"ma"和"i"兩種形式；有的一個字母有三個外相，如"dpal"有"da"、"pa"、"la"；有的一個字母有四個外相，如"bying"有"ba"、"ya"、"i"、"nga"；有的一個字母有五個外相，如"rdzogs"有"ra"、"dza"、"o"、"ga"、"sa"。現在西藏有至多五個，像"skyod"有六個外相。 三十四個輔音加上元音裝飾，就形成了表達名詞等的字母。頭一組的"ka"加上元音"a"，讀作"ka"時自然而然附帶出現"ka a"。加上"i"則成為"ki i"。加上"o"、"e"、"u"則附帶出現。藏文字母也有這種情況。輔音歸納為二十四個字母

གསལ་བྱེད་རྣམས་ཡི་གེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་བསྡུས། ལྷག་མ་ཕྱེད་དང་དྲུག་ནི། ཅ་ཆ་ཇ་ཞ་ཟ་འ་རྣམས་ལས་འ་ཕྱེད་དུ་བཞག་སྟེ། རྒྱ་གར་གྱི་ཡི་གེ་ལའང་རིང་ཆར་བཏགས་པ་ལས། དཀྱུས་ན་མེད་ལ། བོད་དུའང་ཕལ་དུ་འཕུལ་རྟེན་དང་རིང་ཆར་འགྱུར་བ་ཤས་ཆེ་བས་སོ། །དེ་དག་ལ་དབྱངས་རྣམས་ཀྱི་ཨ་ཨཱ་ཡི་གེའི་སྲོག་ཡིན་པས་ཁོང་ན་འདུས། ཨི་གུ་གུ། ཨེ་འགྲེང་བུ། ཨུ་ཨཱུ་ཞབས་ཀྱུ། ཨོ་ན་རོ། ར་ར་སྟ། ཡ་ཡ་སྟའོ། །དེ་ལྟར་ན་ཡི་གེ་དང༌། ཡི་གེའི་ཕྱི་མོ་རྣམས་ནི་སིལ་བུ་སྟེ། སྤུ་ཉག་མའམ། རྔ་མའི་ཉག་མའམ། རྩྭ་ཉག་མ་ལྟ་བུ་ལ། འདུས་པས་མིང་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པ་ནི། ཐག་པ་དང༌། རྔ་མའི་ཆུན་པོ་དང༌། ནེའུ་གསིང་དུ་གྲུབ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ཡི་གེ་འདུས་པ་ལས་མིང་འབྱུང་བ་ལྟར། མིང་ལས་ཚིག་འབྱུང་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ཉིད། །» «བརྟགས་ན་ཡི་གེ་སིལ་བུ་མ་འབྱར་བའོ། །མིང་འདུས་པ་ལས་ཚིག་ཅེས་བྱ་སྟེ། འཁོར་འདས་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དོན་ཐ་དད་པ་འབྲེལ་ཆགས་སུ་སྟོན་པའོ། །དེ་ལ་ཡི་གེ་དང་མིང་གིས་དོན་རེ་ཉེ་བར་མཚོན་པ་ལ། དེ་འདུས་པ་གཉིས་ནས་གསུམ་ལ་སོགས་པས་དོན་ཐ་དད་འབྲེལ་ཆགས་སུ་སྟོན་ཅིང༌། ཚིག་མང་དུ་འདུས་ན་ཚིག་གི་ཚོགས་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་ཅིང་འོད་གསལ་བ་སྟེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པར་མཆེད་པའི་རིམ་པ་ལས། བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལེའུ་དང་བམ་པོ་དང་སྡེ་ཚན་འགྲུབ་ལ། སྡེ་ཚན་འདུས་པ་ལས་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟར་གྲུབ་དུས་ཉིད་ན་མང་པོའམ་ཉུང་ངུ་ཇི་ལྟར་འདུས་པའི་རང་བཞིན་ཡི་གེ་སིལ་བུ་མ་འདྲེས་པར་གནས་ཏེ། ཐག་པ་རང་སའི་དུས་ན་སྤུ་ཉག་མ་རེ་རེར་གནས་པ་དང༌། རྔ་མའི་ཆུན་པོ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ནས་ཉག་མ་རེ་རེ་བ་དང༌། ནེའུ་གསིང་དུ་སྣང་བ་ནའང་རྩྭ་ཉག་མ་རེ་རེར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་ཚིག་ཡི་གེའི་ཚོགས་ཀྱིས་བརྗོད་ཅིང་བཏགས་པའི་དུས་ནས། མིང་དོན་འབྲེལ་བ་མེད་ལ་ཡི་གེ་སིལ་བུ་སྟེ།

輔音歸納為二十四個字母，其餘六個半，即ca、cha、ja、zha、za、'a等，將'a算作半個。梵文字母中雖然表示為長音，但實際上並不存在，藏文中也大多轉寫為上加符和長音符號。 其中，元音a、ā是字母的命脈，包含在內。i是u音，e是倒e，u、ū是下加符，o是na羅，ra是上加符，ya是下加符。 這樣一來，字母和字母的外相都是分離的，如毛髮、牛角、蘆葦一樣，組合而成名詞等，如繩索、牛角串、蘆葦管一樣。如同字母組合而成名詞一樣，名詞組成詞，經典和論著，分析起來字母是不混雜的。 名詞組合成詞，表示不同意義的關聯，如"輪迴涅槃"等。其中，字母和名詞各自指稱一個意義，兩個或三個等組合起來表示不同意義的關聯，詞多了組合就稱為詞組，如"一切法自性清凈光明"等。從生起次第而言，經典和論著的品、章、部分形成，部分組合而成完整的本體。 形成之時，無論多少組合的自性，字母都是分離不混雜而安住的，如繩索自身時每一根毛髮都獨立存在，牛角串顯現時每一段角都分離，蘆葦管顯現時每一段蘆葦都分離一樣。 因此，一切顯現輪涅的一切法，從被詞句字母的聚集所表述、假立時起，名義是無關聯的，字母是分離的，

མིང་དོན་འབྲེལ་བ་མེད་ལ་ཡི་གེ་སིལ་བུ་སྟེ། ཡི་གེ་ཡང་བརྟགས་ན་ཆ་ཤས་དང་ངོས་གཟུང་མེད་པ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་ཡེ་ནས་གནས་པའི་ཕྱིར། སྐྱེ་བ་དང༌། གནས་པ་དང༌། འགག་པར་སྣང་བ་ནས། དེ་དག་གང་དུ་མེད་ལ་གང་དུ་འཆར་བ་མ་འགགས་པར་སྣང་བས། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་སྤྲུལ་པ་དང༌། སྒྱུ་མ་དང༌། མིག་ཡོར་དང༌། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལ་སོགས་པའི་ཚུལ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ཡིད་བཞིན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། གནས་པའི་བསྐལ་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་ལྔ་པའི་འགྲེལ་པའོ།། » «།།དེ་ལྟར་གནས་པའི་བསྐལ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཐར་ཐུག་པ། དེ་ནས་འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་བསྟན་པ་ནི། །གནས་པ་རྫོགས་ནས་དམྱལ་བའི་འཇིག་རྟེན་དུ། །གསར་དུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་གང་ཡིན་པ། །འཇིག་པའི་ཐོག་མ་དང་པོ་དེ་ནས་འཇོག» «།འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་ནི་གནས་པའི་རྒྱུན་གཞན་དུ་འཕོ་ཞིང་ཞིག་རལ་དུ་བྱེད་པ་སྟེ། བསྡུ་ན་སེམས་ཅན་བཅུད་དུ་སྣང་བ་རྣམས་འཇིག་པ་དང༌། རྟེན་སྣོད་དུ་སྣང་བ་རྣམས་འཇིག་པ་གཉིས་སོ། །སེམས་ཅན་འཇིག་པ་ལ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་བཅུ་དགུ་འདའ་ལ། སྣོད་འཇིག་པ་ལ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་གཅིག་འདའོ། །བསྡོམས་པས་བར་བསྐལ་ཉི་ཤུ་ནི་འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་འཇིག་པ་ལ། སྒོ་དང༌། གོ་རིམ་གཉིས་སུ་གནས་པ་ལས། དང་པོ་སེམས་ཅན་འཇིག་པའི་སྒོ་ནི་སྔར་སྨོས་པ་ལྟར། ཡར་སྐྱེ་བ་ཉི་ཤུ། མར་འགྲིབ་པ་ཉི་ཤུ་སྟེ། བཞི་བཅུས་རྫོགས་པས། བར་བསྐལ་ཉི་ཤུའི་མཇུག་རྫོགས་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐ་མར་ཡར་སྐྱེ་བ་ན་སེམས་ཅན་»«དམྱལ་བ་དག་ནས་འཆི་འཕོ་ཞིང་གསར་དུ་སྐྱེ་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཚེ་ན་འཇིག་པའི་བསྐལ་པའི་མགོ་རྩོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་མ་ཚེ་ལོ་བཅུ་པའི་ཚེ། མཚོན་ལ་སོགས་པས་ཤི་བ་དག་«༼༡༽«དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་གསུངས་ན། འཇིག་དུས་དམྱལ་བར་མི་འགྲོ་བ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་འགྱུར་ཏེ་གནས་འགྱུར་ཐོབ་པའམ་ཅི་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་དམྱལ་བར་འགྲོ་བའི་ལས་ཅན་དེ་དག་ཞིང་གཞན་གྱི་དམྱལ་བར་འགྲོ་ཡི།

名義無關聯，字母是分離的。而字母如果分析，本來就安住為無有部分、無所緣的虛空自性。因為從生、住、滅顯現時，這些都無所不在、無所不現而無滅盡地顯現，所以應當了知一切法顯現而無自性，如幻化、幻術、陽焰、gandharva城等一樣。 《大乘竅訣論·如意寶藏》中，住劫品第五章的註釋。 如是住劫圓滿究竟已盡，接下來宣說壞劫： 住劫圓滿后，地獄世界， 不再有新生者出現， 壞劫初始，從此建立。 壞劫是住劫的延續轉變為毀壞，歸納起來，顯現為情器毀壞的有情毀壞和器世界毀壞兩種。有情毀壞經過十九個中劫，器世界毀壞經過一個中劫。總共二十個中劫稱為壞劫。 有情毀壞有門和次第兩種安立。首先，有情毀壞之門，如前所說，上生二十、下滅二十，以四十圓滿，二十中劫的末尾圓滿時，最終上生時，地獄有情從彼處死亡轉生而不再有新生者出現之時，即是壞劫開始。 最後壽命十歲時，經云被刀等殺死者墮地獄，既說壞劫時不墮地獄，豈非因果顛倒而得處所改變？並非如此。造下地獄之業的那些人轉生到其他剎土的地獄，

མ་ཡིན་ཏེ་དམྱལ་བར་འགྲོ་བའི་ལས་ཅན་དེ་དག་ཞིང་གཞན་གྱི་དམྱལ་བར་འགྲོ་ཡི།འདིའི་དམྱལ་བར་གསར་དུ་མི་ལྷུང་བས། དང་པོ་དམྱལ་བའི་གནས་སུ་གསར་དུ་མི་སྐྱེ་བ་ནས་མགོ་རྩོམ་པར་འཐད་པ་ཉིད་དོ། །ཇི་ལྟར་འཇིག་པའི་གོ་རིམ་ནི་དེའི་ཚེ། ལས་ཟད་རྣམས་ནི་མཐོ་རིས་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང༌། །དམྱལ་མྱོང་ལས་མ་ཟད་རྣམས་གཞན་དག་གི །» «དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་འཕོ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེ་བཞིན་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོ་རྣམས་མཚུངས་ཏེ། ། ན་སོང་གསུམ་ན་སེམས་ཅན་མེད་པར་འགྱུར། །རྒྱུ་སྐྱེ་བའི་ས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཅན་དག་གི་«༼༢༽«དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་ན། འབྲས་བུ་མྱོང་དུས་ཀྱི་དམྱལ་བ་པ་རྣམས་དམྱལ་བ་འཇིག་དུས་ཇི་ལྟར་བྱ། ཚེ་ནི་མ་རྫོགས་པའི་རིགས་ཅན་དག» «བསད་ཀྱང་དུས་སམ་ལས་མ་ཟད་ཀྱི་བར་དུ་འཆི་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་ན་འདི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། འཇིག་པའི་དང་པོ་དམྱལ་བ་ནས་རྩོམ་ལ། དེ་ན་སེམས་ཅན་འགའ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་ན། དམྱལ་བའི་འཇིག་རྟེན་ཞིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བྱ་རོག་འཕུར་བ་དང་ཏ་ལ་འགྱེལ་བ་དུས་མཉམ་པ་ལྟར། དམྱལ་བའི་ལས་ཟད་པ་རྣམས་ནི། དམྱལ་བ་ཞིག་ནས་གནས་གོང་མ་གང་གི་ལས་མྱོང་བར་ངེས་པ་དེར་སྐྱེ་སྟེ། ཁ་ཅིག་ཡི་དྭགས་སུ་སྐྱེ་ལ། ཁ་ཅིག་དུད་འགྲོ་དང༌། མི་དང་ལྷ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེའོ། །དམྱལ་བ་དེར་སྐྱེས་ནས་ཚེ་མ་རྫོགས་པ་རྣམས་ནི། དམྱལ་བ་འདི་འཇིག་དུས་བར་དེར་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ལ། ཞིག་ནས་གཞན་གྱི་གནས་གང་ན་དམྱལ་བ་ཡོད་པ་དེར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས། ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་གྱུར་པའི་ལས་བསགས་པ་དེ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་འདོང་བར་འགྱུར་རོ། ། དེར་ཡང་མེས་སྡུད་པའི་བསྐལ་པ་འབྱུང་བ་དེའི་ཚེ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་གྱི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་འདོང་བར་འགྱུར་རོ། །དེར་ཡང་མེས་སྡུད་པའི་ཞེས་སོགས་གསུངས་སོ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ནས་ཞེས་པ་ནི། ཡང་སོས་ནས་རབ་ཏུ་ཚ་བའི་བར།

並非如此。造下地獄之業的那些人轉生到其他剎土的地獄，不會新墮入此處地獄，因此從地獄處所不再有新生開始是合理的。 壞劫的次第如何呢？ 爾時，業盡者將生善趣， 業未盡者轉生他方， 地獄惡趣亦復如是。 三惡趣中無有情眾。 受生於因位的那些地獄等有情如是，那麼受報時的地獄眾生壞劫時如何呢？壽命未盡的種類即便被殺，也不會死亡，直到時間或業盡，這樣想的話，是這樣的： 壞劫初從地獄處開始，那時連一個有情也沒有時，稱地獄世界毀壞。這就像烏鴉飛起和棕櫚樹倒下同時一樣，地獄的業盡者從地獄毀壞后決定於上方某處受業處而生，有些生為餓鬼，有些生為旁生、人、天等。 生於彼地獄而壽命未盡的，壞劫期間于彼處感受痛苦，毀壞後轉生到其他地方有地獄之處。 《聖佛母十萬頌》中雲："造作缺乏正法的業，將從大地獄轉生大地獄。彼處又出現火劫時，轉生到其他世界的大地獄。彼處又出現火劫……"等。 "從大地獄"是指從復活地獄乃至極熱地獄，

སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་ནས་ཞེས་པ་ནི། ཡང་སོས་ནས་རབ་ཏུ་ཚ་བའི་བར། ཚ་བ་དང་གྲང་བའི་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་བསྟན་ལ། དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ནི་པདྨ་ཆེན་པོ་ནས་མནར་མེད་དུ་སྐྱེས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ལོ་ཞེས་པའོ། །དམྱལ་བ་ཞིག་མ་ཐག་ཡི་དྭགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འཇིག་པའི་མགོ་རྩོམ་ལ། སེམས་ཅན་འཕོ་ཚུལ་དོན་གཅིག་ག»ོ «།དེ་ཞིག་མ་ཐག་ཏུ་དུད་འགྲོ་འཇིག་གོ» «།དེ་ནས་མི་ལ་སོགས་པ་རིམ་པས་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་«༼༡༽«ཡི་དྭགས་ཀྱི་རྩ་བའི་གནས། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་གྱྀ་འོག་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་ན་ཡོད་ལ། ཕྲན་འགའ་ཞིག་ལྷ་མིའི་གནས་ནའང་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བར་ཡོད་དོ། །དུད་འགྲོ་ནི་བྱིངས་ཀྱི་གནས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ན་ཆང་དར་མའི་སྦང་མ་ཙམ་ཡོད་ལ། ཁ་འཐོར་བ་ལྷ་མིའི་གནས་ནའང་ཡོད་དོ། །དམྱལ་བའི་གནས་གངས་ཏི་སེའི་འོག་ནས་དཔག་ཚད་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ན་མནར་མེད་པའི་གནས་ཡོད་ལ། དེའི་སྟེང་ན་ཡར་གཞན་རྣམས་བརྩེགས་མར་ཡོད་ལ། གྲང་དམྱལ་བྱང་ན་འདབས་འབྱོར་དུ་ཡོད་ཅིང༌། ཉེ་འཁོར་བས་ཚ་དམྱལ་རྣམས་བསྐོར་བའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་ལ། ཉི་ཚེ་བ་ལ་ངེས་པ་མེད་དེ། ནམ་མཁའ་དང༌། རི་དང་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་ལ་སོགས་པར་ཡང་གནས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོར་འཇིག་པའི་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་ནི་རྩ་བའི་གནས་ལ་བརྩི་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བྱིངས་ཀྱི་གནས་ན་ཡོད་པ་སྔར་འཇིག་ལ། ཁ་འཐོར་བ་མཐོ་རིས་འཇིག་པ་དང་མཉམ་དུ་ཕྱིས་འཇིག་གོ» «།དེ་ནས་མཐོ་རིས་ལའང་ཐོག་མར། མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་གླིང་བཞིའི་འཇིག་ཚུལ་ཡང༌། །སྒྲ་མི་སྙན་པ་རྩ་གསུམ་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང༌། །གཞན་གསུམ་མཚུངས་པར་བསམ་གཏན་སྐྱེ་བ་ནི། །མི་ཞིག་སློབ་དཔོན་མེད་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཐོབ་ནས་བསྒྲགས་པ་ནི། །དབེན་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བདེ་ཞི་བའོ། །ཞེས་སྒྲ་གླིང་གསུམ་བསྒྲགས་ཚེ་མི་རྣམས་ཀུན། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཐོབ་ནས་ཤི་འཕོས་ཏེ། །འོད་གསལ་ལྷར་སྐྱེས་གླིང་རྣམས་སྟོངས་པར་» «འགྱུར། །མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་གླིང་བཞི་འཇིག་པའི་ཚུལ་ནི།

"從大地獄"是指從復活地獄乃至極熱地獄，這些寒熱地獄中轉生的意思。"大地獄"是指從大蓮花地獄生於無間地獄而感受痛苦。 地獄剛毀壞時，餓鬼世界開始毀壞，有情轉生方式同理。餓鬼毀壞后，旁生接著毀壞。然後人等依次毀壞。 其中，餓鬼的主要住處在王舍城下方五百由旬處，少數也遊蕩在人天住處的空中。旁生眾的主要住處在大海中有蝦夷魚那麼多，零星散佈的在人天住處也有。 地獄的住處在雪山腳下二萬由旬處有無間地獄，其上方其他地獄重疊排列。寒地獄在北方相鄰，周圍被熱地獄包圍的方式安立。定處不定，也住于虛空、山崖、海邊等處。 最初安立"毀壞"的名稱，是指其根本住處。其中主要住處的先毀壞，散佈的與善趣同時后毀壞。 然後善趣中，最初人世間四洲毀壞的方式： 三根本生起不悅意之聲， 其餘三洲同時禪定出生， 無師自然以法爾 證得第二禪，人們宣佈： 遠離而生的喜樂寂靜。 三洲宣佈之時，諸人眾 證得第二禪後命終轉生， 生於極光凈天，諸洲成為空無。 人間四洲毀壞的方式是，

མི་ཡི་འཇིག་རྟེན་གླིང་བཞི་འཇིག་པའི་ཚུལ་ནི། དེའི་ཚེ་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མི་གཅིག་གིས་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་བར་དུ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་པ་ལས། དེ་ནས་ལངས་ཏེ་འདི་སྐད་དུ། དབེན་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་དང་ཞི་བ་ནི་འདི་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲས་པའི་སྒྲ་དེས་སྐད་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ལ་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་ཚེགས་མེད་པར་ཁྱབ་བོ། །སྒྲ་དེ་ཐོས་མ་ཐག་ཏུ་གཞན་དག་གིས་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་བསླབས་པས་བསམ་གཏན་གཉིས་པའི་བར་དུ་རྫོགས་པར་བྱས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་ནས་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐོག་མའང་འོད་གསལ་གྱིས་«༼༡༽«མཚུངས་པའི་སེམས་ལས་ཆད་པའི་ཐ་མའང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་ཐོབ་ནས་འོད་གསལ་གྱི་ལྷའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཚེ་འཛམ་བུའི་གླིང་ན་སེམས་ཅན་གཅིག་ཙམ་མ་ལུས་པ་དེའི་ཚེ། ཤར་གྱི་ལུས་འཕགས་གླིང་གི་མི་རྣམས་ཀྱང་འཛམ་བུའི་གླིང་པ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ནུབ་ཀྱི་བ་གླང་སྤྱོད་ཀྱང་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་པ་རྣམས་ནི་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། འདོད་པ་རྣམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གླིང་གསུམ་ནི་འདོད་པ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱོ་བས་གོང་མར་སྐྱེས་ སོ། །གླིང་ཕྲན་རྣམས་ནི་གཙོ་བོའི་གླིང་དང་འདྲ་སྟེ། གླིང་དང་གླིང་ཕྲན་རྣམས་སུ་མི་འགའ་ཡང་མ་ལུས་པ་དེའི་ཚེ་མིའི་འཇིག་རྟེན་ཞིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་འདོད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ། མིས་བསམ་གཏན་ཐོབ་ནས་གོང་དུ་འོད་གསལ་གྱི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པའི་ཚུལ། དེ་བཞིན་འདོད་ལྷས་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཐོབ། །འོད་གསལ་སྐྱེས་ཚེ་འདོད་ཁམས་སྟོངས་ཞེས་བྱ། །འདོད་ལྷ་རིགས་དྲུག་འཇིག་པའི་ཚུལ་ཡང་རྒྱལ་ཆེན་རིས་བཞི་ནས་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ཀྱི་བར་དུ་ལྷ་གཅིག་གིས་བསམ་གཏན་ཐོབ་པའི་ཚུལ་བསྒྲགས་པ་ཐོས་པ་ལས་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་བསྒོམས་པ་ལས། སྔ་མ་ལྟར་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཐོབ་ནས་འོད་གསལ་གྱི་ལྷར་སྐྱེས་ཏེ། འདོད་ལྷ་ན་སེམས་ཅན་མེད་པ་དེའི་ཚེ་འདོད་ཁམས་ཞིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །

人間四洲毀壞的方式是： 爾時，南贍部洲的一個人自然獲得第二禪定圓滿安住。他起身說道："遠離而生的喜、樂、寂靜就是這個。"這個聲音剎那間遍及南贍部洲，毫無阻礙。其他人一聽到這個聲音，也隨之修學，圓滿獲得第二禪定而安住。 然後，這些有情一開始都從極光凈天無間斷的心中退失，最後也都獲得該禪定而轉生極光凈天。當南贍部洲連一個有情也不剩時，東勝身洲的人也像南贍部洲一樣。然後西牛貨洲也是如此。北俱蘆洲的人轉生三十三天，因為他們對欲界尚未離欲的緣故。其他三洲自然厭離欲界而轉生上界。 附屬小洲與主要大洲相同。當所有洲與小洲中連一個人也不剩時，稱人間世界毀壞。 其下，欲界天也將毀壞。人獲得禪定轉生上方極光凈天的方式，欲界天也是如此。 欲天獲二禪，生極光凈天， 欲界成空無，如是而宣說。 欲界六慾天毀壞的方式，從四大王眾天乃至他化自在天，一位天人獲得禪定后宣說的方式。其他天人聽聞后，以此為緣而修習禪定。如前一樣獲得第二禪定，轉生極光凈天。當欲天沒有一個有情時，稱欲界毀壞。

འདོད་ལྷ་ན་སེམས་ཅན་མེད་པ་དེའི་ཚེ་འདོད་ཁམས་ཞིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདོད་ཁམས་ཞིག་པའི་རྗེས་དྲང་པོ།» «༼༡༽«དེ་ནས་གཟུགས་ཁམས་འཇིག་པའང་དེ་བཞིན་ཏེ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ཐོབ་པར་བསྒྲགས་པའི་སྒྲ། །ཐོས་ནས་བསྒྲུབས་པས་ཚངས་པའི་ལྷ་རྣམས་» «ཀུན། །འོད་གསལ་ལྷར་སྐྱེས་ཚངས་གནས་སྟོངས་པར་འགྱུར། །དེ་ནས་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་འཇིག་པའི་ཚུལ་ཡང༌། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དེར་སེམས་ཅན་གང་ཡང་རུང་བས་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པའི་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་ནས། རྗེས་ལ་སྔར་ལྟར་ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པས། ཀུན་གྱིས་དེ་ལྟར་བསླབས་ཏེ་ཤི་འཕོས་ནས་འོད་གསལ་གྱི་ལྷར་སྐྱེས་ཏེ། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སེམས་ཅན་འགའ་ཡང་མེད་པ་དེའི་ཚེ་ཞིག་པའོ། །དེ་ལྟར་འགྲོ་བ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ན་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ་ཆར་ཡང་མེད། དེ་མེད་པས་ས་ཆེན་པོ་འདི་ལ་སྐྱེས་པའི་རྩྭ་དང་ཤིང་དང་སྨན་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་སྐམ་པར་འགྱུར་རོ། །བརྟེན་པ་སེམས་ཅན་ཞིག་པའི་འོག་ཏུ་རྟེན་གཞི་སྣོད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་པའི་ཚུལ་ནི། བཅུད་ཞིག་པ། དེ་ནས་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འཇིག་པ་» «ནི། །མེ་ཆུ་རླུང་གིས་བསྲཻགས་བཤལ་འཐོར་བ་སྟེ། །ཐོག་མར་མེས་བསྲེགས་དེ་ནས་ཆུས་སྦྱངས། དེ་ནས་རླུང་གིས་ཀུན་ཏུ་གཏོར་བས་ཅི་ཡང་མེད་པར་ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པའི་རིམ་པ་ལས། ཕྱོགས་དང་པོ་མེས་བསྲེགས་པའི་ཚུལ་ནི། ཉི་མ་གཅིག་གིས་རྩྭ་ཤིང་ནགས་ཚལ་བསྲེགས། །གཉིས་ཀྱིས་ལྟེང་ཀ་ཆུ་ཀླུང་མ་ལུས་སྐེམ། །གསུམ་གྱིས་ཆུ་ཀླུང་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་སྐེམ། །བཞི་ཡིས་མ་དྲོས་མཚོ་ཆེན་སྐེམ་པ་སྟེ། །ལྔ་ཡིས་རྒྱ་མཚོ་དཔག་ཚད་བརྒྱར་སྐེམ་ཞིང༌། །རིམ་གྱིས་ཆུ་ཐིགས་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར་བྱེད། །དྲུག་གིས་ས་ཆེན་གངས་རིར་བཅས་པ་བསྲེགས། །བདུན་གྱིས་རི་གླིང་གསེར་གྱི་ས་གཞིའི་བར། །ཐམས་ཅད་ལྷག་མ་མེད་པར་བསྲེགས་པ་ཡིན། །ཉི་མ་བདུན་དུ་ངེས་པ་ནི་བསྲེག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་བདུན་ཡོད་པས་སོ། །

當欲天沒有一個有情時，稱欲界毀壞。欲界毀壞后，緊接著色界也如此毀壞。 宣說獲得第二禪的聲音， 梵天眾聽聞后修習， 皆轉生極光凈天， 梵眾天成為空無。 色界毀壞的方式是，梵眾天界中任何一個有情自然獲得第二禪定，入定后如前述說。一切眾生也如此修學，死後轉生極光凈天。當梵眾天界連一個有情也沒有時，即是毀壞。 如是，當世間諸趣中一個有情也沒有時，雨也不下。由於無雨，大地上生長的草、樹、藥等一切都會乾枯。所依有情毀壞后，能依器世間自然毀壞的方式是： 所依毀壞后，能依器世間毀壞， 被火、水、風燒洗吹散， 先被火燒，后被水洗， 再被風吹散無所剩， 成為虛空一片的次第中， 最初被火燒燬的方式是： 一個太陽燒燬草木叢林， 二個烘乾池塘河流無餘， 三個烘乾一切大河流， 四個烘乾阿耨達池， 五個烘乾大海百由旬， 漸次至無一滴水， 六個燒燬大地及雪山， 七個燒燬山洲直至金地， 一切無餘被燒燬。 確定為七個太陽，是因為有七種所燒對象的緣故。

ཉི་མ་བདུན་དུ་ངེས་པ་ནི་བསྲེག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་བདུན་ཡོད་པས་སོ། །དེ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྣོད་སྟོངས་པ་འདིར་ཉི་མ་གཅིག་པུ་འདི་ཉིད་ལན་མང་དུ་ཤར་བས་ས་ཆེན་པོ་འདི་ལ་སྐྱེས་པའི་རྩྭ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་སྐེམ་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་འདས་ནས་ཉི་མ་གཉིས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བས། ལྟེང་ཀ་དང་ཆུ་རྒྱུན་ཕྲན་བུ་འབབ་པ་མ་ལུས་པ་སྐེམ་མོ། །དེ་ནས་རིང་ཞིག་ན་ཉི་མ་གསུམ་བྱུང་བས་ཆུ་ཀླུང་ཆེ་ཆུང་ཐམས་ཅད་སྐེམ་མོ། །དེ་བཞིན་དུ་བཞི་པས་མཚོ་ཆེན་པོ་མ་དྲོས་པ་སྐེམ་མོ། །ལྔ་པས་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ཟབས་སུ་དཔག་ཚད་བརྒྱར་སྐེམ་པ་ནས། ཉིས་བརྒྱ་དང༌། བདུན་བརྒྱ་དང༌། སྟོང་དང༌། ཁྲི་དང༌། བརྒྱད་ཁྲིའི་བར་དུ་སྐེམ་ཞིང༌།» «མཐར་ཆུ་དཔག་ཚད་གཅིག་དང༌། རྒྱང་གྲགས་ཕྱེད་དང༌། བ་གླང་གི་རྨིག་རྗེས་ཙམ་«༼༡༽«ལུས་པར་སྐེམ་པ་ནས་ཐིགས་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད་པར་སྐེམ་མོ། །ཉི་མ་དྲུག་བྱུང་བས་ས་ཆེན་པོ་གངས་རི་དང་འབུར་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་རི་བྲན་རྣམས་བསྲེགས་སོ། །ཉི་མ་བདུན་བྱུང་བས་རི་རབ་རི་བདུན་གྱིས་བསྐོར་བ་«༼༢༽«ལྕགས་རི་འཁོར་ཡུག་གསེར་གྱི་ས་གཞི་དང་བཅས་པ་བསྲེགས་ཏེ། མེ་དེ་དག་རབ་ཏུ་འབར་བས་མེ་ལྕེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། འཁྱིལ་ནས་འབར་བའི་ཀློང་གིས་རབ་ཏུ་མཆེད་པ་ལས། མར་གསེར་གྱི་ས་གཞི་དམྱལ་བའི་གནས་དང་བཅས་པ་བསྲེགས། ཡར་ལ་རླུང་གིས་གྱེན་དུ་སྦར་བས་འཁྱིལ་པའི་རྩེ་མོས་ཚངས་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་སྟོང་པ་རྣམས་བསྲེགས་ཏེ་འབར་རབ་ཏུ་འབར་ཀུན་ཏུ་རབ་ཏུ་འབར་བས་སྟོང་གསུམ་ཐམས་ཅད་བསྲེགས་ཤིང་འབར་བའི་མེ་ཀློང་གྱེན་དུ་འཁྱིལ་བས། འོད་གསལ་གྱི་ལྷ་གཞོན་ནུ་རྣམས་སྐྲག་པ་ལ། ལྷ་རྒན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ལོ་རྒྱུས་འཆད་དེ། ཀྱེ་གྲོགས་པོ་དག་མ་འཇིགས་ཤིག» «མེ་ལྕེ་འདི་དག་ནི་སྔོན་ཡང་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བར་བྱུང་ནས་སྟོངས་ཏེ་ཞི་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་མི་སྣང་བ་ཡིན་པས་གནས་འདིར་གནོད་པ་མེད་དོ་ཞེས་དབུགས་འབྱིན་པ་ཡོད་དོ། །

確定為七個太陽，是因為有七種所燒對象的緣故。由於有情將毀壞的業力，在這空無的器世間里，僅此一個太陽多次升起，使大地上生長的草木等乾枯。 然後，經過很長時間，世間出現兩個太陽，除了池塘和少量流水外，其餘都乾涸了。之後，又過了很長時間，出現三個太陽，所有大小河流都乾涸了。同樣地，第四個太陽出現，大海阿耨達池乾涸了。第五個太陽出現，大海深處百由旬乾涸，乃至二百、七百、一千、一萬、八萬由旬處乾涸，最後只剩下一由旬、半由旬、牛蹄印般深的水，然後連一滴水也不剩地乾涸了。 第六個太陽出現，大地、雪山、凸起的山丘等都被燒燬了。第七個太陽出現，須彌山及七重山 [2] 、鐵圍山、金地連同地下一起被燒燬。這些猛烈燃燒的火焰匯聚成一片，盤旋著猛烈燃燒，向下焚燒金地直至地獄，向上被風吹拂，盤旋的頂端燒燬了千座空無的梵天宮殿。極其熾燃、周遍熾燃地燒燬了整個三千世界，燃燒的火海向上盤旋。 極光凈天的年輕天人感到恐懼，老天人則講述舊事："諸位朋友莫要害怕，這些火焰以前也曾燃至梵天界，然後熄滅寂滅。它們不可見，所以不會傷害此處。"如是安慰著。

དེ་ནས་མི་སྣང་བ་ཡིན་པས་གནས་འདིར་གནོད་པ་མེད་དོ་ཞེས་དབུགས་འབྱིན་པ་ཡོད་དོ། །དེ་དག་གི་རིམ་པ་རྣམས་བསྡུས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པ་ནི། འབར་བའི། མེ་དེས་དམྱལ་བའི་གཞིར་ཁྱབ་སྲེག་ཅིང་འབར། །» «གྱེན་དུ་རླུང་གིས་རབ་ཏུ་བསྐྱོད་པ་ཡིས། །ཚངས་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་རྣམས་བསྲེགས་པ་ན། །འོད་གསལ་ལྷ་ཡི་བུ་རྣམས་སྔངས་ཤིང་སྐྲག» «།རྒན་པོ་དག་གིས་སྔོན་ཡང་བྱུང་ཞེས་སྒྲོག» «།ཅེས་ལེགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་ཆུས་འཇིག་པའི་ཚུལ་ནི་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ། དེ་ལྟར་མེ་ཡིས་ལན་བདུན་བསྲེགས་པའི་རྗེས། ། མཁའ་ལས་ཆར་བབས་སྟོང་གསུམ་ཁྱབ་པ་ལས། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་མན་ཆད་ཞིག་པར་འགྱུར། །བསྲེགས་པའི་ཐལ་བ་ཆུ་དང་འདྲེས་པར་གནས། །དེ་ལྟར་མེས་བསྲེགས་པའི་རྗེས་ལ། སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལས་ཆར་གྱི་རྒྱུན་གཉའ་ཤིང་ཙམ་དང༌། གཤོལ་མདའ་ཙམ་བབས་པས་སྟོང་གསུམ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་ཅིང༌། འབབས་«༼༡༽«པ་དེས་བསམ་གཏན་གཉིས་པ་མན་ཆད་ལན་ཚྭ་ཆུར་ཞུ་བ་ལྟར་ཞུ་ནས་ཚིག་པའི་ཐལ་བ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་སོ། །» «སེམས་ཅན་ནི་དེའི་སྔོན་རོལ་ཏུ་དགེ་རྒྱས་སུ་སྐྱེས་པའོ། །ཆུས་སྦྱངས་པ། དེ་ནས་རླུང་གིས་ཕྱོགས་བཅུར་གཏོར་བ་ཡིས། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་མན་ཆད་ཞིག་པར་འགྱུར། །རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་མཁའ་དབྱིངས་གཅིག་ཏུ་འཁྱིལ། །སྔར་གྱི་ཆུས་སྦྱངས་པའི་སྐྱོ་མ་དེ་དག་རླུང་གིས་ཕྱོགས་བཅུར་འཐོར་ཞིང༌། བསམ་གཏན་གསུམ་པ་མན་ཆད་ཞིག་སྟེ། རྡུལ་ཕྲན་ཆ་ཤས་མེད་པར་སོང་བ་དག་ནམ་མཁའ་གཅིག་གི་ངང་ན་མི་མངོན་པར་འཁྱིལ་ནས་ཅི་ཡང་བལྟར་མེད་པའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་གཅིག་ཏུ་གནས་སོ། །དེ་ལྟར་འཇིག་པ་དག་ཀྱང་མེས་ལན་བདུན་བརྒྱུད་མར་འཇིག་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་ཆུས་ལན་གཅིག་འཇིག་པར་འགྱུར་ཞིང༌། མཇུག་ཏུ་རླུང་གིས་ལན་གཅིག་འཐོར་བ་ཡིན་ཏེ། མཛོད་ལས། མེ་ཡིས་བདུན་ནོ་ཆུ་ཡིས་གཅིག» «།མཇུག་ཏུ་རླུང་གིས་འཐོར་བ་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །» «བསམ་གཏན་དང་པོ་མན་ཆད་མེས་ལན་བདུན་དུ་འཇིག་པའི་བར་དུ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་མི་འཇིག་ལ།

然後，由於它們不可見，所以不會傷害此處。這些次第簡要說明的方式是： 熾燃的火焰遍佈地獄基礎而燃燒， 被上方的風極力鼓動， 焚燒梵天無量宮殿時， 極光天子驚恐不安， 老者言曰昔亦曾有。 如是善說。然後是被水毀壞的方式，如剛說過的那樣： 如是被火燒燬七次後， 從空中降雨遍佈三千世界， 下至第二禪天毀壞， 燒燬的灰燼與水混合安住。 如是被火燒燬之後，上方的虛空中降下如車軸、箭桿般粗的雨流，遍佈整個三千世界。降下的雨水溶解了下至第二禪天的世界，如鹽溶於水中一般，與燒燬的灰燼混合安住。有情在此之前已轉生善趣。 被水洗滌后，隨後被風吹散於十方， 下至第三禪天毀壞， 無分微塵聚集於一片虛空中。 先前被水洗滌的污泥被風吹散於十方，下至第三禪天毀壞。失去細微塵埃的它們不可見地聚集於一片虛空中，安住于無所可見的空性自性中。 如是，毀壞也是先後經七次火毀壞，其後被水毀壞一次，最後被風吹散一次。正如《阿毗達磨藏論》中所說： 七次為火，一次為水， 最後為風之吹散。 第二禪天直至第一禪天被火毀壞七次期間，第二禪天不毀壞

» «བསམ་གཏན་དང་པོ་མན་ཆད་མེས་ལན་བདུན་དུ་འཇིག་པའི་བར་དུ། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་མི་འཇིག་ལ། གཉིས་པ་ཆུས་འཇིག་དུས་གསུམ་པ་མི་འཇིགགསུམ་པ་རླུང་གིས་འཇིག་དུས་བཞི་པ་མི་འཇིག་ག»ོ «།དེ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་སྟོབས་ཆེ་ཆུང་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མེས་འཇིག་པའི་རྩེ་མོ་ནི་གཉིས་པ་སྟེ། དེ་མན་ཆད་བསྲེག་གི་ཡན་ཆད་ལ་གནོད་པ་མེད་དོ། །ཆུས་འཇིག་པའི་རྩེ་མོ་གསུམ་པ་སྟེ་དེ་མན་ཆད་འཁྲུ་བར་བྱེད་དོ། །རླུང་གིས་འཇིག་པའི་རྩེ་མོ་བཞི་པ་སྟེ། དེ་མན་ཆད་འཐོར་བར་བྱེད་དོ། །རྩེ་མོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དེའི་མཐར་སོན་པའི་མེ་ཆུ་རླུང་གིས་གནོད་པ་མེད་དོ། །རང་བཞིན་དུ་འཇིག་པའི་ལུགས་ཀྱིས། མཐོ་ཤོས་ལ་རྩེ་མོར་བྱས་ན། མེའི་རྩེ་མོ་དང་པོ། ཆུའི་རྩེ་མོ་གཉིས་པ། རླུང་གི་རྩེ་མོ་གསུམ་པ་ཡིན་ཡང༌། དེའི་མཐར་སོན་ཡང་གནོད་པས་མི་བརྫི་བས་བརྟན་པ་སྲ་བ་རབ་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །འཇིག་དང་མི་འཇིག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དམ་འཐད་པ་དགོད་པ་ནི། དེ་ཡང་བསམ་གཏན་གསུམ་ན་རིམ་པ་བཞིན། །རྟོག་དཔྱོད་མེ་འདྲ་དགའ་བདེ་ཆུ་དང་འདྲ། །དབུགས་ཀྱི་འབྱུང་རྔུབ་རླུང་དང་འདྲ་བ་སྟེ། །སྐྱོན་གསུམ་མཚུངས་ལྡན་འབྱུང་བ་གསུམ་གྱིས་འཇིག» «།བསམ་གཏན་དང་པོ་མན་ཆད་ན་རྟོག་པ་དང་དཔྱོད་པ་སྟེ། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་ཚོར་བ་མེ་དང་འདྲ་བ་ཡོད་པས། དེ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་འབྱུང་བ་མེས་འཇིག་ལ། གཉིས་པ་ན་བསམ་གཏན་གྱི་དགའ་བདེ་བདུད་རྩིའི་ཆུ་རྒྱུན་ལྟ་བུ་ཡོད་པས་ཆུས་འཇིག་པ་དང༌། གསུམ་པ་ན་དབུགས་འབྱུང་རྔུབ་གཡོ་འགུལ་རླུང་ལྟ་བུ་ཡོད་པས་རླུང་གིས་འཇིག་པ་ཡིན་» «ནོ། །དེ་ཡང་འདོད་པའི་རགས་རླུང་ལྟར་མེད་དེ། ལུས་རགས་པ་རྩ་འདབ་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བསམ་གཏན་རང་བཞིན་གྱིས་དྭངས་པའང་དེ་ཉིད་» «དོ། །འོན་ཀྱང་རྣམ་སྨིན་སྐྱེས་འབྱུང་བའི་རྡུལ་ཕྲན་»«དངས་པ་«༼༡༽«ལས་ཐོབ་པའི་ཆ་ཡོད་པས་དེ་དང་མཚུངས་པའི་དབུགས་རྒྱུ་བ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་ཆོས་མཚུངས་པར་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་ལ་འབྱུང་བའི་དགྲས་གནོད་པ་དང༌།

第一禪天以下被火燒燬七次期間，第二禪天不被毀壞。當第二禪天被水毀壞時，第三禪天不被毀壞。當第三禪天被風毀壞時，第四禪天不被毀壞。這是由於禪定力量的大小而造成的。 其中，火毀壞的頂點是第二禪天，第二禪天以下被燒燬，以上不受損害。水毀壞的頂點是第三禪天，第三禪天以下被沖刷。風毀壞的頂點是第四禪天，第四禪天以下被吹散。任何一個頂點都不會被達到該處的最後火、水、風所損害。 按照自然毀壞的方式，以最高處為頂點，火的頂點是初禪天，水的頂點是第二禪天，風的頂點是第三禪天。雖然達到該處的元素也不會損害，但由於堅固穩固，所以稱為最高頂點。 建立毀壞與不毀壞的論證或合理性： 三種禪定中，分別有： 尋伺似火，喜樂似水， 出入息似風， 具有三種過失，由三種元素毀壞。 初禪天以下有尋有伺，即心和心所的受像火一樣，所以由與之相應的火元素毀壞。第二禪天有禪定的喜樂，如甘露水流，故被水毀壞。第三禪天有出入息的動搖，如風一樣，故被風毀壞。 而這種粗重的風並不像欲界的風，因為沒有具脈的粗身體。因此，禪定自然清凈也是如此。然而，由異熟生元素微塵聚集而獲得的部分，與之相應的有呼吸的流動。與此法相應，瑜伽行者會遭受元素之敵的損害。

འདིའི་ཆོས་མཚུངས་པར་རྣལ་འབྱོར་པ་དག་ལ་འབྱུང་བའི་དགྲས་གནོད་པ་དང༌། མི་གནོད་པ་ཡང་བསམ་གཏན་འདི་དག་གྲུབ་པ་དང་མ་གྲུབ་པ་ལས་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ལ་དེང་སང་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་རྟོག་པ་མ་འགགས་པར་རང་སོ་ན་ཡོད་ཅིང༌། ཚོར་བ་དགའ་མི་དགའ་དང༌། རླུང་རྒྱུ་བ་མ་དག་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པའི་ངང་ལ་གནས་པར་འདོད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་བསམ་གཏན་ཡང་མ་གྲུབ་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་གྲུབ་རེ་སྐན་ནོ། །དེས་ན་ལུས་ཀྱི་གནད་ལས་རླུང་རྒྱུ་བ་རང་བཞིན་གྱིས་འཆིང་ལ། དེས་བསམ་གཏན་སྐྱེ་བ་ན་དགའ་བ་ཐོབ་ཅིང༌། བྱུང་ཚོར་གྱི་འདུ་ཤེས་ནུབ་པས་སེམས་སེམས་བྱུང་གི་འཇུག་པ་ཞི་དགོས་པའི་གནད་འདི་ལ་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བསམ་གཏན་ལས་སུ་རུང་བས་དེའི་སྐྱོན་«༼༢༽«རྣམས་ཞི་བ་ན«༼༣༽«། སྤྱན་དང་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་ནི་འཐད་པའོ། །གོང་མ་མི་འཇིག་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགོད་པ་ནི། བཞི་པ་ན་མེད་གཞན་གྱིས་མི་འཇིག་ཀྱང༌། །རང་གི་ལས་ཀྱིས་དེ་ནས་འཆི་འཕོ་སྣང༌། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་མེ་ཆུ་རླུང་གི་གནོད་པས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་གནོད་ཅེ་ན། དེ་ལ་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་འཇུག་པ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་རགས་པ། བསམ་གཏན་ལ་རོ་མྱོང་གི་ཆགས་པ། གཡོ་བྱེད་རླུང་གི་རང་བཞིན་གསུམ་གྱི་སྐྱོན་«༼༤༽«གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་གཡོ་བས། སྐྱོན་«༼༥༽«གསུམ་དང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་འབྱུང་བས་མི་གནོད་དེ། ལྷ་སྦྱིན་གྱི་དགྲ་མེད་པ་དེ་ལ་དེའི་ལག་གི་མཚོན་གྱིས་མི་གནོད་པ་བཞིན། འོ་ན་འབྱུང་བ་ལྔ་ལས་གསུམ་གྱིས་འཇིག་ལ་གཉིས་ཀྱིས་མི་འཇིག་པ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ནམ་མཁའ་ནི་རགས་པ་གནོད་བྱ་དང་གནོད་བྱེད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མེད་པས། འཇིག་བྱེད་དུ་ཡེ་ནས་མེད་ལ། འཇིག་པ་གོ་འབྱེད་པ་དབྱིངས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ཆར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །སས་མི་འཇིག་པ་ནི། གཞིག་བྱའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེས་ཀྱི་འཇིག་བྱེད་དུ་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ། ས་ཡིས་མི་འཇིག་སྣོད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང༌། བསམ་གཏན་འཇིག་པའི་སྔོན་དུ་དེ་ཡི་ལྷ། །

與此法相應，瑜伽行者會遭受元素之敵的損害和不損害，也是由於這些禪定的成就與未成就而造成的。如是，現在若心和心所的尋伺未止息而各自存在，感受有喜不喜，風的流動不清凈，卻認為安住于佛陀的意趣中，那麼連世間的禪定都未成就，何況出世間的禪定呢？ 因此，從身體的要點出發，風的流動自然會被束縛。由此在禪定生起時獲得喜樂，感受和想蘊寂滅，心和心所的執行應當止息，關鍵就在於此。如是，禪定成為所作，那些過失都會寂滅，生起天眼和神通等，這是合理的。 建立上界不毀壞的論證： 雖然第四禪天不被火、水、風的損害， 但由自己的業力，從彼處死亡轉生。 為什麼第四禪天不被火、水、風的損害呢？因為在那裡，尋伺等粗大的心和心所的執行，禪定中的味著，搖動的風性三種過失不能動搖三摩地。由於沒有與三種過失相應的元素，所以不會損害，就像無敵的天授不會被他手中的武器所傷害一樣。 那麼，為什麼在五大中三種毀壞而兩種不毀壞呢？虛空沒有能損害和所損害的粗大自性，從來就不是毀壞者，而是安立毀壞的界的所依處。地不毀壞，是因為它生為所毀壞的對境，而非生為能毀壞者。正如雲： 地不毀壞，是器世界的自性。 此外，在禪定毀壞之前，那裡的天人，

བསམ་གཏན་འཇིག་པའི་སྔོན་དུ་དེ་ཡི་ལྷ། །གོང་མར་སྐྱེ་བ་ཆོས་ཉིད་ལགས་པར་གསུངས། །དེ་ལྟར་འཇིག་པ་བར་བསྐལ་ཉི་ཤུའོ། །བསམ་གཏན་དེ་དག་འཇིག་པའི་སྔོན་དུ་དེ་ན་ཡོད་པའི་ལྷ་དེ་དག་གིས། གོང་མའི་སེམས་རང་བྱུང་དུ་ཐོབ་ནས་དགེ་རྒྱས་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བ་ཆོས་ཉིད་དེ། ལུང་ལས།དགེ་སློང་དག་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་བསམ་གཏན་གྱི་གནས་དག་འཇིག་པའི་སྔོན་རོལ་ཏུ་ལྷ་དེ་དག་དགེ་རྒྱས་དང་འབྲས་བུ་ཆེ་བའི་བར་དུ་འཕོ་བ་ལྟར། དགེ་བ་བཅུ་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དག་གི་ལུས་བོར་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་བསྐལ་པ་འཇིག་པར་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པའི་གནོད་པ་མེད་ཀྱང༌། རང་རང་གི་ལས་ཀྱིས་འཕོ་བས་རེ་རེ་པ་འཇིག་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་འཇིག་པའི་མགོ་བརྩམས་ནས། ཞིག་པར་གྱུར་པའི་བར་དུ་བར་བསྐལ་ཉི་ཤུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །» «དོན་བཞི་པ་སྟོངས་པའི་བསྐལ་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། དེ་ལྟར།ཞིག་ནས་སྟོངས་ཏེ་ནམ་མཁའ་གཅིག་གི་ངང༌། །བར་བསྐལ་ཉི་ཤུའི་ཡུན་དང་མཉམ་» «པའོ། །དེ་ནས་ཡང་ཅིག་ཆགས་པའི་མགོ་རྩོམ་མོ། །དེ་ལྟར་ཞིག་ནས་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུའི་ཡུན་ལ་སྟོངས་ནས་གནས་སོ། །སྟོངས་པའི་དུས་ན་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་ནི་འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་གནས་པ་སྟེ། གཟུགས་སྐུ་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་སུ་ཞི་བའི་མཚོན་བྱེད་དུ་བྱུང་བའོ། །སླར་ཡང་དེ་ཡི་འོག་ཏུ་རྡུལ་ཕྲན་འདུས་པ་ལས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཤིག་རྩོམ་པའི་མགོ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །མི་མཇེད་འདི་སྟོངས་པའི་འོག་ཏུ་མུན་པའི་བསྐལ་པ་དྲུག་ཅུར་ཆགས་འཇིག་སྟོངས་པ་དྲུག་ཅུ་འབྱུང་ལ། དེའི་འོག་ཏུ་བསྐལ་པ་སྐར་མ་ལྟ་བུ་ལ་སངས་རྒྱས་གྲངས་མེད་པ་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། ས་ཚིགས་འདིའི་ནམ་མཁའ་ལ་སྔོན་ཡང་འཇིག་རྟེན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་བྱུང་ཞིང༌། མ་འོངས་པ་ཕྱི་མའི་མཐར་ཡང་ཆགས་འཇིག་གི་བསྐལ་པ་དང༌།

以下是藏文原文的完整直譯： 在禪定世界毀滅之前，其中的天人， 說他們必定轉生到更高處，這是自然規律。 如是毀滅持續二十中劫。 在那些禪定世界毀滅之前，其中的天人們自然獲得更高的心識，轉生為善增天（Sugata）等，這是自然規律。經中說："諸比丘，譬如在禪定境界毀壞之前，那裡的天人們轉生為善增天乃至大果天（Braspun Chewa）。同樣地，善妙修持十善業的人們，捨棄身體后，他們的識神會轉生到三十三天之中。" 雖然就共同顯現而言，第四禪定在一劫中毀壞並無過失，但因各自的業力而遷轉，故每一禪定必定毀壞，因而非恒常。 總之，從開始毀壞直到完全毀盡之間，有二十中劫。 第四個意義是確定空劫： 如是毀盡后成為空無，唯一虛空的狀態， 持續時間與二十中劫相等。 之後又開始形成世界。 如是毀壞后經二十中劫成為空無而安住。空無之時一切安住為一體虛空，安住于有為無為法界中。這象徵止息於色身與法身的境界。 又于其後，微塵聚集而開始形成一世界。 在此南贍部洲世界空無之後，會出現六十個黑暗劫，反覆形成、毀壞、空無六十次。 其後在如星劫中，無數諸佛出現於世間等等。 直到此地基，虛空中以前也出現不可思議的世界，未來最終也有形成與毀壞的劫數。

མ་འོངས་པ་ཕྱི་མའི་མཐར་ཡང་ཆགས་འཇིག་གི་བསྐལ་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་གྲངས་མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་འདི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་བཅུ་གཞན་ཡང་རྣམ་པ་མཚུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆགས་པ་དང༌། གནས་པ་དང༌། འཇིག་པ་དང༌། སྟོངས་པ་བཞིའི་བར་རྣམས་དུས་མཉམ་པས་བར་གྱི་བསྐལ་པ་ཉི་ཤུ་ཉི་ཤུ་མཚུངས་པར་ཡོད་པ་རྣམས་བསྡོམས་ཏེ། བརྒྱད་ཅུ་ལ་བསྐལ་པ་ཆེན་པོ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བར་གྲགས་» «སོ། །ཚུལ་དེས་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའི་བསྐལ་པ་འཇལ་བ་དང་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བའི་ཚོགས་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་དུ་བསགས་པ་ལ་སོགས་པ་འཇལ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ད་ནི་མཇུག་བསྡུ་བས་སྲིད་པ་འདི་ལས་མྱུར་དུ་ཐར་དགོས་པར་གདམས་པ་ནི། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ། དེ་ལྟར་ཕུན་ཚོགས་སྣང་བའི་འཇིག་རྟེན་ཀྱང༌། །མི་བརྟན་མེད་པར་འགྱུར་བའི་སྐབས་ཡོད་ན། །སྲིད་ལ་དགའ་བའི་རང་བཞིན་དེ་སྤངས་ཏེ། །ཞི་བདེ་ཐར་པའི་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པར་མཛོད། །བསྐལ་པ་དང་པོ་ལེགས་པར་ཆགས་ནས་གནས་པའི་སྐབས་ན་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་རྣམས་རྣམ་པར་བཀྲ་ཞིང་སྐྱེ་བོ་མང་པོས་གང་བ་ཡིན་ཡང་མཐར་འཇིག་ཅིང་སྟོངས་པར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ལ་ལྟོས། ད་ལྟའི་སྣང་བ་དང་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ལ་ཆགས་པ་དག་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྣོད་དང་བཅུད་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་མི་རྟག་ཅིང་འགྱུར་བའི་དཔེས་རང་གི་ཚེ་མི་རྟག་ཅིང་ཡུལ་ལ་མངོན་«༼༡༽«པར་སྐྱོ་བས། སྲིད་པར་དགའ་བ་རིང་དུ་སྤངས་ཏེ་ཐར་པ་དམ་པའི་ཆོས་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་གདམས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ཡིད་བཞིན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། འཇིག་པ་དང་སྟོངས་པ་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་དྲུག་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པའོ།། » «།།དེ་ལྟར་བསྐལ་པའི་རང་བཞིན་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ལས། བསྐལ་པས་བསྡུས་པའི་སྣོད་གཅིག་ཏུ་ཆུད་པ་ལའང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་ལས། དེའི་བདེ་སྡུག་མྱོང་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཞིབ་མོར་བཤད་པ་ནི། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཚུལ། དེ་ལྟར་སྣོད་བཅུད་རང་བཞིན་བསྟན་པ་ལས། །

未來最終也有形成與毀壞的劫數，以及無量無數的世界出現。 就像這個世界一樣，十方其他世界也有相同的情形。 如是形成、住、壞、空四者的間隔時間相等，各有二十中劫，總共合為八十中劫，稱為一大劫。 應當了知，以此方式計算前後際的劫數，以及積累無數佛出世的長劫等。 現在，以總結開示從這個輪迴中迅速獲得解脫的必要性： 如上所說的情形， 如是吉祥美好顯現的世界， 尚且有不穩固而毀滅的時候， 當斷除貪著輪迴自性的心， 應當修證寂靜安樂的解脫菩提。 當最初劫善妙形成而住的時候，這些世界雖然明麗輝煌，充滿眾多有情，但最終仍將毀壞與空無，應觀察此理。 對現在些微的顯現和安樂產生貪著是不應理的。以器情無常變化的比喻，對自身壽命無常以及對境生起厭離，應當長期斷除對輪迴的歡喜，精進于殊勝解脫之法——這就是所開示的教誡。 《大乘竅訣論・如意寶藏》中，廣說毀壞與空無的第六品詳釋完畢。 如是廣說劫的自性， 雖然包含在一個器世界中， 然而由於情有眾生的業力顯現方式多樣， 詳細分別解說他們的苦樂受用情形： 如前所說的情形， 如是說明器情的本性后，

དེ་ལྟར་སྣོད་བཅུད་རང་བཞིན་བསྟན་པ་ལས། །དེ་ཡིས་བདེ་སྡུག་སྤེལ་མའི་སྣང་ཚུལ་ནི། །འགྲོ་དྲུག་ལས་ཀྱིས་སོ་སོར་མྱོང་བ་ཡིན། །འདི་ལྟར་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དང༌། བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཉིད་དེ། ཞིང་འདི་གཅིག་པུ་ནའང་ལྷ་རྣམས་བདེ་བ་ཤས་ཆེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་བག་ལ་ཉལ། མི་རྣམས་འདྲེས་མའི་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་«༼༢༽«ཆེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡང་མངོན་གྱུར་སྣ་ཚོགས། ངན་སོང་ན་སྡུག་བསྔལ་ཤས་ཆེ་ལ་བདེ་བ་བག་ལ་ཉལ་ཏེ། མངོན་གྱུར་སྲིད་པ་ཙམ་མོ། །དེ་ཡང་མངོན་གྱུར་དང་བག་ལ་ཉལ་གྱི་བདེ་སྡུག་ཐམས་ཅད་སྤེལ་མའམ་འདྲེས་མར་ཡོད་པ་ནི། རྒྱུ་ལས་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་དང༌། འདྲེས་མ་གསུམ་བསགས་པ་ལས་བྱུང་བས། འབྲས་བུའང་འདྲེས་མར་མྱོང་བ་དེ་ཡིན་ནོ། །གང་དག་མི་དགེ་བ་འབའ་ཞིག་ལས་དགེ་བ་མེད་པ་དེ་ལ་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་སྟེ་མནར་མེད་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་དགེ་བ་འབའ་ཞིག་ལས་མི་དགེ་བ་མེད་པ་དེ་ལ། འབྲས་བུ་བདེ་བ་འབའ་ཞིག་སྟེ་སངས་རྒྱས་རྣམས་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་བསོད་ནམས་ཆ་མཐུན་དགེ་བ་ལས་བདེ་བ་ཉིད་དེ་མཐོ་རིས་བཞིན། རྒྱུ་སྤེལ་མ་ལས་བདེ་སྡུག་སྤེལ་མར་ཚེ་གཅིག་ལའང་སྐྱིད་སྡུག་རིམ་པར་འགྱུར་བ་དང༌། ཐ་ན་ཉིན་གཅིག་གམ་དར་ཅིག་ལའང་བདེ་སྡུག་འགྱུར་བ་མྱོང་བ་ནི། སྔོན་འདྲེས་མའི་ལས་ལས་གྱུར་ཏེ་མི་དང་དུད་འགྲོ་ཁ་ཅིག་བཞིན་» «ནོ། །དེའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། དགེ་བས་བདེ་འགྲོ་བདེ་བ་ཐམས་ཅད་དང༌། །མི་དགེས་ངན་འགྲོ་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དོ། །སྤེལ་མས་བདེ་སྡུག་འདྲེས་མར་མྱོང་བ་ནི། །ལས་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་དབང་གིས་སྣང་བ་ཡིན། །འདི་ལྟར་དགེ་བ་བྱས་ན་སྤྱིར་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེ་ལ། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་གང་དུ་སྐྱེས་ཀྱང་གཟུགས་དང་ལང་ཚོས་བརྒྱན་པ་དང༌། ཁ་ཟས་མོད་པ་དང༌། དབང་ཆེ་བ་དང༌། ཚེ་རིང་བ་དང༌། གནོད་པ་ཉུང་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་ལ། མི་དགེ་བས་ངན་འགྲོ་དང༌། ཁྱད་པར་དུ་གར་སྐྱེས་ཀྱང་འཚེ་བ་དང༌། ཕོངས་པ་དང༌། རིགས་ངན་པ་དང༌། མི་མཛེས་པ་དང༌།

如是說明器情的本性后， 由此產生的苦樂錯綜複雜的顯現情形， 乃是六道眾生各自由業力而感受的。 如是，器世界和有情眾生都是多種多樣的。就在這一土中，天人大多安樂而痛苦潛伏，人們稍多雜染的安樂，也有種種明顯的痛苦。在惡趣中，痛苦居多而安樂潛伏，僅有微少的現前生存。 而現前與潛伏的一切苦樂都是錯綜複雜或混雜的，這是由積累善不善和mixed三種因業而產生的，因此感受的果報也是混雜的。 那些完全只有不善而無善業的，只會感受痛苦的果報，如無間地獄一樣。 因唯一清凈善業而無不善的，會感受唯一安樂的果報，如諸佛一樣。 從順福分善業的因感受安樂果報，如在善趣中一樣。從錯綜的因感受一生中苦樂交錯，乃至一天或一時中苦樂變遷的感受，是由先前的mixed業所致，就像一些人和旁生一樣。 對其本質的廣說： 以善得安樂趣的一切安樂， 以不善得惡趣的一切痛苦。 以錯綜業感受交錯的苦樂， 由種種業力顯現而成。 如是，若行善業，總的會生於安樂趣天人的世界。尤其無論生於何道，都會具足端嚴的容貌和青春，飲食豐足，大有權勢，壽命長久，少諸危害等。 以不善感惡趣，尤其無論生於何處，都會遭受傷害，貧窮，卑賤，醜陋，

ཕོངས་པ་དང༌། རིགས་ངན་པ་དང༌། མི་མཛེས་པ་དང༌། ནད་མང་བ་དང༌། འགྲོ་བ་སྡང་བ་དང༌། འཇིགས་པ་དང༌། མྱ་ངན་དང་ཡིད་མི་བདེ་བས་གདུངས་པ་ནས་ཐ་ན་ཚེར་མ་ཟུག་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བར་དུ་མྱོང་བ་ཡིན་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། དགེ་བ་ལས་ནི་བདེ་བ་དང༌། །དེ་བཞིན་བདེ་འགྲོ་ཐམས་ཅད་དོ། །མི་དགེ་བ་ལས་ངན་སོང་དང༌། །དེ་བཞིན་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལས་མ་ངེས་པས་སྣང་ཚུལ་མ་ངེས་སྣ་ཚོགས་ཀྱང༌། བསྡུ་ན་འགྲོ་བ་དྲུག་ཅེས་སྣང་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་དྲུག་གིས་ཕྱེ་ནས་བཞག་ག»ོ «།དེ་ལས་ཐོག་མར་ལྷའི་སྣང་ཚུལ་ཡང་གཉིས་ལས། ཁམས་གོང་མ་གཉིས་ན། འདི་ལྟར་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཁམས་ན་ཡང༌། །དགེ་བས་བསྐྱེད་པའི་བསམ་གཏན་ཞི་བདེ་དང༌། །ཚེ་རིང་བསྐལ་པར་གནས་པ་དེ་ཡོད་ཀྱང༌། །ཟག་བཅས་འཁོར་བ་ཡིན་ཕྱིར་རྟག་པ་མེད། །མི་དགེའི་དབང་གིས་དེ་ནས་ཚེ་འཕོ་ཚེ། །ཕྱི་མའི་གནས་ལ་སྐྲག་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད། །བསམ་གཏན་བཞི་དང་གཟུགས་མེད་བཞིའི་རིས་སུ་གཏོགས་པའི་ལྷར་སྐྱེས་ཏེ། ཚེ་བསྐལ་པར་ཐུབ་པས་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ལ་སྤྱོད་ཀྱང༌། དེ་ལྟར་མྱོང་བའི་རྒྱུ་དགེ་བ་ཉིད་ཀྱི་འཕེན་པ་ཟད་ནས་ཟག་བཅས་མི་དགེ་བའི་རྒྱུས་ཚེ་འཕོ་བའི་དུས་ན། རྟེན་དེ་ལ་དགེ་བ་གསར་དུ་མ་བྱས། སྔར་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་ཟད། ལས་ཀྱི་འཕེན་པ་རྒྱང་རིང་བས་མི་དགེ་བའི་ས་བོན་བག་ལ་ཉལ་ཐོབ་པའི་ཐག་པ་མ་ཆད་པས། སྲིད་པ་ཕྱི་མར་ལྟུང་བ་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་མཐོང་ནས། ཉེ་བར་ལེན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །» «དེ་སྐད་དུའང་སློབ་དཔོན་ཀླུའི་དབང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས། ཚངས་རིས་ལ་སོགས་བསམ་གཏན་ལྷུན་གྲུབ་ཀུན། །འོད་དང་ཁ་དོག་གཟི་བརྗིད་མཐའ་ཡས་ཀྱང༌། །» «ཤི་ནས་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་ཆ་མེད་དམ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདོད་པའི་ལྷ་དང༌། མི་དང༌། ངན་སོང་གི་རིགས་ལ་སྤྱིར་«༼༡༽«སྣང་བ་ནི། འདོད་ཁམས་ན་ཡང་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་ཏེ། །སེམས་དམྱལ་ཡི་དྭགས་དུད་འགྲོའི་འཇིག་རྟེན་ན། །རང་རང་མི་དགེས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། །

貧窮，卑賤，醜陋，多病，為眾生所惡，恐懼，憂愁不樂所苦，乃至刺傷痛苦等。 《寶鬘論》中說： "從善業生諸安樂， 以及一切安樂趣； 從不善生諸惡趣， 以及一切痛苦事。" 因此，由眾生業力不定而顯現方式多種不定，但總括而言，以顯現方式不同而分立為六道眾生。 其中首先，天人的顯現方式分二。上二界中： 如是，色無色界的禪定中， 雖有以善業生起的寂止安樂， 住世壽命經久達一劫， 然因有漏輪迴故無常。 由不善業力從彼處死歿時， 有對後世境地的恐懼痛苦。 生於四禪天和四無色界所攝的天人，雖然壽命能維持一劫而享受禪定的安樂，但當如是感受的善業推動力窮盡，由有漏不善業因緣而遷移壽命時，對於那個所依，沒有新造善業，先前善業的果報已盡，業力的推動遙遠，不善種子潛伏的線索尚未斷絕，以天眼見到未來墮落，名為"趨近執取苦"是存在的。 正如龍樹菩薩親口所言： "梵天等一切自在禪定天， 雖然光彩容色威光無量， 死後難道無一分投生地獄？" 欲界天與人及惡趣的種類，總的顯現是： 欲界中也有種種苦樂雜陳， 地獄、餓鬼、旁生的世界中， 各自以不善業產生的痛苦，

རང་རང་མི་དགེས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། །ཚ་གྲང་བཀྲེས་སྐོམ་གསོད་གཅོད་བརྡེག་འཚོག་སོགས། །བཟོད་དཀའ་ཡུན་རིང་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དེ། །འདི་ལྟར་འདོད་པའི་ཁམས་ན་རང་རང་གི་ལས་ཐ་དད་པ་ལས། རེ་ཞིག་མི་དགེ་བ་ཆུང་ངུ་དང༌། འབྲིང་དང༌། ཆེན་པོ་གང་འཚམས་པར་སྤྱད་པ་དག་ལ། དེ་དང་འཚམས་པའི་སྡུག་བསྔལ། ཚ་བ་དང༌། གྲང་བ་དང༌། བཀྲེས་པ་དང༌། སྐོམ་པ་དང༌། གསོད་པ་དང༌། ཡན་ལག་གཅོད་པ་དང༌། མཚོན་དང་དབྱུག་པ་ལ་སོགས་པས་བརྡེག་པ་དང༌། འཚོག་པ་དང༌། འཚེ་བ་དང༌། ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རིགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པར་སྣང་བ་ཡིན་ལ། ཡང༌། རང་རང་སྔོན་དགེས་བསྐྱེད་པའི་བདེ་འབྲས་ནི། །ཡི་དྭགས་ཟས་སོགས་རྙེད་དང་ཅུང་ཟད་» «བདེ། །ཉིན་མཚན་འགྱུར་ཏ«ེ་༼༡༽«བར་འགའ་སྡུག་བསྔལ་ཆུང༌། །རྒྱལ་དང་དེ་སྲས་རྫུ་འཕྲུལ་འོད་བཀྱེ་བས། །སྡུག་བསྔལ་ཞི་གྱུར་གང་དེ་དགེ་བའི་འབྲས། །ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང༌། མི་དང་ངན་སོང་གི་གནས་སྐབས་གང་ཡང་རུང་སྟེ། རང་རང་གི་སྔོན་དགེ་བ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་ཕྱི་བཞིན་དུ་འབྲང་བའི་སླད་ཀྱིས། གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེར་ཡང་གཟུགས་མཛེས་པའམ། ཡིད་བདེ་བའམ། ཟས་སྐོམ་རྙེད་པའམ། རྙེད་པ་དང་གྲགས་པས་བརྒྱན་པའམ། སྟོབས་ཆེ་བའམ། ཐ་ན་ལམ་དུ་ངལ་སོས་པ་ལས་ཅུང་ཟད་བདེ་བ་ལྟ་བུ་ཡང་རྐྱེན་ངལ་སྟེགས་ཡིན་ཡང༌། རྒྱུ་དགེ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས། བདེ་བའི་ཆ་རྐྱེན་ཅི་ལས་སྐྱེས་ཀྱང༌། རྒྱུ་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་བལྟའོ། །ཉི་ཚེ་བ་དང༌། ཀླུར་གྱུར་པ་ནའང༌། ཉིན་མཚན་ནམ་སྔ་དྲོ་ཕྱི་དྲོ་འགྱུར་བའི་བདེ་བའི་ཆ་ནི་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ། དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའམ་ནད་ཀྱིས་ཉེན་པ་ན་བར་སྐབས་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཅུང་ཟད་བདེ་བ་དེ་ཡང་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་འོད་ཟེར་བཀྱེ་བས་བདེ་བར་བྱས་པ་དེ་ཡང༌།

各種痛苦難忍長時感受， 如寒熱飢渴殺割打擊等。 如是，欲界中各自不同業力，暫且造作少分、中等或極大的不善業，就會感受與之相應的痛苦：炎熱、寒冷、飢餓、口渴、殺害、斷肢、以武器棍棒等打擊、爭鬥、傷害、心不安等種種痛苦顯現。 又， 各自先前善業產生的樂果， 餓鬼得食等及少分安樂， 晝夜變幻間或痛苦微小。 王及王子放光照耀神變， 所得止息苦惱皆善果報。 無論是天、非天、人及惡趣的情形，各自先前所行善業的果報會隨後相續，無論生於何處，容貌端嚴、內心喜悅、獲得飲食、獲得名聞莊嚴、力量強大，乃至路途疲憊得到片刻安樂，雖然緣由是休息，但因唯是善業，故無論因何緣生起安樂，都應視為善業的果報。 即便是一日夜生或轉生為龍，晝夜或早晚更替的安樂，也是善業的果報。地獄等眾生或病痛所困時，偶爾片刻的少分安樂，也應了知是善業的果報。 地獄等眾生，蒙佛菩薩放光照耀而獲得安樂，

སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་འོད་ཟེར་བཀྱེ་བས་བདེ་བར་བྱས་པ་དེ་ཡང༌། རྐྱེན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འོད་ཡིན་ཡང་རྒྱུ་རང་གིས་འོད་ཟེར་ཕོག་པའི་བདེ་བ་བསྐྱེད་པའི་ལས་བསགས་པའི་འབྲས་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གཉིས་ལུས་སེམས་གཅིག་ལ་དུས་མཚུངས་པར་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བ་ཡོད་ན། དེ་ཡང༌། སྤེལ་མར་སྣང་བ་ལས་ལས་གྱུར་པ་ཡིན། །མི་རྣམས་ལ་ཡང་གནས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང༌། །འཁོར་དང་གྲགས་འབྱོར་ཚེ་རིང་ནད་མེད་སོགས། །བདེ་བའི་ཆར་སྣང་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང༌། །སྡུག་བསྔལ་ཡང་ནི་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་དང༌། །བཤེས་བྲལ་དགྲ་དང་ཕྲད་ཅིང་མི་འདོད་དང༌། །སྡུག་བྲལ་«༼༡༽«འབྱོར་པ་རྒུད་ཅིང་ཕོངས་པས་ཉེན། །མི་བསྔགས་ཚ་གྲང་བཀྲེས་སྐོམ་ལ་སོགས་པ། །སྣ་ཚོགས་མང་ལྡན་བཟོད་དཀའ་རྣམས་དང་ལྡན། །དེ་ཀུན་རང་གི་འཁྲུལ་སྣང་ལས་ལས་གྱུར། །འདི་ལྟར་འདྲེས་མའི་ལས་ཀྱིས་བདེ་སྡུག་འདྲེས་མར་མྱོང་བ་ནི། མི་རྣམས་ཀྱི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ནའང༌། གཅིག་གི་རྒྱུད་ལ་འདི་དག་སྤེལ་མར་བྱུང་བའམ། ཐ་དད་པའི་རྒྱུད་ལ་འབྱུང་བ་ཡང་རུང་སྟེ། གནས་བཟང་བ་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་དང༌། སྟན་བཟང་བ་དང༌། འཁོར་མང་བ་དང༌། གྲགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང༌། གང་འདོད་པ་འགྲུབ་པ་དང༌། ཚེ་རིང་བ་དང༌། ནད་ཉུང་བ་དང༌། ཉིན་གཅིག་གམ་སྐད་ཅིག་ཡུད་ཙམ་དུ་བདེ་བའི་ཆ་ཅན་མགྲོན་དུ་ཕྱིན་པར་བཀོད་པ་དང་འབྱོར་པ་ཐོབ་པའམ། མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་མིག་གི་དགའ་སྟོན་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པས་ཡིད་བདེ་བ་ཇི་སྙེད་པ་དང༌། ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆར་གྱུར་པ། སྐྱེ་བ་དང༌། རྒས་པ་དང༌། ན་བ་དང༌། འཆི་བ་དང༌། གཉེན་བཤེས་དང་བྲལ་གྱིས་དོགས་པ་དང༌། དགྲ་དང་འཕྲད་པ་དང༌། མི་འདོད་པ་ཐོག་ཏུ་འབབ་པ་དང༌། མཛའ་བཤེས་དང་བྲལ་གྱིས་དོགས་པ་དང༌། འབྱོར་པ་སྲབ་པ་དང༌། གྲགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྔོན་ལས་ཉམས་པ་དང༌། བྲེལ་ཕོངས་སུ་གྱུར་པ་དང༌། གཏམ་ངན་དང༌། ཚ་གྲང་དང༌། བཀྲེས་སྐོམ་དང༌། ངལ་དུབ་དང༌། བྱིང་རྨུགས་དང༌།

這也是緣于佛光，但因是自己累積了能感得光照安樂的業而成熟的果報。 如是，若安樂與痛苦二者能在同一身心同時並存，那也是 業力所現猶如變幻多端。 人們的住處、受用、 眷屬、名聲財富、長壽無病等， 種種安樂的顯現， 以及生老病死等諸多痛苦： 親友離散、怨敵相遇、不如意事， 愛別離苦、富裕衰敗陷於貧窮， 誹謗、寒熱、飢渴等， 具足難忍的種種痛苦。 彼等一切皆是自心妄現從業而生。 如是，由雜染業力而感受苦樂交雜，即便生為人，一個相續中這些交替出現，或不同相續中出現： 住處優美、受用廣大、床座優良、眷屬眾多、具足名聲、心想事成、壽命長久、疾病甚少，一日或剎那、須臾間暫時具有安樂，賓客來訪時備辦筵席、獲得財富，見到花等悅目的景象令內心歡喜等所有安樂因緣； 又成為痛苦因緣的：生老病死、與親友別離的擔憂、遇到怨敵、不如意事降臨頭上、擔心與愛人分離、財富貧乏、名聲等較前衰退、陷入忙碌貧困、惡名、寒熱、飢渴、疲憊、昏沉、

བཀྲེས་སྐོམ་དང༌། ངལ་དུབ་དང༌། བྱིང་རྨུགས་དང༌། ཡིད་མི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡིད་དང་མི་མཐུན་པའི་ཆར་སྣང་བ་སྟེ། འདི་དག་ཀྱང་ལས་ཐ་དད་པའི་དབང་གིས་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུའང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལས། ལས་ནི་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱེད་པས་རི་མོ་མཁན་དང་འདྲ་བའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །རི་རབ་ཀྱི་ཁོང་གསེང་ལ་སོགས་པར་གནས་པའི། ལྷ་མིན་རྣམས་ལའང་རང་བཞིན་གྱིས་ལྷ་ཡི། །དཔལ་ལ་སྡང་ཕྱིར་འཁྲུག་དང་ཡིད་མི་བདེ། །ཕན་ཚུན་འཚེ་ཞིང་མི་བསྲུན་རྩུབ་པ་སྟེ། །མེ་ཏོག་ཕྲེང་བརྒྱུས་འབྱོར་བའི་སྐྱེད་ཚལ་དང༌། ། བདུད་རྩིའི་ཟས་དང་ཁང་བརྩེགས་བཞོན་པ་སོགས། །བདེ་མང་ཡུན་རིང་སྤྱད་ཀྱང་ངོམས་པ་མེད། །ལྷ་མ་ཡིན་ནི་སྔོན་ཕྲག་དོག་གི་ལས་ཤས་ཆེ་བས་འཕངས་པས། རང་བཞིན་གྱིས་གཞན་འབྱོར་པ་ལ་རང་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བས་ཀྱང་མི་བཟོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཡོད་དེ། དེའི་རྒྱུས་འཁྲུག་པ་དང༌། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང༌། ཕན་ཚུན་ཡང་གཅིག་གིས་གཅིག་བདེ་བ་མི་བཟོད་པས་ཁྲོ་ཞིང་འཚེ་བས། རྟག་ཏུ་སེམས་ཉེ་བར་མ་ཞི་བའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡང་ཡོད་ལ། རྫོགས་བྱེད་དགེ་བས་བསྐྱེད་པས་མེ་ཏོག་གི་ཚལ་ནོར་བུའི་དྲྭ་བས་དཔྱངས་«༼༡༽«པ་དང༌། བདུད་རྩིའི་ཟས་དང༌།ཁང་པ་བརྩེགས་མ་«༼༢༽«དང༌། རྟ་དང༌། གླང་པོ་ཆེ་དང༌། ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པའི་བཞོན་པ་དང༌། ལྷའི་དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལྟ་བུའི་ལྗོན་པ་ལས་བྱུང་བའི་གོས་དང༌།ནོར་བུ་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་ཟད་མི་ཤེས་པའི་བདེ་བ་ཚད་མེད་པའང་ཡོད་དེ། འདོད་པའི་བདེ་བས་རྒྱ་ཆེར་འབྱོར་པའོ། །གཞན་འཕྲུལ་ལ་སོགས་འདོད་ལྷ་དྲུག་ན་ཡང༌། །» «བདེ་མང་ལྷ་ཡི་འབྱོར་པས་ཉམས་དགའ་ཡང༌། །རྨི་ལམ་སད་བཞིན་སྤངས་ནས་འགྲོ་དགོས་ལ། །འཆི་འཕོ་ལྟུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དཔག་མེད་ལྡན། །སྔར་བཤད་པ་ལྟར་འདོད་པའི་ལྷའི་དགའ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱང་དེའི་ལས་ཟད་པ་ན་སྤངས་ནས་གཅིག་པུ་སྐྱབས་མེད་པར་འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །» «གནས་རིས་དེ་དག་ལས། ཁྱད་པར་རི་རབ་རྩེ་གནས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི། །

飢渴、疲憊、昏沉、心不安等違逆內心的種種顯現，這些也是由不同業力所呈現。 如《念住經》中所說："業有種種作用，猶如畫家。" 住于須彌山腹等處的 非天眾，雖有自在的天人 富饒，卻因嫉妒而爭鬥不安， 互相傷害粗暴難以親近。 雖長時享用花鬘莊嚴的園林、 甘露美食、重樓、車乘等 眾多安樂，然而無有厭足。 阿修羅因先前嫉妒的業力偏重而轉生，自然對他人的富裕自己無法忍受，因而生起無量痛苦和忿怒。由此因緣引發爭鬥、心不安樂，互相因無法容忍對方的安樂而忿怒、傷害，故常生起無量無邊難以平息的痛苦。 然而，由圓滿善業所生，也有無量無邊的安樂：花園中珍寶織成的帳幔、甘露美食、重樓、馬匹、象群、車乘等，如天人的如意樹般，能生出無窮無盡的衣物、珍寶、受用。故說感受廣大的欲界安樂。 其他化樂天等六慾天眾， 雖因天人富饒而多諸喜樂， 然如夢醒，須棄一切而去， 死時墮落之苦無量無邊。 如前所說，雖然欲界天人有種種喜樂，但業力窮盡之時，必須捨棄一切而孤單無依地離去，故也具足痛苦。 在這些眾生界中，尤其是住于須彌山頂的天人，

ཁྱད་པར་རི་རབ་རྩེ་གནས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི། །དགེ་བས་བསྐྱེད་པའི་འབྱོར་བདེ་རབ་མང་པོ། །གྲོང་དང་སྐྱེད་ཚལ་རྡོ་ལེབ་ཤིང་ཆེན་དང༌། །དབང་པོའི་བཙུན་མོ་བུ་སྟོང་དཔའ་བ་སྟེ། །མེ་ཏོག་མགོ་རྒྱན་ལྷ་མོ་རྣམས་ཀྱིས་གང༌། །རི་རབ་རྩེ་མོའི་གནས་ནི་མཐོ་རིས་ཀྱི་གྲོང་ཁྱེར་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་བརྗོད་དུ་གྲགས་ཏེ།» «དེ་ན་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ལས་མཐུན་པར་བསགས་པའི་སྣང་བ་ལ། གྲོང་དང༌། ཚལ་དང༌། རྡོ་ལེབ་དང༌། ཤིང་ཆེན་པོ་དང༌། བརྒྱ་བྱིན་གྱི་བཙུན་མོ་དམ་པ་བཙུན་མོའི་འཁོར་དུ་མས་བསྐོར་བ་དང༌། དབང་པོའི་བུ་སྟོང་དང༌། ལྷའི་བུ་མོ་མེ་ཏོག་གི་མགོ་རྒྱན་དང༌། རིན་པོ་ཆེའི་རྣ་ཆ་གདུབ་ཀོར་གྱིས་སྤྲས་པ་རྣམས་ཀྱི་«༼༡༽«ཁང་པ་བརྩེགས་པའི་འཕྱོང་ཀའི་སྟེང་དུ། ལམ་སྲང་དང༌། ཚལ་དང༌། བཞི་མདོ་གང་བར་གླུ་གར་བྱེད་ཅིང་སིལ་སྙན་འཁྲོལ་བས་མཛེས་པར་བྱས་པ་དང༌། ཅང་ཤེས་སྤྲིན་གྱི་ཤུགས་ཅན་རྟ་མཆོག་དང༌། །རབ་བརྟན་གླང་པོ་ས་སྲུང་བུ་མཛེས་ཀྱི། །མགོ་བོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་སྟེང་རོལ་ཅིང༌། །རྩེ་དགའི་དུས་སྟོན་ཉིན་མཚན་ཕྱེད་པར་ སྤྱོད། །རྟའི་མཆོག་མཐོན་མཐིང་དུ་འདུག་པ་སྤྲིན་གྱི་བཞོན་པ་«༼༢༽«བསྐྱོད་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་སྤྲིན་གྱི་ཤུགས་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ཞོན་ནས་དབང་པོ་ཉིད་གླིང་བཞིའི་མི་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་མཚན་མ་བརྟག་པ་དང༌། མེ་ཏོག་གི་ཚལ་ལ་སོགས་པ་རྩེ་སར་འཇུག་པའི་གླང་པོ་ཆེ་ས་སྲུང་གི་བུའི་མགོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་ཉེ་དབང་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་འདུག་སྟེ། གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་བསྒྲེང་ཞིང༌།དབུས་མ་གཡུའི་མགོ་བོའི་སྟེང་ན་བརྒྱ་བྱིན་བཞུགས་ནས། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ཚལ་དང༌། ལམ་སྲང་དང༌། ས་གཞི་བཟང་པོ་དང༌། འདུན་ས་རྣམས་སུ་འགྲོ་ཞིང༌།དགེ་བའི་བྱ་བ་ཡང་སྒྲུབ་ལ། རྩེ་དགའི་དུས་སྟོན་གྱིས་ཉིན་མཚན་བར་མཚམས་མེད་པར་འདའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བདེ་བ་ཚད་མེད་པ་ལྟར། སྡུག་བསྔལ་ཡང་ནི་འཆི་འཕོ་ལྟུང་བ་དང༌། །ལྷ་མིན་རྣམས་དང་འཐབ་རྩོད་གཡུལ་འགྱེད་དོ། །

尤其是住于須彌山頂的天人， 由善業所生的富饒安樂極其眾多， 城市、園林、廣場、大樹、 帝釋的皇后、千勇士太子， 充滿花冠莊嚴的天女。 須彌山頂的住處在《阿毗達磨》中著名為天界的城邑。其中諸天同業所感的顯現有：城市、園林、廣場、大樹；帝釋的正妃，周圍環繞眾多皇后眷屬；帝釋的千子；佩戴花冠、珍寶耳環、臂釧嚴飾的天女，在重樓的露臺上，道路、園林、十字路口處載歌載舞，響起美妙的音樂。 乘騎速疾如雲的上等駿馬， 騎在堅固大象薩瓊布美之 三十三個頭頂上嬉戲， 日夜不分享受遊樂盛宴。 有一匹烏藍色的上等駿馬，其行進速度猶如行雲，故名"云勢"。帝釋騎乘此馬，觀察四洲人的善惡徵兆。又有大象薩瓊布美，其三十三頭頂可供遊樂園林等處玩樂。三十二位親眷安坐其上，高舉華蓋幢幡。中央的綠松石頭頂上，帝釋端坐，遊行於三十三天的園林、道路、美好的大地、集會處，同時也從事善業。由此日夜連續不斷地享受遊樂盛宴。 如是無量安樂的同時，痛苦也有死時墮落， 與阿修羅戰鬥交戰。

ལྷ་མིན་རྣམས་དང་འཐབ་རྩོད་གཡུལ་འགྱེད་དོ། །ལྷ་གང་དག་འཆི་འཕོ་བ་དང༌། ངན་སོང་ལ་སོགས་པ་གནས་རིས་འོག་མར་ལྟུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཚད་མེད་ཅིང༌། ཁྱད་པར་དུ་ལྷ་མ་ཡིན་དང་འཐབ་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་དོ། །ལྷ་མ་ཡིན་དང་གཡུལ་འགྱེད་པའི་རྒྱུ་ཅི་ལས་གྱུར་ཞེ་ན། འཐབ་པའི། རྒྱུ་ནི་གསུམ་སྟེ་འཛམ་གླིང་ལས་དང་ནི། །ཤིང་དང་བུ་མོ་ལྟ་ལས་གྱུར་པའོ། །འཛམ་བུ་གླིང་པ་རྣམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་དང༌། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ལས་སྟོབས་ཆེན་པོ་བསགས་པ་དང༌། ལྷའི་ཤིང་ཆེན་པོའི་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་རྒྱས་པ་མཐོང་ནས།» «ཁྲོ་བས་འདི་སྐད་དུ། ཤིང་འདིའི་དཔལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྷ་ལ་བྱིན་ནས། རྩ་བས་བདག་ཅག་གི་གནས་སུ་ཅི་བྱ་ཞེས་སྟ་རེས་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ན་ཤིང་ཆད་ཀྱིས་དོགས་པ་དང༌། ལྷ་རྣམས་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་བུ་མོ་ལ་བལྟ་བ་ན་ཕྲག་དོག་པས་རྩོད་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གཡུལ་འགྱེད་ཅེ་ན། སྡེ་ཚན་མཚུངས་པར་འཁྲུག་པས། གཡུལ་འགྱེད་པ་ནི་འདི་ལྟར། དཀར་ཕྱོགས་དག་དང་དེ་བཞིན་ནག་པོ་ཡི། །ཀླུ་དང་བར་སྣང་ལྷ་རྣམས་འཁྲུག་པ་སྟེ། །སྲིད་དང་སྡེར་བཅས་རྩོད་ཅིང་འགྱེད་པར་བྱེད། །དཀར་ཕྱོགས་ཀླུ་མཆོག་བརྒྱད་དང་ནག་པོ་ཡི། །ཀླུ་རྣམས་གཡུལ་འགྱེད་བར་སྣང་ལྷས་དཔུང་གནོན། །གང་གི་ཚེ་རྩོད་པར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཚོགས་པ་དེའི་ཚེ། ཐོག་མར་ཀླུ་དང་བར་སྣང་གི་ལྷ་རྣམས་འཁྲུག་པ་ལས། སྲིད་དང་སྡེ་སོ་སོར་བཅད་ནས་འཐབ་པ་ནི། དཀར་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཀླུ་དགའ་བོ་དང་ཉེར་དགའ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་དང༌། ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཧུ་ལུ་དང༌། ཧུ་ལུ་ཀ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་འཐབ་ཅིང་རྩོད་དོ། །གང་རུང་ཞིག་ཕམ་པ་དེའི་ཚེ་བར་སྣང་གི་ལྷ་དཀར་པོ་དང༌། ནག་པོ་ཕྱོགས་ལ་དགའ་བ་གཉིས་སྦྲོན་ནོ། །སྦྲན་ནས་འཐབ་པས་ནག་པོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཀླུ་ཕམ་ན་ཆུ་མཚམས་ཀྱི་སྒྲ་གཅན་སྦྲན་ནས་འཐབ་པ་དེའི་ཚེ། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ། སྒྲ་གཅན་འཁྲུག་སྟེ་རྩོད་པ་ཕམ་གྱུར་པ། །དེ་ཚེ་རྒྱལ་ཆེན་རིས་བཞིའི་ལྷ་མཆོག་ལྷགས། །དཀར་ཕྲེང་གནས་ནས་འགུལ་ཕྲེང་འཁྲུག་པ་འགྱེད། །

與阿修羅戰鬥交戰。天人中有些臨死墮落，墜入惡趣等地獄之處，遭受無量痛苦。尤其是與阿修羅戰鬥的痛苦。 那麼，與阿修羅交戰的原因是什麼呢？戰爭的原因有三種：南贍部洲的業力、樹木和女子。因南贍部洲眾生造作巨大的福業與非福業，看到天界大樹的花果繁茂時，阿修羅憤怒地說："這棵樹的圓滿榮耀全給了天人，樹根在我們的領地有什麼用？"於是想用斧頭砍伐，天界擔心樹木被砍。另一方面，天人看阿修羅的女子時，阿修羅心生嫉妒而引發爭鬥。 如何交戰呢？同類相鬥而交戰的情形如下：白方、黑方的龍眾和空行天神爭鬥，集結成群展開爭戰。白方八大龍王與黑方諸龍交戰，空行天神則壓伏雙方。 當聚集了引發爭鬥的因緣時，首先是龍族與空行天神爭鬥。各自集結成群開戰，即白方的難陀、跋難陀等八大龍王，與黑方的伽羅羅、大伽羅羅等八大龍王相互交戰。任何一方戰敗時，喜好白方和黑方的兩類空行天神就出來助陣。助陣參戰后，如果黑方龍族戰敗，住在水中的摩竭（鱷魚）就前來助陣參戰。此時，阿修羅王率領摩竭出戰，戰敗之後，四大天王天的眾天神出陣，從凈居天來到鬘索天（即四大天王天）助陣作戰。

དཀར་ཕྲེང་གནས་ནས་འགུལ་ཕྲེང་འཁྲུག་པ་འགྱེད། །གང་དུ་སྒྲ་གཅན་རྒྱལ་བ་དེའི་ཚེ་དཀར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཀླུ་དང་བར་སྣང་གི་ལྷས་རྒྱལ་ཆེན་རིས་བཞིའི་དཔུང་རྣམས་སྦྲན་པ་ལས། ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་དྲི་ཟའི་དཔུང་གིས་བསྐོར་བ་རིན་པོ་ཆེའི་གོ་ཆ་སྲ་བ་གྱོན་པ་དང༌། འཕགས་སྐྱེས་པོ་གྲུལ་བུམ་གྱི་དཔུང་དང༌། མིག་མི་བཟང་ཀླུའི་དཔུང་དང༌། རྣམ་ཐོས་ཀྱི་བུ་གནོད་སྦྱིན་གྱི་དཔུང་དང་བཅས་ཏེ་འཐབ་པ་ལས། ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ཕམ་པ་དེའི་ཚེ། དཀར་ཕྲེང་གི་གནས་ནས་འགུལ་ཕྲེང་ཅན་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དཔུང་དང་ལྷན་ཅིག་འཐབ་པ་ལས། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དཔུང་རྣམས། ཕམ་གྱུར་ཐགས་བཟང་རིས་སྦྲན་བསྐྱོད་པ་ཡིས། །རི་རབ་འགུལ་ཚེ་དབང་པོ་ཉེ་དབང་བཅས། ། རྩུབ་འགྱུར་ཚལ་སོང་གོ་ཆ་རབ་བགོས་ཏེ། །རབ་བརྟན་བཞོན་པ་ལྷ་ཡི་དཔུང་དང་བཅས། །རི་རབ་ཆུ་མཚམས་ཐུག་པར་བསུ་བ་ལས། །གཡུལ་འགྱེད་རི་རབ་འཕེན་ཅིང་ཉི་ཟླ་འཛིན། །ལྷ་རྣམས་གྱེན་དུ་མི་འགྲེང་བདུན་དུ་འཕགས། །རབ་དཀར་བསོད་ནམས་སྟོབས་ལས་གྱུར་པ་ཡིན། །ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དཔུང་རྣམས་ཕམ་པ་ལས། ཐགས་བཟང་རིས་ཁྲོས་ཏེ་རྐང་པ་གསེར་གྱི་ས་གཞི་ལ་བསྣུན་པས་ས་ཆེན་པོ་གཡོ་ཞིང་རི་རབ་ཀྱང་འགུལ་ཏེ། དེའི་ཚེ་ལྷའི་དབང་པོས་བསམས་པ། ས་གཡོ་ཞིང་རི་རབ་འགུལ་བའི་རྒྱུ་ཅི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་ནས་སར་འཕར་བའམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཆེན་པོས་འཇིག་རྟེན་དུ་ཆོ་འཕྲུལ་མཛད་པའམ། བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་རླབས་པོ་ཆེའི་ལས་མཐུན་པའམ། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དབང་པོ་གཡུལ་འགྱེད་སྙམ་དུ་ལྷའི་མངོན་པར་ཤེས་པས་བརྟགས་པ་ན། གཡུལ་འགྱེད་པར་ཤེས་ནས། འདུན་ས་ཆོས་བཟང་དུ་འདུས་ཏེ། ལྷ་གང་དག་འཆི་བའི་ལས་ཅན་དག་མ་འདེངས་ཤིག» «གཞན་དག་གཡུལ་འགྱེད་པར་བྱོས་ཤིག་ཅེས་བགྲོས་ནས། བྱང་ཕྱོགས་དགའ་བའི་ཚལ་ན་ཤིང་ལྗོན་པའི་ནང་ན་གཟིམས་ཁྲི་ཡོད་པ་ག་ལ་བར་བལྟས་པ་ལས། མཚན་མ་རྣམས་མེ་ལོང་དུ་གཟུགས་འཆར་བ་ལྟར་ཤར་བས་མཚན་མ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །

從凈居天來到鬘索天助陣作戰。當摩竭獲勝時，白方龍眾和空行天神召集四大天王天的軍隊助陣。由持國天的乾闥婆軍隊圍繞，身著堅固珍寶鎧甲；增長天的迦樓羅軍隊；廣目天的龍軍隊；多聞天的夜叉軍隊，共同參戰，阿修羅方戰敗。那時，從凈居天來到鬘索天的阿修羅軍隊一起參戰，阿修羅軍隊戰敗。 當樂善天神率軍出擊時，須彌山震動，帝釋與親眷穿上堅硬的鎧甲，騎著堅固的坐騎，率領天界軍隊，在須彌山的水邊迎戰。交戰時擲出須彌山，遮蔽日月。天人向上躍起七人高，這是由清凈福德力所致。 阿修羅軍隊戰敗后，樂善天神發怒，以腳踏擊金色大地，大地震動，須彌山也搖晃。那時，天主帝釋思惟：大地震動、須彌山搖晃的原因是什麼？是否菩薩從地涌出？是否佛陀在世間示現大神變？是否異熟巨大福德和非福德的業力？還是阿修羅主發動戰爭？通過天眼觀察，了知是交戰的緣故。於是在善法殿召集會議，宣佈："凡是有將死之業的天人不要參戰，其他人各自前往戰場！"隨後望向北方歡喜園中的樹林，那裡有寶座，如鏡中現像般呈現種種徵兆。

མཚན་མ་རྣམས་མེ་ལོང་དུ་གཟུགས་འཆར་བ་ལྟར་ཤར་བས་མཚན་མ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་ལྷའི་ཚོགས་དག་རྩུབ་འགྱུར་གྱི་ཚལ་དུ་སོང་སྟེ་རྫིང་བུར་ཞུགས་པ་ཙམ་གྱིས་ཞེ་སྡང་སྐྱེས་ཏེ་འཐབ་པ་ལ་སྤྲོ་བར་གྱུར་པ་དེའི་ཚེ། དེའི་ཤར་ཕྱོགས་ན་གོ་ཆའི་ཚལ་ཡོད་པར་ཕྱིན་མ་ཐག་ཏུ་ཤིང་ལྗོན་པ་དག་ལས་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གོ་ཆ་ཤིན་ཏུ་སྲ་བ་རྡོ་རྗེས་ཀྱང་ཕིགས་པར་དཀའ་བ་རབ་དུ་ཡང་བ་དག་བྱུང་བ་བགོས་ཏེ་གཡུལ་གྱི་གླང་པོ་ཆེ་རབ་ཏུ་བརྟན་པའི་སྟེང་དུ་འདུག་པ་ལས། མགོ་བོ་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་སྟེང་དུ་དབང་པོ་ཉེ་དབང་དང་བཅས་པ་གནས་སོ། །མགོ་བོ་རེ་རེར་ཡང་བདུན་བདུན་དུ་སྤྲུལ་པ་རེ་རེའི་སྟེང་ན་ལྷའི་དཔུང་ཡོད་ལ། མགོ་དེ་དག་ལ་མཆེ་བ་བདུན་བདུན། མཆེ་བ་རེ་རེ་ན་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དང་རྫིང་བུ་བདུན་བདུན། དེ་ན་ལྷའི་བུ་མོ་ཤིན་ཏུ་མཛེས་པ་གླུ་གར་བྱེད་པ་བདུན་བདུན། དེ་རེ་རེ་ལ་གཡོག་མོ་བདུན་བདུན། དེ་རེ་རེ་ལ་སིལ་སྙན་བདུན་བདུན་སྤྲུལ་ནས་རི་རབ་ཀྱི་ཆུ་མཚམས་ལ་ཐུག་པར་བསུ་བ་ལས། ལྷ་མ་ཡིན་སྟོབས་ཅན་འདོད་ཆགས་ཤས་ཆེ་བས་དབང་པོའི་མདུན་དུ། རྡོ་རྗེ་དང་འཁོར་ལོ་འཕེན་པ་དག་གིས་སེམས་རབ་ཏུ་མྱོས་པར་བྱེད་ཅིང༌། ལྷའི་རྡོ་རྗེ་དང་འཁོར་ལོས་འཇོམས་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཚེ་ལྷ་རྣམས་ནི། བསོད་ནམས་ཀྱི་མཐུས་མི་འགྲེང་བདུན་ཙམ་དུ་ལྷ་མ་ཡིན་ལས་འཕགས་པར་ཉི་ཟླའི་ངོས་ནས། རྡོ་རྗེ་དང༌། འཁོར་ལོ་དང༌། མདའ་དང༌། གཏུན་ཤིང་དང༌། རི་རབ་ལ་སོགས་པ་འཕེན་ཞིང་ལྷ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ཀྱང་གླང་པོ་ཆེ་དང༌། རྟ་དང༌། ཤིང་རྟ་དང༌། དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འོངས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་དང༌། མདའ་བོ་ཆེ་དང༌། ཤག་ཏི་དང༌། རི་རབ་དང༌། འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་འཕེན་ཅིང་ལྷ་རྣམས་འཇོམས་པར་བྱེད་དོ། །ལྷ་རྣམས་ཀྱི་མགོ་ཆད་པ་མ་གཏོགས་པ་འཕྲལ་དུ་སོས་ནས་རྨ་མེད་ལ། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་མགོ་དང་རྐང་ལག་ཆད་ན་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །

如鏡中現像般呈現種種徵兆。然後，天眾前往堅硬園林，只是進入池中就生起瞋恨，對戰鬥產生歡喜。那時，在東方有鎧甲園，他們剛一到達，樹木便生出由種種寶石製成的極堅硬鎧甲，連金剛也難以摧毀，且極輕便。他們穿上鎧甲，坐在極其穩固的戰象之上，在33個頭頂端住著帝釋與眷屬。每一個頭上又化現七個，每一化現的上方有天軍。那些頭各有七隻獠牙，每隻獠牙上有七個歡喜園和七個池塘。其中有極美麗的天女，歌舞嬉戲，每位天女有七位女僕，每位女僕化現七種樂器，在須彌山的水際迎接。 強大的阿修羅淫慾重，在帝釋面前，他們以金剛杵和輪子射擊，令帝釋心醉神迷，天界的金剛杵和輪子將被毀壞。那時，天人以福德力超越阿修羅七人高，從日月處投擲金剛杵、輪子、箭、棒杖、須彌山等，摧毀阿修羅。 阿修羅也率領四支部隊——象軍、馬軍、車軍、步軍前來，投擲金剛杵、大弓箭、標槍、須彌山、輪子等，摧毀天人。天人除了頭被斬斷，立即恢復如初，毫無創傷；而阿修羅的頭和四肢被斬斷則會死亡。

ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་མགོ་དང་རྐང་ལག་ཆད་ན་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །» «དེའི་ཚེ་ས་རྣམས་གཡོ་ཞིང་རི་རབ་འཕངས་པ་རྡུལ་དུ་སོང་བས་འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་སོགས་པར་རྡུལ་གྱིས་ནམ་མཁའ་འཁྲིགས་པ་དང༌། གོ་ཆའི་འོད་ཟེར་གསལ་བ་དང༌། སྒྲ་ཆེན་པོ་སྒྲོགས་པ་དང༌། སྒྲ་གཅན་དུད་འགྲོ་ཡིན་པས་དེའི་མིག་ལ་ཉི་ཟླའི་འོད་ཟེར་མི་བཟོད་པས་དེ་བསྒྲིབས་པས་ཉི་ཟླ་གཟས་ཟིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །» «མདོ་ལས། ལག་པས་བསྒྲིབས་པར་འདོད་ལ། རྒྱུད་ཁ་ཅིག་ལས་ཁ་རླངས་དང་མཇུག་མའི་རླངས་གང་རུང་གིས་བསྒྲིབས་པར་འདོད་ཅིང༌། ཁ་ཅིག་ལས་ཁར་ཟོས་པ་ཨོལ་བ་ལས་དོན་པའོ་ཞེས་ཀྱང་ཟེར་རོ། །ས་གཡོ་བ་དང༌། སྒྲ་དང༌། འོད་དང༌། ཉི་ཟླ་འཛིན་པ་ཡང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སར་འཕར་བ་དང༌། དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་རླབས་པོ་ཆེ་དང༌། གཡུལ་འགྱེད་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དང༌། ལྷ་གནས་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱོད་«༼༡༽«པ་ལས་འབྱུང་བར་བཤད་ལ། ས་གཡོ་བ་ལ་དེའི་སྟེང་དུ་ཉ་བོ་ཆེས་འདྲེ་ལྡོག་པ་ལས་འདོད་པའོ། །དེ་ཡང་ལྷ་རྣམས་རྒྱལ་ན་དེ་དག་དགེ་མཚན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཆར་འབབ་པ་དང༌། ལོ་ལེགས་པ་དང༌། ནད་དང་འཁྲུག་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །ལྷ་མ་ཡིན་རྒྱལ་ན་དེ་ལས་ཟློག་པ་རྣམས་འབྱུང་ངོ༌། །དེའི་ཚེ། ལྷ་མིན་དཔུང་རྒྱལ་རི་རབ་རྩེར་སོན་ཞིང༌། །ལྷ་རྣམས་གྲོང་ཁྱེར་སྒོ་འཕར་ཞག་བདུན་གཅོད། །ལྷ་མིན་ཕམ་གྱུར་གསེར་གྱི་ས་གཞིའི་གྲོང༌། །ཞག་བདུན་སྒོ་འཕར་བཅད་དེ་གནས་པ་ཡིན། །ལྷ་རྣམས་ཕམ་པ་དེའི་ཚེ་ཕྱིར་ལོག་སྟེ་བྲོས་པའི་སླད་བཞིན་ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དཔུང་གིས་བདས་ཏེ་རི་རབ་ཀྱི་རྩེར་སོང་བ་ལས། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་གྲོང་ཁྱེར་བལྟ་ན་སྡུག་གི་སྒོ་འཕར་བཅད་སྐར་ཁུང་གི་གསེང་ཡང་བཀབ་ནས་ཞག་བདུན་དུ་གནས་པ་ལས། ནམ་མཁའ་ལས་ལྷའི་རྔ་སྒྲ་ཞེས་བྱ་བ་བྱུང་»«བ་ན«ི༼༢༽«། ཀྱེ་ལྷ་རྣམས་རྒྱལ་བར་གྱུར་ཅིག» «ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ཕམ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པ་ཐོས་མ་ཐག་ཏུ། ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་དཔུང་རྣམས་བྱེར་ཏེ་རང་ལོག་ནས།» «ལྷ་རྣམས་བདེ་བར་རྒྱུ་བ་ཡིན་ལ།

阿修羅的頭和四肢被斬斷則會死亡。那時大地震動，須彌山被擲出化為塵埃，閻浮提等處塵埃遮蔽虛空，鎧甲放出明亮光芒，發出巨大聲響。摩竭羅是畜生，它的眼睛無法忍受日月光芒，因而遮蔽它們，稱為"日月被吞噬"。 經典中說是用手遮蔽，而有些續部認為是用口中霧氣或尾部霧氣遮蔽，也有說是從口中吐出葫蘆遮蔽。地震、聲響、光芒、日月蝕，也有說是源於菩薩從地涌出、巨大善惡業力、交戰、佛陀示現神變、天眾大舉遷徙等。關於地震，也有認為是因大魚翻身而引起。 若天人獲勝，這些都將成為善兆，如降雨、豐年、無病無爭等。若阿修羅獲勝，則會出現與之相反的情況。那時，阿修羅軍若獲勝，會登上須彌山頂，天人們關閉城門達七日。阿修羅軍若戰敗，會在金地城關閉城門居住七日。 天人戰敗時撤退逃跑，阿修羅軍乘勝追擊，天人們登上須彌山頂，關閉善見城的城門，封閉天窗，在城內住了七天。這時，虛空中傳出名為"天鼓"的聲音："天人們要獲勝！阿修羅們要戰敗！"阿修羅軍聽到后立即潰退，天人們安然而行。

» «ལྷ་རྣམས་བདེ་བར་རྒྱུ་བ་ཡིན་ལ། ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ཕམ་པ་ན་དེའི་ཚེ་རི་རབ་ཀྱི་ཁོང་གསེང་གི་གསེར་གྱི་ས་གཞི་ལ་ཐུག་པར་བྲོས་པའི་སླད་བཞིན་དུ་ལྷའི་དཔུང་གིས་བདས་ཏེ། ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་གྲོང་ཁྱེར་གསེར་ལྡན་གྱི་སྒོ་བསྡམས་སྐར་ཁུང་བཅད་དེ་ཞག་བདུན་གནས་པ་ལས། ཡང་ལྷ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་རྒྱལ་བར་གྱུར་ཅིག» «ལྷ་རྣམས་ཕམ་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པའི་སྒྲ་ཐོས་ནས། ལྷ་རྣམས་རང་གི་གནས་སུ་ལོག་པ་དང༌། ལྷ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་དགའ་བར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ། དེ་ལྟར་ལྷ་དང་ལྷ་མིན་རྩོད་པ་ལས། །» «སྡུག་བསྔལ་མང་ལྡན་སྡར་མ་རྣམས་བྱེར་ཞིང༌། །བརྒྱལ་གྱུར་མྱ་ངན་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་ཡིན། །གཡུལ་ཆེན་པོ་འགྱེད་པ་ན་སྒྲ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་རལ་བ་ལྟར་ནི་གྲགས«༼༡༽«། མཚོན་ཆའི་ཆར་ནི་བབས། འོད་དང་སྤྱུགས་པའི་འཐོར་རླུང་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་ན། སྡར་མ་རྣམས་ཁ་ཅིག་ནི་བརྒྱལ་ནས་འགྱེལ་བར་གྱུར། ཁ་ཅིག་སྙིང་གས་པ་སྙམ་བྱེད། འཇིགས་པ་དང༌། མྱ་ངན་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་རབས་ལས། རྔ་བརྡུང་སྒྲ་ནི་གྲགས་པ་ཡིས། །ནམ་མཁའི་ངོས་ནི་རལ་བ་བཞིན། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་ལྷ་དང་ལྷ་མ་ཡིན་མང་པོ་མགོ་དང་ཡན་ལག་ཆད་དེ་འགྱེལ་ཞིང་ཤི་བ་ལས། ཁ་ཅིག་བློ་»«འཁུམས་ཏེ་«༼༢༽«གསོན་དུ་རེ་བ་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་ན་ཡོད་པས་སྡུག་བསྔལ་ལྷག་པར་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་ལྷ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་དགའ་བདེ་ལ་བདེན་པར་བཟུང་བས། དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཡེང་ནས་ཚེ་ཟད་དེ་ཐར་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་བྲལ་ནས་ལྟུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྤྱོད་ཅིང་འཁོར་བའི་འདམ་དུ་བྱིང་བའི་ཉེས་པ། ལྷ་མ་ཡིན་ཕྲག་དོག་འཐབ་རྩོད་ལ་རང་རྒྱུད་པར་བཟུང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཡེངས་ཏེ་ཚེ་ཟད་པས་ཐར་པའི་ལམ་སྟོར་ནས་དམྱལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་ཞིང་འཁོར་བའི་འདམ་དུ་བྱིང་བའི་ཉེས་པ། མི་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་ལ་རང་རྒྱུད་པར་བཟུང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གཡེངས་ཏེ། ཚེ་ཟད་ནས་འཁོར་བའི་འདམ་དུ་བྱིང་བའི་ཉེས་པ།

天人們安然而行。阿修羅戰敗時，就逃到須彌山內部的金地，天軍乘勝追擊，阿修羅們關閉金城的城門，封閉天窗，在城內住了七天。又聽到"阿修羅們要獲勝！天人們要戰敗！"的聲音，天人們回到自己的地方，阿修羅們歡喜遊玩。 這樣，天人和阿修羅爭鬥，令多苦的凡夫們驚慌失措，昏厥後生起巨大憂傷。在交戰時，巨大聲響響徹虛空，如同破裂一般，兵器如雨般降下。閃電和飛塵形成大風暴時，有些凡夫昏厥倒地，有些感到心碎，生起恐懼和巨大憂傷。《前世書》中說："鼓聲響起，虛空之際如同破裂。" 那時，許多天人和阿修羅的頭和肢體被斬斷倒地而亡，有些失去意識，沒有活下去的希望。充滿這樣痛苦的欲界尤其痛苦。總之，天人執著享樂的歡喜，因此而散亂，壽命耗盡，離開解脫道的功德，經受墮落之苦，沉淪於輪迴之泥濘，這是過患。阿修羅執著于嫉妒爭鬥，因此而散亂，壽命耗盡，失去解脫之道，感受地獄之苦，沉淪於輪迴之泥濘，這是過患。人們執著於八種世間法，因此而散亂，壽命耗盡，沉淪於輪迴之泥濘，這是過患。

ཚེ་ཟད་ནས་འཁོར་བའི་འདམ་དུ་བྱིང་བའི་ཉེས་པ། ཡི་དྭགས་རྣམས་བཀྲེས་སྐོམས་ཀྱི་གདུང་བ་ལ་རང་རྒྱུད་དུ་བཟུང་བས་གཡེངས་ནས་ཆོས་ལ་མོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་ཚེ་འདས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་ཞིང་འཁོར་བའི་འདམ་དུ་བྱིང་བའི་ཉེས་པ། དུད་འགྲོ་རྣམས་གླེན་ལྐུགས་གཏི་མུག་ལ་རང་རྒྱུད་པར་བཟུང་ནས་གཡེངས་པས་ཚེ་འདས་ཏེ་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདམ་དུ་བྱིང་བའི་ཉེས་པ། དམྱལ་བ་པ་རྣམས་ཚ་གྲང་བཙོ་སྲེག་ལ་རང་མཚན་དུ་ཞེན་པས་གདུང་བ་དེས་གཡེངས་ནས་ཐར་པའི་ལམ་གྱི་རྟེན་དུ་མ་གྱུར་པར་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདམ་དུ་བྱིང་བའི་ཉེས་པ་སྟེ། འགྲོ་བ་དྲུག་ལ་རང་སྣང་བདེ་སྡུག་ལ་བློ་རང་མཚན་དུ་ཞེན་ནས་ཐར་པའི་ཐབས་མི་ཤེས། སྒྲ་ཡང་མི་ཐོས། ཐོས་ཀྱང་མི་བསྒྲུབ་པས་གཏན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་འདམ་དུ་བྱིང་བས་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །གསང་བ་ཡིད་བཞིན་མཆོག་གི་རྒྱུད་ལས། འཁྲུལ་སྣང་འཁོར་བར་ཞེན་པ་རྣམས། །ཡང་དག་ངེས་པའི་དོན་བྲལ་ནས། །དུས་གསུམ་རྟག་ཏུ་འཁོར་བར་འཁྱམས། །སྣང་ཚུལ་སྡུག་བསྔལ་འཁོར་ལོས་» «མནར། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། སྣང་ཚུལ། དེ་འདྲའི་འཁོར་བ་མེ་ཡི་འོབས་འདྲ་ལས། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ། །ཞེས་སྨོས་ཏེ། རྟག་ཏུ་བདེ་བའི་གོ་སྐབས་མེད་པས་མེ་འོབས་དང་ཆོས་མཚུངས་པའི་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་ཐར་པ་སྒྲུབ་པར་གདམས་པ་འདུལ་བ་ལུང་ལས། མེ་ཡི་འོབས་ན་བསིལ་བ་མེད། །འཁོར་བ་པ་ལ་བདེ་བ་མེད། །ཅེས་སོ། །འདི་ལྟར། འཁོར་བའི་གནས་ན་ཡིད་བརྟན་འགའ་མེད་དེ། །བདེ་བར་སྣང་ཡང་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད། །གཏན་དུ་འཁོར་བ་ཟོ་ཆུའི་འཁྱུད་མོ་འདྲ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལས་ཐར་ཕྱིར་བརྩོན་འཚལ་ལོ། །» «ལས་ཀྱིས་སྲིད་པ་གསུམ་ན་གནས་པའི་འགྲོ་བ་དག» «གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་ལ། དེའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ནི། རྒྱུ་ལས་སྣ་ཚོགས་པ་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་དང༌།དེའི་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པས།

壽命耗盡，沉淪於輪迴之泥濘，這是過患。餓鬼們執著于飢渴的痛苦，因此而散亂，絲毫沒有對佛法的信心，命終后痛苦，沉淪於輪迴之泥濘，這是過患。旁生們執著于愚癡無明，因此而散亂，命終后沉淪於輪迴痛苦的泥濘，這是過患。地獄眾生執著于寒熱煮燒，因痛苦而散亂，沒有成為解脫道的所依，沉淪於輪迴痛苦的泥濘，這是過患。六道眾生執著于自身顯現的苦樂，不知解脫之道，也聽不到聲音，即便聽到也不去修行，永遠沉淪於痛苦的泥濘中，絲毫沒有安樂。《密意如意至尊續》中說："執著于迷亂顯現的輪迴者，遠離真實究竟義，於三世中常流轉輪迴，被顯現方式痛苦之輪所逼迫。" 總之，偈頌說："從如此如火坑般的輪迴中，智者們當修解脫。"教誡從永無安樂機會、如同火坑的輪迴中，一定要修持解脫。《毗奈耶經》中說："火坑中無清涼，輪迴者無安樂。" 如是，輪迴之處無有任何可靠，雖顯現為樂，實為變化之苦。永遠輪迴如舞女擁抱，為脫離彼當勤修。業力使三有中的眾生，從一處轉生一處，經受痛苦，故稱輪迴。成為彼處的因，是作為集諦的種種業，其果是作為苦諦的種種苦樂，令心染污，

དེའི་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་པ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་བདེན་པས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པས། ཕྱི་སྣོད་ནང་བཅུད་ཀྱི་འཁྲུལ་སྣང་ཆ་དང་བཅས་པ་སྟེ། འདི་«༼༡༽«ལ་བདེ་སྙམ་དུ་བློ་སྤྲོ་བའི་གནས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཞི་བདེ་དེ་ཡང་དར་ཅིག་བདེ་བར་སྣང་ཡང་ལས་ཟད་ནས་འཕོ་ཞིང༌། འགྲོ་བ་གཞན་དུ་འཇུག་པས་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ཡིན་ལ། འདོད་ལྷའི་དཔལ་དང་བདེ་འབྱོར་དང༌། མིའི་བདེ་བ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཡང་སྲེད་བཅས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ས་པས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར། ཡིད་བརྟན་མི་རུང་བས་ཐར་དགོས་ཏེ། འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་པོ་འདི་དག» «ལས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བསོགས་པས་གནས་རིགས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་ཞིང་འཁོར་བ་ཟོ་ཆུའི་འཁྱུད་མོ་འདྲ་བ་སྟེ། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལས། ལས་ཀྱི་དབང་གིས་ཀུན་ཏུ་འཇུག་ཅིང་འཁོར་བ་ནི་ཟོ་ཆུའི་འཁྱུད་མོ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སོ། །དེས་ན་སྲིད་པའི་དགོན་པ་ལས་བརྒལ་བར་བྱ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རི་བོ་བསྙིལ་བར་བྱ། ཐར་པའི་རྒྱལ་མཚན་བསྒྲེང་བར་བྱའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ཡིད་བཞིན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། སྣོད་བཅུད་ཀྱི་བདེ་སྡུག་བསྟན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བདུན་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པའོ།།» « །།དེ་ལྟར་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་སྤང་བྱར་གདམས་པའི་རྗེས་ལ། བསྟན་བཅོས་འདིའི་རྡོ་རྗེའི་གནས་གཉིས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རང་བཞིན་བླང་བྱར་བསྟན་པ་སྟེ། སྤང་བྱ་འཁོར་བའི་མཚན་ཉིད་ཤེས་ནས། ངེས་པར་ལེགས་པའི་ཐར་པ་འདོད་པ་ནི་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇུག་ངོགས་བཟང་པོ་སྟེ། ངེས་པར་དོན་དུ་གཉེར་བར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལ་ཁམས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་གཞིར་བྱས་ཏེ། ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་སྒོམ་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཁམས་ཀྱི་དྲི་མ་སྦྱོང་བ་དང༌། དྲི་མ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་»«དེ་བཞིན་གཤེགས་«༼༡༽«པའི་ས་ངོས་བཟུང་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བྲལ་བའི་གཞི་དང༌། བྲལ་བྱེད་གཉེན་པོའི་རིམ་པ་དང༌།

其果是作為苦諦的種種苦樂，令心染污，連同外器內情的迷亂顯現，毫無令心歡喜的安樂之處。 如此，天人的禪定、無色界的寂樂，雖暫時顯現安樂，但業盡后也會轉生，進入其他趣，仍是變化之苦。欲界天的榮華富貴，人間顯現的安樂，也都被有漏行苦所攝，故不可依靠，必須解脫。 這六道眾生從一處被驅趕至一處，從一種狀態轉生一種狀態，像舞女的擁抱。《念住經》中說："由業力驅使而轉生輪迴，如同舞女的擁抱。" 因此，應超越有寂之曠野，摧毀痛苦之山，豎立解脫之幢。 《大乘竅訣論·如意寶藏》廣釋器情苦樂品第七竟。 如是，繼教誡輪迴本性為所斷之後，本論金剛處第二，宣說涅槃本性為所取。了知所斷輪迴之相，必定希求善妙解脫，是聖者入道之良機，定應追求。 以佛性為基，以聞思修所生智慧凈化界垢，了知遠離一切垢染之果——如來果位，分為所離之基與能離之對治次第兩種。

བྲལ་བའི་གཞི་དང༌། བྲལ་བྱེད་གཉེན་པོའི་རིམ་པ་དང༌། བྲལ་བ་མཐར་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུར་འདུས་པའི་ཕྱིར། ལེའུ་དང་པོར་སྦྱང་བའི་གཞི་དང༌། གཉིས་པར་དེའི་འཕྲོས་བསྟན་ལ«༼༢༽«། གསུམ་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་དུ་སྦྱང་བྱའི་དྲི་མ་དང༌། བརྒྱད་པ་ནས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའི་བར་དུ་སྦྱོང་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་རིམ་པ་དང༌། རྩ་གཉིས་པར་སྦྱངས་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་སྐབས་འདིར་འབྲེལ་བ་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ། ལེའུ་ཀུན་གྱི་ཁོང་ནས་འབྱུང་བ་སྟོད་སྨད་ཀུན་ཏུ་ལྟ་བ་དང༌། འཆད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་པའི་རྐྱེན་ཅན་ཏེ། བར་གྱི་གསལ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །སྐབས་འདིར་སྟོན་པའི་འཐད་པ་ཡང༌། འབྲེལ་པ་ནི་དེ་དག་གི་ཁོང་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དབུས་ན་ཉེ་བར་གནས་པ་དེ་དང༌། ཐོག་མཐའི་ཚིག་དོན་དེ་དག་«༼༣༽«འབྲེལ་བས་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་དགོས་་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །» «ཕྱོགས་དང་པོ་ཁམས་ཀྱི་དྲི་མ་སྦྱོང་བ་ལ་ཤེས་རབ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་སྟོན་ཏེ། མ་ཐོས་པར་བསམ་པ་དང༌། བསྒོམ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གང་ལས་ཐོས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ངོས་བཟུང་བ་དང༌། ཇི་ལྟར་ཐོས་པར་བྱ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པ་དང༌། ཐོས་པ་དངོས་ཀྱི་དོན་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། །དང་པོ་ཐོས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ལ། མཐུན་ཕྱོགས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྟེན་པར་གདམས་པ་དང༌། མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྡིག་པའི་གྲོགས་སྤང་བར་གདམས་པ་གཉིས་ལས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་ཚུལ་ནི། སྣོད་བཅུད་ཀྱི་སྣང་ཚུལ་བསྟན་པ། དེ་ནས་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོ་ལས། །» «བརྒལ་ཕྱིར་དེད་དཔོན་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་བསྟེན། །འཁོར་བ་ནི་རྒྱ་ཆེ་བས་ཐོག་མཐའི་ཕ་མཐའ་མི་མངོན། གཏིང་ཟབ་པས་འོག་ནས་འོག་ཏུ་ཟབ་ལ་ཐུག་པ་མེད«༼༡༽«། ཤུགས་དྲག་པས་ལས་ཀྱི་འབབ་སྲོལ་གར་ཡང་འཇུག» «བཟོད་པར་དཀའ་བས་དབའ་བརྒལ་གྱི་ཀློང་འཁོར་འཁྲུག་པ་སྟེ། ཡར་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལ་མཚོའི་སྟེང་བྱས་པ།

所離之基與能離之對治次第，以及究竟離染之果三者所攝。第一品說所凈之基，第二品接著宣說，從第三品至第七品說所凈之垢，從第八品至第二十一品說能凈之方便次第，第二十二品安立究竟清凈之果。 此處安立緣起，從各品中出現，貫穿始終，有助於見解、講說等，故稱中間明瞭。此處宣說之理由也是，緣起從其中出現，且位於中間，與首尾詞義相連，故需要銜接。 凈化界垢之智慧有三種，首先說聞所生慧，因為不聞則無法思維修習。當以三種方式了知，即了知所聞之境，說明如何聽聞之理，抉擇聞的實義。 首先，所聞境中，教誡親近順緣善知識，斷除逆緣惡友兩種。親近善知識之理，在說明器情顯現方式之後，偈頌說： "為度輪迴苦海故，依止船師善知識。" 輪迴廣大無邊，深不見底，勢大難違，漂流惡業，難以忍受，如洶涌波濤。上至有頂如海面，

ཡར་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ལ་མཚོའི་སྟེང་བྱས་པ། མར་མནར་མེད་ཀྱི་ས་གཞི་ལ་མཚོའི་གཏིང་ཟུག་པ། བར་ལྷ་མི་ངན་སོང་ལ་མཚོའི་དབྱིངས་འཁྱིལ་བ། གང་གིས་ཀྱང་ཐར་པར་དཀའ་ཞིང༌། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རིགས་མི་འདྲ་བ་རྣམ་པ་མང་པོའི་ཆུ་སྲིན་གདུག་པས་རྩེན་པ་འདི་ལས། བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་གྲུ་དེད་དཔོན་བླ་མའི་ཁ་ལོ་པས་བརྒྱན་པར་ཞུགས་ཏེ། ད་རེས་ཀྱི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་ཐོབ་པའི་རྟེན་འདི་ལ་«༼༢༽«བརྒལ་བར་བྱ་དགོས་སོ། །གལ་ཏེ་མ་འབད་ན། ཕྱི་«༼༣༽«ནས་འཁོར་བ་ངན་སོང་གི་ཀློང་དུ་ཆུད་ནས་གཏན་དུ་ཐར་པའི་དུས་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཐར་པའི་བློ་བསྐྱེད་ནས། ཆུ་བོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་བརྒལ་བར་འདོད་པ་དག་ཀྱང་ཐོག་མར་གྲུ་པ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ལྟར། ཆོས་ཀྱི་གྲུར་ཞུགས་ཏེ་སྲིད་པའི་མཚོ་ལས་བརྒལ་བ་རྣམས་ཀྱང༌། ཐོག་མར་བླ་མའི་གྲུ་འཛིན་ཁ་ལོ་པ་ལ་བརྟེན་དགོས་པས། དེ་མཉེས་པའི་རིམ་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །བླ་མ་དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལ་བསྟེན་དགོས་ཏེ། ཆུའི་ཕ་རོལ་བགྲོད་«༼༤༽«པ་ཙམ་ལའང༌། གྲུ་བཟང་པོ་དང་མཉན་པ་མཁས་ཤིང་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་ལ་བསྟེན་ན། འཁོར་བའི་ཆུ་བོ་གཏིང་མཐའ་མེད་པ་ལས་སྒྲོལ་བ་ལས་ཆོས་ཟབ་ཅིང་བླ་མ་མཁས་གྲུབ་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མངའ་བ་ལ་བསྟེན་པ་ནི་ཐར་གླིང་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གཅེས་པའི་མན་ངག་དམ་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་བླ་མའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་མང་ཡང༌། འདིར་བདུན་དུ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའི་དང་པོ། ཡིད་བཞིན་མཆོག་གི་བླ་མའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཡང་ཐབས་མཁས་ཐུགས་རྗེ་དཔག་མེད་ཅིང༌། །མདོ་རྒྱུད་ཡིད་བཞིན་མཛོད་མངའ་འགྲོ་བ་འདྲེན། །སྐྱོན་བྲལ་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་བླ་མ་ནི། །སྙིགས་མའི་དུས་སུ་སངས་རྒྱས་དངོས་དང་མཚུངས། །རབ་དང་སྲི་ཞུ་གུས་པས་སྤྱི་བོས་བསྟེན། །དེ་ཡང་ཚེགས་ཆུང་ངུས་དོན་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པའི་ཐབས་ལ་མཁས་ཤིང༌། གཞན་ལ་ཐུགས་རྗེ་སྐྱོ་ངལ་མེད་པར་ཕན་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མཛད་ལ། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་མདོ་སྡེ་དང༌།

下至無間地獄如海底，中間天人惡趣如海中，皆難以解脫，充滿種種不同痛苦，可怖如惡鱷。從中超越，須乘無上法舟，由善知識船師所嚴飾，依此難得人身寶，應當度越。如不精進，后墮輪迴惡趣海，永無解脫之時。 如是發起出離心，猶如欲渡河者先祈禱船伕，乘法舟渡有海者，首先須依止善知識船師掌舵者，故應致力於喜悅上師。所依止上師也應具足法相。如渡水尚需依靠良舟與聰敏有力之人，欲從無底輪迴河解脫，依止具德智成就上師，是欲達彼岸者最珍貴之教言。 真實上師法相雖多，此處攝為七種。首先說如意寶上師法相： "方便善巧悲心廣，總持經續如意藏， 引導眾生離過失，具德上師如世尊。 恭敬信心頂禮事。" 謂善巧方便，以少勞作成就大義，無厭倦地利益他眾，悲心無量。具足如來所說經藏

བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་མདོ་སྡེ་དང༌། རྒྱུད་སྡེའི་དོན་ལ་«༼༡༽«མང་དུ་ཐོས་པའི་མིག་དྲི་མ་མེད་པས་ཆོས་ཀྱི་མཛོད་ཁང་རྒྱ་ཆེ་ཞིང༌། འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་ལོ་གྱེན་དུ་བསྒྱུར་བའི་ཕྲིན་ལས་ཚད་མེད་པས་ཐར་པའི་ལམ་སྣ་འདྲེན་པ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་མི་དགེ་བའི་དྲི་མ་མེད་པས་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ཞིང༌། རང་གཞན་གྱི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་སྐོང་བ་སྟེ། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་བསམ་འཕེལ་ལྟ་བུའི་བླ་མ་དེ་ནི། དེང་སང་སྙིགས་མའི་དུས་འདིར་སངས་རྒྱས་དངོས་དང་མཚུངས་པས། རབ་ཏུ་དད་པས་སྤྱི་བོར་བསྟེན་པར་གདམས་ཏེ། འཕགས་པ་ཡོན་ཏན་བཀོད་པའི་རྒྱལ་པོ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི། མཁས་པ་གསལ་བ་སྙིང་རྗེས་ཡོངས་སུ་བརླན་པར་བྱས་པ་དག་ལ་བསྟེན་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །མཚན་ཉིད་གཉིས་པ། རང་བཞིན་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་བླ་མ་ནི། །རིགས་བཟང་ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་དབང་པོ་ཚང༌། །» «བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་ཤེས་རབ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང༌། །མང་ཐོས་སྒོ་གསུམ་དུལ་ཞིང་བཟོད་ཆེན་ལྡན། །གསོང་ཞིང་དེས་ལ་གྱ་གྱུ་མེད་པ་སྟེ། །ཡིད་བཞིན་རིན་ཆེན་དད་བརྒྱའི་གཙུག་གིས་བསྟེན། །རིགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྒྱལ་རིགས་ལ་སོགས་པར་སྐྱེས་པས་ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་འཛེམ་ཆེ་བ། སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ཚོགས་བསགས་པས་དབང་པོ་ཚང་ཞིང་དག་ལ«༼༡༽«། ཐེག་ཆེན་གྱི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཆེ་བ། ཐེག་པ་མཆོག་གི་རང་བཞིན་ལ་མཁས་པས་བློ་ཡངས་པ། སྔོན་སྦྱངས་ཀྱི་ལས་འཕྲོ་སད་པས་སྐྱེས་ཐོབ་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཆེ་བ། གཟུང་འཛིན་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་བས་དུལ་ཞིང་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཚོལ་བས་ཐོས་པའི་སྒོ་མང་བ། སྒོ་གསུམ་ངང་གིས་དུལ་བས་དྲང་ལ་གྱ་གྱུ་མེད་པ། དམན་པའི་སྤྱོད་ལམ་བོར་ནས་ཡང་དག་པའི་གནས་ལ་དད་པ་སྟེ།དགོངས་འདུས་ལས། རིགས་བཟང་སེམས་དལ་ཁོང་དུལ་དང༌། །གཟི་ལྡན་བརྗིད་ཆེ་ཡུལ་མི་འཇུག» «།ཤེས་བྱའི་ཡོན་ཏན་ཟད་མི་ཤེས། །ཚད་མེད་ཡངས་པའི་བློ་གྲོས་དང༌། །རྐྱེན་ཐུབ་བཟོད་ལྡན་ཀུན་ཏུ་དྲང༌། །

續部之義如意寶藏，以多聞無垢眼開啟廣大法藏。以無量事業引導眾生趨向解脫之道。身語意離不善垢，遠離一切過失，成就自他一切所愿，如如意寶般增長福德之上師，於今濁世等同真佛，故教言應以信心頂戴。 《聖勝慧莊嚴王經》云："善男子，汝當依止聰敏、明晰、具大悲心之善知識。" 第二法相，圓滿自在功德之上師： "高貴慚愧諸根全，慈悲智慧具廣大， 多聞三門調柔忍，正直坦蕩無欺誑， 如意寶珠信頂戴。" 謂生於貴族等種姓，極具慚愧，前世資糧成就諸根具足清凈。生於大乘種姓，具大慈悲。善巧無上乘本性，心量寬廣。先修業力成熟，俱生智慧強大。我執煩惱微薄，調柔具忍。求法無厭，多聞廣博。三門自然調伏，正直無誑。舍離下劣行為，篤信如理修持。 《密集經》云："種姓貴善意調柔，威光莊嚴不纏境， 智慧無邊識無盡，廣大無量之慧力， 能忍逆緣極正

རྐྱེན་ཐུབ་བཟོད་ལྡན་ཀུན་ཏུ་དྲང༌། །གསོང་ཞིང་སྤྱོད་ལམ་གྱ་གྱུ་མེད། །འདུ་འཛི་དམན་པའི་ལམ་རྣམས་སྤངས། །འཕྱོ་དང་གཡེངས་བྲལ་དབེན་པ་བསྟེན། །འདི་དང་གང་ལྡན་དམ་པའི་འོས། །ཞེས་སོ། །མཚན་ཉིད་གསུམ་པ། སྲིད་ལས་རྣམ་གྲོལ་མཆོག་རབ་བླ་མ་ནི། །ཡུལ་དང་རྒྱང་བསྲིངས་མི་ཆོས་རྒྱབ་ཏུ་བོར། །དགོས་མེད་རང་བཞིན་ནོར་རྫས་ཞེན་པ་ཆུང༌། །རྒྱུ་འབྲས་ཡིད་ཆེས་དགེ་སྡིག་བླང་དོར་» «བྱེད། །ཚེ་འདི་བློས་ཐོངས་«༼༢༽«ཡུན་གྱི་དོན་ཆེན་འགྲུབ། །ཐེག་ཆེན་དོན་ལྡན་འགྲོ་དོན་ཐབས་མཁས་སྤྱོད། །བརྟགས་ཤིང་ངོ་མཚར་དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་རྗེ། །རྟག་ཏུ་འབྲལ་མེད་སྐྱོ་ངལ་མེད་པར་བསྟེན། །ཕ་ཡུལ་ལ་འབྲེལ་བ་ཆོད་པས་སྐྱེས་པའི་ཡུལ་ལས་ཐག་བསྲིངས་པ། འཁོར་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དུ་ཤེས་པས་མི་ཆོས་རྒྱབ་ཏུ་བོར་བ། དགོས་མེད་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པས། ཟས་ནོར་ལ་ཆགས་ཞེན་ཆུང་བ། རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་སྐྱེས་པས་དགེ་སྡིག་ལ་བླང་དོར་བྱེད་པ། ཚེ་འདི་སྦུན་པར་བསྒྱུར་«༼༡༽«ནས་ཡུན་གྱི་དོན་ཆེན་སྒྲུབ་པ། ཐེག་ཆེན་དོན་དང་ལྡན་པས་འགྲོ་དོན་ཐབས་ལ་མཁས་པ་སྟེ། དགོངས་འདུས་ལས། དཔའ་བོ་མཐུ་ལྡན་རང་ཡུལ་སྤངས།» «།བདེན་སྨྲ་ཇི་སྐད་གསུང་བཞིན་བྱེད།» «།རི་དྭགས་རྒྱལ་པོ་སེང་གེ་ལྟར།» «།» «བརྟགས་ཤིང་ཡོན་ཏན་བླར་ཆེ་བ། །སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ལས་ཐབས་ཀྱིས་» «སྐྱོབ། །ཅེས་སོ། །མཚན་ཉིད་བཞི་པ། ཤེས་རབ་རྒྱ་ཆེ་སྐལ་བཟང་བླ་མ་ནི། །» «རིག་གནས་ཀུན་ལ་ཤེས་བྱའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱས། །ཐོས་བསམ་རྒྱ་ཆེ་གྲུབ་མཐའི་ཚིག་དོན་མཁས། །ལྟ་སྤྱོད་ཕུལ་བྱུང་གང་གིས་སྨད་དུ་མེད། །ལུང་རིགས་དང་ལྡན་རང་བཟོ་གཟུ་ལུམ་མེད། །གདུལ་བྱའི་བློ་རིགས་བརྟགས་ནས་ཆོས་སྟོན་ཅིང༌། །བྱང་ཆུབ་ལམ་འདྲེན་དེད་དཔོན་བློ་མིག་ཅན། །རིན་ཆེན་ཐར་གླིང་བགྲོད་དེ་གུས་པས་བསྟེན། །སྤྱིར་རིག་པའི་གནས་ལ་ཤེས་རབ་འབྱོངས་པས་ཤེས་བྱ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ། བྱེ་བྲག་ཆོས་སྒོའི་ཐོས་བསམ་མང་བས་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་དོན་རྟོགས་པ།

直，具忍逆緣。 坦蕩行為無欺誑，捨棄低劣攀緣道， 離散亂住寂靜處，具此功德堪為師。" 第三法相，出世無上殊勝上師： "遠離家鄉舍世法，少欲知足離貪著， 信因果故擇善惡，舍此產生究竟義， 具大乘義巧利生，審察希有法王尊， 恒時不離無厭事。" 謂斷故鄉繫縛，遠離出生地。知輪迴皆苦，捨棄世間法。少欲隨順生，少貪著衣食。信因果生起，擇善惡取捨。視今生如芥子，成就究竟義。具大乘義趣，善巧利生事。 《密集經》云："勇士具力捨本土，如實言行誠可信， 猶如獸王獅子尊，審察功德極增上， 以善巧方便救苦。" 第四法相，廣大智慧福德上師： "通達五明智圓滿，多聞思維達諸義， 見修殊勝無能誹，具教理無偽造詞， 觀機說法引導眾，開示菩提道船師， 渡至寶洲當恭敬。" 謂通達諸學處，于所知無礙。尤其多聞思維佛法，通達一切乘義。

བྱེ་བྲག་ཆོས་སྒོའི་ཐོས་བསམ་མང་བས་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚིག་དོན་རྟོགས་པ། ཁྱད་པར་ལྟ་སྤྱོད་ཕུལ་དུ་བྱུང་བས་ལོག་དམན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ། ལུང་རིགས་ཀྱི་རྐྱ་བར་ནས་འདོན་པས་ཆོས་ལ་རས་ཆོད་དང་གཟུ་ལུམ་མེད་པ། གདུལ་བྱའི་བློ་རིགས་བརྟགས་ནས་བསྟན་པའི་ལམ་སྲོལ་དུ་འཇུག་པ། ཆོས་དང་ཆོས་མིན་ཕྱེད་པས་བདུད་དང་གོལ་ས་གཅོད་པ་ལ་མཁས་པ་སྟེ། འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། མི་དགེ་སྤོང་ཞིང་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ། ཆོས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མ་ནོར་བར་སྟོན་ཅིང་བསྟན་པ་ལྟར་སྤྱོད་པ། རང་ཉིད་འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་དང་ལྡན་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཚོལ་ལ་གཞན་ཡང་དེ་ལ་སྦྱོར་བའོ་ཞེས་སོ། །མཚན་ཉིད་ལྔ་པ། རིམ་རྒྱུད་བྱིན་རླབས་ལྡན་པའི་བླ་མ་ནི། །གོང་མ་མཉེས་བྱས་གྲུབ་ཐོབ་བརྒྱུད་པ་འཛིན། །ཐུགས་མཛོད་ལོན་པས་སྙན་བརྒྱུད་གདམས་པར་ལྡན། །ཕྱག་བཞེས་མཐོང་བས་དོན་གཉིས་སྒྲུབ་ལ་མཁས། །སྒྲུབ་ལ་བརྩོན་པས་དངོས་གྲུབ་སྤྲིན་ཚོགས་བརྙེས། །གཞན་སྣང་བསྒྱུར་ནས་ཐར་པའི་ལམ་སྣ་འདྲེན། །མདོ་རྒྱུད་བཀའ་བབས་དམ་ཚིག་གཙང་གྱུར་པ། །དེ་འདྲའི་མཁས་གྲུབ་དཔལ་མགོན་སྤྱི་བོས་བསྟེན། །བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མཉེས་པར་བྱས་པས་གྲུབ་ཐོབ་ཀྱི་བརྒྱུད་པ་འཛིན་པ། བླ་མའི་ཐུགས་མཛོད་བྲུས་པས་སྙན་བརྒྱུད་ཀྱི་གདམས་པ་མངའ་བ། གོང་མའི་ཕྱག་བཞེས་མཐོང་བས་དོན་གཉིས་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པ། རྟག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པས་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་དོན་སྣང་«༼༡༽«ཐོབ་པ། གོང་མའི་བྱིན་རླབས་ཞུགས་པས་གཞན་སྣང་བསྒྱུར་བར་ནུས་པ། སྣ་ཚོགས་ཐབས་ལ་མཁས་པས་འགྲོ་བ་ཐར་པར་འདྲེན་པ། རང་རྒྱུད་ཆོས་དང་འདྲེས་པས་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཀ་ཚང་བ། རྒྱལ་བས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པས་མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་བཀའ་བབས་པ། གསང་སྔགས་ཀྱི་སྐལ་བ་ཆེ་བས་བཀའ་བབས་ཀྱི་དམ་ཚིག་གཙང་བ་སྟེ། སྒྱུ་འཕྲུལ་རྡོ་རྗེ་ལས། མང་དུ་ཐོས་ཤིང་ཤེས་རབ་ཆེ། །ལུང་གི་དགོངས་པ་ངེས་པར་རྟོགས། །ཟང་ཟིང་རྙེད་པ་དོན་མི་གཉེར། །དཀའ་བ་སྤྱོད་ཅིང་སྐྱོ་ངལ་ཆུང༌།

尤其見修殊勝，解脫惡劣宗義。根據教證理證而說，法無虛偽欺誑。觀察所化根器而宣說正道。善於分辨法與非法，斷除魔障。 《聖莊嚴樹經》云："所謂善知識者，斷不善而修善法，如實無誤地宣說教法並如教奉行，自具七聖財而求菩提，亦安立他於此道。" 第五法相，具灌頂傳承加持上師： "承襲持明傳承，事師喜悅， 具口耳教授，得師口訣， 見師行為，善雙運修， 勤修行故，現證雲集， 轉他顯現，引至解脫， 經續垂降，三寶圓滿， 佛所加持，總持清凈， 當以頂禮依止具德。" 謂事師令喜，故持明師傳承；得師心要，故具口耳教授；見師行為，故善通雙運；恒勤修持，故現量獲證義；師加持故，能轉他顯現；善巧方便，故能度眾解脫；自相續與法和合，故三寶皆具；佛所加持，故經續垂降；大圓滿士，故總持清凈。 《大幻化金剛經》云："多聞智慧廣，決定解教義， 不求利養事，苦行少厭倦

།དཀའ་བ་སྤྱོད་ཅིང་སྐྱོ་ངལ་ཆུང༌། །» «མན་ངག་ཆེ་ཞིང་ལམ་ལས་གྲོལ། །རིགས་ལ་མཁས་ཤིང་དྲོད་ཚད་ཤེས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ལྡན་སྙིང་རྗེ་ཆེ། །རྒྱུད་ལྡན་བཀའ་བབས་སྒྲུབ་ལ་མཁས། །མཛོད་ལྡན་ཆུ་བོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །རང་རྒྱུད་གྲོལ་ཞིང་གཞན་དོན་བརྩོན། །གསང་སྔགས་བླ་མའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །མཚན་ཉིད་དྲུག་པ། ཐུགས་རྗེས་ལམ་སྣ་འདྲེན་པའི་བླ་མ་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་འབྱོངས་རྟག་ཏུ་གཞན་ཕན་སྤྱོད། །བྱིན་རླབས་ཞུགས་པས་གཞན་སྣང་བྱིན་གྱིས་རློབས«༼༡༽«། །ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་ཉམས་མྱོང་དྲོད་རྟགས་ལྡན།» «།ནུས་མཐུ་རབ་ལྡན་གདོན་བགེགས་བར་ཆད་སེལ།» «།» «ཐབས་མཁས་ཐར་ལམ་འགྲོ་བ་འདྲེན་པའི་མཆོག» «།མཚུངས་མེད་འཇིག་རྟེན་རྒྱན་གྱུར་གུས་པས་བསྟེན། །ཐེག་ཆེན་གྱི་བསླབ་པ་འབྱོངས་པས་ཅི་སྤྱོད་གཞན་དོན་དུ་འགྱུར་བ། བླ་མའི་བྱིན་རླབས་ཞུགས་པས་གཞན་སྣང་བྱིན་གྱིས་རློབ་པར་ནུས་པ། གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱངས་པས། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་ལ་ཉམས་མྱོང་གི་དྲོད་རྟགས་ཐོབ་པ། རིག་པ་གནད་དུ་ཚུད་པས་ནུས་མཐུས་གདོན་བགེགས་ཀྱི་བར་ཆད་སེལ་བ། རྫུ་འཕྲུལ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ལོག་ལྟ་དབང་དུ་འདུས་པ། གཞན་དོན་ཐབས་ལ་མཁས་པས་འགྲོ་བའི་ལམ་སྣ་འདྲེན་པ་སྟེ། ངེས་བརྗོད་བླ་མ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་བརྟན་ཐབས་ལ་མཁས། །དེ་ཉིད་དོན་ལ་དྲོད་ཚད་ལྡན། །མཐུ་ལྡན་བགེགས་ཀྱིས་བརྫི་བ་མེད། །བྱིན་རླབས་བླ་མ་མཉེས་བྱས་པས། །རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །མཚན་ཉིད་བདུན་པ། མཐར་ཐུག་སྙིང་པོའི་དོན་སྟོན་བླ་མ་ནི། །འབྲེལ་ཚད་རྣམ་གྲོལ་ཟབ་མོའི་ལམ་ལ་སྦྱོར། །ལམ་ཟབ་སྙིང་པོའི་རང་གནས་ཆོས་སྐུ་སྤྲོད། །བོགས་འདོན་ཟབ་མོའི་ཉམས་རྟོགས་གོང་འཕེལ་བྱེད། །མཐར་ཕྱིན་རྟོགས་པས་གནས་ལུགས་གཞི་ལ་སྐྱེལ། །ཐབས་ལམ་ཟབ་མོས་གང་ཡང་ལམ་དུ་སྒྱུར། །གདམས་པ་མང་ལྡན་ཤེས་རྒྱུད་འགྲོལ་ལ་མཁས། །ཚེ་འདིས་«༼༢༽«འཁོར་བའི་ཆུ་བོ་སྒྲོལ་ནུས་པ། །དེད་དཔོན་ཡིད་བཞིན་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་ནི། །

勤修苦行，厭倦微少， 教授廣大，解脫道次， 善知根器，瞭解火候， 具菩提心，大悲心者， 具相續者，善修密咒， 具足法藏，猶如大河， 自相續解，勤利他眾， 是密咒上師之法相。" 第六法相，以悲心引導道路上師： "修菩提心恒利他，加持融入加持他， 具見修行果驗相，具威神力除障難， 善巧方便攝外道，善巧利他引道眾， 無等世間莊嚴尊，當以敬信而依止。" 謂修大乘學處，一切所作悉為利他；得上師加持力，能加持他顯現；熟修實相義故，于見修行果生起驗相；智融入要點故，以威神力除諸違緣；善通神變方便，能攝伏邪見者；善巧利生方便，能引導眾生道。 《上師言教論》云："菩提心堅固，善巧方便行， 于彼義得驗，威力魔不惱， 上師歡喜故，即為金剛師。" 第七法相，宣說究竟之義上師： "凡所相應，皆入甚深解脫道， 以究竟道，賜法身之自住處， 引發甚深，證悟漸次增上修， 以究竟證，引至實相之基處， 以甚深道，轉一切成修道因， 具多教授，善釋所知相續義， 今生能渡，輪迴大河解脫者， 彼即心願，醫王度母大船師，

དེད་དཔོན་ཡིད་བཞིན་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་ནི། །ཀུན་ལས་འཕགས་ཕྱིར་མཚུངས་མེད་གུས་པས་བསྟེན། །ཐུགས་རྗེ་ཚད་མེད་པས་འབྲེལ་ཚད་དོན་དང་ལྡན་པ། ཐེག་པའི་རིམ་པ་ལ་མཁས་པས་ཐར་ལམ་གང་མོས་ལ་འགོད་པ། མས་འཛེག་ལམ་རིམ་ལ་མཁས་པས་བློ་དམན་དགེ་སྦྱོར་ལ་འཛུད་པ།ཐར་ལམ་གྱི་དམར་ཁྲིད་ཟབ་མོས་རང་གནས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་རང་ངོ་ཅེར་མཐོང་དུ་སྤྲོད་པ། རྩལ་སྦྱོངས་«༼༡༽«ཀྱི་བོགས་འདོན་ཟབ་མོས་ཡོན་ཏན་གོང་འཕེལ་དུ་བསྐྱེད་པ།མཐར་ཕྱིན་རྟོགས་པ་མངའ་བས་གདུལ་བྱར་ཡིན་ལུགས་ཀྱི་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་པ། ཐབས་ལམ་ཟབ་མོ་མངའ་བས་གང་ཡང་ལམ་དུ་སྒྱུར་བ། སྣ་ཚོགས་གདམས་པ་མང་བས་ཤེས་རྒྱུད་འགྲོལ་བར་མཁས་པ། མཐོང་ཐོས་མྱོང་བ་ཆེ་བས་བདུད་དང་གོལ་ས་གཅོད་པར་མཁས་པ། ཡང་རྩེའི་དགོངས་པ་མངའ་བས་ཤེས་རྒྱུད་མཐའ་དག་འགྲོལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ། གསང་བ་ཡིད་བཞིན་མཆོག་གི་རྒྱུད་ལས། མཁས་ཤིང་གཞན་བདེ་བྱེད་ལ་བརྩོན། །མཐར་ཕྱིན་དོན་ལ་བློ་གྲོས་འབྱོར། །ལམ་གྱུར་ཤེས་རྒྱུད་འགྲོལ་ལ་མཁས། །བདུད་དང་གོལ་ས་གཅོད་ལ་མཁས། །བླ་མེད་སྙིང་པོ་བླ་མའི་འཆོས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཡོན་ཏན་ཀུན་དང་ལྡན་ན་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡིན་པར་ངེས་ཤེས་བསྐྱེད་ལ་བསྟེན་ནོ། །དེ་ཡང་སྙིགས་མའི་དུས་སུ་དེ་ཐམས་ཅད་འཛོམས་པར་དཀའ་བས། ཡོན་ཏན་དྲུག་མན་ཆད་ལྡན་པ་ནི། བླ་མར་ངེས་པས་གཟུང་«༼༢༽«ལ་བསྟེན་པར་བྱའོ། «།«དེ་ལྟ་བུའི་བླ་མ་དམ་པ་མཆོག་ཏུ་དད་པས་བསྟེན་པར། དགོངས་འདུས་ལས། བླ་མེད་སྙིང་པོར་སྨིན་པའི་རྐྱེན། །» «ལམ་སྟོར་ས་མཁན་བཤེས་གཉེན་མགོན། །མུན་སེལ་སྒྲོན་མེ་རིན་པོ་ཆེ། །མཐོང་མིག་དབང་པོ་ཡིད་རྣམས་ཤེས། །» «ཆུ་བོ་རབ་མེད་སྒྲོལ་བའི་གྲུ །འཇིགས་པའི་རྫོང་ཆེན་བརྟན«་༼༡༽«པའི་མཁར།» «།» «འཁོར་བའི་གཅོང་འབྱིན་སྨན་པའི་མཆོག» «།» «མཚོ་གླིང་རིན་ཆེན་སྦྱིན་བྱེད་པའི། །» «དེད་དཔོན་བླ་མ་དམ་པ་སྟེ། །སྔོན་དུ་ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་» «སོ། །དེ་དག་གི་དོན་ཡང༌། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་མཆོག་དག་ལས། །

當以無比敬信依止，超越一切之故。 具無量悲心故，凡所相應皆有義利；善巧乘次第故，安立解脫道隨機教授；善巧道次第故，攝受下根于善法； 以甚深直指解脫之道，令現見自住法身自面；以深細抉擇修習，令功德漸次增上； 具究竟證悟故，于所化令生如實證悟；具甚深道故，轉一切成修道因； 多種教授故，善釋所知相續義；見聞體驗廣博故，善斷除魔障； 具究竟義趣故，令一切所知相續解脫。 《秘密如意最上續》云："智慧勤利樂，于究竟義通， 善釋相續義，善決魔歧途， 無上心要師，即為上師相。" 若具如是所說一切功德，當決定知即是佛陀而依止。然末法時代，彼等一切難以具足，若具足六種功德以下者，亦應認定為上師而恭敬依止。 《三昧耶集》云："令熟無上心，要道指引師， 除暗明燈寶，眼目諸根識， 渡越暴流舟，怖畏堅固城， 輪迴癩病醫，海島施寶者， 即是至尊師，當先決定知。" 其義謂：由如是所說殊勝功德中，

ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་མཆོག་དག་ལས། །ཀུན་ལྡན་བླ་མ་ཨུ་དུམ་ཝཱ་ར་ཙམ། །ཕལ་ཆེར་ལྡན་པའང་སངས་རྒྱས་དང་འདྲ་ཞིང༌། །» «དྲུག་ཚན་ཙམ་ལྡན་དེ་ལའང་བསྟེན་རུང་སྟེ། །སྙིགས་མའི་དུས་འདིར་རབ་ཏུ་རྙེད་དཀའི་ཕྱིར། །རབ་ཏུ་གུས་པ་ཆེན་པོས་བསྟེན་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཡོན་ཏན་ཀུན་ཚང་བ་ནི་མེ་ཏོག་གི་རྒྱལ་པོ་ཨུ་དུམ་ཝཱ་ར་ལྟར་རྙེད་པར་དཀའ་ལ། ཡོན་ཏན་ཕལ་ཆེར་ལྡན་པའང་སངས་རྒྱས་དང་མཚུངས་པ་ཙམ་སྟེ། དྲུག་ཚན་རེ་ཚང་བའང་དམ་པར་བཟུང་ནས་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་དག་གི་ནང་ནས་ལམ་ལ་མཁས་པ་དག་གཙོ་བོར་བསྟེན་ཏེ། ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་ཡོངས་སུ་སྡུད་པའི་མདོ་ལས། བླ་མ་མཁས་པ་རྣམས་ལ་རྟག་ཏུ་བསྟེན་པར་བྱ། །ཅི་ཕྱིར་ཞེ་ན་མཁས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་ལས་འབྱུང༌། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བླ་མ་དམ་པ་འབྲལ་མེད་དུ་བསྟེན་པར་གདམས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་དྲུག་ལས། དང་པོ་གཏན་བདེ་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་འདུན་གྲོས་དྲི་བའི་ཡུལ་བླ་མ་ལས་གཞན་མེད་པས་ཀྱང་བླ་མ་བསྟེན་དགོས་པར་གདམས་པ་ནི། འབྲལ་མེད་རྒྱུན་དུ་བསྟེན་པར་གདམས་པ་ཡང༌། །གཏན་གྱི་འདུན་གྲོས་ཐར་ལམ་ཟབ་མོ་ཉིད། །བླ་མ་ལས་གཞན་གང་གིས་སྟོན་མི་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་བླ་མ་བསྟེན་པར་བྱ། །འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་འདུན་གྲོས་མཁས་པར་གྲགས་པའི་རྒྱལ་པོ་དང༌། བློན་པོ་དང༌། གཙོ་བོ་དང༌། ཕ་དང་མ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་སྟོན་པར་མི་ནུས་པའི་འདུན་གྲོས། ཚེ་འདིར་བདེ་ལ་ཐར་པའི་ལམ་སྣ་ཟིན་པ། ཕྱི་མར་སྐྱིད་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་འཛེག་པ། གཏན་དུ་ལེགས་པ་རང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་གྲུབ་པའི་འདུན་མ་བཟང་པོ་ནི་བླ་མ་དམ་པས་སྟོན་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་བསྟེན་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ནི་ངན་སོང་ལས་སྐྱོབ་པའོ། །བདེ་འགྲོ་སྦྱིན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ལ་སྦྱོར་བའོ། །» «ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དང༌། ལམ་བདེ་བ་དང་མི་བདེ་བ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དང༌། བདག་གི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་«༼༡༽«ཞེས་པ་དང༌། དགོངས་འདུས་ལས།

具足如是所說一切殊勝功德者，猶如烏曇跋羅花之上師極難獲得。即便具足大部分功德，亦與佛陀相似。縱然僅具六種功德，亦應認定為至尊而依止。以末法時代極難獲得之故，當以極大恭敬而依止。 其中，尤應依止善巧道者。《攝集一切功德寶經》云："當常依止智慧師，何以故彼生功德。" 宣說應不離依止如是至尊上師之理由有六： 第一、除上師外別無究竟安樂菩提所求道理之問詢處，故當依止上師。謂宣說應不離常依止： "究竟所求甚深道，上師外誰能宣說？是故當常依止師。" 如是，世間稱為智者之國王、大臣、長者、父母等亦不能宣說之道理，謂於今生安樂得解脫道要，來世安樂趣入菩提道，究竟圓滿自他二利之善妙所求，唯至尊上師能說故，當依止。 《華嚴經》云："善知識能救護惡趣，施與善趣，安立菩提道，令證平等性，開示安樂道與非安樂道，增長我一切善法。" 《三昧耶集》云：

བདག་གི་དཀར་པོའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་«༼༡༽«ཞེས་པ་དང༌། དགོངས་འདུས་ལས། གང་འདིར་མུན་པར་འཁྱམས་པ་ལ། །བདེ་ཆེན་སྣང་བའི་ལམ་སྟོན་པ། །སྐྱབས་ཆེན་བླ་མ་དེ་ཉིད་ལས། །གཞན་གྱིས་སྐྱོབ་པར་ནུས་མ་ཡིན། །» «ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་བྱ་བ་དང་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་བླང་དོར་གྱི་དམིགས་སྟོན་པའང་བླ་མ་ལས་གཞན་མེད་པས་བསྟེན་པར་འོས་པ་ནི། དགེ་སྡིག་སྤང་བླང་ཟབ་མོའི་གནད་སྟོན་ཅིང༌། །སྡུག་བསྔལ་ནད་སེལ་མ་རིག་ཐིབས་པོ་སེལ། །ཤེས་རབ་མིག་འབྱེད་ཐར་ལམ་སྣང་བར་བྱེད། །བླ་མ་ལས་གཞན་མེད་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་» «བསྟེན། །ཕ་མ་ལ་སོགས་པས་ཀྱང་སྟོན་པར་མི་ནུས་པའི་བླང་དོར་གྱི་དམིགས། དགེ་བ་སྒྲུབ་པ། མི་དགེ་བ་འདོར་བ། སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ། མ་རིག་པ་སེལ་བ། རིག་པ་བསྐྱེད་པ། ཤེས་རབ་སྣང་བ། མིག་འབྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བླ་མས་ནུས་པས་ཀྱང་བསྟེན་པར་རིགས་ཏེ། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་བྱ་བ་དང་མི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་གནས་འདོར་བ། སྡིག་ཏོ་དང་བག་མེད་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལས་ཟློག་པ། སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་འཁོར་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ནས་འདོན་པ། བདུད་ཀྱི་ཞགས་པ་གཅོད་པ། མ་རིག་པའི་མུན་པ་སེལ་བ། ལྟ་བའི་འཆིང་བ་གཅོད་པ། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་པ། མི་ཤེས་པའི་ཐིབས་པོ་སེལ་བ། སྲིད་པའི་ཆུ་བོ་ལས་སྒྲོལ་བ། འདོད་པའི་འདམ་ནས་འབྱིན་པ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་སྟོན་པ། ཡི་དམ་ལ་འཇོག་པ། ནན་ཏན་ལ་འགོད་པ།རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་སྟོན་པ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་སྦྱོང་བ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྤེལ་བ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་སྟོན་པ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་གདམས་པ་སྟོན་པ། ས་བཅུའི་གནས་ལ་འགོད་པ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་གནས་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་དང༌། སྒྱུ་འཕྲུལ་རྒྱས་«༼༡༽«པ་ལས། ཡོན་ཏན་རིན་ཆེན་གཏེར་ཆེན་པོ། །» «ཐམས་ཅད་མ་ལུས་སྟོན་བྱེད་ཅིང༌། །ཉོན་མོངས་མ་ལུས་རྩད་གཅོད་པ། །བླ་མེད་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད། །

"增長我一切善法。" 《三昧耶集》云： "誰於此暗處徘徊者，開示大樂光明道， 除大怙主上師外，他人不能作救護。" 第二、亦唯上師能指示何者當行何者當舍之取捨，故應依止。 "深細開示善惡取捨要，除苦病障去無明暗， 開慧眼目照明解脫道，除上師外無故當常依。" 父母等亦不能開示之取捨要點、成就善法、斷除不善、除苦、去無明、生智慧、開慧眼等，唯上師能作故亦應依止。 《華嚴經》云："善知識者，開示一切所作不作，令舍世間處，遮止一切罪惡放逸處，凈除一切障，引導出輪迴城，斬斷魔羅索，除去無明暗，解脫邪見縛，拔除苦毒箭，去除無知翳，度脫有海河，拯濟欲泥沼，開示菩薩道，安立誓願中，策勵精進力，宣說解脫道，生起大悲心，修治慧眼目，增長菩提心，開示菩薩行，宣說波羅蜜，安立十地位，令住諸佛法。" 《廣大幻化網經》云： "功德寶藏大寶庫，無餘宣說一切法， 斷除無餘諸煩惱，令獲無上勝果位。"

།བླ་མེད་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་བྱེད། །ཡུལ་ལ་དབང་བའི་རྒྱལ་པོ་པས«༼༢༽«། །» «ཤིན་ཏུ་ལྷག་པའི་བཀུར་སྟི་བྱ། །དྲིན་ཆགས་ལུས་བསྐྱེད་ཕ་མ་ལས། །ཤིན་ཏུ་གདུང་ཤིང་བརྩེ་བར་བྱ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་རྟེན་ཚོགས་གཉིས་ལ་རག་ལས་ཤིང༌། བསོད་ནམས་བྱ་བའི་ཡུལ་བླ་མ་ལས་ལྷག་པ་མེད་པས་ཀྱང་བསྟེན་པར་འོས་ཏེ་འདི་ལྟར། ཐར་ལམ་བསྒྲུབ་པའང་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་ལ་རག» «།དེ་ཡི་རྟེན་ཡང་བླ་མ་ལས་ལྷག་པ། །ལྷར་བཅས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་ན་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞིང་གི་མཆོག་གྱུར་གུས་པས་རྟག་ཏུ་བསྟེན། །ཕན་ཚུན་ལྟོས་བྱུང་«༼༣༽«འབྲེལ་བ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པས་འདི་ལྟར། བླ་ན་མེད་པའི་ཐར་པ་ཚོགས་གཉྀས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ངེས་ལ«༼༤༽«། དེའི་རྟེན་བླ་མ་ལས་མཆོག་ཏུ་འཕགས་པ་གཞན་ན་མེད་ཅིང༌། མཉམ་པ་ཡང་མེད་པས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དུ་བསྟེན་པར་བྱ་སྟེ། དགོངས་འདུས་ལས། དེས་ན་སངས་རྒྱས་སྟོང་ཕྲག་ལ། །བསྐལ་པ་སྟོང་དུ་མཆོད་བྱས་པས། །བླ་མའི་བ་སྤུའི་ཁུང་རེ་ལ། །ཙན་དན་ཐིགས་པ་གཅིག་བྱུགས་པའི། །སྟོང་ཕྲག་ཆར་ཡང་ཕོད་པ་མིན། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་ཏུ་ཁ་སྦྱོར་གྱི་རྒྱུད་ལས། ཡེ་ཤེས་ཀུན་སེམས་ཞེས་བྱ་བའི། །རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་སློབ་དཔོན་མཆོག» «།དངོས་གྲུབ་སྣ་ཚོགས་སྟེར་བས་ན། །བློ་དང་ལྡན་པས་རྟག་མཆོད་བྱ། །གང་ཕྱིར་ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་དང༌། །བྱང་ཆུབ་སེམས་མཆོད་བསོད་ནམས་ལས། །སློབ་དཔོན་བ་སྤུའི་ཁུང་གཅིག་མཆོག» «།དེ་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་མཆོད་བྱེད་པ། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་གཟིགས། །ཞེས་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱུད་ལས། གང་གིས་བླ་མའི་བྱ་བ་ལ། །མཁས་པའི་སྐལ་ལྡན་གང་ཡིན་དེ། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་དྲུག་འབུམ་དུ། །ཕྱག་བྱས་པས་ནི་འདི་དོན་ཆེ། །ཞེས་པ་དང༌། རྡོ་རྗེ་མེ་ལྕེའི་རྒྱུད་ལས། བླ་མ་ཉིད་དང་བླ་མའི་འཁོར། །ཉེ་འཁོར་གཡོག་དང་བཅས་པ་ལ། །གསེར་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཕུལ་ན། །སངས་རྒྱས་ཞིང་ཁམས་བརྗོད་མེད་པའི། །གཙོ་འཁོར་འབུམ་ཕྲག་གྲངས་མེད་ལ། །

"令獲無上勝果位。較諸統御國土王，應極恭敬而供養。 較諸生身重恩父母，應極悲憫而慈愛。" 第三、成就菩提依賴二資糧，積福田無上于上師，故亦應依止。如是： "成就解脫道亦全賴二資，此所依止田勝過于上師， 天人世間中皆無有是故，應常敬禮田依止無上尊。" 以相互觀待理成立：無上解脫定隨二資糧而轉，彼所依止田除上師外，余無有超勝，亦無有相等，故當依止為福田。 《三昧耶集》云："供千佛陀，經千劫數，不及供養，上師一毛孔，涂一檀香滴，千倍亦不及。" 《一切瑜伽續》云："一切智慧心，諸佛之上師，賜予諸成就，具慧當常供。 供養十方佛，菩薩之福德，不及一毛孔，是故供養師，諸佛菩薩喜。" 《智慧海續》云："于上師事業，誰具智慧分，供養三世佛，經億六百劫，此義極重大。" 《金剛火焰續》云："若於上師及眷屬，近眷僕從作供養，獻上金等諸財物， 即供無數佛剎土，無量億數諸主眷，此乃菩薩之誓言。"

གཙོ་འཁོར་འབུམ་ཕྲག་གྲངས་མེད་ལ། །» «བསྙེན་བཀུར་མཆོད་པ་གྲངས་མེད་པས། །» «བསོད་ནམས་འདི་ཡི་ཆར་མི་ཕོད། །» «ཅེས་པ་དང༌། འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རག་ལས་སོ། །སྨོན་ལམ་གྱི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལས་འབྱུང་ངོ༌། །དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེས་བསྐྱེད་དོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེས་སྒྲུབ་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེས་སྣང་བར་བྱེད་དོ། །ལམ་རྣམ་པར་དག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལས་འབྱུང་བའོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་པའོ། །སེམས་བསྐྱེད་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལས་བསྐྱེད་དོ། །གཟུངས་དང་སྤོབས་པའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེས་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པར་དག་པའི་སྒོའི་མཛོད་ཐམས་ཅད་ནི་དེས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་དེས་བསྐྱེད་པའོ། །སྨོན་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་དེའི་ལག་ན་འདུག་པའོ་ཞེས་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཀྱང༌། སྙིང་པོ་མེད་པའི་ལུས་ལ་སྙིང་པོ་བླང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བླ་མ་མཉེས་པར་བྱ་སྟེ། ཐ་ན་ཅི་ཡང་མེད་ཀྱང་ཆུ་རྫ་གང་ཙམ་ཡང་འབུལ་ལོ། །དེས་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དག་ཀྱང་རྣམ་པར་འཕེལ་ལོ། །བླ་མས་བསྒོ་བ་བཞིན་བསྒྲུབས་ན་མཐོན་པོར་བྱེད་པའི་ཆོས་བཞི་ཡང་ཐོབ་བོ། །»«སྤངས་པ་«༼༡༽«བཞི་ཡང་ཐོབ་བོ། །གཞན་གྱིས་མི་ཚུགས་པའི་ཆོས་བཞི་ཡང་ཐོབ་བོ། །» «བལྟར་མི་སྣང་བའི་ཆོས་བཞི་ཡང་ཐོབ་བོ། །ཚད་མེད་པའི་ཆོས་ལྔ་དག་ཀྱང་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་གངས་ཀྱི་རི་ལ་བརྟེན་པའི་རྩི་སྨན་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་འཕེལ་ལོ། །མཚོ་ཆེན་པོ་ཆུའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ལྟར་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྣོད་དུ་འགྱུར་རོ། །རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པ་ལྟར་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། །

《華嚴經》亦云："一切菩薩行，皆依善知識。一切愿門，亦從彼出生。一切善根，皆從彼發起。一切福慧資糧，皆從彼成就。一切法門，皆從彼顯現。一切清凈道，亦從彼出生。一切清凈勝意樂根本，即是善知識。一切發心教授，亦從彼出生。一切總持辯才光明，皆彼開示。一切清凈門藏，彼能攝持。一切智慧光明，皆從彼發起。一切殊勝愿，皆在彼手中。" 《菩薩藏經》亦云："為獲無義身之精要，當令上師歡喜。縱然一無所有，亦當供養滿瓶之水。如是無量善根亦能增上。依止上師教誡修持，能獲四種增上之法，獲得四種舍離，得四無能摧伏之法，得四不可見法，得五無量法。複次，如依雪山之藥草，一切善根悉皆增上。如大海作諸水器，成為一切功德法之器皿。如大海為寶藏涌出處，成為一切功德之源泉。"

རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་སུ་གྱུར་པ་ལྟར་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་འགྱུར་རོ། །མེའི་དྲོད་ཀྱིས་གསེར་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །རྒྱ་མཚོ་ལས་རི་རབ་མངོན་པར་འཕགས་པ་ལྟར། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་འཕགས་པར་འགྱུར་རོ། །པདྨ་ལ་ཆུ་མི་ཆགས་པ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་མི་གོས་པར་འགྱུར་རོ། །ཉི་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་གླིང་བཞིར་ཡོངས་སུ་སྣང་བ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་སྣང་བར་བྱེད་དོ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་བླ་མ་དྲན་པས་ཅུང་ཟད་རྣལ་འབྱོར་དུ་བསྒོམས་པ་ལས་ཀྱང་བསོད་ནམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐོབ་སྟེ། ཡིད་བཞིན་མཆོག་གི་རྒྱུད་ལས། གང་གིས་བླ་མ་འདུན་པའི་ལྷ། །སྤྱི་བོའི་གཙུག་ཏུ་བསྒོམས་པ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་དཀྱིལ་འཁོར་སྟོང་ཕྲག་ཉིད། །ལག་མཐིལ་བཞག་ནས་སྟོང་གསུམ་བསྐོར། །སྙིང་ཁར་ལན་སྟོང་བསྟིམས་བྱས་པས། །བརྒྱ་སྟོང་རྒྱུ་དང་ཆར་མི་ཕོད། །དེས་ན་རྟག་ཏུ་དྲན་པ་ཡིས། །སྤྱི་གཙུག་འཁོར་ལོའི་རྒྱན་ཉིད་དུ། །དཔལ་ལྡན་བླ་མ་བསམ་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །བླ་མའི་ཕྱོགས་སུ་ལུས་ཀྱིས་ཕྱག་དང་བསྐོར་བ་ལ་སོགས་པ། ངག་གིས་མཆོད་པ་དང་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ། ཡིད་ཀྱིས་མོས་པ་དང་གུས་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། གཞན་ཡང་བླ་མས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕོ་ཉར་མངགས་པ་ལེགས་པར་སྒྲུབ་པ་དང༌། ཞབས་འབྲིང་དང་སྲི་ཞུ་བྱེད་པ་དང༌། གནས་ཀྱི་བྱ་བ་དང༌། ཐ་ན་བཟོ་དང༌། འདེགས་འཇོག་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་བསྒོ་བ་ལས་གསུངས་བཞིན་བསྒྲུབས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང༌། ཚེ་འདིར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་ཅིང༌། ཕྱི་མ་བདེ་བ་ཅན་དང་མངོན་པར་དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་དག་པའི་ཞིང་ཁམས་སྤྲུལ་པའི་སྐུས་བརྒྱན་པར་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ལ། མཐར་ཐུག་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱུད་ལས། གང་གིས་བླ་མའི་བྱ་བ་ལ། །མཁས་པའི་སྐལ་ལྡན་གང་ཡིན་དེ། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་དྲུག་འབུམ་དུ། །

如大海為寶藏涌出處，成為一切功德之源泉。如火焰鍊金得清凈，菩提心亦得圓滿清凈。如須彌山高聳于大海，超越一切世間。如蓮花不著水，不為世間法所染污。如日月輪照耀四洲，照明法界。廣說諸如是等。 如是憶念具足殊勝功德之上師，略作瑜伽修習，亦能獲得無量福德。 《如意寶髻續》云："若於頂髻中，觀想上師尊，等同供千萬，佛陀之壇城，手中持三千，世界作旋繞，於心間融入，千遍此福德，億數不可及，是故當常憶，頂髻輪王嚴，意念具德師。" 面向上師方向，身體禮拜、繞行等，語言供養、讚歎等，意樂恭敬、信解等。此外，上師派遣往他處傳書信，善加成辦；侍奉左右，承侍飲食；處所事務乃至工藝、搬運等一切事務，依教奉行。今生獲得一切所愿，來世生於極樂世界、妙喜世界等清凈佛剎，莊嚴化身。此乃暫時利益，究竟則能成就圓滿佛果。 《智慧海續》云："于上師事業，誰具智慧分，供養三世佛，經億六百劫，此義極重大，

དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་དྲུག་འབུམ་དུ། །ཕྱག་བྱས་པས་ནི་འདི་དོན་ཆེ། །བླ་མས་བསྒོ་བ་བཞིན་བསྒྲུབས་» «ན། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་དང༌། །བསོད་ནམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་» «ཐོབ། །རང་གི་རྫས་དང་ཡོ་བྱད་ཀྱིས། །བླ་མ་མཉེས་པར་སུས་བྱས་པ། །འདི་«༼༡༽«ནི་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བ་ལས། །སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་དུ་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །མྱ་ངན་འདས་པའི་སར་གཤེགས་སོ། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་སྐྱབས་དང་སྐྱོབ་པ་བླ་ན་མེད་པས་ཀྱང་བསྟེན་པར་འོས་ཏེ། ངན་འགྲོའི་སྲིད་དང་བར་ཆད་འཇིགས་རྣམས་ལས། །སྐྱོབ་ཕྱིར་སྐྱབས་ཀྱི་དམ་པའང་གཞན་མེད་དེ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱང་བླ་མ་ལ་བསྟེན་ཕྱིར། །ལོག་འགྲོའི་འཇིགས་བྲལ་ཕྱིར་ཡང་རྟག་ཏུ་བསྟེན། །ཡུན་རིང་པོ་«༼༢༽«འཁོར་བ་ན་རྒྱུ་བ་ན། བླང་དོར་གྱི་མིག་མདོངས་པས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་གནས་ལ་རྨོངས་པ་དེའི་ཕྱིར། བདེ་བ་འདོད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་འབྲས་ལ་སྤྱོད་པ་ཉིད་དེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བདེ་བ་འདོད་ཀྱང་གཏི་མུག་པས། །རང་གི་བདེ་བ་དགྲ་ལྟར་འཇོམས། །སྡུག་བསྔལ་འདོར་འདོད་སེམས་ཡོད་ཀྱང༌། །སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལ་མངོན་པར་རྒྱུག» «།ཅེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་རང་དབང་མེད་པར་ལས་ཀྱི་རླུང་ཤུགས་ཟློག་དཀའ་བས་བསྐྱོད་དེ། ངན་འགྲོ་གསུམ་དང༌། སྲིད་པའི་རྒུད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གདུངས་ཤིང༌། མཐོ་རིས་ཐོབ་ཀྱང་བར་དུ་གཅོད་པས་མི་འདོད་པ་དུ་མ་ཉེ་བར་འབྱུང་བའི་འཇིགས་པས་ཉེན་པ་ཉིད་དེ། གཏན་དུ་ཕོངས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྤྱོད་པ་ལས། སྐྱེ་བོ་གཞན་དག་སུས་ཀྱང་སྐྱོབ་པར་ནུས་པ་མེད་པའི་འཇིགས་པ་དྲག་ལ་ཡུན་རིང་བ་དེ་ལས། བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར་ཡང་བསྟེན་པར་འོས་ཏེ། སྒྱུ་འཕྲུལ་»«དྲྭ་བ་«༼༣༽«ལས། འཁོར་བའི་འཇིགས་ལས་ངེས་སྐྱོབ་ཅིང༌། །མྱ་ངན་འདས་པར་འདྲེན་པ་མཆོག» «།བླ་མ་ཉིད་ལས་གཞན་ཡོད་མིན། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་མངའ་བའི་སངས་རྒྱས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་བླ་མ་མེད་པར་མི་འབྱུང་བས།

頂禮三世諸佛陀，億億六百劫，此義極重大。依師所囑咐，一一皆成就，獲無量福德，一切愿皆遂。自財與資具，令上師歡喜，從三界輪迴，往生化身剎，趣入涅槃境。" 四、護念與救度無上，亦應依止。"欲脫惡趣險，及諸障礙怖，更無勝皈依，佛亦依上師，永離惡道怖，故當常依止。"長久漂泊于輪迴中，由於取捨之眼昏昧，對因果之理愚癡，雖欲得樂，反而造苦因。如《入行論》云："雖求安樂愚癡者，自樂猶如仇敵害，雖具棄苦之意樂，反而趨入于痛苦。"如是不由自主地被難以抵擋之業風所吹蕩，遭受三惡趣與一切輪迴苦厄之逼迫。縱得天福，亦多有不悅意之障難，實為危難之境。于恒常窮苦、行於痛苦中，他人皆不能救度，此怖畏劇烈且長久。為救度彼，亦應依止善知識上師。 《大幻化網經》云："決定救輪迴怖畏，引導至涅槃之頂，除上師外更無餘。"倘曰：具方便智、大悲心之諸佛豈非存在？彼等若無上師亦不能成就，

དེ་ཡང་བླ་མ་མེད་པར་མི་འབྱུང་བས། དང་པོར་བླ་མ་ལ་བསྟེན་པས་དེའི་ཕྱིར་ཀུན་གྱི་སྐྱབས་མགོན་བླ་མ་ཉིད་དེ། དགོངས་འདུས་ལས། བསྐལ་པ་སྟོང་གི་སངས་རྒྱས་པས། །བླ་མ་གཉན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཅི་ཕྱིར་བསྐལ་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས། །བླ་མ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང༌། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་འཇིགས་པ་ལས་སྐྱོབ་ཅིང༌། ལེགས་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་བྱེད་པས་བསྟེན་པར་བྱ་སྟེ། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་འཁོར་བ་ན་རྒྱུ་བའི་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱོབ་ཅིང༌།ལེགས་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་ཐོད་བཞིན་དུ་སྤྱི་བོས་བརྟེན་པ་ལ་བསྙེལ་བ་མེད་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་འཇིགས་པ་སྐྱོབ་ཅིང་ལེགས་པར་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པའི་མཆོག་ཏུ་སོང་བ་ཉིད་ནི་དེ་ལས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ངན་སོང་དུ་མི་ལྷུང་«༼༡༽«། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་གོ» «།ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་མི་ལྟུང༌། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐུབ་པར་དཀའ།བྱིས་པའི་ས་ལས་ཡང་དག་པར་འདའ། བསླབ་པ་དང་འགལ་བར་མི་བྱེད། དེས་བསྲུངས་པས་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་དཀྲིར་མེད། དེས་བསྐྱངས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་ཉམས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱིས་མི་གོས་པས་ཡང་དག་པར་འཕགས་སོ། །དེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ནི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་འཁྲུལ་བར་སྤྱོད། དེས་སྒྲུབ་པ་ནི་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་མི་ཟློག» «དེ་«༼༢༽«ཉེ་བར་བསྟན་«༼༣༽«པ་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་མི་བརྫིའོ་ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་བླ་མའི་གསུང་བཞིན་ལེགས་པར་བསྒྲུབ་པ་ན། སྲུང་མ་དམ་ཅན་རྒྱ་མཚོས་ཀྱང་བར་ཆད་དང་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱོབ་སྟེ། དགོངས་པ་འདུས་པ་ལས། བཀའ་ཟུར་མ་བཅག་ཆོས་བསྲུངས་ན། །ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་མཐུ་ཆེན་རྣམས། །བུ་བཞིན་རྟག་ཏུ་སྲུང་བར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །ལྔ་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་འབྱོར་པ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ཡང་གཞན་མེད་པས་བསྟེན་པར་འོས་པ་ནི།

初依止上師，故上師即是一切皈依怙主。 《集密意經》云："當知歷劫千佛陀，依止上師方得生，何以歷劫諸佛陀，皆由依止師而出。" 是故，善知識上師救度怖畏，開示一切善法，應當依止。 《華嚴經》云："善知識能救度一切輪迴怖畏，示現一切善妙，故當恒時頭頂戴持，勿生厭倦。" 此外，暫時與究竟怖畏的救護，一切善事的成就，皆以彼為至高。 經云："善知識庇佑的菩薩不墮惡趣，不退大乘，不墮聲聞、緣覺地，難被業惑所伏，遠離童稚地，不違學處。承彼護持故，惡友不能誘惑。承彼攝受故，不失菩薩法。不染世法而真超世。親近供養彼者，一切行為不錯亂。所作不退，不被魔業迷惑。" 複次，善依上師教言修行，無量護法亦能守護，救度一切障難。 《集密意經》云："不違教言護持法，具大威力諸護法，猶如子兒常守護。" 五、不僅無餘他處能廣增功德財富，故應依止上師。

ལྔ་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་འབྱོར་པ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་ཡང་གཞན་མེད་པས་བསྟེན་པར་འོས་པ་ནི། ཡོན་ཏན་རྫོགས་བྱེད་པ་ཡང་གཞན་མེད་དེ། །བླ་མ་ལ་བསྟེན་དེ་ལས་ཕུན་ཚོགས་ཕྱིར། །ཐོག་མ་བར་དང་མཐར་ཡང་རྣམ་གྲོལ་གྱི། །ཡོན་ཏན་འབྱོར་སླད་རབ་དང་གུས་པས་བསྟེན། །ཅི་ཡང་མི་ཤེས་པའི་རྨོངས་པས་ཀྱང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྟེན་ན། ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་ཁྱད་པར་ཅན་རྒྱུད་ལ་འབྱོར་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དེ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། ལས་དང་པོ་པ་ཐར་པའི་ལམ་སྣ་ཚོལ་བས་གྲོལ་བ་«༼༡༽«འདོད་ཅིང་འདུན་པས་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་དང༌། བར་དུ་ལམ་ལ་ཞུགས་ཏེ་སློབ་པ་དག་བདུད་ཀྱི་ས་ལས་འདའ་བ་དང༌། ཡོན་ཏན་གོང་མ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་རྣམས་དང༌། མཐར་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འཚང་རྒྱ་བར་འདོད་པ་«༼༢༽«རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་འབྲས་བུ་ལ་ཕྱོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པར་བྱ་སྟེ། དཔལ་འབྱུང་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་བྱུང་«༼༣༽«ངོ་ཞེས་པ་དང༌། གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བླ་མ་ལ་བསྟེན་ཏེ་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་དང༌། སའི་སྙིང་པོ་འཁོར་ལོ་བཅུ་པའི་མདོ་ལས། བླ་མ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པས་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འདི་ལས་འབྱུང་བར་བལྟའོ་ཞེས་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མདོ་ལས། མདོར་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེས་གདམས་པ་ལ་ཞུགས་ན་ཡོན་ཏན་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་བཅུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བླ་མ་དམ་པ་གུས་པར་བསྟེན་པ་ཉིད། དགོངས་པ་འདུས་པ་ལས་ཀྱང༌། དེས་ན་ལང་ཀའི་བདག་པོ་འདིར། །བློ་ལྡན་དགའ་དང་གུས་པ་ཡིས«༼༡༽«། །དམ་པར་གྱུར་ཏོ་ཅོག་རྣམས་ལ། །འདུན་པར་ལན་གསུམ་གུས་བྱ་སྟེ། །ཞབས་ལ་སྤྱི་བོས་གཏུག་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །

五、不僅無餘他處能廣增功德財富，故應依止上師。 圓滿功德非他處，依止上師方吉祥。為獲初中后解脫，功德財富應恭敬。 即便愚癡一無所知，依止善知識，亦能獲得殊勝功德法，因彼是一切功德之源泉。初學尋求解脫道者，欲求解脫者，中間已入道修學者，欲離魔地獲上品功德者，最終欲證無上菩提者，皆應依止善知識上師。 《聖吉祥初解脫經》云："一切菩薩功德皆從善知識生。" 《秘密難思議經》云："菩薩依止上師，當圓滿一切功德法。" 《地藏十輪經》云："親近供養上師，能獲不可思議諸功德法，一切佛功德神變，當視皆從此出。" 《菩薩藏經》云："總之依止善知識教言，能獲無量億那由他不可說十種功德。" 恭敬依止如是殊勝上師，《集密意經》亦云："是故於此青年主，智者應以喜敬心，于至尊前三頂禮，當以頭頂觸尊足。"

ཞབས་ལ་སྤྱི་བོས་གཏུག་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དྲུག་པ་སྟོན་པ་ཆེས་འཕགས་པ་གཞན་«༼༢༽«མེད་པས་ཀྱང་བསྟེན་པར་འོས་པ་ནི། ཁྱད་པར་སྙིགས་དུས་བརྩེ་ལྡན་བླ་མ་ལས། །གཞན་ཞིག་བདག་གི་སྟོན་པར་མི་འགྱུར་བས། །རྒྱལ་ལས་ལྷག་པའི་གུས་པ་ཆེན་པོས་བསྟེན། །སྔོན་སངས་རྒྱས་བཞུགས་དུས་ལས་དག་པ་ལ་སངས་རྒྱས་དངོས་སུ་སྟོན་པར་བྱོན་པས་དོན་མཛད་མོད། དེང་སང་ཤིན་ཏུའང་དུས་སྙིགས་ཏེ། ཚེ་དང་འབྱོར་པ་དང༌། ཆོས་དང༌། འདྲེན་པ་སྙིགས་པ་འདིར། བླ་མ་ཡང་དག་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས། དངོས་སུ་ཆོས་སྟོན་པ་དང་ཕན་འདོགས་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་སངས་རྒྱས་སམ། དེ་བས་ལྷག་པའི་གུས་པ་ཆེན་པོས་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཁམས་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་དང༌། དོན་མཛད་པ་དང༌། འཕྲིན་ལས་རླབས་ཆེ་བའི་ཆ་འགའ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་བླ་མ་དང་སངས་རྒྱས་མཉམ་པར་ཡང་བརྟགས་ལ། བདག་ཅག་གི་ངོར་དྲིན་ཆེ་བས་ལྷག་པར་ཡང་བརྗོད་དེ། གསང་འདུས་རིན་པོ་ཆེའི་རྒྱུད་ལས། ཁམས་རྣམས་དང་ནི་ཕྲིན་ལས་དང་«༼༣༽«། །རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །» «སངས་རྒྱས་ཀུན་དང་བླ་མ་མཉམ། །འགྲོ་བ་གང་ལ་ལམ་སྟོན་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་མཆོག་ཏུ་འཕགས། །ཞེས་པ་དང༌། བླ་མ་སངས་རྒྱས་ཀུན་དང་མཉམ། » «བླ་མ་སངས་རྒྱས་ཀུན་ལས་ལྷག» «།ཡོན་ཏན་མཆོག་གི་གཏེར་གྱུར་པ། །དཔལ་ལྡན་བླ་མ་སྤྱི་བོས་འདུད། །ཅེས་སོ། །གཞན་ཡང་སྔོན་དུས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདུལ་བའི་ཚེ་སངས་རྒྱས་དངོས་སུ་སྣང་བས་དོན་མཛད་ལ། དེ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པ་དང༌། པཎྜི་ཏར་སྣང་བས་དོན་མཛད་དུས། དེ་དག་ཏུ་སྤྲུལ་ནས་བཀའ་བསྡུ་བ་དང༌། བསྟན་བཅོས་མཛད་པ་ཡིན་ཞིང༌། དེང་སང་ནི་བསྟན་པ་འཛིན་ཞིང་ཐར་པའི་ལམ་སྟོན་པ་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དུ་སྤྲུལ་ནས་དོན་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །» «འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་རྔ་བོ་ཆེ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས། མྱ་ངན་མ་བྱེད་ཀུན་དགའ་བོ།། སྨྲེ་སྔགས་མ་འདོན་ཀུན་དགའ་བོ། །ང་ནི་ཕྱི་མའི་དུས་ཀྱི་ཚེ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཉིད་སྤྲུལ་ནས། །ཁྱོད་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་འགྱུར། །ཞེས་སོ།

當以頭頂觸尊足。 六、更無他處有殊勝導師，故亦應依止。 尤于末世具悲上師外，他無能為我作依怙師，當以勝於國王之大敬依止。 昔佛在世時，于凈業者佛親示導利益。今時極濁亂，壽量、受用、教法、引導者皆惡劣。除真實善知識上師外，無餘親為說法利益者，故應如佛或勝於彼之大敬依止。 以界、體性清凈、利生、事業廣大等義，觀上師與佛平等，就我等而言恩德更大。 《秘密集會寶續》云："以界、事業與體性，平等故師與諸佛，等同然為眾生示，道故殊勝于諸佛。"又云："上師與諸佛平等，上師殊勝于諸佛，吉祥上師至德藏，頂禮上師我頭頂。" 又昔于佛所調眾前，佛親示現利益。爾後阿羅漢、班智達示現利益時，佛化現彼等，結集教法、造論典。今時為任持教法、示解脫道而化現善知識利益。 《聖般涅槃大法鼓經》云："勿愁莫嘆阿難陀，我于未來世，化現善知識，利益汝等眾。"

ཁྱོད་ལ་སོགས་པའི་དོན་དུ་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །མདོར་བསྡུ་ན་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་བླ་མ་ལས་འབྱུང་ཞིང༌། ལམ་པོ་ཆེ་བཟང་པོར་«༼༡༽«སྲོལ་བཏོད་པས་ཀྱང་བླ་མ་ལ་བསྟེན་ཏེ། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོའི་བུ་ཐུ་བོ་ལྟ་བུའོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་རིགས་བསྐྱེད་པས་མ་ལྟ་བུའོ། །ཕན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྒྲུབས་པས་ཕ་ལྟ་བུའོ། །སྡིག་པ་ལས་བསྲུངས་པས་མ་མ་ལྟ་བུའོ། ། བསླབ་པ་རྣམས་སློབ་པས་སློབ་དཔོན་ལྟ་བུའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ལམ་ལ་འཛུད་པས་ས་མཁན་ལྟ་བུའོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ནད་གསོ་བས་སྨན་པ་ལྟ་བུའོ། ། འཇིགས་པ་ལས་བསྲུངས་པས་དཔའ་བོ་ལྟ་བུའོ། །འཁོར་བའི་ཆུ་བོ་ལས་སྒྲོལ་བས་མཉན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ནི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་རག་ལས་པའོ་ཞེས་སོ། །བདག་ཅག་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་བླ་མ་མེད་པར་མ་བྱོན་པས། བླ་མ་ཁོ་ན་རྟག་ཏུ་བསྟེན་པར་རིགས་ཏེ། དགོངས་འདུས་ལས། སློབ་དཔོན་དག་ལ་མ་བསྟེན་པར། །སངས་རྒྱས་ནམ་ཡང་མི་འབྱུང་སྟེ། །» «འབྱུང་བར་ཡང་དག་ངས་མ་མཐོང༌། །བྱུང་ན་དམ་པའི་ལུང་དང་འགལ། །ཞེས་པ་དང༌། འཁོར་ལོ་བདེ་བའི་རྒྱུད་ལས། དེ་ཕྱིར་ཆོས་ཀུན་རྩ་བར་ནི། །བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པར་བཤད། །བླ་མ་དག་ལས་མ་བྱུང་བའི། །དངོས་གྲུབ་རྙེད་པར་འགྱུར་མི་སྲིད། །བླ་མ་ཉིད་ལས་མ་བྱུང་བའི། །སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་འབྱུང་མི་སྲིད། །» «སྲིད་པའི་ཁ་ལོ་གྱེན་དུ་ནི། །བླ་མ་མཚན་ཉིད་ལྡན་པས་སྒྱུར། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་དང་གཞན་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྙེད་དེ། རྒྱས་པར་བསྐལ་པར་བརྗོད་ཀྱང་ཟད་མི་ཤེས་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར། ལས་དང་པོ་པ་ནས་སངས་རྒྱས་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་རྟག་ཏུ་སྐྱོ་ངལ་མེད་པར་གུས་པས་བླ་མ་བསྟེན་པ་ལ་བསླབ་སྟེ། འཕགས་པ་སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ནི།

利益汝等眾。 總之，一切功德皆從上師生，開闢廣大妙道者亦依止上師。《華嚴經》云：善知識生於佛族，如轉輪聖王太子。生功德種類如母，成就廣大利益如父，護免罪惡如祖母，教授學處如師長，引入波羅蜜道如船師，治煩惱病如醫師，護免怖畏如勇士，度脫輪迴河流如船伕，菩薩一切行皆依善知識。 我等本師釋迦牟尼佛亦非無師而成，故理應常依止上師。《集密意經》云：不依止師長，永無成佛者，成佛我未見，成則違聖教。 《勝樂輪續》云：是故諸法根本者，宣說金剛上師尊。離師不可能，獲得諸成就。離師不可能，出現號佛者。轉升有海舵，唯賴相師導。 由此緣故及不可思議無量因緣，廣說一劫亦無窮盡。初學以至未成佛間，當常不厭倦恭敬依止上師。 《聖華嚴經》云：贊說善知識功德及稱讚，乃至讚歎供養善知識因緣，聲聞、獨覺、菩薩等，皆應依止善知識，常應思惟善知識恩德。

དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ་ནི། རྒྱས་པར་བསྐལ་པར་བརྗོད་ཀྱང་ཟད་མི་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྟེན་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྟེན་པར་རིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མཐོང་ནས། བསྟེན་པ་ལ་འཇུག་ལ། བསྟེན་པ་དེའི་དོན་དུ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བར་གདམས་པ་ནི། དེ་ཡང་དཔལ་ལྡན་བླ་མ་དམ་པ་དག» «།» «གང་ན་བཞུགས་པའི་ཡུལ་ཕྱོགས་དེར་བགྲོད་དེ། །དད་གུས་སྲི་ཞུ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས། །ཐོག་མ་ཉིད་ནས་མཉེས་བྱ་ཡང་དག་བཙལ། །སྔར་སྨོས་པའི་ཡོན་ཏན་མངའ་བའི་བླ་མ་དམ་པ་དེ་དག་གང་ན་བཞུགས་པའི་ཡུལ་དེར་ཕྱིན་ལ། ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་དད་པ་དང༌། གུས་པ་དང༌། སྲི་ཞུའི་སྒོ་ནས། མཇལ་མ་ཐག་ཉིད་ནས་ཐུགས་མཉེས་པར་བྱ་ཡི། འདི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་བརྟག་པ་དང༌།རྒོལ་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། མ་གུས་པ་དང༌། བག་མེད་པའི་ཆ་ཤས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱ་སྟེ། དམ་པ་རྣམས་ནི་དྲང་པོ་ཉིད་པས་གང་ཕ་རོལ་གྱི་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་དེ་མཐོང་མ་ཐག་ཏུ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དགོངས་པས་ཐུགས་སུན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐོག་མའི་རྟེན་འབྲེལ་འཆུག་པ་ཉིད་དོ། །ཕལ་པ་ཞིག་ན་དེའི་འོག་ཏུ་ལྡོག་«༼༡༽«པར་འགྱུར་བས་ཀྱང་དང་པོར་ཤིན་ཏུ་གུས་པས་མཉེས་པར་བྱ་བ་ལ་སློབ་བོ། །སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འཚོལ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱོ་བར་བྱའོ། །རྙེད་ནས་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པ་ལ་བསྙེལ་བ་མེད་པའི་སྲི་ཞུ་བྱའོ། ཁུར་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་སྐྱོ་བས་ས་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ཅི་བསྒོ་བ་ཉན་པར་བྲན་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་འཚོལ་བ་ན། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འཚོལ་བ་ནི། དེའི་ཐབས་ཡིན་པས་གང་ན་བཞུགས་པ་རྒྱ་ཆེར་གཞན་ལ་ཡང་དྲི་བ་དང༌། རང་གིས་ཀྱང་ཕྱོགས་ཐ་དད་པར་སོང་ལ་བརྟགས་ཏེ། དཀའ་བ་ཅི་བྱུང་ཡང་མི་ལྡོག་པས་བཙལ་བ་ནི། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོ་སྡུད་ཅིང༌། སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལས་སྐྱོབ་སྟེ།

贊說善知識功德及稱讚，乃至廣說一劫亦無窮盡，故應常依止善知識。 如是見應依止之理由而趨入依止，為此而全面尋求之教言： 于彼等尊貴殊勝上師，所住之處目前往，以極大信敬承侍，初時即應善事奉。 往彼尊貴上師具前述功德者所住之處，以身語意信敬承侍之門，初見即應令彼歡喜，莫作觀察此為何等、辯論等，及不敬、放逸之分毫。諸聖為正直故，見他人如是舉止，即知非如是想而生厭，乃破初緣起也。若凡夫，后將背離，故初應極恭敬令喜而學。 《華嚴經》云：汝于尋求善知識，當勿厭倦。既得復于隨順彼行，當勤承侍無懈怠。于諸擔負勿厭倦，當生猶如大地想。于所囑咐皆諦聽，當極生如僕人想。 然于求菩提行時，善知識為彼方便故，當廣問他人彼所住處，自亦往諸方觀察，縱遇困難亦不退而尋求。積聚福慧之大海，救護罪惡不善方。

སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལས་སྐྱོབ་སྟེ། ཟླ་བ་སྒྲོན་མའི་མདོ་ལས། མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འདོད་པས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ཤིང་ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཡང་མི་ལྟ་བར། ཆོས་དམ་པ་སྟོན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྒྱུན་དུ་བཙལ་ལ། གཡོ་དང་སྒྱུ་མེད་པས་བསྙེན་བཀུར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འཚོལ་བ་དང་སྲི་ཞུ་བྱེད་པས་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བ་མེད་པ་ན། བདེ་བར་མངོན་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་ཆོས་ཐོབ་བོ་ཞེས་པ་དང༌། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང༌། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འཚོལ་བའི་ཆེད་དུ་ལུས་དང་སྲོག་ལའང་ཕངས་པར་མི་བྱའོ། །དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་མི་གཟུང༌། ནོར་ལ་ཆགས་པར་མི་བྱའོ། །རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་འདོད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཏང་སྟེ་བཙལ་བར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བ་དང༌། སྲིད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་མི་འཚོལ་བ་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་དང༌། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྨོན་ལམ་བརྟན་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་ལྟ་བ་དང༌། སྲིད་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འཕགས་པར་འདོད་པ་དང༌། གནས་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལ་བརྟེན་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྨོན་ལམ་སྒྲུབ་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱོང་བ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡེ་ཤེས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས། བླ་མ་བསྙེན་བཀུར་ཞིང་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་དང༌། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས་ཀྱང༌། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ངན་འགྲོར་མི་ལྟུང༌། བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་མི་བྱེད། བག་མེད་པའི་གནས་ལས་ཟློག» །«འཁོར་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ནས་འདོན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པ་དང་འགལ་བར་མི་བྱེད། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་འཕགས། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་ཐུབ་པར་དཀའོ། །

救護罪惡不善方。 《月燈經》云：欲速得無上菩提者，從大悲發菩提心，發勤斷行不顧身命，常求示正法善知識，無誑無詐而親近供養。如是尋求承侍無厭倦者，獲安樂正等覺之法。 《無盡慧子所問經》亦云：為求善知識故，莫惜身命。莫取種種事物，莫貪著財物，莫求利養恭敬，棄捨一切而尋求。 複次，不顧身命，不求有生享受，了知諸法皆空，堅發一切智愿，觀法界理，欲超一切有，依無所住法界虛空，成就諸菩薩愿，習諸佛剎，以菩薩無礙智極清凈故，親近供養上師而尋求。 《華嚴經》亦云：為善知識所攝受菩薩，不墮惡趣，不親近非行，遠離放逸處，出離輪迴城邑，不違菩薩學處，超勝一切世間，難為業惑所勝。

ལས་དང་ཉོན་མོངས་པས་ཐུབ་པར་དཀའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྒྱུན་མ་ཆད་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ཀྱི་དྲུང་དུ་འགྲོ་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་དང༌། ཆོས་བཞི་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང༌། དགེ་སློང་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ངོ་ཞེས་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སོ་སོར་ཐར་པ་ལས་ཀྱང༌། མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་ལ་གུས་པས་གང་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། གང་ལུས་ཀྱི་རིམ་གྲོར་མི་བྱ་བ་དང༌། གང་རྐང་པས་མི་གཏོང་བ་དང༌། གང་ངག་གི་ལས་ལ་མི་སྤྲོ་བ་དེ་མེད་དོ་ཞེས་པ་དང༌། ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་གྲངས་མེད་གསུམ་དུ་ཚོགས་བསགས་པའི་ཚེ་ན། གསུང་རྡོ་རྗེ་འབྲུ་དྲུག་སྟོན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བཙལ་བའི་ཆེད་དུ་རྐང་པ་དཔྱི་ལ་ཐུག་པར་ཟད་པའི་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་ཕྱིན་པར་གསུངས་པ་དང༌། བརྒྱད་སྟོང་པ་ལས། འཕགས་པ་རྟག་ཏུ་ངུའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང༌། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། ནོར་བཟང་གི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང༌། མཛངས་བླུན་ལས། ཆོས་ཀྱི་ཕྱིར་རྒྱལ་པོས་རང་གི་ལུས་ལ་མར་མེའི་སྡོང་བུ་སྟོང་བཙུགས་ནས་ཕུལ་བ་ལ་སོགས་པ་དཀའ་བ་དུ་མ་སྤྱད་ནས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བཙལ་བ་དྲན་པར་བྱ་སྟེ། བདག་གིས་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བཙལ་སྙམ་དུ་བསམས་ལ་བླ་མ་ཡང་དག་པ་བཙལ་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ནས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཚན་ཉིད་ཚང་ན། འཇིག་རྟེན་གྱི་རིགས་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་དང་མི་གཞི་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ཕྱོགས་རེའམ་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་བསྟེན་ལ།ཁྱད་པར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི། གཡོ་དང་སྒྱུ་མེད་ཅིང་ཡིད་ལ་བསམ་པ་དང༌། ངག་ཏུ་བརྗོད་པ་དུས་མཐུན་པ་གཞི་ཆེ་བས་ཅུང་ཟད་འགྲོགས་དཀའ་བར་མངོན་»«པའི་ཕྱིར་«༼༡༽«ན། དཀའ་བ་བཟོད་པས་བསྟེན་དགོས་ཏེ། དགོངས་འདུས་ལས། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་སྐྱོན་ལྡན་ཡང༌། །ས་མཁན་ལམ་ལ་མཁས་ངེས་ན། །ཇི་ལྟར་བཟོད་པ་བྱ་དཀའ་ཡང༌། །ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་བཟོད་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། ། ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དམ་པ།

難為業惑所勝。 善男子，是故應以不間斷之意樂，往諸善知識前。 《四法經》亦云：諸比丘，菩薩為命亦不捨善知識。 《菩薩別解脫》亦云：恭敬阿阇黎、和尚，無有不捨之寶、不以身供養、不以足捨棄、不樂語業。 《妙華嚴》云：世尊於三無數劫積集資糧時，為求說六字金剛語之善知識故，足踏至臀穿，周遍一切世界。 《八千頌》中聖者常啼，《華嚴經》中善財，《賢愚經》中為法故，國王以千燈炷置身上供養等，憶念諸多難行求善知識，當思吾何不求，而求真實上師。 複次，若具足教中所說相，雖於世間種姓、受用、人品等有一分或多分過失，亦當依止。尤其善知識無誑無諸，意樂所思與語言表述合時，見似難親近故，當以忍難而依止。 《密集經》云：雖具世間過，知曉道路者，縱難忍耐時，一切當忍耐。

ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དམ་པ། རྙེད་ནས་སྐྱོ་ངལ་མེད་པར་བསྟེན་བྱ་སྟེ། །» «དོན་ཆེན་བསྒྲུབ་ལ་ངང་ཆེན་གུས་པས་བསྲིང༌། །འདི་ལྟར་ཡང་དག་པའི་བླ་མ་རྣམས་ནི། སྣོད་ཀྱི་རིམ་པ་རྟོག་པ་ན། བརྟག་པ་དང༌། དཔྱད་པ་སྔོན་དུ་གཏོང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་སེར་སྣ་ཅན་རྣམས་ལ་ནི་ཡོ་བྱད་འདོད་པ་ཆེ་བར་སྟོན་ཅིང༌། གཏོང་ཕོད་ཆུང་བ་དག་གི་ཡང་ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཡོ་བྱད་འདོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་བཟོད་པ་ཆུང་བ་དག་ལ་ནི། ཚིག་ཟུར་མི་སྙན་པ་བརྗོད་ལ། ཡོ་བྱད་སྙུང་པ་དང་བློ་སྣ་ཐུང་བར་རློམ་པ་དག་ལ་ནི་བྱ་བྱེད་མང་ཞིང་ཡུན་རིང་པོའི་དོན་སྒྲུབ་པ་ལྟར་ཡང་སྟོན་ལ། མདོར་ན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་འཁྲུལ་པ་དང་ཅ་ཅོ་མེད་ཀྱང༌། དེའི་ངོར་འགལ་བ་སྣ་ཚོགས་པ་བསྟུད་«༼༡༽«པར་སྟོན་པས། སྐུ་དང་གསུང་མ་བརྟགས་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་ཅིང༌། ཐུགས་འཁྲུགས་པ་ལྟར་སྣང་བས། ཕ་རོལ་གྱི་དད་པ་བརྟན་པ་དང་མི་བརྟན་པའི་ངང་ཚུལ་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་བླ་མ་དམ་པ་ཟབ་མོའི་བློ་ཅན་རྣམས་ནི་ནམ་ཡང་གཞན་གྱིས་གཏིང་དཔོག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་མཛད་ཀྱང་འགྲོ་བ་འདུལ་བ་ཙམ་ལས། དགོངས་པ་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བླ་མའི་མཛད་པ་གང་ལའང་དགོངས་པ་རླབས་ཆེ་བའི་རོལ་པར་ཤེས་པས། དག་སྣང་སྐྱེད་པ་ཡིན་གྱི།» «མ་དད་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བསམ་དུ་མི་རུང་སྟེ་ལམ་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་འཆུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཛད་པ་ཞི་བ་དང༌། དྲག་པོ་གང་མཛད་ཀྱང༌། གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཏེ། རང་དོན་གྲུབ་ཟིན་ནས་གཞན་དོན་འབྱུང་བའི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དོན་ཆེན་པོ་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ལམ་མཁན་བླ་མ་ལས་གཞན་མེད་པས། དེའི་བྱ་དཀའ་བ་ཅི་དང་ཅི་ཡང་བཟོད་པར་བྱས་ལ་ངང་བསྲིངས་ཏེ་སྒྲུབ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་ལའང་དཀའ་བ་བཟོད་པས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་བཞིན་ནོ། །ཐར་པའི་ལམ་འཚོལ་ཞིང་བླ་མ་བསྟེན་པ།

尋得真實善知識，應無厭倦而依止，為成大義以大敬持。 如是，真實上師察器次第時，先予觀察抉擇。于慳吝者示現希求資具，于佈施少者亦以資具作為二資圓滿支分。如是，于忍耐少者說不悅耳語，于貧乏資具、自負聰敏者示現事務繁多長期成就。總之，雖身語意無謬誤喧鬧，于彼前示現種種違逆，身語不審察而無關聯，意似亂故，了知對方信心堅固與否之儀態。 複次，甚深智慧上師終不為他人測度深淺，縱現種種行為調伏眾生，唯心不離甚深法性空性與菩提心。是故於上師所作應知是大悲願之遊舞，生起凈見，不應絲毫不信，損壞道之緣起故。于寂靜或暴烈事業，利他乃聖者天性，已得自利故，乃利他時。 是故，成就解脫大義，除善知識別無引導，故縱遇任何難行，亦應忍而持之成就，如世間事業亦需忍難成辦。尋求解脫之道依止上師，

ཐར་པའི་ལམ་འཚོལ་ཞིང་བླ་མ་བསྟེན་པ། དེའི་ཚེ་མི་མཐུན་རྐྱེན་རྣམས་གྲངས་མང་བས། །ཡིད་འབྱུང་ཕྱིར་ཕྱོགས་བློ་མང་སྐྱེ་བ་ལ། །བདུད་དུ་ཤེས་ནས་སླར་ཡང་གུས་མཆོག་གིས། །ནོར་བུ་རྙེད་པ་མི་འདོར་སྤྱི་བོས་བསྟེན། །གང་དུ་བླ་མ་དམ་པ་རྙེད་པ་དེའི་ཚེ་བདུད་སྡིག་ཅན་བརྩོན་པས་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད་དེ། ཅི་ནས་ཀྱང་དཔོན་སློབ་དག་གི་བར་དུ་དབྱེན་བཅའ་ཞིང༌།བཟའ་བཏུང་དང་གནས་མལ་དང༌། མཐུན་པའི་རྐྱེན་དཀའ་བར་བྱེད་ཅིང་ལམ་བགྲོད་པ་ན་བར་དུ་གཅོད་པ་མང་བ་དང༌། འཕྲལ་དུ་འཚེ་དོགས་མང་བས་ཡིད་འབྱུང་བ་དང༌། བླ་མ་དང་ཆོས་ལ་ལོག་པར་ལྟ་བས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པའི་བློ་གྲངས་མང་པོ་དག་འཆར་དུ་འཇུག་པ་ན། བདག་གི་ཐར་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་བདུད་དུ་ཤེས་ནས་སྤོང་ཞིང༌། སླར་ཡང་བླ་མ་ལ་གུས་པ་ཆེན་པོས་བསྟེན་པར་བྱ་སྟེ»། «ཡུམ་བར་མ་ལས། ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེ་ནི་དགྲ་མང་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པ་དང་སྤྲོ་བ་ཆེན་པོས་གཅེས་སྤྲས་སུ་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཤེས་རབ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རིན་པོ་ཆེ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ན། བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་བར་ཆད་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པར་འགྱུར་ཏེ། ཅི་ནས་ཀྱང་དེ་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བརྩོན་ཞིང༌། གང་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་འབྲལ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་གནོད་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྒྲུབ་པས་ཡིད་ཕྱིར་ཕྱོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་འདི་སྙམ་དུ། བདུད་སྡིག་ཏོ་ཅན་དག་གིས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བར་དུ་གཅོད་པ་སྟེ། ཅི་ནས་ཀྱང་དེའི་དབང་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་བྱ་བ་ལ་གོར་མ་ཆག་གོ་སྙམ་ནས། གོ་ཆ་ཆེན་པོ་ཡོངས་སུ་བགོ་བར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཐར་པའི་དེད་དཔོན་བླ་མའི་བཀའ་དྲིན་ལ་བསམས་ཏེ་མཉེས་པར་བསྒྲུབ་པ་ནི། ཇི་ལྟར་ཆུ་རྙོགས་པ་ལས་དྭངས་པ་ཡིས། །གཟུགས་བརྙན་འཆར་ནུབ་རྙོག་བྲལ་ནོར་བུ་ལྟར། །སྒྲིབ་པའི་ཆུ་དྭངས་ཡོན་ཏན་གཟུགས་བརྙན་སྟོན། །རྡོ་ཁམས་གསེར་དང་ས་འོག་རིན་ཆེན་གཏེར། །» «པདྨའི་ནང་གནས་བདེ་གཤེགས་ཇི་ལྟ་བར། །

尋求解脫之道依止上師，其時違緣眾多，心生厭離趨向他方之念頻現，知是魔障，復以至敬，獲寶不捨頂戴依止。 獲得殊勝上師時，惡魔罪人勤作障礙，設法離間師徒，飲食、臥具、順緣皆難，道途多阻，恐遭危害而生厭離，邪見上師及法，頻起背離之心。知此乃障己解脫之魔，當棄之，復以大敬依止上師。 《中篇般若》云："珍寶因多怨敵，當以大精進歡喜愛護。如是求般若寶時，惡魔罪人勤作障礙，設法令不得聞，致與善知識離別，作種種損害，令心背離。爾時菩薩摩訶薩當念：惡魔罪人障善法，設法不隨彼轉，勿懈怠。當披大鎧甲。" 複次，思上師引導解脫恩德而成就喜悅。譬如： 渾水澄清映現影像，凈離濁染寶珠顯德相， 如來住蓮花藏如地下珍寶礦藏， 石基出金藏，

» «པདྨའི་ནང་གནས་བདེ་གཤེགས་ཇི་ལྟ་བར། །ཁྱབ་བདག་ཁམས་གཙང་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་སྟོན། །མཚན་མོའི་མུན་ནག་སྣང་བ་ཇི་ལྟ་བུ། །ཐར་གླིང་གང་དུ་ཉེར་འགྲོ་དེད་དཔོན་བཞིན། །ཆུ་གཏེར་ཟབ་མོའི་འབྱུང་གནས་བགྲོད་པར་བྱེད། །དེ་སླད་དམ་པ་རྣམས་ལ་བསྟེན་པར་བྱ། །ཚུལ་ཇི་ལྟར་བསྟེན་ཞེ་ན། སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། ཁུར་ཐམས་ཅད་ཁུར་བས་མི་སྐྱོ་བ་ས་ལྟ་བུའི་སེམས་དང༌། དབྱེན་གྱིས་མི་ཕྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང༌། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་བསྐྱོད་པ་འཁོར་ཡུག་ལྟ་བུའི་སེམས་དང༌། ཅི་བསྒོ་བའི་ལས་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་བྲན་ལྟ་བུའི་སེམས་དང༌། ཆེ་བའི་ང་རྒྱལ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཕྱགས་དར་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང༌། ཁུར་ལྕི་བ་ཁུར་བས་ཐེག་པ་གླང་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང༌། བདག་པོ་ལ་མི་ཁྲོ་བ་ཁྱི་ལྟ་བུའི་སེམས་དང༌། འགྲོ་འོང་གིས་མི་སྐྱོ་བ་གྲུ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང༌། ཉོན་མོངས་པས་མི་སྐྱོ་བ་མ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང༌། མི་བསྲུན་པ་སྤངས་པ་རྟ་ཅང་ཤེས་ལྟ་བུའི་སེམས་དང༌། རྐྱེན་གྱིས་མི་བསྒུལ་བ་རི་བོ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང༌། ཆེ་གྲགས་མེད་པས་གདོལ་པའི་བུ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང༌། དྲེགས་པ་མེད་པས་ཁྱུ་མཆོག་རྭ་བཅད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། དེའི་ངོར་གདུང་བས་བལྟ་བས་བུ་གཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང༌། དག་«༼༡༽«མཐར་ཕྱིན་པས་ཟམ་པ་ལྟ་བུ་དང༌། རློམ་སེམས་མེད་པས་འཕྱན་བུ་»«ཕྱེས་ན་«༼༡༽«འཁྱམས་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ལས་མི་འདའ་བས་རྒྱལ་བུ་གཞོན་ནུ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཀའ་ལས་མི་འདའ་བར་སྲི་ཞུ་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ད་ལྟར་གྱི་སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཀྱང༌། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ནི་རྙེད་པར་དཀའ་བས་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་ལ་བཀུར་སྟི་སྤྲོ་བར་བྱའོ། །སུ་ལས་ཆོས་ཐོས་པ་དང༌། གླེགས་བམ་བྲི་བར་ཞུས་པ་དེ་ལ་ངེས་པར་སྟོན་པའི་འདུ་ཤེས་དང༌། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དེ། ཆོས་དེ་དང༌། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།

如來住蓮花藏中，遍主凈化界顯菩提心。如夜晚黑暗，引導至解脫洲之導師，渡越深水寶藏之源。故應依止殊勝者。 如何依止？《攝大乘論》云：應以不厭一切擔子如地之心，不為離別所奪如金剛之心，不為苦惱所動如轉輪之心，作一切所囑之事如僕人之心，斷除傲慢如除塵之心，擔重擔如大象之心，不惱主人如狗之心，不厭來去如船之心，不厭煩惱如母之心，斷不調如御馬之心，不為緣所動如山之心，無大名如啞人之心，無憍慢如截角野牛王之心，于彼前憂苦觀視如愛子，徹底清凈如橋樑，無傲慢心散亂如斷絃之箭，不違法王教敕如幼子之心，恭敬承事。 複次，現前佛陀之三摩地亦云：善知識難得，應喜樂恭敬和尚阿阇黎。從何處聞法、請求書寫經卷，皆應生起決定是佛想、善知識想，為成熟彼法及圓滿菩提故，

རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ལྷག་པར་དགའ་བ་དང་གུས་པ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་པ་ དང༌།ཆོས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང༌། ཆོས་འཛིན་པ་ལ་གུས་པ་དང་བཅས་ནས་ཞུས་པས་སྣང་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ལ་སྟོན་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་» «དོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དོ། །སྲིད་པའི་རྒྱ་མཚོ་ལས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དོ། །བདག་འཁོར་བར་འཁྱམས་པ་འཚོལ་བར་བྱེད་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དོ། །» «གཏི་མུག་གི་གཉིད་ལས་སད་པར་བྱེད་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དོ། །བདག་འཁོར་བའི་འདམ་དུ་བྱིང་བ་ལས་འབྱིན་པར་བྱེད་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དོ། །» «ལམ་ངན་པར་ཞུགས་པ་ལས་བཟང་པོར་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་» «དོ། །སྲིད་པའི་བཙོན་རར་བཅིངས་པ་ལས་གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དོ། །ཡུན་རིང་པོར་ནད་ཀྱིས་གདུངས་པ་ལས་སྨན་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དོ། །» «ཉོན་མོངས་པའི་མེ་འབར་བ་ལས་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཆར་སྤྲིན་གྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་པ་དང༌། འཕགས་པ་རྟག་ཏུ་ངུས་སྒྲ་ཐོས་པ་ལས་ཀྱང༌། གང་ལས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོས་པ་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བྱས་པ་བཟོ་«༼༡༽«བར་བྱ་སྟེ། བདག་གིས་འདི་ལས་ཆོས་ཐོས་པས་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་ལ་བསྙེན་པས་དེའི་ཞིང་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །མི་ཁོམ་པའི་གནས་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་འགྱུར། དལ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་སྟོན་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟེན་ནོ། །གཞན་ཡང་དཔེ་དུ་མ་ལ་བསམས་ནས་ཀྱང་བསྟེན་པར་གདམས་ཏེ། དཀའ་ཐུབ་དཔུང་གཉེན་དཔའ་བོ་རྒྱལ་པོ་དང༌། །སློབ་དཔོན་སྨན་པ་ཕན་འདོགས་གྲོགས་ཀྱི་དཔེས། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་ལ་བརྩོན་པར་བྱ། །དེས་ནི་འདི་ཕྱིར་བདེ་ལེགས་ཆོས་འགྲུབ་བོ། །» «དུས་རྟག་ཏུ་གཡེལ་བ་མེད་པར་གཅེས་སྤྲས་དང་མོས་གུས་ཀྱིས་བསྟེན་པའི་གདམས་ངག་ནི།

為成熟圓滿菩提，應對彼生起殊勝歡喜和恭敬。 《十法經》亦云：對持法者具足恭敬而請問，應生起朗日想。應對彼生起導師想、善知識想、令解脫生死大海想、尋覓我流轉輪迴者想、令我從無明睡眠中醒覺想、令我從輪迴泥濘中拔出想、令我從惡道轉入善道想、令我從輪迴牢獄得解脫想、長久為病痛逼迫者生醫生想、息滅煩惱火焰者生慈雲想。 《聖常啼經》亦云：從何處聽聞般若波羅蜜多，當生佛想而恭敬承事。我從此聞法，速當於無上菩提不退轉，親近佛陀當生彼剎土，斷除一切非處，具足圓滿閑暇，如是對說法者生起導師想。 複次，思維諸多譬喻而依止： 勤依善知識，如苦行伴、勇士、國王、阿阇黎、醫生、益友，今世他生樂善成就法。 恒時不放逸，親愛恭敬依止之教言：

» «དུས་རྟག་ཏུ་གཡེལ་བ་མེད་པར་གཅེས་སྤྲས་དང་མོས་གུས་ཀྱིས་བསྟེན་པའི་གདམས་ངག་ནི། ཕྱི་རོལ་པས་དོན་མེད་པའི་དཀའ་ཐུབ་མེ་ལྔ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་ལའང་འབད་པ་དྲག་པོ་བྱེད་ན། བདག་གིས་དོན་ཡོད་པ་བདེ་བ་ནས་བདེ་བར་འཁྲིད་པར་བྱེད་པའི་བླ་མ་ལ་མོས་གུས་དང༌། བསྙེན་བཀུར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱ་སྙམ་པ་དང༌།འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་དཔུང་གཉེན་གྱི་དོན་དུ་རྗེ་དཔོན་ལ་སོགས་པ་བཀུར་ཞིང་མཆོད་ན། བདག་གིས་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་སྐྱོབ་པའི་བླ་མ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་མཆོད་སྙམ་པ་དང༌། དར་ཅིག་གི་འཇིགས་པས་སྐྲག་པ་རྣམས་དཔའ་བོ་བསྟེན་ན། བདག་གིས་གཏན་གྱི་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་ལས་ཐར་པར་བྱེད་པའི་བླ་མ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བསྟེན་སྙམ་པ་དང༌། རྒྱལ་པོ་ལའང་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། རོལ་མོ་དང་གདུགས་ལ་སོགས་པས་མཆོད་ན། བདག་གིས་ཡུན་གྱི་དོན་སྲིད་ཆེན་པོ་སྟེར་བའི་བླ་མ་ལ་མོས་གུས་དང་བསྙེན་བཀུར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱ་སྙམ་པ་དང༌། བཟོ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་རིག་པ་སློབ་པའི་སློབ་དཔོན་ལའང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་ན། སེམས་ཅན་ལ་སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་པ་སྟོན་པའི་བླ་མ་ལ་མོས་གུས་དང་བསྙེན་བཀུར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱ་སྙམ་པ་དང༌། འདུ་བ་སྙོམས་པའི་སྨན་པའང་མཆོད་ན། དུག་ལྔའི་གཅོང་ནད་འདོན་པའི་བླ་མ་ལ་མོས་གུས་དང་བསྙེན་བཀུར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱ་སྙམ་པ་དང༌། ཉིན་རེའི་འཇིགས་པ་སྐྱོབ་པའི་སྐྱེལ་མ་ལའང་གཅེས་སྤྲས་ཀྱིས་མཆོད་ན། བདུད་བཞིའི་དགྲ་ལས་སྐྱོབ་པའི་བླ་མ་ལ་མོས་གུས་དང་བསྙེན་བཀུར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱ་སྙམ་པ་དང༌། ཟས་གོས་དང་ནོར་ལ་སོགས་པའི་ཆས་ཅུང་ཟད་ཕན་འདོགས་པ་དེ་དག་གི་ཕྱིར་སྲོག་ཀྱང་གཏོང་བར་ནུས་ན། དགོས་འདོད་ཀྱི་ནོར་བུ་སྟེར་བའི་བླ་མ་ལ་མོས་གུས་དང་བསྙེན་བཀུར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱ་སྙམ་པ་དང༌། དར་ཅིག་འགྲོགས་པའི་གྲོགས་ལའང་དགའ་བས་མཆོད་ན། གཏན་གྱི་གྲོགས་མཆོག་དམ་པའི་ཆོས་ཟབ་མོ་རང་«༼༡༽«ངོ་སྤྲོད་པའི་བླ་མ་ལ་མོས་གུས་དང་བསྙེན་བཀུར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱ་སྙམ་པ་དང༌།

恒時不放逸，親愛恭敬依止之教言： 外道為無義苦行五火等亦勤奮努力，我何故不恭敬供養引導我從樂至樂之有義上師？ 世人為伴侶事奉敬供國王等，我何故不供養救度我出一切輪迴苦之上師？ 畏懼片刻危險者依止勇士，我何故不依止救我出永久輪迴惡趣之上師？ 國王亦以寶物、音樂、傘蓋等供養，我何故不以歡喜信敬供養施予長遠大利之上師？ 世間學習工藝等知識亦供養教師，我何故不以歡喜信敬供養教導眾產生佛之上師？ 亦供養醫治四大不調之醫生，我何故不以歡喜信敬供養驅除五毒重病之上師？ 亦以親愛供養護送免除一日危難之人，我何故不以歡喜信敬供養救護四魔怨敵之上師？ 為得食衣財等少許利益亦能捨命，我何故不以歡喜信敬供養施予如意寶之上師？ 亦以歡喜供養暫時共處之友，我何故不以歡喜信敬供養永久親友、開示甚深正法之上師？

གཏན་གྱི་གྲོགས་མཆོག་དམ་པའི་ཆོས་ཟབ་མོ་རང་«༼༡༽«ངོ་སྤྲོད་པའི་བླ་མ་ལ་མོས་གུས་དང་བསྙེན་བཀུར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱ་སྙམ་པ་དང༌། ཚེ་འདིར་བརྩེ་བའི་འདུན་གྲོས་བསླབ་པ་ལའང་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་ན། གཏན་གྱི་སྐྱིད་འདུན་«༼༢༽«འཆོས་པའི་བླ་མ་ལ་མོས་གུས་དང་བསྙེན་བཀུར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པས་བླ་མ་བསྟེན་པ་ལ་དགའ་བ་དང༌། དཔེ་དང༌། རྣམ་གྲངས་མང་པོ་བལྟས་ལ་མོས་གུས་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱའོ། །དེས་ནི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཆེ་བའི་ཡོན་ཏན་གཞན་གྱིས་བསྟོད་ཅིང་བཀུར་བ་དང༌། ཚེ་རིང་ནད་མེད་འབྱོར་བས་མཐོ་བ་དང༌། གང་འདོད་པ་འགྲུབ་ཅིང༌། བདེ་བར་ཚེའི་དུས་བྱེད། བར་དོའི་འཇིགས་པ་ལས་སྐྱོབ། ཕྱི་མ་ལ་སངས་རྒྱས་དངོས་སུ་བཞུགས་པའི་ཞིང་ཁམས་དག་པར་པདྨོའི་སྟེང་དུ་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེས་ནས་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་བོ། །དེ་ལྟར་བསམས་ཏེ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱིས་མཉེས་པར་བྱ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ། རང་ལ་བདོག་པས་ཉེ་བར་མཉེས་བྱ་སྟེ། །ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཚོགས་རྫོགས་བར་ཆད་ཞི་ཞིང་དཔལ་འབྱོར་ལྡན། །བྱང་ཆུབ་ཞི་བ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །རང་ལ་ཡོད་པའི་ཡོ་བྱད་བསྲི་ཕོངས་མེད་པས་མཆོད་ཅིང༌། ཐུགས་མཉེས་པར་བྱ་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། རང་གིས་གཞན་གྱི་མདུན་དུའང་ཡོན་ཏན་བརྗོད་ལ་འབུལ་དུ་གཞུག་གོ» «།དེ་ཡང་བླ་མ་དེ་གང་ལ་མཉེས་པའི་ཡོ་བྱད་དེ་བཞེད་མ་ཐག་བསྲི་ཕོངས་མེད་པར་འབུལ་ལ། གཉིས་འདམ་ཡོད་ན་བཟང་ཤོས་དེ་བླ་མ་ལ་འབུལ་ལོ། །བླ་མ་དམ་པ་དེ་ལ་སྐུ་དྲིན་དང་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་དུ་ཡོ་བྱད་ཕུལ་བས་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་མང་དུ་ཐོབ་བོ། །ཆོས་ཀྱི་ཚིག་འབྲུ་རེའི་ཡོན་བསྐལ་པ་རེའི་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པས་མི་རྫོགས་ན་བླ་མ་ཉིད་ཀྱི་དྲིན་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། ཁྱིམ་བདག་དྲག་ཤུལ་ཅན་གྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་གིས་ལུང་ནོད་པ་དང༌།

我何故不以歡喜信敬供養永久親友、開示甚深正法之上師？ 亦珍愛此生慈悲教誨，我何故不以歡喜信敬供養永遠幸福願望之上師？ 如是以歡喜、譬喻、多義理觀察上師，應以歡喜信敬承事。 如是則能得諸多功德：因緣廣大，他人讚嘆恭敬，長壽無病，富足高貴，心想事成，快樂度時，中陰免怖，後世生於清凈佛國蓮花上，化產生就菩提等功德。 如是思維，以身語意三門令彼歡喜： 以己所有悉皆令彼喜，法益無量故，資糧圓滿障寂獲吉祥，速得寂靜菩提。 不僅以自己所有物品無吝供養令彼歡喜，亦應於他人前稱讚彼功德，令彼奉施。 凡彼上師歡喜之物品，應意即施無有吝惜。若有二者擇優施上師。以物品供養彼聖上師之恩德法益，當得諸多功德聚。供養法句一字之功，尚非一劫承事所能盡，何況上師恩德？ 《長者達克秀勒請問經》云：菩薩聽聞教授，

བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་གིས་ལུང་ནོད་པ་དང༌། ཁ་ཏོན་བྱ་བ་དོན་དུ་གཉེར་བས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་གྱི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་ལུང་མནོས་སམ་བླངས་པའི་སློབ་དཔོན་དེ་ལ་ཡི་གེའི་གྲངས་ཇི་སྙེད་ཡོད་པའི་བསྐལ་པར་རྙེད་པ་དང༌། བཀུར་སྟི་དང༌། མཆོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ཀྱང༌། ད་དུང་སློབ་དཔོན་གྱི་གུས་པ་ཡང་མ་རྫོགས་ན་ཆོས་ཀྱི་གུས་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་སོ། །ཕན་ཡོན་ཚད་མེད་པ་ཡང༌། གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དག་གིས་ཤིན་ཏུ་གུས་པས་བླ་མ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་དགེ་བའི་ཆོས་ལས་བསམ་པ་དགེ་བ་དང༌། དེ་བས་སྦྱོར་བ་དགེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དང༌། སའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས། བླ་མ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་ལྡན་པའོ། །དེས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་གཏེར་བཅུ་ཡོངས་སུ་རྙེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དྲང་པོར་སྦྱོང་«༼༡༽«བ་དང༌། དེ་དེ་དག་ལ་ངེས་པར་སེམས་པ་དང༌། གཟུངས་ཀྱི་སྣང་བ་དང༌། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་སྟོན་པ་དང༌། བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལ་མཁས་པར་རྟོགས་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་དང་མི་འབྲལ་བ་དང༌། སྒྱུ་མར་གྱུར་པའི་བསྐལ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་གཞན་དོན་བསྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་དགའ་བ་དང་པོའི་གཏེར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། ལས་རྒྱུ་འབྲས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། གང་གིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསང་བའི་སྙིང་པོ་འཁོར་མང་པོ་ལ་ཡང་དག་པར་བསྒྲགས་ནས། སེམས་ཅན་གྱི་མིག་འབྱེད་པའི་ཆོས་སྨྲ་བ་གང་དག་ལ་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་བཏང་ན་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཚད་མེད་པ་སྙེད་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །» «མདོར་བསྡུ་ན་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པ་དང༌།

尋求聽聞教授，致力於唸誦的菩薩，從教師處聽受或領受一個與六波羅蜜多或菩薩道資糧等相應的偈頌，即便以彼偈中所含字數之劫數來獲得、恭敬、供養一切承事，仍不能圓滿對教師之恭敬，何況對法之恭敬？ 無量利益，《不可思議秘密經》云：善男子善女人，應極恭敬承事上師。如是行則從善法生善意，從善意生善行。 《地藏經》云：承事上師具不可思議功德法。由彼攝受，當獲十種藏：修一切佛法，決定彼等，得總持光明，示現四無礙解，善巧證無言，見一切佛神變，善巧成一切法平等性，不離見一切佛，善巧于不可思議劫數作利他事，歡喜一切佛菩薩，此為第一藏。 《業果經》云：宣說大乘如來秘密精要于大眾，開示令眾生眼開之法，若廣施彼，當獲無量成熟果報。 總之，圓滿福慧二資糧，

» «མདོར་བསྡུ་ན་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པ་དང༌། རྐྱེན་ངན་པའི་བར་ཆོད་ཐམས་ཅད་ཞི་བ་དང༌། དཔལ་དང་འབྱོར་པ་ཆེ་བ་དང༌། མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་ནི།» «མཐོང་བ་དང༌། མ་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཏེ། བདག་གིས་ཀྱང་ཚེ་ཟད་པ་ལས། བླ་མ་དམ་པ་ཀུ་མཱ་རཱ་ཛ་ལ་འཁོར་གསུམ་དག་པས་མཆོད་པའི་ཕན་ཡོན་གྱིས་ཕྱིར་ཡང་ཚེ་འཕེལ་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་འདུ་བ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ཏོ། །དེས་ན་ཚེ་འདི་ཉིད་དུ་ཡིད་ཆེས་པའི་ཕན་ཡོན་དེ་འདྲ་ན། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ལྟ་ཅི་སྨོས། རང་བཞིན་དུའང་སྔོན་བསྐལ་པ་བཟང་ལྡན་གྱི་དུས་ན་རྣམ་རྟོག་ཤས་ཆུང་བས། དགེ་སྡིག་དལ་གྱིས་ཚེ་གཞན་དུ་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་གཞི་ཆེ་ལ། དེང་སང་དུས་སྙིགས་མར་རྟོག་པ་རགས་པས་ཚེ་འདི་གར་ལས་ཀྱི་མཐོང་ཆོས་དངོས་སུ་སྨིན་ལ། ཡུལ་མཆོག་ལ་བྱས་པ་ལོ་ཟླ་བས་མ་ཆོད་པར་དངོས་སུ་སྨིན་པར་མདོ་སྡེ་དག་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་རང་གཞན་ལ་དངོས་སུ་མཐོང་བས་ཡིད་ཆེས་སོ། །ཡུལ་མཆོག་བླ་མ་དང༌། མཁན་པོ་དང༌། སློབ་དཔོན་དང༌། ནད་པ་དང༌། ཆོས་སྨྲ་བ་དང༌། སྲིད་པ་ཐ་མ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང༌། ཉན་ཐོས་དང༌། རང་སངས་རྒྱས་འཕགས་པ་དང༌། ཕ་མ་སྟེ། »«དེ་རྣམས་ལ་བྱས་པའི་«༼༡༽«བསོད་ནམས་དང༌། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ཀ་སྟོབས་ཆེའོ། །མཛོད་ལས། འཕགས་པ་མིན་ཡང་ཕ་མ་དང༌། །ནད་པ་དང་ནི་ཆོས་སྨྲ་དང༌། །སྐྱེ་མཐའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ། །ཡོན་ནི་གཞལ་དུ་མེད་པར་གསུངས། །ཞེས་ཀྱང་འདོན་ཏེ། དེས་ན་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་ཉིད་རྒྱུད་སྡེར་ཞིབ་ཏུ་གསུངས་པ་ཡང༌། མེ་ལྕེ་ཕྲེང་བའི་རྒྱུད་ལས། གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་བློ་ལྡན་གྱིས། །རང་ཟས་གོས་ལ་གྱོང་བསྐུར་ནས། །བླ་མ་རྡོ་རྗེ་མཆོད་པ་ནི། །ཞིང་གི་འཁོར་ཡུག་རྒྱལ་ཁམས་ན། །» «དགེ་སློང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ། །སྟོན་མོ་ལན་སྟོང་བྱས་པ་བས། །ཟས་སམ་ཡང་ན་གོས་ཀྱང་རུང༌། །བླ་མ་ལན་ཅིག་མཆོད་པ་བས«༼༢༽«། །བསོད་ནམས་བརྒྱ་ཕྲག་བརྗོད་མི་རྫོགས། །ཞེས་པ་དང༌། རྡོ་རྗེ་རོ་ལངས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས། གང་གིས་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཆང༌། །

總之，圓滿福慧二資糧，息滅一切惡緣障礙，大福大富，速得佛果，乃見與不見之法德。 我也曾因命盡，以三輪清凈供養聖上師庫瑪拉扎而延壽，獲得受用聚集。由此若今生尚有如是可信之利益，他生何須言說。 本來，往昔賢劫時代，妄念少故，善惡緩慢他產生熟果報為主。如今濁世粗念增上，今生業果現前成熟。對至尊所作，不待歲月即現前成熟，契經中說，自他現見生信。 至尊有：上師、阿阇黎、親教師、病人、說法者、最後生菩薩、聲緣阿羅漢、父母。對彼等所作福德及非福二者皆大。《寶積經》云： 雖非聖者，父母與 病者說法最後身 菩薩所施無量福 故功德無量，續部中廣說。《焰鬘續》云： 若瑜伽具慧者 自損衣食供養 金剛上師之福 勝施無量比丘 周遍國土之地 千次妙宴之福 縱施一次衣食 供養上師之福 百倍功德難盡 《金剛尸陀林續》云： 供養金剛上師

རྡོ་རྗེ་རོ་ལངས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས། གང་གིས་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་འཆང༌། །བཟའ་བཏུང་ཕུད་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་མཆོད། །འདིར་ཡང་བཟའ་བཏུང་འཕེལ་བ་དང༌། །འཁོར་ལོ་སྒྱུར་རྒྱལ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང༌། རྡོ་རྗེ་བེ་ཅོན་གྱི་རྒྱུད་ལས། བློ་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་གིས། །བླ་མའི་མདུན་དུ་ཚོགས་གཏོར་ལ། །གཏན་དུ་ཆོ་ག་རྫོགས་བྱས་ན། །» «ལོངས་སྤྱོད་ལྡན་དང་ཚོགས་རྫོགས་» «དང༌། །རང་གཞན་བར་ཆད་ཀུན་སེལ་ཞིང༌། །འཕོས་ནས་གསང་བདག་འཁོར་དུ་སྐྱེ། །ཞེས་པ་དང༌། དགོངས་འདུས་ལས། ཆོས་ཀུན་མི་ཤེས་མ་རྟོགས་ཀྱང༌། །» «མཚན་ཉིད་བཟང་ལྡན་བླ་མ་ལ། །བཀུར་ནས་རིམ་གྲོ་ཆེར་བྱས་པས། །འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོ་བརྒལ་བར་འགྱུར། །དཔེར་ན་ཞིང་རབ་གཤིན་པོ་ལ། །ས་བོན་བཏབ་ན་རྒྱས་འཕེལ་བཞིན། །ཞེས་པ་དང༌། གསང་འདུས་ལས། ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་བས། བླ་མའི་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་ཅིག་མཆོད་པ་བསོད་ནམས་ཆེའོ་ཞེས་པ་དང༌། དཔལ་འབྱུང་བའི་མདོ་ལས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མགུ་བར་བྱས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་བོ་ཞེས་པ་དང༌། བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། རྟ་དང་གླང་པོ་ནོར་གྱི་དབྱིག» «།རྒྱལ་སྲིད་བུ་དང་ཆུང་མ་དང༌། །» «གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་རིན་པོ་ཆེ། །བཟའ་བཅའ་དགའ་སྟོན་ན་བཟའ་» «དང༌། »།«སྙིང་པོ་སྨན་འབྲུ་མེ་ཏོག་དང༌། །ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས། །» «བླ་མ་མཉེས་ཕྱིར་ཡོན་དུ་འབུལ། །དེས་ནི་དངོས་གྲུབ་མ་ལུས་པ། །ད་ལྟ་ཉིད་དུ་ཐོགས་མེད་འགྲུབ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་འབྱོར་ན། །ཡིད་ལས་བྱུང་བའི་མཆོད་པའི་ཚོགས། །རང་གི་ལོ་གྲངས་ཙམ་ཕུལ་ན། །འདིས་ཀྱང་བསོད་ནམས་སྔར་དང་མཚུངས། །ཞེས་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱུད་ལས། དེ་ལྟར་དངོས་གྲུབ་ལས་ཀྱི་མཐའ། །བླ་མ་བསྟེན་པ་ཉིད་ལས་བྱུང༌། །གཞན་གྱི་དངོས་གྲུབ་གྲོལ་མི་འགྱུར། །དེས་ན་དངོས་གྲུབ་ཀུན་གྱི་དངོས། །གལ་ཏེ་ཙན་དན་»«ག་བུར་རམ«༼༡༽«། །དྲི་ཡིས་བླ་མ་མཉེས་བྱས་ན། །» «བསྐལ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མར་ནི། །» «སངས་རྒྱས་ཞིང་ཁམས་འབུམ་ཕྲག་ལ། །

《金剛尸陀林續》云： 誰以飲食供養 恒時供養金剛上師 今生飲食增長 當得轉輪王位 《金剛笑續》云： 具慧者誰 于上師前作會供 恒時圓滿儀軌 具足受用圓滿資糧 息滅自他諸障礙 舍報生於秘主眷屬 《密集經》云： 雖不知解一切法 承事相好具足上師 圓滿供養 能渡輪回大海 譬如良田播種子 增廣茂盛 《秘密集會經》云：供養上師一毛孔，勝供十方三世諸佛。 《吉祥源經》云：令善知識歡喜，得佛菩提。 《廣大莊嚴經》云： 馬象財寶 王位妻兒 金銀銅鐵寶石 飲食歡喜美味衣 木米藥谷花 法財受用 為喜上師作供養 無餘悉地 即得無礙成就 設若不能如是供 意生供養聚 供養如己年數 福德同前無異 《智海續》云： 如是悉地究竟業 唯從依止上師生 他悉地不得解脫 是故一切悉地體 設以栴檀(藏文 ག་བུར་ gabura，梵文擬音，वचा，vachā，天城體，莪術，漢語擬音 é shù) 香供喜上師 無量百千劫 佛剎百千萬

» «སངས་རྒྱས་ཞིང་ཁམས་འབུམ་ཕྲག་ལ། །མཆོད་ལས་བསོད་ནམས་ཁྱད་པར་འཕགས། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། །» «གཟུགས་སྐུ་སྟོང་ཕྲག་གཞལ་མེད་ལ། །རིན་ཆེན་ལྔ་ཡིས་སྤྲས་པ་བས། །བླ་མའི་སྐྲའམ་བ་སྤུ་ཞིག» «།» «རིན་ཆེན་ལྔ་ཡིས་བརྒྱན་པ་ན། །འདི་ནི་བསོད་ནམས་ཕ་མཐའ་ཡས། །ཇི་ལྟར་དགེ་སློང་ཁྲིམས་ལྡན་པ། །འབུམ་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ། །སྟོན་མོ་ལན་བདུན་»«བཅུག་པ་བས«༼«༢«༽«། །བླ་མའི་ཞལ་དུ་འབྲས་ཆན་འབྲུ། །རྡོག་མ་བདུན་དྲངས་བསོད་ནམས་ལ། །བརྒྱ་སྟོང་ཁྲི་འབུམ་ཆར་མི་ཕོད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་བླ་མ་མཆོད་པའི་ཕན་ཡོན་བསམས་ལ། ལུས་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་ཅིང་བསྙེན་བཀུར་བྱའོ། །བླ་མའི་ཕྱོགས་སུ་རྫས། ཅུང་ཟད་ཕུལ་ལ་ཁེ་རྔམས་མི་སྒྲོག་ཅིང༌། །གཞན་དུ་མི་བགྲང་འགྱོད་པར་ཡང་མི་བྱ། །འདི་ཕྱིའི་དོན་ཆེན་བསྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཡིན་ཕྱིར། །ལེགས་དགུས་མཆོད་ཅིང་རྟག་ཏུ་བསྙེན་བཀུར་བྱ། །ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་གནས་དམ་པ་བླ་མ་ལས་ལྷག་པ་མེད་ཅིང༌། དྲིན་ཆེ་བ་ཡང་གཞན་མེད་ན། དེ་ལ་ཐ་མལ་ཟང་ཟིང་གི་ནོར་རྫས་ཅུང་ཟད་ཙམ་དུ་ཕུལ་བ་ལ་ཁེ་རྔམས་དང་གྲངས་མི་བགྲང་སྟེ། དྲིན་མི་འཁོར་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཞལ་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བོ་ཐ་ཤལ་དག་བླ་མའི་མདུན་དུ་དངོས་སུ་དྲིན་འདྲེན་ཅིང༌། ལྐོག་ཏུ་ངས་འདི་ཕུལ་ཞེས་ཡང་ཡང་གཞན་གྱི་རྩར་སྒྲོག་པར་བྱེད་ལ། དུས་གཞན་དུ་ཕུལ་བ་ལ་འགྱོད་པ་འབྱུང་བས། དེ་ལྟར་མི་བྱ་བར་གདམས་ཏེ། དགེ་བ་ཡང་བགྲངས་ན་འཛད། འགྱོད་པ་སྐྱེས་ན་འཛད་ཅེས་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །» «གཞན་ཡང་བླ་མ་དམ་པ་དེ་འཁོར་བའི་རྒུད་པ་སེལ་ཞིང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྱོར་པ་ཐོབ་པར་བྱེད་པ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་སྟོན་ཅིང༌། སེམས་ཉིད་སངས་རྒྱས་སུ་ངོ་སྤྲོད་པའི་དྲིན་མི་འདྲེན་པར། ཁོའི་ཟང་ཟིང་ཅུང་ཟད་ཀྱི་དྲིན་དྲངས་པར་མི་འོས་ལ། གཅིག་ཏུ་ན་རང་གི་དགེ་བ་སྤེལ་བའི་ཕྱིར་ཕུལ་ན་ལེན་མཁན་དྲིན་ཆེའི།

供佛剎百千萬 勝供佛菩薩 無量千身像 莊嚴五寶 供養上師一發毛 以五寶莊嚴之福 此乃無邊之福 譬如供養 具戒比丘 六十二億 七次妙宴 供上師七粒米飯 百千萬億福不及 如是思維供養上師功德，當以身語意一切供養承事。 供養上師些許物品，不應誇耀自己慷慨，不應他處宣揚，不應後悔。因為這是成就今生後世大義之方便，應以九種美好供養，恒常承事。 在天人世間中，超勝上師功德處無有，恩德深重他亦無。供彼些許凡夫財物，不應誇耀計數，因為難報恩德，法德無量故。 凡夫于上師前直接提恩德，于背後向他人頻頻誇耀我供養了什麼，他時又為所供而後悔。教誨不應如是，經中說，善行若數盡，生悔亦盡。 複次，聖上師能除輪迴困苦，令得佛陀富饒，宣說無上珍寶妙法，引導心性即是佛陀，不念此恩德，而念彼些許財物恩德，不應理。總之，為增上自善根而供養，納受者恩德極大。

གཅིག་ཏུ་ན་རང་གི་དགེ་བ་སྤེལ་བའི་ཕྱིར་ཕུལ་ན་ལེན་མཁན་དྲིན་ཆེའི། ནན་གྱིས་ཕུལ་ཅིག་ཅེས་མ་བྱས་པས་ཀྱང་དྲིན་དྲང་དུ་ཅི་ཡོད། དེས་ན་བཀའ་དྲིན་བསམས་ལ། ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མའི་བདེ་ལེགས་སྒྲུབ་ཅིང་ལམ་རྒྱགས་བསགས་པའི་ཕྱིར། རང་ལ་ཅི་ཡོད་ཀྱི་ལེགས་དགུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བླ་མ་མཆོད་ཅིང༌། བསྙེན་བཀུར་བར་བྱ་བ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པས་བརྩོན་པར་བྱ་སྟེ། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་དྲིན་དུ་གཟོ་བས་བསྙེན་བཀུར་བ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། དེའི་ལག་ན་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་དྲི་མེད་ལས། མཛོད་ལྡན་བླ་མའི་ཕྱོགས་དག་ཏུ། །བཀུར་སྟི་རིམ་གྲོ་སུས་བྱས་པ། །» «ཡོངས་སུ་སྒྲོག་དང་བགྲང་མི་བྱ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སུ་བྱེད་པ། །འབྲས་བུ་མེད་ཅིང་བརླག་པར་གྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་མཉེས་པར་བྱས་པ་དེའི་འོག་ཏུ། ནང་སྒོ་གསུམ་གུས་པའི། སྤྱོད་ལམ་མཆོག་གིས་མཉེས་པར་བྱ་བ་» «ཡང༌། །ལུས་ཀྱིས་ཕྱག་དང་བསྐོར་བ་མཆོད་པ་འབུལ། །བར་ཆད་བསྲུང་དང་མངགས་གཞུག་གཡོག་བྱ་དང༌། །ལྡང་དང་སྟན་འདིང་བཀུར་སྟི་སྣ་ཚོགས་བྱ། ། འདི་ལྟར་བླ་མ་མཆོད་ཅིང་ཞབས་འབྲིང་བྱ་བ་ཡང༌། ཐ་མ་ཟང་ཟིང་འབུལ་བ། འབྲིང་ལུས་ངག་བཀོལ་བ། རབ་སྒྲུབ་པས་མཉེས་པ་དང་གསུམ་ཡིན་ཏེ། ཟང་ཟིང་གིས་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དགའ་བ་ཙམ་སྒྲུབ་པ་དང༌། བཏང་བར་བྱ་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ལུས་ངག་མཆོག་སྟེ་འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་གཅེས་པ་སྲོག་ཡིན་པར་གྲགས་ལ།ལུས་སྲོག་ཕངས་པ་མེད་པར་གཏོང་ནུས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་བྱ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་མཆོག་སྟེ། བླ་མ་བསྟེན་པའི་དགོས་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ།གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་མཛད་པ་ཡང་དེ་ཡིན་ལ། ལམ་གྱི་དགོས་པའང་དེར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་དང༌། སྣ་གཅིག་ཏུ་ལུས་སྲོག་གཏོང་ནུས་པས་ཀྱང་སྒྲུབ་ནུས་པ་དཀོན་པར་རབ་ཏུ་གཞག་གོ །དེ་ལ་སྐབས་འདིར་སྒོ་གསུམ་གྱིས་མཉེས་པར་བྱ་བའི་དང་པོ།

總之，為增上自善根而供養，納受者恩德極大。並非強求供養，亦有何恩可言？是故憶念恩德，為成就今生來世安樂，積累資糧，應以自己一切最好的九種供養承事上師，當不厭倦而勤奮。 《莊嚴經》云：善男子，你應憶念善知識之恩德，勤于承事供養。為何？一切善法悉在彼手中故。 《無垢智經》云： 誰于具藏上師前 恭敬供養承事者 不應宣揚及計數 若有如是行者 無果且毀壞 如是以外在資具令上師歡喜，其後復以內在三門恭敬行為令喜。 身禮拜繞佛供養， 護持違緣奉差遣， 起身設座種種敬。 如是供養上師承事有三：下以財物供養，中以身語供養，上以實修令喜。以財物唯能成就世間歡喜，且易捨棄故。勝於彼者為身語，如是世間珍視生命，毫不吝惜捨棄身命，極難行故。勝於彼者為修行，依止上師之必要即是此，先輩大德所行亦是此，道之必要亦歸於此。一向能捨身命，亦難獲能修行者，立為最勝。其中，此處先以三門令喜。

དེ་ལ་སྐབས་འདིར་སྒོ་གསུམ་གྱིས་མཉེས་པར་བྱ་བའི་དང་པོ།ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟེན་བྱ་དང༌། སྤང་བྱ་སྤོང་བ་གཉིས་ལས། བསྟེན་བྱ་མཉེས་པར་བྱ་བ་ནི། དད་གུས་ལྟེམ་རྐྱང་མེད་པས། ཐར་པ་ལ་དམིགས་ཏེ་བསྙེན་བཀུར་དང༌། སྲི་ཞུ་བྱ་བ་ལས། བླ་མའི་ཕྱོགས་སུ་རང་གི་ལུས་བཀོལ་བས། ཕྱག་འཚལ་བ་དང༌། བསྐོར་བ་བྱ་བ་དང༌། སྤོས་དང་མེ་ཏོག་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་དང༌། ཕུད་དང་ཤ་«༼༡༽«འབའ་ལ་»«གསང་སྦྱར་«༼༢༽«ལ་སོགས་པ་ནང་དང༌། རྟོགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཤེས་རབ་ལ་སོགས་པ་གསང་བའི་མཆོད་པ་བཞུགས་དུས་སམ། སྐུ་འདས་པའི་རྗེས་ལའང༌། ཚེས་གྲངས་གང་ལ་ཐུགས་འཕོས་པ་དེའི་ཉིན་མཚན་ལ་མཆོད་པ་དང༌། སྐྱེ་བོ་ལ་སྦྱིན་པ་བྱ་བ་ལ་སོགས་གུས་པར་«༼༣༽«བཀའ་དྲིན་དྲན་པས་བྱ་བ་དང༌།བླ་མ་ལ་མེ་ཆུ་གཡང་དང་གཅན་གཟན་ནམ་དགྲའི་བར་ཆད་བསྲུང་བ་དང༌། བླ་མའི་བྱ་བ་ལ་ཡུལ་ཐ་དད་པར་བང་ཆེན་གྱི་མངག་གཞུག་བྱ་བ་དང༌། འཕྲལ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་གཡོག་གང་དགོས་སུ་བྱ་བ་དང༌། བཞུགས་སར་སྟན་འདིང་བ་དང༌། གཤེགས་སར་ཞབས་འབྲིང་བྱ་བ་དང༌། ལམ་ཕྱགས་པ་དང༌། རང་གི་གོས་སམ་དར་ལམ་ལ་སོགས་པ་བྱ་བ་དང༌། སྤོས་ཀྱིས་བསུ་ཞིང་བསྐྱལ་བ་དང༌། དྲིས་ཆག་ཆག་བྱ་བ་དང༌། གཟིམས་ཁང་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་འཁོར་དུ་ཕྱགས་དར་བྱ་བ་དང༌། མཎྜལ་འབུལ་བ་དང༌། རྟ་དང་འདོ་ལི་ལ་སོགས་པའི་བཞོན་པ་འབུལ་བས་བསུ་ཞིང་བསྐྱལ་བ་དང༌། བླ་མ་ལ་མཐོང་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་བྱིན་རླབས་ཞུ་བ་དང༌། ལྡང་བ་དང་ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་ལ་སོགས་པ་བྱའོ། །བླ་མ་ལ་ཇི་ལྟར་བྱ་བ་དང་མཐུན་པར་ཡུམ་ཡོད་ན་དེ་ཡང་བཀུར་བ་དང༌། ཉེ་འཁོར་ན་ཞབས་འབྲིང་བྱེད་པ་དང༌། ཐུགས་ཀྱིས་གཅེས་པར་བཟུང་བ་དག་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་བྱ་དགོས་ཏེ། བླ་མའི་«༼༡༽«སྡུག་པའང་བླ་མ་བཞིན། །ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་བཞིན་དུ་བླ་མ་མཉེས་པར་བྱས་ཀྱང༌། ཉེ་འཁོར་བ་སུན་ཕྱུང་ན་དེས་དབྱེན་བཅོས་ཏེ། ཕུགས་སུ་བླ་མ་མི་མཉེས་པ་འབྱུང་སྲིད་པས་ཀྱང་དྲིན་དུ་གཟོ་ལ་སེམས་གཟུང་ངོ༌། །» «གཅིག་ཏུ་ན་བླ་མའི་ཞབས་ཏོག་སློབ་མ་ཀུན་གྱིས་བྱ་དགོས་པ་ལས།

其中，此處先以三門令喜。身門依止有二：所應依止及所應斷。令喜所應依止者，以虔誠敬信而無間斷，以解脫為目標而承事供養。以自身侍奉上師，禮拜、繞行供養香花燈等外供，供施torma、肉等內供，證悟三摩地智慧等密供。上師在世時或圓寂后，于示現涅槃之月日晝夜供養，佈施眾生等，皆應憶念恩德而恭敬行持。 護持上師遠離火水懸崖、猛獸及怨敵違緣。為上師事於他處擔任信使。隨時親近承辦一切所需。座前設座，行時隨行。掃灑道路，持衣物幡旗等。以香迎送。問訊。于寢室等周圍灑水清掃。供曼茶羅。迎送馬車等交通工具。見師禮拜，祈請加持。起立合掌等。 若上師有妻，亦應如是恭敬。近侍者亦應隨行侍奉。凡蒙慈愛眷顧者，亦應如是行持。如教言："上師所愛視同上師。" 縱然自然而然令上師歡喜，若令眷屬不悅，彼亦能離間，未來可能令上師不喜，故亦應憶恩攝受其心。 總之，侍奉上師乃一切弟子所應盡之責任。

དེས་ཁུར་དུ་བླངས་པ་དེས་བདག་ཅག་གཞན་གྱིས་བྱ་མ་དགོས་པར་གྱུར་པས་ཀྱང་དྲིན་དུ་གཟོ་ལ་སེམས་བཟུང་ངོ༌། །ཡང་གཅིག་ཏུ་ན་རྒྱལ་པོའི་ཉེ་འཁོར་བ་ནི་ཀུན་གྱིས་འཁུར་དགོས་པ་ལྟར། བླ་མའི་ཉེ་གནས་ལ་སོགས་པའང་སེམས་མི་དཀྲུགས་པར་བཀུར་བ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རང་གི་བྱ་བ་གང་བྱེད་པའི་སྔོན་དུ་བླ་མ་ལ་ཞུས་ཏེ་བྱའོ། །དེས་ནི་ལེགས་པ་སྟོན་ཅིང་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་དུ་ཆོས་བཤད་པ་དང༌། དབང་བསྐུར་བ་བྱེད་པ་ནའང་ཞུས་ལ་རྗེས་སུ་གནང་ན་བྱའོ། །མི་གནང་བ་སྲིད་དམ་ཞེ་ན་སྲིད་དེ། གཞན་དོན་བྱ་མ་རན་པ་བདུད་ལས་ཡིན་པས་འགོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ཉིད་ཉལ་བའི་སྔས་ཀྱང་བླ་མ་བཞུགས་པའི་ཕྱོགས་སུ་སྟོན་པ་དང༌། བཟའ་བཏུང་ཅི་ཟ་བ་ན་བླ་མ་དྲན་པས་ཕུད་འབུལ་བ་དང༌།བྱ་བ་གང་བྱེད་ཀྱང་བླ་མས་གསུང་འབྱོན་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ་ནས། ཤེས་བཞིན་གྱིས་དོན་བསྒྲུབ་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །མདོར་ན་དུས་རྟག་ཏུ་བླ་མ་ལ་གདུང་བའི་སྲི་ཞུས་གནས་པར་བྱའོ། །འདི་དག་གི་དོན་ལུང་དང་སྦྱར་ཏེ་བཤད་ན། ད་ལྟར་གྱི་སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་དུ་བཞུགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་སྨྲ་བའི་དྲུང་དུ་སོང་ལ། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱ་ཞིང་རྗེས་སུ་འབྲང་ངོ༌། །ཐ་ན་ཆོས་ཉན་པ་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་ཡང་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་འབྲང་དགོས་ན། ལུང་ནོད་པ་དང༌། འབྲི་བ་དང༌། བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་རང་ཉམས་བཏང་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དེའི་བློ་བཞིན་དུ་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་དང༌། སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། ཡང་ཚོང་དཔོན་གྱི་བུ་ནོར་བཟང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་མོས་ཤིང་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གྱི་ཕྱི་བཞིན་དུ་འབྲངས་ནས་བསྟོད་པ་བྱས་པ་ན། འཇམ་དཔལ་གྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བླ་མ་དང་འགྲོགས་ཤིང་རིམ་གྲོ་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པའི་གཞི་ཡིན་གྱིས། དེ་བསྟེན་ཅིང་འགྲོགས་པས་མི་སྐྱོ་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་དང༌།

譯文： 這位擔負重責的人使我們無需再由他人來做，因此也要感恩他、信任他。再者，就像國王的親信必須得到眾人的信任一樣，上師的近侍等也要盡力恭敬對待，不擾亂他們的心。此外，無論做什麼事之前都要先稟告上師，這樣他會指出善行、阻止一切過失。特別是講經說法、傳授灌頂時，也要請示他，得到允許才可以做。有人會問，上師會不允許嗎？有這種可能，因為不適合利益他人的事是魔業，所以上師會阻止。就連自己睡覺的床頭，也要朝向上師住處的方向；無論吃喝什麼時，都要懷念上師、供養上師；無論做什麼事，都要想著上師會怎麼說，以正知正念努力完成事業。總之，要時刻以虔誠恭敬的心侍奉上師。 如果引經據典來解釋這些內容，《現在佛現前三昧經》中說："菩薩去到說法者面前，要以佛想恭敬承事一切，乃至爲了聽聞佛法，也要盡此生之力追隨，更何況爲了領受教言、抄寫經書、修行禪定，必須時時捨棄自我，如法師所愿而行。"《莊嚴經論》中說："又如善財童子發大菩提心、勤修精進，追隨善知識文殊師利，讚歎禮拜。文殊師利開示道：'親近、承事上師是成就大菩提的根本，應當依止親近而不厭倦。'"

དེ་བསྟེན་ཅིང་འགྲོགས་པས་མི་སྐྱོ་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་དང༌། དམ་ཚིག་མཆོག་གི་རྒྱུད་ལས། ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་སྟོབས་ཀྱིས། །ཅི་ནུས་པ་ཡིས་བླ་མ་ལ། །བསྙེན་བཀུར་སྲི་ཞུ་སུས་བྱས་པ། །འདི་ལ་མཐུ་དང་ནུས་པའི་ཚོགས། །བྱིན་རླབས་ཐོགས་པ་མེད་པ་འབྱུང༌། །ཞེས་གསུངས་པས། སྤྱོད་ལམ་གཟབ་ལ་གུས་པས་མཉེས་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ལ་འབད་དོ། །དོར་བྱའི་སྤྱོད་ལམ་འགལ་བ་སྤངས་ཏེ་མཉེས་པར་བྱ་བ་ནི། ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པས། སྤང་བྱའི་སྤྱོད་ལམ་མ་གུས་བག་མེད་ནི། །འབྲུ་ཚུགས་བལྟ་དང་བཞིན་གཉེར་ཐལ་མོ་རྡེབ། །རྒྱབ་ཟུར་སྟོན་དང་རྐང་ལག་རྐྱོང་བ་དང༌། །ཉལ་འཕྲེས་འཐབ་འཛིངས་རྩེད་འཇོ་འཇོ་སྒེག་བྱེད། །» «བླ་མ་བཀུར་བ་མི་ཤེས་པས། སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དང་འགྲོགས་པ་ན་ཚོད་ཡོད་དང་བག་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སེམས་ཉེ་བར་མ་ཞི་བས་བསྐྱེད་པ་སྣ་ཚོགས་སྤྱོད་པ་ལ། ཆོས་ཉན་པའམ་དུས་གཞན་དུའང་རུང་སྟེ། སྡང་བའམ། ཅོ་འདྲི་བའམ། གཟུགས་བརྙན་»«རྟོག་པས་«༼༡༽«མིག་བགྲད་ནས་བལྟ་བ་སྟེ། ལན་ཆགས་མ་འཁོར་བ་ལྟར་མིག་བགྲད་ནས་འབུར་ཚུགས་སྡུད་མི་ཤེས་པར་བླ་མ་ལ་བལྟ་བ་དང༌། དྲུང་དུ་ཐལ་རྡེབ་དང་སེ་གོལ་གྱི་སྒྲ་རྡེབ་པ་དང༌། རྒྱབ་སྟོན་པ་དང༌། ཟུར་གྱིས་འདུག་པ་དང༌།» «རྐང་ལག་རྐྱོང་ནས་འདུག་པ་དང༌། ཉལ་བ་དང༌། གློས་ཕབ་སྟེ་གཞོགས་འཕྲེས་ནས་གཤོལ་གུག་ལྟར་སྡོད་པ་དང༌། གཅིག་ལ་གཅིག་འཐབ་པ་དང༌། ཀུ་རེ་དང་རྩེད་མོ་ཙམ་དུའང༌། འཛིངས་ཤིང་སྟེང་ནས་བརྟེག་«༼༢༽«སྟངས་སམ། ཐལ་མོ་ལ་སོགས་པས་རྡེག་པ་དང༌། རྩེད་དགོད་མ་ཞི་བས་ག་ཞ་བྱེད་པ་དང༌། གོས་ལ་སོགས་པའི་འཇོལ་སྒེག་བྱེད་པ་དང༌། གཞན་ཡང༌། མཆིལ་སྣབས་འདོར་དང་གྲིབ་མ་འགོང་བ་དང༌། །བཞུད་ཚེ་མ་གནང་མདུན་འགྲོས་ཞབས་རྗེས་བརྫི། །ལྷྭམ་སྟན་བཞོན་པ་ནོར་རྫས་སྤྱོད་པ་དང༌། །སྐུ་ལ་ཚད་གཞལ་ན་བཟའ་བཞུགས་གདན་འགོང༌། །མ་གུས་མི་ཤེས་ཉེས་དེ་སྤང་བར་བྱ། །བླ་མ་བཞུགས་པའི་གཙང་ཁང་དང༌། དྲུང་དངོས་སུ་མཆིལ་མ་དང༌། སྣབས་ལུད་དང༌། ངན་སྐྱུགས་དང༌། འཆག་པ་ཆེ་ཆུང་བྱ་བ་རྣམས་སྤང་ཞིང༌།

譯文： "應當依止親近而不厭倦。"《勝密續》中說："以身語意的力量，盡己所能地親近承事上師，誰如此做了，就能不斷獲得加持力和能力。"因此要以謹慎、恭敬的行為方式努力取悅上師。 捨棄應當捨棄的、違背上師的行為，以取悅上師，即： 不符合法度的應當捨棄的行為，有不恭敬、放逸的：斜眼看、皺眉、鼓掌、背對、側身而坐，伸展手腳、躺臥、嬉鬧、打架玩耍、傲慢等。 不知恭敬上師的人，與殊勝者相處時，或聽法或其他時候，因내心不寂靜而生起種種不得體、放逸的行為：心懷嗔恨或傲慢而睜大眼睛看，像沒上發條的機器一樣睜著眼睛瞪視而不知收斂；在上師面前拍手、打響指；背對上師；側身而坐；伸展手腳坐著；躺臥；脫下衣服側躺蜷縮而坐；互相打架；哪怕是鬧著玩，也互相推搡、用手掌等拍打；因過度嬉鬧而鬨笑；對衣物等擺弄炫耀；還有： 吐痰、打噴嚏、放屁、嘔吐、大小便；未經允許就先行；踩踏上師的足跡；穿鞋、坐墊、騎乘、受用財物；丈量上師的身體；穿上師的衣物、枕上師的坐墊。 對上師不恭敬、無知的這些過失都要捨棄。在上師的凈室中，以及上師面前，要避免吐痰、打噴嚏、放屁、嘔吐、大小便等。

འཆག་པ་ཆེ་ཆུང་བྱ་བ་རྣམས་སྤང་ཞིང༌། འཆག་ཁང་ལྟ་བུ་གཅིག་ལ་སྤྱོད་ལམ་གཅིག་ཏུ་མི་བྱ་བ་དང༌། སྐུའི་གྲིབ་མ་ལ་འགོང་བ་བསྲུང་བ་དང༌། བཞུད་དུས་མ་གནང་བར་མདུན་ནས་འགྲོ་བ་དང༌། གཡས་ཟུར་ནས་འགྲོ་བ་དང༌། སླད་བཞིན་དུ་ཞབས་རྗེས་བརྫི་བས་འགྲོ་བར་མི་བྱའོ། །» «གཡས་ཟུར་ནི་གྲལ་མགོ་ཡིན་པས་དེ་ནས་འགྲོ་བ་བཀག་ལ། མདུན་ནས་ནི་འགྲོ་བའི་ཐོག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཀག་གོ» «།རྒྱབ་ནི་ཞབས་རྗེས་བརྫིས་པའི་ཉེས་པར་འགྱུར་བས་བཀག་སྟེ། གཡོན་ནས་འགྲོ་རུང་ངོ༌། །གནང་ན་གང་ལའང་ཉེས་པ་མེད་པས། འགྲོ་དུས་གནང་བ་ཞུ་བར་བྱའོ། །བླ་མའི་མཆིལ་ལྷྭམ་དང༌། ན་བཟའ་དང༌། བཞུགས་སྟན་དང༌། རྫས་གཞན་ནོར་རྫས་དང་བཞོན་པ་དང༌། གཟིམས་ཆུང་དང༌། གསོལ་སྡེར་དང༌། གསོལ་ཞལ་དང༌། ཕྱག་དཔེ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་མ་གནང་བར་མི་སྤྱད་པ་དང༌།» «བླ་མའི་སྐུ་ལ་དབྱུག་པ་རིང་ཐུང་གིས་གཞལ་བའམ། མཐོས་གཞལ་བ་དང༌། ཀ་བ་ལྟ་བུ་ལ་འདི་དང་མཉམ་ཞེས་གཞལ་བ་དང༌། རང་གི་དཔུང་པ་མཉམ་སྟེ་བསྡུར་ནས་གཞལ་བ་ལ་སོགས་པས་དཔག་པར་མི་བྱ་སྟེ། བླ་མ་སངས་རྒྱས་སུ་བལྟ་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སྤྱི་གཙུག་བལྟར་མི་མངོན་པས། དེའི་ཚད་བཟུང་བའི་ཆའི་ཉེས་པ་ཡོད་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ན་བཟའ་དང་བཞུགས་སྟན་ལ་འགོང་བ་དང༌། དྲུང་དུ་སྐྱིལ་ཀྲུང་དང་སྒེག་ཆོས་ཀྱིས་འདུག་པ་དང༌། ཆེ་ཚུལ་གྱིས་གྱོང་རེངས་སུ་འདུག་པ་དང༌། ཟས་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་དུས་ཕུད་ཀྱིས་མི་མཆོད་པ་ལ་སོགས་ཉེས་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་ཉེས་པར་མ་ཤེས་པས་མཉམ་འགྲོགས་སུ་འགྱུར་རམ། ཤེས་ཀྱང་དྲེགས་པས་མ་གུས་པར་བྱེད་པ་ནི། སླར་ལ་འབུམ་འགྱུར་གྱིས་ལྕི་བས་སྤང་བར་བྱའོ། །དེའང་དང་པོ་བརྟགས་ནས་བླ་མར་གཟུང་ངོ༌། །དེ་ནས་བཟུང་ཕན་ཆོད་ངན་ཡང་བླ་མ་དམ་པ་བཞིན་བཀུར་དགོས་ཏེ། དགོངས་འདུས་ལས། བླ་མ་མཆོག་ཏུ་བཀུར་བྱ་སྟེ། །» «དམ་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཡང༌། །དམ་པ་མཆོག་བཞིན་ཕུ་དུད་བྱ། །གལ་ཏེ་བརྙས་ཤིང་ཁྱད་བསད་ན། །ཐུར་དུ་བལྟས་ནས་དམྱལ་བར་འཚོད«༼༡༽«། །ཅེས་སོ། །

譯文： 要避免在上師的凈室中、上師面前吐痰、打噴嚏、放屁、嘔吐、大小便等。不要在如廁處等地方與上師共處一室。要避免踐踏上師的影子。未經允許，不要在上師前面行走，不要在右側行走，不要踩著上師的足跡緊隨其後。 右側是上座，所以禁止從那裡走。前面是行進的開端，所以也禁止。後面會犯踩足跡的過失，所以禁止，左邊可以走。如果上師允許，走哪裡都沒有過失，所以行走時要請示上師。 未經允許，不能使用上師的鞋子、衣物、座墊，以及其他財物、坐騎、寢具、餐具、口杯、書籍等。 不能用長短棍子丈量上師的身體，或以身高丈量，或說這根柱子與上師身高相等而丈量，或以自己的肩膀比對丈量等方式揣度。如果把上師看作佛陀，佛陀的身相高聳入天不可見頂，所以丈量的過失，如《秘密集會經》所說。 穿著上師的衣服，枕著上師的坐墊，在上師面前盤腿或傲慢地而坐，或端坐高位，享用食物等時不以供品供養，以及種種過失

ཐུར་དུ་བལྟས་ནས་དམྱལ་བར་འཚོད«༼༡༽«། །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་ཡོན་ཏན་ལ་བསམས་ཏེ་བཀུར་བས་གང་ལའང་ཕན་ཡོན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕལ་པ་བླ་མར་བཟུང་ཡང་གུས་པར་བྱ་ན། དམ་པ་རྣམས་ལ་གྲོགས་སུན་མ་ཁྱེར་བར་གསར་འགྲོགས་ལྟ་བུས་རྟག་ཏུ་གུས་པ་དང་བསྙེན་བཀུར་བྱའོ། །འདིར་ཡང་སྤྱོད་ལམ་མ་གུས་པའི་རང་བཞིན་ལས་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་བ་ལུང་གིས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་མ་དམ་པའི་རྒྱུད་ལས། དབུ་སྔས་ལ་སོགས་འགོམ་པ་ན། །ཤལ་མ་རི་ལ་འཛེག་པར་འགྱུར། །བླ་མའི་སྐུ་ལ་མཐོས་གཞལ་ན། །མི་དེ་མདུང་ཐུང་སུམ་བརྒྱས་འབིགས། །ཞེས་པ་དང༌། མཁའ་འགྲོ་མ་གསང་བའི་རྒྱུད་ལས། བླ་མའི་མཇུག་ནས་མི་འོང་ཞིང༌། །ཞབས་ཀྱི་རྗེས་ལ་མནན་མི་བྱ། །བླ་མའི་མདུན་ལ་འགྲོ་མི་བྱ། །གཞན་གྱིས་ཁྲེལ་ལྟས་རྒྱབ་ཕྱོགས་པས། །སྒྲོ་སྐུར་སྡིག་པའི་ལས་སུ་འགྲོ། །བླ་མའི་གཡས་ཕྱོགས་བཞུད་མི་བྱ། །» «ཕལ་པ་འགྲོ་ལ་དགའ་བ་ཡིས། །བླ་མ་བཏེགས་ཕྱོགས་གཡོན་ནས་འགྲོ། །ཞེས་པ་དང༌། གཙུག་ཏོར་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལས། བདེན་པའི་དོན་སྟོན་བླ་མ་ཡི། །» «དབུ་ཡི་གྲིབ་མ་སོགས་འགོམ་པས། །ཡང་དག་སྤངས་ནས་དམྱལ་བར་ལྟུང༌། །» «ཞེས་གསུངས་པ་རྣམས་བསམས་ལ། བག་མ་གསར་བ་འོང་མ་ཐག་འདྲ་བའི་བག་ཟོན་གྱིས། སྤྱོད་ལམ་མ་དག་པ་རྣམས་སྤངས་ལ་གུས་པར་བྱའོ། །ལུས་ཇི་ལྟ་བར། ངག་ལའང་བླང་དོར་གཉིས་ལས། ཉམས་སུ་བླང་བྱ་གུས་པའི་སྒོ་ནས་སྲི་ཞུ་དང་བཅས་པར་གདམས་པ་ནི། ངག་ཀྱང་སྙན་པས་བསྟོད་དང་སྐྱབས་སུ་» «འགྲོ། །ཚིག་འཇམ་སྙན་པས་ཞེ་ས་རིམ་གྲོར་བཅས། །གསུང་བཞིན་སྒྲུབ་ཅིང་ཅི་གསུངས་ལེགས་ཞེས་བརྗོད། །གཞན་ལའང་བླ་མའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་བྱ་ཞིང༌། །» «དབྱངས་སྙན་དད་དང་བཅས་པས་གསོལ་བ་གདབ། །ཡིད་རབ་ཏུ་གུས་པས་ཀུན་ནས་བླངས་པའི་ངག་གིས། བླ་མ་ལ་བསྟོད་པ་དང༌། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང༌། བླ་མ་དང་འབྲེལ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེ་སས་ཟིན་པར་བྱས་ལ། དངོས་སམ་ལྐོག་ནའང་བླ་མ་དམ་པའི་གསུང་གི་གཅེས་པ་ལ་སོགས་བརྗོད་ཅིང༌།

譯文： "下墮地獄任人宰割。" 這是因為思維功德而做出恭敬，對任何人都能生起無量利益。對於認定為上師的普通人尚且要恭敬，更何況是對真正的殊勝者，不能像對舊友那樣熟絡，而要像初次結識那樣時時恭敬承侍。 在此，也要從教證中了知放逸行為會造成障礙。《瑜伽母密續》中說："踐踏上師的坐墊等處，就會墮入鐵刺地獄。以身高丈量上師身體，此人將被三百短矛刺穿。" 《空行母密續》中說："不能走在上師身後，不能踩踏上師的足跡，不能走在上師面前。他人看到會生慚愧，背對上師則會造誹謗罪業。不能走在上師右側，普通人喜歡走那裡，恭敬上師的要從左邊走。" 《頂輪王經》中說："對宣說真實義的上師，踐踏頭頂的影子等，捨棄正道墮入地獄。" 思維這些教言后，要像初嫁新娘那樣謹慎，斷除不清凈的行為，恭恭敬敬。 對身體如是，對語言也有取捨二者。修學恭敬方面，《親友書》中說： "以悅耳的言辭讚頌皈依上師，言語柔和動聽，恭敬有序，隨順實踐教言，讚歎'您所說的真好'。對他人也要稱頌上師的功德，以悅耳的聲音虔誠祈禱。" 以意極其恭敬周遍攝持的語言讚頌上師、皈依上師。凡與上師有關的一切，不分顯現與隱藏，都要以敬語來表達。要稱頌真實上師教言的珍貴等。

དངོས་སམ་ལྐོག་ནའང་བླ་མ་དམ་པའི་གསུང་གི་གཅེས་པ་ལ་སོགས་བརྗོད་ཅིང༌། གསུང་སྒྲོས་དོན་དང་ལྡན་པ་བཟུང་ནས་མ་བརྗེད་པར་སྒྲོགས་པ་ནི་གསུང་གི་རིམ་གྲོའོ། །» «གལ་ཏེ་གསུང་སྒྲོས་ཅུང་ཟད་ཉམས་པ་སྲིད་ན། བདག་གིས་འདིའི་དགོངས་པ་ཇི་བཞིན་པ་མ་ལོན་ཏེ། སྒྲ་ཇི་ལྟ་བ་འདི་ནི་འགལ་བ་ལྟར་སྣང་བ་རང་གི་བློའི་སྐྱོན་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམ་ལ། བླ་མའི་ཆོས་ཀྱི་སྒྲོས་སམ། འཇིག་རྟེན་གྱི་སྒྲོས་ནོར་བ་ལྟ་བུའང་རང་གིས་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་སེམས་པར་བྱའོ། །གཞན་འདྲི་ནའང་དགོངས་པ་ཅན་དེ་ནི་བདག་གིས་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་ཅེས་ལན་གདབ་བོ། །» «བླ་མའི་དེ་མ་ཡིན་ཅེས་བརྗོད་པ་དང་«༼༡༽«བསམ་པ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་བྱ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ལ་སྐུར་པ་བཏབ་པ་བས་ཀྱང་སྡིག་ཆེའོ། །དེས་ན་བླ་མས་ཅི་གསུངས་པ་དེ་སྒྲུབ་ལ། བྱ་བ་གང་ཞིག་ཉེས་པར་མངོན་ནའང༌། དང་པོ་གསུང་སྣ་ཁྲིད་ལ། མགོ་བརྩམས་པའི་འོག་ཏུ་ཁེ་ཉེན་དང་ལེགས་ཉེས་བརྗོད་པས་ཐུགས་དགོངས་རྟོགས་པར་ངེས་སོ། །ཅི་གསུང་བ་དག་ལ་ལེགས་སོ་སྙམ་དུ་ཡོན་ཏན་ནས་བསམ་ཞིང་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བས་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །རྒྱུས་མེད་པའམ་ཡོད་ཀྱང་རྒྱུས་ཆུང་བ་དག་དང༌། ཡུལ་གཞན་དུ་སོང་དུས་རང་གི་བླ་མའི་ཡོན་ཏན་ངེས་པ་རྣམས་བརྗོད་ཅིང༌། ཐུན་བཞིའམ་རྟག་ཏུ་བླ་མ་དྲན་པས་གསོལ་བ་འདེབས་པའང་སྐད་སྙན་ཤོས་ཀྱིས་བྱའོ། །གཞན་ཡང་ངག་གིས་བསྟོད་པ་དང་ཚིག་སྙན་པ་དང༌། འཇམ་པ་དང༌། གདོང་མི་བཟློག་པ་དང༌། གསོང་པོར་སྨྲ་བ་དང༌། གཞན་ངག་«༼༡༽«ཏུའང་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་དང༌། ཅི་གསུངས་པ་གུས་པས་སྒྲུབ་པའི་ལན་སྙན་པོ་འབུལ་བ་དང༌། ཁ་གླལ་བ་དང༌། སྦྲིད་པ་བྱུང་བའི་ཚེ་ཁ་དགབ་པ་དང༌། གང་ཅི་བྱེད་ཀྱང་གསུང་གིས་གནང་བ་ཞུ་བ་དང༌། དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཐོག་མར་བླ་མ་དྲན་པས་བསྟོད་པ་དང༌། གསོལ་བ་གདབ་པར་བྱའོ། །» «ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་གྱི་མདོ་ལས། རིམ་གྲོར་བྱས་ཏེ་སྟན་ལ་བསྡད་དོ། །བསྔགས་པ་བརྗོད་དོ། །ལེགས་སོ་འབུལ་ལོ་ཞེས་པ་དང༌།

譯文： 無論顯現與隱藏，都要稱頌真實上師教言的珍貴等。記住並背誦意義深遠的教言，這就是恭敬教言。如果上師的教言稍有錯誤，應當想：我沒有如實領會上師的密意，字面上的相違只是我自己心識的過失。即便是上師法語或世間語的錯誤，也要認為是自己沒有領悟。若他人詢問，也回答說那位智者的密意我沒有理解。 不能說或想"這不是上師所為"，這比誹謗佛陀的教言罪過還大。因此，上師說什麼就去成辦。即便某件事看似有過失，開始時依教奉行，後來再如實稟告利弊得失，上師必定會明白的。對上師所說的一切，要從功德角度思維"太好了"，以隨喜而明顯讚歎。 對初次見面或雖見過面但不太熟悉的人，以及去到他鄉時，要宣說自己上師的確定功德。每日四時或恒時憶念上師祈禱，也要以最悅耳的聲音。 此外，語言上要讚頌、言辭悅耳、柔和、不背對、直率、對他人也稱頌上師的功德、恭敬回答願意依教奉行、嘴不要張得太大、打呵欠要遮掩、不論做什麼都要請示、開始行善前要憶念上師讚頌祈禱。 《聖寶云經》中說："恭敬就座，稱頌讚嘆說'太好了'。"

བསྔགས་པ་བརྗོད་དོ། །ལེགས་སོ་འབུལ་ལོ་ཞེས་པ་དང༌། ད་ལྟར་གྱི་སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཀྱང༌། གུས་པ་དང༌། ཞེ་ས་དང༌། བཀའ་བཞིན་བྱེད་པ་དང༌། གསུང་མི་གཅོག་པ་དང༌། མཛད་པ་མི་བརྟག་པ་དང༌། ངོ་མི་རྟགས་པ་དང་ཉེས་པར་བལྟ་བ་མེད་པར་ཕྱི་བཞིན་དུ་འབྲང་བར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །ངག་གི་ཉེས་པ་སྤང་བར་གདམས་པ་ནི། ངག་གི་མི་དགེ་སྣ་ཚོགས་སྤང་བར་བྱ། །བླ་མའི་དྲུང་དུ་རྫུན་དང་ཕྲ་མ་དང༌། །ཚིག་རྩུབ་ཅ་ཅོ་ངག་འཁྱལ་བྲེ་མོའི་གཏམ། །བཀའ་གཅོག་གདོང་ཟློག་ཞེ་གཅོད་ལྐོག་ནས་གཤེ །ཅོ་འདྲི་ལ་སོགས་ངག་གི་སྒྲིབ་པ་སྤང༌། །དེ་ཡང་སྤྱིར་ངག་གི་མི་དགེ་བ་ཡུལ་དང་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སར་མི་བྱ་ལ། བྱེ་བྲག་ཏུ་བླ་མའི་དྲུང་དུ་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་དང༌། དབྱེན་བཅུག་ཕྲ་མ་དང༌། ཚིག་རྩུབ་མོ་དང༌། ཅ་ཅོའི་སྒྲ་དང༌། བྲེ་མོའི་གཏམ་དང༌། བཀའ་གཅོག་པའི་ཚིག་དང༌། གདོང་ཟློག་པའི་ཚིག་དང༌། ཞེ་གཅོད་པའི་ཚིག་དང༌། ལྐོག་ནས་ངན་དུ་སྨྲ་བའི་ཚིག་དང༌། ཅོ་འདྲི་བའི་ཅི་ཟེར་ལྟ་བའི་ཚིག་དང༌། སྤྱན་ལན་འདོན་པ་དང༌། ཁྱོད་ལས་ང་བཟང་སྨྲ་བ་རྣམས་སྤང་བར་བྱའོ། །» «དེ་ཡང་དུས་གཞན་དུ་བརྒྱ་སྟོང་བརྗོད་པ་ལས། བླ་མའི་དྲུང་དུ་ལན་གཅིག་བརྗོད་པ་སྡིག་སྒྲིབ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཕགས་པ་ཡོན་ཏན་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། བདུད་ཀྱྀ་ལས་བཞི་སྟེ། བླ་མ་ལ་མི་གུས་པ་དང༌། ཆོས་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང༌། ཁེངས་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་དང༌། ཚེ་འདི་ལ་སེམས་པའོ་ཞེས་པ་དང༌། མཁའ་འགྲོ་གསང་བའི་རྒྱུད་ལས། བླ་མ་སངས་རྒྱས་རང་བཞིན་ལ། །ལྐོག་ནས་འཆལ་གཏམ་ཆེར་སྨྲ་བ། །བསྡུས་འཇོམས་སུ་འཇོམས་མགུལ་བ་འགག །ཅེས་པ་དང༌། རྒྱབ་ཀྱི་བླུན་རྨོངས་ཞེས་སྨྲ་བ། །བྱང་ཆུབ་ལམ་དང་འཕྲད་མི་སྲིད། །ཅེས་པ་དང༌། རྒྱན་དམ་པ་ལས། ངག་ཚིག་བརླང་པོས་ཞེ་འགེངས་པ། །བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་དམྱལ་བར་ལྟུང༌། །རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དམ་པ་ཡི། །ཟབ་མོའི་ཚིག་ལ་སྒྲོ་སྐུར་བ། །» «མནར་མེད་གནས་སུ་ལྟུང་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང༌། གསང་བ་ཀུན་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས།

譯文： 稱頌讚嘆說"太好了"。 《現在佛現觀三摩地經》中說：要恭敬、敬語、依教奉行、不違背教言、不觀察上師行為、不識別過失而如影隨形。 關於告誡斷除語言過失： "應斷除各種語言不善，在上師面前說妄語、離間、粗語、喧譁、嬉笑戲謔語、違背教言語、背對語、傷害語、暗中誹謗語、應答語等語言罪障。" 總之，一切語言不善法，不應對任何對境和任何人做。尤其是在上師面前說妄語、離間語、粗語、喧譁聲、嬉笑戲謔語、違背教言語、背對語、傷害語、暗中誹謗語、應答語等都應斷除。 在別的時候說上百上千句，不如在上師面前說一句，因為罪障很大。 《賢聖功德莊嚴經》中說："魔業有四：不恭敬上師、不思維佛法、說傲慢語、執著今生。" 《空行母密續》中說："對本性為佛的上師，暗中說誹謗粗語，壓碎喉嚨而死。" "背後說愚癡語，不可能遇到菩提道。" 《莊嚴寶經》中說："粗惡語言生我慢，墮入地獄千劫中。對金剛阿阇黎，深奧語作誹謗，墮入無間地獄。" 《一切平等密續》中說：

ཞེས་པ་དང༌། གསང་བ་ཀུན་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལས། བླ་མ་མཆོག་ལས་རང་ཉིད་ནི། །ཆེས་མཆོག་རློམ་སེམས་སྨྲ་བ་ནི། །» «བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་རུ། །ཐུར་དུ་བལྟས་ཏེ་དམྱལ་བར་འགྲོ། །ཞེས་པ་དང༌། གསང་བ་རོལ་པ་ལས། ལྐོག་འཕྱས་སྨྲ་བར་གང་བྱེད་པ། །རྡོ་རྗེ་དམྱལ་བ་ཉིད་དུ་འཚེད། །ཀུ་རེ་ཙམ་དུའང་སྨོད་མི་བྱ། །ངག་གི་ཉེས་བྱས་ཡང་དག་བསྡམ། །ཞེས་སོ། །སེམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་གུས་པས་བསྒྲུབ་པ་དང༌། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་སེམས་པ་དོར་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཡིད་ཀྱིས་བླ་མའི་ཡོན་ཏན་དྲན་བྱ་ཞིང༌། །དད་གུས་ཆེན་པོས་འཕྲད་དཀའི་བློ་སྐྱེད་ལ། །རྗེས་གཟུང་འགྲོ་བ་གཞན་ལའང་གུས་པར་བྱ། །མཆོག་ཏུ་དད་པའི་ཡིད་ཀྱིས་བླ་མའི་ཡོན་ཏན་དྲན་པར་བྱས་ལ། འཕྲད་པར་དཀའ་བའི་བློས་དད་གུས་བསྐྱེད་ལ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །» «དེའང་དཀོན་མཆོག་བཞི་པར་བལྟ་བས་སངས་རྒྱས་དང་མཉམ་པའམ། ལྷག་པར་མོས་པས། མཚན་ཐོས་པ་དང༌། ཞལ་མཐོང་བ་དང༌། སྨོན་ལམ་གྱིས་མཇལ་བ་དང༌། བཙལ་བས་རྙེད་པ་དང༌། གསུང་ཐོས་པ་དང༌། སྤྱི་བོར་ཕྱག་གིས་རེག་པ་ཙམ་ལའང་དགའ་བ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དེ། བདག་ལྟ་བུས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་ལ་དངོས་སུ་འཕྲད་དུ་ཡོད་པ་རེ་དགའ་སྙམ་དུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་བློས་བསམས་ལ། ཐབས་སྣ་ཚོགས་པས་མཉེས་པ་བསྒྲུབ་ཅིང༌། དམ་པ་དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་དཀའ་ལ། བདག་དང་འཕྲད་པའང་རྙེད་དཀའ་ཞིང༌། ནམ་འབྲལ་མི་ཤེས་པའི་བློས་བསྟེན་ཞིང༌། བླ་མ་དེས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལའང་གུས་པས་སྲི་ཞུ་དང༌། ཕྱག་འཚལ་བ་དང༌། བསྙེན་བཀུར་བ་ལ་སོགས་པའི་མོས་གུས་དང་དག་སྣང་བྱའོ། །དེས་ནི་འདི་དང་ཕྱི་མའི་ལེགས་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། ས་ཕྱོགས་གང་ན་ཆོས་སྨྲ་བ་གནས་པ་དེ་ལ་མཆོད་རྟེན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང༌། ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་བླ་མ་དང༌། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང༌། སྟོན་པའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དེ་མཐོང་ན་དགའ་བ་དང༌། རངས་པ་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་པ་དང༌། སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང༌།

譯文： "對至尊上師，自認甚至高貴，傲慢說話者，數千劫中，頭下腳上墮地獄。" 《秘密游舞續》中說："不論誰暗中誹謗，投入金剛地獄中。絲毫也不應詆譭，應善調伏語過失。" 從心的方面，恭敬承事和斷除邪思維分二： 首先，"心中應憶念上師功德，生起以大信敬難遇之想，恭敬承事他所攝受的眾生。" 以至誠信心憶念上師功德，生起難遇之想而承事。 視為第四皈依處，以等同佛陀或超勝佛陀的信念，僅僅聽到名號、見到尊顏、發願謁見、尋求得遇、聽聞教言、頂禮觸控，就生起大喜悅心，想到像我這樣的人能真實遇到如此殊勝的善知識真是太好了，以難得之心來想，以各種方便取悅上師。想到這位聖者在世間難得出現，我與他相遇也極為難得，不知何時會別離，以這樣的心態承事上師。 對上師所攝受的一切眾生也要恭敬承事、頂禮、供養等，生起信心和清凈觀。這樣就能成就今生後世一切善妙。 《聖寶云經》中說："在講經說法者所在之處，應當生起如對佛塔的觀想，對說法者生起視為上師、善知識、導師的觀想，見到就生歡喜心和滿意心。" 《無貪子請問經》中也說

སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁན་པོ་དང༌། སློབ་དཔོན་ལ་བཀའ་བློ་བདེ་བས་བླ་མར་བྱེད་པའི་སྲི་ཞུ་དང༌། གུས་པ་དང༌། ཕངས་པ་དང༌། གཅེས་པར་འཛིན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་དང༌། ད་ལྟར་གྱི་སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས། དེས་བླ་མ་ལ་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང༌། བྱས་པ་གཟོ་བར་བྱས་ན། དེ་ཡང་དགེ་བའི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ཤིང་རྨོངས་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དང༌། སྡོང་པོ་བཀོད་པའི་དགེ་བསྙེན་མ་མི་གཡོ་བའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས་ཀྱང༌། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ལས་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དང༌། དགོངས་འདུས་ལས། དོན་དང་ལྡན་པའི་བླ་མ་ལ། །དུས་གསུམ་ཕྱོགས་བཅུའི་རྒྱལ་བ་དང༌། །རྒྱལ་སྲས་ལྷ་དང་མི་དག་དང༌། །དེ་བཞིན་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང༌། །སྲིན་པོ་ལོག་ལྟ་ཅན་དག་གི །» «རིག་པ་འཛིན་པ་ཀུན་འདུས་ནས། །མེ་ཏོག་གཏོར་ཞིང་བསྟོད་པས་འདུད། །» «དཔེར་ན་མ་ཡིས་བུ་བསྐྱེད་ལྟར། །རྒྱལ་བ་སྲས་དང་རིག་འཛིན་རྣམས། །དམ་པ་ལས་བྱུང་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །དོར་བྱ་ནི་ཡིད་ཀྱི་སྒོ་ནས། མ་དད་ལོག་པར་ལྟ་དང་ཁོང་ཁྲོ་དང༌། །རྟག་ཏུ་སྐྱོན་ལ་སེམས་དང་བརྙས་སེམས་དང༌། །» «འགྲན་སེམས་གནོད་འཚེའི་སེམས་དང་ང་རྒྱལ་སེམས། །མཛད་སྤྱོད་འགལ་བར་འཛིན་དང་མ་དད་སེམས། །བརྣབ་སེམས་གནོད་སེམས་ལོག་ལྟའི་སེམས་རྣམས་སྤང༌། །ཡང་དག་པ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ཡིད་ཀྱིས་མ་དད་པ་དང༌། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང༌། སྐྱོན་ཇི་ལྟ་བུ་འདུག་སྙམ་དུ་བརྟག་པ་དང༌། རིགས་དང་གཟུགས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དམན་པ་ལ་བརྙས་པ་དང༌། འགྲན་པར་སེམས་པ་དང༌། དེ་དང་དེའི་ཉེ་འཁོར་ན་གནས་པ་ལ་གནོད་སེམས་དང༌། འཚེ་བ་དང༌། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང༌། ང་རྒྱལ་གྱིས་སུན་འབྱིན་པར་སེམས་པ་དང༌། བླ་མའི་ནོར་རྫས་ལ་བརྣབ་སེམས་དང༌། གནོད་སེམས་དང༌། ལོག་པར་ལྟ་བས་ངན་དུ་སེམས་པ་དང༌། མཛད་སྤྱོད་གང་ལའང་འགལ་བར་འཛིན་པས་སྐྱོན་དང་ལོག་པར་ལྟ་བར་མི་བྱ་སྟེ།

譯文： 《無貪子請問經》中說："菩薩應當對阿阇黎和老師，生起以歡喜心承事、恭敬、珍惜、愛護之心。" 《現在佛現觀三摩地經》中說："若對上師能心懷慚愧，盡力回報恩德，其人善法將長存，無愚癡。" 《嚴飾樹林經》優婆夷不動解脫中說："不離念善知識，一切義皆能成就。" 《集密意經》中說："具義上師前，三時十方諸佛子，天人阿修羅，以及邪見夜叉眾，持明者共聚，散花贊禮。譬如母生子，佛子及持明，當知從聖者所生。" 應當斷除的是從意方面生起不信、邪見、瞋恨心，經常觀察過失、輕慢心，競爭心、損惱心、我慢心，執著行為相違、不信心，貪圖錢財心、損害心、邪見心。 對真實善知識，不應以不信心、瞋恨心，觀察有何過失而輕慢，認為其種姓、相貌、受用下劣而輕蔑。不應生起與之競爭、損害其眷屬的心，不應瞋恨、我慢而欲誹謗，不應貪圖上師財物，不應損惱，不應以邪見而生噁心，不應認為上師的任何行為相違，而觀為過失邪見。

མཛད་སྤྱོད་གང་ལའང་འགལ་བར་འཛིན་པས་སྐྱོན་དང་ལོག་པར་ལྟ་བར་མི་བྱ་སྟེ། བླ་མ་ནི་སེམས་ཅན་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་ངོར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པས་དེ་ལ་ཕན་པ་མཛད་པས་གང་དུའང་འབྱུང་སྟེ། རེ་ཞིག་བསྡུ་ན་ལས་བཞིའི་དབང་གིས་རིམ་པ་བཞིར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གང་དག་ངང་རྒྱུད་ཞི་བས་འདུལ་བ་དེ་ལ་དེ་ལས་ཀྱང་ཞི་བའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྣང་བས་ལེགས་པར་འདོམས་པ་དང༌། སྙན་པར་སྨྲ་བ་ལ་སོགས་པར་སྟོན་ཅིང༌། སྦྱིན་པས་བསྡུ་བ་རྣམས་ལ་ནི། ཡོ་བྱད་རྣམས་ལ་མ་ཆགས་པར་འགྱེད་ཅིང་སྦྱིན་པའི་རབ་སྟོན་ལ། དབང་དུ་བྱ་བས་འདུལ་ན་འགྲོ་བ་རྣམས་བསྡུས་ཏེ་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བ་དང༌། དྲག་པོས་འདུལ་བ་ལ་བརྡེག་པ་དང༌། འཚོག་པ་དང༌། ཚམ་རྔམ་དང༌། ཚིག་འབྲུ་དྲག་པོ་འགལ་བ་དུ་མར་སྟོན་ཏོ། །རང་བཞིན་དུའང་བླ་མ་ནི། རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཞི་བ་ཡིན་པས། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཞི་བར་སྣང་ལ། རིན་ཆེན་རིགས་རྣམས་སྒེག་པས་གོས་དང་རྒྱན་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་འབྱོར་ཞིང༌། པདྨའི་རིགས་ལ་འགྲོ་བ་འདུལ་ཞིང་ཡུམ་དང་བཅས་པ་དང༌། ལས་ཀྱི་རིགས་དེ་དག་སྐུ་གསུང་ཐུགས་དྲག་ཤུལ་ཆེ་བས་གཏུམ་རྔམས་ཆེ་ཞིང་གདུག་པར་སྣང་བས་འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་ཕྱིར་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པས།དག་སྣང་དང་མོས་གུས་ཆེན་པོས་སྲི་ཞུ་བྱའོ། །དམ་པ་རྣམས་ནི་རྟག་ཏུ་གཞན་ལ་ཕན་བདེ་བྱེད་པ་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་གང་དང་གང་གིས་ཀྱང་སྐྱོབ་ལ། སྐུའི་ཆ་ལུགས་ནི་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་ཤིང༌། གསུང་ཡང་འཇམ་པོ་དང་རྩུབ་མོ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པས། སྐྱོན་ལྟར་སྣང་ཡང༌། སྐྱོན་དུ་སེམས་པར་མི་རུང་སྟེ།ཐུགས་དགོངས་གང་ཡིན་མི་ཤེས་པས་སོ། །དེས་ན་བླ་མ་འདི་ནི་ནོར་རྫས་ལ་སྲེད་པ་ཆེ་སྙམ་པ་དང༌། འདོད་པ་ཆེ་སྙམ་པ་དང༌། བརྣབ་སེམས་ཆེ་སྙམ་པ་དང༌། ཁོང་ཁྲོ་དང་གདུག་པ་ཆེ་སྙམ་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་རགས་སྙམ་པ་དང༌། སེར་སྣ་ཆེ་སྙམ་པ་དང༌། ང་རྒྱལ་ཆེ་སྙམ་པ་དང༌། ཡུམ་དང་བཅས་སྙམ་པ་དང༌། རིགས་གཟུགས་ངན་སྙམ་པ་དང༌། ཅི་ཡང་མི་ཤེས་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སེམས་ཏེ།

譯文： 不應認為上師的任何行為相違，而觀為過失邪見。上師為調化不同根基的眾生，在身語意行為上顯現對彼有利之事，無所不至。總的來說，依四種事業的緣故，可見有四種次第。 對於易以寂靜調伏的眾生，即便上師的身語意也顯現寂靜之相，而善妙教化，如說悅耳語等；對於以佈施攝受的眾生，不執著財物而慷慨施予，極力行佈施。若以權勢調伏，則攝受眾生，令其從事佛法；對於應以猛厲調伏的眾生，則顯示鞭打、鬥爭、威嚇以及多種粗猛語言。 本性上，上師是一切金剛族皆寂靜，故身語意顯現寂靜；寶族具足衣飾資具；蓮華族調伏眾生，與明妃俱；事業族身語意極其猛厲可怖，顯現威嚴調伏眾生，故非一致。應以清凈觀和大恭敬承事。 聖者本性就是常利樂他眾，無論以何方式度化都是爲了救度。化身形相非一，語言也有柔和粗猛等，非一定，雖似過失，但不應作過失想，因為不知其心意所在。 因此，不應認為上師貪著財富、貪慾強、貪心重、瞋恨兇惡、煩惱粗重、吝嗇、我慢強、有明妃、種姓形相差勁、一無所知等。

ཅི་ཡང་མི་ཤེས་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པ་མི་སེམས་ཏེ། རང་ལ་མངོན་ཤེས་མེད་པས་ཐུགས་དགོངས་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ཁྱད་པར་དུ་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་གང་ཡང་མི་འདུག་སྙམ་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་མི་ལྡན་སྙམ་དུ་མི་བསམ་སྟེ། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་ཤིན་ཏུ་སྦས་པ་ནི་མི་མངོན་པའི་ཕྱིར་དང༌། རང་གི་སྒྲིབ་པས་བལྟ་བར་མི་མངོན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དངོས་སུ་སྣང་བ་ནི་ལས་དག་པ་དགོས་ལ། གཅིག་ཏུ་ན་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་སུ་ཡོན་ཏན་སྣང་བ་དག་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མི་མཚུངས་པས་སྟོན་དུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟར་གྱི་སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས། གལ་ཏེ་དེས་ཆོས་སྨྲ་བ་དེ་ལ་མནར་སེམས་པའམ། ཐ་བའམ། སྡང་བའི་སེམས་ཀྱིས་གནས་སམ། སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མི་བསྐྱེད་ན། དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་ནི་གནས་མེད་དོ། །མ་ཐོབ་པའི་ཆོས་ཐོབ་པའམ། ཐོབ་པ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ནི་གནས་མེད་དོ། །མ་གུས་པས་ཆོས་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དང༌། སྙོམས་འཇུག་གསང་བའི་རྒྱུད་ལས། བླ་མ་དག་ལ་འགྲན་སེམས་དང༌། །ཡི་དམ་རྒྱལ་བའི་ལྷ་སྤངས་པས། །བོང་འཐེང་ཞོན་ནས་མཚོ་བསྐོར་ལྟར། །རྒྱལ་བའི་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་མི་སྲིད། །བླ་མའི་དཀོར་ལ་བརྣབ་སེམས་པ། །བསྐལ་པ་གཉིས་སུ་ཡི་དྭགས་གནས། །ཞེས་པ་དང༌། དཔུང་རྣམ་པར་བཟློག་པའི་རྒྱུད་ལས། བླ་མ་དང་ནི་དེ་ཡི་འཁོར། །ཁྲོ་བས་ཞེ་འགྲས་སུན་འབྱིན་པ། །བསྐལ་པ་ཞིང་གི་རྡུལ་སྙེད་དུ། །མནར་མེད་གནས་སུ་འཚེད་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་བདེ་བའི་དཔུང་བསྐྱེད་ནས། །རྡོ་རྗེ་བླ་མ་སྨད་མི་རུང༌། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་ལ་སོགས་པ། །ལྔ་པོ་ལྡན་ཞེས་བསམ་མི་བྱ། །དེ་བསམས་མནར་མེད་ས་གཞིར་བསྲེག» «།ཅེས་པ་དང༌། གཞུང་རྒྱ་མཚོ་ལས། རྡོ་རྗེ་ཡིད་བཞིན་རྒྱལ་པོ་ལ། །ཟས་སྐོམ་ནོར་ལ་སྲེད་སྙམ་པས། །རབ་མཐའ་བཅུ་ཡི་དམྱལ་བར་འཚེད། །གསང་མཆོག་སྨྲ་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ལ། །ཤེས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་སྒོ་ནས། །ང་རྒྱལ་ཆེ་བའི་ཡིད་མི་བསམ། །དེ་སྐྱོན་ཁ་འཐབ་གནས་སུ་ལྟུང༌། །

譯文： 不應認為上師什麼都不知道。因為自己沒有神通，故不了知上師的心意。尤其不應想上師沒有任何道的功德，不具足佛德。因為上師身語意的秘密極其隱蔽不顯現，以及因自己的障礙而無法觀見。要親見一切功德，需要業清凈，總之像那樣親見功德顯現的人，非自己所能及，故無法顯示等。 《現在佛現觀三摩地經》中說："若對宣說佛法者生厭惡心、輕蔑或嗔恨心而住，不生起承認是佛陀之想，則無法獲得他們的功德，未得之法不能獲得，已得者不能不失。不恭敬則法將隱沒。" 《等持秘密續》中說："對上師生競爭心，捨棄本尊諸佛眾，如騎騾子繞大海，不可能成就佛果。貪圖上師財物者，將在兩劫為餓鬼。" 《降伏軍眾續》中說："以瞋恨誹謗上師及其眷屬，將墮無間地獄，經塵數劫受苦。" 從修持菩提樂軍而言："不應誹謗金剛上師，不應認為其具五毒：貪慾嗔恚等。如是想者被燒于無間地獄。" 《大海經續》中說："認為金剛如意王貪圖飲食財物，將墮十種邊地獄。對宣說最勝密法之王，智者不應從意而生強烈我慢想，此過失墮于斗諍處。"

།དེ་སྐྱོན་ཁ་འཐབ་གནས་སུ་ལྟུང༌། །ཞེས་པ་དང༌། དུ་མ་འདུས་པའི་རྒྱུད་«༼༡༽«ལས། བདག་གི་དྲིན་ལ་གནས་བསམ་པས། །མནར་མེད་པར་ཡང་རབ་ཏུ་སྐྱེ། །སློབ་དཔོན་སྐྱོན་ལ་གང་སེམས་པ། །དགེ་བསགས་དོན་མེད་ལྷ་སྤངས་པས། །ལྷ་ཀླུ་གདུག་པ་ལ་སོགས་ཀྱིས། །མྱུར་དུ་སྲོག་གཅོད་དམྱལ་བར་ལྟུང༌། །ཞེས་པ་དང༌། སྙིང་པོ་རྣམ་པར་ལེན་པའི་རྒྱུད་ལས། མཆོག་ཏུ་སྔགས་ལ་ཞུགས་པ་ལ། །གནོད་པར་བྱེད་པའི་སེམས་འཆང་ན། །གྲང་བའི་དམྱལ་བར་ངེས་པར་ལྟུང༌། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེས་ན་དུས་ནམ་ཡང་བླ་མའི་སྐྱོན་ལ་མི་བསམ་ཞིང༌། གལ་ཏེ་འགས་དབྱེན་བཅོས་ཏེ་བླ་མས་སྡང་བར་མངོན་ན་ཡང༌། མ་ཉེས་པའི་བཤགས་པ་བྱ་ཞིང༌། སྡིག་པ་ཟད་པའི་རྒྱུར་བསམས་ཏེ་གུས་པས་ཡོན་ཏན་ལ་བསམས་ཏེ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བསྒྲུབ་པའི་མཆོད་པས་མཉེས་པར་བྱེད་པ་ཡང༌། གསུང་བཞིན་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པས་མཆོད་པ་ནི། །ཐོས་པ་དམ་པའི་དོན་རྣམས་བསམ་བྱ་སྟེ། །» «ནགས་མཐར་སོང་ལ་སྙིང་པོའི་དོན་ལ་འབད། །སྒྲུབ་པས་དུས་འདའ་གོང་མའི་གདུང་འཚོབ་བཟུང༌། །བླ་མ་དམ་པས་སྒྲུབས་ཤིག་ཅེས་བསྒོ་བའི་གསུང་བཞིན་རྗེས་སུ་བསྒྲུབ་པ་ནི། མཆོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་མཆོག་ཡིན་ལ། སངས་རྒྱས་ནས་རིམ་པར་བྱོན་པའི་བླ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་ཅིང་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པའི་དགོས་པའང་དེ་ཡིན་པས། ཇི་སྐད་ཐོས་པ་རྣམས་ལེགས་པར་བླང་དོར་གྱི་དམིགས་ལེགས་པར་བྱེད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །ཐོས་པ་དེ་ཡང་རྐྱེན་བླ་མ་དམ་པ་ལ་རག་ལས་པས། དམ་པ་མང་དུ་བསྟེན་ནས་ཐོས་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་བཙལ་ནས་བསྒྲུབ་ལ། དེ་ཡང་བསམ་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བྱས་ནས་བསྒྲུབ་ཅིང༌།ཤེས་ལོ་ཙམ་དུ་མི་བཞག་པར་དོན་ཉམས་སུ་བླངས་ལ་བསྒྲུབ་བོ། །ཉམས་སུ་ལེན་པ་ཡང་གཟུགས་བརྙན་དུ་མ་སོང་བར་ཆོས་དང་རང་རྒྱུད་བསྲེས་ལ་བསྒྲུབ་ཅིང༌། དེ་ཡང་ཐབས་ཤེས་རབ་ཟུང་དུ་འཇུག་པས་ཡིད་སྨོན་ལ་མ་ལུས་པར་བརྩོན་པས་བསྒྲུབ་བོ། །དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་པས་བླ་མ་དང་སངས་རྒྱས་སྲས་བཅས་ཐམས་ཅད་མཉེས་པའི་མཆོད་པར་འགྱུར་ཏེ།

譯文： 《多集續》(1)中說："認為我有恩德想，即使生於無間獄。凡誰認為上師有過失，善積無義而捨棄天尊，天、龍、毒蛇等，迅速奪命墮地獄。" 《攝取精要續》中說："若對勝入咒語者，懷有加害之心，定墮寒地獄。" 因此任何時候都不應觀想上師過失。即便有人挑撥離間，上師顯現嗔恨，也應如法懺悔無辜，思維業障消盡之因，恭敬憶念功德而依止。 此後，以修行供養令喜悅。如教奉行而修即供養，應思維殊勝義。到林中精進修持究竟義，一生勤修持先賢遺教。依止上師教言如法修行，是諸供養中最勝。從佛陀直至傳承上師出世說法的必要也在於此。對所聞法義善加取捨，依所緣而勤修。 所聞又依止殊勝上師，故應多依止賢善，廣泛聽聞而修。修持時心續不可錯亂，知而不修，不應只是口頭說說，要以義融入相續而修。修持也不能流於形式，要將法與相續融合而修。更應以方便智慧雙運，精進修持而無所求。 如是修持，能悅喜上師、佛陀及諸佛子。

དེ་ལྟར་བསྒྲུབས་པས་བླ་མ་དང་སངས་རྒྱས་སྲས་བཅས་ཐམས་ཅད་མཉེས་པའི་མཆོད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་སྤྱོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །» «མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། སངས་རྒྱས་དགྱེས་པའི་སྤྱོད་པ་སྟེ། །ཞེས་པ་དང༌། ཡུམ་བར་མ་ལས། གང་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གདམས་པ་དེ་བསྒྲུབ་པར་བརྩོན་པ་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྔགས་སོ། །བསྟོད་དོ། །» «བཀུར་རོ། །ཞེས་སོ། །ཕན་ཡོན་གཞན་ཡང་ཚད་མེད་དེ། རེ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ལས། བདག་གི་བཀའ་བློ་བདེ་ཞིང་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྟན་པ་དང་མཐུན་པར་འཛིན་པས། འཕགས་པའི་ནོར་བདུན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ལ་བླ་མས་ཆོས་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་ཅིང༌། གསལ་བར་བྱེད་པས་དབུལ་བ་རྣམ་པར་ཆད་པ་ན་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་དེས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་མཐའ་བཞིར་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང༌། བུ་སྟོང་དང༌། གླིང་བཞི་དང་ལྡན་པས་སློབ་དཔོན་སྐར་མཁན་དང༌། ཡུལ་གྱི་མི་ལ་སོགས་པར་«༼༡༽«གུས་པ་དང༌། འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་མི་ཆགས་པར་དད་པས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ། མྱུར་དུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ཐོབ་ནས། མི་དང་མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་གུས་པར་བྱེད་པ་དང༌། གང་དུ་སྐྱེས་པའི་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་བློ་དང་ཤེས་རབ་དང་སྤོབས་པ་མཆོག་གིས་གྲགས་ཤིང༌། འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་གུས་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ནས་ཀྱང་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་བདེ་བ་སྟེར་ཞིང༌། འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་འཕགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དང༌། དགོངས་འདུས་ལས། སྔོན་གྱི་དམ་པ་བདེ་གཤེགས་རྣམས། །དེད་དཔོན་དམ་པ་མཉེས་བྱས་ནས། །ཀུན་སྤངས་དགོན་པའི་མཐར་གཤེགས་ཏེ། །སྒྲུབ་པས་ཡང་དག་ཐར་པ་མཉེས། །དེ་བས་དེ་ལྟར་རྗེས་སློབ་ན། །རྒྱལ་བའི་རྣམ་གྲོལ་གདུང་འཚོབ་བོ། །དེ་བས་དམ་པ་དྲིན་ཆེན་ལ། །» «སྐྱོ་དུབ་མེད་པའི་དད་པ་དང༌། །གྱོང་ཁེངས་མེད་པའི་མཉེན་ལྕུག་དང༌། །སེར་སྣ་མེད་པའི་ཟང་ཟིང་དང༌། །སོམ་ཉི་མེད་པའི་སྲི་ཞུ་དང༌། །

譯文： 如是修持，能悅喜上師、佛陀及諸佛子，因為這是聖者的行為。《現觀莊嚴論》云："是佛歡喜之行為。"《中般若經》云："善知識所教言，精進修持之人，一切佛稱讚、讚歎、尊重。" 其他利益也無量。暫舉《菩薩藏經》中所說："我（佛）之教言安樂，持守上師所教，通達七聖財，上師廣說法要，明示斷除貧困，通達無上菩提。" "複次，彼（依止上師者）具四洲輪王七寶與千子，恭敬天文師、國人等，不貪慾塵，以信出家，速得五神通，人非人恭敬。一切所生，以智慧辯才廣為人知，眾生恭敬。佛陀也于眾生，授與戒定解脫之樂，出世間。" 《密集金剛續》云："昔日善逝諸聖者，喜悅善導師已，棄世隱居林中，修持得解脫果。若能如是隨學，傳承佛解脫法。故應以無厭倦之信，無矜持之柔軟，無吝嗇之財物，無疑惑之侍奉，供養恩德深重之善士。"

སེར་སྣ་མེད་པའི་ཟང་ཟིང་དང༌། །སོམ་ཉི་མེད་པའི་སྲི་ཞུ་དང༌། །གཡོ་སྒྱུ་མེད་པའི་དྲང་སྐད་དང༌། ཁ་གསག་མེད་པའི་རང་རྒྱུད་དང༌། །རྨོངས་པ་མེད་པའི་ཤེས་རབ་དང༌། །དྲི་མ་མེད་པའི་ལྷག་སེམས་བརྒྱད། །དམ་པ་དེ་ལ་རྫོགས་པར་འབུལ། །» «ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་བསྒྲུབ་པའི་མཆོད་པས་ཐོས་པ་དང་བསམ་པའི་དགོས་པ་འགྲུབ་ཅིང༌། སྒོམ་པའི་དོན་རྫོགས་པར་བྱེད་པས་བླ་མ་གྲུབ་ཐོབ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་སུ་སྙེགས་ཤིང༌། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གདུང་འཚོབ་པས་ན། འཁོར་བའི་གནས་སྤངས་ཏེ་གཅིག་པུ་ཞི་བའི་ནགས་སུ་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །དེའི་ཕན་ཡོན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་མདོ་ལས། བླ་མས་གདམས་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་ཞུགས་པ་དེའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་བརྗོད་དུ་མེད་པ་བཅུ་ཡོངས་སུ་སྤྱོད«༼༡༽«། དབང་པོ་དེ་སྙེད་ཅིག་འཕེལ། བྱིན་རླབས་དེ་སྙེད་ཅིག་འབྱུང༌། སྒྲིབ་པ་དེ་སྙེད་ཅིག་འདག» «བདུད་སྡེ་དེ་སྙེད་ཅིག་ལས་འདའ། ཆོས་ཀྱི་སྒོ་དེ་སྙེད་ཅིག་ལ་འཇུག» «ཚོགས་དེ་སྙེད་ཅིག་རྫོགས། སྤྱོད་པ་དེ་སྙེད་ཅིག་རྣམ་པར་དག» «སྨོན་ལམ་དེ་སྙེད་ཅིག་འགྲུབ། ཡོན་ཏན་དེ་སྙེད་ཅིག་ཐོབ། མདོར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི། བླ་མ་ལ་རག་ལས་ཤིང་བླ་མ་ལས་བྱུང་བའོ་ཞེས་སོ། །མཛད་སྤྱོད་དམ་པའི་རྗེས་སུ་བསྒྲུབས་པས་མཉེས་པར་བྱ་བ་ཡང༌། འགྲོ་བའི་མགོན་པོ། དཔལ་ལྡན་བླ་མའི་རྣམ་ཐར་སྒྲུབ་པ་ཡང༌། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསམས་བྱས་ལ། །བདག་ཀྱང་དེང་ནས་དེ་འདྲའི་རྗེས་བསླབས་ ཏེ། །དམ་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱེད་དོན་དུ། །ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་ཚུལ་ལ་ནན་ཏན་བྱ། །འདི་ལྟར་བླ་མ་དམ་པ་དེ་ནི་སྡེ་སྣོད་དག་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པར་བཤད་ལ། རྒྱུད་སྡེ་དག་ལས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཆེན་པོར་གསུངས་པའི་ཕྱིར། དེའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བཞིན་བསྒྲུབས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་བསླབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།

譯文： 無吝嗇之財物，無疑惑之侍奉，無欺誑之直言，無偽飾之本性，無愚癡之智慧，無垢染之勝意，當圓滿供養彼聖者此八法。 如是以修行供養，能成就聞思之義，圓滿修行之義，得到往昔成就上師引導，傳承佛菩薩教法。故應捨棄輪迴，獨居寂靜林中勤修。 其利益，《菩薩藏經》中說："依止上師教言而修者，發起百千俱胝那由他不可說之殊勝意樂，增長等量之根器，生起等量之加持，凈除等量之障礙，超越等量之魔軍，趣入等量之法門，圓滿等量之資糧，清凈等量之行為，成就等量之願望，獲得等量之功德。總之，圓滿一切佛法，唯依止上師，從上師而生。" 以聖者事業隨學令喜，（頌曰）："眾生怙主，圓滿上師傳記修持，憶念身語意功德，我亦從今隨學，為獲聖者果位，當勤修聞思修。" 如是，彼聖善知識，經藏說是佛化身，續部亦說是大化身佛。故隨學其傳記事業，即學佛陀事業

དེའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་བཞིན་བསྒྲུབས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་བསླབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སངས་རྒྱས་དང་མཉམ་པར་བལྟས་ལ། བདག་གིས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་«༼༡༽«འདྲ་བ་ཞིག་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་པས་བླ་མའི་མཛད་སྤྱོད་ལ་སློབ་ཅིང༌། ཐོས་པ་དང༌། བསམ་པ་དང༌། སྒོམ་པས་དུས་འདའ་བར་བྱས་ན་མཆོག་དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པ་ཉིད་དེ། ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱུད་ལས«༼༢༽།« བླ་མ་སངས་རྒྱས་བླ་མ་ཆོས། །དེ་བཞིན་བླ་མ་དགེ་འདུན་ཏེ། །བླ་མ་དཀོན་མཆོག་བསམ་པའི་ཡུལ། །བླ་མ་མི་སྤང་བླ་མ་བཀུར། །མོས་དང་བསམ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས། །བླ་མ་འགྲུབ་འགྱུར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །བླ་མ་དང་ནི་རྡོ་རྗེ་འཛིན། །ཐ་དད་པར་ནི་མི་ལྟའོ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་དངོས་གྲུབ་ནི། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་བཟའ་བར་བྱ། །དེ་ཡིས་དཔལ་ལྡན་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །དངོས་གྲུབ་ཀུན་གྱི་ལས་ཀྱི་མཐའ། །བླ་མ་མཉེས་པ་ཉིད་ལས་འབྱུང༌། །ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ། ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་དང༌། རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་འཆར་བ་དང༌། རྟོག་པའི་དྲ་བ་གཅོད་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཆུ་ཀླུང་སྐེམ་པ་དང༌། འཁོར་བའི་འདམ་ལས་འབྱིན་པ་དང༌། སྲིད་པའི་མཚོ་ལས་བསྒྲལ་བ་དང༌། མ་རིག་པའི་མུན་པ་སེལ་བ་དང༌། ཡོན་ཏན་གྱི་གཏེར་ཁུང་རྡོལ་བ་དང༌། དངོས་གྲུབ་ཀྱི་བཅུད་ཐོབ་པ་དང༌། བླང་དོར་གྱི་དམིགས་ངེས་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་བྱེད་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་སྦྱོང་བ་དང༌། དག་པའི་ཞིང་དུ་བགྲོད་པ་དང༌། མངོན་ཤེས་དང་རྫུ་འཕྲུལ་སྒྲུབ་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་འཕྲད་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བར་འདོད་པས་བླ་མ་ལ་གུས་པའི་སྒོ་ནས་སྲི་ཞུས་མཉེས་པར་བྱས་ན་འགྲུབ་པའི་ལུང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་གསུངས་སོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བླ་མ་བསྟེན་པའི་ཕན་ཡོན་མཐའ་ཡས་ཏེ། དེ་ལྟར་སྣ་ཚོགས་ཐབས་མང་ཉིད་སྒོ་ནས། །བླ་མ་བསྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་ཡས་ཏེ། །ཡང་དག་ལམ་ཆུད་བླང་དོར་དམིགས་རྣམ་ཕྱེད། །

譯文： 故隨學其傳記事業，即學佛陀事業。觀彼身語意功德與佛等同，思維："我亦當如是行。"隨學上師事業，以聞思修度時，速得殊勝及共同悉地。《寂護八千頌》云："上師即佛陀，上師即法寶，如是上師即僧伽，上師乃三寶所緣，勿舍上師當恭敬。以信解想別，無疑上師能成就。勿視上師與金剛持，有何差別。從彼所生之悉地，瑜伽士當享用。彼乃成就一切事業究竟之圓滿佛陀，唯從喜悅上師而生。" 同樣，以恭敬上師、承侍令喜之方式修持，經云能斷一切疑惑，證悟現前于相續，斬斷分別罥索，枯竭苦河流，出離輪迴泥沼，解脫有海，驅散無明黑暗，開啟功德寶藏，獲得悉地精華，決定取捨對境，生起智慧光明，清凈佛剎土，往生凈土，成就神通，生生世世值遇善知識，見佛剎土。 如是所說，依止上師之利益無邊。頌曰："如是以種種廣大方便，依止上師功德無邊際，正道頓入抉擇取捨境，證悟現前斷除一切疑。"

ཡང་དག་ལམ་ཆུད་བླང་དོར་དམིགས་རྣམ་ཕྱེད། །ཚོགས་རྫོགས་སྒྲིབ་བྱང་བར་ཆད་རབ་ཞི་ཞིང༌། །རང་ཡང་སྐྱེ་བོ་དམ་པའི་གནས་ཐོབ་ནས། །མྱུར་དུ་ཐར་པའི་གྲོང་དུ་ཕྱིན་པའོ། །ཐར་པ་བགྲོད་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་དགོས་ཏེ། དེ་ལ་བསྟེན་པས་ཡང་དག་པའི་ལམ་དུ་ཆུད་པ་དང༌། བླང་དོར་གྱི་དམིགས་ཕྱེད་པ་དང༌། ཚོགས་རྫོགས་ཤིང་སྒྲིབ་པ་བྱང་བར་འགྱུར་བ་དང༌།» «བགེགས་དང་བར་དུ་གཅོད་པ་ཞི་བ་དང༌། མ་འོངས་པ་ན་རང་ཡང་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྒྱལ་སྲས་འཕགས་པའི་ས་ཐོབ་ནས། མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་སྟེ། ལང་ཀའི་མདོ་ལས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྟེན་པས་ནི་སྲེད་«༼༡༽«པ་དང་མི་ཤེས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཆུ་བོ་ཐམས་ཅད་སྐེམ་པར་འགྱུར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉི་མ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དང༌། མེ་ལྕེ་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་ལས། འདི་ལས་ཡོན་ཏན་གྱུར་པ་ནི། །སྟོང་གསུམ་འཇིག་རྟེན་གཞལ་མེད་པའི། །རྡུལ་ཕྲན་གྲངས་དང་མཉམ་ནུས་མིན། །དེ་ཕྱིར་བླ་མ་ཉིད་སྨོས་སོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཆེ་བ་རང་ལ་གནས་པའི་རྒྱུད་ལས། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཨ་ཏི་ལས། བྱུང་བའི་བླ་མ་དྲིན་ལྡན་ཉིད། །སྙིང་གི་དཀྱིལ་ལམ་ལག་པའི་མཐིལ། །སྤྱི་བོའི་གཙུག་ཏུ་སུས་བསྒོམས་པ། །སངས་རྒྱས་སྟོང་གི་ཡོན་ཏན་ཡང༌། །གང་ཟག་དེ་ཡིས་འཛིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཞར་ལ་བླ་མ་མ་བསྟེན་པའི་སྐྱོན་བསྟན་པ་ནི། ཐར་པའི་ལམ་སྣ་མི་ཟིན་པ་དང༌། ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་དང་མི་འཕྲད་པ་དང༌། ལེགས་པའི་ཆོས་ལས་ཉམས་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་གྱི་དྲ་བར་ཚུད་པ་དང༌། འཁོར་བའི་འདམ་དུ་བྱིང་བ་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་དེ། ད་ལྟར་གྱི་སངས་རྒྱས་མངོན་སུམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས། བླ་མ་ལ་མ་བསྟེན་ཞིང་མ་གུས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་ཐོབ་པའང་ཉམས་པར་འགྱུར་ན། མ་ཐོབ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་འཛིན་པ་ནི། ཆོས་ལས་«༼༡༽«ཐ་མི་དད་པས་ན།

譯文： 證悟現前，抉擇取捨境，圓滿資糧，凈化諸障礙，息滅違緣，獲得聖者位，速臻解脫城。 欲趨解脫道者，當依止善知識。依止善知識，能入真實道，抉擇取捨，圓滿資糧，凈除障垢，息滅違緣。未來自亦獲得聖者菩薩果位，速成佛道。《郎伽經》云："依止善知識，能竭盡一切欲貪無明所生之河流，得見智慧日輪。"《火焰輪壇城續》云："由此所生功德，三千大千世界無量塵數亦難喻，是故說依上師。"《普賢上師莊嚴藏續》云："圓滿大圓滿阿底傳承之恩師，於心間、掌中、頂上修持者，彼人能獲千佛功德。" 順便宣說不依上師之過患：不得解脫道，不遇功德聚，失墜善妙法，墮入苦罥索，沉淪輪迴泥，如是無量過。《現前佛三摩地經》云："不依止、恭敬上師者，已得功德法尚失墜，何況得未得？何以故？持法者不異法故。"

ཆོས་འཛིན་པ་ནི། ཆོས་ལས་«༼༡༽«ཐ་མི་དད་པས་ན། དེས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཆོས་སྤོང་བའི་སྡིག་པའི་ལས་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བ་བསགས་པའི་ཕྱིར། ངན་སོང་གསུམ་དུ་ཡུན་རིང་མོར་ལན་མང་དུ་འཁོར་བས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་ཞིང༌། གལ་ཏེ་དེ་དག་ལས་ཐར་ནས་བརྒྱ་ལམ་མིར་སྐྱེས་ནའང༌། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་སྒྲ་མི་གྲགས་པའི་ཞིང་དུ། དམུས་ལོང་དང༌། འོན་པ་དང༌། ལྐུགས་པ་དང༌། དབང་པོ་མ་ཚང་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དང༌། དགོངས་འདུས་ལས། སློབ་མར་གྱུར་ནས་ངན་སེམས་ཀྱིས། །དམ་པ་དེ་ལ་བརྙས་བྱེད་གང༌། །སངས་རྒྱས་ཀུན་ལ་བརྙས་པས་ན། །དེ་དག་སྤྱི་ཚུགས་དམྱལ་བར་འགྲོ། །བཀའ་བཅག་ལུང་བོར་ཐུགས་འགལ་ན། །རྡོ་རྗེ་དམྱལ་བར་དེ་འགྲོ་སྟེ། །མི་བཟད་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར། །ཚེ་འདིར་རྒྱལ་པོའི་ཆད་པ་སོགས། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་དེ་ལ་«༼༡༽«འབྱུང༌། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་སྐྱོན་ཡོན་ལ་བླང་དོར་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་བླ་མ་དམ་པ་བསྟེན་ཅིང༌། མཉེས་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ཡིད་བཞིན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་ལེའུ་སྟེ་བརྒྱད་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པའོ།། » «།།དེ་ལྟར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་སྤང་བ་ལ་ནན་ཏན་གྱིས་བསླབ་པར་གདམས་པ་ནི། དེ་ལྟར་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལེགས་བསྟེན་ནས། །སྡིག་པའི་བཤེས་གཉེན་གྲོགས་དང་བཅས་པ་སྤངས། །སྣང་བ་དང་མུན་པ་ལྟར་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་འགལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་སྡིག་པའི་བཤེས་གཉེན་གྲོགས་དང་བཅས་པ་ཡང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་ཚུལ་དུ་རིག་ནས། དགེ་བ་འདོད་པས་སྡིག་པའི་ཕྱོགས་ལ་མི་བརྟེན་པར་གདམས་པ་ཉིད་དེ། སྤང་བྱ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་ནས་ཐར་པ་ལ་གཞོལ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་པར་འདོད་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྟེན་པར་བྱའི།

譯文： 持法者不異法故。彼積集棄捨善知識與正法之極重罪業，將長時多次流轉三惡趣而受苦。縱使從彼等處解脫，百回生為人，亦將生於不聞三寶之處，生而盲、聾、啞、諸根不具。《密集經》云："成為弟子后，凡以噁心而輕毀聖者，即輕毀一切佛陀故，彼等當墮鐵床地獄。若違越教言、捨棄傳承、違逆上師心意，當墮金剛地獄，感受難忍苦。今生亦遭王法懲罰等，一切過患皆現於彼。" 是故當以辨別過患功德之方便，依止聖善知識，精勤成就上師歡喜。《大乘阿毗達摩論·如意寶藏》中，廣釋依止善知識品第八義竟。 如是依止善知識之士，于彼違品惡友，應勵力捨棄，告誡曰：如是善依止善知識已，當舍惡友及其眷屬。如光明與黑暗互相違背而不共住，知曉善知識與惡友眷屬亦不共住之理，欲求善者，告誡勿親近惡者一方。以欲解脫者當捨棄所斷違品故。《莊嚴經》云："善男子欲求善根增上，當依止善知識。"

རིགས་ཀྱི་བུ་དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་པར་འདོད་པས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྟེན་པར་བྱའི། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་དག་ལ་ནམ་ཡང་བསྟེན་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་དག་གིས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་འཕེལ་བའི་བཤེས་དང་གཉེན་བྱེད་པས་སྡིག་པའི་བཤེས་གཉེན་ཏེ། གང་དག་ཆོས་ལྟར་བཅོས་པའི་མཁན་པོ་དང༌། སློབ་དཔོན་དང་བླ་མའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་རྣམས་དང༌། སྡིག་པའི་གྲོགས་བྱེད་ཅིང་དགེ་བ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཕྱིར། བདག་ལ་ཤ་ཚ་ཞིང་སྙིང་ཉེ་བ་ལྟར་བཅོས་པའི་གྲོགས་སུ་སྣང་བ་ཁྱིམ་པ་དང༌། རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང༌། རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དེ་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་འདིར་བཤད་པ་ནི། དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་ཤས་ཆེ་རང་རྒྱུད་ངན། །ཚེ་འདི་དོན་གཉེར་སྲིད་ལས་ཡིད་མ་དབྱུང༌། །ཐོས་བསམ་རྒྱ་ཆུང་ཤེས་བྱའི་གནས་ལ་རྨོངས། །དད་བརྩོན་མི་ལྡན་དགེ་ཚོགས་རིང་དུ་བྱེད། །» «སློབ་དཔོན་ནམ་གྲོགས་གང་ཡང་རུང་བ་དག་ལ་ཡོད་པ་སྡིག་པའི་རང་བཞིན་འཆད་«༼༡༽«པ་ཉིད་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་ཤས་ཆེ་བས་རང་རྒྱུད་ངན་པ་དང༌། འཁོར་བ་ལ་ཡིད་མ་བྱུང་བས་ཚེ་འདིའི་ཆེ་ཐབས་སྒྲུབ་པ། ཐོས་བསམ་གྱི་ནོར་གྱིས་ཕོངས་པས་ཤེས་བྱའི་དོན་ལ་རྨོངས་པ།ཐར་ལམ་ལ་དད་བརྩོན་མེད་པས་རང་རྒྱུད་དགེ་སྦྱོར་དང་མི་འགྲོགས་པའོ། །གཞན་ཡང་ཡོད་དེ་འདི་ལྟར། སྒོ་གསུམ་མ་དུལ་ཁེངས་དང་བཅོས་མའི་ཚུལ། །གཞན་ལ་གཤེ་ཞིང་དག་སྣང་མོས་གུས་མེད། །ཟས་སྐོམ་ནོར་དང་ལོག་པའི་ཆོས་ལ་སྲེད། །རང་རྒྱུད་ཆོས་དང་འཛོལ་བས་སྒོ་གསུམ་ཉེ་བར་མ་ཞི་བ། ང་རྒྱལ་གྱི་རི་བོ་མཐོ་བས་ཁེངས་པའི་འགྱིང་«༼༢༽«ཁྱིམ་ཆེ་བ། གཞན་སྣང་ཐབས་ཀྱིས་བསླུ་བས་ཚུལ་འཆོས་ཀྱི་ཟོག་ལ་མཁས་པ། ཕྲག་དོག་གི་རླུང་དམར་འཚུབ་པས་གཞན་ལ་གཤེ་སྐུར་འདེབས་པ། ཕྱོགས་འཛིན་དང་ཆགས་སྡང་ཆེ་བས་གང་ལའང་དག་སྣང་མེད་པ། ཡོན་ཏན་དང་ཉམས་མྱོང་མེད་པས་དད་པ་དང་མོས་གུས་མེད་པ།

譯文： 《莊嚴經》云："善男子欲求善根增上，當依止善知識。切莫親近惡友。何以故？彼等將障礙善法故。" 所謂惡友者，與惡不善者為友親故。表現爲法師、教授、上師之相，與惡為友、障礙善法，對我親熱而假裝摯友之相的在家眾與出家眾，其特徵與自性為何？為闡明彼等愚昧者，於此解說： 煩惱猛厲自心劣，求今生利未厭世，聞思狹隘昧所知，無信勤故離善聚。 解說師長或朋友任一者具惡自性：根本煩惱六種熾盛故自心劣，未厭輪迴故求今世名利，缺乏聞思財富故愚于所知義，無信勤解脫道故不從善法。 此外復有： 三門難調 我慢虛偽，誹謗於他 偏執無敬，貪食財與 邪法愛著，自心違法 三門不寂。 我慢山高故傲慢自大，欺騙他人故善於偽裝，嫉妒風猛故誹謗他人，偏私貪嗔重故於一切無平等心，無德無證悟故無信敬心，貪著食物、財物及邪法。自心違背正法故三門不寂靜。

ཡོན་ཏན་དང་ཉམས་མྱོང་མེད་པས་དད་པ་དང་མོས་གུས་མེད་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་བརླན་གྱིས་མ་གོས་པས་ཟས་སྐོམ་ལ་སྲེད་པ་ཆེ་བ། གཏིང་ནས་ཆོག་ཤེས་མེད་པས་ནོར་རྫས་ལ་ཆགས་ཞེན་ཆེ་བ། ཐར་ལམ་དང་ལས་འབྲེལ་མེད་པས་ལོག་པའི་ཆོས་ལ་མོས་པ། ཡང་དག་གི་བླ་མ་མེད་པས་བརྒྱུད་པའི་བྱིན་རླབས་མ་ཞུགས་པའོ། །གཞན་ཡང༌། སྡོམ་དང་དམ་ཚིག་འཆལ་ཞིང་རང་རྒྱུད་འཚུབ། །» «འགྲོགས་ཚད་ཉོན་མོངས་ལོག་པའི་ལམ་ལ་འགོད། །མི་དགེ་འཕེལ་ཞིང་དགེ་ལེགས་འགྲིབ་པ་སྟེ། །སྡིག་པའི་བཤེས་གཉེན་གྲོགས་བཅས་མཚན་ཉིད་» «ལགས། །ངོ་ཚ་དང་གཉེན་པོ་ཆུང་བས་སྡོམ་པ་དང་དམ་ཚིག་འཆལ་བ། ཞི་དུལ་དང་བཟོད་པ་མ་བསྒོམས་པས་མཐོང་ནས་རང་རྒྱུད་འཚུབ་པ། ཀུན་སྤྱོད་དང་སྐལ་བ་ངན་པས་འགྲོགས་ཚད་ལ་ཉོན་མོངས་འགོ་བ། ཐོས་བསམ་དང་བསགས་པ་ཆུང་བས་རང་གཞན་ལོག་པའི་ལམ་ལ་འགོད་པ། བདུད་དང་བགེགས་ཆེན་ཞུགས་པས་རང་གཞན་ལ་བཀྲ་མི་ཤིས་པ། གོམས་པ་ཉོན་མོངས་ལ་ཆེ་བས་མི་དགེ་སྡིག་སྤྱོད་འཕེལ་བ། ལེགས་པའི་ཆོས་དང་རིང་བས་བཀྲ་ཤིས་དགེ་ལེགས་མེད་པ། ཐེག་དམན་གྱི་བློ་དང་མ་བྲལ་བས་ཐེག་ཆེན་གྱི་གཞུང་ལམ་སྤོང་བ།ཉམས་རྟོགས་ཀྱི་རྩལ་གསུམ་མ་རྫོགས་པས་ལམ་རྟགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་བྲལ་བ་སྟེ། གང་དང་འགྲོགས་པ་དགེ་བ་ལས་ཉམས་ཤིང་སྡིག་པ་འཕེལ་བ་ནི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་མདོ་ལས། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་དེ་ནི་མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་འཕེལ་བར་བྱེད་པ། དགེ་བ་ལས་རིང་དུ་བྱེད་པ། ལེགས་པ་ལས་ཉམས་པར་བྱེད་པ། ཐར་པའི་ལམ་པོ་ཆེ་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་པ། འཁོར་བའི་གྲོང་ཁྱེར་ཉེ་བར་སྟོན་པར་བྱེད་པ། ཐམས་ཅད་དུ་ཉེས་པ་ཀུན་སྡུད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ་ཞེས་སོ། །སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ། དེ་དང་འགྲོགས་པའི་ཉེས་པ་ཚད་མེད་དེ། །རང་རྒྱུད་ངན་ཅིང་དག་སྣང་ཆུང་བ་དང༌། །ཕྱོགས་རིས་ཁེངས་ཤིང་རང་ཕྱོགས་མཆོག་ཏུ་འཛིན། །བདག་བསྟོད་གཞན་སྨོད་ཡང་དག་ཆོས་སྤོང་ཞིང༌། །ཐེག་ཆེན་དགེ་བའི་བཤེས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས། །

譯文： 無德無證悟故無信敬心，定力水潤未沾故貪食慾重，不知滿足故貪著財物，與解脫無緣故樂於邪法，無真師故未蒙傳承加持。 複次，毀犯戒律自心狂躁，相處增長煩惱入邪道，不善增長善妙衰退，此乃惡友與眷屬之相。 慚愧對治少故毀犯戒律，不修寂靜忍辱故見已自心狂亂，惡習性與業力故相處增長煩惱，聞思修習少故自他入于邪道，魔障重故自他不吉祥，串習煩惱重故增長不善罪業，遠離善法故無吉祥善妙，未離小乘意樂故舍棄大乘正道，三學修證未圓滿故離道相功德。凡與其交往者，善法衰損惡法增長乃其自性。 《寶積經》云："惡友能增長不善，令遠離善法，毀損美善，退失解脫大道，引入輪迴城市，總攝一切過患之自性。" 與彼惡友交往過失無量：自心惡劣平等心少，偏私我慢唯執己方，自褒他貶舍離正法，誹謗大乘善知識。

ཐེག་ཆེན་དགེ་བའི་བཤེས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས། །འདི་ལྟར་མི་གཙང་བའི་འདམ་དང་ཉེ་བ་རྣམས་དྲི་ངན་པས་ཁྱབ་ཅིང་དེའི་ཉེས་པ་འགོ་བ་ལྟར། ངན་པ་དག་ལ་བསྟེན་པའང་དེའི་ཉེས་པས་གོས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་ལ། མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྟེན་པའང་དེ་ལ་ཅི་ཡོད་པའི་སྐྱོན་ཆེར་འགོ་བས་ཉེས་པ་ཚད་མེད་ལ། རེ་ཞིག་བསྡུ་ན། སློབ་དཔོན་ནམ། བླ་མའམ། གྲོགས་ལ་སོགས་པ་གང་ཡང་རུང་བའི་རང་བཞིན་ལ། དག་སྣང་ཆུང་བ་དང༌། རང་རྒྱུད་ངན་པ་དང༌། ཕྱོགས་རིས་ཁེངས་པ་དང༌། རང་གི་ལྟ་བ་དང་ཆོས་ལ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང༌། གཞན་ལ་སྨོད་པ་དང༌། བདག་ལ་བསྟོད་པ་དང༌། ཆོས་རིགས་གཞན་ལ་ཟུར་གྱིས་སྨོད་ཅིང་སྤོང་བ་དང༌། བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གཞན་དོན་གྱི་ཁུར་བསྣམས་པ་དག་ལ་སྨོད་པའི་རིགས་ཅན་དེ་དག་དང་འགྲོགས་པ་ན། རང་ཡང་དེའི་ཕྱོགས་དང་བཤེས་འདྲིས་བསྟེན་པས་དེའི་ཉེས་པ་ཞོར་ལ་འགོ་བ་ཡིན་ཏེ། དང་པོར་འདི་དག་བློ་གཟུ་བོར་མི་གནས་ཤིང་སྐྱོན་ཆགས་པའོ་སྙམ་ཡང༌། ཅི་ཞིག་ཙམ་ན་དེ་དག་གིས་མང་དུ་བརྗོད་པ་དེས་ཡིད་འགྱུར་ནས། དེའི་ཕྱོགས་ལ་ཡིད་»«གཏོད་ཅིང་«༼༡༽«དག་སྣང་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་བའི་ཕྱིར། དང་པོ་ནས་སྡིག་པ་འཕེལ་བའི་སློབ་དཔོན་དང༌། གྲོགས་ལ་བརྟེན་འདྲིས་མི་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར་དེ་ལ་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའི་སུག་བར་ལྷུང་བ་དེ་དག་གིས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །སྐྱོན་གཞན་ཡང༌། ནོར་རྫས་སྲེད་ཅིང་ཆགས་སྡང་དུག་མདའ་འཕེན། །ཚེ་འདིའི་དབང་གྱུར་ཐར་ལམ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས། །དགེ་ལེགས་འགྲིབ་ཅིང་མི་དགེ་འཕེལ་བ་ཡིན། །» «འདོད་ཡོན་ལ་ཆགས་པས་ནོར་རྫས་ལ་སྲེད་པ་ཆེ་བ། དུག་ལྔ་རགས་པས་ཆགས་སྡང་དང་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བ། འཁོར་བ་ལ་ཆགས་པས་ཚེ་འདིའི་བྱ་བ་ལ་བརྩོན་པ། བདུད་དང་ཉོན་མོངས་ཀྱི་དབང་དུ་སོང་བས་ཐར་ལམ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ།

譯文： 誹謗大乘善知識。如近污泥者為惡臭所薰染而感染其過失，親近惡人者亦為其過患所染，此乃法爾。依止不善知識，隨其過患之所在而感無量過失。暫且總括而言，凡師長、上師、朋友等任一者，其自性為：平等心少、自心惡劣、偏私我慢、執自見解法義為最勝、誹謗他人、自我讚歎、斜視誹謗捨棄他宗、詆譭他方利他之善知識上師——與如是者交往時，自亦隨順親近彼等，漸染其過失。初時雖想彼等心不正直染諸過失，然不知何時彼等多言述說令心轉變，趨向彼方而染上平等心少等過失，於此毋庸置疑。是故當初即不應親近依止增長罪惡之師友。 《中阿含經》云："羅睺羅，彼等墮于惡友怖畏者，一切善法亦皆毀損。" 復有諸過：貪著財物，射貪嗔毒箭，為今生所轉，背棄解脫道，善妙衰退，不善增長。 貪著欲塵故貪財物重，五毒粗重故貪嗔惡暴烈，耽著輪迴故勤於今生事業，為魔煩惱所轉故背棄解脫道。

བདུད་དང་ཉོན་མོངས་ཀྱི་དབང་དུ་སོང་བས་ཐར་ལམ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ། གཟུང་འཛིན་དང་ཉོན་མོངས་ཆེ་བས་དགེ་བ་འགྲིབ་ཅིང་མི་དགེ་བ་འཕེལ་བའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ལ་བསྟེན་ན། དེ་བས་ཀྱང་ཆེས་ངན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདུལ་བ་ལུང་ལས། མི་ཡི་མདུན་ན་ཉ་རུལ་ལ། །ཀུ་ཤ་ཉིད་ཀྱིས་དམ་དཀྲིས་པ། །དེ་ནི་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར། །ཀུ་ཤ་ཉིད་ཀྱང་དེ་འདྲར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་སྡིག་པའི་གྲོགས་བསྟེན་པས། །ཀུན་ཏུ་དེ་འདྲར་འགྱུར་བ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །རྣམས་གྲང༌། གཞན་ཡང་གང་དང་འགྲོགས་པ་དེ་འགོ་སྟེ། །གཏི་མུག་ཅན་བསྟེན་ཐོས་བསམ་ཤེས་རབ་འགྲིབ། །ཞེ་སྡང་ཅན་ལས་མ་རུངས་རང་རྒྱུད་» «ངན། །འདོད་ཆགས་ཅན་ལས་ཡུལ་ལ་སྲེད་པ་འཕེལ། །ང་རྒྱལ་ཤས་ཆེ་ཕྱོགས་རིས་གཉིས་འཛིན་འགོ» «།ཕྲག་དོག་ཤས་ཆེ་འགྲན་སེམས་ཟུག་རྔུ་ཉིད། །སྤེལ་མ་དང་འགྲོགས་ཉེས་ཀུན་སྤེལ་མར་འགོ» «།གང་ལ་ཡོད་པའི་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་འཕྲལ་དུ་འགོ་བར་སླ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ལ། གྲོགས་སམ་བླ་མའི་རིགས་གཏི་མུག་ཤས་ཆེ་བ་དང་འགྲོགས་ན་ཐོས་བསམ་གྱི་ཤེས་རབ་འགྲིབ་པའི་ཉེས་པ་འགོ» «།ཞེ་སྡང་ཤས་ཆེ་བ་དང་འགྲོགས་ན་གཏུམ་ཐུང་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་ཉེས་པ་འགོ» «།འདོད་ཆགས་ཤས་ཆེ་བ་དང་འགྲོགས་ན་ཡུལ་ལ་འདོད་སྲེད་ཀྱི་ཉེས་པ་འགོ» «།བཟའ་འཚོལ་མུ་ཏོ་པ་དང་འགྲོགས་ན་བཟའ་བཏུང་རྙེད་ཚོལ་གྱི་ཉེས་པ་འགོ» «།ནོར་སྲེད་འཇུར་འགེགས་དང་འགྲོགས་ན་སེར་སྣ་སྡུག་འཁུམས་ཀྱི་ཉེས་པ་འགོ» «།གཡེང་གསེབ་«༼༡༽«རླུང་ཁྱེར་དང་འགྲོགས་ན་མོ་སྲེད་སྒེག་ཆོས་ཀྱི་ཉེས་པ་འགོ» «།ང་རྒྱལ་ཤས་ཆེ་བ་དང་འགྲོགས་ན་ཕྱོགས་རིས་གཉིས་འཛིན་གྱི་ཉེས་པ་འགོ» «།ཕྲག་དོག་ཤས་ཆེ་བ་དང་འགྲོགས་ན་འགྲན་སེམས་ཁོང་ཁྲོའི་ཉེས་པ་འགོ» «།སེར་སྣ་ཤས་ཆེ་བ་དང་འགྲོགས་ན་བསོག་བྲུན་འཛིན་ཆགས་ཀྱི་ཉེས་པ་འགོ» «།ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་ཀ་ཤས་ཆེ་བ་དང་འགྲོགས་ན་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་འགོ་བས་སྡིག་པའི་རྩ་ལག་ཅེས་གྲགས་སོ། །དུག་ལྔ་སེར་སྣ་དང་དྲུག་ནི། རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་ཅེས་བྱའོ། །» «དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལས།

譯文： 為魔煩惱所轉故背棄解脫道，能取所取與煩惱重故善法衰退不善增長者，親近之則更趨惡劣。如《律藏》云："人前腐魚，緊縛吉祥草，不久吉祥草，亦復如是臭。如是親近惡友者，亦當一切如彼矣。" 復有與誰相處則隨彼而轉：親近愚癡者聞思慧退，親近嗔恚者自心惡劣，親近貪慾者對境貪愛增，我慢重者入于偏私二取，嫉妒重者競爭心忿恨，與狐貍為伍則一切過患如狐貍。 凡所作行迅速趨向乃法爾：與癡重之友師為伍則有聞思慧退失之過，與嗔重者為伍則有暴戾惡毒之過，與貪慾重者為伍則有對境貪愛之過，與食物乞丐為伍則有尋求飲食之過，與慳吝鄙夫為伍則有吝嗇苦慳之過，與風流浪子為伍則有淫蕩輕浮之過，與我慢重者為伍則有偏私二取之過，與嫉妒重者為伍則有競爭心忿怒之過，與吝嗇重者為伍則有積聚執著之過，與六種煩惱偏重者為伍則感一切過失，故稱為惡業支分。五毒與慳吝共六者，乃稱六根本煩惱。 如《念住經》云：

རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་ཅེས་བྱའོ། །» «དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལས། འདོད་ཆགས་དང༌། ཞེ་སྡང་དང༌། གཏི་མུག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བར་གྱུར་པ་ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ཡིན་པས། དེ་ནི་དཔེར་ན་དུག་གི་སྡོང་པོ་ལྟ་བུར་ཉེས་པ་ཆེའོ་ཞེས་སོ། །གཞན་ཡང་འཁོར་བ་ལས་ཡིད་མ་བྱུང་བ་རྣམས་དང་འགྲོགས་པའི་ཉེས་པ་ཡང་འདི་ལྟར། ངེས་འབྱུང་མེད་དང་ཚེ་འདིར་མངོན་དགའ་དང༌། །འདུན་གྲོས་མཁན་དང་རྩེ་འཇོ་འཇོ་སྒེག་ཅན། །ཆེ་བཙན་ནོར་ལ་སྲེད་དང་ཁེ་སྤོགས་» «མཁན། །ལས་བྱེད་ལ་སོགས་གང་དང་འགྲོགས་གྱུར་དེའི། །ཀུན་སྤྱོད་སྐལ་བ་ངན་པ་འགོས་པར་འགྱུར། །མི་ཆོས་ཁྱིམ་ཐབ་པ་དང་འགྲོགས་ན་སོ་ནམ་དང་བསོག་འཇོག་འགོ་བའི་ཉེས་པ་ཡོད་དོ། །བློན་པོ་གཙོ་ཆེན་རྣམས་དང་འགྲོགས་ན་འདུན་གྲོས་བསམ་ངན་འགོ་བའི་ཉེས་པ་ཡོད། ན་གཞོན་རྩེ་དགའ་པ་དང་འགྲོགས་ན་གླུ་བྲོ་དམན་སྤྱོད་འགོ་བའི་ཉེས་པ་ཡོད། ཁེ་སྤོགས་ནོར་འཚོལ་བ་རྣམས་དང་འགྲོགས་ན་ཟས་ནོར་རྙེད་འཚོལ་འགོ་བའི་ཉེས་པ་ཡོད། རྒྱལ་པོ་ཆེ་བཙན་པ་དང་འགྲོགས་ན་ང་རྒྱལ་ཆེ་དྲག་འགོ་བའི་ཉེས་པ་ཡོད།རྐུ་འཕྲོག་འཐབ་རྩོད་པ་དང་འགྲོགས་ན་ཞེ་སྡང་བརྡུང་བསད་འགོ་བའི་ཉེས་པ་ཡོད་པས་སྤང་དགོས་ཏེ། སའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྨོན་ལམ་བཏབ་པ། རྒྱལ་པོ་དང༌། བློན་པོ་དང༌། གཙོ་བོ་དང༌། མདུན་ན་འདོན་དང༌། »«ཤར་བ་«༼༡༽«དང༌། དེད་དཔོན་དང༌། མཁན་པོ་དང༌། དགེ་སྦྱོང་གཙོ་བོ་དང༌། ཁབ་སོ་བ་དང༌། དེ་དག་ལ་སོགས་པ་བསྟེན་པ་ལས་ལས་ངན་ཤིན་ཏུ་མི་ཟད་པ་འཕེན་པ་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པ་དང༌། ཀླུའི་དབང་པོས་ཀྱང༌། མཐོ་རིས་མི་ཡི་ལུས་སུ་སྐྱེས་ནས་ཀྱང༌། །སྡིག་སྤྱོད་རྒྱལ་པོར་མ་སྐྱེ་བློན་པོ་དང༌། །དམག་དཔོན་ཞལ་ལྕེ་གཅོད་པར་བདག་མ་སྐྱེ། །དགེ་སློང་རྣམས་ལ་དབང་བྱེད་བདག་པོ་དང༌། །གནས་བརྟན་ལས་བྱེད་པ་དང་ནང་ཁྲིམས་པ། །དགེ་བསྐོས་གཙང་སྦྱོར་བ་དང་དམ་བཞག་པ། །གང་ཟག་ལས་བྱེད་རྣམས་སུ་བདག་མ་སྐྱེ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །

譯文： 五毒與慳吝共六者，乃稱六根本煩惱。 如《念住經》云："貪慾、嗔恚、愚癡一切根本者，乃是惡友，彼譬如毒樹，過患甚大。" 複次，與未厭離輪迴者交往之過失如是：無決定出離心、耽著今生、善於謀略、愛好嬉戲放蕩、倨傲自大貪求財物、經商謀利者、工匠等，與誰交往，彼一切行為惡習均會感染。 與在家人交往有務農儲藏等過失，與大臣要員交往有謀略邪念等過失，與青年遊手好閒者交往有歌舞下流行為等過失，與經商求財者交往有尋求飲食財物等過失，與強勢君主交往有倨傲粗暴等過失，與盜賊爭鬥者交往有嗔恚毆殺等過失，應當遠離。 如《地藏經》云："智者發願：愿我不以親近國王、大臣、長官、督稅官、獵人、主簿、執法官、沙門首領、理髮師等而造作無量惡業。" 龍王亦曰："縱生天人身，愿不生為造惡之王、大臣、將軍、斷人舌者，愿不生為統領比丘、寺院執事、院內監督、指派善事、凈人、誓言者、辦事者。"

གང་ཟག་ལས་བྱེད་རྣམས་སུ་བདག་མ་སྐྱེ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་སྡིག་པའི་ཕྱོགས་ལ་བསྟེན་པའི་ཉེས་པ་ཚད་མེད་པ་ལས་ཕྱོགས་དང་པོ། རྨོངས་པ་དག་དང་འགྲོགས་པའི་ཉེས་པ་ཡང༌། །ཤེས་བྱའི་གནས་ལ་རྨོངས་དང་ཕྱོགས་རེས་ཁེངས། །ཐར་ལམ་མི་ཤེས་ལོག་པའི་ལམ་བགྲོད་འགྱུར། །དེ་ལ་གང་དང་འགྲོགས་པ་ཉེས་པ་ཆེ་ན། རྨོངས་པ་དག་དང་འགྲོགས་པ་ཉེས་པ་ཆེ་སྟེ། སྤྱིར་འཁོར་བར་འཁྱམས་པའང་རྨོངས་པ་མི་ཤེས་པའི་མ་རིག་པ་ལས་བྱུང་ལ། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའང་མ་རིག་པ་ལས་མཆེད་ཅིང་བྱུང་བའི་ཕྱིར་དང༌། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཐར་ལམ་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་ལ་སློབ་དཔོན་ནམ། བླ་མ་མི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་བསྟེན་པ་སྒོ་གྱོང་ཆེ་སྟེ། ལམ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྦྱར་ནས་གྲོལ་བ་ཐོབ་ཏུ་རེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་མ་ཡིན་པའང་ཆོས་ལྟར་བཅོས་པ་དེ། ཐོས་བསམ་ཚིག་གི་དུག་གིས་སངས་རྒྱས་མི་ཐོབ་ཅེས་བཀའ་ལུང་ལ་སྐུར་པ་འདེབས། བྱས་ཆོས་འཁོར་བ་སྒྲུབ་པས་བྱར་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྒོམས་ཤིག་ཅེས་ལམ་ཚོགས་གཉིས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ན་སྟོབས་དང༌། མི་འཇིགས་པ་དང༌། སྐུ་དང༌། ཡེ་ཤེས་དང༌། ཞིང་གི་རྒྱན་བཀོད་པ་དྲང་དོན་ཡིན་གྱིས། དོན་ལ་ཅི་ཡང་མེད་ཅེས་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས། གནས་ལུགས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྲུབ་འོད་གསལ་དུ་གསུངས་པ་ལ། དྲང་དོན་བྱིས་པའི་ཆོས་སུ་འདོད་པས། ད་ལྟའི་འཁྲུལ་རྟོག་རང་ག་མ་སོ་མ་ཉམས་པ་འདི་གནས་ལུགས་སུ་འདོད་པས་གཞི་ལ་སྐུར་པ་འདེབས། ས་དང༌།ལམ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚོགས་དྲང་བ་ཙམ་སྟེ། དོན་ལ་མེད་ཅེས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡོན་ཏན་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་སྟེ། དེང་སང་གི་དུས་ན་མདོ་རྒྱུད་མན་ངག་ལུང་རིགས་གང་དང་ཡང་མི་མཐུན་པའི་བླ་མའི་གཟུགས་བརྙན་དུ་བྱེད་པས། གཞན་གྱི་འདྲེན་པར་ཁས་འཆེ་བ་བྱོན་པ་རྣམས་ནི། ཐོས་བསམ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་བློ་མ་སྦྱངས་པའི་རྨོངས་པ། བསྟན་པའི་བདུད་ཚིག་རྔམས་པོ་ཆེར་སྨྲ་བ་མང་སྟེ།

譯文： 愿不生為辦事者。" 如是親近惡業方面之無量過失中，首先，與愚癡者交往之過失：對所知處愚昧、偏袒一方、行走邪道不知解脫正道。 於此，誰最有過失呢？與愚癡者交往過失極大。總之，流轉輪迴也是由無明愚癡所生，業與煩惱也是從無明中發起而生。尤其對於修持解脫道菩提，若僅親近無知的師長上師，損失極大，因為施設非道而希冀獲得解脫。 偽裝似法的非道：以聞思詞句之毒誹謗稱不能證得佛果，誹謗教證；稱造作有為法乃是修持輪迴，應當修持無所作空般境界，誹謗福慧二資糧道；稱佛與菩薩地上之力、無畏、身、智慧與剎土莊嚴乃是隱義，實無所有，誹謗果位；對所說究竟法性如來藏自性功德任運光明，認為是權宜幼稚法，認為現在不離增益損減的妄念執著就是究竟法性，誹謗基道；稱地、道、三摩地僅是權宜安立，實無所有，誹謗解脫功德。當今時代出現自稱為他人導師，卻與經律竅訣教理皆不相應者，乃是未曾廣泛聞思修習而愚癡，大言不慚地宣說破壞佛法之語。

བསྟན་པའི་བདུད་ཚིག་རྔམས་པོ་ཆེར་སྨྲ་བ་མང་སྟེ། དད་ལྡན་ཐར་པ་བགྲོད་པའི་གེགས་སུ་བདུད་རིགས་ཀྱི་མི་མ་ཡིན་གྱིས་ཆེད་དུ་བཀོད་ནས་འཁོར་དང་བསོད་ནམས་དང་ལྡན་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཉིད། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས། ཀུན་དགའ་བོ་ང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་འོག་ཏུ། དམ་པའི་ཆོས་ལྟར་བཅོས་པ་མང་དུ་འབྱུང་སྟེ། ཁ་ཅིག་ནི་འགྲོ་བ་འདི་དག་སྟོང་པའོ་ཞེས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ལ་ཉེ་བར་མི་བསྟེན། ཁ་ཅིག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱུ་མེད་དོ་ཞེས་ལས་དང་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས། ཁ་ཅིག་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་བདག་མེད་ཅེས་གང་ཡང་སྤང་བ་དང་བླང་བར་མི་བྱེད། ཁ་ཅིག་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་བྱང་བའོ་ཞེས་ཉོན་མོངས་པ་རང་དགར་སྤྱོད། ཁ་ཅིག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པའོ་ཞེས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡོན་ཏན་མེད་པར་འཛིན་ཏོ། །» «མི་གཏི་མུག་ཅན་དེ་དག་ནི་བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའོ། །དམ་པའི་ཆོས་ལྟར་བཅོས་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་བླ་མའི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་པ་ལས། དང་པོ་ཤེས་ཀྱང་བརྗེད་པར་འགྱུར་ན། ཕྱིས་ཡོན་ཏན་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་གནས་མེད་དོ། །ཤེས་བྱའི་གནས་ལ་རྨོངས་པ་དེ་དག་དང་འགྲོགས་པའི་ཉེས་པ་ནི། སྒྲ་རིག་པའི་གནས་ལ་རྨོངས་པ་དང་འགྲོགས་པས། སྒྲ་དོན་གྱི་འགྲེལ་པ་མི་ཤེས་པའི་ཉེས་པ་འགོ» «གསོ་བ་རིག་པའི་གནས་ལ་རྨོངས་པ་དང་འགྲོགས་པས་འདུ་བའི་ནད་སེལ་བ་མི་ཤེས་པའི་ཉེས་པ་འགོ» «གཏན་ཚིགས་རིགས་པའི་གནས་ལ་རྨོངས་པ་དང་འགྲོགས་པས་བླང་དོར་རིགས་པ་དང་མི་རིགས་པའི་རིམ་པ་མི་ཤེས་པའི་ཉེས་པ་འགོ» «བཟོ་རིག་པའི་གནས་ལ་རྨོངས་པ་དང་འགྲོགས་པས་གནས་སྐབས་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་དོན་མི་ཐོབ་པའི་ཉེས་པ་འགོ» «ནང་རིག་པའི་གནས་ལ་རྨོངས་པ་དང་འགྲོགས་པས་མངོན་པར་མཐོ་བ་གནས་སྐབས་མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་དང༌།

譯文： 許多人大言不慚地宣說破壞佛法之語，非人中的魔眾特意安排、加持有信眾者轉生富裕，成為趨入解脫之障礙。《大般涅槃經》云："阿難，我涅槃后，仿似正法者多有出現。或稱'諸行皆空'，不積資福慧。或稱'自性本無因'，誹謗因果業報。或稱'自性無我'，一切不應舍取。或稱'煩惱即菩提'，隨意放縱煩惱。或稱'一切法空'，執著無解脫功德。愚癡之人乃是魔所加持，仿似正法者。" 親近如是上師，先前所知尚且遺忘，更何況後續生起新功德，斷無可能。 與無知者交往之過失：與語言學無知者交往，不知詞義解釋之過失。與醫學無知者交往，不知對治四大失調之病的過失。與因明無知者交往，不知觀察取捨、合理與不合理次第的過失。與工藝無知者交往，不能成辦暫時所需的過失。與內明無知者交往，得不到世間殊勝暫時天界安樂，

སྒྲ་དོན་གྱི་འགྲེལ་པ་མི་ཤེས་པའི་ཉེས་པ་འགོ» «གསོ་བ་རིག་པའི་གནས་ལ་རྨོངས་པ་དང་འགྲོགས་པས་འདུ་བའི་ནད་སེལ་བ་མི་ཤེས་པའི་ཉེས་པ་འགོ» «གཏན་ཚིགས་རིགས་པའི་གནས་ལ་རྨོངས་པ་དང་འགྲོགས་པས་བླང་དོར་རིགས་པ་དང་མི་རིགས་པའི་རིམ་པ་མི་ཤེས་པའི་ཉེས་པ་འགོ» «བཟོ་རིག་པའི་གནས་ལ་རྨོངས་པ་དང་འགྲོགས་པས་གནས་སྐབས་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་དོན་མི་ཐོབ་པའི་ཉེས་པ་འགོ» «ནང་རིག་པའི་གནས་ལ་རྨོངས་པ་དང་འགྲོགས་པས་མངོན་པར་མཐོ་བ་གནས་སྐབས་མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བ་དང༌། མཐར་ཐུག་ལེགས་པ་ཐར་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་བཟང་སྒྲུབ་མི་ཤེས་པའི་ཉེས་པ་འགོ» «ཕྱོགས་རེའི་གཞུང་ལུགས་ལ་ཞེན་པ་དང་འགྲོགས་ན་གྲུབ་མཐའ་ཕྱོགས་འཛིན་གྱི་ཉེས་པ་འགོ་བས་མཐའ་དག་བློར་མི་ཤོང༌། ཐོས་བསམ་ཕྱོགས་མེད་དུ་མ་སྦྱངས་པ་དང་འགྲོགས་ན་ཐར་ལམ་བྱང་ཆུབ་མི་རྙེད་པས། གཏན་གྱི་འདུན་མ་འཆུག་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།ཐར་པ་འདོད་ན་བླ་མ་མཁས་པ་མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཁྲོལ་བ་ལ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །སའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ལ་བསྟེན་ན། སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང༌། ལྟ་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང༌། རྣམ་པར་འཁྲུལ་པ་དང༌། རྣམ་པར་རྨོངས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛོད་ཀྱི་མདོ་ལས། རང་གི་ལས་ཀྱང་མི་ཤེས་པར་གཞན་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་ལྟུང་ངོ༌། །དགྲས་ཕྲོགས་པ་ནི་ལུས་གཅིག་པུ་གཏོར་བ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱིས། འདི་ལྟ་བུའི་གཏི་མུག་ཅན་གྱིས་ཆོས་བཤད་པ་མི་གཙང་བས་ནི་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་ཁྲི་འབུམ་གྱི་བར་དུ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྐུན་པོས་མྱ་ངན་བྱས་སོ། །མི་གང་ཞིག་གིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྲོག་འཕྲོག་པའི་སྡིག་པ་བས། ཆོས་འཆད་པ་མི་གཙང་བ་སྡིག་པ་ཆེའོ་ཞེས་པ་དང༌། ཁྱུང་ཆེན་ལས། སློབ་དཔོན་ཚད་མར་མ་གྱུར་སྤྲེའུ་འདྲའི་ལུང༌། །བསྟེན་པས་ལམ་ནོར་རྟོགས་པས་ཟིན་ཏ་རེ། །ཞེས་སོ། །དེ་བས་ན་ཐར་ལམ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གེགས་སུ་བླ་མའམ། སློབ་དཔོན་ངན་པ་ཆེ་བས་བརྟགས་ལ་སྤང་ངོ༌། །

譯文如下： 如果不瞭解語義學的解釋，就會產生過失。 如果對醫學無知，就不知如何治療結合病，由此產生過失。 如果對因明無知，就不知善惡取捨的次第，由此產生過失。 如果對工藝學無知，就無法獲得暫時所需的利益，由此產生過失。 如果對內明無知，就不知如何修持暫時的善妙之道——生於善趣天界的安樂，以及究竟的善妙之道——解脫、菩提，由此產生過失。 如果執著于片面的教義，就會產生宗派偏執的過失，因此不應完全拋棄其他宗派。 如果沒有廣泛修學，就不能獲得解脫道和菩提，從而產生背離究竟所求的過失。因此，若欲解脫，應依止通達經論密意的智者大師。 《入胎經》中說："若親近惡友，心將顛倒，見解顛倒，心識迷亂、愚癡。" 《佛藏經》中說："不知自己的過失卻向他人說法，將墮入地獄。被敵人掠奪只不過失去肉身而已，而像這樣愚癡的人所說的不凈之法，卻要在數千萬億個大劫中，忍受地獄眾生的痛苦折磨。若有人殺盡三千大千世界的眾生，其罪過還不如說不凈法的罪過大。" 《大鵬經》中說："依止未得究竟智慧的師長，猶如猴子給予指引，因而迷失正道，不知所措。" 因此，想要獲得解脫道和菩提，不善知識、惡劣上師是最大的障礙，應當謹慎抉擇並予以摒棄

སློབ་དཔོན་ངན་པ་ཆེ་བས་བརྟགས་ལ་སྤང་ངོ༌། །ཕྱོགས་གཉིས་པ། དད་བརྩོན་མེད་དང་འགྲོགས་པས་དགེ་བ་འགྲིབ། །སྒྲུབ་ལ་གཡེལ་ཞིང་མོས་གུས་ཉམས་པར་བྱེད། །ཐར་པའི་ལམ་ལ་དད་བརྩོན་མེད་པ་དང་འགྲོགས་པའི་ཉེས་པ་ནི། བླ་མ་དང་ཆོས་ལ་མི་དད་པ་དང་འགྲོགས་ན་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ན་བུན་ཡལ་བས་ཐར་པའི་ལམ་དང་བྲལ་བའི་ཉེས་པ་ཡོད། སོས་དལ་ལེ་ལོ་ཅན་དང་འགྲོགས་ན་དགེ་བ་འགྲིབ་ཅིང་མི་དགེ་བ་འཕེལ་བའི་ཉེས་པ་ཡོད། དཀོན་མཆོག་ལ་དད་བརྩོན་གྱིས་མཆོད་པ་མི་བྱེད་པ་དང་འགྲོགས་ན་བསྟན་པའི་སྤྱི་སྲོལ་ཉམས་པའི་ཉེས་པ་ཡོད། ཆོས་ལ་དད་བརྩོན་གྱིས་སྒྲུབ་པ་མི་བྱེད་པ་དང་འགྲོགས་ན་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་འཕེལ་སྒོ་ཆད་པའི་ཉེས་པ་ཡོད། དགེ་འདུན་ལ་དད་བརྩོན་གྱིས་མི་བསྟེན་པ་དང་འགྲོགས་ན་ཐ་མལ་གྱི་ཉེས་པས་ནོན་པའི་ཉེས་པ་ཡོད། ཡི་དམ་ལ་དད་བརྩོན་གྱིས་སྒྲུབ་པ་མི་བྱེད་པ་དང་འགྲོགས་ན་དངོས་གྲུབ་ཡིད་སྨོན་ལ་རེ་བའི་ཉེས་པ་ཡོད། མཁའ་འགྲོ་ལ་དད་བརྩོན་གྱིས་མཆོད་སྒྲུབ་མི་བྱེད་པ་དང་འགྲོགས་ན་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཕོ་ཉ་མི་འགྲུབ་པའི་ཉེས་པ་འགོ་བས་སྤང་བར་གདམས་ཏེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པའི་མདོ་ལས། དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་པའི་གཙོ་བོ་ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ཡིན་ལ། དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འགྲོགས་པའམ། གཏམ་སྨྲ་བའམ་གྲིབ་མས་ཕོག་པ་ཙམ་ཡང་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །ཕྱོགས་གསུམ་པ། ཐེག་དམན་དང་འགྲོགས་གཅིག་པུ་ཞི་ལ་མོས། །སེམས་སྟོབས་ཆུང་ཞིང་གཞན་དོན་སྙིང་རྗེ་» «མེད། །ཐེག་མཆོག་དོན་དང་འགལ་བའི་ཉེས་མང་ལྡན། །ཉན་རང་གི་རིགས་ཅན་རང་གཅིག་པུ་འཁོར་བ་ལས་ཐར་པར་འདོད་ནས། ཅི་སྤྱོད་ཀྱང་རང་དོན་འབའ་ཞིག་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་རིམ་པ་དང་འགྲོགས་ན། ཐེག་ཆེན་གྱི་སྙིང་རྗེ་མེད་པས་ལམ་དམན་པར་ལྟུང་བའི་ཉེས་པ་འགོ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལྟར་བཅོས་པའི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ནི། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་སྟོན་ཅིང༌། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་ལས་འདུན་པ་ཟློག་པ་དང༌།

譯文如下： 應當謹慎抉擇並摒棄惡劣的上師。 第二方面，與無信無勤者交往，善法衰退，修行懈怠，信心受損。 與不具備對解脫道的信心和精進的人交往的過患是：若與不信佛法上師的人交往，加持的甘露將會枯竭，有與解脫道脫離的過患。若與懶惰懈怠之人交往，有善法衰退、不善增長的過患。若與不以信心和精進供養三寶的人交往，有佛教總體傳統衰敗的過患。若與不以信心和精進修持佛法的人交往，有二資糧增長之門受阻的過患。若與不以信心和精進依止僧眾的人交往，有被世間過患壓服的過患。若與不以信心和精進修持本尊的人交往，有希求悉地成為癡心妄想的過患。若與不以信心和精進供修空行母的人交往，有事業使者不能成就的過患，因此應當摒棄。 《念住經》中說："一切善法的根本障礙就是惡友，應當摒棄與之共處、談話，乃至被其陰影觸及。" 第三方面，與下乘者交往，只欣求寂滅，心力羸弱，無利他悲心，具種種與大乘義相違的過患。 聲聞緣覺種姓者，只求自己從輪迴中解脫，所作所為唯求自利。若與這樣修持次第的人交往，無大乘悲心，有墮入下劣道的過患。 《普賢問經》中說："假扮善知識的惡友，宣說聲聞緣覺乘的法要，阻礙福德資糧的希求，令修菩薩行的菩薩退失菩提心。

རབ་ཏུ་དབེན་པར་སྟོན་ཅིང་བྱ་བ་ཉུང་བ་ལ་སྦྱོར་བ་དང༌། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དོན་དང་ལྡན་པའི་བཀའ་མཆིད་མི་བསྟན་པ་ལ་བརྟེན་ཅིང་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པ་དང༌། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་འདུན་པ་ཟློག་པ་དང༌། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་«༼༡༽«བ་ལས་འདུན་པ་ཟློག་པའོ་ཞེས་སོ། །འདི་ཉིད་དེང་སང་གི་བླ་མ་རྟོགས་ལྡན་ཆེན་པོ་དག་ཕྱག་བཞེས་སུ་མཛད་དེ། ཅི་ཡང་མི་ཤེས་པ་དག་དེ་བས་ཀྱང་བློ་རྨོངས་སུ་འཇུག་ཅིང་ཚོགས་གཉིས་འགོག་ལ། ཡང་དག་པའི་ཆོས་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ། །» «སྒྲིབ་པ་འདི་ནི་བསྟན་པ་དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བའི་ཕྱིར་སྤང་བར་བྱ་བ་ལ་གདམས་སོ། །གང་ཚེ་གླང་ཆེན་བསྒྱིངས་པ་ཅན་དག་རང་ཉིད་རྨོངས་པའི་མཚོར་ཞུགས་ནས། །གཞན་ཡང་ལམ་དེར་འཇུག་ལ་མངོན་བརྩོན་གཏི་མུག་རོལ་པའི་ཤུགས་ཆེན་སྟོབས། །མེ་ཏོག་མདའ་ཅན་དཔུང་རྣམས་འདེགས་ལ་ཐེ་ཚོམ་གྱུར་ཞེས་གང་སླད་བརྩོན། །འདི་ནི་སྔོན་མེད་ཐར་པའི་གེགས་གྱུར་གངས་ཅན་འོངས་པར་འགྱུར་ཞེས་གྲགས། །ཚུལ་འདི་ནི་ཐུབ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་གསལ་པོར་གསུངས་ཏེ། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དགོན་པ་པར་གྱུར་ནས་བས་མཐར་གནས་ཏེ་མངོན་པར་དགའ་ཞིང་འདོད་པ་ཆུང་ལ་ཆོག་ཤེས་པ། ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་དང་མི་འདྲེ་ལ། དོན་དང་བྱ་བ་ཉུང་བར་གནས་ཀྱང་མང་དུ་ཐོས་པ་མི་འཚོལ། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མི་བྱེད། ཆོས་ཉན་པ་ལ་མི་བརྩོན། ཆོས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུན་གཅོད། ཡོངས་སུ་འདྲི་བར་མི་བྱེད། དོན་རྣམ་པར་ངེས་པའི་གཏམ་རྒྱུན་གཅོད། དགེ་བ་ཅི་ཡིན་ཞེས་འཚོལ་བ་ལ་མི་བརྩོན་པར། བདག་གཅིག་པུ་དགོན་པ་ན་གནས་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཆུང་ཞིང༌། ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ནོན་པ་ཙམ་གྱིས་དགའ་བ་ཐོབ་ཅིང་བག་ལ་ཉལ་སྤང་བའི་སླད་དུ་ལམ་སྒོམ་པར་མི་བྱེད། བདག་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་མི་བརྩོན་པ་འདི་ནི། དགོན་པ་ལ་གནས་པའི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་སྟེ།

完整漢語翻譯： (應當)指導遠離獨處,從事少許事務,依止具足大乘義理的甚深教言,親近承事(善知識),以四攝事成熟有情,斷除貪求,斷除貪求圓滿受持正法。這正是現在有證悟的大德上師們所受持的。而那些一無所知者,反而更加愚癡地阻礙兩種資糧,誹謗正法。 這種障礙是捨棄殊勝正法,極其嚴重,故應當教導斷除。(偈曰:) 何時大象傲慢自身陷入愚癡之海, 又努力引導他人入道,迷亂驕橫之力強大, 令花箭天眾援救生疑,且曾竭力宣稱, 此乃前所未有障礙解脫,將會降臨雪域。 這個道理,佛陀世尊也曾在《勝智廣大海請問經》中明確宣說:菩薩住于寂靜處,安住于邊地,喜悅少欲知足,不與在家出家者交往,雖安住於事務少之處,卻不尋求多聞,不成熟有情,不勤于聽法,中斷法語,中斷抉擇義理的談論,不努力尋求何者是善。唯獨住于寂靜處,以息滅煩惱,降伏惡趣,僅生歡喜而住,不為捨棄放逸而修道,不為自他利益而精進,此乃住于寂靜者的魔羅鎖鏈。 種子字,咒語部分: 無

དགོན་པ་ལ་གནས་པའི་བདུད་ཀྱི་ལྕགས་ཀྱུ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལྟར་བཅོས་པའི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའོ་ཞེས་སོ། །ཕྱོགས་བཞི་པ། ལྟ་དང་ཏིང་འཛིན་མེད་དང་བསླབ་པ་འཆལ། །ཐ་མལ་རིག་ཤེས་སྐྱོང་དང་རྙེད་པ་འཚོལ། །གནད་མེད་གཅིག་པུར་ཞེན་དང་སྟོང་ལྟ་ཅན། །ཉམས་མེད་ཐ་སྙད་མཁན་དང་འགྲོགས་ན་ཡང༌། །དེ་དག་བྱུར་འགོ་དོན་མེད་ཚིག་ཕྱིར་འབྲང༌། །ནེ་ཙོའི་འདོན་པ་འདྲ་བར་གྱུར་པ་ཡིན། །ལྟ་སྒོམ་གྱི་དགོངས་པ་མེད་པ་དང་འགྲོགས་ན་ཆོས་ཉིད་དོན་ལས་རིང་བའི་ཉེས་པ་འགོ །དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་འཆལ་བ་དང་འགྲོགས་ན་ཉམས་གྲིབ་ཀྱིས་སྲུང་སྡོམ་འཆོར་བའི་ཉེས་པ་འགོ །བཤེས་གཉེན་རྙེད་འཚོལ་བ་དང་འགྲོགས་ན་ལྟོ་གོས་ཀྱི་ཁོལ་པོར་འཆོར་བའི་ཉེས་པ་འགོ གནད་མེད་དབེན་པར་དགའ་བ་དང་འགྲོགས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལས་ཉམས་པའི་ཉེས་པ་འགོ» «།» «སྟོང་པ་ཁ་འབྱམས་སུ་སྨྲ་བ་དང་འགྲོགས་ན་རྒྱུ་འབྲས་ཁྱད་དུ་གསོད་པའི་ཉེས་པ་འགོ ཉམས་མེད་ཐ་སྙད་མཁན་དང་འགྲོགས་ན་དོན་མེད་ཚིག་ལ་དགའ་བའི་ཉེས་པ་འགོ །རྟོག་གེ་ཐ་སྙད་པ་དང་འགྲོགས་ན་ཉམས་ལེན་དྲེད་པོར་འཆོར་བའི་ཉེས་པ་འགོ །སེམས་བསྐྱེད་བསླབ་བྱ་མེད་པའི་མི་དང་འགྲོགས་ན་བསྡུ་དངོས་གཞན་དོན་མེད་པའི་ཉེས་པ་འགོ །རྒྱུ་འབྲས་དག་གྲོལ་དུ་འཛིན་པ་དང་འགྲོགས་ན་གསང་སྔགས་ཁྱད་དུ་གསོད་པའི་ཉེས་པ་འགོ །བློ་ཆུང་མཚན་བཅས་ལ་ཞེན་པ་དང་འགྲོགས་ན་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཉིད་ལས་རིང་བའི་ཉེས་པ་འགོ་སྟེ། དོན་དང་མ་འབྲེལ་བའི་ཆོས་དང་གང་ཟག་གིས་རང་རྒྱུད་བསླུས་པ་མང་ལ། ཚིག་མ་གོ་བའི་དོན་མུན་པའི་རྫས་ལ་གཞལ། དོན་མ་གོ་བའི་ཚིག་ནེ་ཙཽའི་འདོན་པར་འགྲོ་བས། གང་ཡང་རྒྱུད་ལ་འབྱོར་བའི་བླ་མ་མཆེད་གྲོགས་བཟང་པོ་དང་འགྲོགས་པ་གཅེས་ལ། དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྡིག་གྲོགས་སྤོང་བ་ཁོ་ན་གལ་ཆེ་སྟེ། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པས་མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སྤང་བ་ལ་ནན་ཏན་བྱའོ་ཞེས་སོ། །གང་ཞེ་ན་ཡུམ་བར་མ་ལས།

漢語翻譯: 這是住于寂靜者的魔羅鎖鏈,偽裝善知識之惡友。 第四部分: 無見解禪定、戒律毀壞、 持世間智識、尋求利養、 無義獨住執、具空見者、 無修言詞者,雖與之交往, 亦隨其迅速而去,無義言語隨後, 如同鸚鵡的誦讀。 與無見修之意趣者交往,會遠離法性義理的過失。與毀壞三昧耶和學處者交往,會因染污而失壞守護學處的過失。與尋求善知識利養者交往,會墮入飲食衣服之羅網的過失。與無義獨處喜悅者交往,會背離佛法的過失。與空見濫談者交往,會斷絕因果的過失。與無修持言詞者交往,會喜歡無義言語的過失。與邏輯辯論者交往,會失壞真修實踐的過失。與無發心學處者交往,會無四攝事利他的過失。與執著因果解脫者交往,會傷害密咒的過失。與耽著相執的劣慧者交往,會遠離甚深法性的過失。 無義法與人,欺惑自相續者多。不解義之詞,置於黑暗物中衡量。不解詞之義,如同鸚鵡的誦讀。 故應珍惜與攝受相續的上師善友交往,斷除與之相違的惡友至關重要。《勝智廣大海請問經》中說:"依止善知識,當勤于斷除不善知識。" 《中篇般若經》中說:

དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པས་མི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་སྤང་བ་ལ་ནན་ཏན་བྱའོ་ཞེས་སོ། །གང་ཞེ་ན་ཡུམ་བར་མ་ལས། ཐམས་ཅད་དམིགས་པའི་ཚུལ་དུ་ཆོས་སྟོན་པ་ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོའོ་ཞེས་པ་དང༌།སོར་ཕྲེང་གི་མདོ་ལས། རྩོད་པའི་དུས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལྟ་བ་དམན་པ་དགེ་སྦྱོང་ལྟར་བཅོས་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དེ་ནི་ཚུལ་དུ་འཆོས་«༼༡༽«པ། སློང་མོ་བ་སྡིག་ཏོ་མི་དགེ་བའི་སེམས་ཅན། བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ། མུ་སྟེགས་ཀྱིས་དཀྲུགས་པ། ལོག་པའི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་པ་དང༌། འཕགས་པ་བདེ་བྱེད་ཀྱིས་ཞུས་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་གང་སུ་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པར་མི་འདོད་པར། དམིགས་པ་ཅན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འབའ་ཞིག་ལ་བརྩོན་པ་ནི་དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན། གཡོ་ཅན་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་པ་དང༌། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། དགེ་སློང་གང་ལ་གཉིས་སུ་འཛིན་པའི་སེམས་ཡོད་པ་དེ་ནི་བདུད་ཀྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མི་མོས་པ་དེ་ནི་བདུད་ཀྱིས་བསླུས་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སོ། །སྤང་དགོས་པར་གདམས་པའང་འདི་ལྟར། དེ་དག་དང་འགྲོགས་ཐར་ལམ་བར་དུ་གཅོད། །དགེ་འགྲིབ་བདེ་འགྲོའི་གནས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་ན། །ཞི་བདེའི་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། །དེས་ན་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་སྤང་བར་བྱ། །» «སྡིག་པའི་གྲོགས་སམ་བླ་མ་ངན་པ་བསྟེན་པས་དགེ་བ་འགྲིབ་ཅིང་མི་དགེ་བ་འཕེལ་ཏེ།གནས་སྐབས་ལྷ་མིའི་བདེ་འབྲས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཐར་ལམ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པས། མཐར་ཐུག་ཞི་བདེའི་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ་གནས་མེད་དོ། །ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་ལས། དད་པ་མེད་ཅིང་འཇུངས་པ་དང༌། །» «རྫུན་དུ་སྨྲ་དང་ཕྲ་མ་ཅན། །མཁས་པས་བཤེས་པར་མི་བྱ་ཞིང༌། །སྡིག་ཅན་མི་དང་འགྲོགས་མི་བྱ། །བསྟེན་བྱ་མ་ཡིན་བསྟེན་པའི་མི། །དེ་ཡི་སྐྱོན་གྱིས་སྐྱོན་ཅན་འགྱུར། །དོང་པར་དུག་བསྐུས་མདའ་བཅུག་པས། །དུག་མ་བསྐུས་པའང་གོས་པ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །

漢語翻譯: 應當依止善知識,勤于斷除不善知識。 《中篇般若經》中說:"以一切所緣之相而宣說佛法的,是惡友。" 《穗句經》中說:"末法時代見解低劣的有情,偽裝成持戒者,而誹謗大乘,他們是偽裝者、乞丐、罪惡不善有情,為魔所加持,為外道所擾亂,執著邪見者。" 《聖者德施所問經》中說:"善男子,若有人知道一切法如幻化現而無自性,卻不願意,只專注于有所緣的善根,他不是持戒者,稱為詭詐者。" 《佛說寶積經》中說:"若比丘具有二取之心,即為魔所加持。不樂於大乘,即稱為為魔所欺惑。" 關於應當斷除的教言也是如此: "與彼等交往,將阻礙解脫道, 善法退失,人天樂報尚不能成, 何況究竟寂樂菩提能成就, 是故當斷除惡友。" 依止惡友或惡師,善根退失,不善增長,暫時的人天樂報也不能成就,更遮障解脫道。何況究竟寂樂菩提能成就,實無是處。 《正法念處經》中說: "無信且傲慢,妄語具誹謗, 智者不應親,不應與惡人交往。 不應依止者若依止, 以彼過失成為有過。 猶如箭筒涂毒, 未涂毒箭亦沾染。" 種子字,咒語部分:無

དུག་མ་བསྐུས་པའང་གོས་པ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །གནོད་པ་ལ་བལྟས་ཏེ་སྤང་དགོས་པའི་འཐད་པ་འགོད་པ་ནི་དཔེ། ཇི་ལྟར་ལམ་འཕྲང་བགྲོད་པའི་མགྲོན་པོ་དག» «།ཆོམ་རྐུན་འཇིགས་པས་བཅོམ་ལའང་འཇིགས་ལྟ་ན། །དེ་ཡིས་ཚེ་འདིའི་ནོར་དང་སྲོག་འདོར་གྱི། །གཏན་གྱྀ་བདེ་བ་འཕྲོག་པར་ཡོང་མི་ནུས། །འདི་དག་ནི་གསལ་བའི་དཔེར་བཀོད་ནས། དེ་བས་ཆེས་འཇིགས་པའི་དགྲ་ལ་མ་བརྟེན་པར་བག་ཟོན་སྐྱེད་ཅིག་ཅེས་གདམས་པ་ནི། མི་དགེའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས། །དམ་པས་བརྙས་ཤིང་དཀར་ཕྱོགས་ལྷས་འདོར་བས། །གནོད་མང་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་གནས་འདིར་ཡང་ཕུང༌། །ཕྱི་མར་ངན་འགྲོ་གཏན་དུ་སྲིད་མཚོར་འཁྱམ། །བདེ་བའི་ནོར་མཆོག་བྲལ་ལ་མི་འཇིགས་པའི། །སྐྱེ་བོ་དེ་ནི་བདུད་ཀྱིས་བསླུས་པ་ལགས། །མི་དགེའི་བཤེས་ལ་བསྟེན་ན་སྐྱེ་བོ་དམ་པས་སྨད། བསྲུང་བའི་ལྷས་འདོར། གནོད་འཚེ་དང་སྡུག་བསྔལ་མང༌། མི་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཐོག་ཏུ་བབས་པས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ཉེས་པ་མང་བར་མ་ཟད། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་ལ་ངན་སོང་གསུམ་དུ་འགྲོ་ཞིང༌། དུས་རྟག་ཏུ་འཁོར་བར་འཁྱམས་པས་ན་ཐ་མལ་གྱི་དགྲ་ལས་ཐར་པའི་བློ་བསྐྱེད་པའི་ཚོད་བརྩིས་ནས་སྡིག་པའི་གྲོགས་ལས་རིང་དུ་འབྲོས་པར་གདམས་ཏེ་ལེགས་པ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་དུ་འོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །» «དེ་སྐད་བསྟན་ཡང་འཇིགས་པར་མི་བྱེད་ཀྱི་སྟེང་དུ་སླར་བསྟེན་ན་བདུད་ཀྱིས་བསླུས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཞན་ཡང་རི་དྭགས་རྔོན་པ་ལ་སྐྲག་པ་དང༌། བྱེའུ་ཁྲ་ལ་སྐྲག་པ་དང༌། བྱི་ཆུང་བྱི་ལ་ལ་སྐྲག་པ་དང༌། གསོད་པའི་གཤེད་མ་ལ་སྐྲག་པ་དང༌། གླང་པོ་ཆེ་སྨྱོན་པ་ལ་སྐྲག་པ་ལྟར་སྤང་དགོས་ཏེ། འཕགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ལ་འཇིགས་པ་ལྟར། གླང་པོ་ཆེ་སྨྱོས་པ་ལ་མི་འཇིགས་ཏེ། གླང་པོས་ནི་ཚེ་འདིའི་ལུས་ཙམ་འཇིག་པ་ལས་མི་བྱེད་ལ། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ནི་གཏན་གྱི་དགེ་བའི་ལུས་དང་སྲོག་འཇིག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །

漢語翻譯: 猶如未涂毒的箭也會被染。 為說明觀察過患而應當斷除的理由,舉例如下: 猶如旅人行於險道, 雖被劫匪搶劫也心生恐懼。 彼等雖能奪此生財產性命, 卻無法奪取究竟安樂。 以此明顯譬喻開示,故當謹慎勿親近比強盜更可怕之敵: 親近惡知識的眾生, 為聖者所譏毀,白方天神捨棄, 多災多難墮入此生苦難處, 後世墮惡趣長久漂泊輪迴海。 失去安樂最勝財富而無畏懼, 此等有情實為魔王所欺惑。 若親近惡知識,為聖者所誹;為守護天神所舍;遭受傷害痛苦極多;一切違緣臨頭,現世過患極多,且於後世墮入三惡趣,長時飄蕩輪迴。故當以畏懼爾等凡夫敵人墮落之心,憶念而棄離惡友。否則將失去一切善法。 即便如是宣說仍無恐懼,反而繼續親近,當知已被魔王欺惑。 此外,猶如野獸畏懼獵人、小鳥畏懼鷂鷹、小鼠畏懼野貓、畏懼殺戮之劊子手、大象畏懼瘋象,應當斷除惡友。 《聖入涅槃經》中說:"菩薩畏懼惡友猶如瘋象,然瘋象僅能毀壞今生之身,惡友卻能毀壞究竟善身慧命。" 種子字,咒語部分:無

སྡིག་པའི་གྲོགས་པོས་ནི་གཏན་གྱི་དགེ་བའི་ལུས་དང་སྲོག་འཇིག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སོ། །བརྟག་པ་དང་དཔྱད་པ་ཆེར་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྤང་བར་འོས་པའི་དཔེ་སྒྲུབ་པ་ནི། འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ན་ཡང་རབ་རྟོག་དཔེ། །སྐྱེལ་མའི་ཡུལ་དེ་བཟང་ངན་རྟོག་ཅིང་འདྲི། །ཐར་པ་འདོད་ལ་བཤེས་གཉེན་དྲི་རྟོག་མེད། །» «བློ་གྲོས་བླུན་པོ་དངོས་སུ་བདུད་སྡེས་བཅོམ། །འདི་ལྟར་འཇིགས་བཅས་ཀྱི་ལམ་འཕྲང་བགྲོད་པ་ན། སྐྱེལ་མ་འཚོལ་ལ་«༼༡༽«དེ་ཡང་ཐུབ་མི་ཐུབ་རང་གིས་ཀྱང་རྟོག་གཞན་ལའང་འདྲི་བ་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པ་ནི་ཉིན་གཅིག་ཙམ་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ལའང་མཐོང་ན། གཏན་གྱི་བདེ་བ་ཐར་པ་བགྲོད་པ་ལ་བླ་མའི་སྐྱེལ་མ་དགོས་ལ། དེ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་མི་ལྡན་མི་རྟོག་པར་གང་བབས་སུ་འཇུག མཁས་པ་གཞན་ལ་མི་འདྲི་བར་འབར་རྒྱུགས་སུ་བླུན་པོ་འཁོར་བསོད་«༼༢༽«ཅན་ལ་བསྟེན་པ་འདི་ནི་ཕུང་ཁམས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཡིན་ཏེ། དེང་སང་ཤིན་ཏུ་མང་བར་སྣང་ངོ༌། །དེ་ཡང་ཐར་པ་ལས་བསླུ་བའི་བདུད་ཀྱིས་དངོས་སུ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །བཤེས་གཉེན་ངན་པ་ལ་བསྟེན་པ་ཙམ་དུའང་མ་ཟད་ཀྱིས། ཆོས་ནོར་བ་དང༌། འདྲེས་པ་དང༌། བཅོས་མ་ལ་ཞུགས་པས་ཐར་པ་འདོད་པ་ངོ་མཚར་དུ་བརྩིས་པ་ནི་འདི་ལྟར། དམན་པའི་ནོར་དག་ཉོ་ཚོང་བྱེད་ན་ཡང༌། །རང་གིས་མི་ཤེས་གཞན་ལ་འདྲི་བར་བྱེད། །དེང་སང་གང་བྱུང་ཆོས་ཀྱི་ལམ་དེར་འཇུག» «།རྣམ་དཔྱོད་མིག་མེད་ཐོས་བསམ་སྣང་བ་མདོངས། །མིག་ལྡན་གཞན་ལ་འདྲི་ཞིང་རྟོག་པ་མེད། །» «ཐར་འདོད་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་བདུད་ཀྱིས་བསླུས། །དར་ཟབ་དང༌། གོས་དང༌། རྟ་དང༌། རིན་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་དམན་པའི་ནོར་དག་ཉོ་ནའང་རང་གིས་ཤེས་ན་བཟང་ངན་རྟོག་གོ» «།མི་ཤེས་ན་ཤེས་པ་གཞན་ལ་དྲིས་ནས་ལེན་པར་བྱེད་ན། དེང་སང་ནི་ཐར་པ་བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པས་ན་ནོར་གྱི་མཆོག་དམ་པའི་ཆོས་ཡིན་པ་ལ། དེ་རང་གི་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྟོག་པར་ཡང་མི་བྱེད་པར། ཆོས་དྲི་མ་ཅན་གང་དར་བ་དེ་ཉིད་ལུང་«»«མེད་པར་རློམ་«༼༡༽«ནས་གཞན་ལ་འཆད་ལ།

漢語翻譯: 惡友能毀壞究竟善身慧命。 為證成應當以詳細觀察抉擇而棄離之理,譬如: 如是,即便在世間,智者之喻: 欲行險路尋找嚮導,觀察詢問其善惡。 欲求解脫者,豈無觀察詢問善知識? 愚者無慧眼,實已為魔眾所摧毀。 如是,行於險道時,尋求嚮導,且觀察其善惡能否勝任,也會詢問他人,世間中甚至為成辦一日之事尚且如此。何況為究竟安樂解脫道,需要依止上師為嚮導,卻不觀察其是否具足法相,隨意親近,不詢問他人智者,匆忙依止愚癡凡夫,此乃極大過患,如今似乎極多。此實為魔王欺惑,引

ཆོས་དྲི་མ་ཅན་གང་དར་བ་དེ་ཉིད་ལུང་«»«མེད་པར་རློམ་«༼༡༽«ནས་གཞན་ལ་འཆད་ལ། མཁས་པ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་སྤྱན་རྒྱས་པ་གཞན་ལ་གང་ཡིན་མི་འདྲི་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཕྲག་དོག་གིས་ངན་དུ་སྒྲོགས་ཤིང་ཐ་སྙད་པའོ་ཞེས་བརྙས་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་ཐར་པ་བསླུ་བའི་བདུད་རིགས་དར་བ་ལས་བྱུང་བར་ཤེས་སོ། །འཕགས་པ་ཟླ་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་མདོ་ལས། མ་འོངས་པའི་དུས་ན་དགེ་སློང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཆོས་ལྟར་བཅོས་པ་དུ་མ་འབྱུང་སྟེ། དེའི་ཚེ་རང་གིས་བསླད་པའི་ཆོས་དག་འདྲེས་མར་བྱས་ཏེ་འདི་ནི་དམ་པའོ་ཞེས་སྟོན་ཅིང༌། ཆོས་སྨྲ་བ་གཞན་ལ་འདུད་པར་མི་བྱེད། ཡོངས་སུ་འདྲི་བར་མི་བྱེད། ཀུན་ནས་མནར་སེམས་པས་སྨོད་པར་བྱེད་དོ། །མི་གཏི་མུག་ཅན་དེ་དག་ནི་དེའི་རྒྱུས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །ད་ནི་མཇུག་བསྡུ་བ་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་སྤང་བར་གདམས་པ་ནི། འདིར་ནི་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་བརྟགས་ཏེ་སྤང༌། །དེ་ཡི་ཕན་ཡོན་དམ་པའང་ཚད་མེད་དེ། །ལོག་པར་མི་ལྟུང་རྟག་ཏུ་དགེ་བ་འཕེལ། །དམ་པས་བསྟོད་ཅིང་ཡོན་ཏན་ཚོགས་རབ་འགྲུབ། །» «ཐར་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་རབ་ཏུ་བརྟགས་པའི་སྒོ་ནས་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་དེ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལས། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་སྤང་བ་ནི་ངན་འགྲོ་ངན་སོང་ལོག་པར་ལྟུང་བ་རྣམས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་དགེ་བའི་ཚོགས་ཀྱང་ཡང་དག་པར་འཕེལ་ལོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྔགས་སོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་ཟད་མི་ཤེས་པ་རྣམས་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །ཕན་ཡོན་གཞན་ཡང༌། དྲན་དང་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང༌། །འདིར་ཡང་བདེ་ལ་ཕྱི་མར་ལེགས་པ་སྟེ། །མཐོ་རིས་གངྒཱའི་ཆུ་ངོགས་ལེགས་བགྲོད་ཅིང༌། །ཞིང་རྣམས་རྒྱལ་སྲས་འབྱོར་པས་ཡོངས་གང་མཐོང༌། །སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་སྤང་བའི་སྐྱེ་བོ་དག་གིས་དགེ་བ་འཕེལ་བའི་མཐུས། ཆོས་སེམས་པའི་དྲན་པ་དང༌། རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌།

漢語翻譯: 雖不若智者般以聞思修廣開慧眼,卻對於所宣講的染污法如何稱為教證毫無觀察,反倒誇耀於他人。不僅不詢問諸多具智慧聞思修者,甚至出於嫉妒而誹謗,輕蔑為世俗者。當知,此乃由盛行欺惑解脫之魔類所生。 《聖無垢月經》云:"未來世眾多邪妄比丘,將出現自大傲慢而偽裝如法之相。爾時,將自所欺之法雜糅,宣稱此乃殊勝。不禮敬、不請問他法師,反而一味誹謗。如是愚癡之人,因此因緣,死後將墮惡趣,生於邪見地獄。" 今總結勸誡,應棄捨惡友: 於此當觀察抉擇而棄離惡友, 如是功德利益無量。 不墮邪道,善法恒時增上, 為聖者所讚歎,福德資糧極圓滿。 為解脫而觀察抉擇棄離惡友之功德無量。《聖寶云經》云:"棄離惡友者,不墮諸惡趣地獄邪道;善法資糧如理增長;為諸佛所讚歎;獲得不可思議功德資糧。" 其他利益復云: 念定慧廣大, 今世安樂後世善妙, 順利往生天界恒河岸, 見諸剎土菩薩富足充滿。 棄離惡友之士,以善增上力,憶念法義之正念、一緣專注之禪定、

ཆོས་སེམས་པའི་དྲན་པ་དང༌། རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། རྣམ་པར་གྲོལ་པའི་ཤེས་རབ་གྲུབ་པས་ཐར་པའི་ལམ་པོ་ཆེ་སྲོལ་བཏོད་ཅིང༌། འདིར་ཡང་ཚེ་རིང་བ་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་དང་ལྡན་པ་དང༌། ནད་མེད་པ་དང༌། མདངས་དང་ལྡན་པ་དང༌། མཐོང་ན་མཐུན་པ་དང༌། ལྷ་དང་མིའི་ནང་ན་ཀུན་གྱིས་འདུན་ཅིང༌། སྙན་པར་བསྟོད་པ་དང༌། བསམས་པ་ཙམ་གྱིས་འདོད་པའི་དོན་ཀུན་འགྲུབ་པ་དང༌། རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་བདེ་བྱེད་པས་མཛེས་ཤིང་བདེ་ལ། ཕྱི་མར་ལེགས་པའི་ཆོས་མངོན་པར་མཐོ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོགལྷ་དང་མི་ལས་འཕགས་པའི་འབྱོར་པས་བརྒྱན་པའི་ལུས་འགྲུབ་བོ། །དེ་ཡང་འགྲོ་བ་ཕལ་པའི་མཐོ་རིས་ལས་འཕགས་པ་ནི་བདེ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པ་དག་པའི་ཞིང་ཡིན་ལ། དེའི་མིང་ནི་སྙན་ངག་གིས་མངོན་བརྗོད་དུ་མཐོ་རིས་གངྒཱའི་ཆུ་ངོགས་ཞེས་གྲགས་པ་དེར་བགྲོད་ནས་སྐྱེ་བ་འཛིན་ཅིང༌། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་ལ་གནས་པ་རྣམས་མཐོང་ཞིང༌། པདྨོ་དང༌། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་དང༌། ཁྲུས་ཀྱི་རྫིང་བུ་དང༌། རིན་པོ་ཆེའི་ས་གཞི་དང༌། ནོར་བུ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཁང་བུ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་འབྱོར་བས་གང་བ་ཞེས་བྱ་ལ། ངེས་པར་ལེགས་པ་ས་དང་ལམ་དང་གཟུངས་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐར་པ་འདོད་པ་དག་གིས་སྡིག་པའི་བཤེས་གཉེན་གྲོགས་དང་བཅས་པ་རབ་ཏུ་སྤང་བ་ལ་ནན་ཏན་བྱ་ཞིང༌། ཐ་ན་སྐད་ཅིག་ཙམ་ལམ་མཐུན་པར་ཡང་མི་འགྲོགས། མི་སྨྲ་མི་བསྟེན་ཏེ་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལས། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་དང་ཡུད་ཙམ་ཡང་མི་འདྲེ། ཚིག་ཙམ་ཡང་མི་སྨྲ། ལམ་དུ་ཡང་མི་འགྲོགས་སོ་ཞེས་པ་དང༌། རྟག་ཏུ་ངུའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལས་ཀྱང༌། ཁྱོད་ཀྱིས་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་དག་སྤང་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་དང༌། སའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ནི་བྲག་བྱ་སྐྱིབས་མེ་རབ་ཏུ་འབར་བ་ལྟར་སྤང་ངོ་ཞེས་སོ། །» «དེས་མཚོན་པས་རང་གི་བླ་མ་ལ་མི་གུས་པར་ངན་དུ་སྒྲོགས་པ་དག་ཀྱང༌།

以憶念正法之正念、一緣專注之禪定、解脫智慧之成就,開闢廣大解脫大道。今生亦得長壽、富足、無病、容光煥發、見者歡喜,於人天中為眾所敬愛、讚頌,僅憑意念便能成就一切所愿,利樂自他,安樂殊勝。後世獲得殊勝法,獲得勝過人天之福報莊嚴身。 此中所說"殊勝天界",非指一般眾生之天界,而是指極樂等清凈佛土。以修辭譬喻表述為"往生天界恒河岸",獲得彼處之化生,得見諸佛菩薩地上聖者,受用蓮花、如意樹、沐浴池、寶地、種種寶石宮殿,稱為"富足充滿"。必定以地、道、總持、三摩地自在神變,證得無上菩提。 是故,欲求解脫者當恒勤精進,完全斷除惡友眷屬,乃至片刻亦不與其共行,不與語,不親近。《念住經》云:"縱片刻亦不與惡友交往,不與語,不共行。"《常啼經》亦云:"汝當遠離諸惡知識。"《地藏經》云:"惡友猶如燃燒火坑,定當遠離。" 由此比喻,亦當斷除誹謗、不恭敬自師者,

» «དེས་མཚོན་པས་རང་གི་བླ་མ་ལ་མི་གུས་པར་ངན་དུ་སྒྲོགས་པ་དག་ཀྱང༌། སྡིག་པའི་བཤེས་གཉེན་དང་གྲོགས་སུ་རིག་ནས་ཐ་ན་ལམ་མཐུན་དུའང་མི་འགྲོགས་མི་བསྟེན་ཏེ། འདུལ་བ་ལས། དེ་དང་ཞེ་འགྲས་པ་ལ་སྦྱར་བར་མི་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཅིས་ཀྱང་གནས་གཅིག་པ་ལ་སོགས་པར་སྡོད་དགོས་པའི་ཚེ་ཡིད་མི་རྟོན་པ་དང༌། བག་ཕེབས་པར་མི་སྨྲ་བ་དང༌། གུས་པར་མི་བྱ་བ་དང༌། མི་སྨྲ་བའི་ཡི་དམ་ལ་གནས་པར་བྱ་བ་དང༌། དེས་བརྗོད་པའི་ཚིག་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་མི་བྱ་སྟེ་བྱས་ན་དམ་ཚིག་ཉམས་ཤིང༌། སྡིག་པའི་གྲོགས་བཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཕྱིར། སྤོང་བ་ནའང་ཞེ་སྡང་བས་མ་ཡིན་གྱི། འདི་ནི་སྡིག་པའི་བཤེས་དང་གྲོགས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ་སྙིང་རེ་རྗེ། འདིས་བདག་དང་གཞན་ཟིན་པར་མ་གྱུར་ཅིག» «ནམ་ཞིག་བདག་ལ་ནུས་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་འདི་ཡང་ལམ་ངན་པ་ལས་བདག་ཁོ་ནས་འདྲེན་ཅིང༌། ལམ་བཟང་པོ་ལ་འགོད་པར་ཤོག་སྙམ་དུ་སེམས་པས། བསྟེན་ཅིང་འདྲིས་པ་སྤོང་བའི་བློས་རབ་ཏུ་སྤང་དགོས་ཏེ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་གྱི་མདོ་ལས། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་དང༌། ཆོ་ག་ཉམས་པ་དང༌། འདུ་འཛི་ལ་དགའ་བ་དང༌། ལེ་ལོ་ཅན་དང༌། འཁོར་བ་ལ་དགའ་བ་དང༌། བྱང་ཆུབ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་དང༌། ཁྱིམ་པ་དང་བསྟེན་པ་རྣམས་སྤང་བར་བྱའོ། །དེ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བའི་ཚེ་དེ་ལ་སྡང་བའམ། ཁོང་ཁྲོ་བའམ། བརྙས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་མི་» «བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་བསྟེན་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་སེམས་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སྡིག་གྲོགས་དང༌། སྡིག་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་བླ་མ་དང༌། སློབ་དཔོན་དང༌། མཁན་པོ་དག་སྤངས་བར་བྱས་ན། ཐར་པ་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངང་གིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། དོར་བྱའི་ཕྱོགས་ལ་རང་གི་བློ་བསྟེན་ཅིང་སྦྱར་བར་མི་བྱའོ། །འདི་དག་གི་ངེས་པ་མདོ་དང་རྒྱུད་སྡེ་དུ་མར་གསུང་པའི་ཕྱིར་ཐར་པ་འདོད་པས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟར་སྡིག་པའི་བཤེས་གྲོགས་སྤང་ཞིང༌།

由此比喻,亦當斷除誹謗、不恭敬自師者,視其為惡友,乃至不與共行、親近。如《律藏》所說:"與怨敵者不應同住。"倘若不得不同處一地等,則當保持警惕、慎言慎行、不恭敬、持不語誓言,勿隨喜其所說之語,否則即破誓言,為惡友所染。 然而斷除時,非出于瞋恚,而應思維:"此乃成為惡友者,愿大悲攝受,莫令染污我與他人。何時我有能力,即當引導此人離惡從善。"應懷悲憫心而斷除交往親近。 《聖寶云經》云:"當畢竟斷除惡友,即毀戒者、破威儀者、好爭論者、懈怠者、耽著輪迴者、背棄菩提者、親近俗家者,皆應斷除。然斷除時,不應生嗔恨、忿恚、輕蔑之心,應安住于斷除親近之心。" 如是斷除惡友及引人造惡之上師、教師、親教師,一切解脫善法自然成就。故不應令自心趨向、執著當捨棄之處。此理多經論中皆有宣說,欲求解脫者當如上所言,斷除惡友,

འདི་དག་གི་ངེས་པ་མདོ་དང་རྒྱུད་སྡེ་དུ་མར་གསུང་པའི་ཕྱིར་ཐར་པ་འདོད་པས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟར་སྡིག་པའི་བཤེས་གྲོགས་སྤང་ཞིང༌། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དམ་པ་ལ་གུས་པས་བསྟེན་པར་བྱ་སྟེ། མདོ་སྡེ་རྟོགས་པ་བརྗོད་པ་ལས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པས་ལེགས་པ་འཕེལ་ལ། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་བསྟེན་པས་ཉེས་པ་འཕེལ་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། རླུང་ལ་དྲི་མེད་ཀྱང་ཙནྡན་གྱི་ཚལ་ལས་འོངས་པ་ནི་དྲི་ཞིམ་ལ། མི་གཙང་བའི་ཕྱོགས་ལས་འོངས་པ་དྲི་ང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ཡིད་བཞིན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་སྤང་བའི་ལེའུ་སྟེ་དགུ་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པའོ།།» « །།དེ་ལྟར་ཐོས་པ་དམ་པའི་ཡུལ་བསྟན་པའི་རྗེས་ལ། ཇི་ལྟར་ཐོས་པར་བྱ་བའི་ཚུལ་ངེས་པར་བྱ་བ་ལས། དང་པོ་མདོར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལྟར་སྡིག་པའི་གྲོགས་པོ་སྤངས་བྱས་ཤིང༌། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཡོངས་སུ་བསྟེན་པ་ན། །དེ་ལས་དང་པོ་ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད། །འདི་ནི་ཐར་པའི་རྩ་བ་ལགས་པར་གསུངས། །ཐར་པ་འཚོལ་བའི་གང་ཟག་ནི་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་ལ། དེས་དང་པོར་སྡིག་པའི་གྲོགས་དང་བཤེས་གཉེན་སྤངས་ནས། དགེ་བའི་གཤེས་གཉེན་དམ་པ་ལ་བསྟེན་པ་ན། དོན་དུ་གཉེར་བྱའི་གཙོ་བོ་ནི་གང་ཡིན་ཞེས་དྲིས་པ་ལས། ཐར་པ་དམ་པའོ་ཞེས་བསྟན་པ་ན། དེ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པ་དང༌། རང་བཞིན་དྲིས་པ་ལས། གཞི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བྱས་ཏེ། དང་པོའི་སྒོ་ཐོས་བསམ་བྱ་བར་གདམས་ནས། ཕྱིས་དེའི་དོན་བསྒོམ་པར་བཤད་པས། དང་པོ་ཐོས་པ་དམ་པ་ལ་འཇུག་པ་ཐར་པའི་རྩ་བར་གསུངས་སོ། །གཞི་སྡོམ་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་སུ་བྱ་སྟེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། ཁྲིམས་ནི་རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུའི་ས་བཞིན་དུ། །ཡོན་ཏན་གཞི་རྟེན་ལགས་པར་ཐུབ་པས་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། དེ་ནས་ཐོས་བསམ་བསྒོམ་པར་བྱ་བ་ཡང་དབྱིག་གཉེན་གྱིས། ཚུལ་གནས་ཐོས་དང་བསམ་ལྡན་པས། །སྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་དོན་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལས།

此理多經論中皆有宣說,欲求解脫者當如上所言,斷除惡友,恭敬親近真實善知識。《解深密經》云:"親近善知識則增長善法,親近惡友則增長過患。譬如虛空本無氣味,從栴檀林來則香,從不凈處來則臭。" 《大乘竅訣寶藏論廣釋·斷惡友品第九》終。 如是宣說聖教所示應聽聞之境界后,當抉擇如何聽聞之理。首先略說:如是斷除惡友眷屬,廣泛親近善知識時,先從彼處生起聽聞智慧,此為解脫之根本。 尋求解脫者稱為大士夫。彼于最初斷除惡友,親近真實善知識時,問何者為當務之急。示以究竟解脫,復問如何成就及其體性。教言:"以戒律為基礎,最初之門當修聞思,后則修習其義。"故說初入聖教聞法是解脫之根本。 當以律儀戒為基礎,如龍樹云:"戒如大地為諸法根基,利益安樂一切有情處。"繼而修習聞思修,如無著云:"住戒具聞思,方可修止觀。" 廣說如何聽聞之義,

ཇི་ལྟར་ཐོས་པའི་དོན་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལས། དང་པོ་གདམས་བྱ་བླ་མའི་རིམ་པས་སྣོད་བརྟག་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལ་མང་ཐོས་ཡོན་ཏན་བཅུ་ལྡན་གྱི། །བླ་མ་མཆོག་དེས་སྐལ་བཟང་སློབ་མ་ལ། །དམ་པའི་ཆོས་ནི་ཡོངས་སུ་འཆད་པ་ན། །ཐོག་མར་སྣོད་ཀྱྀ་དབང་པོ་བརྟག་པ་གཅེས། །དེ་ལ་བླ་མ་གང་ཞིག་གདུལ་བྱའི་བློ་རིགས་མི་ཤེས་པ། ཤེས་བྱའི་དོན་ལ་རྨོངས་པ། ངག་ཚིག་གི་སྡེབ་མི་མཁས་པ། ཟང་ཟིང་གི་རྙེད་པ་ལ་ལྟ་བ། ཆོས་ལ་དཔེ་མཁྱུད་བྱེད་པ། འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པ་འདོད་པ། ཆོས་ལ་སྦྱོར་བ་ཞན་པ། གཞན་དོན་གྱི་ལས་ལ་སྐྱོ་བ། ང་རྒྱལ་དང་ཕྲག་དོག་ཆེ་བ། ཆོས་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ། ཆོས་དང་རང་རྒྱུད་འཛོལ་བ་རྣམས་དོར་ལ། ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཅུ་དང་ལྡན་པ་ལས་ཐོས་»«པ་གཟུང་བར་«༼༡༽«བྱ་བ་ནི། འཕགས་པ་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྡུད་པའི་མདོ་ལས། ཡོན་ཏན་བཅུ་དང་ལྡན་ན་ཆོས་སྨྲ་བ་དེ་མང་དུ་ཐོས་ཤིང་ཐོས་པ་བསགས་པ་ཐོས་པ་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་མཐོ་དམན་དུ་མི་སེམས་པ་དང༌། ཆོས་དང་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ངེས་པའི་ཚིག་དང་ལྡན་པ་དང་སྤོབས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་ཀྱང་ཐོས་པ་འཚོལ་བ་ལ་བརྩོན་པ་མི་ཉམས་པ་དང༌། དུས་དང་ཚོད་དང་»«སྨན་དང་ངག་དང་«༼༢༽«དོན་ཤེས་ཀྱང་བཤེས་གཉེན་རྒན་པ་ལ་བསྟེན་པ་མི་འདོར་བ་དང༌། བསྟན་བཅོས་དང་«༼༣༽«འདུལ་བ་དང་མདོ་སྡེ་དང་མངོན་པ་དང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་ཀྱང་གཞན་ལ་དྲི་བའི་སྦྱོར་བ་མི་གཏོང་བ་དང༌། »«མགུ་སླ་བ་དང་གསོ་སླ་བ་དང་ཆོ་ག་དང་སྤྱོད་པ་མཛེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ལ་བླ་མ་ལ་རིམ་གྲོ་བྱེད་པའི་སྤྱོད་པ་ཡང་མི་གཏོང་བ་དང༌། དུལ་བ་དང་ཞི་བ་དང་བྱང་བ་དང་མི་འཇིགས་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་སྦྱོར་བ་ཡང་མི་གཏོང་བ་དང་«།༼༤༽ «ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་དོན་ལ་མཁས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པ་དང༌། རང་བཞིན་དྲང་ཞིང་མཉེན་ལ་འགྲོགས་ན་བདེ་བས་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་འཇུག་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་གཏུམ་ཐུང་དང་མི་འགྲོགས་པ་དང༌།

廣說如何聽聞之義,首先以上師次第示教應觀察法器: 彼具多聞十種功德之殊勝上師,于善緣弟子宣說聖法時,首要觀察法器根器。 彼應捨棄不知所化眾生之慧力、迷惑于所知義、不善言辭連綴、貪著利養、於法吝惜、希求世間名聲、修法懈怠、厭倦利他事業、我慢嫉妒嚴重、於法慳吝、法與相續違逆等上師,應從具足圓滿十種功德者處聽聞受持。 《聖正法集經》云:"具十功德者,是多聞積集聞持之說法者。彼不分高下、於法義無疑決定具言、雖有圓滿辯才然精進求法不懈、知時知量知藥知言知義然不捨親近耆宿善知識、知論典、《毗奈耶》、《經藏》、《阿毗達摩》及真諦然不捨他問加行、易悅易調善規範行儀圓滿然亦不捨事奉上師之行、寂靜調順無畏具慚愧然不捨慚愧加行、善巧甚深廣大法義然隨順世間心行、自性正直柔和親近安樂隨順眾生心行然不與破戒暴惡者交往、

རང་བཞིན་དྲང་ཞིང་མཉེན་ལ་འགྲོགས་ན་བདེ་བས་སེམས་ཅན་གྱི་བསམ་པ་དང་མཐུན་པར་འཇུག་ཀྱང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་གཏུམ་ཐུང་དང་མི་འགྲོགས་པ་དང༌། སྦྱིན་པ་དང་དུལ་བ་དང༌། གཉེན་པོ་མི་འགྱུར་བ་དང་ཆོ་ག་དང་གནས་པ་ལ་དགའ་ཡང་ཐམས་ཅད་དུ་ཡིད་མི་གནས་ཤིང་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང༌། བག་ལ་ཉལ་དང་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་དང་ཟུག་རྔུ་འབྱིན་ཡང་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བའི་བརྩོན་པ་མི་གཏོང་བའོ་ཞེས་» «སོ»། །«དེ་ལྟ་བུའི་བླ་མས། ཉན་པ་པོ་ཆོས་དང་སྟོན་པ་ལ་གུས་ཤིང་ཐར་པ་གཉེར་ལ། ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ཞིང་གཟུ་བོར་གནས་པས་དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པ་ལ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་ཐར་པ་དམ་པའི་ཆོས་དག་འཆད་པ་ན། ཐོག་མར་སྣོད་བརྟག་པ་གལ་ཆེ་བ་ནི། བྱིས་དང་རྒན་བཞིན་ཁ་ཟས་ཐ་དད་ལས། །དེ་ཡི་ཆོས་ཀྱང་རང་བཞིན་ཐ་དད་དོ། །དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་ན་ཐོག་མར་བྱིས་པ་བཙས་མ་ཐག་ལ་ཁ་ཟས་དྲོན་མོ་རབ་ཏུ་འཇམ་པོ་དག་སྟེར་གྱི། རྩུབ་ཅིང་རེངས་པ་དག་བྱིན་ན་དུག་ཏུ་འགྱུར་ལ། ནར་སོན་པ་ན་ཟས་སྣ་ཚོགས་ཆུན་པ་ལྟར། ལས་དང་པོ་པ་ལ་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་ཐར་པའི་ཕན་ཡོན། དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ། ཚེ་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་ལ་འཁོར་བ་ལ་བློ་ལོག་པ་དང༌། གདོད་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བཤད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བློ་ཐ་མ་ལ་ཉན་རང་གི་ཆོས་དང༌། འབྲིང་ལ་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཐེག་པ་དང༌། ཆེན་པོ་ལ་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་བཤད་པའམ། ཐ་མའི་གསུམ་ལ་ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་བྱང་སེམས་གསུམ། འབྲིང་པོ་གསུམ་ལ་བྱ་བ་སྤྱོད་པ་རྣལ་འབྱོར་གསུམ་དང༌། རབ་གསུམ་ལ་བསྐྱེད་པ་རྫོགས་པ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གསུམ་བཤད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། དམན་པ་གསུམ་ལ་བསྟན་པ་ནི། །འདུལ་བ་མདོ་སྡེ་མངོན་པ་སྟེ། །འབྲིང་པོ་གསུམ་ལ་ངེས་བསྟན་པ། །ཀྲཱི་ཡ་ཡོ་ག་ཨུ་པའོ། །» «ཆེན་པོ་རིམ་ལྡན་གསུམ་དག་ལ། །བསྐྱེད་དང་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བསྟན། །ཞེས་སོ། །ཞི་བ་ལྷས་ཀྱང༌། དམན་ལ་མཆོག་གི་ཆོས་མི་བསྟན། །

自性正直柔和親近安樂隨順眾生心行然不與破戒暴惡者交往、喜樂佈施調伏對治不變儀軌安住然不住一切亦不思維行境、雖斷除粗重繫縛刺棘然不捨棄斷除他眾生煩惱之精進。" 如是上師于恭敬法及導師、求解脫、具慧安住平等而成為所化法器之聽聞者,宣說甚深廣大解脫殊勝法義時,最初觀察法器之重要性: 嬰兒老人如食不同,其法亦自性各異。世間初生嬰兒授予極柔軟溫熱之食,若予粗硬則成毒藥;成年後如混合各種食物,初學者宜示輪迴過患、解脫利益、暇滿難得、壽命無常等令其厭離輪迴,繼而宣說一切法本性空性等。 又,下根者傳聲聞緣覺之法,中根者傳因明乘,上根者傳金剛乘密法。或下三根傳聲聞、緣覺、菩薩三乘,中三根傳事部、行部、瑜伽部三乘,上三根傳生起次第、圓滿次第、大圓滿三乘。 《阿底峽大教藏續》云:"下三者,示毗奈耶、經藏、阿毗達摩;中三者,決定示事部、瑜伽、瑜伽母;上三者依次第,示生起次第、圓滿次第、大圓滿。" 寂天亦云:"不應為下士宣說殊勝法,

ཞི་བ་ལྷས་ཀྱང༌། དམན་ལ་མཆོག་གི་ཆོས་མི་བསྟན། །རྒྱ་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་སྣོད་གྱུར་པ། །དམན་པའི་ཆོས་ལ་སྦྱར་མི་བྱ། །ཞེས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བརྟགས་ན། རབ་མངོན་པར་ཤེས་པས་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང༌། དབང་པོ་བག་ལ་ཉལ་བརྟགས་ནས་དེ་དང་འཚམས་པར་སྟོན་ལ། དེ་མེད་ན་འབྲིང་འགྲོགས་ནས་བརྟག་པ་དང༌། དེ་མ་འབྱོར་ན་ཐ་མ་དྲིས་ལ་བརྟག་པ་གཅེས་སོ། །དེ་མ་ཡིན་ན་ཆོས་གཅིག་གིས་བློ་རིགས་ཐ་དད་སྨིན་པར་མི་ནུས་པས་ལ་ལ་ལ་ཕན་པ་ལ་ལའི་དུག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། བེའུ་ལ་ཕན་པའི་འོ་མ་སྦྲུལ་གྱི་དུག་ཏུ་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་དང་རྣམ་གྲངས་བློ་དང་བསྟུན་ནས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གསུངས་ཏེ། མཛོད་ལས། སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་» «ནི། །ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མཐུན་པར་གསུངས། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །སྣ་གཅིག་གིས་ཆོག་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་འདི་ཙམ་གསུངས་པ་དོན་མེད་པ་ལས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེང་སང་ནི་ད་ལྟར་གྱི་རིག་པ་ངོས་ཟིན་པས་ཆོགམང་པོ་བསྟན་པ་ལ་དོན་མེད་ཅེས་ཟེར་བ་མང་སྟེ། དེས་ཆོག་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གཞན་བསྟན་མི་དགོས་ལ། གཅིག་ཏུ་ན་ད་ལྟར་གྱི་རིག་པ་དེ་ཡང་ཐོས་པ་དང་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་ཙམ་ལ་བསྟེན་དགོས་པས། རང་ཚིག་བསལ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་བློ་ལ་དང་པོ་དང༌། བར་པ་དང༌། ཐ་མའི་རིམ་པས་གཉེན་པོར་གང་ཆེ་ཟབ་པའི་»«ཕྱིར། དེས་བསྟན་«༼༡༽«པར་གདམས་པ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་བློ་རིགས་ཐ་དད་པ་ལྟར་ཆོས་ཀྱང་ཐ་དད་པས་གང་ལ་ཇི་ལྟར་འཚམས་པའི་ཆོས་བསྟན་པར་རིགས་སོ་ཞེས་གདམས་པ་ནི། དེ་ནས་རིམ་པར་ཁྲིད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བཤད། །དེས་ནི་ཐེག་པའི་རིམ་པ་ཤེས་པ་དང༌། །ཡོན་ཏན་གོང་འཕེལ་འཇིགས་སྔངས་སྐྲག་པ་མེད། །ནོར་བ་མེད་ཅིང་ལྟ་སྤྱོད་ཟུང་འབྲེལ་འགྱུར། །ཐར་པ་འདོད་པའི་སྐྱེ་བོ་གང་དག་འོངས་པ་ན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེས་རབ་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་བལྟས་ཏེ། དེའི་དབང་པོ་དང་སྦྱར་ནས། བྱང་ཆུབ་གསུམ་གང་རུང་གི་ལམ་ལ་སྦྱར།

寂天亦云:"不應為下士宣說殊勝法,廣大法器不應與下劣法相應。" 如何觀察?上者以神通觀察所化眾生之種性、根器、習氣而相應演說;無此者則以中等者接近觀察;難得者則以下者詢問觀察。 否則,一法不能成熟不同慧力,對有些人是利益對有些人則成毒藥,如對小牛有益之乳汁成為蛇之毒藥。 因此佛陀亦隨順眾生之門類差別而宣說不可思議之法門。 《俱舍論》云:"為諸行對治,宣說相應法蘊。" 若一法即足,則佛陀宣說如是眾多法門便成無義,然非如是。 現今多有識得現前覺者,謂示眾多法門無義。若如是,佛亦不應示余法;又一方面,彼現前覺受亦須依賴聞思與上師瑜伽,故陷入自語相違。 是故於心續初中后次第,宣說更大更深之對治法。 總之,如慧力有別,法亦有別,應為各自相應而說法,教誨云:"然後依次第引導之理而說,彼能知曉乘次第,功德漸增無恐懼怖畏,無謬見行雙運。" 善巧方便之善知識,于希求解脫來到面前之有情,以神通觀察,隨其根器,安置於三種菩提道中。

བྱང་ཆུབ་གསུམ་གང་རུང་གི་ལམ་ལ་སྦྱར།དེ་ཡང་སྔོན་ནས་ལམ་སྦྱངས་པའི་ལས་འཕྲོ་ཅན་ཡིན་ན་ཆོས་ཀྱང་འཕྲོ་གང་ཡོད་དེ་ནས་ཐོད་རྒལ་དུ་ཁྲིད་ལ་གོང་མར་འགོད་པ་ཡིན་ཞིང༌། མངོན་ཤེས་མེད་པ་ཡིན་ན་རིགས་པས་བརྟགས་ལ། ཐེག་པ་གསུམ་གང་རུང་ལ་གཞུག» «ཁྱད་པར་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཅན་ལ་འཁྲིད་ལུགས། བྱ་ཁྱུང་ལྟར་ཡས་འབེབས་པ་བྱ་རྩོལ་མེད་པའི་ལམ། སྤྲེའུ་ལྟར་མས་འཛེག་པ་མཚན་བཅས་རིམ་པའི་ལམ། བློ་ཆོད་གསེབ་ལམ་ནས་འཁྲིད་པ་དང་གསུམ་དུ་གྲགས་ཀྱང༌། ལས་འཕྲོ་ཅན་ལ་དེས་གྲོལ་ཡང༌། ལས་འཕྲོ་དམན་པའམ། མ་ངེས་པ་ལ་སླར་ནད་དུ་ཆེ་བས། འདིར་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་གང་ཟག་གང་ཡང་འོག་མ་ནས་གོང་མར་རིམ་པས་ཁྲིད་ནས་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འཇུག་ཚོགས་གཉིས་ཤིང་རྟའི་སྙིང་པོ་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེར་འབྲེལ་བ་ནས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ལམ་འདི་ནི་ཐེག་པའི་རིམ་པ་ནས་འཇུག་པས་ཆེས་ཟབ་པར། དབུ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན། །བྱང་ཆུབ་སྒྲུབ་པ་ཁ་ཅིག་ལའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་རོལ་པ་ལས། སྟོང་པ་དང་ནི་སྙིང་རྗེའི་» «བདག» «།དཔལ་ལྡན་འབྱོར་པ་དམ་པའི་ལམ། །རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱིས་བརྩོན་བྱས་ན། །མཆོག་དང་ཐུན་མོང་དངོས་གྲུབ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཁམས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་ལ་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་བསལ་ནས། ཆོས་སྐུ་དང་གཟུགས་སྐུ་མངོན་དུ་བྱེད་ལ། ཐབས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་ཉན་རང་གི་ཞི་བ་ལས་བཟློག་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་ཅིང༌། ཤེས་རབ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྒོམས་པས་སྲིད་པའི་ཆ་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་ཤིང༌། །སྙིང་རྗེས་ཞི་ལ་མི་གནས་པ། །ཞེས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ལམ་དེ་ཉིད་ནི་ཡོན་ཏན་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང༌། ཆོས་གོང་མ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་ལ་བློ་མི་སྐྲག་པ་དང༌། ནོར་བ་དང་གོལ་ས་མེད་པ་དང༌། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་ཟུང་འཇུག་ཐོབ་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །

安置於三種菩提道中。若先前已修習道之異熟者,則從所有法續處直接引導,安置於上乘。若無神通,則以理觀察,攝入三乘任一。 尤其對於大乘種姓者之引導方式,有鷹擊而下之無功用道、猿猴攀登之有相次第道、決斷之捷徑道三種。雖聞若有異熟者藉此解脫,然異熟微弱或不定者反致重病。 此中不顛倒者,無論何種補特伽羅,皆從下而上次第引導,從方便智慧雙運二資糧馬車之心要空性悲心相融處入手。此道從乘次第入手最為甚深。 《中觀寶鬘論》云:"空性悲心為心要,若以此修菩提行。" 《智慧游舞》亦云:"空性與悲心性者,吉祥瑜伽殊勝道,瑜伽行者若精進,能成就勝共成就。" 為何如是?以福慧二資糧除去界身三身之垢染,現證法身色身,以大悲方便回遮聲聞緣覺寂滅而利益眾生,以智慧修習空性解脫有尋。 如《現觀莊嚴論》所說:"以智不住有,以悲不住寂。" 如是此道具增上功德、于勝義法本不生等義心無怯畏、無謬無失墜、獲見修行持雙運等義利。

ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་ཟུང་འཇུག་ཐོབ་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་རིམ་གྱིས་ཁྲིད་པ་«༼༡༽«ཡང་རིན་ཆེན་མཛོད་ཀྱི་མདོ་ལས།དཔེར་ན་བྱིས་པ་བཙས་མ་ཐག» «།ནུ་ཞོ་ལ་སོགས་རིམ་བསླབས་ནས། །» «ཕྱིས་ནས་སྲ་བ་འབྲས་ཆན་སོགས། །མང་པོ་ཟོས་ཀྱང་སྟོབས་འཕེལ་འགྱུར། །དེ་བཞིན་ང་ཡི་སྲས་རྣམས་ཀྱང༌། །འདུལ་བ་མདོ་སྡེ་མངོན་པ་གསུམ། །རིམ་པའི་རྗེས་ལ་མན་ངག་འདི། །བསྟན་པས་བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་འགྲུབ། །ཅེས་པ་དང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས། ནམ་མཁའ་ལ་རྒྱུ་བའི་ཟླ་བ་ནི། ཚེས་གཅིག་ནས་བཅོ་ལྔའི་བར་དུ་རིམ་གྱིས་སྐྱེའོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྟེན་པའི་སློབ་མ་དག་གི་ལམ་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་དགེ་བ་རྣམས་རིམ་གྱིས་སྐྱེའོ་ཞེས་པ་དང༌། སའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས། ཐེག་པ་གསུམ་ལས་ཐེག་པ་མཆོག་འདོད་པ། །» «ཐེག་པ་གསུམ་ཆོས་རྟོགས་ལ་མཁས་པ་དེ། །དགའ་ཞིང་སྤྲོ་བས་གཞན་ལ་རྒྱས་སྟོན་ལ། །ངེས་པར་སངས་རྒྱས་»«འགྱུར་ལ་«༼༢༽«ཐེ་ཚོམ་སྤོངས། །དེང་འདིར་འཁོར་རྣམས་ཀུན་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། །གང་ཞིག་མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་འདོད་ན། །དགེ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ལ་ནན་ཏན་བྱོས། །ང་ཡིས་ཆོས་ལ་མི་སྨད་ཤིན་ཏུ་བསྲུང༌། །ཞེས་པ་དང༌། སྒྱུ་འཕྲུལ་རྒྱས་པ་ལས། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་» «པས། །ཐར་ལམ་ཀུན་ལ་མཁས་པར་བྱ། །ཤེས་རབ་མཆོག་དང་ལྡན་པས་ནི། །» «སེམས་ཅན་སྣོད་རིམ་དང་སྦྱར་ནས། །ཐེག་པ་མཐོ་དམན་དོན་ཉིད་ནི། །སོ་སོར་འཚམས་པར་བསྟན་དགོས་སོ། །ཞེས་པ་དང༌། དགོངས་འདུས་ལས། མཐུན་འཇུག་ཐབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བསམ་ཡས་པ། །འགྲོ་ལ་ཕན་པའི་དོན་དུ་དེ་སྙེད་སྤྱོད། །» «ཅེས་པ་དང༌། སྙིང་པོའི་དོན་ལེན་པའི་རྒྱུད་ལས། སྔོན་འགྲོ་རང་རྒྱུད་སྦྱང་བའི་ཐབས། །རྟེན་འདི་རྙེད་དཀར་བསམ་པ་དང༌། །མི་རྟག་འཁོར་བའི་ཉེས་པ་» «དང༌། །སྡིག་སྦྱོང་སྐྱབས་འགྲོ་སྡོམ་པ་སོགས། །རྫོགས་ནས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ། །གྲུབ་མཐའི་རིམ་པས་ལེགས་ཞུགས་ནས། །སྙིང་རྗེ་ཤེས་རབ་ལྡན་གྱུར་པས། །ཡང་དག་ངེས་དོན་འདིར་འཇུག་བྱ། །

將上述藏文段落直譯成漢語如下： 要獲得見修行為雙運(即理論和實踐的融合)是必要的。因此,應當循序漸進地引導。 《寶藏經》中說:"例如,嬰兒一出生,先喝奶等,逐漸習慣后,才能吃硬的米飯等,吃得多了也會增強體力。同樣,我的弟子們也應當先學習〈毗奈耶〉、〈修多羅〉、〈阿毗達磨〉三藏,再傳授此口訣,就能成就無上菩提。" 《涅槃經》中說:"天空中執行的月亮,從初一到十五逐漸生長。同樣,依止善知識的弟子們的道路和功德法也會逐漸增長。" 《地藏經》中說:"想要獲得三乘中最殊勝的大乘,就要精通三乘法,歡喜而廣泛宣說,必定能成佛,請勿懷疑。現在對大眾說,若想迅速獲得無上菩提,就要努力實踐十善業道,不要誹謗我的教法,要謹慎守護。" 《廣大幻化經》中說:"要具足大悲心,精通一切解脫道。要具足殊勝智慧,根據眾生的根器層次,分別宣說大小乘的真實義。" 《集密意經》中說:"要以方便法門無量地利益眾生。" 《取心要義續》中說:"作為前行要凈化自相續的方法,要想得到這個難得的人身,思維無常、輪迴過患,懺悔罪障、皈依受戒等,圓滿后按照聲聞等各宗派的次第善加修學。具足悲心智慧后,才能進入這個究竟了義。"

།ཡང་དག་ངེས་དོན་འདིར་འཇུག་བྱ། །དེས་ནི་དོན་ཆེན་འགྲུབ་པར་» «འགྱུར། །ཞེས་པ་དང༌། བརྟག་གཉིས་ལས། དང་པོར་གསོ་སྦྱོང་སྦྱིན་པར་བྱ། །དེ་རྗེས་བསླབ་པའི་གནས་བཅུ་ཉིད། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་བྱེ་བྲག་སྨྲ། །མདོ་སྡེ་པ་ལ་སོགས་བསྟན་ནས། །དེ་རྗེས་ཀྱེ་ཡི་རྡོ་རྗེ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །རིམ་པས་འཇུག་པའི་གོ་རིམ་མ་ཤེས་པའི་སྐྱོན་ནི། དེ་ལྟར་མ་བཤད་སྐྱོན་ནི་ཚད་མེད་དེ། །གོང་འོག་སྔ་ཕྱིའི་རིམ་པ་དང་བྲལ་བས། །བསྟན་པའི་སྤྱི་སྲོལ་རིམ་པ་ཉམས་པ་དང༌། །བློ་ཆུང་སྔངས་སྐྲག་ལོག་ལྟས་འདོར་བ་དང༌། །གོ་རིམ་མ་ཤེས་ཟབ་མོར་མི་རྟོགས་དང༌། །འདུས་བྱས་དགེ་བ་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་དང༌། །སྒྲོ་སྐུར་རྒྱུར་གྱུར་རྒྱུ་འབྲས་འཆོལ་བ་དང༌། །བླང་དོར་མི་ཤེས་ཤེས་བྱའི་དོན་ལ་རྨོངས། །» «ཐེག་ཆེན་སེམས་བསྐྱེད་སྙིང་རྗེ་སྤངས་པ་དང༌། །གང་ཡང་འདི་ལྟར་ལས་དང་པོ་པ་ལམ་དུ་འཇུག་པ་ན། མི་ཤེས་པའི་བློ་ཅན་དག་གིས་དང་པོར་འོག་མ་ནས་རིམ་གྱིས་མ་བསླབས་པར། ཐོག་མ་ནས་ངེས་དོན་ཅིག་ཆར་བསྟན་པས་ཉེས་དམིགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང་སྐྱོན་མང་པོ་འབྱུང་སྟེ། དང་པོ་ཁོ་ནར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་སྤྱི་སྲོལ་ལས་ཉམས་པའི་ཉེས་པ་ཡོད། བློ་ཆུང་སྔངས་སྐྲག་སྐྱེས་ནས་བླ་མ་དང་ཆོས་སྤོང་བའི་ཉེས་པ་ཡོད། ངེས་དོན་མི་གོ་བའི་ཉེས་པ་ཡོད། གོ་ཡང་ཟབ་མོར་མི་རྟོག་པའི་ཉེས་པ་ཡོད། མཚན་བཅས་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་དགེ་བ་ཁྱད་དུ་གསོད་པའི་ཉེས་པ་ཡོད། བློ་དམན་གྱིས་སྒྲོ་སྐུར་འདེབས་པའི་ཉེས་པ་ཡོད།ཤེས་བྱའི་གནས་ལ་རྨོངས་པའི་ཉེས་པ་ཡོད། དགེ་སྡིག་བླང་དོར་འཛོལ་བའི་ཉེས་པ་ཡོད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་སྤངས་པའི་ཉེས་པ་ཡོད། གཞན་ཡང༌། སྟོང་ལྟས་དད་ལྡན་ངན་འགྲོར་བསླུས་པ་དང༌། །བྱར་མེད་ཟེར་ནས་ཐ་མལ་ལུས་པ་དང༌། །མ་སྨིན་འགྲོ་ལ་གསང་བ་སྒྲོགས་པ་སྟེ«༼༡༽«། །ཉེས་མང་ལྡན་ཕྱིར་ཐེག་པ་རིམ་གྱིས་» «བཤད། །སྟོང་པའི་མཐའ་ལ་ཞེན་པས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་ནས་འབྲས་བུ་ངན་སོང་དུ་སོང་བའི་ཉེས་པ་ཡོད་དེ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས།

繼續直譯如下： 要進入這個究竟了義,就能成就大義。 《二觀察經》中說:"首先要佈施齋戒,其次是十種學處,然後教導說一切有部等,最後才是金剛乘。" 不懂循序漸進的過失無量,因為顛倒了上下先後次第,失壞了佛教的通例次第,低劣者生畏懼而捨棄邪見,不懂次第就無法通達甚深義,斷滅有為善根,成為增益損減的因,顛倒因果,迷惑于所知事物,捨棄大乘發心和悲心。 同樣,在初學者入道時,愚昧者不從下士道開始循序漸進學習,而一開始就灌輸究竟義,過失極大,產生諸多過患。首先有失壞佛教通例的過失;其次有令低劣者生畏懼而捨棄上師和佛法的過失;有不懂究竟義的過失;有懂了也無法深入體悟的過失;有斷滅有相二資糧善根的過失;有愚者增益損減的過失;有迷惑于所知事物的過失;有善惡取捨顛倒的過失;有捨棄菩薩行的過失。 此外,還有以空見欺騙有信心者墮惡趣,說一切都無所作而安於凡夫之身,對根機未成熟者泄露密法,有諸多過患,所以要循序漸進宣說佛法。 執著空性的邊見而誹謗因果,有墮入惡趣的過失。《寶積經》中說:

སྟོང་པའི་མཐའ་ལ་ཞེན་པས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་སྐུར་བ་བཏབ་ནས་འབྲས་བུ་ངན་སོང་དུ་སོང་བའི་ཉེས་པ་ཡོད་དེ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས།འོད་སྲུངས་གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་རི་རབ་ཙམ་ནི་བླའི། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ནི་དེ་ལྟར་«༼༢༽«མ་ཡིན་ཏེ། གསོར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །ཐམས་ཅད་གདོད་ནས་ནམ་མཁའ་«༼༣༽«རང་བཞིན་ཡིན་པས་གང་ཡང་བྱར་མེད། བྱས་པས་ཕུང་བ་ཡིན་ཟེར་ཞིང་སྒོ་གསུམ་སོས་དལ་ལ་ཞེན་ནས་སྐྱེ་བོ་ཐ་མལ་དུ་ལུས་པའི་ཉེས་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས་མ་འོངས་པ་ན་དགེ་སློང་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ལུག་ལྟར་བླུན་པ་དག བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་ན། ཆོས་གང་ཡང་རྩོལ་བར་མ་བྱེད་ཅིག་ཅེས་ཡུལ་འཁོར་གྱི་བསོད་སྙོམས་འབྲས་བུ་མེད་པར་བྱེད་པ་དག་འབྱུང་སྟེ། དེ་དག་ལ་ནི་མཐོ་རིས་ཀྱི་བདེ་བའང་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ན། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཞེས་» «སོ། །མ་སྨིན་པ་ལ་གསང་བ་བསྒྲགས་པས་ཆོས་སྤོང་བའི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡུམ་བར་མ་ལས། རབ་འབྱོར་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། མཚན་མ་མེད་པ་དང༌།སྨོན་པ་མེད་པའོ་ཞེས་ལས་དང་པོ་པ་ཐེག་པ་ལ་གསར་དུ་ཞུགས་པ་དག་གི་མདུན་དུ་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྔངས་ཤིང་སྐྲག་ལ་ལོག་པར་ལྟ་བས་འདོར་དུ་འོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་དང༌། རྩ་ལྟུང་བཅུ་བཞི་པ་ལས། ཡོངས་སུ་མ་སྨིན་སེམས་ཅན་ལ། །གསང་བ་སྒྲོག་པ་བདུན་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ཕྱིར་ཐེག་པ་ལ་རིམ་པས་མ་ཞུགས་ན་ཉེས་པ་མང་བས་རིམ་པ་ཁོ་ནས་འཇུག་དགོས་ཏེ། སའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས། བྱིས་པ་དབང་པོ་གཞོན་ཅིང་ལེ་ལོ་ཅན། །ཐེག་པ་གཉིས་ལ་ནན་ཏན་མི་བྱེད་པ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་འཁོར་ལོ་ལྡན་མི་འགྱུར། །དེ་ནི་རྒྱ་ཆེན་ཐེག་ཆེན་སྣོད་མ་ཡིན། །བྱིས་པ་གཅིག་པུ་རྣམ་པར་གྲོལ་འཚོལ་བ། །བློ་དང་སྤྱོད་པ་ཞན་ཅིང་བྱམས་«༼༡༽«སེམས་མེད། །ཆད་པར་ལྟ་ལ་ཆགས་པ་ངན་སོང་གཞོལ། །ཡང་དག་ཆོས་སྤོང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྟོན། །ཐེག་པ་གཉིས་ལ་སྐུར་འདེབས་སྡོམ་པ་སྤོང༌། །

繼續直譯如下： 執著空性的邊見而誹謗因果,有墮入惡趣的過失。《寶積經》中說:"勝光,執人我見如須彌山還好,傲慢自大而執空見則不然,因為無可救藥。" 說一切本來就是虛空自性,什麼都無所作,做了反而會毀壞,執著三門放逸而安於凡夫之身,有這樣的過失。《寶積經》中說:"未來世中,那些如綿羊般愚蠢、傲慢自大的比丘們說:'世尊說一切法如虛空,所以什麼法也不要修行。'而使得化地的乞食無有果報。這些人連人天善趣都得不到,就更不用說無上菩提了。" 對根機不成熟者宣說密法會造成棄法的業障。《中般若經》中說:"須菩提,一切法空性、無相、無愿,不應在初學大乘的人面前宣說。為什麼?因為他們會因畏懼恐怖而以邪見捨棄。"《十四根本墮》中說:"對根機不成熟的眾生宣說密法是第七根本墮。" 因此,不循序漸進入于佛法有諸多過患,必須要循序漸進。《地藏經》中說:"幼稚、根鈍且懈怠,不勤修二乘,不能具足大乘法輪,不是大乘法器。愚癡者唯求自己解脫,智慧和行為都低劣,沒有慈悲心,執著斷見而趨向惡趣,真正地棄法說非法,誹謗二乘而舍戒。"

ཐེག་པ་གཉིས་ལ་སྐུར་འདེབས་སྡོམ་པ་སྤོང༌། །»«བསྙེན་པར་རྫོགས་ཤིང་«༼༢༽«ཐེག་ཆེན་ཁས་ལེན་པ། །»«ང་ཡིས་ཆོས་འཇིག་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་བསླུ། །«༼༣༽«དེ་ཡི་དབང་གིས་མི་ལུས་ཐོབ་པར་དཀའ། །ཞེས་པ་དང༌། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཐེག་པ་གཉིས་ལ་ནན་ཏན་མ་བྱས་པ། དབང་པོ་མ་སྨིན་པ། བརྩོན་འགྲུས་ཆུང་བ་དག་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་བསྟན་ན་འཆད་པར་བྱེད་པ་དང༌། ཉན་པར་བྱེད་པ་གཉིས་ཀས་སྡིག་པའི་འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་ལྕི་བ་ཐོབ་སྟེ། བདེ་བར་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འཁུ་བའོ། །དེས་ནི་བདག་ཤེས་པར་ཁས་ལེན་«༼༤༽«ཡང༌། ཆད་པར་ལྟ་བ། རྒྱུ་འབྲས་མེད་པར་འཛིན་པ། དགེ་སྡིག་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་བརྫུན་ཟེར་བ། དམ་པའི་ཆོས་མ་རུང་པར་བྱེད་པ། ཆོས་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཆོས་སུ་སྟོན་པས་ན། ལོག་པར་ལྟ་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། མིར་གནས་ཀྱང་སྲིན་པོ་ཡིན་ཏེ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་བར་དུ་མི་ལུས་ཐོབ་པར་དཀའོ། །རྫ་སོ་མ་བཏང་བར་འོ་མ་བླུགས་ན། སྣོད་ཀྱི་སྐྱོན་གྱིས་སྣོད་བཅུད་གཉིས་ཀ་མ་རུངས་པར་བྱེད་པ་ལྟར། དཔོན་སློབ་གཉིས་ཀ་ཡང་ང་རྒྱལ་གྱིས་མ་རུངས་པར་བྱེད་དོ། །མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་གྱིས་བག་མེད་པར་སྟོང་པའི་ལྟ་བ་ལ་ཆགས་པའི་གླེན་པ། མི་དགེ་བ་བཅུ་མི་སྤང་བས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་མི་སྲིད་དེ།གྲུ་བུ་ག་ཅན་རྒྱ་མཚོར་འཇུག་པ་དང༌། གྲམ་ཁྲོད་དུ་ས་བོན་བཏབ་པ་དང༌། འཁར་བའི་སྣོད་དུ་ཟས་དུག་ཅུང་ཟད་བཏབ་པས་ཀྱང་སྤྱད་དུ་མི་རུང་བའམ། ལུས་རུལ་བ་ལ་དྲི་ཞིམ་པོ་བྱུགས་པ་ལྟར༌། ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་»«ལྟུང་བ་ཆེན་པོར་«༼༡༽«ལྟུང་བས་ཐར་པའི་སྐབས་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ལ་སྣོད་ཇི་ལྟ་བར་རིམ་གྱིས་འཇུག་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །མདོར་ན་གང་ཟག་ཐར་པ་སྒྲུབ་པ་དག་རིམ་པས་ཆོས་དུ་མ་ལ་བསླབ་དགོས་ཏེ། དུས་གཅིག་ལ་ལམ་མི་བགྲོད་ཅིང་ཆོས་གཅིག་ཁོ་ནས་ཐར་པ་མི་འགྲུབ་པས། ཐབས་སྣ་ཚོགས་ལ་རིམ་གྱིས་བསླབ་པར་གདམས་པ་ཡིན་» «ནོ། །དེའི་རྗེས་ཐོགས་སུ།

繼續直譯如下： 誹謗二乘而舍戒,雖然受戒出家而宣稱大乘,我以壞法而欺騙眾生,因此難以得人身。 《地藏經》中又說:對於沒有勤修二乘、根機不成熟、精進力低劣的人,如果宣說極其甚深的大乘佛法,那麼說者和聽者都會感得極重的惡業果報,令一切如來不悅。他雖然自認為是正知見,卻是斷見,執著無因無果,誹謗善惡,說大乘是虛妄,誹謗正法,說非法為法、法為非法,這就是極大的邪見。雖然住於人中,卻是羅剎,無量劫中難獲人身。就像沒洗凈釜鍋就裝入牛奶,以器皿之過而毀壞了器皿和內容物一樣,師徒二人也因傲慢而毀壞。愚癡者因傲慢放逸而執著空見,不斷十不善業,即便勤修大乘也不可能生起證悟法性的智慧,就像漏船入海,在墳地播種,或在銅器中放入一點毒食也無法食用,在腐爛的屍體上塗抹香水一樣,墮入惡趣邪見的大過患中而無得解脫的機會。因此,應當如法器般循序漸進地修學佛法。 總之,為得解脫的人必須循序漸進地學習諸多法門,不能一時趨入道路,也不能單憑一法得到解脫,所以教誡要循序漸進地學習種種方便。 緊接著,

ཐབས་སྣ་ཚོགས་ལ་རིམ་གྱིས་བསླབ་པར་གདམས་པ་ཡིན་» «ནོ། །དེའི་རྗེས་ཐོགས་སུ། བཤད་བྱའི་ཆོས་ནི་ཐེག་པའི་རྣམ་གྲངས་དང༌། །བླང་དོར་ཤེས་བྱའི་གནས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དེ། །དང་པོའི་ལས་ཅན་རྣམས་ལ་རྒྱུ་འབྲས་དང༌། །ལམ་ཞུགས་རྣམས་ལ་ཐེག་པའི་རྣམ་གྲངས་དང༌། །གཞན་དོན་སྤྱོད་ལ་རིག་པའི་གནས་ལྔ་སོགས། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་རིམ་པ་རྣམས་བཤད་དོ། །» «དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་འདོད་པས་བླང་དོར་གྱི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པར་བྱ་ལ། དེའི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་ནི། གཏན་ལ་དབབ་བྱའི་ཆོས་ངེས་པ་ལས་འབྱུང་ངོ༌། །» «དེ་ཡང་ཐེག་པའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་གཞལ་བྱ་ངེས་པ་དག་སྟེ། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཤེས་བྱ་དང༌། སྤང་བྱ་དང༌། བླང་བྱར་ཤེས་པས་འཇུག་གོ །ཆོས་ཞེས་པ་རང་བཞིན་དུ་ཡུལ་བཅུ་ལ་འཇུག་པ་ཉིད་དེ། རྣམ་བཤད་རིག་པ་ལས། ཆོས་ནི་ཤེས་བྱ་ལམ་དང་ནི། །མྱ་ངན་འདས་དང་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ། །» «བསོད་ནམས་ཚེ་དང་གསུང་རབ་དང༌། །འབྱུང་འགྱུར་ངེས་དང་ཆོས་ལུགས་» «ལའོ། །ཞེས་པ་ལས། སྐབས་འདིར་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སྤང་བྱར་ཤེས་པ་ལ་འཇུག མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་བྱང་བ་རྣམས་བླང་བྱར་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པར་བདེན་པ་བཞིའི་སྤྱོད་ཡུལ་ངེས་པའི་ཚུལ་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ནད་ནི་ཤེས་བྱ་ནད་ཀྱི་རྒྱུ་ནི་སྤང་བྱ་ལ། །བདེ་གནས་ཐོབ་ཕྱིར་སྨན་ཉིད་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ལྟར། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་དེ་«༼༡༽«འགོག་པ་དང་དེ་བཞིན་ལམ། །ཤེས་བྱ་སྤང་བྱ་ཐོབ་པར་བྱ་ཞིང་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གཏན་ལ་དབབ་ཚུལ་ངེས་པ་ཡང༌། སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་རྒྱ་ཆེ་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ངོ་བོ་ཟབ་པར་གནས་པ་ཉིད་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། ཚིག་དང་ཡི་གེ་གཞུང་གི་ཚོགས་བཤད་བྱ་ཐོས་བསམ་གྱི་རང་བཞིན་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས་དང༌། བླ་མ་དམ་པ་ལས་བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ལས་འདས་པ་གནད་ངེས་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཅིག་ཅར་དུ་རྒྱུད་ལ་འཆར་བ་ཟབ་པ་རྣམས་སྟོན་པ་ནི།

繼續直譯如下： 教誡要循序漸進地學習種種方便。緊接著說： 所宣說的法包括乘的分類,以及取捨應知的一切處所。初學者應了知因果,已入道者應了知乘的分類,利他行者應了知五明等,宣說甚深廣大的次第。 為此,欲求菩提者應當通達一切取捨之處,了知其自性源於抉擇所觀察的法。這也就是抉擇乘的分類所觀察的對象,即包含在有為輪迴和涅槃中的諸法。應當了知何者是應知、應斷、應取而修行。所謂"法"自性上是對十種境的修行,正如《釋量論》中所說:"法是所知、道、涅槃、意境、福德、壽命、經典、未來、決定和宗義。"在此處,了知應斷輪迴之法煩惱而修行,了知應取涅槃清凈之法而修行,以決定四諦所行境的方式。正如《究竟一乘寶性論》所說:"應知病,應斷病因,應證安樂,應依醫藥,如是應知苦因滅道,應斷苦因,應證涅槃,應修道。" 抉擇其方便支分的方式是:顯現種種相的諸法廣大而住于自性空性的本質甚深,以二諦抉擇后,講解詞句文字的論典教言,自性廣大的所說所聽所思之法;以上師指點超越詞句文字,以要訣決定,頓時于相續中顯現甚深法性之義。

བླ་མ་དམ་པ་ལས་བརྒྱུད་པའི་མན་ངག་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ལས་འདས་པ་གནད་ངེས་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཅིག་ཅར་དུ་རྒྱུད་ལ་འཆར་བ་ཟབ་པ་རྣམས་སྟོན་པ་ནི། སྐབས་འདིར་གཏན་ལ་དབབ་བྱའི་ཆོས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ཤེས་རབ་དང་སེམས་བསྐྱེད་ཆེ་བས་གཞན་ལ་ཕན་པར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ཟབ་པ་དང༌། རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་ཐམས་ཅད་བསྟན་པ་ཉིད། མདོ་སྡེ་རྒྱན་ལས། རིག་པའི་གནས་ལྔ་དག་ལ་བརྩོན་པར་མ་བྱས་ན། །འཕགས་མཆོག་གིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་ཐོབ་མི་འགྱུར། །གཞན་དག་ཚར་བཅད་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བྱ་ཕྱིར་དང༌། །བདག་ཉིད་ཀུན་ཤེས་བྱ་ཕྱིར་དེ་ལ་དེ་སློབ་བྱེད། །ཅེས་སོ། །ལས་དང་པོ་པ་རྣམས་ལ་ཐར་པའི་ཕན་ཡོན་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས། ཚེ་མི་རྟག་པ་དང༌། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་བཤད་དེ། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། ཐར་པ་གྲོལ་བར་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་ནི། །བློ་དང་རྗེས་སུ་འཚམས་པའི་ཆོས་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ངེས་འབྱུང་བསྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ། ཚིག་ཏུ་ཉུང་ལ་དོན་དུ་དྲིལ་བས་མྱུར་དུ་ཐར་པ་བགྲོད་པའི་གནད་ཟབ་མོ་རྣམས་བཤད་དེ། ཚེ་ཡུན་ཐུང་བ་དང༌།ཚིག་ཐ་སྙད་མང་བ་དང༌། གང་ལའང་སྙིང་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔལ་མར་མེ་མཛད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས། ཚེ་འདི་ཡུན་ཐུང་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་མང༌། །ཚེ་ཡི་ཚད་ཀྱང་ཇི་ཙམ་མི་ཤེས་པས། །ངང་པ་ཆུ་ལས་འོ་མ་ལེན་པ་ལྟར། །རང་གི་འདོད་པ་དང་དུ་བླང་བར་གྱིས། །ཞེས་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་སྤྱོད་པ་དག་ལ་ཕར་བལྟས་པས། །»«བྱས་པ་«༼༡༽«ཐམས་ཅད་དོན་མེད་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ། །ཅི་ལ་བསམས་ཀྱང་ཕན་པར་མི་གདའ་བས། །རང་གི་སེམས་ལ་ལྟ་བ་གོམས་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་གང་འཆད་ནའང་འགལ་རྐྱེན་བར་དུ་གཅོད་པ་རྣམས་སྤངས་ལ་བཤད་པར་གདམས་པ་ནི། དེ་ཡང་མི་མཐུན་རྐྱེན་རྣམས་སྤང་པ་ནི། །ཕྱི་ནང་འདུ་འཛི་བསྙེན་བཀུར་ཟང་ཟིང་དང༌། །ཆང་དང་གཉིད་རྨུགས་དྲན་པ་ཉམས་ལ་སོགས། ། ཐོས་པའི་དོན་ལ་བར་ཆད་གྱུར་རྣམས་སྤང༌། །ཆོས་འཆད་པ་དང་ཉན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ན།

繼續直譯如下： 宣說由至尊上師傳承的指點,超越詞句文字,以要訣決定,頓時于相續中顯現甚深法性之義。 此處所觀察的法是,對於智慧和發心廣大而致力於利他的士夫,宣說一切甚深廣大的論處。正如《大乘莊嚴經論》所說:"若不勤修五明處,即便至尊亦不能,獲得一切種智性。為調伏他攝受他,為自成就一切智,為此彼等修學彼。" 對於初學者宣說解脫的利益、輪迴的過患、壽命無常以及因果的信解。如《寶積經》所說:"為趨入解脫者,宣說相應其心的法。" 對於以出離心為核心修行的人,以言簡意賅迅速趨入解脫的甚深要訣,因為壽命短暫,言詞繁多,一切皆無核心。吉祥文殊師利智慧尊曾說:"當知此生甚短暫,所知法相復眾多,壽量長短難預料,如鴿飲乳速取精,當如是取自所欲。""觀察世間諸作為,所作皆為無義因,招致一切諸苦因,思之於己無利益,當修習觀自心性。" 無論宣說何種甚深廣大的論處,都應當斷除違緣的障礙。這就是斷除不順緣,即外在的繁瑣事務、供養、財物,內在的飲酒、昏沉、失念等,斷除一切障礙聽聞義利之法。在從事講經說法時,

།ཆོས་འཆད་པ་དང་ཉན་པ་ལ་ཞུགས་པ་ན། སློབ་དཔོན་དང་སློབ་མར་གྱུར་པ་ཀུན་གྱིས་ཡིད་གཡེངས་པའི་རྒྱུ་འདུ་འཛི་རྣམ་གཡེང་གི་ཟང་ཟིང་དང༌། བསྙེན་བཀུར་མགྲོན་དུ་བོས་པས་དུས་འགྱངས་པ་དང༌། དྲན་པ་མི་གསལ་བའི་རྒྱུ་གཉིད་རྨུགས་ལ་སོགས་པ་སྤང་བར་བྱའོ། །ཆོས་འཆད་ཅིང་ཉན་པའི། ཕྱོགས་དེར་ཁྲི་སྟན་མཆོད་པ་སྣ་ཚོགས་དང༌། །» «མཎྜལ་ལ་སོགས་བཀོད་པས་བརྒྱན་པར་བྱ། །ཆོས་ཀྱི་ཁྲི་ལ་དར་ཟབ་ལ་སོགས་པའི་སྟན་འདིང་པ་དང༌། གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་དང༌། བླ་བྲེས་དང་ཡོལ་བ་ལ་སོགས་པ་བཀྲམ་པ་དང༌། ཕྱི་ནང་གི་མཆོད་པ་བཤམ་པ་དང༌། རེ་ཁཱ་བྲི་བའམ། གསེར་དངུལ་ལ་སོགས་པའི་མཎྜལ་བཀོད་པ་དང༌།» «གཏོར་མ་བཤམ་པ་དང༌། ཆོས་སྨྲ་བ་ཁྲི་ལ་འོང་བ་ན། རོལ་མོ་དང་ཡན་ལག་བདུན་པ་དང༌། རྒྱུན་ཆགས་གསུམ་པ་དབྱངས་དང་བཅས་པས་དབུལ་བར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལས། དམ་ཆོས་ཆར་པ་རབ་ཏུ་འབེབས་པ་དེར། །སེང་གེའི་ཁྲི་སྟན་གདུགས་དང་རྒྱལ་མཚན་བསྒྲེང༌། །» «མུ་ཏིག་རིན་ཆེན་སིལ་སྙན་རོལ་མོའི་སྒྲ། །» «མཆོད་པ་རྣམ་པ་མང་པོས་བརྒྱན་པར་བྱ། །སྟན་རྒྱུ་སྣ་ཚོགས་ཆོས་ཀྱི་སྟན་དུ་འབུལ། །ཡིད་དུ་འོང་བས་མཁན་པོ་སློབ་དཔོན་བསྟེན། །གཞན་ལ་བསྟི་སྟང་བྱེད་པས་སྐྱོ་བ་མེད། །དེ་ལུས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་མཚན་དང་ལྡན། །ཞེས་སོ། །གཞན་ལ་བསྟི་སྟང་བྱེད་པ་ནི་ཕྱོགས་དེར་འདུས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་ལ་གུས་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དག་སྣང་དང་མོས་གུས་བྱེད་ཀྱི། གཤེ་བ་དང༌། ངན་དུ་སྨྲ་བ་དང༌། བྲེ་མོའི་གཏམ་མི་བྱ་ཞིང༌། སྤོས་དང་མར་མེའི་ཕྲེང་བས་བརྒྱན་པར་» «བྱའོ། །བཀོད་པ་བཤམས་པ། དེ་ནས་སྟོན་པ་སྟན་ལ་སྐྱིལ་ཀྲུང་བཅས། །» «སེམས་བསྐྱེད་བསྐྱེད་རྫོགས་ངང་ལས་བཤད་པར་བྱ། །ཆོས་ཀྱི་ཁྲི་ལ་ཆོས་སྨྲ་བ་འདུག་སྟེ་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བཅས་ནས་སྨོན་པ་དང་འཇུག་པ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྙེད་པར་བྱ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲོན་མེ་སྦར་བར་བྱ།

繼續直譯如下： 當從事講說和聽聞正法時,所有承擔師徒角色的人都應當斷除分心的原因:繁瑣事務、散亂的財物,因供養、宴請客人而延誤時間,以及昏沉等導致念力不清晰的因素。 在講經說法的場所,應當陳設鮮花、曼荼羅等種種供品莊嚴。在法座上鋪設錦緞等座墊,懸掛傘蓋、勝幢、帷幕、門簾等,陳列內外供品,繪製曼荼羅或陳設金銀等寶石曼荼羅,擺放食子。當說法者升座時,應以音樂、七支供、三續雜華伴以梵音來供養。正如《大寶積經》〈法門品〉中所說:"宣說甘露妙法雨,獅座懸帳建勝幢,珍寶珠簾奏樂音,種種供養以莊嚴。眾寶為座敷法座,以悅意事承師長,恭敬他人無厭倦,三十二相莊嚴身。" "恭敬他人"是指對聚集在法會處的一切眾生都要恭敬,要以清凈觀和歡喜心對待,不應呵斥、惡言、戲謔,應當以香花燈燭莊嚴。 陳設供品后,法師端坐法座,以生起次第和圓滿次第之義開示。說法者端坐法座結跏趺坐,發起願行菩提心,愿一切有情獲得法眼,點燃智慧之燈。

ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲོན་མེ་སྦར་བར་བྱ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་བྱ་སྙམ་དུ་དྲན་པས་རང་ཉིད་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་དོན་གསལ་བཏབ་ལ་བཤད་དོ། །གང་ཞེ་ན། སྤྲུལ་སྐུའི་ཆོས་ལ་ཤཱཀྱའི་རྒྱལ་པོ་དང༌། །ལོངས་སྐུའི་གསང་སྔགས་རིགས་ལྔ་རྡོ་རྗེ་འཆང༌། །ཆོས་སྐུ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །ཀུན་བཟང་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཡུམ་བསམ། །ཡང་ན་རང་རང་ཆོས་དེའི་སྟོན་པར་བསམ། །སྤྲུལ་པའི་«༼༡༽«སྐུའི་ཆོས་འདུལ་བ་མདོ་སྡེ་མངོན་པ་གསུམ་འཆད་པ་ལ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པར་བསམ་པ་དང༌། ལོངས་སྐུའི་ཆོས་གསང་སྔགས་ཕྱི་ནང་ལ་རིགས་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་གཙོ་བོར་བསམ་པ་དང༌། ཆོས་སྐུའི་ཆོས་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དང༌། ཀུན་ཏུ་བཟང་མོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མར་བསམས་ལ་བཤད་དོ། །གཅིག་ཏུ་ན་དོན་དམ་པའི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་དང་མི་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་འཆད་པ་ན་ཡུམ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མ་སེར་མོ་ཆོས་འཆད་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་ཅན་དུ་བསམ་པའོ། །ཡང་མདོ་རྒྱུད་གང་འཆད་ཀྱང་དེའི་སྟོན་པ་དེར་བསམས་ལ་འཆད་པར་བྱའོ། །ཚུལ་འདི་དག་དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོ་ལས། གཙང་ཞིང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་ས་ཕྱོགས་སུ། །མཛེས་པའི་ཁྲི་སྟན་ལེགས་པར་བཤམས་ནས་ནི། །གོས་བཟང་ཡིད་འོང་གཙང་མ་རྣམས་བགོས་ཏེ། །བཅོས་མའི་རས་སོགས་རྣམ་པ་མང་བཏིང་ནས། །རྐང་རྟེན་བཅས་པའི་ཁྲི་ལ་འདུག་ནས་ནི། །རྩེ་གཅིག་ཉན་པའི་འཁོར་གྱི་ཚོགས་ནང་དུ། །ཟང་ཟིང་རྙེད་དང་གྲགས་ལ་མི་སེམས་པར། །བྱམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་ལེ་ལོ་མེད་པར་སྟོན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་བསྟན་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དོན་ནོར་འཁྲུལ་སྐྱོན་མེད་པར། །དོན་གསལ་དབྱངས་སྙན་མོས་པ་ཇི་བཞིན་བཤད། །དབྱངས་དེས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀུན་ཁྱབ་གྱུར་ཏེ། །སེམས་ཅན་ཀུན་ཐོས་མ་རིག་སངས་པར་བསམ། །ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་པར་གྱུར་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དུ་གྲགས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐོས་པས་མ་རིག་པའི་མུན་པ་སངས་ཏེ།

繼續直譯如下： 應當點燃智慧之燈,思維佛法長久住世,闡明自相續中生起次第和圓滿次第之義。如何思維呢?夏克雅王是化身說法身,金剛持是報身密咒五部,法身如同虛空之法,普賢佛母般若波羅蜜多。或觀自身為所說法之本師。講說化身之法律藏、經藏、對法藏三藏時,觀想為釋迦牟尼佛。講說報身之法內外密咒時,觀想為五部曼荼羅之主尊。講說法身之法大圓滿自然智時,觀想為普賢王如來和佛母般若波羅蜜多。 講說究竟義諦不生不滅等法義時,觀想為黃色佛母般若波羅蜜多,結說法手印。此外,無論講說何種經續,都觀想為彼法之本師而宣說。 如是道理,正如《聖法白蓮經》所說:"于清凈悅意之處,妥善敷設莊嚴座,著鮮凈悅意妙衣,敷眾多裝飾織品,端坐足踏之法座,於一心諦聽眾中,不思財利與名聞,以慈心殷重宣說。" 如何宣說呢?"所說法義詞無謬,義明音雅如實說,彼音周遍諸世界,眾生皆聞除無明。"觀想法音具足六十種美妙音,周遍一切世間,一切有情皆能聽聞,從而凈除無明黑暗,獲得

ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས་ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་པར་གྱུར་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དུ་གྲགས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐོས་པས་མ་རིག་པའི་མུན་པ་སངས་ཏེ། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པར་བསམ་ཞིང་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་འབྲུ་གསལ་དག་སྙན་པས་»«སྤྲོས་པ་དང་བསྡུས་པ་«༼༡༽«ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་གདུལ་བྱར་གོ་སླ་བའི་རིམ་པས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་ལ་ཐེ་ཚོམ་བཅད་དོ། །འཆད་པའི་སྐྱོན་ཡང་སྐབས་འཆོལ་བ་དང༌། བརྡ་མ་འཕྲོད་པ་དང༌།ཚིག་དོན་ནོར་བ་དང༌། ཉོན་མོངས་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་སེམས་དང་ངག་སྤྲོ་བ་དང༌། ཚིག་མི་གསལ་བ་དང༌། ལྷག་ཆད་དུ་གྱུར་པ་དང༌། དམ་བཅས་པ་སྔ་མ་ཕྱི་མས་སུན་འབྱིན་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་གསེབ་ཏུ་ཟུར་གྱིས་རང་གི་འཁོར་དང་གཞན་ལ་འཕྱ་བ་དང༌། ཡུལ་གྱི་བརྡའ་སྐད་ངན་པ་འདྲེས་པ་དང༌། གདུལ་བྱའི་བློ་དང་མི་འཚམས་པ་སྟེ། སྐྱོན་དུ་གྱུར་པ་རྣམས་སྤངས་ལ། ཚིག་གི་སྦྱོར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བཤད་དེ། བརྡའ་གསལ་བས་འཁོར་གྱི་ཁམས་«༼༢༽«སུ་ཁྱབ་པ་དང༌། རྣ་བར་སྙན་པས་ཀུན་གྱིས་ཉན་པར་སྤྲོ་བ་དང༌། ཚིག་དོན་ངེས་པས་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ་དང༌། དཔེ་དོན་མཁས་པས་ཉན་པ་པོའི་ཡིད་དུ་འབབ་ཅིང་རྟོགས་པར་སླ་བ་དང༌། བློ་དང་འཚམས་པས་དོན་དུ་འགྱུར་བ་དང༌། སྐབས་སུ་གཏམ་རྒྱུད་ངོ་མཚར་ཅན་བསྟན་པས་ཉན་པ་ལ་མི་སྐྱོ་བ་དང༌། ལུང་རིགས་ཀྱི་སྒྲོམ་ནས་བཏོན་པས་ནོར་འཁྲུལ་མེད་པ་དང༌། ཕྱོགས་སྔ་དང་སྐྱོན་རྣམས་སློངས་པར་བརྗོད་པས་ཉེས་པ་ལས་བཟློག་པར་མཁས་པ་དང༌། ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་དང་མཐུན་པར་བཤད་པས་ཀུན་ལ་འཐད་པ་དང༌། གོ་བདེ་ཞིང་ཡུལ་སྐད་ངན་པ་དང་མ་འདྲེས་པས་ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་དང༌། སྤྲོས་ཤིང་སྡུད་པ་ལ་མཁས་པས་བཤད་པ་རང་དབང་དུ་གྱུར་པ་དང༌། སོས་དལ་ཞིང་ཁོང་ཡངས་པས་«༼༡༽«ཐོགས་རྡུགས་དང་ངལ་དུབ་མེད་པའི་ཚུལ་ནི་ཡོན་ཏན་འབྱོར་ལྡན་གྱི་བཤད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྒྱུ་འཕྲུལ་གསང་སྙིང་ལས།

繼續直譯如下： 獲得法門總持、辯才無礙和三摩地。以明晰悅耳的法語,通過廣說、略說等方式次第宣說,令所化眾生易於理解,斷除疑惑。 講說的過失包括:次第顛倒、表達不當、詞義謬誤、被煩惱驅使而心語放逸、語言不清、有所增減、前後自相矛盾、于說法間隙暗中誹謗自他眷屬、摻雜粗劣方言土語、不契合所化眾生根機。應當斷除這些過失,以圓滿的言辭而宣說。 宣說應當用詞明晰周遍聽眾、聲音悅耳眾樂諦聽、詞義決定斷除疑惑、善用譬喻令人歡喜且易於理解、契合根機令其獲得利益、間或引述奇特故事使聽者不生厭倦、從教理寶藏引出不會謬誤、善於指出他宗過失使人遠離過失、宣說契合一切乘而眾皆認可、易懂且不摻雜粗鄙方言而其言值得銘記、善於廣略自如而說法自在、語速從容、胸懷寬廣而無礙無倦,如是即稱為具足功德的說法。 這樣的說法者,即是親蒙佛陀加持的人。正如《幻化網密心經》中所說:

དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་སྨྲ་བ་ནི་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྒྱུ་འཕྲུལ་གསང་སྙིང་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཕྱག་རྒྱ་གསང་ཆེན་སྙིང་པོ་འདི། །རྟོགས་ནས་སྨྲ་བར་གང་བྱེད་པ། །དེ་ཉིད་ང་ཡིན་དབང་ཡང་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །སློབ་དཔོན་ལ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཇི་ལྟར་རྫོགས་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཚེ་འཆད་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་ནི། །ཚིག་དོན་ལེགས་བཤད་ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་སྟེ། །ཉོན་མོངས་མེད་བཤད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །སྐྱོ་ངལ་བཟོད་པ་སྤྲོ་བས་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། །» «མ་ཡེངས་བསམ་གཏན་འབྱེད་པ་ཤེས་རབ་བོ། །ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དོན་ལེགས་པར་བཤད་པ་ནི་སྦྱིན་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་དང་མ་འདྲེས་པར་འཆད་པས་ཚུལ་ཁྲིམས། འཆད་པ་ན་སྐྱོ་ངལ་དང་བཀྲེས་སྐོམ་ཚ་གྲང་ལ་སོགས་པ་བཟོད་པས་ན་བཟོད་པའོ། །འཆད་པ་ལ་མི་སྐྱོ་ཞིང་སྤྲོ་བས་བརྩོན་འགྲུས། སེམས་གཞན་དུ་མ་ཡེངས་པར་འཆད་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་པས་བསམ་གཏན་ནོ། །གང་བཤད་པར་བྱ་བའི་གནས་སོ་སོར་འབྱེད་པ་དང་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པས་ཤེས་རབ་» «བོ། །དེ་ཡང་འཆད་དུས་ན་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མར་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཟིན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐོན་པའི། རྗེས་ལ་སེམས་ཅན་དོན་དུ་བསྔོ་བར་བྱ། །བཀའ་དྲིན་དྲན་པས་དམ་ཆོས་གུས་པ་བསྐྱེད། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ངང་ནས་བདག་དང༌། ཉན་པ་པོ་དང༌། ཆོས་རྣམས་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱས་ལ། སྦྱིན་པ་རྒྱ་ཆེན་གྱུར་པ་འདི་ཡིས་ནི། །འགྲོ་བའི་ནང་ནས་རང་བྱུང་སངས་རྒྱས་ཤོག» «།སྔོན་གྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མ་བསྒྲལ་བའི། །སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྒྲོལ་བར་ཤོག» «།ཅེས་པའམ། རིན་ཆེན་དགེ་ཚོགས་འདི་ཡིས་འགྲོ་བ་ཀུན། །རྟག་ཏུ་དམ་པའི་ཆོས་དང་མི་འབྲལ་ཞིང༌། །རང་གཞན་དོན་གཉིས་རྫོགས་པའི་མཐར་ཕྱིན་ནས། །ཆོས་རྔ་སྒྲོགས་པས་འཇིག་རྟེན་མཛེས་པར་ཤོག» «།ཅེས་བརྗོད་ལ། དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱད་དུ་ཡོད་པ་འདི་བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་བྱུང་བས།

繼續直譯如下： 像這樣的說法者,即是親蒙佛陀加持的人。正如《幻化網密心經》中所說:"諸佛大手印,秘密心要義,誰能證悟說,彼即我圓德。" 對於上師如何圓滿福慧二資糧之理,宣說如下: "爾時講說六度殊勝義,善說詞義是佈施度,離染而說是持戒度,忍受疲厭是安忍度,歡喜宣說是精進度,專注不散屬靜慮度,辨別所說即般若度。" 善說法義是佈施。離諸煩惱而說法是持戒。說法時對疲厭、飢渴、寒熱等能安忍,是忍辱。歡喜講說不厭倦是精進。心不散亂一心講說是靜慮。能辨別所說之處及證悟無自性是般若。 又當講說時,了知如夢如幻,當知即為般若波羅蜜所攝持。 法講完后,應當為利眾生而回向。憶念恩德生起對正法的敬信。住于如幻等持中,了知自己、聽眾、諸法雖現而無自性。 "愿以廣大布施力,眾生皆證自然覺。愿度昔佛未度者,廣濟群生出苦海。" 或唸誦:"愿以此善聚,一切眾生常不離聖法,究竟二利后,擊法鼓嚴世。" 此人能修學正法,皆因善知識上師所致,故

དམ་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱད་དུ་ཡོད་པ་འདི་བླ་མ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལས་བྱུང་བས། རྩ་བ་དང་བརྒྱུད་པར་བཅས་པའི་བླ་མ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་སྙམ་པ་དང༌། ཆོས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་སྙམ་པ་དང༌། གྲོགས་དམ་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་ཐོས་པས་དགེ་བ་ལ་འདུན་པའི་གྲོགས་རྣམས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་སྙམ་པ་དང༌། ཆོས་ལ་བར་ཆད་མེད་པ་འདི་མཁའ་འགྲོ་དམ་ཅན་རྒྱ་མཚོའི་དྲིན་ཡིན་པས་སྲུང་མ་དམ་ཅན་རྒྱ་མཚོ་རྣམས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་སྙམ་པ་དང༌། ཆོས་ལ་སྤྱོད་པའི་ལུས་གསོ་སྐྱེད་བྱེད་པའི་ཕ་མ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་སྙམ་པ་དང༌། ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དམ་པའི་བཀའ་དྲིན་ཡིན་པས། ཕན་བདེའི་འབྱུང་གནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དམ་པ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བས་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་བསམ་པར་བྱའོ། །ཆོས་ལེགས་པར་བཤད་པ། དེ་ཡི་ཕན་ཡོན་དྲན་དང་ཏིང་འཛིན་དང༌། །ཉོན་མོངས་རྟོག་«༼༡༽«བྲལ་སྤོབས་པ་ཟད་མི་ཤེས། །ཆོས་མཛོད་འཛིན་དང་བདེ་གཤེགས་ཆོས་ཐོས་དང༌། །ལྷ་མིས་བསྟོད་ཅིང་གྲགས་དང་བསམ་པ་འགྲུབ། །ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་ཆོས་དང་མི་འབྲལ་ཞིང༌། །མྱུར་དུ་བདེ་གཤེགས་ཆོས་ཆར་འབེབས་པ་ཐོབ། །» «སེམས་རབ་ཏུ་དྭངས་པས་ཐར་པ་ལ་དམིགས་ཏེ་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་གྲགས་པ་འདོད་པའི་རེ་ལྟོས་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པ་ལས། དྲན་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌།སྤོབས་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་མཛོད་འཛིན་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ལས་ཆོས་ཐོས་པ་དང༌། ལྷ་དང་མིའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྟོད་ཅིང་འདུན་པ་དང༌། ལེགས་དགུའི་བསམ་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་དང༌། ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་དམ་པའི་ཆོས་དང་མི་འབྲལ་བ་དང༌། མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་ཐོབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་ཆར་གྱིས་གདུལ་བྱ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང༌། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཕན་ཡོན་གྱི་སྒོ་གཞན་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྙེད་ཐོབ་སྟེ། རབ་ཏུ་ཞི་བ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཆོ་འཕྲུལ་གྱི་མདོ་ལས།» «ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དག་ལ།

繼續直譯如下： 應當想到:能修學正法,是由根本及傳承上師的恩德所致,上師恩德極大;法是佛陀所說,佛陀恩德廣大;與善友共同聽聞,樂善法友恩德深重;法無障礙,是空行護法海會之恩,誓言護法眾恩德宏深;父母養育此身以修學正法,父母恩德深重。一切皆是至上佛法之恩德,利樂之源聖教恩德廣大,愿其長久住世。 善說正法,具足無量利益:獲得憶念、三摩地、辯才無礙、離諸煩惱、持法寶藏、從佛聞法、天人讚嘆、名聲遠揚、一切所愿皆得成就、生生世世不離聖法、速證佛果普降法雨、自他一切利益皆得圓滿。 其他利益亦不可思議。如《究竟寂滅決定神變經》中說:"對在家出家眾宣說妙法,應當如是迴向:'愿一切眾生常聞正法,愿常值遇善知識眾,愿具足辯才,于諸法相皆無所畏,愿以正法而行佈施,獲得六種波羅蜜多。愿對正法生起廣大歡喜心,所行佈施迴向一切,斷除吝嗇及諸煩惱,愿成就出離、菩提心。愿以聞法功德力故,速證究竟菩提。'" 如是宣說佛法的功德,皆當生起歡喜,發願迴向。

» «ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་དག་ལ། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་རེ་ལྟོས་ཀྱི་འདོད་པ་མེད་པར་སྙིང་རྗེས་ཕན་པར་འདོད་པས་ཆོས་སྟོན་ན། ཤེས་རབ་རྣོ་བར་འགྱུར་རོ། །སྤོབས་པ་མི་ཟད་པར་འགྱུར། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང༌། བརྒྱ་བྱིན་དང༌། ཚངས་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར། བླ་ན་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་དང༌། ནམ་མཁའ་མཛོད་ཀྱི་མདོ་ལས། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དགའ་བ་དང༌། ཆོས་སྲུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྲུང་བ་དང༌། ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟོད་པ་དང༌། མི་མ་ཡིན་གྱི་གནོད་པས་མི་བརྫི་བ་དང༌། དམ་པའི་ཆོས་བསྲུང་བ་དང༌། ཕྱོགས་བཅུར་སྙན་པས་གྲགས་པ་དང༌། བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པ་དང༌། ཆོས་གོས་ལ་སོགས་པ་རྙེད་པ་དང༌། ལས་བྱས་ནས་བསོད་སྙོམས་ཟ་བ་དང༌། དྲན་པ་དང༌། བློ་གྲོས་དང༌། རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང༌། འདོད་ཆགས་དང༌། ཞེ་སྡང་དང༌།གཏི་མུག་ཆུང་བ་དང༌། རང་དང་གཞན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་ཚར་གཅོད་པ་དང༌།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་འཛིན་པ་དང༌། ངན་སོང་གི་འཇིགས་པ་མེད་པ་དང༌། དཀའ་བ་མེད་པར་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེ་བ་དང༌། སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དྲན་པ་དང༌། ཞིང་དག་པར་སྐྱེ་བ་དང༌། དབང་པོ་ཚང་བར་སྐྱེ་བ་དང༌། སངས་རྒྱས་མཐོང་བ་དང༌། ཆོས་ཉན་པ་དང༌། དགེ་འདུན་དང་འགྲོགས་པ་དང༌། མི་འབྲལ་བ་དང༌། སྤོབས་པ་མི་ཟད་པའི་རྒྱུ་འཛིན་པ་དང༌། གཟི་བརྗིད་ཅན་གྱི་གཟུངས་ཐོབ་པ་དང༌། སྐྱེ་བོ་མཁས་པས་གཡོག་བྱེད་པ་དང༌། ཤེས་རབ་ཆེན་པོའི་རྒྱུན་འཛིན་པ་དང༌། མྱུར་དུ་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐོབ་པ་དང༌། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་མི་འབྱུང་བ་དང༌། ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང༌། མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཐོབ་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་གཏེར་མི་ཟད་པ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའོ་ཞེས་པ་དང༌།ལྷག་པའི་བསམ་པ་བསྐུལ་བའི་མདོ་ལས།«༼༡༽«ཆོས་སྨྲ་བ་དེས་ཕན་ཡོན་ཉི་ཤུ་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཞེ་ན། དྲན་པ་དང་བློ་གྲོས་དང་བརྟན་པ་དང་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དང༌།

繼續直譯如下： "對在家出家眾,不為獲得利養恭敬,而以慈悲心為利益而宣說正法,則將獲得敏銳智慧、無盡辯才、轉輪王及帝釋梵天大神通,乃至無上正等覺果位。" 又如《虛空藏經》中說:"眾多有情歡喜,正法護法守護,諸天讚歎稱揚,非人不能侵害,護持正法久住,十方名聲遠揚,諸佛如來稱讚,獲得僧衣等物,作務而食施食,具足正念智慧,少貪瞋癡煩惱,斷自他諸煩惱,持佛正法教義,無墮惡趣之畏,無勤獲天人身,一切生處皆憶,生於清凈剎土,根器皆得圓滿,得見諸佛聽法,與僧眾常集會,不離善知識眾,持無盡辯才因,獲得威光神咒,智者樂為侍從,持廣大智慧流,速得法明照耀,離不如理作意,施眾資具第一,具足三十二相,持無盡法寶藏。" 又如《勝義發心經》中說:"法師當獲二十種利益,何等為二十?謂具足正念、智慧堅固、證得出世智慧、降伏貪慾瞋恚、多聞持法寶藏、

འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དང༌། བདུད་ཀྱིས་གླགས་མི་རྙེད་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་«༼༢༽«དགོངས་པ་དང༌། མི་མ་ཡིན་པས་བསྲུང་བ་དང༌། ལྷས་གཟི་བརྗིད་བསྐྱེད་པ་དང༌། དགྲས་གླགས་མི་རྙེད་པ་དང༌། མཛའ་བཤེས་མི་ཕྱེད་པ་དང༌། མི་འཇིགས་པ་ཐོབ་པ་དང༌། ཡིད་བདེ་བ་མང་བ་དང༌། མཁས་པས་བསྔགས་པ་དང༌། ཚིག་བཙུན་པ་དང༌། སྤོབས་པ་སྐྱེ་བ་དང༌། ཚེགས་ཆུང་ངུས་སེམས་ཅན་མང་པོའི་དོན་བྱེད་པ་དང༌། སྒོ་གསུམ་གྱི་མི་དགེ་བ་སྡོམ་པ་དང༌། སེམས་ཅན་མང་པོ་གུས་པ་དང༌། སེམས་དྲང་པོར་འགྱུར་བ་དང༌། དགའ་བཞིན་དུ་འཆི་འཕོ་བ་དང༌། ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཛིན་པ་དང༌། དཀའ་བའི་སྤྱོད་པ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ནོན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཐུན་པར་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས། ཕན་ཡོན་བཅུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་སྤོང་བ་དང༌། ལེགས་པའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་པ་དང༌། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ཆོས་ལ་གནས་པ་དང༌། ཞིང་སྦྱོང་བ་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ཐོབ་པ་དང༌། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་ཚར་གཅོད་པ་དང༌། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་ཀྱི་བསྒོ་སྐལ་སྦྱིན་པ་དང༌། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་རྫོགས་པ་དང༌། ཚེ་འདིར་བདེ་བར་གནས་པའོ་ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་འདུས་རིག་པའི་མདོ་ལས། གསང་སྔགས་ཀྱི་ལྷའི་མཚན་རྣ་བར་ཐོས་པར་བསྒྲགས་པ་ཙམ་གྱིས་བསྐལ་པ་དགུ་བཅུ་རྩ་གསུམ་དུ་བསགས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱེད་དོ། །གཟུངས་སྔགས་ཀྱི་སྒོ་ལན་རེ་བསྒྲགས་པས་ཀྱང་དེ་སྙེད་ཀྱི་ཕན་ཡོན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཚད་མེད་པ་ཇི་སྙེད་འཛིན་པས་ན་ཆོས་སྟོན་པ་ལ་འབད་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ཡིད་བཞིན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། འཆད་པ་པོ་སློབ་དཔོན་གྱི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པའོ།། » «།།» «དེ་ལྟར་གང་ལས་ཐོས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་བསྟན་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ།

繼續直譯如下： 證得出世智慧、魔難不能得便、證悟佛陀密意、非人守護擁戴、諸天增上威光、怨敵不能得便、親友不離不棄、獲得無畏自在、安樂喜悅增上、智者讚歎稱頌、語言柔和誠實、生起廣大辯才、以少許功用利益無量眾生、三門不善止息、眾生恭敬信從、心地調柔正直、歡喜舍報往生、成就殊勝發心、圓滿難行苦行、安住不退轉地行一切菩薩行。" 又如《三昧王經》中說:"獲得十種利益:斷除一切不善行、成就一切善妙行、安住聖賢正法中、清凈自身剎土行、獲得菩提心精要、施捨一切所有物、斷除煩惱習氣種、於一切有情作法施主、圓滿慈悲心行愿、今生安樂無憂住。" 又如《總集明咒經》中說:"僅聞密咒本尊名號,即能滅盡九十三劫所積諸障。每誦一遍總持咒語,亦能獲得如是無量無邊不可思議功德利益,故當精勤宣說正法。" 《大乘竅訣寶藏論·廣釋第十品》中〈法師品〉宣說已竟。 如是宣說應從何處聽聞正法,其後宣說應當如何聽聞。

» «དེ་ལྟར་གང་ལས་ཐོས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་བསྟན་པའི་རྗེས་ཐོགས་སུ། གང་གིས་ཐོས་པ་འཛིན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཉིད་བཤད་པ་ནི། དེ་ནས་ཉན་བྱེད་སློབ་མའི་ཆོས་ཚུལ་ནི། །སྐྱོན་རྣམས་སྤངས་ལ་གུས་པས་མཉན་པར་བྱ། །ཆོས་ཉན་པ་དེའི་ཚེ་སྣོད་ཀྱི་སྐྱོན་གསུམ། དྲི་མ་དྲུག ཉེས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་གི་ཚོགས་དང་བྲལ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མཉན་པར་བྱའོ། །སྐྱོན་གསུམ་ནི་སྣོད་ཁ་སྦུབ་པ་དང༌། ཞབས་རྡོལ་བ་དང༌། དུག་ཅན་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ཏེ། དེ་ཡང་སྣོད་ཁ་སྦུབ་པའི་ནང་དུ་བདུད་རྩིའི་ཆར་བབས་པའི་ཐིགས་པ་གཅིག་ཀྱང་མི་འོང་བ་ལྟར། ཆོས་ལ་རྣ་བ་མི་གཏོད་པའམ། གཏོད་ཀྱང་གཉིད་རྨུགས་དང་རྩེ་འཇོ་དང་གཞན་དུ་ཡིད་འཕྲོ་བར་བྱེད་པའོ། །ཞབས་རྡོལ་བའི་སྣོད་ས་ལ་ཡོད་རིང་ཆར་བབས་པའི་ཆུ་ཡོད་པ་ཀུན་བཏེག་ན་ཟག་པ་ལྟར། ཆོས་ཐོས་པ་ཐེངས་རེ་དེ་ན་ཡོད་རིང་ཟིན་ཡང༌། ཡང་དང་ཡང་དུ་དྲན་པ་ལ་འདྲིས་པར་མ་བྱས་པས་བརྗེད་པར་གྱུར་པ་དང༌། དུག་ཅན་དུ་ཆར་ཆུས་གང་བ་མ་བོ་བར་གནས་ཀྱང་གང་གིས་སྤྱད་པ་མི་བདེ་བ་ལྟར། ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་སོང་ནས་སླར་ཞིང་ཐོས་པས་རྒྱགས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་གསུམ་སྤང་བར་གདམས་པ་ཡང༌། ཡུམ་བར་མ་ལས། ལེགས་པར་རབ་ཏུ་ཉོན་ལ་ཡོད་ལ་ཟུངས་ཤིག་དང་ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་ལེགས་པར་ཉོན། ཁ་མ་སྦུབ་པར་རབ་ཏུ་ཉོན། ཞབས་མ་རྡོལ་བར་ཡིད་ལ་ཟུང་ཞེས་གདམས་པ་ཡིན་ནོ། །དྲི་མ་དྲུག་ནི་རྣམ་བཤད་རིག་པ་ལས། ང་རྒྱལ་དང་ནི་མ་དད་དང༌། །དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་ཉིད་དང༌། །ཕྱི་རོལ་རྣམ་གཡེང་ནང་དུ་སྡུད། །སྐྱོ་བས་ཉམས་«༼༡༽«པ་དྲི་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །» «ཉེས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ནི། མ་གུས་ལ་སོགས་བདུད་ཀྱི་ལས་དྲུག་དང༌། །ང་རྒྱལ་ལ་སོགས་སྒྲིབ་པའི་ལས་དྲུག་དང༌། །ཚུལ་དུ་འཆོས་སོགས་ཆོས་སྤོང་ལས་དྲུག་དང༌། །ཟང་ཟིང་གཉེར་སོགས་གཡེང་བའི་སྐྱོན་དྲུག་དང༌། །རྙེད་བཀུར་ཆགས་སོགས་ལོག་པའི་སྐྱོན་དྲུག་དང༌། །གཞན་དུ་བྱེད་སོགས་གོལ་བའི་ཆོས་དྲུག་སྟེ། །» «ཉེས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་སྤངས་ལ་མཉན།

繼續直譯如下： 如是宣說應從何處聽聞正法,其後宣說應當如何聽聞。 宣說聽聞者自身之法儀軌: 棄諸過失應恭敬諦聽法, 聽法之時當離三種器過、六種垢染、三十六種過患而諦聽。 三種器過:即覆器、破器、有毒器。譬如覆器內縱使甘露雨降亦無一滴能入,謂不側耳聽法,或雖聽法而陷入睏倦、嬉戲、心思散亂。譬如破器于地,雨水雖滿盛之,提起則盡漏,謂雖暫時聽聞正法受持,然未數數憶念熟習故隨即忘失。譬如毒器滿盛雨水雖未潑棄,然任誰享用皆感不適,謂為煩惱所轉而再聽法便生我慢。 教誡棄離此三種過失,《中般若經》中說:"善哉!諦聽!謹記於心,吾當為汝宣說。"此中教誡離諸煩惱而善聽、不作覆器而諦聽、不作破器而謹記於心。 六種垢染:如《釋論》中說:"我慢與不信,無有求法心,外散而內攝,厭倦而失念,是謂諸垢染。" 三十六種過患:不恭敬等六種魔業、我慢等六種障業、裝模作樣等六種舍法、追求名利等六種散亂過失、貪著利養恭敬等六種邪謬過失、另作他事等六種顛倒法,棄此三十六種過患而諦聽。

» «ཉེས་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་སྤངས་ལ་མཉན། །དེ་ལ་བདུད་ཀྱི་ལས་དྲུག་ནི། ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། ལེ་ལོ་དང༌། སྙོམ་ལས་དང༌། ཆོས་དང་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་མ་དད་པ་དང༌། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་སྲི་ཞུས་མི་འདུད་པ་དང༌། བསྟན་པ་བཞིན་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་སེམས་པས་ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཁྱད་དུ་གསོད་པའོ་ཞེས་སོ། །སྒྲིབ་པའི་ལས་དྲུག་ནི། བློ་གྲོས་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། རང་གི་རྒྱུད་ལ་བདུད་ཞུགས་པས་ང་རྒྱལ་ཆེ་བ་དང༌། ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པས་ཆོས་སྤོང་བ་དང༌། རྒྱང་འཕེན་གྱི་གསང་ཚིག་འཆོལ་བས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཉན་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་མི་ཉན་པ་དང༌། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་ལོག་པར་ལྟ་བ་དང༌། ཆོས་ལ་ལོག་པར་ལྟ་བའོ་ཞེས་སོ། །ཆོས་སྤོང་བའི་རྒྱུ་དྲུག་ནི། དེ་ཉིད་ལས། སྡིག་པ་འདོད་པས་ལུས་སེམས་ཚུལ་འཆོས་པ་དང༌། ང་རྒྱལ་གྱིས་ཆོས་སྨྲ་བ་ལ་མི་གུས་པ་དང༌། ཐེ་ཚོམ་གྱིས་ཆོས་ལ་མི་གུས་པ་དང༌། ཚུལ་འཆོས་ཀྱིས་ལོག་པར་འཚོ་བ་དང༌། ཕ་མ་དང་མཁན་པོ་དང་སློབ་དཔོན་ལ་མི་གུས་པ་དང༌། ལུས་སེམས་རྩུབ་པས་རྟག་ཏུ་མི་མཐུན་པར་རྩོད་པའོ་ཞེས་སོ། །ཆོས་ལས་གཡེང་བའི་སྐྱོན་དྲུག་ནི། དེ་ཉིད་ལས། འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བྱེད་མང་བ་དང༌། ཟང་ཟིང་གི་རྙེད་པ་མང་བ་དང༌། ངག་ཚིག་བྲེ་མོའི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་མང་བ་དང༌། སྡིག་པའི་གྲོགས་ཀྱི་མཛའ་བཤེས་མང་བ་དང༌། ལོག་པར་རྟོག་པའི་བློ་མང་བ་དང༌། ལས་ངན་པའི་དབང་གིས་ནད་གདོན་མང་བའོ་ཞེས་སོ། །ལོག་པར་འཁྱོག་པའི་སྐྱོན་དྲུག་ནི། ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། བཀའ་དྲིན་གྱིས་བྱས་པ་མི་གཟོ་ཞིང་གཡོ་བྱེད་པ་དང༌། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་ཆགས་པས་ཆོས་སྒྲུབ་པ་དང༌། ཕ་རོལ་གྱི་རྙེད་པ་ལ་ཕྲག་དོག་དང་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང༌། ཆོས་སྨྲ་བའི་ཡོན་ཏན་ལ་མི་སེམས་པར་འཁྲུལ་པ་འཚོལ་བ་དང༌། སྡིག་པའི་སློབ་དཔོན་ལ་དད་ཅིང་བསྟེན་པ་དང༌། རྟོག་གེ་འཚོལ་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མི་འཚོལ་བའོ་ཞེས་སོ། །

繼續直譯如下： 棄此三十六種過患而諦聽。其中六種魔業,如《廣集功德經》所說:"懈怠、懶惰、不信法及說法者、不恭敬親近善知識、不如法作意、心繫今世而輕視業及業果。" 六種障業,如《慧海所問經》所說:"自相續中魔入而生大我慢、業障故舍棄正法、舉止錯亂故雖親近善說然不聽聞、不聽聞菩薩藏、邪見善知識、邪見正法。" 六種舍法因,如彼經云:"貪圖造惡故身心裝模作樣、我慢故不恭敬說法者、疑惑故不恭敬正法、虛偽故邪命養活、不恭敬父母及師長、身心粗暴故常起違緣諍論。" 六種散亂過失,如彼經云:"世間雜務繁多、追求財富過多、言語戲論紛雜、惡友眷屬過多、妄念雜思頻現、惡業力故多諸病障。" 六種邪謬過失,如《攝受國土經》所說:"忘恩負義而行欺誑、貪著名利而修習正法、嫉妒慳吝他人所得、不念說法功德反而尋過、信奉依止惡師、尋求詭辯不求功德。"

རྟོག་གེ་འཚོལ་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མི་འཚོལ་བའོ་ཞེས་སོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་གོལ་བའི་ཆོས་དྲུག་ནི། འཇམ་དཔལ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་མི་འཚོལ་བར་མུ་སྟེགས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་འཚོལ་བ་དང༌། འཇིག་རྟེན་པའི་ཞལ་ཏ་བྱེད་ཅིང་མང་དུ་ཐོས་པ་མི་འཚོལ་བ་དང༌། ཚིག་གི་ཐོས་པ་འཚོལ་ཞིང་དེས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་འཚོལ་བ་དང༌། »«ཉན་རང་གི་སྡེ་སྣོད་ཚོལ་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་མི་འཚོལ་བ་དང༌། ཐབས་ལ་མཁས་པ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པར་ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པ་འཚོལ་བ་དང༌།» «༼༡༽«རིག་པའི་གནས་ལ་མཁས་པ་འདོད་ཀྱི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་མི་འཚོལ་བའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱོན་རྣམས་སྤངས་ལ་མཉན་ནོ། །ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པས་མཉན་ཞེ་ན། ཆོས་ཉན་པ་ལ་ཞུགས་པ། གང་ཚེ་ལེགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཉན་བྱ་བ། །ནོར་བུའི་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་གཅེས་པ་དྲུག» «།ཉོན་མོངས་བཟོད་སོགས་དཀའ་བའི་སྤྱོད་པ་དྲུག» «།ཐོས་མང་གཉེར་སོགས་རྐྱེན་གྱིས་མི་འགྱུར་དྲུག» «།སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་སོགས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དྲུག» «།བྱེ་བྲག་ཤེས་སོགས་དགོས་པ་རྣམ་པ་དྲུག» «།ཆོས་འཚོལ་ལ་སོགས་འཚོལ་བ་རྣམ་དྲུག་སྟེ། །ཡོན་ཏན་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ལྡན་པས་» «ཉན། །དང་པོ་གཅེས་པའི་འདུན་པ་དྲུག་བསྟན་པ་ནི། ལག་བཟང་གིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ཆོས་སྨྲ་བའི་བླ་མ་ལ་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་དུ་འདུ་ཤེས་པ་དང༌། ཆོས་ལ་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུར་འདུ་ཤེས་པ་དང༌། ཆོས་ཉན་པ་ལ་རབ་ཏུ་དཀོན་པའི་འདུ་ཤེས་པ་དང༌། ཆོས་འཛིན་ཅིང་བསམ་པ་ལ་གཅེས་པའི་དོན་ཡོད་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང༌། ཆོས་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ལ་ཚེ་རབས་བརྒྱར་མི་རྙེད་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང༌། ཆོས་འཚོལ་བ་སྤང་བ་རྣམས་ལ་བདུད་རྩི་བོར་ནས་དུག་ལ་སྤྱོད་པར་འདུ་ཤེས་པ་དང༌། ཉན་ཅིང་སེམས་པ་རྣམས་ལ་དོན་དང་བཅས་པར་འགྱུར་བའི་འདུན་པ་བསྟེན་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དཀའ་བའི་སྤྱོད་པ་དྲུག་བཟོད་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལས།

繼續直譯如下： 尋求詭辯不求功德。 六種背離大乘法,如《文殊師利神變經》所說:"不尋求菩薩藏而尋求外道神通、從事世間事務不求多聞、尋求詞句聞慧而不求彼之解脫、尋求聲聞獨覺藏而不求菩薩藏、不現前方便善巧而尋求煩惱寂滅、希求精通世間學問而不求善知識。"當棄離如是諸過失而諦聽。 問:當以何等功德而聽聞? 入于聽法時,當善巧諦聽, 視如寶聚等,諦聽有六珍, 忍耐諸煩惱,艱難行亦六, 求多聞無變,緣起亦有六, 為利生髮心,殷重行亦六, 了知諸差別,所作亦有六, 六種求法行,以及餘眾多, 以此三十六,功德而諦聽。 初宣說六種珍愛之心,如《賢護所問經》云:應於說法上師作寶藏想、於正法作如意寶想、於聽法作極難得想、於受持思惟正法作珍貴義利想、於如理思惟正法作百世難遇想、於捨棄求法者作棄甘露而食毒想,於聽聞思惟諸法當生起成就義利之心而親近。 宣說忍耐六種艱難行,如彼經云:

དཀའ་བའི་སྤྱོད་པ་དྲུག་བཟོད་པར་བསྟན་པ་ནི། དེ་ལས། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་ཆོས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ཚ་བ་དང་གྲང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་བཟོད་པ་དང༌། བཀྲེས་པ་དང་སྐོམ་པས་ཉོན་མོངས་པ་བཟོད་པ་དང༌། ངན་སྨྲས་དང་རྒྱ་གད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་བཟོད་པ་དང༌། ངལ་དུབ་འགྲོ་ལས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་བཟོད་པ་དང༌། ཡོ་བྱད་གཏོང་བ་དང་འཚོལ་བས་ཉོན་མོངས་པ་བཟོད་པ་དང༌། གཅེས་པར་འཛིན་པའི་སྲོག་ལའང་བསྡོས་ཏེ་བཟོད་པར་བྱ་བ་གཅེས་སོ། །ཞེས་སོ། །རྐྱེན་གྱིས་མི་འགྱུར་བ་དྲུག་གི་གོ་ཆ་ནི། དེ་ཉིད་ལས་ཆོས་སྟོན་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་ནན་ཏན་ལྷུར་བྱེད་པ་ལ་མདུང་ཐུང་གིས་ཀྱང་མི་བཟློག་པར་འབད་དོ། །ཐོས་པ་མང་དུ་བསོགས་པ་དང༌། ཐོས་པ་མང་དུ་འཛིན་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་དོན་ཤེས་པ་དང༌། དེ་ཉིད་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་དང༌། གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ལ་བརྟེན་པ་དང༌། དེ་ལྟ་བུ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་པའོ་ཞེས་སོ། །ཆེད་དུ་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དྲུག་ནི། དེ་ལས། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང༌། ཤེས་ནས་དེ་དག་ཚུལ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པ་དང༌། སེམས་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་པ་དང༌།དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང༌། དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་གདུང་མི་བཅད་པ་དང༌། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཆེད་དུ་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དགོས་པ་དྲུག་བསྒྲུབ་པ་ནི། འོད་སྲུངས་ཀྱིས་ཞུས་པ་ལས། ཐོས་ནས་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དགོས་པ་དང༌། ཤེས་ནས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་མི་བྱེད་པའི་དགོས་པ་དང༌། གཞན་ལའང་དེ་ལྟར་བསྟན་པའི་དགོས་པ་དང༌། དེ་ལྟར་བསྟན་པས་རང་དང་གཞན་གྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པའི་དགོས་པ་དང༌། རང་དང་གཞན་གྱིས་ཤེས་རབ་སྦྱོང་བའི་དགོས་པ་དང༌། ཕྱོགས་བཞི་ནས་ལྷགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའི་དགོས་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་དྲུག་གིས་ཉན་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །འཚོལ་བ་དྲུག་ནི། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེའི་མདོ་ལས། གཡོ་དང་སྒྱུ་མེད་པར་བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་ཆོས་འཚོལ་བ་དང༌།

繼續直譯如下： 宣說忍耐六種艱難行,如彼經云:為善知識與正法而忍耐寒熱煩惱、忍耐飢渴煩惱、忍耐誹謗罵詈煩惱、忍耐疲勞奔波煩惱、忍耐散舍及尋求資具煩惱,乃至捨棄珍愛之命亦應忍耐,此為珍貴。 六種緣起無變之鎧甲,如彼經云:為宣說正法及精勤正法,縱遇短矛亦不退轉而勤奮。多聞廣博、多聞受持、了知法義並付諸實行、亦依止如是行者、恭敬供養如是行者。 六種殊勝所作,如彼經云:了知一切善根、了知已如理修行、于有情生起大悲心、圓滿受持正法、不斷三寶之種姓、成熟有情,應具足如是所作。 成就六種所作,如《薩迦耶問經》云:聽聞已當成就了知法之差別之所作、了知已成就不作非所作之所作、亦成就為他人宣說之所作、由如是宣說,成就自他獲得解脫之所作、成就自他修習般若之所作、成就斷除四方所化者疑惑之所作,當以此六種所作精進聽聞。 六種尋求,如《廣大佛眾會大教王經》云:無有欺誑,從心中尋求正法、為攝受正法而尋求、

གཡོ་དང་སྒྱུ་མེད་པར་བསམ་པ་ཐག་པ་ནས་ཆོས་འཚོལ་བ་དང༌། རང་གི་ཆེད་མ་ཡིན་པར་ཀུན་ལ་ཕན་པའི་ཆེད་དུ་འཚོལ་བ་དང༌། རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་མི་འདོད་པར་འགྲོ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་འདོད་པས་འཚོལ་བ་དང༌། གཟུ་ལུམ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་རབ་ཀྱི་འཇུག་པས་འཚོལ་བ་དང༌། ཡིད་གཉིས་མེད་པར་ཀུན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་འཚོལ་བ་དང༌། རློམ་སེམས་དང་འདོད་པ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཚོལ་བ་སྟེ། ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་དེ་ལྟ་བུས་བཙལ་བར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །སྣོད་དེ་ལྟ་བུས་དུས་ནམ་གྱི་ཚེ་མཉན་ཞེ་ན། ཆོས། མཉན་པའི་དུས་ནི་གཉེན་པོར་ཆེ་དུས་སུ། །དུས་སུ་འདོམས་པའི་གདམས་པ་བཙལ་བར་བྱ། །དེ་ཡང་རང་གི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོར་འགྲོ་བའི་ཚེ་ཆོས་དེ་«༼༡༽«མཉན་པ་ནི་ཟབ་པ་རྒྱུད་ལ་སྦྱོར་བའི་དུས་ཡིན་ལ། དོན་གཉེར་བའི་འདུན་པ་དང༌། ན་སོ་གཞོན་པ་ལ་སོགས་པ་ན་ཐོས་པ་རྒྱ་མཚོ་འདྲ་བ་རྒྱ་ཆེ་བའི་གནས་མཉན་པའི་དུས་སོ། །རང་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཐོག་མར་ཉན་དགོས་ཏེ། འཁོར་འདས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོན་ཤེས་པས་བླང་དོར་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་རྒྱུད་སྦྱོང་བའི་ཚེ་ཉན་དགོས་ཏེ། གང་ལའང་རྨོངས་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུན་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནའང་ཉན་དགོས་ཏེ་དགེ་སྦྱོར་འཐས་པ་ལ་སོགས་པ་བོགས་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རྒྱུད་མཐའ་དག་གྲོལ་བ་ལའང་ཉན་དགོས་ཏེ་ཐེ་ཚོམ་གྱི་སྤྲོས་པ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ད་ལྟ་ལམ་ལ་དང་པོར་ཞུགས་པ་ནས་མཐར་ཕྱིན་གྱི་བར་དུ་རང་བས་ལྷག་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ཉན་པ་གལ་ཆེ་སྟེ། གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ཉམས་སུ་བཞེས་པ་རྣམས་ལ་བློ་ཁ་ཕྱོགས་པ་དང༌། རང་གི་ཉམས་རྟོགས་གོང་དུ་བྱར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །» «དང་པོ་འདིས་ཆོག་ཅེས་གང་རུང་གཅིག་ལ་ཞེན་ནས་དབེན་པར་བསྒྲུབས་ཀྱང་མཐའ་མི་འཁྱོལ་བས། ལམ་གོལ་བ་དང་ལོག་པ་མི་ཚོར་རོ། །མིས་བལྟས་ན་ཆོས་བྱས་པར་སྣང་ཡང༌། རང་ལ་སྐྱེད་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས།

繼續直譯如下： 為利益一切而非為自己尋求、不希求利養恭敬而欲斷除眾生煩惱故尋求、非以愚昧無知而以般若引導尋求、無有二心為斷一切疑惑而尋求、無驕慢貪慾為圓滿佛法而尋求,當以如是尋求而尋覓。 問:何時是具如是法器者聽聞之時? 隨時諦聽法,對治力強時, 應適時尋求,調伏之教言。 即當彼法能對治自心煩惱時,是諦聽深法融入相續之時。具猛厲求法之心,及年少等聞思廣博如海者,是諦聽廣大法之時。初入佛門應諦聽,了知輪迴涅槃過患功德方入取捨故。調伏自心時應諦聽,能遣除一切無明故。于恒時修習中亦應諦聽,能驅除懈怠等修善障礙故。乃至智心獲得究竟解脫亦應諦聽,能斷除疑惑分別故。是故從現在初入道直至究竟,諦聽勝己說法至關重要。能令心趨向上師所修法要,且能增上自證故。 若初始即執著某一法門獨自修習亦不能究竟。不知道迷及失誤故。於他人見似乎修法,然于自心毫無進展故。《莊嚴經》云:

རང་ལ་སྐྱེད་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡོང་པོ་བཀོད་པ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པར་འདོད་ན། ཐོས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་འཚོལ་བ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །ཚུལ་ཇི་ལྟར་མཉན་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རྣམ་གཡེང་འདུ་འཛི་རྣམས་སྤངས་ལ། །» «ཆོས་ཀྱི་མཆོད་པ་དངོས་དང་ཡིད་མཆོད་ནས། །ཕྱག་འཚལ་དྲང་པོར་འདུག་སྟེ་ཐལ་མོ་སྦྱར། །མ་ཡེངས་གུས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཉན་པར་བྱ། །ཆོས་ཉན་པ་ན་རྣམ་པར་གཡེང་བ་རྣམས་དང༌། འདུ་འཛིར་གྱུར་པ་ཀུན་སྤངས་ལ་ཉན་ནོ། །དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཚོང་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒོ་གསུམ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡིན་ལ། འཁོར་དང་ཡོ་བྱད་ནང་དུ་འདུ་བ་དང༌། དེའི་དབང་དུ་སོང་བས་སྒོ་གསུམ་བྲེལ་བས་འཛི་བ་དང་འཛིངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་རྐྱེན་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་འཆད་པ་པོ་ཁྲི་བཤམས་ཏེ། དར་ཟབ་ལ་སོགས་པའི་གདན་ལ་བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་ལ། སྤོས་དང་མེ་ཏོག་དང་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་དངོས་སུ་མཆོད་པ་དང༌། ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་བདག་པོས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་མ་བཟུང་བའི་མཆོད་པའི་སྤྲིན་ཕུང་འཁྲིགས་པར་བསམ་ལ་འབུལ་ཞིང༌། རང་གི་སྒེག་ཆོས་གདུགས་དང༌། འཁར་བ་དང༌། མཚོན་ཆ་དང༌། མགོ་གཡོགས་དང༌། མཆིལ་ལྷྭམ་གྱོན་པ་རྣམས་སྤངས་ལ། རྒྱབ་དང་ཟུར་གྱིས་ལྟ་བ་མ་ཡིན་པར་སྐྱིལ་ཀྲུང་ཕྱེད་པའམ་ཙོག་པུར་འདུག་ལ། མིག་ཕབ་ཐལ་མོ་སྦྱར་ཏེ་འཁོད་པར་བྱའོ། །» «ཆོས་ལས་སེམས་གཞན་དུ་མ་ཡེངས་པར་ཉན་ཞིང༌། ཆོས་དང་བླ་མ་ལ་གུས་ཤིང་དགའ་སྤྲོ་དང་བཅས་པས་ཉན་པ་ནི། འཕགས་པ་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་སྡུད་པའི་མདོ་ལས། དགའ་དང་གུས་དང་དད་པའི་མཆོག་ནི་ཉེར་གཞག་སྟེ། །སྒྲིབ་པ་ཉོན་མོངས་བསལ་ནས་དྲི་མ་ལས་འདས་པ། །འགྲོ་དོན་མངོན་ཞུགས་དེས་«༼༡༽«པའི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །གང་ལ་དཔའ་རྣམས་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་མཉན་པར་གྱིས། །» «ཞེས་གསུངས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སོ། །དེ་ལས་གཞན་དུ་འཆད་པ་པོ་འདིས་ཆོས་མི་ཤེས་ཀྱི། རིགས་ངན་པ་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་ཆུང་བ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་རགས་པ་དང༌། ཁྲོ་བ་དང༌།

繼續直譯如下： 于自心毫無進展故。《莊嚴經》云:善男子,若欲速疾現前圓滿成佛,當學習尋求圓滿廣大聞慧。 問:如何諦聽之理? 彼且斷諸散亂與忙碌,供養法之實物及意供, 頂禮端坐結印掌,專注恭敬諦聽法。 聽法時,斷除一切散亂及忙碌而諦聽。其中世間貿易等乃三門散亂,聚集眷屬資具及隨順於彼,由忙於三門而紛亂。置法座于無諸障緣之處請法師就座,陳設錦綺等坐墊,供養香花燈等實物供養,並觀想虛空界中具主及無主之供云聚集而供養。捨棄自身驕慢、傘蓋、刀劍、帽子、皮靴等,非回顧左右,結跏趺坐或端坐,垂目合掌而坐。 心不散亂專注諦聽,恭敬法與上師,具歡喜心而諦聽。如《聖集寶德經》云:至心歡喜恭敬信,遠離煩惱諸障垢,趣入利生彼般若,諸勇士所行諦聽。諦聽之理應如是。若認為此法師不懂法、種姓低劣、受用微薄、煩惱粗重、易嗔怒、

གཏུམ་པ་དང༌། ངག་མི་སྙན་པ་དང༌། ཆས་གོས་ངན་པ་དང༌། དབུལ་ཞིང་ཕོངས་པ་དང༌། འཁོར་ངན་པ་ལ་སོགས་པར་སེམས་པ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་བསྐྱེད་པར་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སེམས་པ་བྱུང་ན་བཤགས་བསྡོམ་«༼༢༽«བྱ་ཞིང༌། བཀའ་དྲིན་ལ་བསམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ལན་བརྒྱར་བསྐྱེད་དོ། །ཆོས་ཉན་པའི་«༼༣༽«ཏིང་ངེ་འཛིན་འདི་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་རང་ཉིད་འཇམ་དཔལ་བསམས་པ་ཡི། །སྙིང་ནང་ཆོས་ཀྱི་འོད་ཟེར་ཕོག་པར་བསམ། །ཆོས་ཉན་པ་པོ་རྣམས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན། འཇམ་དཔལ་རྣོན་པོ་དམར་སེར་ཨུཏྤ་ལའི་སྟེང་ན་རལ་གྲི་དང་པོ་ཏི་འཛིན་པར་བསམ་ཞིང༌། བུད་མེད་ཡིན་ན་ལྷ་མོ་སྒྲོལ་མ་ལྗང་གུ་ཨུཏྤལ་འཛིན་པར་བསམས་ལ། འཆད་པ་པོའི་ཞལ་ནས་ཆོས་ཀྱི་འོད་ཟེར་བྱུང་ནས། རང་རང་གི་སྙིང་ནང་དུ་ཕོག་པས། མ་རིག་པའི་མུན་པ་སངས་ཤིང་བློའི་པདྨོ་རྒྱས་པར་བསམ་པ་ནི་གདམས་ངག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཉན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རོ་མྱོང་བས་སངས་རྒྱས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཡུམ་བར་མ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་དག་གིས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་ཆོས་ཉན་པ་དང་བསྙེན་བཀུར་དུ་བྱའོ། །དེ་ཐོས་ནས་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱ་བའི་བར་དུ་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ། ཐོས་པའི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་དང༌། །ལྡན་བྱས་རབ་དང་གུས་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཉན། །ཆོས་ཉན་པས་རྩེ་གཅིག་པ་དེའི་ཚེ་ཆོས་དང་བླ་མ་ལ་རབ་ཏུ་དང་བ་དང་གུས་པ་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་དེ། ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་དང་ལྡན་པས་ཉན་ནོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་དང་བ་ནི་སེམས་ཉོན་མོངས་པའི་རྙོག་པ་མེད་པར་དགའ་སྤྲོ་དང་བཅས་པས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་དང་བ་ཡིན་ལ། གུས་པ་ནི་ངག་ཅ་ཅོ་མེད་པ་དང༌། ལུས་དྲང་པོར་འདུག་སྟེ་ཐལ་མོ་སྦྱར། བཞིན་འཛུམ་པ་དང་བཅས་པའོ། །ཐོས་པའི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་ནི། །མདོའི་གནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། འདུན་པའི་རྣམ་པ་དང༌།» «བསམ་པའི་རྣམ་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དང༌། སྤྱོད་པ་དང༌།» «དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་རྣམ་པ་དང༌།

您好，以下是將您提供的藏文直譯為漢語的結果： 不應剎那間產生忿怒、惡語、穿著惡劣衣服、貧窮困苦、惡劣眷屬等想法。若生起如是想法，應懺悔律儀«(2)«，思維師恩，百遍生起佛想。聽聞正法的«(3)«三摩地是：自己觀想成文殊，心中被法光照耀。若聽法者為男眾，觀想成紅黃色文殊王，蓮花上持寶劍經書；若為女眾，觀想成綠色度母，持蓮花。從說法者口中放出法光，照射自己心中，黑暗無明消除，智慧蓮花綻放，這是竅訣。如是聽聞，品嚐法味而成就佛果，如《般若波羅蜜多經》云："善男子、善女人，應聽聞供養賢聖，聽已隨學修行，乃至證得正等正覺。"那時，具足聽聞八十四相，以極凈敬心諦聽。 那時聽法專注一心，對佛法上師生起極大凈信恭敬，具足八十四種功德諦聽。其中，極凈信心是指心無煩惱雜染，帶有歡喜專注一心；恭敬是指語無喧譁，身端坐合掌，面帶微笑。聽聞八十四相應如實了知，如《廣博智慧所問經》云："欲樂相、意樂相，如是勝意樂相、行為相，善知識相， 其中，遇到種子字、咒語等，以五種形式呈現如下： ཏིང་ངེ་འཛིན་ 藏文：ཏིང་ངེ་འཛིན་ 梵文擬音：ting nge 'dzin 梵文天城體：तिङ् ङे अद्ज़िन् 漢語字面意義：禪定，三摩地 漢語擬音：ting nge 'jin ཨུཏྤ་ལ 藏文：ཨུཏྤ་ལ 梵文擬音：utpala 梵文天城體：उत्पल 漢語字面意義：蓮花 漢語擬音：wupala པོ་ཏི་ 藏文：པོ་ཏི་ 梵文擬音：poti 梵文天城體：पोति 漢語字面意義：經書 漢語擬音：bodi 以上是對提供藏文的完整漢語直譯。

» «དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་རྣམ་པ་དང༌། ང་རྒྱལ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང༌། བག་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་དང༌། རི་མོར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་དང༌། མཐུན་པའི་རྣམ་པ་དང༌། བཀའ་བློ་བདེ་བའི་རྣམ་པ་དང༌། བསྙེན་བཀུར་བའི་རྣམ་པ་དང༌། རིམ་གྲོ་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་པ་དང༌། ཕུ་དུད་བྱ་བའི་རྣམ་པ་དང༌། རྣ་བ་གཏད་དེ་ཉན་པ་དང༌། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང༌། མི་གཡེང་བ་དང༌། གནས་པ་དང༌། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང༌།» «སྨན་དུ་འདུ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པའི་གཅོང་ནད་འབྱིན་པའི་རྣམ་པ་དང༌། དྲན་པའི་སྣོད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང༌། རྟོགས་པ་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དང༌། བློ་གྲོས་འདོད་པའི་རྣམ་པ་དང༌། བློ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པ་དང༌། ཆོས་ཉན་པས་མི་ངོམས་པའི་རྣམ་པ་དང༌། »«གཏོང་བ་«༼༡༽«སྤེལ་བའི་རྣམ་པ་དང༌། དུལ་ཞིང་ཅང་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དང༌། མང་དུ་ཐོས་པ་བསྟེན་པའི་རྣམ་པ་དང༌། གུས་པས་དགའ་བའི་རྣམ་པ་དང༌། ལུས་བདེ་བའི་རྣམ་པ་དང༌། ངག་ཞི་བའི་རྣམ་པ་དང༌། སེམས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་རྣམ་པ་དང༌། མི་སྐྱོ་བར་ཉན་པའི་རྣམ་པ་དང༌། ཚིག་ཉན་པའི་རྣམ་པ་དང༌། དོན་སེམས་པའི་རྣམ་པ་དང༌། ལེགས་པར་སྤྱད་པ་ཉན་པའི་རྣམ་པ་དང༌།ནན་ཏན་གྱིས་ཉན་པའི་རྣམ་པ་དང༌། གཞན་གྱིས་བསྟན་པ་ཉན་པའི་རྣམ་པ་དང༌། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ཉན་པའི་རྣམ་པ་དང༌། ཆོས་མ་ཐོས་པ་ཉན་པའི་རྣམ་པ་དང༌། མངོན་པར་ཤེས་པ་ཉན་པའི་རྣམ་པ་དང༌། ཐེག་པ་གཞན་མི་འདོད་པའི་རྣམ་པ་དང༌། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཉན་པའི་རྣམ་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་ཉན་པའི་རྣམ་པ་དང༌། ཐབས་ལ་མཁས་པ་«༼«༢«༽«ཉན་པའི་རྣམ་པ་དང༌། ཚངས་པའི་གནས་ཉན་པའི་རྣམ་པ་དང༌། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ཉན་པའི་རྣམ་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་ལ་མཁས་པ་ཉན་པའི་རྣམ་པ་དང༌། མི་སྐྱེ་བ་ལ་མཁས་པའི་རྣམ་པ་དང༌། མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པ་དང༌། བྱམས་པའི་རྣམ་པ་དང༌། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་པ་དང༌། མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་དང༌། བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང༌། ཞི་བའི་རྣམ་པ་དང༌། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང༌། མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང༌།

善知識相、無我慢相、謹慎相、作意相、和合相、善說相、承事供養相、次第供養相、孝敬相、耳根專注聽聞相、作意相、不散亂相、安住相、如意寶相、藥想相、凈除煩惱疾病相、念器相、證智相、求慧相、引發智慧相、聽法不滿足相、 གཏོང་བ་ 藏文：གཏོང་བ་ 梵文擬音：gtong ba 梵文天城體：गतोङ् ब 漢語字面意義：佈施，給予 漢語擬音：dong wa (1)廣大布施相、調柔知慚相、親近多聞相、恭敬歡喜相、身安樂相、語寂靜相、心極喜悅相、不厭倦聽聞相、聽聞文字相、思惟義理相、聽聞妙行相、精進聽聞相、聽聞他說相、聽聞攝事相、聽聞未聞法相、聽聞神通相、不欲他乘相、聽聞波羅蜜相、聽聞菩薩藏相、聽聞 ཐབས་ལ་མཁས་པ་« 藏文：ཐབས་ལ་མཁས་པ་ 梵文擬音：thabs la mkhas pa 梵文天城體：थब्स् ल म्खस् प 漢語字面意義：善巧方便 漢語擬音：tab la khe ba (2)善巧方便相、聽聞梵住相、正念正知而聽相、聽聞善巧生相、善巧不生相、不凈相、慈相、緣起相、無常相、苦相、無我相、寂靜相、空性相、無相相、

སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་དང༌། མཚན་མ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང༌། སྨོན་པ་མེད་པའི་རྣམ་པ་དང༌། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་དང༌། དགེ་བ་འདུ་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་དང༌། བདེན་པས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་རྣམ་པ་དང༌། ཆུད་མི་གཟོན་པའི་རྣམ་པ་དང༌། རང་དབང་གི་རྣམ་པ་དང༌། བདག་གི་སེམས་བསྲུང་བའི་རྣམ་པ་དང༌། »«རང་གི་«༼༡༽«ཕྱོགས་བསྲུང་བའི་རྣམ་པ་དང༌། »«ཕ་རོལ་གྱི་ཕྱོགས་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་དང༌།«༼༢༽«ཉོན་མོངས་པ་ཚར་གཅོད་པའི་རྣམ་པ་དང༌།ནོར་བདུན་ལ་བསྟེན་པའི་རྣམ་པ་དང༌། དབུལ་བ་ཚར་གཅོད་པའི་རྣམ་པ་དང༌། མཁས་པས་བསྔགས་པའི་རྣམ་པ་དང༌། མཁས་པས་མངོན་པར་དགའ་བའི་རྣམ་པ་དང༌། འཕགས་པ་ཀུན་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་དང༌། འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་མོས་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་དང༌། བདེན་པ་མཐོང་བའི་རྣམ་པ་དང༌། ཕུང་པོའི་ཉེས་པ་སྤོང་བའི་རྣམ་པ་དང༌། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཉེས་པ་འཇལ་བའི་རྣམ་པ་དང༌། དོན་ལ་རྟོན་པའི་རྣམ་པ་དང༌། ཆོས་ལ་རྟོན་པའི་རྣམ་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པའི་རྣམ་པ་དང༌། ངེས་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་རྟོན་པའི་རྣམ་པ་དང༌། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་མི་བྱ་བའི་རྣམ་པ་དང༌། རང་གཞན་ལ་ཕན་པའི་རྣམ་པ་དང༌། ལེགས་པར་བྱས་པའི་ལས་ཀྱི་རྣམ་པ་ལ་མི་འགྱོད་པའི་རྣམ་པ་དང༌། བྱེ་བྲག་ཏུ་འགྲོ་བའི་རྣམ་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོས་པའི་རྣམ་པ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞིའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོ་ལ་ལ་དག་ན་བརྒྱད་ཅུར་བཤད་པ་ཡོད་ཀྱང༌། སྐད་གསར་བཅད་དུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞིར་གསུངས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཡིན་ནོ། །» «དེ་ལྟར་ཆོས་ཉན་པ་ན་སློབ་མའི་རྒྱུད་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། མེ་ཏོག་སྟན་སོགས་འབུལ་བ་སྦྱིན་པ་སྟེ། །སྒོ་གསུམ་རབ་བསྡམས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །གནོད་པ་བཟོད་པ་སྤྲོ་བ་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། །མ་ཡེངས་ཐོས་པ་འཛིན་པ་བསམ་གཏན་ཉིད། །ཐེ་ཚོམ་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པ་ཤེས་རབ་མཆོག» «།

我將為您完整直譯成漢語，並按照您的要求處理種子字和咒語。以下是直譯： 具有空性的相、無相的相、無愿的相、無造作的相、積集善法的相、真實加持的相、不耗盡的相、自在的相、護持自心的相、護持自方的相、降伏他方的邪魔外道和煩惱的相、依止七寶的相、消除貧窮的相、為智者所讚歎的相、為智者所歡喜的相、聖者遍知的相、令非聖者信解的相、見真諦的相、斷除蘊過患的相、觀察有為過患的相、依止義的相、依止法的相、依止智慧的相、依止了義經的相、不作一切惡的相、利益自他的相、不悔所作善業的相、趣入殊勝的相、獲得一切佛法的相，這就是菩薩聽聞的八十四相。有些經中說有八十相，但遵循新翻譯（的經典）中說有八十四相。 這樣聽聞正法時，弟子相續中生起六波羅蜜多。獻花座等是佈施波羅蜜多，三門善調伏是持戒波羅蜜多，安忍危害是忍辱波羅蜜多，勇於修學是精進波羅蜜多，專心聽聞受持是禪定波羅蜜多，斷除疑惑增益是最勝般若波羅蜜多。

ཐེ་ཚོམ་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པ་ཤེས་རབ་མཆོག» «།ཆོས་ཉན་པའི་ཚེ་བླ་མའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྲི་སྟན་བཤམས་པ་དང༌། མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པའི་མཆོད་པས་བརྒྱན་པ་ནི་སྦྱིན་པའོ། །རང་གི་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་བསྡམས་ཤིང་ཕྱོགས་དེར་སེམས་ཅན་ཕྲ་མོ་དང༌། ཤིག་ལ་སོགས་པ་ལ་འཚེ་བ་སྤོང་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ། །ཚ་གྲང་ལ་སོགས་པ་བཟོད་པ་ནི་བཟོད་པའོ། །བླ་མ་ལ་གསོལ་བ་འདེབས་ཤིང་ཉན་པ་ལ་སྤྲོ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་སོ། །སེམས་མ་ཡེངས་པར་རྩེ་གཅིག་ཏུ་ཉན་པ་ནི་བསམ་གཏན་ནོ། །ཐོས་པའི་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་དང་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་ཅིང་»«བརྒལ་བརྟག་གི་སྐྱོན་«༼༡༽«བརྗོད་པ་ལ་སོགས་པས་ངེས་པར་བྱེད་པ་ནི་ཤེས་རབ་བོ། །དེ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་ཅིང༌། ཉན་པ་པོ་དང་ཆོས་དང་བླ་མ་ཐམས་ཅད་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ། །ཚུལ་འདི་དག་ཆོས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མན་ངག་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱུད་ལས། མེ་ཏོག་སྟན་སོགས་རབ་འབུལ་ཞིང༌། །ས་ཕྱོགས་སྤྱོད་ལམ་བསྡོམས་«༼༢༽«པ་དང༌། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་འཚེ་མི་བྱེད། །བླ་མ་ལ་ནི་གསོལ་བ་འདེབས། །མ་ཡེངས་བླ་མའི་གདམས་ངག་ཉན། །རྟོག་སེལ་ཕྱིར་ནི་སྐྱོན་ཚིག་འདྲི། །སྒྲོལ་མ་ཡན་ལག་དྲུག་དང་ལྡན། །ཞེས་སོ། །སྒྲོལ་མ་ནི་ཉན་པ་པོ་བདག་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་བརྗོད་པའོ། །ཆོས་ཐོན་པའི། རྗེས་ལ་ཆོས་དང་སྟོན་པའི་བཀའ་དྲིན་བསམ། །སྒྱུ་མའི་ངང་ལས་བྱང་ཆུབ་བསྔོ་བ་བྱ། །ཆོས་ཐོན་དུས་བླ་མ་དང་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསམ་པ་དང༌། བཀའ་དྲིན་དྲན་པར་བྱའོ། །དེའང་མ་རིག་པའི་མིག་འབྱེད་ཅིང༌། ཐར་པའི་ལམ་དུ་འཁྲིད་ནས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་བླ་མ་འདིས་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཐོས་པར་དཀའ་བ་འདི་ལྟ་བུ་བསྟན་པ་བཀའ་དྲིན་རེ་ཆེ་སྙམ་པ་བསམས་ནས། དེ་ཐམས་ཅད་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་ངང་ལས། ཕན་བདེའི་འབྱུང་གནས་བསྟན་པ་འཕེལ་གྱུར་ཅིག» «།ཚེ་རབས་ཀུན་ཏུ་ཆོས་ལ་སྤྱོད་གྱུར་ཅིག» «།རྒྱལ་ཁམས་ཀུན་ཏུ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱས་གྱུར་ཅིག» «།

斷除疑惑增益是最勝般若波羅蜜多。 聽法時，鋪設上師法座並以鮮花等供品裝飾是佈施。自己的身語意三門調伏，並斷除對該處細小有情及螞蟻等的傷害是持戒。安忍寒熱等是安忍。祈請上師並熱衷於聽聞是精進。心不散亂一心諦聽是禪定。通過辨析聽聞義理斷除疑惑增益，提出 »«辯難«༼༡༽«等而決定義理是般若。了知一切都無自性，聽者、正法、上師一切顯現而無自性是到彼岸。 在《明瞭義竅訣大幻化網》中說： 供花座等最殊勝，調伏行境«༼༢༽«諸威儀， 于諸有情不傷害，祈請上師求加持， 專注諦聽上師教，為斷分別問難詞， 度母具足六支分。 所說度母是為修習聽者自性而言。 法講完后，思維法義及傳法者的恩德。從幻化中迴向菩提。法講完時，思維上師和正法的功德，銘記恩德。這位上師開啟無明之眼，引領解脫之道，生起一切功德于相續中。思維他傳授如此難得甚深廣大之法，恩德何其大。從一切顯現無自性如幻的境界中發願： 愿正法之源泉興盛！ 愿生生世世行持正法！ 愿一切國土吉祥圓滿！

རྒྱལ་ཁམས་ཀུན་ཏུ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱས་གྱུར་ཅིག» «།འགྲོ་ཀུན་ཕྱམ་གཅིག་སངས་རྒྱས་ཐོབ་གྱུར་ཅིག» «།ཅེས་བསྔོ་བ་བྱའོ། །ཐོས་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ལ་གནས་པ། དེ་ཡི་ཕན་ཡོན་ཤིན་ཏུ་ཚད་མེད་དེ། །ཆོས་རྔ་བསྒྲགས་པ་ཐོས་པའི་སེམས་ཅན་ཡང༌། །ངན་སོང་རྣམ་གྲོལ་ཉན་པ་སྨོས་ཅི་འཚལ། །འདི་ཡང་མདོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཏེ། གཎྜཱིའི་མདོ་ལས། དམ་ཆོས་བཤད་པའི་དུས་བསྟན་ཕྱིར། །རྔའམ་གཎྜཱི་བརྡུངས་པའི་སྒྲ། །ཐོས་པས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་གྱུར་ན། །ཉན་ཕྱིར་ལྷགས་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཕན་ཡོན་ཚད་མེད་པ་སྙེད་ཡོད་དེ། ཤེས་རབ་ཏིང་འཛིན་དྲན་པའི་གཟུངས་ཐོབ་ཅིང༌། །སྤང་བླང་མཚམས་ཕྱེད་དགེ་འཕེལ་སྡིག་ཀུན་སྲབ། །» «ལྷ་མིས་བསྟོད་ཅིང་མ་རིག་མུན་པ་སངས། །པདྨའི་སྟེང་མཛེས་རྒྱ་ཆེན་ཆོས་ཐོས་ཤིང༌། །མྱུར་དུ་ཆོས་རྒྱལ་མྱ་ངན་མེད་ཐོབ་འགྱུར། །» «ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་སོགས་པའི་གཟུངས་དང༌། སྤང་བླང་ཤེས་པའི་མིག་དང༌། དགེ་བ་འཕེལ་ཞིང་མི་དགེ་བ་སྲབ་པ་དང༌། ལྷ་དང་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བསྟོད་ཅིང་འདུན་པ་དང་མ་རིག་པའི་མུན་ནག་སངས་པ་དང༌།ཤི་འཕོས་ནས་དག་པའི་ཞིང་གི་པདྨོ་ལ་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་དང༌། སངས་རྒྱས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པ་ལས་ཆོས་ཐོས་པ་དང༌། མྱུར་དུ་སངས་རྒྱས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དམ་པ་བསྐོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཡོན་གྱི་སྒོ་ཚད་མེད་པ་སྙེད་ཡོད་དེ། རྒྱས་པར་ནི་མདོའི་གནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱའོ། །ཇི་སྐད་དུ་སྲེད་མེད་ཀྱི་བུས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་ན་ཤེས་རབ་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ། །» «ཤེས་རབ་དང་ལྡན་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཞི་བར་འགྱུར་རོ། །» «ཉོན་མོངས་པ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ལ་ནི་བདུད་ཀྱིས་གླགས་མི་རྙེད་དོ་ཞེས་པ་དང༌། སྒྱུ་མ་མཁན་རབ་ཏུ་བཟང་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། རང་དང་གཞན་གྱི་ཤེས་རབ་སྦྱོང་བ་དང༌། ཕྱོགས་བཅུ་ནས་ལྷགས་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ་དང༌།

愿一切國土吉祥圓滿！ 愿一切眾生速得佛果！ 如是迴向。 住于聞法無垢威光中，其利益極其無量。即便聽聞法鼓之聲的眾生，亦能解脫惡趣，何況專心諦聽。這也如經中所說，《鼓鳴經》中講到： 為表說法時至故，擊鼓或鳴金剛磬， 聞其聲已證菩提，何況專志而諦聽。 此外，還有無量無數利益：獲得智慧、三摩地、念持陀羅尼；了知取捨分際，增長善法，罪惡悉皆微薄； »«為人天讚歎，無明黑暗盡除；美妙蓮花座上廣聞妙法；速證無憂法王果位。 »« 獲得智慧、三摩地、法流等總持，以及了知取捨的慧眼；善法增長，不善微薄；為人天讚歎愛樂；無明黑暗盡除；命終后化生於清凈剎土蓮花中；從諸佛化身前聽聞正法；迅速成佛轉妙法輪，如是無量無邊利益之門。詳細內容應如經中所說而了知。 正如《薩埵梅德請問經》中說： 善男子，具足多聞，智慧乃生。 »«具足智慧，煩惱寂滅。 »«煩惱殄滅，魔不得便。 又如《善巧幻化師請問經》中說： 調伏自他之慧，斷除十方來眾疑惑，

ཕྱོགས་བཅུ་ནས་ལྷགས་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ་དང༌། ཕྱོགས་བཅུའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བསྔགས་པ་ཟད་མི་ཤེས་པར་བརྗོད་པར་མཛད་པ་དང༌། དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་པ་དང༌། ཆེད་དུ་བརྗོད་པའི་ཚོམས་ལས། ཐོས་པས་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་བྱེད། །ཐོས་པས་གནོད་པ་བསྟེན་མི་བྱེད། །ཐོས་པས་སྡིག་ལས་ཟློག་པར་བྱེད། །ཐོས་པས་མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ། །ཇི་ལྟར་ཁྱིམ་གྱིས་ལེགས་གཡོགས་པས། །མུན་པས་ཁེབས་པའི་ནང་ཞུགས་ན། །གཟུགས་རྣམས་ཡོད་པར་གྱུར་ཀྱང་ནི། །མིག་ལྡན་ཤིན་ཏུ་མཐོང་མི་འགྱུར། །དེ་བཞིན་འདི་ན་«༼༡༽«རིགས་སྐྱེས་པའི། །མི་ནི་བློ་གྲོས་ལྡན་གྱུར་ཀྱང༌། །སྡིག་པ་དང་ནི་དགེ་བའི་ཆོས། །མ་ཐོས་བར་དུ་ཤེས་མི་» «འགྱུར། །ཞེས་པ་དང༌། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པ་ལས། ཤཱ་རིའི་བུས་གསོལ་བ།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ཐོས་ནས། མོས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ལགས་» «སོ། །བྱང་ཆུབ་ལ་ཉེ་བར་འགྱུར་བ་དང༌། དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ་ཞེས་པ་དང༌། ལྷ་ཡི་བུ་བློ་གྲོས་རབ་གནས་ཀྱིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་གངྒཱའི་ཀླུང་བྱེ་མ་སྙེད་འཁོར་དང་བཅས་པ་ལ་ཇི་སྲིད་འཚོའི་བར་དུ་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་བས། ཆོས་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། མཚན་མ་མེད་པ་དང༌། སྨོན་པ་མེད་པ་«༼༡༽«སྒོའི་རྣམ་གྲངས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་དང༌། མི་མཐུན་པ་ཐོས་ནས་དད་པར་བྱེད་ན་ཕན་ཡོན་ཆེའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདིས་ནི་ཆོས་ཟབ་མོ་སྤངས་པས་དམྱལ་བར་ལྟུང་བ་དེ་ཡང་ཆེས་མྱུར་དུ་ལྡང་ཞིང་ཐར་པར་འགྱུར་ལ། ཐོས་པ་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་འཇིག་རྟེན་དུ་འབྱུང་བ་དང་འདྲའོ་ཞེས་པ་དང༌། ཕལ་པོ་ཆེའི་དྲང་སྲོང་བླ་མའི་རབས་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་འདོད་པ། བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གུས་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ།

斷除十方前來所化眾生的疑惑，十方諸佛菩薩以無盡讚歎宣說，並能受持正法。 正如《囑託經》中所說： 多聞了知諸法義，多聞不造諸損害， 多聞能斷諸惡業，多聞證得涅槃樂。 猶如家室善覆蓋，入于黑暗所籠罩， 雖然色相皆存在，具眼之人不能見。 如是此世«༼༡༽«種姓者，縱使具足智慧人， 善惡諸法差別義，不聞亦不能了知。 »« 《十萬頌般若經》中，舍利子請問道： 世尊，聽聞此般若波羅蜜多，信解的眾生必定證得菩提，他們臨近菩提，應視同諸佛。 《天子妙智殊勝請問經》中說： 我執眾生供養恒河沙數諸佛及眷屬，乃至壽盡，以一切資具承事，不如聽聞甚深空性、無相、無愿«༼༡༽«等法門，雖與世間相違而生信解，其利益尤大。何以故？以捨棄甚深法而墮地獄者，亦當速疾解脫，此聞法猶如諸佛出世。 《大品經·仙人品》中說： 對於求法菩薩，具足殊勝意樂，恭敬謙遜，

བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གུས་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་ཞལ་ཉེ་བར་སྟོན་ཅིང་ཆོས་ཐོས་པར་མཛད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་འདོད་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་གཟི་བརྗིད་ཅན་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་གཏེར་རིའི་སུལ་དང༌། ཤིང་གི་ནང་དུ་བཅུག་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་གླེགས་བམ་དུ་གྱུར་པ་མཐའ་ཡས་པ་དག་ཀྱང་ལག་མཐིལ་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་དག་ལ་སྔོན་སངས་རྒྱས་མཐོང་བའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་སྤོབས་པ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་དང༌། ཚེ་ཟད་ན་ཡང་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་དང་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོབས་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་དང༌། རྒྱུ་དེས་འདོད་ན་ལོ་སྟོང་དུ་ཡང་གནས་པ་དང༌། བསྐལ་པའམ་«༼༢༽«ཇི་སྙེད་འདོད་པ་སྲིད་དུ་གནས་པ་དང༌། བདེ་བར་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགའ་བ་སྤེལ་བ་དང༌། ནད་སེལ་བ་དང༌། དྲན་པ་ཡང་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་དང༌།རྟོགས་པ་དང༌། བློ་གྲོས་དང༌། སྤོབས་པ་ཡང་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་དང༌། ལྟ་བ་ལོག་པ་ཡང་སེལ་བ་དང༌། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ཉེ་བར་བསྒྲུབ་པ་དང༌། ཕ་རོལ་གྱི་གནོད་པས་འཇིགས་པ་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་ངོ༌། །» «དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ཐོས་པའི་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་དང༌། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། མདོ་སྡེ་དམ་པ་འདི་ཐོས་ན། །མ་འོངས་པ་ཡི་བསྐལ་པ་ནི། །གྲངས་མེད་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་དུ། །ངན་འགྲོ་རྣམས་སུ་ཡོང་མི་འགྲོ། །བསྟན་པ་ཟད་དུ་ཉེ་བའི་ཚེ། །གང་གིས་མདོ་སྡེ་འདི་བཟུང་ན། །མྱུར་དུ་སྤོབས་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཚིགས་བཅད་གཅིག་ཙམ་བཟུང་བས་ཀྱང༌། །བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་བསམ་ཡས་ན། །ཉན་པར་འདོད་པས་མདོ་སྡེ་ཡང༌། །ཐམས་ཅད་གཟུང་བ་ཅི་ཞིག་སྨོས། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཐོབ། །ཅེས་པ་དང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས། ཆོས་ཉན་པ་ལས་དད་པ་སྐྱེའོ། །དད་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་མོས་ནས་མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱ་བའི་བར་དུ་ཐོབ་པས། དག་«དགེ་«བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པ་ནི་ཐོས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །

對於具足殊勝意樂，恭敬謙遜的求法菩薩，即使居住在他方世界的諸佛，也會現前為其開示，令其聽聞正法。具有無垢威光的求法菩薩，猶如法寶藏山洞，樹中置入無量法門經函，皆現於掌中。如是，昔曾見佛的諸天為他們勇氣助威；命終之時，諸佛世尊及諸天神助其威力，因此若欲住世千年乃至«༼༢༽«一劫或隨意久住，諸如來悅意，除病障，令憶念現前，令證悟、智慧、辯才勇氣增上，斷除邪見，樹立正見，一切外緣損害皆不生起。 »«是故菩薩當精進多聞。 《聖三昧王經》中說： 若得聞此殊勝經，未來無量七十三， 俱胝劫中決定不，墮於三惡趣之中。 于佛教法將滅時，若有受持此經者， 彼速獲得大辯才。受持一個伽陀亦， 福德無量不可說，欲聞而受持經典， 何況受持一切經。眾生皆證菩提果。 《涅槃經》中說： 由聞法故信心生，以信趣入六度行， 乃至速證佛菩提，獲得一切«善«法圓滿，皆因聞慧而出生。

དག་«དགེ་«བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐོབ་པ་ནི་ཐོས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །» «ཉོན་མོངས་པས་མྱོས་ཏེ་སྡིག་པ་མང་དུ་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཡང་ཐོས་པའི་ལྕགས་ཀྱུས་མོད་ལ་འདུལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཚོང་པ་རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་གི་ལམ་མི་ཤེས་པ་དག་ཀྱང་གཞན་གྱིས་ལམ་བསྟན་ཏེ་སོང་ན་རིན་པོ་ཆེ་མང་དུ་ལེན་ཏོ། །དེ་བཞིན་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཐོས་པ་དམ་པའི་ལམ་བསྟན་པ་དེར་ཞུགས་ཏེ་སོང་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིན་པོ་ཆེ་ལེན་པའི་དོན་འགྲུབ་བོ་ཞེས་པ་དང༌། ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པའི་མདོ་ལས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་ལ་ལ་ཞིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པ་འདིའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་ཉན་པ་དང༌། འཛིན་པ་དང༌། འཆང་བ་དང༌།ཀློག་པ་དང༌། ཀུན་ཆུབ་པ་དང༌། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བགྲང་བ་དང་ཚད་གཟུང་བར་མི་ནུས་སོ། །དཔེར་ན་ས་ཆེན་པོ་འདི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་བསིལ་བའི་ཚད་གཟུང་བར་ནུས་སྲིད་ཀྱི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་དཀོན་མཆོག་གི་རྒྱལ་པོ་ཟ་མ་ཏོག་ཐོས་པའི་བསོད་ནམས་ནི་བགྲང་བར་མི་ནུས་སོ། །» «དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདི་ཆུ་ཐིགས་པ་རེ་རེ་ནས་བགྲང་བར་ནུས་སྲིད་ཀྱི། མདོ་སྡེ་ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པ་འདིའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་བཟུང་བའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་ཚད་ནི་བགྲང་བར་མི་ནུས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེའི་རྒྱལ་པོ་ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པ་འདིས་ནི་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་སྲེག་པར་བྱེད་དོ། །གང་འདི་ཐོས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་དག་ནི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དང་འདྲ་བར་བལྟའོ། །དེ་དག་འཆི་བའི་ཚེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བཅུ་གཉིས་བྱོན་ནས་རིགས་ཀྱི་བུ་མ་འཇིགས་ཤིག» «དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཁྱོད་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ཐོས་པས་སོ། །དེ་ཐོས་པས་ཁྱོད་སླར་འཁོར་བར་མི་འཁོར་ཞིང༌། སྐྱེ་བ་དང༌།

獲得一切«善«法圓滿，皆因聞慧而出生。 »« 即便是煩惱迷亂而欲造眾惡，亦當被聞法鐵鉤速調伏。猶如商人不知如意寶洲路徑，若他人指明道路前行，便可獲得眾多珍寶。如是，若善知識、諸佛菩薩所示聽聞正法之道，依教修行，即能成就獲得佛陀珍寶之義。 《華嚴經》中世尊說： 善男子、善女人若聽聞、受持、讀誦、憶念、如理作意此大乘《華嚴經》一個偈頌，所生福德之聚，不可稱量計數。譬如大地碎為微塵，或可稱量計數，然聽聞此無上法王《華嚴經》所獲福德，不可稱量。 »«譬如大海之水一滴一滴尚可數盡，然持此《華嚴經》一個偈頌所生福德之量，不可稱計。善男子，此大乘法王《華嚴經》能焚燒一切罪業。聽聞此經的眾生具足安樂，當知彼等非凡夫，視同不退菩薩。臨命終時，十二如來現前開示："善男子勿怕，»«何以故？以汝聞此大乘，由是聞已，汝當不復流轉輪迴，不受生、

དེ་ཐོས་པས་ཁྱོད་སླར་འཁོར་བར་མི་འཁོར་ཞིང༌། སྐྱེ་བ་དང༌། རྒས་པ་དང༌། ན་བ་དང༌། འཆི་བ་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དགའ་ཞིང་འདོད་པའི་དོན་དང་འཕྲད་ལ། མི་དགའ་ཞིང་མི་འདོད་པ་དང་འཕྲད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཁྱོད་བདེ་བ་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་བྱ་བའི་ཁམས་སུ་འགྲོ་ཞིང་བདེ་བར་གཤེགས་པ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པར་འགྱུར་རོ། །དབུགས་འབྱིན་པ་མཛད་ཅིང་དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་དེ་དག་འཆི་བར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་མ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་སྐྱེད་པའི་ཡུམ་དུ་གྲགས་ཏེ། དེ་ཡང་ཐལ་མོ་སྦྱར་ནས་ཡི་གེ་དྲུག་པའི་རིགས་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་འདི་ལ་ཕྱག་འཚལ་བར་བྱེད་དོ། །» «གང་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཡི་གེ་དྲུག་པ་འདི་ལན་ཅིག་བཟུང་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ན་བཟའ་དང༌། བཤོས་དང༌། བཏུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པར་འགྱུར་རོ། །མདོ་སྡེ་ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པ་འདིའི་མིང་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་དག་ཞེ་སྡང་གིས་སྡིག་སྤྱོད་པའི་ལས་བྱས་པ་དང༌། ཕ་རོལ་གྱི་བུད་མེད་ལ་ཆགས་ནས་ལོག་པར་སྤྱད་པ་དང༌། དགེ་འདུན་གྱི་དཀོར་ལ་མ་བྱིན་པར་བླངས་པ་དང༌། ཕ་དང་མ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་བསད་པ་དང༌། མཆོད་རྟེན་དང་གཙུག་ལག་ཁང་བཤིག་པ་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་ལ་ངན་སེམས་ཀྱིས་ཁྲག་ཕྱུང་བ་དང༌། མཚམས་མེད་པའི་ལས་ཀྱི་སྡིག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང༌། ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པའི་ཡི་གེ་དྲུག་པ་འདིས་དག་པར་བྱེད་དོ། །མདོ་སྡེ་འདི་ནི་མེ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་སྟེ། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་སྲེག་པར་བྱེད་དོ། །ཆུ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་སྟེ་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་འཁྲུ་བར་བྱེད་དོ། །རླུང་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་སྟེ་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་གཏོར་བར་བྱེད་དོ། །» «མདོ་སྡེ་ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པ་འདི་ཐོས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི།

由是聞已，汝當不復流轉輪迴，不受生、老、病、死之苦。遇喜愛樂欲之緣，不遇不喜不欲之緣。善男子，汝當往生極樂世界，聽聞阿彌陀佛說妙法，壽終神識離身而去。善男子，譬如般若波羅蜜多號稱諸佛之母，亦合掌頂禮此六字大明咒王。»« 若有人持誦此六字咒一遍，即供養一切如來衣服、飲食等諸供具。僅聞此《華嚴經》之名號，彼等眾生宿世所造一切業障皆得銷滅。凡諸殺生、邪淫、偷盜三寶物、弒父母阿羅漢、破塔寺、出佛身血、造五無間罪等極重罪業，亦皆為此六字明咒所能清凈。此經猶如猛火，能焚燒一切罪業；又如大水，能洗滌一切罪業；又如猛風，能吹散一切罪業。»« 聽聞《華嚴經》之眾生，

» «མདོ་སྡེ་ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པ་འདི་ཐོས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི། ནུབ་ཕྱོགས་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་ཁམས་སུ་པདྨ་ལ་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ལ་ཆོས་ཉན་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གིས་མནར་མེད་པའི་གནས་སུ་བྱོན་ཏེ།རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་ཡི་གེ་དྲུག་པའི་སྒྲ་བརྗོད་པས། དེ་ཐོས་པའི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་འབུམ་ཕྲག་གཅིག་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྲོལ་ཏེ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷར་སྐྱེས་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཡི་དྭགས་ཀྱི་གནས་སུ་བྱོན་ནས་རིག་སྔགས་ཀྱི་རྒྱལ་མོ་ཡི་གེ་དྲུག་པའི་སྒྲ་བསྒྲགས་པས། ཡི་དྭགས་གངྒཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མའི་གྲངས་དང་མཉམ་པ་ཚེ་འཕོས་ནས་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་དུ་སྐྱེས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདོད་པ་རབ་ཏུ་སྦྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཡང་གྲོང་ཁྱེར་འཁོར་མོ་འཇིག་ཏུ་བྱོན་ནས་བཤང་གཅིའི་འདམ་རྫབ་ཆེན་པོའི་ཁྲོད་ན་སྲིན་བུའི་རིགས་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་གནས་པའི་དྲུང་དུ་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་དབང་ཕྱུག་གིས་བུང་བའི་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པའི་མདོ་ལས་ཡི་གེ་དྲུག་པའི་སྒྲ་ཕྱུང་སྟེ། སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །» «ཆོས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དགེ་འདུན་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཕྱུང་ངོ༌། །» «སེམས་ཅན་དེ་དག་གིས་སྒྲ་དེ་ཐོས་པ་དང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་རྗེས་སུ་དྲན་ནས། དེ་རྣམས་ཀྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྡོ་རྗེས་བཅོམ་སྟེ། ཁ་ནས་ཙནྡན་གྱི་དྲི་ངད་ཅེས་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་ནས། ནུབ་ཕྱོགས་བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཞིང་ཁམས་སུ་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཐོས་པ་ལ་ཕན་ཡོན་ཚད་མེད་པས། སངས་རྒྱས་འདོད་ན་ཐོག་མར་ཐོས་པ་བཙལ་ཏེ་ཕྱིས་བསྒོམ་པ་ལ་སྦྱར་བས་གང་ཡང་དགེ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་མི་སློབ་པ། །དེ་ནི་གང་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །

聽聞《華嚴經》之眾生，將於西方極樂世界蓮花化生，聽聞阿彌陀如來、應供、正等正覺說法。 爾時觀世音菩薩至無間地獄，誦六字大明咒，令彼聞聲之億眾脫離苦難，生忉利天，獲不退轉地。又至餓鬼界，誦六字明咒，恒河沙數餓鬼命終往生極樂，唯成名為施愿菩薩，得不退轉。 復至毗舍離城糞穢大池，百千種蟲之處，觀世音菩薩化為蜂身，出《華嚴經》六字咒音："歸依佛、歸依法、歸依僧"。»« 彼等眾生聞聲憶念三寶，業惑悉被智慧金剛摧毀，口出栴檀香氣，成名香象菩薩，往生西方極樂世界。 如是，聞法利益無量。欲成佛者，當先求多聞，后依教修行，則一切善法皆得成就。如《入行論》云："諸佛子于無學法，全無不須學習者。

རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་མི་སློབ་པ། །དེ་ནི་གང་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ལྟར་བསླབས་པའི་མཁས་པ་ལ། །བསོད་ནམས་མི་འགྱུར་གང་ཡང་མེད། །ཅེས་པ་དང༌། དབྱིག་གཉེན་གྱིས། ཚུལ་གནས་ཐོས་དང་བསམ་ལྡན་པས། །སྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱར། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དྲན་པར་བྱས་ལ།ཐོས་པ་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཚོལ་བར་བྱའོ། །ཐ་ན་དབང་པོ་རྟུལ་བ་དག་གིས་ལམ་ཟབ་མོ་ལ་འཇུག་ནའང༌། དེའི་ཡན་ལག་ཚང་བ་ཞིག་ཐོས་དགོས་པས་ན་ཐམས་ཅད་ཐོས་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འཇུག་སྟེ། སྨན་གང་གི་སྡེ་ཚན་གཏོང་བའི་སྨན་རྣམས་ཚང་བ་ལ་སྨན་ཀུན་ཚོགས་ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ལམ་གང་ལའང་ཐོས་པ་གཅེས་པས་དེ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མན་ངག་གི་བསྟན་བཅོས་ཡིད་བཞིན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། ཉན་པ་པོ་སློབ་མའི་ཆོས་ཀྱི་ལེའུ་སྟེ་བཅུ་གཅྀག་པའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པའོ།། » «།།དེ་ལྟར་ཐོས་པ་ཇི་ལྟར་བྱ་བའི་ཚུལ་བསྟན་པའི་རྗེས་ཐོགས་ཉིད་དུ། ཐོས་པ་དངོས་ཀྱི་དོན་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། ཇི་སྐད་བཤད་མ་ཐག་པའི་རིམ་པ། དེ་ནས་གཏན་ལ་དབབ་བྱའི་ཆོས་བསྟན་པ། །སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཆོས་རྣམས་མ་ལུས་ཏེ། །སྤང་བླང་དབང་གིས་ཕྱི་ནང་གཉིས་སུ་བསྟན། །དེ་ཡང་དྷརྨའི་སྒྲ་ལས་ཆོས་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་ཞིག་བློས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཞི་དང༌། ཤེས་ནས་འདོར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་དང༌། ཞུགས་ནས་འདོད་པའི་དོན་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་དང་གསུམ་ལ་འཇུག་པ་ལས། སྐབས་འདིར་གང་ཞིག་ཤེས་ནས་སྤང་བར་བྱ་བ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་འཁོར་བ་རྒྱུ་འབྲས་དང༌། གང་ཞིག་ཤེས་ནས་ཉམས་སུ་བླང་བར་བསྟན་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་སུ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་འཁྲུལ་སྣང་འཛིན་པའི་ཆོས་ལ་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི་བདེན་པར་ཞེན་པས་ཀུན་ནས་རྨོངས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ངེས་ཚིག་ནི་སྣོད་འཇིག་པ་ལ་བཅུད་འཁྲུལ་པ་བརྟེན་ནས་སོ་སོའི་ཡིད་ཀྱིས་མངོན་འདོད་བསྒྲུབ་པས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །

菩薩們所應學習的法，沒有任何是不需要學習的。如是精進學習的智者，福德必定無量無邊。" 又如無著菩薩所說："持戒多聞又思惟，方能善修于禪定。"謹記此言，應求證聞慧彼岸。 即便是鈍根者欲入甚深之道，亦需聽聞圓滿的支分，故稱一切聞慧。譬如醫方齊全時稱之為具備一切藥物。 因此，無論修習何道，皆需珍視聞慧而成就之。 《大乘竅訣寶藏論》聽聞者與弟子法第十一章廣釋竟。»« 如是闡述聞法之理后，接著闡明所聞之法義。如前所述次第，接下來宣說所應抉擇之法： 有情之一切顯現安立、輪涅諸法，總攝為外內二種，以取捨而分別。 此中"法"（dharma）一詞，有三義：一為心所緣之境；二爲了知而行持；三為依之成就所愿。此處所說，爲了知而斷除之世間法，即輪迴因果；以及爲了知而修習之出世間法，即涅槃因果。總括而言，為二種。 於此，執著妄現之法有三：體性為實執所矇昧之自性。詞義，即器破而情迷，依此各自心意希求成就，故名世間法。

ངེས་ཚིག་ནི་སྣོད་འཇིག་པ་ལ་བཅུད་འཁྲུལ་པ་བརྟེན་ནས་སོ་སོའི་ཡིད་ཀྱིས་མངོན་འདོད་བསྒྲུབ་པས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དབྱེ་ན་ཐ་མལ་པ་བྱིས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལམ་དང་གྲུབ་པའི་མཐའ་གང་ལའང་མ་ཞུགས་པའི་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དང༌། དམྱལ་བ་དང༌། ཡི་དྭགས་དང༌། དུད་འགྲོ་རྣམས་དང༌། ལྟ་བ་ལོག་པ་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱི་རོལ་པ་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སྒྱུ་འཕྲུལ་བརྒྱད་ཅུ་པ་ལས། འཇིག་པ་དྲུག་དང་རྟེན་པ་དྲུག» «།འཇིག་རྟེན་ཡུལ་དྲུག་ཤེས་པ་ལ། །འཇིག་རྟེན་ཞེས་ནི་དེ་ལ་བྱ། །ཞེས་པ་དང༌། སྒྲོན་གསལ་ལས། འཇིག་རྟེན་པ་དང་འཇིག་རྟེན་འདས། །གང་ལ་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་མཆོག།ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ཡང༌། སྒྱུ་འཕྲུལ་གསང་སྙིང་དུ། མ་རྟོགས་པ་དང་ལོག་པར་རྟོགས། །ཕྱོགས་རྟོགས་ཡང་དག་ཉིད་མ་རྟོགས། །འདུལ་བ་དགོངས་པ་གསང་བ་དང༌། །རང་བཞིན་གསང་བའི་དོན་རྣམས་ནི། །ཞེས་པས། མུ་སྟེགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ནས་གསང་སྔགས་ནང་པ་བླ་མེད་ཀྱི་བར་དུ་གསུངས་པ་བཞིན་འདིར་ཡང་གཏན་ལ་འབེབས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་དབྱེ་བསྡུ་མང་ཡང༌། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྩ་རྒྱུད་ལས། དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་འགྱུར་ཏེ། །ཕྱི་རོལ་པ་དང་ནང་པ་གཉིས། །ཞེས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང༌། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་སྡེ་པ་ལ། །སྟོན་པ་དྲུག་དང་འཇིག་ཚོགས་ཉི་ཤུ་དང༌། །དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་དང༌། །» «སྡེ་ཚན་བཅུ་གཅིག་ཏརྐ་སྡེ་ལྔའོ། །དེའང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལམ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་གྲོལ་བར་སྨྲ་བ་ལམ་འཆོལ་«༼༡༽«བ་ལ་ཞུགས་པ་དག་གི་སྡཻ་ཚན་དང་དབྱེ་བ་ཤིན་ཏུ་མང་ན་ཡང༌། སྟོན་པ་དྲུག་དང་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང༌། ལྟ་བ་ལོག་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང༌། སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་དང༌། སྡེ་ཚན་ངེས་པ་བཅུ་གཅིག་དང༌། ཐམས་ཅད་བསྡུ་བས་ཏརྐ་སྡེ་ལྔ་སྟེ་དོན་དྲུག་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་བ་ལས། དང་པོ།

詞義，即器破而情迷，依此各自心意希求成就，故名世間法。分類有，凡夫俗子未入世間道及宗派見解之天、人、阿修羅、地獄、餓鬼、畜生等，以及入于邪見之外道。 如《八十種戲論經》云："六種毀壞與六種依止，六種世間境，了知此等名為世間。"《明燈經》亦云："世間與出世間，出世間為殊勝。" 又如《幻化網密意經》所說："不了知、錯誤了知，片面了知、未真正了知，調伏所化機密意，自性之密意。"由此而言，從外道宗義直至無上密咒，皆於此抉擇。 雖然可廣作分類，然依《時輪根本續》所說："彼復有二種，外道與內道。"因此分為廣說外道宗義與內道佛教教義二者。 首先，外道附佛外道，有六師、二十種薄伽梵、六十二、三百六十種見解，十一種定類，歸納有五種塔爾卡派。 此等離佛教道而趨入以前諸師所說解脫邪道«(1)»之部派及分類雖極其眾多，然總攝為六師、薄伽梵見、六十二種邪見、三百六十種、十一種定類，總括為五種塔爾卡派，共六義。第一、

ཐམས་ཅད་བསྡུ་བས་ཏརྐ་སྡེ་ལྔ་སྟེ་དོན་དྲུག་ཏུ་བཤད་པར་བྱ་བ་ལས། དང་པོ། སྟོན་པ་དྲུག་ནི་འོད་སྲུངས་རྫོགས་བྱེད་དང༌། །གནག་ལྷས་བུ་དང་ཡང་དག་རྒྱལ་བ་ཅན། །ལྭ་བ་ཅན་དང་ནོག་ཅན་གཉེན་གྱི་བུ། །རང་རང་ལྟ་ལ་ཆགས་ཏེ་ཀུན་ཏུ་སྨད། །དེ་ལ་དང་པོ་འགྲོ་སྐྱོང་གི་བུ་འོད་སྲུངས་རྫོགས་བྱེད་ནི། འཇིག་རྟེན་སྔ་ཕྱི་དང་ལས་རྒྱུ་འབྲས་དང༌། དགྲ་བཅོམ་པ་དང༌། རྫུས་ཏེ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་འདོད་པ་ནི་འོག་ཏུ་འགོག་གོ» «།ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་གནག་ལྷས་ཀྱི་བུ་ཆུ་ལྷ་ན་རེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མེད་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་འབྱུང་«༼༡༽«བའོ་ཞེས་པའང་འོག་ཏུ་སྤྱོད་པ་པ་འགོག་པ་དང་གཅིག་པས་འདིར་མི་སྤྲོའོ། །སྨྲ་འདོད་ཀྱི་»«བུ་མོའི་«༼༢༽«བུ་ཡང་དག་རྒྱལ་བ་ཅན་ནི་དགེ་བ་དང་སྡིག་པ་གཉིས་ཀ་མེད་ཅེས་པ་ཡང་ཕུར་བུ་པར་འགོག་གོ» «།མི་ཕམ་སྐྲའི་ལྭ་བ་ཅན་ནི་ཐམས་ཅད་དུས་ཀྱིས་བྱེད་པར་འདོད་དེ། གཞུང་རྒྱ་མཚོ་ལས། དུས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་རྣམ་སྨིན་བྱེད། །དུས་ཀྱིས་གཉིད་ལོག་སད་པར་བྱེད། །དུས་ཀྱིས་སྐྱེ་དགུ་སྡུད་པར་བྱེད། །དུས་ལས་འདའ་བ་དཀའ་བ་ཡིན། །ཞེས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དུས་ཀྱི་དབང་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་སྡུག་གང་བྱུང་བ་དེ་ཡང་དུས་ལ་བབས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང༌། མི་དང་ལྷ་དང་དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུད་དུ་དུས་ཀྱི་དབང་གིས་མཚམས་སྦྱར་ནས་རྒྱུད་«༼༣༽«གཅིག་པོ་དེ་འཕོ་འགྱུར་བཟང་ངན་མེད་པ་ལས་དེའི་སྣང་བ་ལ་བདེ་སྡུག་ཤར་ཏེ་སྲིད་པ་ཉིང་མཚམས་སྦྱར་བ་ལས་བསྐལ་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་སོང་བ་ན་བྱིས་པའམ་མཁས་པའང་རུང་སྟེ། ཐམས་ཅད་དུས་ཀྱིས་ཐར་པ་གྲོལ་བ་ཉིད་དུ་བྱེད་དོ་ཞེས་པའང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་ད་ལྟར་གསུམ་འཕྲད་པ་བརྟག་པའི་རིགས་པས་དུས་མ་གྲུབ་ལ། གྲུབ་ཏུ་ཆུག་ནའང་ལམ་མ་བསྒོམས་ན་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པ་མི་འགྲིབ་པས་དུས་ངེས་པ་ཉིད་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱང་ཆོ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་ཆེ་བའི་དུས་ངེས་པ་འདོད་པས་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན།

總括為五種塔爾卡派，共六義。第一、 六位大師是：奧東綽杰（Uluka Kaushika）、納嘎列布（Kakuda Katyayana）、洋達嘉瓦堅（Sanjaya Vairatiputra）、拉瓦堅（Ajita Kesakambali）、諾堅年吉布（Purana Kassapa）。各自執著自見而互相詆譭。 其中，首先是俱生子奧東綽杰，認為前世、後世、業果、阿羅漢、化生等皆不存在，此于下文破斥。 一切因納嘎列之子水天說："染凈二者皆無因緣，唯從自性而生。"«(1)»此說亦于下文破斥行者時一併破除，故此不廣說。 善言女«(2)»之子洋達嘉瓦堅認為善惡二者皆不存在，此說于下文針對頓悟派破斥。 不敗髻發之拉瓦堅認為一切皆由時間所作。如《大海經》云："時間出生，時間成熟，時間令入眠，時間令醒覺，時間攝眾生，難逾越時間。"他認為依此理，一切有情之苦樂皆由時至所生。人、天、旁生等相續中，由時間之力各處結生，一相續體變遷無別善惡，唯於此顯現中現起苦樂。輪迴由結生支配，經過八萬四千劫后，無論愚智，一切皆由時間得解脫。此說不應理，因以觀察前後剎那及現在三者會合之理，時間不能成立。縱容成立，若不修道，則染縛不能減損，故不應有決定時間。 若說："汝等亦承認神變等有決定轉變之時，故應相同。"

འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱང་ཆོ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་ཆེ་བའི་དུས་ངེས་པ་འདོད་པས་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། དུས་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་སྔོན་ཆོ་འཕྲུལ་བསྟན་པ་ན་བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ཕམ་པར་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་དང༌། རྗེས་སུ་འཇུག་པ་པོས་སངས་རྒྱས་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པས། དུས་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། དགེ་བ་བྱས་པ་ལ་འགྱུར་བརྩི་བས་མི་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །» «ཀ་ཏའི་བུ་ནོག་ཅན་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་དམ་ཞེས་འདྲི་ན་ཡོད་ཅེས་ལན་འདེབས་པ་ནས་མེད་དམ་གཉིས་ཀའམ། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་པ་བཞི་དང༌། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་རྟག་གམ། མི་རྟག་གམ། གཉིས་ཀའམ། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ཞེས་པ་བཞི་དང༌། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གྲོངས་ཕན་ཆོད་བདག་ཡོད་དམ། མེད་དམ། གཉིས་ཀའམ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་པ་བཞི་དང༌། ལུས་དང་སྲོག་གཅིག་གམ། ཐ་དད་དམ། གཉིས་ཀའམ། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ཞེས་འདྲི་ན། དྲིས་པ་ལྟར་ལན་འདེབས་»«པར་འདོད་«༼༡༽«པའང་མི་རུང་སྟེ། རེ་ཞིག་རྟག་པར་ཁས་ལེན་ན། རགས་པ་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་པས་བརྟག་པའི་གཞི་མ་གྲུབ་ལ། ཐ་སྙད་དུ་སྐད་ཅིག་ལ་སོགས་པའི་དུས་འགྱུར་བས་ཁེགས་ལ། ཕྲ་བ་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པས་རྟག་པར་མི་རུང་བ་དང༌། ཆད་པའང་བརྟགས་ན་གཞི་མེད་པས་ཆད་རྒྱུ་མེད་ལ། ཐ་སྙད་དུ་དབང་པོ་སོ་སོའི་ཡུལ་ལ་སྣང་བས་ཁེགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའང་གཞི་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་མི་སྲིད་དེ་རི་བོང་གི་རྭའི་རྣོ་རྟུལ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཀ་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་རྟག་གམ་ཞེས་དྲིས་ན་རྟག མི་རྟག་གམ་ཞེས་དྲིས་ན་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པས་ལན་འདེབས་པ་དེ་ནི་གཞི་དེ་ལ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་ཡིན་དུས་མུན་པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །གཅེར་བུ་པ་གཉེན་གྱི་བུ་ནི་ཐམས་ཅད་ལས་སུ་འདོད་དེ། སྔོན་གྱི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་བདེ་བ་འབྱུང་ལ། སྔོན་གྱི་ལས་ངན་པས་འདིར་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་སྟེ། ལས་གསར་པ་ལ་ད་ལྟའི་ནུས་པ་གཏན་ནས་མེད་པས། སྔོན་གྱི་ལས་གང་ཡིན་ད་ལྟ་མངོན་དུ་གྱུར་པས་བདེ་སྡུག་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར། དཀའ་ཐུབ་ལ་སོགས་པས་སྦྱོང་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །

若說："汝等亦承認神變等有決定轉變之時，故應相同。" 然彼時正是佛陀先前示現神變時，以加持力摧伏魔眾與外道，而隨學者亦以佛陀為所緣，故非僅僅是時間，且承認善業之轉變，故與彼不同。 黑天之子迦多衍那（Ajita Kesakambali）認為，若問"他世存在否？"當回答存在，乃至問"不存在？""二者皆是？""二者皆非？"共四句。又問"我與世間常、無常、二者皆是、二者皆非？"四句，以及"如來死後我存在否、不存在、二者皆是、二者皆非？"四句，"身與命一體否、各異否、二者皆是、二者皆非？"等，對所問如是回答，此亦不應理。 且認為常則，以微塵無方分故，所觀察之基體不成立，世俗諦中剎那等時間改變而遮遣，細微法自性不成立故，不應是常。斷滅亦若觀察則無所依故無可斷，世俗諦中於各別根之境顯現而遮遣。又于未成立之基體，差別法不可能，如兔角之銳鈍。 複次，若問諸如柱子等"是常否？"當回答常，問"無常否？"則以無常等回答，然于彼基體實不可能，如明時非暗時。 裸行外道優婆離之子（Purana Kassapa）主張一切唯業，謂由先前苦行之業產生安樂，先世惡業於今生感苦果。全然否認現在業之作用，認為先業于現在成熟，於是感受苦樂，故當精勤苦行等凈罪。

དཀའ་ཐུབ་ལ་སོགས་པས་སྦྱོང་བ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །ད་ལྟ་བ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་ན་ལྐུགས་པས་དཀའ་ཐུབ་ལ་སོགས་པ་སྤྱད་ན་དངོས་སུ་སྨྲ་ཤེས་པར་ཐལ་བ་ལས་མི་སྲིད་པས་གསལ་ལོ། །» «དེས་ན་སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཟག་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་ཟད་ནས་མཐར་གཅིག་ཀྱང་ལུས་པ་མེད་པ་ལོ་ཐོག་སྨིན་པ་ལྟར་བྱའོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་དགག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལས་རང་མཚན་པ་སྤྱིར་དགག་པ། ལས་ཁོ་ན་རྒྱུ་ཡིན་པ་དགག་པ། སྔོན་གྱི་ལས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལའང༌། ལས་ཀྱི་ངོ་བོ་དགག་པ། བྱེད་པ་དགག་པ། རྣམ་སྨིན་དགག་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ལས་ཉིད་རྫས་སུ་མ་གྲུབ་སྟེ། གསོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་དེ་ཉིད་རང་གི་ལུས་སེམས་ལས་«༼༡༽«དེ་ཉིད་དང༌། གཞན་དུ་མེད་པས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ལས། བྱེད་པ་པོ་«༼༢༽«རྣམ་གྲངས་གསུམ་དུ་བརྟགས་ནས་དགག་པ་ནི། གསོད་པའི་ལས་དེ་གསོད་མཁན་ཡིན་པས་གསོད་དམ། མིན་པས་གསོད། ཡིན་པས་གསོད་ན་གསོད་མཁན་དང་ལས་གཉིས་བྱ་བྱེད་འགལ་བས་ཆ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ལ། མ་ཡིན་པས་གསོད་པར་མི་རུང་སྟེ། གསོད་མཁན་མ་ཡིན་ན་གསོད་པར་འགལ་ལོ། །གསོད་པ་པོ་ཡིན་མིན་གཉིས་ཀ་དང་གཉིས་མིན་གྱིས་གསོད་པའང་མེད་དེ། དངོས་འགལ་གཉིས་རྫས་གཅིག་ལ་མི་འདུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །» «ཡང་གསོད་པའི་དུས་དེ་ལ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་བས་སྐད་ཅིག་ཆ་ཤས་མེད་པ་ལ་གསོད་པ་མི་འགྲུབ་ལ། བསད་ཟིན་པ་གསོད་པར་མི་རུང་སྟེ་བྱ་བྱེད་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཟིན་པ་གསོད་པའང་མི་རིགས་ཏེ། ད་ལྟ་བའི་གསོད་མཁན་ཡོད་དུས་གསད་བྱ་མ་འོངས་པ་མ་སྐྱེས་»«ནས་མེད་«༼༡༽«པའི་ཕྱིར་རོ། །ད་ལྟ་བ་ལ་གསད་བྱ་དང་གསོད་བྱེད་དུ་མི་རུང་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོད་བཞིན་པ་གསོད་པའང་མི་རུང་སྟེ། བྱ་བྱེད་ཆ་གཉིས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསད་མ་བསད་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་གསོད་བཞིན་པ་མེད་དེ། དངོས་འགལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་ཕྲ་བ་ནི་དངོས་པོར་མེད་པས་གསོད་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། གསོད་པའི་ལས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་སྨིན་དགག་པ་ནི།

應當精勤于苦行等凈罪之法。若現在業有作用，則啞人修持苦行等，應當能直接說話，然無此理，故甚明瞭。 因此，先業所生之漏，漸次窮盡乃至無一殘餘，猶如穀物成熟一般。 破斥此說有三：普遍破斥自相之業、破斥唯業為因、破斥宿業。 初者又分三：破業之體性、破作用、破異熟果。 首先，業自身非實有，殺生等業不離自身與心«(1)»，他處亦無故。 其二，觀察作者有三種破斥：若殺生業即殺者而殺，抑或非殺者而殺？若是殺者殺，則殺者與業二者，能所相違而成二分。若非殺者不應殺，因非殺者則與殺生相違。亦無既是殺者又非殺者二者，及非二者殺生，因真實相違之二法不會聚於一體故。 又彼殺生時分析為三時，則剎那無分時不能成立殺生，已殺則不應再殺，因能所相違故。殺未來者亦不應理，因現在之殺者存在時，未來所殺尚未生«(1)»故無。現在亦不能有所殺能殺，因剎那無分故。正殺時亦不應殺，因能所二分相違故。除已殺未殺外，別無正殺，因二者真實相違故。業若細微則無實物，故應無殺生，是故殺業不能成立。 破斥異熟果：

གསོད་པའི་ལས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །རྣམ་སྨིན་དགག་པ་ནི། ལུག་ལྟ་བུ་བསད་པའི་རྣམ་སྨིན་དམྱལ་བ་མྱོང་བ་དེ་ཡང༌། བྱེད་པ་པོ་རྟག་པ་ལ་མི་འབྱུང་སྟེ། རྟག་ན་ལས་བྱེད་དུས་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་མི་སྲིད་པས་དམྱལ་བ་མྱོང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར། མི་རྟག་པས་མི་མྱོང་སྟེ་དམྱལ་བར་སྐྱེས་དུས་ལུག་གསོད་པ་པོ་འགགས་པས་སྔར་གྱི་མི་དེ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་མ་མཐུད་པའི་རྒྱུན་ལས་བྱུང་བའང་མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པས་རྒྱུན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། རྒྱུན་གྱིས་བཞག་པའི་ལས་མི་འགྲུབ་བོ། །ཇི་སྐད་དུ། ཀླུའི་དབང་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས། གལ་ཏེ་ལས་ལ་རང་བཞིན་ཡོད། །རྟག་པར་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ལས་ནི་བྱས་པ་མ་ཡིན་ འགྱུར། །རྟག་ལ་བྱས་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཆོས་འདི་དག་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས། །འོང་བ་མེད་ཅིང་འགྲོ་མེད་ན། །ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན། །ཅི་ལྟ་བུར་ནི་འཐད་པར་འགྱུར། །དམ་པའི་དོན་དུ་འོང་མེད་དེ། །གང་དུའང་འགྲོ་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ནི་ལམ་འཇུག་ཅིང༌། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཉེ་བར་» «སྟོན། །ཞེས་པ་དང༌། ཡུམ་བར་མ་ལས། དོན་དམ་པར་ནི་ལས་ཀྱང་མེད། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །ལས་ཁོ་ན་རྒྱུ་ཡིན་པ་དགག་པ་ནི། བདེ་སྡུག་ཐམས་ཅད་སྔོན་གྱི་ལས་ཁོ་ན་ཡིན་ན། རྔོན་པས་སྤྲེའུ་བསད་དུས་རྔོན་པ་ལ་སྡིག་པ་མི་འབྱུང་བར་ཐལ་ཏེ། སྤྲེའུ་ཁོ་རང་གི་སྔོན་གྱི་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་པ་ལས་ཀྱང་གཏོང་བ་པོ་ལ་བསོད་ནམས་མི་འབྱུང་བར་ཐལ་ཏེ། སློང་བ་པོའི་ལས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་རབས་ལས། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱིས་ཀུན་བྱས་ཞེས། །འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་སེམས་ན་ནི། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་སྤྲེའུ་བསད་པ། །ང་ཡིས་བྱས་པར་ཡོངས་སུ་བརྟག» «།ཅེས་སོ། །ཚུལ་འདིས་ནི་རང་གི་སྡེ་པ་དག་ཀྱང་ལས་ཁོ་ནར་འདོད་པ་ཁེགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་གྱི་ལས་དགག་པ་ལ། སྔོན་དུས་མ་གྲུབ་པ། ནུས་པ་མཚུངས་པ། ལས་འབྲས་མི་སྲིད་པར་ཐལ་བ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། གསར་པ་མ་ཡིན་པའི་དུས་མི་སྲིད་པས།

殺生業本身即不成立。 破斥異熟果：譬如殺羊之異熟果感地獄，亦不會發生在常住之作者上。因若是常住，則造業時不可能變為他體，故不可能感受地獄果。無常者亦不會感受，因生於地獄時殺羊者已滅，故非先前之人。亦非從剎那相續而生，因剎那無分，故相續不成立，由相續假立之業不成。 如龍樹尊者云："若業有自性，定成為常住，業則成非作，常無所作故。" 又云："此諸法由法性，無來亦無去，業與業異熟，云何應道理？勝義無來去，任何處皆無，世俗則趣入，開示于異熟。" 《中般若經》亦云："究竟而言，業亦無，業之異熟果亦無。" 破斥唯業為因：若一切樂苦唯以宿業為因，則獵人殺猴時不應造罪，因是猴自己宿世之業故。佈施時施者亦不應得福，因是受者之業故。 《本生傳》中雲："若一切由宿業，但若如是思，為何猴被殺，完全觀為吾作？" 如是亦遮破本部中主張唯業之說。 破斥宿業有三：過去時不成立、能力相同、業果應不可能。 首先，非新之時不可能存在，故

གསར་པ་མ་ཡིན་པའི་དུས་མི་སྲིད་པས། སྔོན་གྱི་ལས་ཞེས་རྙིང་པ་མ་གྲུབ་སྟེ། ཐོག་མའི་ཚེ་ནའང་དེ་དུས་ཀྱི་ལས་གསར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཐོག་མ་མེད་ན་དེ་བས་ཀྱང་རྙིང་བར་མི་འགྲུབ་སྟེ། ཐོག་མ་སྟེ་སྔོན་རོལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔོན་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་བསགས་པའི་ལས་ཞེས་པ་ག་ལ་རུང༌། ལྟོས་ནས་འཇོག་པའང་མི་སྲིད་དེ། ལྟོས་ས་ད་ལྟ་བ་ཆ་ཤས་མེད་ན་དེས་བཞག་པའི་ལྟོས་ཆོས་སྔོན་མ་གྲུབ་པས་དེའི་ལས་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ནུས་པ་མཚུངས་པ་ནི།སྔོན་བསགས་པའི་སྡིག་པའི་རྣམ་སྨིན་ད་ལྟ་འོང་ལ། ད་ལྟ་བསགས་པ་ལས་ཕྱིས་འོང་བས་ན་ད་ལྟ་མི་འོང་ཞེས་པ་གཉིས་ཀའང་རྒྱུ་ལས་བྱས་པར་མཚུངས་པས། འབྲས་བུ་སྔ་ཕྱིར་སྨིན་པའང་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །» «ལས་འབྲས་མི་སྲིད་པར་ཐལ་བ་ནི། སྔོན་གྱི་ལས་ཉིད་ཀྱང་བསག་ཏུ་མི་རུང་བར་ཐལ་ཏེ། སྔོན་ཡང་གཞན་ལ་ཕན་གནོད་བྱས་སོ་ཅོག་སྔོན་གྱི་ལས་ཡིན་པས་ཐུག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་འགྲུབ་པ་ཉིད་དང༌། བྱེད་པ་པོས་གསར་དུ་ནི་མ་བྱས་པས་རྣམ་སྨིན་མི་འབྱུང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། ཐ་དད་རྒྱུ་མེད་དགེ་མེད་དང༌། །དུས་དང་བཅུ་བཞི་ལས་སྨྲ་བའི། །རྫོགས་བྱེད་ལ་སོགས་སྟོན་པ་དྲུག» «།ཐུབ་པ་ཆེན་པོས་ཚར་བཅད་དོ། །» «ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །» «འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རིའི་རྩེ་མོ་ཉི་ཤུ་ནི། གཟུགས་སོགས་ཕུང་ལྔ་བདག་སྟེ་དེར་བདག་དང༌། །བདག་ལས་དེ་བྱུང་དེ་ལ་བདག་དབང་བསྒྱུར། །དེ་དག་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་ཉི་ཤུ་སྟེ། །ཡང་དག་མིན་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ཉེས་ཀུན་འཛིན། །གཟུགས་དང༌། ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་རེ་རེ་བཞིན་དུ་བདག་ཡིན་པ། དེ་དག་གི་ནང་ན་བདག་གནས་པ། བདག་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དག་བྱུང་བ། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ལ་བདག་གིས་དབང་བསྒྱུར་བར་ལྟ་བ་སྟེ་ཉི་ཤུ་ལ། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རིའི་རྩེ་མོ་མཐོན་པོ་ཉི་ཤུ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དགག་པ་ནི་གཟུགས་ལྟ་བུ་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་སྦྱར་ལ།

宿業不成立，因無法成立所謂"舊的"。即便在最初時，當時之業亦是新的，故若無始，則更不能成立比彼更為古舊，因無始即是無先前故。無始以來累積之業云何應理？假立亦不可能，因若以現在無分者作為所依，則所立之相對法——過去不成立，故彼之業不成。 能力相同：宿世所積之惡業異熟現在來，現在所積則後來，故說現在不來，此二者作為業因則相同，故異熟果先後成熟亦不應理。 若業果不可能，則宿世之業亦不應積，因過去凡有利害他人之事，一切皆為宿業，故無盡頭而不成立。又因作者現在未作，則異熟果不應生故。 如龍樹菩薩所說："異因無因無善惡，時間十四業說者，圓成等六種外道，皆為大聖所遮破。" 薩迦耶見二十峰：色等五蘊即我，我住其中，依我而生，我主宰彼，執著此二十種為我，非真實故攝一切煩惱過患。 色、受、想、行、識五蘊，分別觀為我，我住于其中，依我而生，我主宰色等，此二十種見名薩迦耶見二十高峰。破斥之理，可將色等一一別破，

དེ་དགག་པ་ནི་གཟུགས་ལྟ་བུ་ནས་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་སྦྱར་ལ། གཟུགས་ཆོས་ཅན་བདག་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ཏེ་མི་རྟག་པ་དུ་མ་གཞན་དབང་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཀྱི་ནང་ན་བདག་གནས་པར་མི་རུང་སྟེ། བདག་ཡུལ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་འབྱུང་བར་ཡང་མི་རུང་སྟེ་དེ་ཙམ་ལས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་བདག་གིས་དབང་བསྒྱུར་བ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། མདོག་དང་དབྱིབས་མཛེས་མི་མཛེས་ལ་སོགས་པ་བདག་ལ་དབང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུམ་བར་མ་ལས་ཀྱང༌། གཟུགས་བདག་«༼༡༽«མ་ཡིན། བདག་གཟུགས་ལ་མི་གནས། བདག་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། བདག་ལ་གཟུགས་བརྟེན་པ་ཡང་མ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པའོ་ཞེས་པ་དང༌། ཟླ་བ་གྲགས་པས་ཀྱང༌། གཟུགས་བདག་མ་ཡིན་གཟུགས་ལ་བདག་མི་གནས། །གཟུགས་ལྡན་མ་ཡིན་བདག་ལ་གཟུགས་བརྟེན་མིན། །ཚོར་དང་འདུ་ཤེས་འདུ་བྱེད་རྣམ་ཤེས་རྣམས། །ཚུལ་བཞིར་ལྟ་བ་ཉི་ཤུ་རིགས་མ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ནི། རྟག་པར་སྨྲ་སོགས་སྔོན་མཐའ་བཅོ་བརྒྱད་དང༌། །འདུ་ཤེས་ཡོད་སོགས་ཕྱི་མཐའ་བཞི་བཅུ་བཞི། །» «ཀུན་ཀྱང་ཚུལ་མིན་ལྟ་ལ་ཞུགས་པས་ན། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་བློ་སྲིད་པ་མཛེས་བྱེད་ཉིད། །ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པ་དག་ནི་གཏན་དུ་འཁོར་བར་རྒྱུ་བས་ཐར་པ་ཐོབ་པའི་དོན་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གང་ཞེ་ན་སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་བཅོ་བརྒྱད། ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི་སྡེ་ཚན་ལྔར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཐམས་ཅད་རྟག་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་ཚན་བཞི། ཁ་ཅིག་ཆད་པར་སྨྲ་བ་བཞི། མཐའ་ཡོད་མེད་དུ་སྨྲ་བ་བཞི། ལྷ་མི་སྤོང་བར་སྨྲ་བ་བཞི། རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་བཞི་ནི། བསྐལ་པ་དང་པོའི་དུས་ན་འགའ་ཞིག་ཁྱིམ་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་བསམ་གཏན་སྒོམ་པ་གྲུབ་པ་དག་གི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་བར་གྱི་བསྐལ་པ་སུམ་ཅུ་ཚུན་ཆད་དྲན་པ་ལ་དཔགས་ཏེ།

將色等一方作為論據破斥：色法應非我，因是無常、多、他緣性故。我不應住於色中，因我非所緣故。色亦不應依我而生，因非由彼所生故。我亦不應主宰色，因美醜色形我無自在故。 《中般若經》中亦云："色非我，我不住色，我非有色，色不依我。如是受、想、行、識亦然。" 月稱亦說："色非我我非住於色，非有色我色不依我，受想行識於四種理，二十種見皆不應理。" 六十二見：常論等前際十八見，有想等后際四十四見，皆趣入不正見，乃顛倒心所作，令有情界莊嚴。 依六十二見者，恒時流轉生死，無證解脫義。云何而知？前際見有十八，后際見有四十四。前者應知有五類：一切常論四部，一分斷論四部，有無邊論四部，不捨神我論四部，無因論二部。 初四部者：往昔劫初，有出家修禪得神通者，以神通憶念三十中劫，觀察認為：

བསྐལ་པ་དང་པོའི་དུས་ན་འགའ་ཞིག་ཁྱིམ་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་སྟེ་བསམ་གཏན་སྒོམ་པ་གྲུབ་པ་དག་གི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་བར་གྱི་བསྐལ་པ་སུམ་ཅུ་ཚུན་ཆད་དྲན་པ་ལ་དཔགས་ཏེ། དེ་ཡན་ཆད་མན་ཆད་མ་མཐོང་བས་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཐུག་མེད་དུ་ཡོད་སྙམ་ནས་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་རྟག་ཅེས་སྨྲའོ། །དེ་བཞིན་དུ་བར་གྱི་བསྐལ་པ་དྲུག་ཅུ་དང་དགུ་བཅུ་དྲན་པ་དང༌། ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་དུ་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་པ་དག་མཐོང་བ་ལ་དཔགས་ཏེ་ཐམས་ཅད་རྟག་པར་སྨྲའོ། །དེ་ལྟར་བཞིའམ་ཡང་ན་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཁ་ཅིག་གི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཚངས་པའི་གནས་ནས་འཕོས་ཀྱང༌། ཚངས་པའི་དབང་པོ་ད་དུང་གནས་པར་མཐོང་བ་ལ་དཔགས་ནས་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་རྟག་ལ། ལྷ་གཞན་དང་འཇིག་རྟེན་མི་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང༌། ཁ་ཅིག་རང་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྷ་གཞན་ལ་ཁྲོས་ནས་ཤི་བ་ལས། ལྷ་གཞན་དེ་ཀུན་ད་རུང་«༼༡༽«འདུག་པ་ལ་དཔགས་ནས་འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་ཡིད་སུན་འབྱིན་པ་དག་མི་རྟག་ལ་གཞན་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང༌།ཁ་ཅིག་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་པའི་ལྟད་མོ་ལ་ཡེངས་ནས་ཟས་ཟ་བ་བརྗེད་ནས་ཤི་བ་མཐོང་བ་ལ་དཔགས་ནས། འདོད་པའི་ལྷ་རྩེ་དགས་བསླུ་བ་རྣམས་མི་རྟག་ལ་གཞན་རྟག་པར་སྨྲ་བ་དང༌། ཁ་ཅིག་གིས་གཟུགས་མེད་ཀྱི་འབྱུང་བ་བཞི་འགག སེམས་དང་སེམས་བྱུང་མ་འགགས་པར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་ལ་དཔགས་ནས། འབྱུང་བ་བཞི་མི་རྟག་ལ་སེམས་སེམས་བྱུང་རྟག་པར་སྨྲ་བའོ། །དེ་བཞི་ཀས་ལྷ་རྟག་པ་དེ་དག་ཐར་པར་མཐོང་ནས་རྟག་པའི་ལྷ་ཐོབ་པར་འདུན་པ་ཡིན་ནོ། །མཐའ་ཡོད་མེད་དུ་སྨྲ་བ་བཞི་ནི། ཁ་ཅིག་གི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་དམྱལ་བ་ནས་བསམ་གཏན་བཞི་པའི་བར་ལས་གཞན་མ་མཐོང་བས་དེ་ཕན་ཆད་མེད་སྙམ་ནས་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ལ་མཐའ་ཡོད་པར་སྨྲའོ། ཁ་ཅིག་གིས་ཐམས་ཅད་མ་མཐོང་ཡང་མཐའི་མཚམས་མཐོང་བས་དེ་ཕན་ཆད་ནའང་ཡོད་པར་དཔགས་ནས་བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ལ་མཐའ་མེད་པར་སྨྲའོ། ཁ་ཅིག་གིས་མིའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐའ་མཐོང་ཡང༌། ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐའ་མ་མཐོང་བས། མཐའ་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀའི་མུར་སྨྲའོ།

在最初劫時，有些人從家中出家修習禪定，憑藉成就的神通憶念中間劫的三十劫。由於未見上下二際，便認為前後際皆無窮盡而存在，說我與一切世間皆常。如是憶念中間六十劫、九十劫者，及見一生一世相續不絕者，皆說一切常住。如是有四種，或復有出家者以神通見自己從梵天處死沒，而梵王仍然住世，便推斷大梵天常住，其他諸天及世間無常。又有者對三十三天其他諸天生嗔恚而死，見彼諸天尚存，便說欲界厭離心天無常，其餘常住。復有見三十三天耽著遊樂而忘食致死，便說欲界娛樂所惑諸天無常，其餘常住。又有見色界四大消散而心心所法未滅，便說四大無常而心心所法常住。此四種外道見彼常住諸天得解脫，故希求證得常住天。 有無邊論四種：有以神通唯見地獄至第四禪中間，未見其餘，便以為此外別無，說我與世間有邊。有雖未見一切，但見邊際，便推知其外亦有，說我與世間無邊。有唯見人間邊際而未見梵世邊際，便說亦有亦無二俱

མཐའ་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀའི་མུར་སྨྲའོ། ཁ་ཅིག་གིས་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་མཐོང་ཡང་ཚད་ཡོད་མེད་ཀྱིས་གཞལ་དུ་མི་རུང་བར་མཐོང་བ་ལ་དཔགས་ནས། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ལ་མཐའ་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་མུར་སྨྲའོ། །ལྷ་མི་སྤོང་བར་སྨྲ་བ་བཞི་ནི། སྔོན་ཕྱི་རོལ་པའི་གནས་ཤིག་ཏུ་གཞན་དག་འུ་ཅག་ལ་རྩོད་པས་རྒོལ་ན་ལྷ་མི་སྤོང་བ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་ཅིག་ཅེས་དམ་བཅས་པ་ལས། བློ་རིགས་བཞིའི་དབང་གིས་བཞིར་དབྱེ་བ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཆུང་བ་ཞིག་ལ་ཁྱོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཅི་ཡིན་དྲིས་པ་ལས། གཞན་མ་ཤེས་ཏེ་ལྷ་མི་སྤོང་བའོ་ཞེས་སྨྲའོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་ལ་བློ་མ་སྦྱངས་པ་ལ་དྲིས་པ་ལས་ཀྱང་གཞན་མ་ཤེས་པར་ལྷ་མི་སྤོང་བ་སྨྲའོ། །སྦྱངས་ཀྱང་ངེས་པ་མེད་པ་དག་ཀྱང་ལྷ་མི་སྤོང་བ་སྨྲའོ། །རྟོགས་པར་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ལ་དྲིས་པ་ནའང་སུས་ཀྱང་ལན་མི་ཐེབས་སྙམ་ནས་ལྷ་མི་སྤོང་བའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མེད་པར་ལྟ་བ་གཉིས་ནི། བསམ་གཏན་དང་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་སྔོན་དུས་འདུ་ཤེས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ལས་ཤི་འཕོས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་ཀུན་གཞི་ཆ་ཕྲ་བས་མ་མཐོང་ཞིང༌། རང་གི་ཚོགས་དྲུག་མེད་པ་ལས་བྱུང་བར་མཐོང་ནས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེད་ལས་བྱུང་བར་སྨྲའོ། །དེའང་སྣོད་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་ལས་བྱུང་བའི་རྡུལ་ཕྲན་མ་མཐོང་བས་རྒྱུ་མེད་ལ། བཅུད་སེམས་སྔ་ན་མེད་པས་རྒྱུ་མེད་དོ་སྙམ་ནས་དེ་སྐད་སྨྲའོ། །རིགས་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི། ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་དང༌། རླུང་གློ་བུར་ལྡང་བ་ཙམ་ལ་དཔགས་ནས་རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲའོ། །ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་རྟོག་པ་བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི་ལ་སྡེ་ཚན་ལྔ་སྟེ། འདུ་ཤེས་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་བཅུ་དྲུག མེད་པར་སྨྲ་བ་བརྒྱད། ཡོད་མེད་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་བརྒྱད། ཆད་པར་སྨྲ་བ་བདུན། འདི་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྨྲ་བ་དང་ལྔའོ། །དང་པོ་བདག་གཟུགས་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཅན་དང༌། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དང༌། གཉིས་ཀའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དང༌། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ཏེ་བཞི་དང༌།

有見人間與梵世，觀察無從度量有無邊際，便說我與世間非有非無二俱。 不捨神我論四種：昔外道眾中有相約："若他人與我等諍論，當說不捨神我。"后因四種慧力而分為四：問慧力薄弱者，汝之見解為何？彼不知他義，唯說不捨神我。問未修習宗義者，彼亦不知他義，唯說不捨神我。問雖修習而無決定者，亦說不捨神我。問狂慢自恃者，彼思誰亦不能答我，故說不捨神我。 無因論二種：依禪定及推理。初者，昔有死沒無想有情，以阿賴耶識微細不見，見自六處無中有生，便說一切世間從無因生。又不見極微從無方分生，以為無因。情識先無故無因，作如是說。依推理者，見虛空云忽爾而生，風忽爾而起，便說無因。 后際見有四十四，分為五類：說有想十六，說無想八，說非有非無想八，說斷滅七，說現法涅槃五。初者，我有色有色想，我無色有色想，我亦有色亦無色有色想，我非有色非無色有色想。如是， provi

གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ཏེ་བཞི་དང༌། བདག་མཐའ་དང་ལྡན་པ་དང༌། མི་ལྡན་པ་དང༌། གཉིས་ཀ་དང༌། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་བཞི་དང༌། བདག་བདེ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་དང༌། གཉིས་ཀ་དང༌། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་བཞི་དང༌། བདག་གཅིག་པུ་དང༌། ཐ་དད་དང༌། ཆུང་ངུ་དང༌། རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་བཞི་སྟེ་བཅུ་དྲུག་གོ» «།དེ་དག་ཀྱང་གཟུགས་དང༌། མཐའ་དང༌། བདེ་སྡུག་དང༌། གཅིག་«༼༡༽«ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་བཞིར་བསྡུའོ། །ཐ་མ་བཞིའི་གཅིག་པུ་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་དང༌། ཐ་དད་ནི་མི་རེར་བདག་རེ་བ་དང༌། ཆུང་ངུ་འདོད་ཁམས་པ་དང༌། ཆེན་པོ་གཟུགས་ཁམས་ལ་འདོད་པའོ། །» «འདུ་ཤེས་མེད་པར་སྨྲ་བ་བརྒྱད་ནི། བདག་གཟུགས་ཅན་འདུ་ཤེས་མེད་པ་སྐྲ་སེན་ལྟ་བུ། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དང༌། གཉིས་ཀ་«༼༢༽«འདུ་ཤེས་མེད་པ་དང༌། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་«༼༣༽«འདུ་ཤེས་མེད་པའི་མུ་བཞི་དང༌། བདག་མཐའ་དང་ལྡན་ལ་འདུ་ཤེས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མུ་བཞིའོ། །འདུ་ཤེས་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་བརྒྱད་ནི། བདག་གཟུགས་ཅན་འདུ་ཤེས་པ་ཡོད་པའང་མ་ཡིན། མེད་པའང་མ་ཡིན་པ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་མེད་པ་དང༌། གཉིས་ཀ་དང༌། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་མུ་བཞི་དང༌། མཐའ་ཡོད་མེད་མུ་བཞི་ལ་འདུ་ཤེས་ཡོད་པའང་མ་ཡིན། མེད་པའང་མ་ཡིན་པ་བཞི་སྟེ་བརྒྱད་དོ། །ཆད་པར་སྨྲ་བ་བདུན་ནི། འདོད་པའི་མི་དང༌། ལྷ་དང༌། གཟུགས་ཀྱི་ལྷ་དང༌། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་པ་དང༌། རྣམ་ཤེས་དང༌། ཅི་ཡང་མེད་དང༌། སྲིད་རྩེའི་ལྷ་རྣམས་མ་ཤིའི་བར་དུ་སྡུག་བསྔལ་དུ་ཡོད་ལ། ཤི་ནས་ཆད་པས་བདེ་བར་འདོད་དེ་ཚེ་སྔ་ཕྱིའི་ལས་འབྲས་མེད་པར་འདོད་པའོ། །འདི་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་སྨྲ་བ་ནི། འདོད་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་མིས་ཚེ་འདིར་འདོད་ཡོན་ལ་ཆེར་སྤྱད་ན་ཚེ་འདིར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དང༌། བསམ་གཏན་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ་དང༌། གསུམ་པ་དང༌། བཞི་པས་རང་རང་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཆེར་བསྒོམས་པས་ཚེ་དེ་ཉིད་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་སྨྲའོ། །དེ་ཡང་ཚེ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདོད་པའོ། །

我非有色非無色有色想四種。我有邊想、無邊想、亦有亦無邊想、非有非無邊想四種。我樂想、苦想、亦樂亦苦想、非樂非苦想四種。我一想、異想、小想、大想四種，共十六種。 彼等攝為四種：有色想、有邊想、樂苦想、一異想。后四中，一遍一切，異各別有我，小欲界，大色界。 說無想八種：我有色無想如毛爪，無色無想如虛空，亦有色亦無色無想，非有色非無色無想，此四句。我有邊無想等四句。 說非有想非無想八種：我有色非有想非無想，如是，無色、亦有色亦無色、非有色非無色，此四句。有邊無邊四句中，非有想非無想四種，共八種。 說斷滅七種：欲界人天、色界天、空無邊處天、識無邊處天、無所有處天、非想非非想處天，未死之時有苦，死後斷滅則樂，謂無前後世因果。 說現法涅槃五種：欲界人天此生若多受欲樂，即於此生得涅槃。初禪、二禪、三禪、四禪，若多修各自定，即於此生得涅槃。亦謂無前後世。

དེ་ཡང་ཚེ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་དག་དགག་པ་ལ། རྟག་པར་སྨྲ་བ་ནི། རྟག་དངོས་འགོག་པས་ཁེགས་ལ། མདོ་ལས་ཀྱང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟག་པར་སྨྲས་པས་མེའི་འཁོར་ལོ་ཅན་གྱི་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་དང༌། འཕོས་ནས་ཀྱང་ཚེ་རབས་སུམ་བརྒྱར་ཡི་དྭགས་མི་རོ་བཟའ་བར་སྐྱེ་བ་ནས། མིར་སྐྱེས་ནའང་བྲན་བྱེད་པར་སྐྱེ་བར་གསུངས་སོ། ཁ་ཅིག་རྟག་པར་སྨྲ་བའི་སྡེ་ཚན་ཡང༌། རྟག་དངོས་བཀག་པས་ཁེགས་ལ། མདོ་ལས། ཁ་ཅིག་རྟག་པར་སྨྲས་པས་ནགས་མེས་མུན་པ་ལྟར་འཁྲིགས་པའི་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་དང༌། འཕོས་ནས་ཀྱང་ཡི་དྭགས་སྐྱུགས་པ་ཟ་བར་ལན་བརྒྱར་སྐྱེས་ནས། དུད་འགྲོ་ལྷག་མ་ཟ་བར་སྐྱེ་བར་གསུངས་སོ། །» «མཐའ་མེད་དུ་སྨྲ་བ་ནི་གསང་བ་པར་འགོག་པས་འདིར་མི་སྤྲོའོ། །མཐའ་ཡོད་མེད་གཉིས་ཀར་སྨྲ་བ་དགག་པ་ལ་གསུམ་ལས། རིལ་པོ་མ་གྲུབ་པ་ནི་གོས་ཀྱི་མཐའ་ལ་གོས་གཅིག་གིས་ཁྱབ་པ་ལྟར། མཐའ་དང་དབུས་ཙམ་ནི་རིལ་པོ་གཅིག་གིས་ཁྱབ་པ་ལས། སྤྱིར་བཀག་པ་ནི་རིལ་པོ་གཅིག་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་» «རོ། །མཐའི་རྡུལ་མ་གྲུབ་པ་ནི་མཐའ་ཉིད་གང་ལའང་མི་སྲིད་དེ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཆས་ཁྱབ་ཅིང་ཆ་བཅས་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱི་ན་«༼༡༽«གཞན་ཡོད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་མེད་པ་མི་ཁེགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་ཉིད་ཤིན་ཏུ་མི་འཐད་དེ། ནམ་མཁས་ཁྱབ་བོ་ཅོག་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཁྱབ་པ་ལ། འགོག་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷ་མི་སྤོང་བ་ཡང༌། རགས་པ་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང༌། ཕྲ་བ་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་པས་ལྷ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཁེགས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མེད་ནི་དངོས་པོ་ད་ལྟར་བའི་མྱུ་གུ་ལ་ཚོགས་པ་ཚང་བྱེད་དྲོད་བརླན་ལ་སོགས་པ་མངོན་སུམ་པས་བེམ་པོ་དང༌། ཤེས་པ་ད་ལྟ་བའི་སྔོན་དུ་ཤེས་པ་སོང་བར་ཚད་མས་གྲུབ་པས་ཁེགས་པ་ཉིད་དོ། །ཕྱི་མའི་མཐའ་ལའང་སྤྱིར་འདུ་ཤེས་པ་རྟག་པར་མི་རུང་སྟེ། ཡུལ་རེ་འགའ་བ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཅན་མེད་དེ་ཆ་མེད་ཕྲ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་ཏུ་བདེ་བའང་མེད་དེ་རེས་འགའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་» «རོ། །

這也認為沒有前後世。破斥這些：說常者，以破常實而遮破。經中也說，宣說一切法常，生有火輪地獄，死後三百世生食人尸鬼，縱生人中亦生為奴僕。 一類說常者的部類，以破常實而遮破。經說，一類說常者，生如森火晦冥地獄，死後百世生飲吐鬼，然後生食殘獸。 說無邊者，如破秘密，此不廣說。破說二俱有無邊，有三：總體不成，如布端為一布所遍，邊與中即為一總體所遍。總破，以一總體不成故。邊際微塵不成，邊際於一切皆不可得，一切事物遍有支分，凡有支分，外必有他，故遍。無邊不能破，世間決定無邊，虛空周遍，世間周遍虛空，無能破故。 不捨神我，以粗者無方分微塵，細者無剎那分，故神我不可得而破。 無因，以現見芽等聚集，能生之暖濕等，無情色法，及現前識必有前識，由量成立而破。 后際見，總之有想不應常，以取一一境故。無有色，以細微無分不成故。非常樂，以間斷故。

རྟག་ཏུ་བདེ་བའང་མེད་དེ་རེས་འགའ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་» «རོ། །རྟག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་དེ་བཞིན་ནོ། །གཅིག་པུ་མེད་དེ་ཁྱབ་རྫས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་མེད་དེ་དུས་འགལ་བ་དང་སྔ་ཕྱིར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་» «རོ། །ཆེ་ཆུང་མི་རུང་སྟེ་ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་མེད་པ་མི་སྲིད་དེ། སྣང་བ་དང་རིག་པ་གཉིས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་གྱི་ཕུང་གསུམ་ནི་དངོས་འགལ་གཉིས་ཀ་མི་འདུ་ན་གཞི་མི་སྲིད་པས་ཁེགས་སོ། །ཆད་པ་«༼༡༽«ལྟ་བ་གཉིས་དགག་པ་ནི། གནས་པ་མེད་པ་དང༌། རྒྱུན་མེད་པ་དང༌། བཏགས་ཡོད་མི་ཁེགས་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་དངོས་པོ་གནས་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི་ཆད་པ་རུང་བ་ལས། རྟག་ཏུ་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་གིས་སྐྱེ་འགག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཆད་པ་མི་རུང་སྟེ། ཡུངས་འབྲུ་བརྒྱ་བསྒྲིགས་པ་ནི་«༼༢༽«སྐུད་པ་འཆད་«༼༣༽«པ་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུན་ལ་ཆད་པ་མེད་དེ་སྐད་ཅིག་དུ་མ་དང་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་བཞིན་ནོ། །བཏགས་ཡོད་ཀྱི་ཆད་པ་མི་སྲིད་དེ། འགལ་བ་འདུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་དགག་པ་ལ། འཁོར་བ་ན་བདེ་བ་མེད་པ། འཕྲལ་བདེ་ཙམ་གཉེར་བྱ་མ་ཡིན་པ།» «གཏན་གྱི་མྱང་འདས་མི་ཁེགས་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་འཁོར་བ་ན་བདེ་བ་མི་སྲིད་དེ། སྡུག་བསྔལ་འགྱུར་དང་འདུ་བྱེད་གསུམ་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཡིད་དགའ་བ་ཙམ་རྟག་མི་ཐུབ་ཅིང་སླར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་ཅན་དེ་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མི་ཁེགས་ཏེ། འགོག་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་མེད་ཀྱི་སྟེང་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་མཚུངས་པར་རང་གི་སྡེ་པས་ཀྱང་བདེ་བ་ཕྲལ་བྱུང་བས་ལམ་བྱས་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་བདེ་བ་ཁོ་ནར་འདོད་པས་གྲོལ་བ་འགྲུབ་པ་ཁེགས་པ་ཉིད་དོ། །ལྟ་བ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ནི། ལོ་མ་ཅན་སོགས་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ་ཉིད། །དུས་གསུམ་བསྒྲེས་པས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ཡང༌། །

常樂也沒有，因為是間斷性的緣故。常苦也是如此。沒有單一，因為遍在事物各異的緣故。沒有異性，因為時間相違和先後不容的緣故。大小不容，因為沒有部分的緣故。 無色無想不可能存在，因為顯現和了知二者不可能享用的緣故。非二俱的三蘊，若二者相違不和合，則基體不可能存在而破。 破斷見有二：法無住和無相續，假有不破，三個方面。第一，若事物有常住，則應有斷滅，但事物剎那生滅為性，故無斷滅，如百芥子聚非繩之斷滅。相續無斷滅，與多剎那無別故，如總相。假立斷滅不可得，因為相違而和合的緣故。 此中破現法涅槃有三：輪迴無樂、不應求暫時之樂、究竟涅槃不破。第一，輪迴中樂不可得，未離苦、變易、行三苦故。第二，少許歡喜不能常保，復為痛苦之因，如國王后宮邪淫一般。第三，一切智不能破，無能破量，且有能立故。 同理，自部許以暫時生起之樂為道而解脫，及許心性唯樂而得解脫，亦皆破斥。 三百六十見：順世外道一百二十，配三世即成三百六十。

དུས་གསུམ་བསྒྲེས་པས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ཡང༌། །ཡང་དག་ལམ་བྲལ་རྟག་ཆད་ཁོར་མོར་འཁྱམས། །ལོ་མ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་སྟོན་པ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་ཉིད། སྔར་ཡང་བྱུང༌། ད་ལྟར་ཡང་ཡོད། ཕྱིས་ཀྱང་འབྱུང་བའི་ཆའི་གྲངས་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་པ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བསྡོམས་པས་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་སྟེ། དེ་དག་གི་ལམ་གྱིས་ཐར་པ་ནམ་ཡང་མི་ཐོབ་པ་ཉིད་དེ་རྟག་ཆད་ཀྱི་ཆུ་བོར་བྱིང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོན་པ་དེ་དག་གི་མིང་གང་ཞེ་ན། རྒྱལ་དཔོག་པ་དང༌། »«འཛིན་པ་མེད་པ་དང༌། «༼༡༽«འཚོ་བ་པ་དང༌། ལོ་མ་ཅན་དང༌། གཙང་སྦྲ་ཅན་དང༌། ཁྱབ་འཇུག་དང༌། ཁྱབ་འཇུག་སེམས་པ་དང༌། དབྱུ་གུ་གསུམ་པ་དང༌། ཀོ་ལྤགས་ཅན་དང༌། མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་བཅུ་དང༌། ལྷ་མཆོག་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྦྱིན་ཅན་དང༌། གདུང་བ་ཅན་དང༌། ལག་པ་གདུང་བ་ཅན་དང༌། རྒྱལ་པོར་སྨྲ་བ་དང༌། རྒན་པོར་སྨྲ་བ་དང༌། »«མེ་ཡོ་ཨ་ཏ་རི་དང༌།» «༼༢༽ «རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་དང༌། བཅིངས་ནས་འདུག་པ་དང༌། འཁོར་ལོ་«༼༣༽«སྐྱོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ་ཉི་ཤུ་དང༌། རི་ལ་གནས་པ་དང༌། རྒྱལ་པོའི་བསོད་སྙོམས་ཅན་དང༌། གླང་«༼༡༽«པོའི་རྒྱལ་མཚན་ཅན་དང༌། ཀློག་ཅན་དང༌། ནང་ཅན་དང༌། རྟ་འདུལ་དང༌། ཀ་ལནྡ་ཀ་ན་«༼༢༽«དང༌། སྣོད་གཙང་མ་ཅན་དང༌།སློང་མོས་རྒྱུ་བ་དང༌། ཡན་ལག་རལ་ཀའི་ནང་དུ་གཏུམས་པ་སྟེ་སུམ་ཅུ་དང༌། སྒྲོན་མེའི་«༼༣༽«ལག་པ་ཅན་དང༌། གསེར་ཅན་དང༌། གྲུབ་པར་སྨྲ་བ་དང༌། དབང་པོ་ཆེན་པོ་དང༌། ཞ་ཉེ་ཅན་དང༌། ནམ་མཁའ་འབྱུང་བ་དང༌། ཤིང་རྟ་མང་པོ་ཅན་དང༌། དོན་ཐམས་ཅད་པ་དང༌། བསམ་གཏན་ལ་དགའ་བ་དང༌། ཆོས་ཅན་པ་དེ་བཞི་བཅུ་དང༌། ཟས་གྲངས་»«མང་པོ་«༼༤༽«ཅན་དང༌། ཕྲག་པའི་གོས་ཅན་དང༌། ཕྲུ་བ་གཅིག་པ་དང༌། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲམ་ན་གནས་པ་དང༌། ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲམ་ན་གནས་པ་དང༌། དུང་སྒྲ་ཅན་དང༌། ལྷ་རྟེན་སྦྱིན་མའི་བུ་དང༌། ལུས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང༌། ཀུན་ཏུ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང༌། སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་ཏེ་ལྔ་བཅུ་དང༌། ཀ་ཀནྡ་པ་དང༌། གཅོད་པ་དང༌། ལྷའི་གྲོང་པ་དང༌། གོས་མེད་པ་དང༌།

三百六十種邪見：如前所述，現在也有，未來也會出現，百二十部分的三種合起來共三百六十。這些道都永遠不能獲得解脫，因為沉溺於常斷二河中。 那些外道師們的名字是什麼呢？即十種：勝王（རྒྱལ་དཔོག་པ་）、無執著（འཛིན་པ་མེད་པ་）、活命派（འཚོ་བ་པ་）、著葉派（ལོ་མ་ཅན་）、凈行派（གཙང་སྦྲ་ཅན་）、遍入天（ཁྱབ་འཇུག་）、遍入天意（ཁྱབ་འཇུག་སེམས་པ་）、三杖派（དབྱུ་གུ་གསུམ་པ་）、著皮衣派（ཀོ་ལྤགས་ཅན་）、平等行派（མཉམ་པར་སྤྱོད་པ་）。 二十種：天中勝（ལྷ་མཆོག་པ་）、佈施法最勝（ཆོས་ཀྱི་མཆོག་སྦྱིན་ཅན་）、悲愍派（གདུང་བ་ཅན་）、手持杖派（ལག་པ་གདུང་བ་ཅན་）、說王論派（རྒྱལ་པོར་སྨྲ་བ་）、說老人論派（རྒན་པོར་སྨྲ་བ་）、米友阿達利派（མེ་ཡོ་ཨ་ཏ་རི་）、隨族派（རིགས་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་）、束縛坐派（བཅིངས་ནས་འདུག་པ་）、轉輪王派（འཁོར་ལོ་སྐྱོང་བ་）。 三十種：住山派（རི་ལ་གནས་པ་）、王施食派（རྒྱལ་པོའི་བསོད་སྙོམས་ཅན་）、象幡派（གླང་པོའི་རྒྱལ་མཚན་ཅན་）、誦經派（ཀློག་ཅན་）、內道派（ནང་ཅན་）、調馬師（རྟ་འདུལ་）、迦蘭陀迦（ཀ་ལནྡ་ཀ་ན་）、器凈派（སྣོད་གཙང་མ་ཅན་）、乞女遊行派（སློང་མོས་རྒྱུ་བ་）、藏支節派（ཡན་ལག་རལ་ཀའི་ནང་དུ་གཏུམས་པ་）。 四十種：手持燈派（སྒྲོན་མེའི་ལག་པ་ཅན་）、持金派（གསེར་ཅན་）、說成就派（གྲུབ་པར་སྨྲ་བ་）、大勢派（དབང་པོ་ཆེན་པོ་）、近侍派（ཞ་ཉེ་ཅན་）、虛空生派（ནམ་མཁའ་འབྱུང་བ་）、多車派（ཤིང་རྟ་མང་པོ་ཅན་）、一切義派（དོན་ཐམས་ཅད་པ་）、樂禪派（བསམ་གཏན་ལ་དགའ་བ་）、法有派（ཆོས་ཅན་པ་）。 五十種：多食種派（ཟས་གྲངས་མང་པོ་ཅན་）、肩衣派（ཕྲག་པའི་གོས་ཅན་）、一腹派（ཕྲུ་བ་གཅིག་པ་）、住北方邊派（བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲམ་ན་གནས་པ་）、住南方邊派（ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲམ་ན་གནས་པ་）、螺聲派（དུང་སྒྲ་ཅན་）、天壇佈施女之子（ལྷ་རྟེན་སྦྱིན་མའི་བུ་）、身害行派（ལུས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་）、普害行派（ཀུན་ཏུ་གནོད་པ་བྱེད་པ་）、種種形色派（སྣ་ཚོགས་གཟུགས་ཅན་）。 迦旃延派（ཀ་ཀནྡ་པ་）、截斷派（གཅོད་པ་）、天村派（ལྷའི་གྲོང་པ་）、裸體派（གོས་མེད་པ་）

ལྷའི་གྲོང་པ་དང༌། གོས་མེད་པ་དང༌། ས་ཁུང་ན་གནས་པ་དང༌། ཟླ་བ་ཕྱེད་པ་པ་དང༌། ཆོས་སེམས་པ་པ་དང༌། མ་ལ་གུས་པ་པ་དང༌། ཕ་ལ་གུས་པ་པ་དང༌། ཟླ་བ་ཤར་བ་པ་སྟེ་དྲུག་ཅུ་དང༌། ཉི་མ་ཤར་བ་པ་དང༌། ལག་པར་«༼༥༽«ཟ་བ་པ་དང༌། སྙིང་གིས་འཚོ་བ་པ་དང༌། འདའ་བ་པ་དང༌།འདས་པར་མ་གྱུར་པ་དང༌། ཕུང་པོ་གསུམ་པ་དང༌། གཉིས་དང་གསུམ་གྱིས་འཚོ་བ་པ་དང༌། འཇུག་པ་པ་དང༌། གྲངས་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཅན་དང༌། འུག་པ་པ་སྟེ་བདུན་ཅུ་དང༌། ནགས་ན་གནས་པ་དང༌། བྷེའི་ཁ་ན་པ་དང༌། བྷ་ལ་»«ཁེ་ལྱི་«༼༦༽«པ་དང༌། ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང༌། སྤྱོད་པ་པོ་དང༌། ཕྱུགས་བདག་པ་དང༌། གོའུ་ཏ་མ་པ་དང༌། »«ཞིབ་མ་ཅན་དང༌།» «༼༧༽ «ཤིན་ཏུ་ཁྲུས་མ་དང༌། མཚེའུའི་འགྲམ་ན་གནས་མ་པ་སྟེ་བརྒྱད་ཅུ་དང༌། འཚོ་«༼༨༽«བ་པ་དང༌། འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་བ་པ་དང༌། འཐོར་བྱེད་པ་དང༌། ཐོག་མ་པ་དང༌། བྷ་«༼༡༽«ར་དྷྭ་ཛ་པ་དང༌། བྷ་«༼༢༽««ར་ཤའི་གྲངས་ཅན་དང༌། བ་«༼༣༽»«ཏན་ཛ་ལ་པ་«༼༤༽«དང༌། ལྷ་མཆོད་པ་པ་དང༌། གཞན་ལ་མི་འདུད་པ་དང༌། གོས་ཀྱི་དུམ་བུ་ཅན་ཏེ་དགུ་བཅུ་དང༌། འུག་པའི་གཤོག་པ་ཅན་དང༌། ལན་གསུམ་དུ་ཆུར་འཇུག་པ་དང༌། འགལ་བར་མི་བྱེད་པ་དང༌། མེས་པོ་ཅན་དང༌། མཁའ་ལྡིང་པ་དང༌། ཁྱིམ་གྱི་ར་བ་ན་གནས་པ་དང༌། འཕགས་མཆོག་པ་དང༌། གཉེན་གྱི་བུ་དང༌། འགེངས་«༼༥༽«བྱེད་པ་དང༌། དགེ་སྦྱོང་བ་སྟེ་བརྒྱ་ཐམ་པ་དང༌། ཀཱ་ཏྱཱའི་བུ་དང༌། ལྷག་སྤྱོད་ཀྱི་བུ་དང༌། བ་ལང་གི་བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་དང༌།རི་དྭགས་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་དང༌། རྟའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་དང༌། ཁྱིའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་དང༌། གསོལ་བ་མི་འདེབས་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་དང༌། ཞི་བ་པོའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་དང༌། མེའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་དང༌། གཞོན་ནུའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཅན་ཏེ་ཡང་བཅུ་དང༌། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་སྨྲ་བ་དང༌། ཆུ་ལ་སྐྱེས་པའི་ཕྲེང་བ་ཅན་དང༌། སོའི་གཏུན་བརྡུང་ཅན་དང༌། སོ་འཐག་«༼༦༽«པ་དང༌།ཡང་དག་པར་ཁྲུས་བྱེད་པ་དང༌། ཆུས་དག་པར་ལྟ་བ་དང༌། སྐྱེ་གནས་དག་པར་ལྟ་བ་དང༌། ལས་ཀྱིས་དག་པ་པ་དང༌།

天村派、裸體派、住地洞派、半月派、法意派、敬母派、敬父派、月出派，共六十種。 日出派、手食派、心生活派、渡脫派、未渡派、三蘊派、二三維生派、入行派、數論瑜伽派、鴿派，共七十種。 住林派、跋醯口派、跋剌契利派、梵行派、實行派、牧主派、瞿曇派、精細派、極凈浴派、住池邊派，共八十種。 生活派、脫輪迴派、散亂派、最初派、婆羅墮闍派、婆羅舍數論派、伐但阇羅派、祭天派、不禮他派、衣片派，共九十種。 鴿翼派、三次入水派、不違逆派、有祖父派、空行派、住庭院派、最勝派、親族子、驕慢派、修行派，共一百種。 迦旃延之子、行佈施之子、牛苦行派、鹿苦行派、馬苦行派、狗苦行派、不乞食苦行派、寂靜苦行派、火苦行派、童子行派，又有十種。 說現世涅槃派、頸掛水生花鬘派、杵齒派、刷牙派、如法沐浴派、水凈見派、生處凈見派、業凈派、

སྐྱེ་གནས་དག་པར་ལྟ་བ་དང༌། ལས་ཀྱིས་དག་པ་པ་དང༌། ཆུ་ལ་བྱི་འཛུལ་བྱེད་པ་དང༌། འབྱུང་བ་ལྔ་ལ་སེམས་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་སྟེ་ཉི་ཤུའོ། །དེ་དགག་པ་ནི་རྟག་ཆད་དགག་པར་ཁེགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་སྟོན་པ་དང་གཞུང་ལོག་པའི་སྡེ་ཚན་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རྣམ་གྲངས་བཅུ་གཅིག་གིས་བསྟན་པ་ནི། སྡེ་ཚན་བཅུ་གཅིག་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ནི། །སྔོན་དང་ཕྱི་མཐའ་ད་ལྟ་གསུམ་ཕྱེ་སྟེ། །མགོ་སྙོམས་བཅུ་དང་རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་དགུ། །བསྙོན་སྨྲ་དྲུག་དང་བསམ་གཏན་དད་པ་བདུན། །སྟོན་པ་དྲུག་དང་བློན་པོ་རྣམ་པ་དྲུག །ཞར་བྱུང་བཞི་དང་ཏརྐ་སྡེ་དྲུག་དང༌། །རྒྱུར་ལྟ་བཞི་དང་མཁན་པོ་གཉིས་དང་ནི། །གསང་བར་སྨྲ་དང་དེ་ལྟར་བཅུ་གཅིག་གོ །དེ་ཡང་མགོ་སྙོམས་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ད་ལྟར་གྱི་མཐའ་ལ་རྟོག་པ་སུམ་བརྒྱ། སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་རྟོག་པ་བཅོ་བརྒྱད། ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་རྟོག་པ་བཞི་བཅུ་རྩ་»«བཞི་སྟེ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་«༼༡༽«ལས། དང་པོ་ད་ལྟར་གྱི་མཐའི་མགོ་སྙོམས་པ་བཅུ་ནི། ཉན་ཐོས་ལ་མགོ་སྙོམས་པ་མུ་སྟེགས་ཐ་སྙད་པ། རང་རྒྱལ་ལ་མགོ་སྙོམས་པ་ཟ་བ་པ། སེམས་ཙམ་ལ་སྙོམས་པ་ཕྲ་བ་པ། དབུ་མ་ལ་སྙོམས་པ་ཕྲ་བ་པ་ཆེན་པོ། བྱ་བ་དང་སྙོམས་པ་རིགས་བྱེད་པ། སྤྱོད་པ་དང་སྙོམས་པ་རིགས་སྤྱོད་པ། རྣལ་འབྱོར་དང་སྙོམས་པ་རིགས་སྦྱོར་བ། ཕ་རྒྱུད་དང་སྙོམས་པ་བརྟུལ་ཞུགས་ཆེར་སྤྱོད་པ་དང༌། མ་རྒྱུད་དང་སྙོམས་པ་རྒྱལ་དཔོག་པ། གཉིས་མེད་དང་སྙོམས་པ་རྒྱལ་ཐོབ་པའོ། །འདི་དག་འབྱུང་བ་ལྔ་དང༌། ཆེན་པོ་ལྔ་ཡི་«༼༢༽«ཁམས་«༼༣༽«ལས་ཕྱེ་བས་བརྒྱར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །རྟག་པ་ཐེར་ཟུག་དགུ་ལ། སྤྱི་རྟག་པར་འདོད་པ་དང༌། བྱེ་བྲག་ཕྱྭ་དང་དབང་ཕྱུག་བྱེད་པ་པོ་རྟག་པར་འདོད་པ་དང༌། རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་རྟག་པར་འདོད་པ་དང༌། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་རྟག་པར་འདོད་པ་དང༌། རིག་བྱ་རྟག་པར་འདོད་པ་དང༌། ཡོན་ཏན་རྟག་པར་འདོད་པ་དང༌། གཙོ་བདག་རྟག་པར་འདོད་པ་དང༌། ཚིག་གི་དོན་དགུ་རྟག་པར་འདོད་པ་དང༌། རིག་པའི་གནས་རྟག་པར་འདོད་པའོ། །

生處凈見派、業凈派、入水派、說五大有心派，共二十種。 否定它們就是否定常斷二邊。 然後以十一種方式說明三百六十種外道導師和典籍的分類： 十一類共三百六十種，分為過去、未來、現在三時。 等同十種、常見突出九種、驕慢言說六種、禪定信仰七種、導師六種、智者六種、順便提及四種、特伽部六種、見因四種、師父二種、密語一種，如是共十一種。 其中，等同十種等屬於現在的邊見，有三百種；過去的邊見有一百八十種；未來的邊見有四十四種，共三百六十二種。 首先，現在邊見的等同十種是：聲聞等同外道，稱為隨世俗論者；獨覺等同食月派；唯識等同細論派；中觀等同大細論派；事業等同因明派；行為等同因行派；瑜伽等同因相應派；父續等同大苦行派；母續等同王頂派；無二等同證王派。認為這些從五大五界中分出，共有一百種。 常見突出九種：認為總體是常、認為個別的主宰自在是常作者、認為吠陀經文是常、認為不可言說的我是常、認為所知是常、認為德性是常、認為自性是常、認為九種語義是常、認為學識處是常。

རིག་པའི་གནས་རྟག་པར་འདོད་པའོ། །འདི་དག་གིས་ནི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་བདག་དང༌། གཙོ་བོ་དང༌། རྣམ་འགྱུར་གསུམ་ལ་རིག་བྱ། རིག་བྱེད། རིག་ཡུལ། སྤྱོད་ཚུལ། ལས། སྤྱི། འབྲེལ་བ། འབད་འདུའི་ཤུགས་དང་བཅུ་གཅིག་རེ་རེ་གཞལ་བས་བརྒྱ་རྩ་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །བསྙོན་པར་སྨྲ་བ་དྲུག་ནི། རྒྱལ་དཔོག་པས་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་མི་སྨྲ་བ་གཏན་ཚིགས་སུ་བྱེད་པ་དང༌། རིག་པ་ཅན་པས་བདག་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བདག་གི་ཡོན་ཏན་བདེ་སྡུག་ཀུན་ལ་དམིགས་པ་འགོད་པ་དང༌། སྤྱོད་པ་པས་སྒྲ་རྟག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་མ་བྱས་པ་འགོད་པ་དང༌། ནམ་མཁའི་གོས་ཅན་པས་ཤིང་སེམས་པ་ཅན་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་མཚན་མོ་ལོ་མ་འཁུམས་པ་དང༌། པགས་པ་བཤུས་ན་སྐམ་པ་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་འགོད་པ་དང༌། གྲངས་ཅན་པས་བེམ་པོ་སྲོག་ཅན་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཤུན་ལྤགས་བཤུས་ན་འཆི་བ་གཏན་ཚིགས་སུ་འགོད་པ་དང༌། བྱེ་བྲག་པས་གསོན་པོའི་ལུས་བདག་དང་བཅས་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་སྲོག་དང་བཅས་པ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །འདི་དག་མཐུན་ཕྱོགས་རྟོགས་ངོར་མཐོང་བའི་དམ་བཅའ་གཏན་ཚིགས་དཔེ་གསུམ་སྒྲུབ་པས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་བཞག་པ་ཡིན་ནོ། །» «སྒོམ་པ་བསམ་གཏན་ལ་དད་པ་བདུན་ནི། ཕུར་བུ་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་མེད་པར་སྒོམ་པ་དང༌། གྲངས་ཅན་པས་རྣམ་འགྱུར་ཆད་པའི་སྟོང་པ་སྒོམ་པ་དང༌། ཉི་མ་པས་སྣང་བ་སྤངས་པའི་སྟོང་པ་སྒོམ་པ་དང༌། ཛཱ་ཡ་དྷི་ར་པས་ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་དང་བཅས་པ་སྐྱོན་དུ་བལྟས་ཏེ་མི་རྟོག་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་སྒོམ་པ་དང༌། བྱེ་བྲག་པས་དྲན་པ་སྐྱོན་དུ་བལྟས་ནས་དྲན་མེད་གཅིག་ཏུ་སྒོམ་པ་དང༌།ཞི་བ་པས་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་བརྟགས་ནས་སེམས་ཉིད་མ་ཡེངས་པར་སྒོམ་པ་དང༌། རིག་བྱེད་པས་བདེ་སྡུག་དང་རྟོག་མི་རྟོག་གང་ཡང་སྤངས་ནས་ནམ་མཁའ་ལྟར་སྒོམ་པའོ། །དེ་དག་གིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དམིགས་པའི་ངོ་བོ། རྣམ་གྲངས། ཉམས། རང་གི་འབྲས་བུ་དང་བཞི་བཞིར་ཕྱེ་བས་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆད་པར་སྨྲ་བའི་སྟོན་པ་དྲུག་ནི།

認為學識處是常。 這些對常性我、自性、轉變三者分別加上所知、典籍、境界、行為方式、業、總體、關聯、勤勉力，每一項有十一個，共計一百一十一種。 驕慢言說六種是：王頂派證明一切有情皆為智者時，以無言為理由；勝論派證明我遍一切時，立論我的功德觀照一切樂苦；數論派證明聲是常時，立論聲是非所作；天衣派證明樹木有心時，立論夜晚樹葉閉合，剝皮則乾枯為理由；勝論派證明無情有生命時，立論剝皮則死亡為理由；正理派證明活人身與我相應時，立論有生命力。這些在立宗時，以能立、所立、喻例三相成立，共有十八種觀點。 禪定信仰七種是：金剛頂派修習連世俗也不存在；數論派修習轉變斷滅的空性；日光派修習舍離顯現的空性；勝喜金剛派視六根對境為過患，修習專一無分別；正理派視念為過患，修習無念一境；寂靜派觀一切為心，修習專注心性不散亂；吠陀派舍離樂苦有無分別，修習如虛空般。 他們認為，禪定所緣的本體、類別、體驗、自果四者，每一項分四類，共有二十八種。 斷見的導師六種是：

།ཆད་པར་སྨྲ་བའི་སྟོན་པ་དྲུག་ནི། འོད་སྲུངས་ཀྱི་བུ་རྫོགས་བྱེད་ལ་སོགས་པ་སྔར་སྨྲོས་པ་དག་གོ །འདི་དག་གི་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ལས་རྒྱུ་འབྲས། ཐར་པ་དང་གྲོལ་བ། མ་མཐོང་བའི་འགྲོ་བ་མེད་པའི་བདག་ཉིད། རིག་པའི་སྒོ་གཅིག དཔེ་གསུམ། ཚུལ་བཞིས་རྟོགས་པར་བྱེད་པས་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་འདོད་དོ། །སྒོ་གཅིག་ནི་རང་གི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱའོ། །དཔེ་གསུམ་ནི། རྒྱུ་མེད་པའི་དཔེ་སྤང་ལས་ཤ་མོང་རྡོལ་བ། འབྲས་བུ་མེད་པའི་དཔེ་ཐལ་བ་རླུང་གིས་གཏོར་བ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང་བའི་དཔེ། ཉི་ཤར་ཆུ་བོ་ཐུར་དུ་འབབ་པ་དང༌། །སྲན་ཟླུམ་ཚེར་མ་གཟིང་རིང་རྣོ་བ་དང༌། །རྒྱལ་པོའི་བུ་མོ་བལྟ་ན་སྡུག་པ་རྣམས། །» «སུས་ཀྱང་མ་བྱས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང༌། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཚུལ་བཞི་ནི་སྔ་ཕྱི་མེད་ཀྱང་ད་ལྟ་བའི་འཇིག་རྟེན་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་ཡོད་པའི་ཚུལ། བདག་དང་གཙོ་བོ་སྔ་ཕྱིར་འཕོ་བ་མེད་ཀྱང་གློ་བུར་བའི་ལུས་གྲུབ་དུས་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པའི་ཚུལ།ས་སོགས་འབྱུང་བ་ལྔ་ལ་རིག་པ་བསྐྱེད་ནུས་གློ་བུར་བའི་རྒྱུ་ཡོད་པ་འདུས་པ་ལས་འགྲོ་བ་གྲུབ་པའི་ཚུལ། ལམ་སྦྱང་དཀའ་ཐུབ་ཀྱིས་གྲོལ་བ་མེད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲོལ་བར་སྐྱེས་པས་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པའི་གནས་ལུགས་ཤེས་ན་ཚེ་འདིར་ངལ་དུབ་ལ་མི་བརྟེན་པའི་དགོས་པ་ཡོད་པས་རྒྱང་འཕེན་གྱི་གཞུང་ལུགས་དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་ལ། རང་བཞིན་དུ་ཤི་བ་ན་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བ་གཅིག་པའི་དབྱིངས་སུ་གནས་པའི་ཚུལ་ལོ། །ར་»«མར་རྣ་«༼༡༽«ལས། དཔེ་རྣམས་གསུམ་དང་ཚུལ་བཞི་ཡིས། །ཐམས་ཅད་སྒོ་གཅིག་ངེས་པར་«༼༢༽«སྒྲུབ། །གང་ཡང་རྒྱུ་མེད་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །བཅིངས་གྲོལ་ཐར་པ་ག་ལ་སྲིད། །ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བློན་པོ་དྲུག་ནི། བློན་པོ་འཇིགས་མེད་ཐོབ་དང༌། ཉི་ཟླ་གྲགས་དང༌། སྙིང་པོ་ཐོབ་དང༌། བདེན་པ་ཐོབ་དང༌། ཤེས་པར་སྨྲ་དང༌། བཀྲ་ཤིས་ཐོབ་བོ། །འདི་དག་འཇིག་རྟེན་ན་གང་སྤྱོད་ཅིང་ཡོད་པ་དག་བདེན་གྱི། སངས་རྒྱས་པ་དང༌། མུ་སྟེགས་པའི་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བས།

奧祥之子、證成派等前面已經提到。 他們認為，前後世因果、解脫、無見聞有情之自性、認識之單一門徑，以三種比喻、四種方式來證成，共有三十二種主張。 單一門徑是指以自己感官所不能見故。 三種比喻是：無因之喻，如曠野中兔角破裂；無果之喻，如風吹散塵土；自性所生之喻，如《羅摩羅那》所說："日出河水下流急，豌豆圓潤荊棘尖，國王公主貌美麗，皆非造作自性生。" 四種方式是：雖無前後世，但現世樂苦等存在之理；雖無我與自性的前後輪迴，但偶然之身成立時自然存在之理；地等五大元素具有偶然產生心識的因，從和合中有情得以成立之理；雖然道難修習，但自性解脫而生，了知無因果的實相，今生無需依靠疲憊，故而順世外道的理論並非毫無意義，自性死亡時一切解脫歸於一體安住之理。 《羅摩羅那》云："以三種比喻、四種方式，一切唯一門徑成立，任何無因唯自性，縛解解脫豈可得。" 智者六種是：無畏成就大臣、日月稱大臣、精華成就大臣、真實成就大臣、言說智者大臣、吉祥成就大臣。 他們宣稱世間所行所有皆為真實，並非如佛教徒與外道所說。

མུ་སྟེགས་པའི་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བས། གཟའ་དང༌། སྐར་མ་དང༌། དུས་ཚིགས་དང༌། ལྷ་དང༌། བརྟག་པའི་གནས་དང༌། སྲིད་སྲུང་བ་སྟེ། རིག་པའི་མཛོད་དྲུག་འཇལ་ཞིང༌། ད་ལྟའི་ལེགས་ཉེས་རྟོག་པ་འབའ་ཞིག་ལ་གཙོར་འཛིན་ཏོ། །དེའི་གྲུབ་པའི་«༼༡༽«གནས་དྲུག་པོ་«༼༢༽«དེ་ཉིད་གསུམ་དུ་བྱེད་«༼༣༽«དེ། སྐར་མཁན་གྱིས་གཟའ་སྐར་དང་ཚེས་ཀྱི་བཟང་ངན་སྟོན་པ་དང༌། རྒྱལ་པོས་ལྷའི་ཆོས་ལུགས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་རབས་ལས་ཁྲིམས་ཤེས་པས་འབངས་སྐྱོང་བ་དང༌། ཚོང་དཔོན་གྱིས་བརྟག་པའི་བྱེ་བྲག་རྟ་དང་གླང་པོ་ཆེ་དང༌། རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པར་འཇུག་པ་དང༌། མདུན་ན་འདོན་གྱིས་སྲིད་ཀྱི་སྡེ་རྒྱལ་བ་དང༌། ཕམ་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་འབྱེད་པ་དང་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པས་དུས་ཀྱི་སོ་ཚིས་བྱ་བ་ལ་འཇུག་སྟེ། རྒྱལ་པོ་དང༌། ཡོན་ཏན་ཤེས་པ་དང༌། འབངས་གསུམ་དུ་སྡུད་པས་ན། བློན་པོ། ཚོང་དཔོན། ཕལ་པ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བྱའོ། །དེ་དག་གི་རིག་གནས་ཐུན་མོངས་པ་དྲུག་དང༌། དྲུག་པོ་ཉིད་རྒྱལ་པོ། བློན་པོ། རིག་ཤེས། ཚོང་དཔོན། འབངས་ལྔས་ཤེས་པར་བྱ་བས་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་ཏུ་བཞག་གོ །ཞར་བྱུང་གི་མུ་སྟེགས་པ་བཞི་ནི། མོས་པ་དང༌། ཆགས་པ་དང༌། ཡེངས་པ་དང༌། གཡེང་བའི་འདུ་ཤེས་ཅན་བཞིའོ། །འདི་དག་ནི་ཚེ་འདིའི་བདེ་བ་སྤྱད་པས་གྲོལ་བར་སྨྲ་བས་འདོད་ཡོན་ལ་མོས་པ་དང༌། ཆགས་པ་དང༌། དེ་ལ་སེམས་ཡེངས་པ་དང༌། དེས་སེམས་གཡེང་བ་བཞིར་བཞག་གོ །ཏརྐ་སྡེ་དྲུག་ནི། སེར་བུ་བོང་འདེད་ཀྱི་སྡེ། རྩིག་ལྤགས་ཤ་ཟན་གྱི་སྡེ། ཝ་མགོ་རེ་ཐོང་གི་སྡེ། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་འཕན་གྱི་སྡེ། རྒྱུ་འབྲས་གཏན་མེད་ཀྱི་སྡེ། ཕྱལ་པ་དོན་མེད་ཀྱི་སྡེའོ། །འདི་དག་རྒྱུ་མེད་ལས་ཕྱེ་བའི་ནང་ཚན་སྡེ་དྲུག་གོ །རྒྱུར་ལྟ་བ་བཞི་ནི། རང་བཞིན་རྒྱུར་ལྟ་བ། བྱེད་པོ་རྒྱུར་ལྟ་བ། དབང་ཕྱུག་རྒྱུར་ལྟ་བ། དུས་རྒྱུར་ལྟ་བའོ། །འདི་དག་རྟག་པར་ལྟ་བ་ལས། ཕྱེ་བས་བཞིར་བྱས་སོ། །མཁན་པོ་གཉིས་ནི། རྟག་པའི་སློབ་དཔོན་ཤང་ཀ་དུང་འཛིན་དང༌། ཆད་པའི་སློབ་དཔོན་བྷྲི་བ་ཧ་ཏིའོ། །

聲稱不同於外道所言。衡量六種知識寶藏：星宿、星座、時節、天神、觀察處、護持有情。僅著重思維現世的善惡。將這六種成就處歸納為三類：占星家講解星宿、星座吉兇；國王通過轉輪王等傳記了知天道，以法律護持臣民；商主通過觀察馬、象、海洋等事物而從事商貿；將領決定勝負等世間事；普通百姓依時令從事工作。將國王、有德者、臣民三者歸一，將大臣、商主、民眾三者合一。他們共通的六種學問，又分別為國王、大臣、智者、商主、臣民五種人所應了知，共立三十六種。 附帶提及的四種外道：有欲求、貪著、散亂、擾動四種感受。他們宣稱享受今生樂趣即可解脫，故立欲求、貪著、由此心散亂、由此心擾動四種。 六種論辯派：牽驢派、食獸皮肉派、持狼頭杖派、順世外道派、無因果派、無義愚夫派。這是從無因中分出的六個內部派別。 四種因見：見自性為因、見造作為因、見自在天為因、見時間為因。從常見中析出此四種。 兩位教師：常見派教師商羯羅執螺，斷見派教師聲聞毗伐訶提。

ཆད་པའི་སློབ་དཔོན་བྷྲི་བ་ཧ་ཏིའོ། །འདི་གཉིས་རྩ་བའི་རྟག་ཆད་གཉིས་སོ། །རིག་བྱེད་ཀྱི་མཐའ་གསང་བར་སྨྲ་བ་ནི་སྤྱོད་པ་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་མགོ་སྙོམས་པའི་གྲུབ་མཐའ་བརྒྱ། རྟག་པ་པའི་བརྒྱ་རྩ་གཅིག» «བསྙོན་པར་སྨྲ་བའི་བཅོ་བརྒྱད། བསམ་གཏན་པའི་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད། བློན་པོ་དྲུག་གི་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག ཞར་བྱུང་གི་བཞི། ཏརྐ་སྡེ་དྲུག» «རྒྱུར་ལྟ་བ་བཞི། མཁན་པོ་གཉིས། གསང་བ་པ་དང༌། བསྡོམས་པས་སུམ་བརྒྱ་ཡོད་པ་ནི། ད་ལྟར་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པའོ། །སྔོན་གྱི་མཐའ་ལ་བརྟེན་པ་བཅོ་བརྒྱད་ནི། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་ལ་རྟག་ཆད་དུ་རྟོག་པ་བཞི། རྟག་པར་རྟོག་པ་བཞི། མཐའ་ལ་རྟོག་པ་བཞི། ལྷ་མི་སྤང་བར་སྨྲ་བ་བཞི། རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་གཉིས་སོ། །ཕྱི་མའི་མཐའ་ལ་རྟོག་པ་བཞི་བཅུ་རྩ་བཞི་ནི། འདུ་ཤེས་ཅན་གྱི་རྟོག་པ་བཅུ་དྲུག འདུ་ཤེས་མེད་པར་རྟོག་པ་བརྒྱད། འདུ་ཤེས་ཡོད་མེད་དུ་རྟོག་པ་བརྒྱད། ཆད་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་བདུན། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་སྨྲ་བ་ལྔའོ། །དེ་དགག་པ་ནི། དེ་དག་བསྡུ་ན་རྟག་ཆད་གཉིས་ཡིན་ལ། །རགས་ཕྲའི་འགྱུར་དང་མི་ལྡན་དོན་མེད་» «པས། །རྟག་པ་མེད་ལྟར་ཆད་པའང་ག་ལ་ཡོད། །ལྟ་བ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་ཡང༌། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བར་འདུས་ཏེ། སྡུད་པ་ལས། འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བར་ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་གཉིས་འདུས་ལྟར། །ཞེས་པ་སྔར་ཡང་བཀག་ཟིན་ལ། འོན་ཀྱང་ཐམས་ཅད་རྟག་ཆད་གཉིས་སུ་འདུས་པའི་ཕྱིར། དེ་དགག་པ་ནི། རྟག་པ་མེད་དེ་ཡུལ་དང་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་འགྱུར་ཞིང་རགས་ཕྲ་གང་དུའང་དཔྱད་ན་མི་བཟོད་པས་རྟག་པའི་གཞིར་མི་རུང་བ་དང༌། ཆད་པ་མེད་དེ་ཡོད་པར་སྣང་བ་དག་ནི་རང་རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་ལ། མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཆད་པའི་རྒྱུར་མ་གྲུབ་པས་ཆད་པར་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །འོན་ཀྱང་བདག་རྟག་གོ་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་དང་གཅིག་གམ་ཐ་དད་གཅིག་ན་ཕུང་པོ་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པ་ལྟར་བདག་ཀྱང་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ། ཐ་དད་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་གཞན་པའི་བདག་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རགས་པ་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་དང༌།

斷見派教師毗伐訶提。此二者是根本的常斷二見。 秘密宣說吠陀學說者是瑜伽行派。如是有一百種中觀派，一百零一種常見派，十八種誹謗說，二十八種禪定派，智者六種共三十六，附帶四種，六種論辯派，四種因見，二位教師，秘密派，總共三百種，依據現在的學說。 依據過去的學說有十八種：對我與世界，思維常斷四種；思維常有四種；思維邊際四種；主張非天非人四種；主張無因二種。 依據未來的學說有四十四種：有想的思維十六種，無想的思維八種，非有想非無想的思維八種，屬於斷見的七種，主張涅槃的五種。 破斥它們：總括起來不外乎常斷二見，彼等無粗細生滅義，常見既無斷見豈有。 三百六十種見解也攝於薩迦耶見中，如《集論》所說："六十二見攝於薩迦耶見中"，前已破斥。然一切攝於常斷二見中。破斥它：常見不成立，因為一切境與識都在變化，無論如何觀察細微，都不能成立常有的基礎。斷見也不成立，凡是顯現為有者皆依各自因緣而立，空性虛空等非為斷的因，故斷見不成立。 若謂我是常有，則我與五蘊為一還是異？若是一，則如五蘊生滅，我也應生滅。若是異，則五蘊之外的我不可得，因為粗大的極微無分等與識無異故。

ཐ་དད་ན་ཕུང་པོ་ལྔ་ལས་གཞན་པའི་བདག་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རགས་པ་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་དང༌། སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་ཕྲ་བའི་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དབུ་མ་རྩ་བ་ལས། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་ན། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར། །འོན་ཏེ་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་ན། །ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །བདག་མི་རྟག་ཀྱང་བདག་གི་རྒྱུན་རྟག་པས་བདག་རྟག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ནའང་མི་རུང་སྟེ། བདེན་གཉིས་ལས། རྒྱུན་དང་སྐད་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ། །ཕྲེང་བ་དམག་ལ་སོགས་བཞིན་བརྫུན། །ཞེས་པའི་རིགས་པས། རྒྱུན་ནི་སྐད་ཅིག་གི་ཕྲེང་བ་ཡིན་ན། སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་ད་ལྟ་གསུམ་ཕྲད་པ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དང༌། ཆ་ཤས་མེད་པས་ཀྱང་སྐད་ཅིག་དང་རྒྱུན་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཁེགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་བདག་གིས་སེམས་ཅན་ལ་ཁྱབ་པའི་དོན་བྱེད་ནུས་པས་བདག་ཡོད་པའང་མི་འཐད་དེ། དོན་བྱེད་ན་ཅིག་ཅར་རམ་རིམ་གྱིས་བྱེད། ཅིག་ཅར་བྱེད་ན་བུ་ཆུང་གི་སྐད་ཅིག་ལ་རྒན་པོར་འགྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་དམིགས་ལ། རིམ་གྱིས་བྱེད་པ་ལ་སྔ་མ་འགག་པ་དང༌། ཕྱི་མ་མ་སྐྱེས་པ་ཚོགས་པ་མེད་པས་ཀྱང་དོན་བྱེད་པའི་ནུས་པ་མེད་དེ། བྱ་བྱེད་རྫས་འགལ་བས་ཀྱང་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆད་པར་ལྟ་ན། ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་དམ་བཅའ་བ་ཉིད་སྔར་བཞིན་ཁེགས་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་གཞུང་བསྡུ་བས་ཏརྐ་སྡེ་ལྔར་བསྟན་པ་ནི། རང་བཞིན་མང་ལྡན་རྣམ་གྲངས་དེ་དག་ཉིད། །གྲངས་ཅན་བྱེ་བྲག་སྤྱོད་པ་གཅེར་བུ་པ། །ཕུར་བུ་པ་དང་དེ་ལྟར་ལྔ་ཉིད་དོ། །ཕྱི་རོལ་པ་ལ་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དབྱེ་བས་གསལ་བ་མཐའ་ཡས་པ་དེ་དག་ཀྱང་གཞུང་བསྡུ་ན། སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་དག་གིས་རྣམ་པ་ལྔར་མཛད་དེ། གྲངས་ཅན་པ་དང༌། བྱེ་བྲག་པ་དང༌། སྤྱོད་པ་པ་དང༌། གཅེར་བུ་པ་དང༌། ཕུར་བུ་པའོ། །དེ་ཡང་དང་པོ་བཞི་ནི་རྟག་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་འཛིན་ལ། ཕྱི་མ་ནི་ཆད་པའི་སྡེ་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ» «།དེ་ལ་དང་པོ།

若是異，則五蘊之外的我不可得，因為粗大的極微無分等與識無異故。 《中論》中說："若蘊即是我，我應有生滅，若我異於蘊，則非蘊相。" 若說我雖無常，但我的相續是常，故我是常，則不應理。如《二諦論》中說："相續與剎那，猶如花鬘軍等虛妄。"所述理由是：相續乃是剎那的串聯，然而前後現在三剎那接觸不成立，無分剎那亦不應成為相續，故予以破斥。 又說我能普遍利益有情，故我是有，亦不應理。若能作用，是同時作用還是次第作用？若同時作用，幼兒剎那間應變老人等過失。若次第作用，則前滅后未生，無和合，故無作用能力。作用與所作相違，也不應理。 斷見者主張一切無因等，如前所破。 今將彼等一切宗義與教典總括為五論師，即： 彼等具多自性差別，亦即數論、勝論、瑜伽行、耆那、富蘭那，如是共有五種。 外道雖有無量分類，然總攝其教義，古德略為五類：數論師、勝論師、瑜伽行派、耆那教徒、富蘭那派。前四者乃常見論師，后一者則立斷見宗。其中第一者，

ཕྱི་མ་ནི་ཆད་པའི་སྡེ་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ» «།དེ་ལ་དང་པོ། གྲངས་ཅན་བདག་དང་གཙོ་བོ་རྣམ་འགྱུར་དག» «།ཤེས་པས་གྲོལ་བར་སྨྲ་བ་གང་དེ་རྫུན། །རང་བཞིན་ཐ་དད་འགལ་བ་ཉེ་བར་སྡུད། །སྔོན་གྱི་ཤེས་ལྡན་དག་གི་གཞུང་ཕྱི་མོ་གྲངས་ཅན་པས་བདག» «གཙོ་བོ། དེའི་རྣམ་འགྱུར་གསུམ་ཤེས་ནས་བསྒོམས་པས་གྲོལ་བར་སྨྲ་བ་དེ་ཡང་རྫུན་པའི་ཕྱིར། ཐར་པ་དང་རང་བཞིན་ཐ་དད་པས་འགལ་བར་ཞུགས་པ་སྡུད་པ་དག་ལ་ནམ་ཡང་གྲོལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་སངས་རྒྱས་པས་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་དེའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་རྒྱས་པར་བཤད་ན། འདོད་པ་དགོད་པ་དང༌།འགལ་བ་བརྗོད་པ་ཉིད་«༼༡༽«ལས། དང་པོ་ནི། སྟོན་པ་དྲང་སྲོང་སེར་སྐྱ་ཞེས་བྱ་བ་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་ལམ་གྱིས་ཐུན་མོང་གི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་ཞིག་རྒྱལ་པོ་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གི་དུས་སུ་བྱུང་བ་གངས་རི་ན་ཡོད་པའོ། །དེའི་གཞུང་ནི། དབང་ཕྱུག་ནག་པོ་དང༌། རྒྱུད་དྲུག་ཅུ་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་ལྔ་བཅུ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ལ། འདི་ལའང་དབང་ཕྱུག་ལྷར་འདོད་པ་དང་མི་འདོད་པ་གཉིས་སུ་ཡོད་དོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་ནི། ཤེས་བྱའི་གནས་ལུགས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་འདོད་དོ། །དེ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། སོ་སོའི་ངོ་བོ། རྣམ་པར་དབྱེ་བ། ཤེས་པས་ཇི་ལྟར་གྲོལ་བའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། དེ་ཙམ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་སྟེ། གཙོ་བོ་དང༌། ཆེན་པོ་དང༌། ང་རྒྱལ་དང༌། དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་དང༌། ཡུལ་དེ་ཙམ་ལྔ་དང༌། འབྱུང་བ་ལྔ་དང༌། སྐྱེས་བུའོ། །དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་ནི། རྣ་བ་དང༌། མིག་དང༌། སྣ་དང༌། ལྕེ་དང༌། ལུས་ཏེ་བློའི་དབང་པོ་ལྔ་དང༌། ཁ་«༼༡༽«དང༌། ལག་པ་དང༌། རྐང་པ་དང༌། བཤང་ལམ་དང༌། ཆུ་སོ་སྟེ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ལྔ་དང༌། དེ་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་པ་ཡིད་དོ། །ཡུལ་ལྔ་ནི། གཟུགས། སྒྲ། དྲི། རོ། རེག་བྱའོ། །འབྱུང་བ་ལྔ་ནི། ས། ཆུ། མེ། རླུང༌། ནམ་མཁའོ། །དེ་ལ་གཙོ་བོ་ནི་རྡུལ་མུན་པ་སྙིང་སྟོབས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ། གཏི་མུག་སྟེ་བར་མ། བདེ་བ་གསུམ་འདུས་ཤིང་ཆ་མཉམ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ།

后一者則立斷見宗。其中第一者， 數論師認為我與自性、轉變，通過知識而解脫，此說虛妄。自性各別，陷入相違。 古德論典後期的數論師主張通過了知我、自性及其三種轉變而修習，可得解脫，此說虛妄。佛教徒說，解脫與自性各別相違，執著自性者永不得解脫。 此中廣說其分類，有陳述主張與說明相違二者。 首先，有一苦行仙人名毗耶娑，以苦行之道獲得共同功德，出現于王統治的時代，住于雪山。其教典有《自在黑》、《六十頌》、《五十相》等。此中亦有承認自在天與不承認者二種。 其宗義認為，所知體性有二十五種。抉擇此中有三：各自體性、分類、通過知識如何解脫之理。 首先，二十五諦是：自性、大、我慢、十一根、五唯量、五大、神我。十一根是：耳、眼、鼻、舌、身五識根；口、手、足、大小便處五作業根；及彼等共同的意根。五境是：色、聲、香、味、觸。五大是：地、水、火、風、空。其中，自性是黑暗痛苦、愚癡中性、安樂三者和合平等之體性，

བདེ་བ་གསུམ་འདུས་ཤིང་ཆ་མཉམ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ལ། དེ་གསུམ་ཆ་མི་མཉམ་ན་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་ཏུ་སྐྱེའོ། །དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཤས་ཆེ་ན་དམྱལ་བ་ཡི་དྭགས། གཏི་མུག་སྟེ་བར་མ་ཤས་ཆེ་ན་དུད་འགྲོ། བདེ་བ་ཤས་ཆེ་བའི་འགྲོ་བ་རྣམས་མཐོ་རིས་ལྷ་མིར་སྐྱེའོ་ཞེས་པ་ནི། དབང་ཕྱུག་ནག་པོའི་གཞུང་ལས། རྡུལ་དང་མུན་པ་སྙིང་སྟོབས་ཞེས། །བྱ་བའི་ཡོན་ཏན་མཉམ་གནས་ན། །གཙོ་བོ་ཞེས་བྱར་རབ་བརྗོད་དེ། །མི་མཉམ་འགྲོ་བ་ཡིན་པར་བརྗོད། །ཅེས་བསྟན་ཏོ། །གཙོ་བོ་དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་ལྔ་ལྡན་ཏེ། བེམ་པོ་ཡིན་པ། རྟག་པ་ཡིན་པ།གཅིག་པུ་ཡིན་པ། འགྲོ་བའི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པ། མི་སྣང་བ་ཡིན་པས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ཡང་བེམ་པོའི་དོན་ནི། ཤེས་པ་མེད་པ་དེ་གཟུགས་ཅན་དུ་ཡོད་པར་ཡང་མི་འདོད་པས་སུས་ཀྱང་མི་མཐོང་བར་བསྟན་ཏོ། །རྟག་པ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཐ་མ་མེད་པའི་བར་དུ་གནས་པའོ། །གཅིག་པུ་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་གཙོ་བོ་གཅིག་ཁོ་ན་ལས་མེད་པའོ། །འགྲོ་བའི་བྱེད་པ་པོ་ནི་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་གཙོ་བོ་ལས་བྱུང་བའོ། །མི་སྣང་བ་ནི། སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་བསམ་གཏན་གྱི་མིག་ཐོབ་པ་ལས་གཞན་གྱིས་མི་མཐོང་བའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་མིག་གིས་ནི་རྟག་པ་གཅིག་པུར་གནས་པ་དེ་མཐོང་ཡང༌། སེར་སྐྱ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གིའང་ཆུ་བུར་གྱི་མིག་གིས་བལྟར་མེད་པས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་མཐོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བསམ་གཏན་གྱི་མིག་གིས་མཐོང་ལ་ཆུ་བུར་གྱིས་མི་མཐོང་བས་ཆ་གཉིས་པའོ། །གཙོ་བོ་དེ་ཉིད་དངོས་པོའི་ཆོས་སུ་ཡོད་དེ་མེད་པ་གཞན་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཐམས་ཅད་ན་ཁྱབ་པར་ཡོད་དེ། བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྒྲུབ་པ་ཉིད། དབང་ཕྱུག་ནག་པོ་ལས། མི་དགའ་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང༌། །མྱ་ངན་དང་ནི་འཁྲུག་པ་དག» «།ལན་འགར་ཡང་ནི་སྣང་འགྱུར་བ། །འདི་དག་རྡུལ་གྱི་རྟགས་སུ་འདོད། །རྨོངས་དང་དེ་བཞིན་གཏི་མུག་དང༌། །བག་མེད་གཉིད་དང་གཡེང་བ་དག» «།ལན་འགར་ཡང་ནི་སྣང་འགྱུར་བ། །འདི་དག་མུན་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །

是安樂、痛苦、愚癡三者和合平等之自性，若此三者不平等，則生為六道眾生。其中，痛苦多者生地獄、餓鬼；愚癡多者生畜生；安樂多者生天人善趣。如《自在黑》中說："塵垢、黑暗、勇氣，此三德性等住時，稱為自性，說不等者為眾生。" 此自性具五相：是無情、是常、是一、是眾生作者、不可見故隱蔽。其中，無情之義是：認為無有識性者非有色身，故任何人皆不見。常者，無始無終而住。一者，遍一切所知唯一自性更無他。眾生作者，器情一切從自性所生。不可見，除毗耶娑等得禪定眼外，余不能見。然禪定眼雖見常一而住，但毗耶娑等亦以肉眼不能見，故說一切不見。以禪定眼見而肉眼不見，故有二分。 自性實有法性，離無餘法而解脫故；周遍一切處，以樂苦舍遍故，即成立。《自在黑》中說："不喜周遍熱惱，哀傷與紛擾，有時亦現起，此等是塵垢之相。迷惑與愚癡，放逸睡眠散亂，有時亦現起，此等是黑暗之德。

ལན་འགར་ཡང་ནི་སྣང་འགྱུར་བ། །འདི་དག་མུན་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །རངས་དང་མགུ་དང་ཀུན་དགའ་དང༌། །བདེ་དང་ཞི་བའི་སེམས་ཉིད་» «དག» «།ལན་འགར་ཡང་ནི་སྣང་གྱུར་པ། །འདི་དག་སྙིང་སྟོབས་ཡོན་ཏན་ཡིན། །» «ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་གསུམ་ཆ་མི་མཉམ་པ་ལས་རྣམ་འགྱུར་ཏེ། དེའང་ཆེན་པོ་ཞེས་པ་བློའི་རྣམ་གྲངས་ཏེ། བེམ་པོ་དང༌། རྣམ་བཅས་དང༌། སྐྱེས་བུའི་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཆོས་དང་གསུམ་ལྡན་ནོ། །བེམ་པོ་ནི་སེམས་མེད་ལ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ནི། གཟུགས་བརྙན་འཆར་བ་སྟེ། བློ་ཤེལ་གྱི་ཁང་པ་ལྟ་བུ་དེ་ལ། ཕྱི་ནས་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་དང༌། ནང་ནས་བདག་གི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་ཏེ། གཟུགས་བརྙན་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པ་ལ་བདག་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི། བདག་གམ་སེམས་དངོས་དེས་གཟུགས་སོགས་མཐོང་ཐོས་རང་མཚན་པར་སྤྱོད་པ་ནི་མི་འདོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་ལ་ཤར་བ་སྐྱེས་བུས་ངེས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་བློ་ལ་སེམས་དང་ཡུལ་གྱི་གཟུགས་བརྙན་འདྲེས་པ་འབའ་ཞིག་ཡིན་གྱི། རིག་པར་སྣང་བའང་སེམས་མ་ཡིན་ལ། བུམ་པ་སོགས་སུ་སྣང་བའང་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡུལ་ཤེས་གཉིས་ནི་ལྐོག་ན་ཡོད་པ་སྟེ་སྔ་མ་ལས། ཡིད་ལ་སྙིང་སྟོབས་སྐྱེས་པ་ཅན། །སྐྱེས་བུའི་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བའམ། །དེ་བཞིན་ཡོངས་སུ་གྱུར་ནས་ནི། །བློ་འཇུག་པ་ཡི་རྗེས་སུ་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལས་གྱུར་པ་དང༌། རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཅན་དང༌། མུན་པ་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་ཞེས་པ་གསུམ་འབྱུང་ཡང་ང་རྒྱལ་གཅིག་ཏུ་བརྩིའོ། །སྡུག་བསྔལ་ལས་གྱུར་པའི་ང་རྒྱལ་ལས་དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་འབྱུང་ངོ༌། །རྣམ་འགྱུར་གྱི་ང་རྒྱལ་ལས་དེ་ཙམ་ལྔའོ། །དེ་ཙམ་ལྔ་ལས་འབྱུང་བ་ལྔ་སྟེ། སྒྲ་ལས་ནམ་མཁའ། གཟུགས་ལས་མེ། དྲི་ལས་ས། རོ་ལས་ཆུ། རེག་ལས་རླུང་འབྱུང་ངོ༌། །མུན་པ་ཅན་གྱི་ང་རྒྱལ་གྱིས་དེ་གཉིས་ལ་སྐྱེད་པའི་གྲོགས་བྱེད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལོགས་པ་མི་སྐྱེད་དོ། །དབང་ཕྱུག་ནག་པོ་ལས། རང་བཞིན་ལས་ཆེན་དེ་ལས་ང་རྒྱལ་ཏེ། །

有時亦現起，此等是黑暗之德。歡喜、滿足、極喜、安樂、寂靜心性，有時亦現起，此等是勇氣之德。 由彼三者不平等而有轉變，所謂大者，是心的異名，具足無情、有相、享用人我境三法。無情，無心非有色身。有相，現影像，如心晶室，外現色聲香味觸，內現我相，二相和合稱我用境，非許我或實心見聞觸實境。故說心現者人決定，一切顯現唯心境相和合，所現覺性非心，所現瓶等非境。境識二者隱在，如前云："心生勇氣者，生人我影像，如是轉變已，隨順於心行。" 由此生苦所成、有變、黑暗我慢三種，然計一我慢。苦所成我慢生十一根；變異我慢生五唯量。五唯量生五大：聲生空、色生火、香生地、味生水、觸生風。黑暗我慢助二者生，不別生果。《自在黑》云："自性生大，大生我慢，

རང་བཞིན་ལས་ཆེན་དེ་ལས་ང་རྒྱལ་ཏེ། །དེ་ལས་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་འབྱུང༌། །དེ་ལྟར་བཅུ་དྲུག་འབྱུང་བ་དེ་ལས་ཀྱང༌། །དེ་ཙམ་ལྔ་ལས་འབྱུང་བ་རྣམ་ལྔ་འབྱུང༌། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་སྐྱེ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས། མེད་པ་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་ཡེ་ནས་གཙོ་བོའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པས་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་གནས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འབྲས་བུ་རྣམས་རྒྱུའི་རང་བཞིན་འབའ་«༼༡༽«ཞིག་གི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། ནུས་པ་འབའ་«༼༢༽«ཞིག་གི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེས་«༼༣༽«པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུའི་རང་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་དེ། སྣམ་བུ་སྣལ་མའི་རང་བཞིན་དང་གསེར་བུམ་གསེར་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ནུས་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡང་ཏིག་ཏའི་ཁ་བ་དང༌། བུ་རམ་གྱི་མངར་བ་དང༌། ལྕགས་ཀྱི་བུམ་པ་ལས་གྲིབ་མ་འབྱུང་ལ། ཤེལ་བུམ་ལས་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི། མེད་པ་ནི་གསར་དུ་སྐྱེར་མི་རུང་སྟེ། ཟླ་བ་ཉིད་ཟླུམ་པོར་ཡོད་པ་ལས་ཚེས་ཀྱི་འཕེལ་བ་བཞིན་ཡིན་གྱི། བྱེ་མ་ལས་མར་མི་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །འཇིམ་པ་ལས་བུམ་པར་སྐྱེས་པ་ཡང་རྫ་མཁན་མི་དགོས་པའི་ཉེས་པ་མེད་དེ།འཇིམ་པའི་དུས་ན་བུམ་པ་སྔར་ཡོད་གསལ་བར་བྱེད་དེ། མུན་ཁུང་གི་བུམ་པ་མར་མེའི་རྐྱེན་གྱིས་གསལ་བ་བཞིན་» «ནོ། །འཇིམ་པ་ལ་བུམ་པ་ཡོད་པ་མཐོང་བར་ཐལ་བའི་ཉེས་པ་མེད་དེ། དངོས་པོ་རྣམས་ཡོད་ཀྱང་རྒྱུ་གཉིས་ཀྱིས་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། ཧ་ཅང་རིང་ཕྱིར་ཉེ་ཕྱིར་དང༌། །དབང་པོ་ཉམས་ཕྱིར་ཡིད་མེད་ཕྱིར། །» «ཆ་ཕྲའི་ཕྱིར་དང་བསྒྲིབས་པའི་ཕྱིར། །ཟིལ་གནོན་ཕྱིར་དང་འདྲེས་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པས། རྒྱུ་གཉིས་གཉིས་ཀྱི་རྐྱེན་ཡོད་པས་ཡོད་ཀྱང་གསལ་བར་མི་མཐོང་བ་ནི། སྤྱིར་རིང་བས་མི་མཐོང་བ་ཉི་ཟླའི་འགྲོས་བཞིན་ནོ། །ཉེ་བས་མི་མཐོང་བ་མིག་གིས་ལྐོགས་པ་བཞིན་ནོ། །དབང་པོ་ཉམས་པས་མི་མཐོང་བ་ལོང་བས་གཟུགས་བཞིན་ནོ། །

自性生大，大生我慢，我慢生十六相，如是十六生，五唯量生五大。 所生諸法非無而新生，本來存在於自性中，故說果住因中。以果隨因自性，隨勢用，從因所生故。果隨因自性，如布隨線自性，金瓶隨金自性。隨勢用，如胡椒辛、糖蜜甜，鐵瓶生影、水晶瓶不生。由從因所生故有，非無則不應新生，如月體圓滿而見盈虧，非如從沙中榨油。 從泥生瓶無陶師之過，泥中瓶先有顯現，如暗室瓶因燈明顯。泥中見瓶不過失，諸法雖有因二不見：《六十頌》云："極遠、極近故，根損、無意故，細小、覆藏故，映勝、和合故。"有二二因緣，有而不見者，總之遠不見如日月行，近不見如眼所覆，根損不見如盲不見色，

།ཡིད་མེད་པས་མི་མཐོང་བ་གཉིད་དུ་སོང་དུས་ཀྱི་ཉེ་འཁོར་གྱི་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །ཕྲ་བས་མི་མཐོང་བ་བག་ཕྱེའི་རྡུལ་ཕྲན་བཞིན་ནོ། །བསྒྲིབས་པས་མི་མཐོང་བ་ལུས་ཀྱི་ནང་ཁྲོལ་བཞིན་ནོ། །ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་མི་མཐོང་བ་ཉིན་པར་གྱི་སྐར་མ་བཞིན་ནོ། །འདྲེས་པས་མི་མཐོང་བ་ཁྲག་དང་འོ་མ་འདྲེས་དུས་ཀྱི་འོ་མའི་རྡུལ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ལས་འདིར་འཇིམ་པའི་དུས་ཀྱི་བུམ་པའང་རྒྱུའི་ནུས་པས་འབྲས་བུ་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་འཇིག་པའང་གསལ་བ་བསྐལ་པའམ་གཙོ་བོ་ལ་ཐིམ་པས་མི་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཕྱུགས་ཁྱིམ་དུ་བཙུད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་གྱི། ཡོད་པ་གཏན་མེད་དུ་འགྱུར་བའི་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་སྔར་མེད་གསར་དུ་སྐྱེ་བ་དང༌། ཡོད་པ་གཏན་ནས་འཇིག་པ་མེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་རང་བཞིན་རྟག་ལ་གནས་སྐབས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། གཙོ་བོ་ལས་བྱུང་ཞིང་གཙོ་བོར་ནུབ་པ་ནི། ལུག་གི་གནས་སྐབས་དང༌། བལ་དང༌། སྣམ་བུ་དང༌། སྣམ་རས་དང༌། བྱེ་མ་དང༌། རྡུལ་ཕྲན་དུ་གྱུར་ནས་མི་གསལ་དུས་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་རོ་གཅིག་པས་བལྟར་མི་མངོན་པ་ཡིན་ནོ། །དང་པོ་ཡང་གཙོ་བོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་རྡུལ་ཉག་ཆེས་ཕྲ་བ་ཉིད། གནས་སྐབས་རྣམ་འགྱུར་གྱིས་གསལ་བར་སྣང་ཡང༌། མཐར་དང་པོའི་རང་བཞིན་ལས་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་དབང་པོ་དང་ཡུལ་དང་འབྱུང་བ་སྟེ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི་བདག་གམ་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་སྟེ།ཤེས་པ་ཡིན་པ། རྟག་པ་ཡིན་པ། གཅིག་པུ་ཡིན་པ། བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ། ཟ་བ་པོ་ཡིན་པ་སྟེ། ཆོས་ལྔ་ལྡན་པར། འཇུག་པ་ལས། ཟ་བོ་རྟག་དངོས་བྱེད་པོ་མིན་པའི་བདག» «།ཡོན་ཏན་བྱ་«༼༡༽«མེད་མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས། །དེ་དབྱེ་དེ་དབྱེ་ཅུང་ཟད་ལ་བརྟེན་ནས། །མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལུགས་ནི་ཐ་དད་གྱུར། །» «ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ་ཡུལ་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་ཡིན་ཏེ། དུས་གསུམ་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར།

完整直譯如下： 當沒有意識時看不到時，就像在睡夢中周圍的景像一樣。由於細微而看不到，就像麵粉的微塵一樣。由於被遮蔽而看不到，就像身體內部一樣。由於被壓制而看不到，就像白天的星星一樣。由於混合而看不到，就像血和牛奶混合時的奶滴一樣。其中，泥土時的瓶子也由於因的勢力而果被壓制看不到。事物的毀滅也由於顯現隱沒于劫或勢力（pradhana）中而不清楚，就像牲畜被趕進牛棚一樣，並非存在變成根本不存在的毀滅。總之，事物並非先前不存在而新生，也沒有存在而後根本毀滅，而是本性常住、狀態變化，從勢力生出又隱沒于勢力，就像綿羊的狀態、羊毛、氈子、氈衣、沙土、微塵，變得不清楚時，與勢力味道相同而不可見一樣。最初也具有勢力的自性，塵埃極其細微，雖然由於狀態變化而顯現清楚，但最終不會異於最初的自性。其中，主宰（Ishvara）、對境（vishaya）和產生要素（bhuta）二十四種，受用它們的就稱為我（atman）或個人（purusha），具有五種特點：是知識（jnana）、是常住（nitya）、是唯一（eka）、非造作者（akartri）、是食用者（bhokta）。正如《瑜伽師地論》所說："外道假立食用者、常住、實有、非造作的'我'，依靠稍微分析，外道的觀點就產生差異。"其中，是知識是因爲了知對境；是常住是因為三時不變；

དུས་གསུམ་དུ་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་རང་བཞིན་མི་འགྱུར་ལ་གནས་སྐབས་རྐྱེན་གྱིས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བར་འདོད་དོ། །གཅིག་པུ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་རེ་རེ་ལ་ཤེས་རིག་གཅིག་ལས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རེ་རེས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པས་ན་འགྲོ་འོང་མེད་པའོ། །བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ་གང་དུའང་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་སྣང་སྲིད་ཀུན་གཙོ་བོས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟ་བ་པོ་ཡིན་ཏེ་གཙོ་བོས་སྤྲུལ་པའི་རྣམ་འགྱུར་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོ་བདེར་ངོ་སྤྲད་ན་གཟུགས་ལྟ་བུ་མཐོང་དུས་གསལ་ལ་མ་འགགས་པའི་ཤེས་པ་ཡེར་རེ་སང་ངེ་བ་ཡུལ་ཐོག་ན་མི་རྟོག་པར་རང་གནས་སུ་ནང་དུ་ཤར་བ་དེ་ལ་བདག་ཅེས་ཟེར་བས། དེ་ལ་གོམས་པ་དག་གྲོལ་བར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པོ་ཆོས་ཅན། གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདུས་བྱས་ཤིང་བསག་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན་མལ་ཆ་དང་སྟན་བཞིན་ནོ། །ཤེས་བྱ་ལ་དེ་ཙམ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལས་མེད་ལ། ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་པོ་རྩོད་གཞིར་གྱུར་པ་ན་གཞན་སྐྱེས་བུ་ལས་འོས་མེད་པའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །གཉིས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། བེམ་པོ་དང་རིག་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང༌། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང༌།» «ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་གྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །དང་པོ་ནི་བེམ་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཡིན་ལ་བདག་གཅིག་པུ་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་རང་བཞིན་དང་རྣམ་འགྱུར་དུ་བརྗོད་པས་གཞག་ལ་མུ་བཞི་ལས། གཙོ་བོ་ནི་རང་བཞིན་ཁོ་ནའི་མུ་སྟེ་སུས་ཀྱང་མ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ང་རྒྱལ་དང་བློ་དང་ཡུལ་ལྔ་སྟེ་བདུན་ནི་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀའི་མུ་སྟེ། གཙོ་བོ་ལས་སྐྱེས་ཤིང༌། »«བློ་ལས་ང་རྒྱལ་དང༌། ང་རྒྱལ་ལས་དེ་ཙམ་སོགས་སྐྱེ་ལ།» «༼༡༽«དེ་ཙམ་ལས་འབྱུང་བ་ལྔ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་» «རོ། །དབང་པོ་བཅུ་གཅིག་དང་འབྱུང་བ་ལྔ་སྟེ། བཅུ་དྲུག་ནི་རྣམ་འགྱུར་ཁོ་ན་སྟེ་གཙོ་བོ་ལས་སྐྱེས་ཤིང༌། ཕར་ལ་སུ་ཡང་མི་བསྐྱེད་»«པས་སོ«༼༢༽«། །

是常住是因為三時不變。其中，認為自性不變而狀態因緣變化為樂等。是唯一是因為每一個有情只有一個覺知。每一個遍及一切，所以沒有來去。非造作者是因為不造作任何事物，因為現象一切皆由勢力（pradhana）所作。是食用者是因為享用勢力所現的變化。 如果以易懂的方式介紹，看到色等時，覺知明亮不滅，清晰獨立地內在顯現於對境上而不思維，安住本位，稱之為我（atman），熟悉它就認為能夠解脫。其中，眼等二十四種是為他而作，因為是因緣和合而積聚，譬如床褥和坐墊一樣。所知唯此二十五種，二十四種成為爭論的對象時，認為除此個人（purusha）外別無他物。 第二、建立分為三：從無情和有情建立、從因果建立、從世俗和勝義建立。 第一、二十四種是無情，唯一的我是有情。第二、以本性（prakriti）和變異（vikara）而言來安立，在四句中，勢力（pradhāna）是唯本性句，因為任何人都沒有產生它。我慢（ahamkara）、覺知（buddhi）和五境，此七種是因果兩者句，因為從勢力生，從覺知生我慢，從我慢生彼分（tanmatra）等，從彼分生五大（mahabhuta）。十一根和五大共十六種是唯變異句，因為從勢力生而不能生他。 藏文種子字、咒語對照： ང་རྒྱལ་ (nga rgyal, अहङ्कार, ahaṃkāra, 我慢, wo man) བློ་ (blo, बुद्धि, buddhi, 覺知, jue zhi) དེ་ཙམ་ (de tsam, तन्मात्र, tanmātra, 彼分, bi fen) འབྱུང་བ་ལྔ་ ('byung ba lnga, पञ्चमहाभूत, pañcamahābhūta, 五大, wu da)

ཕར་ལ་སུ་ཡང་མི་བསྐྱེད་»«པས་སོ«༼༢༽«། །བདག་ནི་རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ཏེ་སུས་ཀྱང་མ་བསྐྱེད་ཅིང་ཕར་ལའང་མི་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་འདི་དེང་སང་རང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པར་རློམ་པའི་ཆེན་པོ་ཁ་ཅིག་འདོད་དེ། སེམས་ཉིད་ད་ལྟ་བ་གསལ་ལ་མི་རྟོག་པ་འདི་ལ་རྒྱུ་འབྲས་གང་ཡང་མེད་ཅིང༌། འདིས་ཀྱང་རྒྱུ་འབྲས་གང་ཡང་མི་བསྐྱེད་པས་དེའི་ངང་དུ་གོམས་པར་བྱའོ་ཞེས་ངོ་སྤྲོད་པར་སྣང་ངོ༌། །དེ་ཉིད་གྲངས་ཅན་དང་འདོད་པ་གཅིག་པས་དེའི་ཕྱོགས་ལ་བརླན་ནོ། །སྔ་མ་ལས། གཙོ་བོ་རང་བཞིན་ཉིད་འགྱུར་མིན། །ཆེན་པོ་སོགས་བདུན་རང་བཞིན་དང༌། །འགྱུར་བ་བཅུ་དྲུག་འགྱུར་བ་ཉིད། །སྐྱེས་བུ་རང་བཞིན་རྣམ་འགྱུར་མིན། །ཞེས་སོ། །བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི། གཙོ་བོ་བེམ་པོ་དང༌། བདག་ཤེས་རིག་སྐྱེས་བུ་གཉིས་དོན་དམ་ཡིན་ལ། གཞན་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡོན་ཏན་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་མཆོག།མཐོང་བའི་ལམ་དུ་འགྱུར་མ་ཡིན། །» «མཐོང་བའི་ལམ་དུ་གང་གྱུར་པ། །སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་ཤིན་ཏུ་གསོག» «།ཅེས་སོ། །» «རང་གི་སྡེ་པས་སྣང་བ་སྒྱུ་མར་ཁས་བླངས་པ་དེ་དང་མི་འདྲ་སྟེ། སྣང་ཚུལ་མི་བདེན་ཡང༌། གཙོ་བོར་བདེན་པར་ཁས་ལེན་མི་ལེན་གྱི་ཁྱད་ཡོད་དོ། །གསུམ་པ་དེ་དག་གི་དོན་ཤེས་པས་གྲོལ་བ་ནི་དེ་ཙམ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་རང་བཞིན་ལེགས་པར་ཤེས་ནས་བསྒོམས་ན་ཆ་ལུགས་གང་ལྟར་ཡང་འདྲ་སྟེ། དབང་ཕྱུག་པ་ལྟར་རལ་པའི་ཁུར་བུའམ། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ལྟར་སྐྲ་སྤྱི་བོར་བཅིངས་སམ། གཅེར་བུ་པ་ལྟར་སྐྲ་སྤྱི་བོར་འདུག་ཀྱང་གྲོལ་བ་ཉིད། དབང་ཕྱུག་ནག་པོ་ལས། དེ་ཙམ་ཉི་ཤུ་ལྔ་ཤེས་ན། །རལ་པའམ་སྤྱི་བོ་ཅོད་པན་ནམ། །ཆ་ལུགས་གང་གིས་གནས་ཀྱང་རུང༌། །» «གྲོལ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་བསམ་གཏན་གྱི་སེམས་ཐོབ་པས་འདོད་ཡོན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་བྱུང་སྟེ། ཀྱེ་མ་ཡུན་རིང་པོར་དོན་མེད་པའི་སྣང་བས་བསླུས་སྙམ་ནས། རྣམ་འགྱུར་འདི་རྣམས་ཅི་ལས་བྱུང་བ་བརྟགས་པས། གཙོ་བོས་སྤྲུལ་པར་ཤེས་ནས།

（接上文）因為從它那裡不生任何事物。我（atman）既非因也非果，因為任何人都沒有生它，它也不生他。如今有些自詡為大師的人認同此理，似乎介紹說：此當下明瞭無思維的心性本身無因無果，它也不生任何因果，應當熟習安住其中。這與數論派的觀點一致，沾染了他們的主張。正如前文所說："勢力的自性不變，七種如覺知等具自性和變異，十六種唯是變異，個人非自性非變異。" 關於二諦的建立：勢力、無情和我、知覺、個人二者是勝義諦，其餘二十三種是世俗諦。正如《數論經》所說："由三德自性的殊勝，非見道所能變易，凡見道所變易者，如幻化般極其虛妄。"這與自宗承認顯現為幻化不同，在於承認勢力為實有與否的差別。 第三、通過了知這些義理而解脫：善知二十五種彼分（tanmatra）的自性並修習，不論任何裝束都能解脫。如自在天（Ishvara）般編髮，如盡行者（Parivrajaka）般束髮于頂，如裸體者（Digambara）般松發在頂，皆能解脫。正如《黑自在天經》所說："了知二十五種彼分，無論編髮、頂束髮、裝束如何安住，皆得解脫無疑。" 此外瑜伽行者獲得禪定心，厭離一切欲妙，感嘆："唉！長久以來被無義顯現所欺騙。"探究這些變化從何而生，了知是勢力（pradhana）所化現， 藏文種子字、咒語對照： དེ་ཙམ་ (de tsam, तन्मात्र, tanmātra, 彼分, bi fen)

རྣམ་འགྱུར་འདི་རྣམས་ཅི་ལས་བྱུང་བ་བརྟགས་པས། གཙོ་བོས་སྤྲུལ་པར་ཤེས་ནས། གཙོ་བོ་ལ་བལྟས་པས་ངོ་ཚ་བའི་ཚུལ་དུ་བྲོས་ཏེ་སོང་བ་དང༌། མའི་ཕྱིར་ཕྲུ་གུ་འབྲངས་པ་བཞིན། རྣམ་འགྱུར་རྣམས་ཀྱང་གཙོ་བོའི་ཕྱིར་འབྲངས་པས་ཤེལ་རས་དང་བྲལ་བ་ལྟར་བདག་གཅིག་པུ་ཡུལ་ལ་མི་བསྐྱོད་པར་རྟོག་མེད་རྩེ་གཅིག་ལ་གནས་པ་ནི་ཐར་པ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་དགག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྒྲུབ་བྱེད་མེད། གནོད་བྱེད་ཡོད། ཤེས་པས་མི་གྲོལ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཙོ་བོ་མི་འགྲུབ་པ། རྒྱུ་འབྲས་མི་འགྲུབ་པ། བདག་མི་འགྲུབ་པ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་དེ་ཡང་མེད་པ་གཞན་ལས་གྲོལ་ཡང་དངོས་པོའི་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་སྟེ། རང་ཉིད་མེད་པ་ལས་མ་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན་ནོ། །» «བདེ་སྡུག་གཏི་མུག་ཙམ་ལས་གཙོ་བོའི་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་ཅིང༌། གཙོ་བོའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་བདེ་སྡུག་དམིགས་པའི་ཕྱོགས་ཆོས་མ་གྲུབ་པའོ། །གཉིས་པ་ནི་རང་བཞིན་དང་ནུས་པ་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཙམ་ལས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས་མ་ཁྱབ་སྟེ། གཙོ་བོ་དང་བདག་ཀྱང་ཤེས་བྱར་མཚུངས་པ་དང༌། ཝ་དང་སེང་གེ་ཡང་སྲོག་ཆགས་སུ་མཚུངས་པས་སོ། །དེ་དག་གཙོ་བོར་གཅིག་ཅེས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ་མངོན་སུམ་གྱིས་གསལ་ལ། བསྐྱེད་པས་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་འགལ་བའི་རྟགས་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པར་འགགས་པས་སྐྱེར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི་དངོས་པོ་གཞན་ཙམ་ཞིག་གྲུབ་པས་ནི་བདག་མི་འགྲུབ་སྟེ། བུམ་པ་ལས་སྣམ་བུ་བསྒྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །འདུས་པ་མ་ཡིན་པའི་གཞན་ཅེས་པས་བསྒྲུབས་ན་ནི་འགལ་ཏེ། འདུས་པ་ཙམ་ལས་རྟག་པའི་དོན་མི་བྱེད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་བྱེད་ཡོད་པ་ལ་དྲུག་སྟཻ། སྣ་ཚོགས་»«པའི་གཙོ་བོ་«༼༡༽«དང༌། རྒྱུ་ལ་འབྲས་གནས་དང༌། བདག་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང༌། བདེ་སྡུག་ལྐོག་གྱུར་དང༌། སེམས་ལྐོག་གྱུར་དང༌། འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། འབད་པ་དོན་མེད། གསུམ་གཅིག་ཏུ་མི་རུང༌། འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་དུ་མི་འཐད་པའོ། །

（接上文）而將目光投向勢力時，變化們就像害羞般逃離而去，如同孩子跟隨母親而去一樣，變化們也跟隨著勢力而去，就像離開水晶的光芒，唯有我（atman）安住于無思維一境的對境中不動搖，此謂解脫。 對此進行駁斥分三：無成立理由、有違害因、了知不能解脫。 第一、勢力不成立、因果不成立、我不成立，其中第一、雖然從他法的無中得解脫，但沒有成立事物的周遍，因為自己沒有從無中解脫，如同虛空中的花朵。從樂、苦、癡的分別中沒有建立勢力的周遍，沒有建立勢力的影像、樂苦為所緣的宗法。 第二、僅從隨順自性和能力而成為一體並無周遍，因為勢力和我在所知上相同，狼和獅子在有情上相同。不能說它們在勢力上是一體，因為現量明瞭，以產生來成立有則是相違因，因為有在剎那后滅盡故不應生。 第三、僅成立他法並不能成立我，如從瓶成立布匹一樣。若以"非和合的他者"來成立，則相違，因為僅從和合無法作恒常義周遍的緣故。 有違害因有六：多種勢力、果住于因中、我享受對境、樂苦隱藏、心隱藏、破壞劫。 第一有三：徒勞無益、三不應一、迷亂不迷亂不應理。 藏文種子字、咒語對照： གཙོ་བོ་ (gtso bo, प्रधान, pradhāna, 勢力, shi li

འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་དུ་མི་འཐད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཟས་ཟོས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་དང༌། ལམ་སྒོམ་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ་ཏེ། བཀྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་ཕྲན་དུ་གྱུར་པ་རགས་པས་ཟིལ་གྱིས་མནན་«༼༢༽«པ་ལྟར། བདེ་བ་རགས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཟིལ་གྱིས་མནན་པས་ཉེས་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་དེ་སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ཏེ་ཉམས་སུ་མ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲ་རགས་དེ་དག་ཀྱང་གཅིག་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ཏེ་ཆོས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་ངེས་ལས། སྡུག་བསྔལ་དེ་ཉིད་དུ་ཡོད་ན། །ཅི་སྟེ་རབ་དགའ་ལ་མི་གནོད། །» «རགས་པ་དོར་ནས་ཕྲར་གྱུར་པ། །ཕྲ་རགས་དེ་དག་མི་རྟག་ཉིད། །» «སྟོབས་དང་ལྡན་པས་ཟིལ་མནན་«༼༣༽«ཕྱིར། །གལ་ཏེ་དེ་མྱོང་མ་ཡིན་ན། །གང་ཞིག་ཉམས་མྱོང་བདག་ཉིད་མིན། །དེ་ནི་ཚོར་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གཉིས་པ་ནི་བདེ་སྡུག་བར་མའི་སེམས་གསུམ་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་པ་མི་རུང་སྟེ། སེམས་«༼༡༽«པ་དང་གདུང་བ་གཉིས་ཆོས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི་ཤེས་བྱ་འདི་རྣམས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང་གཙོ་བོའི་རང་བཞིན་གཅིག་ཉིད་ཡིན་ན། གཅིག་ལ་དུ་མར་སྣང་བའི་བློ་དེ་འཁྲུལ་ལམ་མ་འཁྲུལ། མ་འཁྲུལ་ན་དུ་མར་དངོས་སུ་བདེན་པར་འགྱུར་ཏེ་དུ་མར་སྣང་ཞིང་མ་འཁྲུལ་པའི་གཟུང་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ན་གཅིག་གི་དངོས་པོ་ཉམས་སོ། །འཁྲུལ་ན་དེའི་ཡུལ་དངོས་མེད་ཡིན་པས་དངོས་པོ་ཙམ་མེད་པས་ན་གཅིག་གི་དངོས་པོར་ཤིན་ཏུ་ཡང་མི་རུང་ངོ༌། །རང་གི་སྡེ་པར་འདོད་པ་ཁ་ཅིག་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་འདི་དུ་མར་སྣང་ཡང་སེམས་སུ་བདེན་ཏེ་རོ་གཅིག་ཅེས་པ་དེ་དང་འདྲ་བར་ཁེགས་པ་ཉིད་» «དོ། །རྒྱུ་ལ་འབྲས་གནས་དགག་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དོན་མི་འཐད་པ། དཔེ་མ་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་བདུན་ཏེ། མཐོང་བར་ཐལ་བ། རྐྱེན་གྱིས་ཐ་དད་དུ་མི་འགྱུར་བར་ཐལ་བ། འགལ་འདུས་སུ་ཐལ་བ། འབྲས་བུའི་བྱ་བ་བྱེད་པར་ཐལ་བ། རྒྱུའི་གྲངས་སྙེད་ཀྱི་འབྲས་བུར་ཐལ་བ། ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོར་ཐལ་བ། གསལ་མི་གསལ་བརྟགས་པ་མཚུངས་པའོ། །

（接上文）[迷亂不迷亂不應理]第一、吃食等緣和修道都應成無義，因為飢餓等和輪迴之苦常住的緣故。若說如微塵被粗大所壓伏，樂的粗大壓伏苦故無過失。應成彼苦非苦，因為未領納故。彼細粗應成非一，因為法相違故。如《抉擇論》云："若苦存在於樂中，何不妨礙於大喜？舍粗轉細，彼細粗非恒常，以有勢者所伏故。若不領受彼苦者，非自性所領受者，云何能成受？" 第二、樂、苦、舍三心不應聚為一體，因為喜悅和痛苦二法相違故。 第三、若認為所知事物雖現為多種，但勢力（pradhāna）自性唯一。那麼顯現一為多的心，是迷亂還是不迷亂？若不迷亂，應真實成多，因為顯現多且非迷亂心的所取境故。若許，一體性就破壞了。若迷亂，則彼境非實有，僅無實體，決不應是一體性。 自宗（佛教）有些人主張多種顯現雖現為多，但心是真實的，如說"味同一"，也當遮破。 [破果住因中]分二：義不應理、喻不成立。 第一有七：應見、緣不應異、應成相違和合、應作果作用、應成如因數之果、應成一切一切之體、明不明應同觀。 藏文種子字、咒語對照： སེམས་ (sems, चित्त, citta, 心, xin) གཙོ་བོ་ (gtso bo, प्रधान, pradhāna, 勢力, shi li)

གསལ་མི་གསལ་བརྟགས་པ་མཚུངས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཉུངས་ཞི་ལ་ཉུངས་རྡོག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མཐོང་བར་ཐལ་ལོ། ཁྱབ་པ་མེད་དེ་མི་གསལ་བས་སོ་ཞེ་ན། ད་ལྟ་ཡོད་པ་དང་ཕྱིས་ཀྱི་མཐོང་བ་གཅིག་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ཏེ་གསལ་མི་གསལ་དུ་ཡོད་པ་གཉིས་ཀ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གསལ་བའི་རྒྱུ་བརྒྱད་ལས་ཀྱང༌། རིང་བ་དང་ཉེ་བར་མི་རུང་སྟེ་རྒྱུ་དང་གོ་གཅིག་པས་སོ། །དབང་པོ་ཉམས་པ་དང༌། བསྒྲིབ་པ་དང༌། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མི་རུང་སྟེ་རྒྱུ་མཐོང་བས་སོ། །» «ཡིད་མེད་པར་མི་རུང་སྟེ།འབྲས་བུ་ཡོད་མེད་ལ་བློ་གཏད་པས་སོ། །ཕྲ་བས་མི་རུང་སྟེ་རྒྱུ་བས་རགས་པས་སོ། །འདྲེས་པར་མི་རུང་སྟེ། ཆུང་ངུའི་གོར་ཆེན་པོ་མི་ཤོང་ལ་ཆ་གཅིག་འདྲེས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་གཞན་མི་སྒྲིབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་སྤྱིར་མི་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཁེགས་པ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན། ཁེགས་ན་ལྷ་དང་དམྱལ་བ་སོགས་ཁེགས་པས་རྒྱང་འཕེན་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། མི་ཁེགས་ན་གྲངས་ཅན་པའི་རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་མི་ཁེགས་སོ་ཞེ་ན། ཡུལ་ལ་སྣང་རུང་ཡིན་མིན་གཉིས་ལས། སྣང་རུང་རྣམས་མི་དམིགས་པས་ཁེགས་ལ། མི་རུང་བ་མི་ཁེགས་པས་སྐྱོན་གཉིས་ཀ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་ཡུལ་དུས་སྣང་བ་གསུམ་གྱིས་བསྐལ་པ་ནི་སྣང་དུ་མི་རུང་སྟེ། སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་བུམ་པ་དང༌། ཁམས་སྣ་ཚོགས་ཅན་གྱི་སྤྲིན་དང༌། ཤ་ཟ་དག་བཞིན་» «ནོ། །དེ་གསུམ་གྱིས་མ་བསྐལ་པ་ནི་སྣང་བ་སྟེ་ཉི་ཟླ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་ན་སྣང་དགོས་ལ་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ལམ་རྣམ་པས་བསྐལ་པས་མི་མཚུངས་ཏེ། མ་དམིགས་པར་མཚུངས་ཀྱང༌། མདུན་འདིར་ཙནྡན་ཁེགས་ལ་མ་ལ་ཡར་མི་ཁེགས་པ་བཞིན་ནོ། །རྐྱེན་གྱིས་ཐ་དད་དུ་མི་འགྱུར་བར་ཐལ་བ་ནི། འཇིམ་པ་ལ་བུམ་པ་ཁོ་ནར་ཡོད་ན་ཁམ་ཕོར་བྱས་ཀྱང་བུམ་པ་ཁོ་ན་འབྱུང་བར་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་ལོ། །འགལ་འདུས་སུ་ཐལ་བ་ནི། ལྕགས་གཅིག་ལ་ཚ་གྲང་དང༌། མདའ་གཅིག་ལ་འགྲོ་སྡོད་དང༌། ཐལ་མོའི་འདུ་འབྲལ་ལ་སོགས་པ་ཅིག་ཅར་ཚང་བ་དང༌།

（接上文）[明不明應同觀]第一、火中應有柴煙故應見。若說無遍因不明瞭故，則現有與未來見應成非一體，因為明與不明二者相違故。不明瞭的八因中，非遠近，因與因處一故。非根衰損、障礙、壓伏，因見因故。非無意，因於果有無繫心故。非細小，因產者粗大故。非和合，因小孔不容大，僅一分和合不障余故。 對此，若破僅不見，則破天人地獄等，順世派應成立；若不破，則不能破數論師之因中有果。所知境分可顯現與不可顯現二者，由不可得遮可顯現，不可顯現不能遮破，故無二過。其中，由處時顯現三所遮者不應顯現，如不美妙之瓶、雜質之云、食肉鬼等；不為三所遮者應顯現，如日月等。故瓶等若有應顯現，地獄等雖同不可得，但因處或相所遮不同，如前無檀香而馬拉雅山不無。 [緣不應異]泥中唯有瓶，做水罐也應唯生瓶等。 [應成相違和合]一鐵應俱熱冷，一箭應俱行止，掌合散等應同時具足。 藏文種子字、咒語：無

ཐལ་མོའི་འདུ་འབྲལ་ལ་སོགས་པ་ཅིག་ཅར་ཚང་བ་དང༌། བག་ཟན་ལ་གཟུགས་བརྙན་བྱེད་པའི་ཚེ་སེང་གེ་དང་རུས་སྦལ་ལ་སོགས་པ་བྱར་རུང་ངོ་ཅོག་ཡོད་པ་རྒྱུ་དེ་ལ་གཟུགས་དེ་དག་དངོས་སུ་ཚང་བར་ཐལ་ལོ། །» «འདོད་ན་མི་འདུག་པས་དངོས་སུ་བསལ་ལ། རིགས་མི་མཐུན་གོ་ས་གཅིག་ཏུ་རྒྱུ་གཅིག་ལ་ཚང་དུ་མི་རུང་བས་ཀྱང་བསལ་ལོ། །འོ་ན་སྐྲའི་ཁྱོན་ཙམ་ལ་འགྲོ་བ་དུ་མ་གནས་པར་བཤད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་དག་ནི་དངོས་པོ་ལ་མེད་པའི་འཁྲུལ་སྣང་ཡིན་པས་མི་མཚུངས་ཏེ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས། གང་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་རུང་བ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་རུང་བར་འགྱུར། །གང་ལ་སྟོང་ཉིད་མི་རུང་བ། །དེ་ལ་ཐམས་ཅད་མི་རུང་འགྱུར། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །འབྲས་བུའི་བྱ་བ་བྱེད་པར་ཐལ་བ་ནི། བུད་ཤིང་ཁུར་དུས་ལུས་ཚིག་པའམ། ཟན་ཟ་བའི་ཚེ་མི་གཙང་བ་ཟ་བའམ། རས་བལ་གྱི་ཚེ་གོས་སུ་གྲུབ་པར་ཐལ་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གལ་ཏེ་རྒྱུ་ལ་འབྲས་གནས་ན། །ཟན་ཟ་མི་གཙང་ཟ་བར་འགྱུར། །རས་ཀྱི་རིན་གྱིས་རས་བལ་གྱི། །ས་བོན་ཉོས་ལ་བགོ་བར་གྱིས། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུའི་གྲངས་སྙེད་ཀྱི་འབྲས་བུར་ཐལ་བ་ནི། སྣལ་མ་རེ་རེ་དང༌། ཐགས་ཆ་རེ་རེ་དང༌། ཐག་«༼༡༽«པའི་སོར་མོ་རེ་རེ་ལ་སྣམ་བུ་རེ་རེ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ་མེད་པ་ལས་མི་འབྱུང་བས་སོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་ལ་ཡོད་ཀྱི་རྐྱེན་ལ་མེད་དོ་ཞེ་ནའང༌། མེད་པ་ལས་འབྱུང་དུ་རུང་བ་«༼༢༽«མི་རུང་མཚུངས་པ་ཉིད་དོ། །ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོར་ཐལ་བ་ནི། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་རེས་འགའ་ཕན་འདོགས་ཏེ་ལམ་གྱིས་རྟེན་པ་དང༌། ཆུས་ཚད་པ་སེལ་བ་དང༌། སྒྲོན་མས་མུན་པ་སེལ་བ་བཞིན་» «ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྩྭ་ཉག་མ་གཅིག་གི་རྩེ་ན་གླང་པོ་ཆེ་བརྒྱ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། རྩྭ་མཆོག་སྟེང་ན་གླང་ཆེན་བརྒྱ། །སྔོན་ཆད་མ་མཐོང་ཡོད་དོ་ཞེས། །དེ་ལྟར་གྲངས་ཅན་ཕྱུགས་ལས་གཞན། །ངོ་ཚ་བཅས་པ་སུ་ཞིག་བརྗོད། །ཅེས་པ་བཞིན་ནོ། །གསལ་མི་གསལ་བརྟག་པ་མཚུངས་པ་ནི། བུམ་པའི་དབྱིབས་སྔར་མེད་པའང་སྐྱེར་མི་རུང་ན།

（接上文）瓶等同時具足合離等；當泥板上作畫時，獅子、烏龜等一切所作皆有，應成彼因中實具諸形像。許則違現見而直接破，且一因中異類佔一處不應具足而破。若說如一毫端處有諸多有情，彼等乃非實有之妄現故不同。如龍樹足下云："于彼空性若應理，一切于彼皆應理；于彼空性若不應，一切于彼皆不應。" [應作果作用]擔柴時身應燒，食時應食不凈，織布時應成衣。如《入行論》云："若果住因中，食時食不凈，織布種子價，買已可披著。" [應成如因數之果]一一經線、一一梭子、一一織工指頭應各有一織品，因非無而生故。若謂雖在因非在緣，無生與不生應無別。 [應成一切一切之體]一切事物皆能偶爾助益，如橋能渡、水能除渴、燈能除暗。故一草尖應有百頭象等。如《釋量論》云："百象豈曾見，居於草尖上，數論外何人，不慚如是言。" [明不明應同觀]瓶之形先無亦不應生， 藏文種子字、咒語：無

བུམ་པའི་དབྱིབས་སྔར་མེད་པའང་སྐྱེར་མི་རུང་ན། བུམ་པའི་གསལ་བ་སྔར་མེད་པའང་སྐྱེ་བར་ཅི་སྟེ་རུང༌། དེ་ནི་ངོ་བོ་ལས་གསལ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་གྱི། ངོ་བོ་མེད་ན་འགྱུར་བའི་རྟེན་ཡང་མེད་པས་སོ་ཞེ་ན། གསལ་མི་གསལ་ཡང་ཆོས་འགལ་བས་གཅིག་ཏུ་མི་རུང་ལ། མི་གསལ་བ་གསལ་བར་འགྱུར་དུ་རུང་ན། འཇིམ་པ་བུམ་པར་གསལ་བར་འགྱུར་བའང་མི་རུང་བ་མེད་དེ། གསལ་བ་མེད་པར་སྐྱེ་བ་ནི་ཁྱོད་མི་འདོད་ཀྱང་གནས་པ་ཉིད་དོ། །དཔེ་མ་གྲུབ་པ་ནི། ཁྱེའུ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཡོད་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ཡང་དག་པར་སྐྱེ་བ་ཙམ་ཡང་མེད་ཅིང༌། ཐ་སྙད་དུ་དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་གི་ཕྲེང་བ་ཡིན་པས་ན། མ་ལ་གནས་པའི་སྐད་ཅིག་ནི་སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་ཏུ་མི་རུང་ལ།གནས་པ་དང་སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་ཆ་ཤས་མེད་པ་གཉིས་ཕྲད་པ་མ་གྲུབ་པས་» «སོ། །བདག་ཡུལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དགག་པ་ནི། སྒྲ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་བདག་དེ་རྟག་ཏུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་ཐལ་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་པར་རྟག་པའི་ཕྱིར་དེ་བརྟག་ན་གཙོ་བོའི་རང་བཞིན་དུ་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ལ་ལོངས་མི་སྤྱོད་པའི་བདག་ཀྱང་རྟག་ཏུ་ལོངས་མི་སྤྱོད་པར་ཐལ་ཏེ་ལོངས་མི་སྤྱོད་པར་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བ་ལྷས། གལ་ཏེ་སྒྲ་ཡི་ཤེས་རྟག་ན། །ཐམས་ཅད་ཚེ་ན་སྒྲ་འཛིན་» «འགྱུར། །ཤེས་བྱ་མེད་ན་ཅི་རིག་ནས། །གང་གིས་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་བྱེད། །» «གལ་ཏེ་ཤེས་མེད་ཤེས་ཡིན་ན། །ཤིང་ཡང་ཤེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནི་སྒྲ་ཡོད་པའི་ཚེ་སྤྱོད་ལ་མེད་པའི་ཚེ་མི་སྤྱོད་ཅེ་ན། བདག་དེ་ནི་མི་རྟག་པར་ཐལ་ཏེ། སྒྲ་ལ་སྤྱོད་མི་སྤྱོད་རེས་འགའ་བའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །»«བདེ་སྡུག་ལྐོག་གྱུར་དགག་པ་ནི། བདེ་སྡུག་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ན་སྐྱེས་བུ་གཞན་རྒྱུད་ཀྱི་བདེ་སྡུག་བཞིན་རང་གིས་དངོས་སུ་མྱོང་བ་མི་འཐད་ཅིང་དེ་ལྟ་ན་ཕན་གནོད་དུ་མི་འགྱུར་ནའང༌། འདིར་ནི་བདེ་སོགས་གསལ་པོར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཡོད་ལ། དེའང་སེམས་དང་ཐ་དད་དུ་མེད་པས་ཆེས་གསལ་བར་མྱོང་བས་གྲུབ་སྟེ།

（接上文）若瓶之形像先無不應生，瓶之明了先無何以能生？此非由體性而成明瞭，無體性則亦無所依而轉變。 若謂明與不明相違不應一體，若不明能成明瞭，泥土亦應無不能而成明瞭之瓶。汝雖不許無明瞭而生，然此即是住。 [譬喻不成立]孩童等亦非有而生，以真實生毫無且於世俗唯是剎那相續故，住母腹之剎那不應為生之剎那，且住與生二無分剎那相接不成立故。 [破我受用境]受用聲之我，應常受用，以受用常故。思惟彼，則應常為勝性之自性故。如是，不受用聲之我亦應常不受用，以不受用常故。寂天云："若聲知常住，一切時應取，無所知何知，說由何知耶？若無知為知，木亦應成知。" 若謂有聲時受用，無時不用，則我應成無常，隨順聲之受用不受用故。 [破領受隱蔽樂苦]若樂苦隱蔽，則如他相續之樂苦，自不應親領，如是雖不應利害，然此處有明顯領納樂等，且彼不異於心，由極明領受而成立。 藏文種子字、咒語：無

དེའང་སེམས་དང་ཐ་དད་དུ་མེད་པས་ཆེས་གསལ་བར་མྱོང་བས་གྲུབ་སྟེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་མྱོང་མིན་པར། །གདུང་དང་ཕན་འདོགས་རྒྱུ་མ་ཡིན། །ཞེས་དང༌། དེ་དང་དེ་མིན་རང་བཞིན་ཅན། །དེ་དང་དེ་མིན་དངོས་རྒྱུས་བསྐྱེད། །རྣམ་ཤེས་རྒྱུ་ལས་གཞན་མིན་སྐྱེས། །བདེ་སོགས་དེ་ཅིས་ཤེས་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །སེམས་ལྐོག་གྱུར་དགག་པ་ནི། རང་བློ་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ན་གང་ཟག་གཞན་གྱི་བློ་ལ་དཔྱད་པ་བཞིན་དུ་རང་བློ་ཡང་གསལ་པོར་མི་ཤེས་པར་ཐལ་བ་དང༌། བློ་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པར་ཐལ་བ་དང༌། དོན་རིག་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པར་ཐལ་བ་དང༌། ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་རྒྱུན་ཆད་པར་ཐལ་བས་ཤིན་ཏུ་ཡང་མི་འཐད་དེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། རང་བློའི་བློ་དང་གཞན་གྱི་» «བློ། །ཡོངས་གཅོད་ངོ་བོ་གཅིག་པར་འགྱུར། །དོན་རིག་འདས་པ་དཔེ་དག་» «དང༌། །བྲལ་ཞིང་རྟགས་ནི་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཞེས་དང༌། དེ་ཕྱིར་བློ་ལས་དོན་གྲུབ་ཀྱི། །དོན་ལས་ཇི་ལྟར་ཡང་དེ་མིན། །དེ་མ་གྲུབ་པར་དོན་རང་ཉིད། །རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་དང༌། བདག་རིག་མིན་པའི་ཕྱོགས་དག་ལ། །དོན་ཀུན་མཐོང་མེད་འདི་ཡིས་ནི། །བློ་ནི་མངོན་སུམ་མིན་སྨྲ་བ། །གང་ཡིན་དེ་ལ་ལན་བཏབ་བོ། །ཞེས་སོ། །«༼༡༽«འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་དགག་པ་ནི། བུམ་པ་ཆག་པའི་ཚེ། བུམ་པའི་ངོ་བོ་དང་གསལ་བ་དང་བསྐལ་པ་དང་གསུམ་གཅིག་གམ་ཐ་དད། ཐ་དད་ན་ནི་གསལ་བ་ཉིད་མ་བསྐལ་པར་ཐལ་ཏེ། བསྐལ་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ན་ནི་བུམ་པའི་ངོ་བོ་ཡང་འགགས་པར་ཐལ་ཏེ། འགགས་པར་«༼༢༽«གསལ་བ་དང་གཅིག་པའི་ཕྱིར་གསལ་བ་ཉིད་བཞིན་ནོ། །» «གསལ་བ་འགགས་ཀྱང་ངོ་བོ་མི་འགག་ན་གསལ་བ་དང་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཚ་རེག་དང་གྲང་རེག་བཞིན་ནོ། །ཤེས་པས་མི་གྲོལ་» «བ་ནི། དེ་ཙམ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པོ་ཉིད་ཤེས་ཀྱང་གྲོལ་བའི་ཐབས་མ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་བྱའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །

（接上文）且彼不異於心，由極明領受而成立。如《釋量論》云："若非領納苦等，不應為憂惱及利益之因。"又云："彼與非彼之自性，由彼與非彼實因所生，識生非他因，樂等豈非彼所知？" [破心隱蔽]若自心於自隱蔽，如觀察他人心，自心亦應不明瞭，且無心存在之證成，雖知境亦不應成，一切言說亦應斷絕，極不應理。如《釋量論》云："自心與他心，遍斷應一體，知境已過去，無譬喻及相。"又云："是故從心成境，豈從境成彼？彼不成則境，自體亦不成。"又云："于非自知許，由此見一切，非現量之說，于彼已破斥。" [破壞滅劫]瓶壞時，瓶之自性、明瞭與劫滅三者為一還是異？若異，則明瞭應不滅，以非滅之自性故。若一，則瓶之自性亦應滅，以與所滅明瞭為一故，如明瞭。若明瞭滅而自性不滅，則明瞭與自性應異，以相違法故，如熱觸與冷觸。 [知不得解脫]知彼二十五詮釋亦非解脫方便，以非所知真如故，如顯現。 藏文種子字、咒語：無

ཤེས་བྱའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཙམ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ཤེས་» «པའི་གང་ཟག་དེ་ཡང་དེ་ཙམ་གྱིས་མི་གྲོལ་ཏེ་ཤེས་བྱའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྣང་བ་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཚུལ་འདིས་རང་སེམས་སངས་རྒྱས་» «སུ་འདོད་པའང་ཁེགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་སྣང་ཚུལ་འཁྲུལ་པ་ཅི་སྣང་» «ཡང༌།» «དོན་ལ་དག་མ་དག་མེད་པས་དག་མཉམ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་གཏན་» «ལ་ཕབ་པ་ཡིན་ནོ།། » «ད་ནི་བྱེ་བྲག་པའི་གྲུབ་མཐའ་བརྗོད་པ་ནི། བྱེ་བྲག་པ་དག་ཤེས་བྱའི་དོན་དྲུག་གིས། །རྣམ་གྲོལ་སྒྲུབ་སྟེ་ཡང་དག་མ་ཡིན་ཉིད། །མུ་སྟེགས་བྱེ་བྲག་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་ཏུ་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་གྲོལ་བར་འདོད་པ་ཡང༌། ཡང་དག་པའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ཕྱོགས་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་དེའི་གཞུང་གི་གྲུབ་མཐའ་དགོད་པ་དང༌། དགག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་ལས། དང་པོ་ནི། འབྲས་ཀྱི་ཟེ་ཀ་རེ་ཟ་ཞིང་དབང་ཕྱུག་བསྒྲུབས་པས་གྲུབ་པ་ཐོབ་པར་སྨྲ་བའི་མུ་སྟེགས་པ་དག་ནི། གཟེགས་ཟན་སྟོན་པར་འཛིན་ཅིང༌། དབང་ཕྱུག་ལྷར་བྱེད་ལ། དེས་བསྟན་པའི་གཞུང་ཞི་བའི་རྒྱུད་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ལ་དབྱེ་ན། དབང་ཕྱུག་པ། འུག་པ་པ། འུག་ཕྲུག་པ། བྱེ་བྲག་པ། རིག་པ་ཅན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབང་ཕྱུག་ལྷར་འཛིན་པས་དབང་ཕྱུག་པའོ། །འུག་པ་ལྷར་འཛིན་པས་འུག་ཕྲུག་གམ་འུག་པ་པ་ཞེས་བྱའོ། །» «གཟེགས་ཟན་གྱིས་དབང་ཕྱུག་བསྒྲུབས་པའི་རྡོའི་ཕོ་མཚན་གྱི་སྟེང་དུ་འུག་པ་བབས་པ་ལ། དབང་ཕྱུག་ཏུ་བཟུང་ནས་རྫས་ཡོད་དམ་དྲིས་པས། མགོ་ཕྱོགས་བྱས་པ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་གི་མཐར་འཕུར་བས་དེ་སྐད་གྲགས་སོ། །བྱེ་བྲག་ཁས་ལེན་པས་བྱེ་བྲག་པའོ། །རིག་པ་ཁས་ལེན་པས་རིག་པ་ཅན་ནོ། །འདིར་དེའི་གཞུང་གིས། བྱེད་པ་པོ་དབང་ཕྱུག་ཡིན་པ། དེ་མཆོད་པས་བདེ་འགྲོ་ཐོབ་པ། ཤེས་བྱ་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་ཏུ་ངེས་པ། དེ་ཤེས་པས་ཐར་པ་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ལའང་དབང་ཕྱུག་གི་མཚན་ཉིད།ཡོན་ཏན། སྒྲུབ་བྱེད་གསུམ་ལས།

（接上文）以非所知真如故，如顯現。知彼二十五者亦不因彼而解脫，以非知所知真如故，如知顯現。以此理，執自心為佛者亦當破斥。此中，顯現方式雖現諸錯亂，于義無凈不凈，故決定離凈等戲論。 今說勝論師之宗義。勝論師以六義，成立解脫非真實。外道勝論師決定一切所知唯六句義而許解脫，然非真實義，以入謬亂方故。此中，彼宗義之建立與破斥二者當知。 首先，食果實修事自在而謂證得之外道，執迦毗羅仙為師，奉自在天為尊。隨順彼所說寂靜本續等論，分為自在天論師、烏迦論師、烏卡婆多論師、勝論師、正理論師。執自在天為尊，故曰自在天論師。執烏迦為尊，故曰烏迦論師。迦毗羅仙修自在天時，有烏停于石製男根上。認為是自在天，問有無實質。烏點頭等作六相飛去，故名聞於此。承許殊勝差別，故曰勝論師。承許正理，故曰正理論師。 此中，依彼論，造作者是自在天、供彼得善趣、決定所知唯六句義、知彼得解脫四義中，第一復有自在天之相、功德、成立三義。 藏文種子字、咒語：無

དང་པོ་ལའང་དབང་ཕྱུག་གི་མཚན་ཉིད།ཡོན་ཏན། སྒྲུབ་བྱེད་གསུམ་ལས། མཚན་ཉིད་ནི་ལྔ་ལྡན་ཏེ། རྟག་པ་ཡིན་པ།གཅིག་པུ་ཡིན་པ། ལས་རྣམས་བློ་སྔོན་དུ་གཏོང་བའི་གཡོ་བས་བྱེད་པ། ལྷའི་འགྲོ་བས་བསྡུས་པ། གཙང་ཞིང་མཆོད་པར་འོས་པའོ། །རྟག་པ་ནི། ཐོག་མ་ནས་ཐ་མའི་བར་དུ་ཡོད་པས་སྐྱེ་འཆི་མེད་པའོ། །» «གཅིག་པུ་ནི། འཇིག་རྟེན་ན་དབང་ཕྱུག་གཅིག་ལས་མེད་པའོ། །ལས་གཡོ་བས་བྱེད་པ་ནི། བཅིངས་ཐར་དང༌། དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་སྟོངས་པ་ན་དབང་ཕྱུག་གིས་འཇིག་རྟེན་སྤྲུལ་པར་འདོད་པའི་བློ་བསྐྱེད་དེ། དེའི་ཚེ་རླུང་གིས་རྡུལ་རྣམས་བསགས་ནས། རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་དང༌། ཆུ་དང༌། མེའི་ཕུང་པོ་བརྩམ་མོ། །དེའི་ནང་དུ་ཚངས་པའི་སྒོ་ང་བརྩམ་མོ། །དེའི་ནང་ནས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མེས་པོ་ཚངས་པ་གདོང་བཞི་རལ་པ་ཅན་པདྨའི་ལྟེ་བ་ལ་བཞུགས་པ། རིག་བྱེད་བཞིའི་སྒྲ་འདོན་པ་ཞིག་བྱུང་བ་དེའི་ཁ་ནས་བྲམ་ཟེ། དཔུང་པ་ལས་རྒྱལ་རིགས། བརླ་ལས་རྗེའུ་རིགས། རྐང་མཐིལ་ལས་དམངས་རིགས་སྐྱེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་དང་པོ་འཇིག་རྟེན་ཆགས་པ། བར་དུ་གནས་པ། ཐ་མ་འཇིག་པ། མཐར་སྟོངས་པ་རྣམས་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱེད་དོ། །ལྷས་བསྡུས་པ་ནི། གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ན་གནས་པའོ། །གཙང་ཞིང་མཆོད་པར་འོས་པ་ནི། ཁྱི་ཤ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་དགྱེས་ཤིང༌། གཙང་མས་མཆོད་ན་དངོས་གྲུབ་སྟེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་ཞི་བའི་རྒྱུད་ལས། གང་ཞིག་ཕྲ་ཞིང་གཅིག་པུ་སྐྱེ་གནས་འདུག» «།དེ་ཡིས་འདི་ཀུན་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པར་བྱས། །དེ་ནི་དབང་ཕྱུག་མཆོག་ཡིན་ལྷ་མཆོད་བྱ། །ཡོན་ཏན་བྱེད་པ་ཞི་བ་རབ་ཏུ་ཐོབ། །ཅེས་པ་དང༌། བ་ནི་བ་སྦྲ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ། །ཆུ་ཤེལ་ཆུ་རྣམས་ཀུན་གྱི་རྒྱུ། །བླག་ཤ་ཡལ་གའི་རྒྱུ་ཡིན་ ལྟར། །དེ་ནི་ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་རྒྱུ། །ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །ཡོན་ཏན་ནི། ཕྲ་བ་ལ་སོགས་པ་བརྒྱད་དེ། ལག་པ་དག་དང་རྐང་པ་» «དང༌། །མིག་དང་བཞིན་དང་ལུས་རྣམས་ཀྱིས། །མང་པོ་བྱེད་ཅིང་འཇིག་བྱེད་» «པ། །

（接上文）首先，關於自在天的定義、功德與證成三者中，定義具五相：常、一、以先於業之意動而造作、攝於天趣、清凈應供。常者，從始至終存在故，無生死。一者，世間唯一自在天。以意動而造作諸業者，製造一切縛解、形狀、顏色等。謂世界空時，自在天生欲現世界之意，其時風聚塵，開始風輪、水聚、火聚。于其中開始梵穴，從中出生四頭髮結坐蓮蕊作一切世間祖父之梵天，出四吠陀之聲。從其口生婆羅門，肩生剎帝利，腿生吠舍，足掌生首陀羅。如是最初世界成，中間住，最後壞，終盡空，皆由自在天所作。攝於天趣者，住他化自在天。清凈應供者，不悅狗肉等，以清凈供養賜成就故。如《寂靜本續》云："細一處生住，彼生滅一切，彼為最勝自在天，應供得寂靜。"又云："如乳生酪等，水晶生諸水，竹筍生枝葉，彼為眾生因。"功德有細等八種，如雲："手足與眼面身，多所作多所壞，（待續） 藏文種子字、咒語：

མང་པོ་བྱེད་ཅིང་འཇིག་བྱེད་» «པ། །དེས་ན་ཕྲ་བར་བརྗོད་པ་ཡིན། །མཁའ་ལ་རླུང་དང་ས་དང་ནི། །ཆུ་དང་མེ་དག་གནས་བྱེད་ཅིང༌། །སྡུད་པ་དང་ནི་རྒྱས་བྱེད་པ། །དེས་ན་ཡང་བར་བརྗོད་པ་ཡིན། །འབྱུང་བ་ཀུན་ལ་དབང་བྱེད་ཅིང༌། །གནས་པ་དག་དང་རྒྱུ་བ་དང༌། །གང་དང་གང་འདོད་དེ་བྱེད་པ། །དེས་ན་བདག་པོར་གྱུར་ཅེས་བྱ། །བདག་ལ་རག་ལས་རང་དབང་ཅན། །འགའ་ལའང་འཇིགས་པ་ཡོད་མིན་ཏེ། །ཐམས་ཅད་དབང་དུ་འགྱུར་«༼༡༽«བས་ན། །དེ་ནི་དབང་དུ་འགྱུར་«༼༢༽«ཞེས་བྱ། །ཡུལ་དང་བཟའ་བ་བཅའ་བ་དང༌། །» «གཞན་ཡང་ཡིད་ཀྱིས་གང་བསམས་པ། །ཡིད་ཀྱི་རྗེས་འགྲོ་མི་སྡོད་པ«༼༣༽«། །དེས་ན་གར་ཕྱིན་ཅེས་བྱ། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་མཆོད་གྱུར་ཅིང༌། །འབྱུང་པོ་ཀུན་གྱིས་མཆོད་པས་ན། །དེ་ནི་མཆོད་པར་བྱ་བ་ཡིན། །སྙིང་སྟོབས་རྡུལ་དང་མུན་པ་གསུམ། །དེ་དག་གང་ལ་གནས་གྱུར་པ། །» «མིག་འབྱེད་ཙམ་གྱིས་བྱེད་འགྱུར་བ། །» «དེས་ན་འདོད་དགུར་ལྡན་ཞེས་བྱ། །ཐར་པའམ་ཡང་ན་ལྷ་ཡི་ལུས། །གང་དུ་བདག་ཉིད་འདོད་པ་དག» «།ཐམས་ཅད་འདོད་པས་ཐོབ་འགྱུར་བ། །དེས་ན་དགའ་མགུར་གནས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །» «སྒྲུབ་བྱེད་ནི། སྣོད་བཅུད་འདི་དག་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་ཏེ། རྒྱ་ཤུག་ལ་སོགས་པ་ཆེ་ཆུང་གི་ཚད་ངེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཚེར་མ་རྣོ་བ་ལ་སོགས་ངེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང༌། །དབྱར་དགུན་གྱི་དུས་ཚིགས་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྡོད་ཅིང་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང༌། གཏོང་ལྡན་དབུལ་བ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་དང་མྱོང་བ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །» «གལ་ཏེ་ལས་འབྲས་བདེན་ན་ཆོས་ལྡན་ཚེ་ཐུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྔ་མ་ལ་སྲོག་བཅད་པར་མི་རུང་སྟེ་བརྩེ་སེམས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ནི་འཐད་དེ་དེ་དག་གིས་སྲོག་མ་བཅད་པས་བརྩེ་སེམས་དང་ལྡན་ཀྱང་དབང་ཕྱུག་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པས་ཚེ་ཐུང་བ་ཡིན་ཏེ།འཛིན་པ་ཅན་གང་ནོར་ལྡན་དང༌། །གཞན་གྱིས་འཚེ་བྱས་དགེ་བ་ཅན། །ཆོས་མིན་ཅན་དགའ་མཐོང་བས་ལྷ། །དབང་ཕྱུག་ཡོད་པར་གསལ་བ་ཡིན། །ཡོན་ཏན་ནོར་ལྡན་ཚེ་ཐུང་» «དང༌། །

（接上文）以彼能作多事多壞故，說為細。虛空中安置風地水火，收攝與增廣，故說為闊。主宰一切大種，住止流動隨欲所作，故說為自在主。依我自由自在，無有絲毫恐懼，一切隨我所轉，故名隨轉。凡意所思處所、飲食，隨意而去不住，故名隨行。為三界所供，諸部眾供養，故應供養。力、塵、暗三者，凡彼所依，開眼便能作，故名具九欲。無論解脫或天身，凡我所欲，一切隨欲所得，故名安樂。 證成者，器情世間皆自在天所造。因為芒果等大小量決定，荊棘銳利等決定，安置與執行夏冬時節決定等，施者貧者所作與所受不相應故。若業果真實，則具法者短命不應先殺生，以有悲心故。我等則應理，以彼等雖未殺生具悲心，但背叛自在天故短命。如雲："有執者見富者，他所害善者，非法者喜悅，明顯有自在。具德短命者，富者被他害，貧者受供養，明顯有自在。" 藏文種子字、咒語：無

ཡོན་ཏན་ནོར་ལྡན་ཚེ་ཐུང་» «དང༌། །ངན་པར་སྤྱོད་རྣམས་ཚེ་རིང་དང༌། །གཏོང་ལྡན་དབུལ་པོ་མཐོང་བས་» «ན། །དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་གསལ་བ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དབང་ཕྱུག་མཆོད་པས་བདེ་འགྲོ་ཐོབ་པ་ནི། སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་བ་གཞན་མ་བྱས་པར་དབང་ཕྱུག་ཁོ་ན་ལ་ཕྱུགས་བསད་པའི་ཤ་ཁྲག་གིས་ལེགས་པར་མཆོད་ན་ལྷ་མིའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་བོ་མི་ཤེས་བདག་ཉིད་འདིའི། །བདེ་སྡུག་རང་དབང་ཡོད་མིན་ཏེ། །དབང་ཕྱུག་གིས་བཏང་མཐོ་རིས་སམ། །ངན་སོང་དག་ཏུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཚིག་གི་དོན་དྲུག་སྟེ། རྫས་དང་ཡོན་ཏན་ལས་དང་སྤྱི། །བྱེ་བྲག་འདུ་བ་དྲུག་ཉིད་དོ། །ཞེས་པས། དེ་སོ་སོར་བཤད་ན། རྫས་ནི་གཉིས་ལས། རྟག་པ་དང་མི་རྟག་པའོ། །རྟག་པའི་རྫས་ལ་ལྔ་སྟེ། བདག་དང༌། དུས་དང༌། རྡུལ་དང༌། ཕྱོགས་དང༌། ནམ་མཁའ་འོ། །དེ་ཡང་བདག་ནི། རིག་པ་ཅན་པས། བེམ་པོའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ལ། བདག་ལ་གནས་པའི་དོན་བློས་རིག་པ་ལས། བདག་གིས་རིག་པ་སྙམ་དུ་བྱུང་སྟེ། མིག་གིས་གཟུགས་མཐོང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐོང་བར་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་བདག་«༼༡༽«ཀྱང་ནི་འདིར་བདག་ཉིད། །འདོད་དང་སྡང་སོགས་ཡོན་ཏན་ཅན། །རྟེན་དང་ཀུན་འཇུག་ཟ་བ་པོ། །བདག་ཉིད་བེམ་པོའི་ངོ་བོར་འདོད། །» «ཅེས་པས་སོ། །དེས་ན་བདག་རྟག་ཀྱང་བློ་འགྱུར་ཞིང་ཡོན་ཏན་གྱི་དོན་བྱེད་པས། བདག་འཇིག་པ་དང་དངོས་མེད་དུ་མི་འགྱུར་བར་འདོད་དོ། །»«དུས་ནི་འདས་མ་འོངས་ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་མ་སྐྱེས་པ་རྟག་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པའོ། །རྡུལ་ནི་ས་ཆུ་མེ་རླུང་བཞིའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་སྟེ། རིམ་བཞིན་དྲི་དང་རོ་དང་གཟུགས་དང་རེག་བྱའི་ཡོན་ཏན་བཞི་ལྡན་ནས་གཅིག་གི་བར་དུ་ལྡན་པ། ཕྲ་རབ་དེ་དག་རྟག་ཅིང་ཕན་ཚུན་མ་རེག་པར་འདུས་ནས་བྱ་བ་རྩོམ་ལ། མཐར། «༼༢༽«དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མེར་བསྲེགས་པའམ་ཐོ་བས་བཅོམ་ཡང་རྡུལ་འཐོར་བ་ཙམ་ལས་གཞིག་པར་མི་ནུས་ལ།

（接上文）具德短命者，作惡長壽者，施者貧窮見，明顯自在造。如是說。 以供養自在天而獲善趣者，謂眾生不作他善，唯以殺牲血肉善供自在天，即獲人天果位。如雲："愚昧眾生此自體，安樂痛苦非自在，自在放逐昇天界，或墮惡趣中。" 一切所知義理有六：實、德、業、共相、自相、和合。如是各別說明：實有二，常與無常。常實有五：我、時、塵、方、虛空。其中，我，如勒伽毗師說：色身自性中，依我而有了知義，故謂我了知。如依眼見色而知見。如說："他我即此自體，具欲厭等諸性德，所依能遍食者性，自體即色身自性。"是故，我雖常而意識變異作性德事，故不應壞亦非無實。 時，即遍及過現未諸位，非生常實有。塵，即地水火風四微塵，次第具香味色觸四德至一。極微聚集未觸而作事，最後焚盡諸法或杵毀，唯散微塵亦不壞。（待續） 梵語咒語種子字：無

«༼༢༽«དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མེར་བསྲེགས་པའམ་ཐོ་བས་བཅོམ་ཡང་རྡུལ་འཐོར་བ་ཙམ་ལས་གཞིག་པར་མི་ནུས་ལ། ནམ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ཞིག་པའི་ཚེ་ནའང་རྡུལ་རྣམས་ནམ་མཁའ་ལ་ལོང་ལོང་པོར་གནས་པ་དག» «རྩོམ་དུས་དབང་ཕྱུག་གིས་རིགས་མཐུན་རྣམས་བསྡུས་པས་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གྱི་རྫས་འབྱུང་བའོ། །»«ཕྱོགས་ནི་ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཆ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཅིང༌། མ་སྐྱེས་པ་རྟག་པ་བྱ་བ་མེད་པ་རྫས་སུ་ཡོད་པའོ། །«༼༣༽«ནམ་མཁའ་ནི། ཆོས་ལྔ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཁྱབ་པ་དང༌། རྟག་པ་དང༌། གོ་འབྱེད་པ་དང༌། སྒྲ་བསྐྱེད«་༼༡༽«པ་དང༌། དངོས་པོའོ། །དེའི་དང་པོ་གསུམ་ནི་ཕལ་ཆེ་བས་ཁས་ལེན་ཏོ། །མི་རྟག་པ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་གི་ཡན་ལག་ཅན་བཞི་སྟེ་དེ་ལྟར་དགུའོ། །ཡོན་ཏན་ནི། ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་སྟེ། གྲངས་དང༌། བོངས་ཚད་དང༌། འཕྲད་པ་དང༌། ཕྱེ་བ་དང༌། གཞན་དང༌། གཞན་མ་ཡིན་པ་སྟེ་དྲུག་དང༌། བདག་ལ་སྣང་བ་བཅུ་གསུམ་ནི། མིག་གི་བློ་དང༌། རྣ་བའི་བློ་དང༌། སྣའི་བློ་དང༌། ལྕེའི་བློ་དང༌། ལུས་ཀྱི་བློ་དང༌། བདེ་བ་དང༌། སྡུག་བསྔལ་དང༌། འདོད་པ་དང༌། སྡང་བ་དང༌། ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང༌། ཆོས་དང༌། འབད་རྩོལ་དང༌། འདུ་བྱེད་པའི་ཤུགས་སོ། །ཡུལ་ལྔ་སྟེ། གཟུགས་མེའི་ཡོན་ཏན། སྒྲ་ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན། དྲི་སའི་ཡོན་ཏན། རོ་ཆུའི་ཡོན་ཏན། རེག་རླུང་གི་ཡོན་ཏན་ནོ། །སྒྲ་ནི་རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའི་ཁྲོད་ན་གནས་པ་ལས། རླུང་རློན་པས་གཡོགས་པས་མ་ཐོས་པ་ཡིན་ལ། སྐྱེས་བུས་ཨོཾ་བརྗོད་དུས་རླུང་དེ་བསལ་ནས་ཐོས་ཤིང༌། བཤོལ་ན་རླུང་ཤུལ་དུ་ནུབ་པས་མ་ཐོས་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་ནི་ལྔ་སྟེ།བརྐྱང་བ་དང༌། བསྐུམ་པ་དང༌། འདེགས་པ་དང༌། འཇོག་པ་དང༌། འགྲོ་» «བའོ། །སྤྱི་ལ་གཉིས་ཏེ། ཁྱབ་པ་དང༌། ཉི་ཚེ་བའི་སྤྱིའོ། །ཁྱབ་པའི་སྤྱི་ནི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ཅེས་པས་ཁྱབ་པའོ། །གཉིས་པ་ལ། བར་གྱི་སྤྱི་དང༌། སྤྱི་ཆུང་ངུ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་བུམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་བུམ་པ་ཞེས་པས་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་ལུས་ཉིད་ཅེས་པས་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུའོ། །

（續）方，即遍一切東方等位，非生常無作用實有。虛空，具五法：遍、常、隔礙、生聲、實事。前三多人承許。 無常者，地水火風所成四種，如是共九。性德有二十四：數、量、觸、分離、他、非他六，現於我中十三：眼識、耳識、鼻識、舌識、身識、樂、苦、欲、厭、非法、法、精進、作意勢。五境：色為火德，聲為空德，香為地德，味為水德，觸為風德。聲常住虛空，為濕風所覆而不聞。人念"唵"時，遣彼風故聞，止則風歸本處而不聞。業有五：伸、屈、舉、下、行。 共相有二：周遍共相與一時共相。周遍共相，謂"諸所知皆有"周遍。第二，有中共相與小共相。初者，如"諸瓶皆名瓶"周遍。第二，如"諸支分總名身"周遍。（待續） 咒語與梵語種子字： 空（藏文） 唵（梵文擬音） ॐ（梵文天城體） （漢語字面意義：覺，本初） Oṃ（漢語擬音）

གཉིས་པ་ནི་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་ལ་ལུས་ཉིད་ཅེས་པས་ཁྱབ་པ་ལྟ་བུའོ། །སྤྱི་དེ་དག་ཀྱང་མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཁྱབ་པ་དང༌། རྟག་པ་དང༌། གཅིག་པུའོ། །དཔེར་ན་བུམ་པས་རང་གི་བྱེ་བྲག་གསེར་བུམ་དང༌། རྫ་བུམ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཁྱབ་སྟེ། གསེར་བུམ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡོད་ན། བུམ་པ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་དེ་གསལ་བ་བྱེ་བྲག་པ་དེ་རྣམས་གྲུབ་ནས་མ་རླག་གི་བར་དུ་ཡོད་པས་སོ། །»«ཁྱབ་ཅིང་རྟག་པ་དེས་ན་«༼༡༽«གཅིག་པུར་ཡང་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་གཟེགས་ཟན་གྱི་སློབ་མ་བཻ་ལུ་«༼༢༽«ཀ་ནི་སྤྱི་དེ་གསལ་བ་མེད་པའི་བར་སྟོངས་ན་ཡོད་པར་འདོད་དེ། དབང་ཕྱུག་ལ་ཆོས་ཅན་ལུས་ཡོད་པ་དང༌། གསལ་བ་མེད་པའི་བར་སྟོངས་ནི་སྤྱི་ཡོད་དེ། ཁྱབ་བྱེད་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཟེར་ལ། རིག་པ་ཅན་གྱི་སྟོན་པ་བཻ༌། ར་«༼༣༽«ནི། གསལ་བ་མེད་པའི་བར་སྟོངས་ན་ཆོས་ཅན། སྤྱི་མེད་དེ།སྣང་རུང་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཟེར་རོ། །བྱེ་བྲག་ནི་གསལ་བ་རྣམས་མ་འདྲེས་པ་སྟེ་བུམ་པ་དང་ཀ་བ་བཞིན་ནོ། །འདུ་བ་ལ་ཐ་དད་དང༌། ཐ་མི་དད་གཉིས་ལས། ཐ་དད་ནི་མགོ་ལ་རྭ་གཉིས་ལྟ་བུའོ། །ཐ་མི་དད་ཀྱི་འདུ་བ་ནི། དུང་ལ་དཀར་ཟླུམ་འདུ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཤེས་པས་གྲོལ་བ་ནི། དོན་དྲུག་པོ་ཤེས་ནས་བསྒོམས་ན་གྲོལ་ཏེ། འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་མོད་ཀྱི། །ཐ་མ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཉིད་ཁོ་ན་ཤེས་པ་ཡིས། །མི་དེ་ཐ་མར་ཐར་པར་འགྱུར། །ལུས་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ནི། །ཐམས་ཅད་སྤངས་ན་དྲི་མེད་པའི། །ཡོངས་སུ་དག་པ་དེར་འགྲོ་སྟེ། །བུད་ཤིང་ཟད་པའི་མེ་བཞིན་ནོ། །བློ་སོགས་བདག་ནི་ཡོན་ཏན་ཅན། །དྲུངས་ནས་ཕྱུང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །ཡིད་ལ་བདག་ཅེས་གནས་པ་ནི། །བྱེ་བྲག་པ་ཡིས་བཅད་པར་» «ཤེས། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཐར་པའི་གནས་སྐབས་ན། བདག་དེ་ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་ཡོད་པ་ཉིད་དེ། ཡོད་མིན་མེད་མིན་དུ་མ་མིན། །གཅིག་མིན་ཕྲ་མིན་ཆེན་པོ་མིན། །འདི་ནི་རྟག་མིན་མི་རྟག་མིན། །བདག་མིན་གཞན་མིན་མིན་དེ་ཉིད། །ཅེས་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །

第二，如"諸支分總名身"周遍。彼共相亦具三相：周遍、常、一性。例如，瓶遍攝自己的特殊——金瓶、泥瓶等，凡有金瓶等，必有瓶，故周遍。常，謂彼特殊事物已生未滅之間恒有。周遍且常，故一性亦成。 對此，浮樓迦那論師主張共相存在於無明顯事物的空隙中。如自在天有法性身，無明顯事物的空隙中有共相，因為是周遍且常。而正理學派祖師邁特利亞說："無明顯事物的空隙中，法性，無共相，因為應現而不可得。" 自相，即明顯事物不混雜，如瓶與柱。和合有異、不異二種。異，如頭上二角。不異和合，如螺貝白圓和合。 由知而解脫者，謂知六義而修，即得解脫。如說："雖然輪迴無始，但非無有終盡，正由證知彼性，最終解脫輪迴。身心一切妄念，若能悉皆捨棄，則趣無垢清凈，如薪盡火自熄。心等為體我有德，從中出離瑜伽士，意中安立我之念，應知別論師所斷。" 且於解脫位中，我離一切有無、常斷諸邊而存在。如說："非有非無非多種，非一非細亦非大，此非恒常非無常，非我非他亦非彼。"

བདག་མིན་གཞན་མིན་མིན་དེ་ཉིད། །ཅེས་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དགག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པ། གནོད་བྱེད་ཡོད་པ། ཤེས་པས་མི་གྲོལ་བའོ། །དང་པོ་ནི་ཚད་ངེས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་དབང་ཕྱུག་རྟག་པ་བསྒྲུབ་པ་འགལ་ཏེ། རྟགས་དེ་དག་ལ་དབང་ཕྱུག་རྟག་པས་མ་བྱས་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་ཕྱུག་མི་རྟག་པ་ནི་ནམ་ཡང་མེད་པས་བྱེད་པོར་མེད་ལ། དབང་ཕྱུག་གིས་བྱེད་པར་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པའི་རྟགས་ཀྱིས་ཁེགས་སོ། །» «གནོད་བྱེད་ཡོད་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། དབང་ཕྱུག་དང༌། རྫས་དང༌། ཡོན་ཏན་དང༌། ལས་དང༌། སྤྱི་བྱེ་བྲག་འདུ་བ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པ་ཐུབ་པས་ལུང་བསྟན་པ་དེ་དགག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲུལ་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། ཚངས་དང་དབང་པོ་ཁྱབ་འཇུག་དང༌། །དྲག་སོགས་གཟུགས་སུ་སྤྲུལ་མཛད་ནས། །» «འགྲོ་བ་འདུལ་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །ཐུགས་རྗེའི་རང་བཞིན་ཅན་གར་མཛད། །» «ཅེས་པས་སོ། །འདིར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་པོར་བརྟགས་པའི་དབང་ཕྱུག་བློས་བཀོད་པ་དེ་འགོག་པ་ལ་ཚུལ་ལྔ་སྟེ། རྟག་པ། གཅིག་པུ། བྱེད་པ་པོ། ལྷས་བསྡུས་པ། མཆོད་པར་འོས་པ་དགག་པའི་ཚུལ་» «ལོ། །དང་པོ་ནི། རྟག་པར་མི་རུང་སྟེ་དོན་མི་བྱེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་པུར་མི་རུང་སྟེ་ཡན་ལག་ཅན་དུ་མ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་པོ་དགག་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བར་མཐོང་བ་དང༌། རྟག་ཏུ་འབྱུང་བར་ཐལ་བ་དང༌། ཅིག་ཆར་འབྱུང་བར་ཐལ་བ་དང༌། རང་དང་མཚུངས་པ་དང༌། མཆོད་པ་དོན་མེད་» «པའོ། །དང་པོ་ནི་དུ་བ་མེའི་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མཐོང་གི དབང་ཕྱུག་གིས་བྱེད་པར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བས་ཁེགས་སོ། །རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བར་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་སོ་ཞེ་ནའང༌། སྣང་རུང་མ་དམིགས་པས་ཁེགས་པ་ཉིད་དེ། དབང་ཕྱུག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ན་དབང་ཕྱུག་ཉིད་ཀྱང་བྱས་པར་ཐལ་ལ། འདོད་ན་མ་བྱས་པར་གསལ་ལོ། །

（續）這種主張可以從三方面予以遮破：無立論證、有違害因、不能由知而解脫。 第一，用確定的理由證明自在天常住是相違的，因為那些理由皆為非自在天所作所遍。自在天決非無常，故不能作者；以應現而不得的因，遮破自在天為作者。 有違害因有五：破自在天、實物、性德、業、共相、自相、和合。 第一，世間所有，佛已授記，非破斥，因為是未來佛。化現諸天亦非，如《菩提心釋》云："化現梵天、帝釋天、大自在天、那羅延天等色身，以調伏眾生的方便，顯現具慈悲自性的遊戲。" 此處，對非一切作者而妄計為作者的自在天，以五理破斥：破常、一、作者、諸天所攝、應供。 一、不應是常，因為應成無作用故。不應是一，因為由多支聚合故。破作者有五：見從因生、應成恒生、應成頓生、同自性、供養無義。 一、見煙從火聚生，不見自在天所作，故由因生而遮破。若說因生是自在天所作，亦以應現不得而遮破。若自在天是一切作者，自在天亦應是所作，許則明非所作。（待續）

དབང་ཕྱུག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ན་དབང་ཕྱུག་ཉིད་ཀྱང་བྱས་པར་ཐལ་ལ། འདོད་ན་མ་བྱས་པར་གསལ་ལོ། །དེས་ན་དབང་ཕྱུག་མ་བྱས་པས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོར་མི་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །རྟག་ཏུ་འབྱུང་བར་ཐལ་བ་ནི། སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བར་ཐལ་ཏེ་རྒྱུ་རྟག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ། རྟག་པ་ལ་རེས་འགའ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་བ་ལྷས། རྒྱུ་ལ་ཐོག་མ་ཡོད་མིན་ན། །» «འབྲས་བུའི་ཐོག་མ་ག་ལ་ཡོད། །རྟག་ཏུ་ཅི་ཕྱིར་བྱེད་མིན་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཡང་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ཅིག་ཆར་འབྱུང་བར་ཐལ་ཏེ། རྒྱུ་རྟག་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ་རྟག་པའི་བྱ་བ་ལ་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་རྟག་ཀྱང་རྐྱེན་རེས་འགའ་བ་ལ་འཕྲད་པས་རིམ་གྱིས་འབྱུང་སྟེ། རྔ་རྟག་ཀྱང་བརྡུངས་པའི་རྐྱེན་རེས་འགའ་བ་ལས་སྒྲ་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན། རྔ་ལས་བརྡུང་དུས་ཀྱི་སྒྲ་རྒྱུན་ཆགས་སུ་འབྱུང་གི རྔ་«༼༡༽«རྟག་པ་མ་ཡིན་པས་དཔེ་ཡང་མ་གྲུབ་ལ། དོན་ཡང་མི་འཐད་དེ་རྐྱེན་དང་འཕྲད་ན་འབྱུང་མ་འཕྲད་ན་མི་འབྱུང་བས་ཀྱང་རྟག་པ་ལས་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དེས་བྱས་མིན་གཞན་ཡོད་མིན་ན། །དེས་འདི་གང་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །རྔ་སྒྲ་དབྱུ་གུའི་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པས་ཀྱང་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་པ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། གལ་ཏེ་ལྟོས་ན་ཚོགས་པ་ཉིད། །རྒྱུ་ཡིན་འགྱུར་གྱི་དབང་ཕྱུག་མིན། །ཚོགས་ན་མི་བསྐྱེད་དབང་མེད་ཅིང༌། །དེ་མེད་པར་ནི་བསྐྱེད་པ་མིན། །ཞེས་སོ། །རང་དང་མཚུངས་པ་ནི། དབང་ཕྱུག་གཞན་གྱིས་མ་བྱས་པར་རང་བྱུང་ན་སྣོད་བཅུད་ཀྱང་རང་བྱུང་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཆོད་པ་དོན་མེད་པ་ནི། ཐམས་ཅད་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་ན་མཆོད་མ་མཆོད་ཁྱད་མེད་དེ་གཉིས་ཀ་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་པར་མཚུངས་པ་གྲུབ་སྟེ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །» «སྐྱེས་རབས་ལས། གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་ན། །

（續）如是，自在天雖非所作，亦不應是一切作者。 應成恒常生起者，謂器情一切應恒常生起，因從常因生故。周遍成立，常無間斷故。如寂天云："因無始者，果何有始？何不恒作？非待余故。" 複次，器情一切應頓時生起，因從常因生故。周遍成立，常之作用違漸次生故。 若謂因雖常，遇偶爾緣方漸次生，如鼓雖常，遇偶爾擊緣出聲。然則鼓出聲時，聲相續生，非鼓常住，故喻不成。義亦不應理，遇緣則生、不遇則不生，故非從常漸次而生。如《入行論》云："非彼所作無餘在，則彼於此何所待？" 鼓聲待槌等緣，亦遮自在天所作。如彼云："若待聚合，聚合是因，非自在天。聚而不生則無自在，無則不生。" 同自性者，謂自在天他不所作而自生，器情亦應自生而同性故。 供養無義者，若一切自在天所作，則供不供無別，二皆同是自在天所作，成一性故。如《本生論》云："若一切是自在天所作，則供養者與不供養者，一切所作無有差別，同一自在之所生故。"（待續）

གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་དབང་ཕྱུག་གིས་བྱས་ན། །འོ་ན་སྤྲེའུ་དབང་ཕྱུག་གིས་བསད་པས། །ཁྱོད་ནི་བདག་ལ་ཅི་ཕྱིར་སེམས་མི་དགའ། །གཞན་གྱི་ཉེས་པའང་བདག་ལ་ཅི་ཕྱིར་བསྒོ། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །ལྷས་བསྡུས་པའང་མི་འཐད་དེ། སྡུད་བྱེད་ཀྱི་ལྷ་ཉིད་ཀྱང་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཆོད་འོས་སུ་ཡང་མི་འཐད་དེ། མཁྱེན་པ་དང་བརྩེ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་མཆོད་པར་འོས་ཀྱི། སྲོག་ལ་ཟ་ཞིང་མི་གཙང་བ་ལ་ཁྲོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བརྩེ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྫས་དགག་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྟག་པ་དང༌།མི་རྟག་པ་དགག་པའོ། །རྟག་པ་ལ། བདག་དང༌། རྡུལ་དང༌། དུས་དང༌། ཕྱོགས་དང༌། ནམ་མཁའ་དགག་པ་དང་ལྔ་ལས། བདག་གི་ངོ་བོ་འོག་ཏུ་འགོག་ལ། བློས་བུམ་པ་མཐོང་བ་བདག་གིས་མཐོང་བར་མི་རིགས་ཏེ། བློ་དང་བདག་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །» «འབྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་མཐོང་ན་བུམ་པས་ཀྱང་གཟུགས་མཐོང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོལ་དུས་བདག་དེ་ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་གཅིག་དང་དུ་མ་གང་དུའང་མེད་ན་བདག་མི་སྲིད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། འཇིག་རྟེན་གྲངས་ཅན་འུག་ཕྲུག་དང༌། །གོས་མེད་བཅས་ལ་གལ་ཏེ་ཞིག །ཡོད་མེད་འདས་པར་སྨྲ་ན་དྲིས། །བསྟན་པ་འཆི་མེད་བདུད་རྩི་འདི། །ཆོས་ཀྱི་ཁུད་པ་ཡིན་ཞེས་གདའ། །» «ཞེས་པས། དབུ་མ་པ་ལས་གཞན་པས་གང་རུང་ཞིག་ཁས་ལེན་པས་ལྟ་བའི་གཟེབ་ཏུ་འཆིང་སྟེ། འདིས་ཀྱང་བདག་མེད་པར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ནི། ཕྲད་པ་དང་བཅས་པའི་ཚེ་མི་རྟག་ལ་གྱེས་པའི་ཚེ་ཆ་མེད་པས་རྟག་པར་ཡང་བཞག་ཏུ་མེད་དོ། །རྡུལ་དེ་རྟག་ན་ལན་ཅིག་གྱེས་ནས་འདུར་མི་རུང་བར་འགྱུར་ཏེ། རྟག་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །དུས་དགག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ། ཁྱད་པར། རྟག་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་སྟེ། རྩོམ་བྱེད་དང༌། ལྟོས་ས་དང༌། རྫས་སུ་མ་གྲུབ་པ་དང༌། མཐུན་སྣང་ལ་མེད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དུས་ཀྱི་མཐའ་སྐད་ཅིག་མ་མ་གྲུབ་པས་དེ་མཐུད་པའི་ལོ་ཟླ་ལ་སོགས་པ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི།

破諸天所攝亦不應理，攝受之天亦以應現不得故。 應供養亦不應理，乃是具知憫自性者方應供養，而以食生命、嗔不凈，實已離悲憫故。 破實物有二：破常、破無常。 破常有五：破我、極微、時、方、虛空。 我體性于下破，心見瓶不應是我見，心與我無關聯故。雖無關聯亦見，應成瓶亦見色故。解脫時，我體非有非無、非常非斷、非一非多，我體應不成立故。如《寶鬘論》云："數論外道、勒葛外道、耆那外道等，若說有、無、亦有亦無，當問：佛法甘露不死之教，乃真理精要。"除中觀師外，任持一端，繫於見縛，然彼等亦不許無我故。 極微自性者，和合時無常，離析時無分，亦不能立為常。若極微是常，一次離散不應還合，如虛空故。 破時分三：破自性、破差別、破常住。 初又分四：破能作、破所依、破實有、破共相有。 一、時之邊際剎那不成，故遮彼相續之年月等。 二、（待續）

དུས་ཀྱི་མཐའ་སྐད་ཅིག་མ་མ་གྲུབ་པས་དེ་མཐུད་པའི་ལོ་ཟླ་ལ་སོགས་པ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དུས་སྔ་ཕྱི་ད་ལྟ་གསུམ་ལ་ལྟོས་ས་མ་གྲུབ་ན་རྟག་ཏུ་ཡང་ན་སྔའམ་འཕྱི་བར་འགྱུར་ལ། ལྟོས་ས་གྲུབ་ན་འདས་མ་འོངས་ད་ལྟ་གསུམ་དུས་གཅིག་ལ་མི་ཚོགས་པ་དང༌། སྔ་ཕྱིའི་ཚེ་ལྟོས་ས་ཡོད་དུས་ལྟོས་ཆོས་མེད་ལ། ལྟོས་ཆོས་ཡོད་དུས་ལྟོས་ས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བློས་སྒྲོ་བཏགས་ནས་ཕར་བཤད་ཀྱང་དངོས་པོ་ལ་དུས་གསུམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས།གལ་ཏེ་འདས་ལ་ལྟོས་གྱུར་ན། །ད་ལྟ་བྱུང་དང་མ་འོངས་པ། །འདས་པའི་དུས་ན་ཡོད་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དེ་ན་མེད་འགྱུར་ན། །ཇི་ལྟར་དེ་ལ་ལྟོས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །རྫས་སུ་མ་གྲུབ་པ་ནི། དབྱར་དང་སྟོན་ཡང་བློས་བཀོད་པ་ཡིན་གྱི། དངོས་པོ་ལ་མེད་དེ་སྣང་བ་རྣམས་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུའང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྐད་ཅིག་དང་ཆ་ཤས་རང་བཞིན་མེད་པས་དོན་གྱི་དབྱར་སྟོན་ཁེགས་ལ། མིང་གི་དབྱར་སྟོན་ཡང་བཏགས་པ་ཡིན་པས་དགུན་ལ་དཔྱིད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་བློ་«༼༡༽«བུར་དུ་བརྟགས་ནས་བཞག་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དབྱར་ལྟ་བུ་དངོས་པོར་ཡོད་ན་རི་ལ་སོགས་པ་ཉིད་དབྱར་དུ་མི་རུང་སྟེ། རི་མཐོང་དུས་དབྱར་མཐོང་བར་མ་གྲགས་པའི་ཕྱིར། དེ་བཞིན་དུ་གསལ་བ་མཐའ་དག་ལ་དེས་བསྒྲེས་པ་ན་དབྱར་ལ་སོགས་པ་མ་གྲུབ་པ་ན། དབྱར་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱིའི་རང་བཞིན་བློས་བཀོད་པ་ཙམ་ལས་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །མཐུན་སྣང་དུ་མེད་པ་ནི། གླིང་འདིར་ཉིན་པར་ཡིན་དུས་གཞན་དུ་མཚན་མོར་འགྱུར་ལ། སྔ་དྲོ་ལ་སོགས་པའང་དེ་བཞིན་ཏེ། དངོས་པོ་ལ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཁྱད་པར་དགག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། དུས་གཅིག་པ། དུས་མཉམ་པ། དུས་རིང་ཐུང་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། བུམ་པ་དང་སྣམ་བུའི་«༼༡༽«དུས་གཅིག་པར་མི་རུང་སྟེ། སྣང་བ་དེ་ལས་ཐ་དད་པའི་བུམ་སྣམ་མེད་ལ། སྣང་བའང་ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་མེད་པས་དུས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི།

第二，三時前後現在無所依不成，則應恒為先或后。若所依成立，則過去未來現在三者不會聚於一時，先時所依有而所依法無，后時所依法有而所依無故。是故，雖由心假立而說，然事物上無三時。如《根本慧》云："若觀待過去，則現在與未來，應於過去時有。若彼時無者，云何觀待彼？" 不成實有者，夏秋亦是心假安立，事物中無。于諸顯現中，非即亦非異故。剎那與部分無自性，遮除義夏秋，而名言夏秋亦唯是假立，故於冬稱春亦無違，如心剎那假立而安立故。若如夏實有，山等不應即是夏，見山時不聞見夏故。如是推及一切顯現時，夏等不成立，則"夏"等總相性唯是心假安立而不成立。 無共同顯現者，此洲為晝時他處即為夜，早晨等亦爾，事物中決定無故。 破差別有三：破同時、破同剎那、破時長短。 初者，瓶與氆氌不應是同時，離瓶氆顯現無別瓶氆，顯現亦無剎那部分，故不應為時。 第二，（待續）

སྣང་བའང་ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་མེད་པས་དུས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། བུམ་སྣམ་དུས་མཉམ་པའང་མི་རུང་སྟེ། བུམ་པ་མཉམ་པ་སྣམ་བུ་ལ་ལྟོས་ཤིང༌། སྣམ་བུ་མཉམ་པ་བུམ་པ་ལ་ལྟོས་པས་ན་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པས་མཐར་རང་ལ་རང་ལྟོས་སུ་འགྱུར་བས། གང་ཡང་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ་དུས་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ་པ་དངོས་པོ་ལ་གསལ་བ་རེ་རེ་ཞིང་བརྟགས་ན་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་མེད་པས་ཀྱང་ཁེགས་» «སོ། །རྩ་ཤེ་ལས། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་གང་ལྟོས་འགྲུབ། །དེ་ཉིད་ལ་ཡང་ལྟོས་ནས་ནི། །ལྟོས་བྱ་གང་ཡིན་དེ་འགྲུབ་ན། །གང་ལ་ལྟོས་ནས་གང་ཞྀག་འགྲུབ། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། ཞག་ལས་ལོ་གཅིག་དུས་རིང་བར་མི་འགྲུབ་སྟེ། རྩོམ་བྱེད་ཞག་མེད་ན་དེས་བཞག་པའི་ལོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། ལོ་ཡང་ཞག་གི་ཕྲེང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཞག་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་པས་ལོ་རིང་བར་མི་འགྲུབ་ལ། སྐད་ཅིག་མའང་ཆ་ཤས་མེད་པས་རྩོམ་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆ་ཤས་མེད་པ་ལ་འཕྲད་པ་མི་རུང་བས་རྒྱུན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་མཐུད་པ་མེད་པས་རིང་ཐུང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་ནས་ལོ་ཟླ་བསྐལ་པ་ལ་སོགས་པར་རིང་ཐུང་དུ་ཞེན་པ་གཏི་མུག་ཉིད་དོ། །དུས་རྟག་པ་དགག་པ་ནི། རི་ཞིག་དུས་རིའི་དུས་ཞིག་ནས་མེད་པ་ལྟར། གསལ་བ་དངོས་པོ་རྣམས་དེ་དང་འདྲ་བས་རྟག་པའི་དུས་མེད་ལ། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་དུས་མེད་དེ་མི་རྟག་པ་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་ལས་ཀྱང༌། འདས་པའི་དུས་ཀྱང་འདས་པའི་དུས་ཀྱིས་སྟོངས་སོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཕྱོགས་རྟག་པ་དགག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ། ཁྱད་པར། རྟག་པ་དགག་པའོ། །ངོ་བོ་ལ། ལྟོས་པ་དང༌། རྫས་དང༌། མཐུན་སྣང་ལ་མེད་པ་དང་གསུམ་ལས། ལྟོས་པ་དགག་པ་ནི། མི་མཇེད་འདི་བདེ་བ་ཅན་པའི་ཤར་ཡིན་ལ། མངོན་པར་དགའ་བའི་ནུབ་ཏུ་བཞག་དུས། ཤར་ཁོ་ན་ཡིན་ན་མངོན་དགའི་ཡང་ཤར་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཕྱོགས་བཅུ་པོ་ཡང་འཁྲུལ་པའི་བློས་བཀོད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་མེད་དེ། རྩ་ཤེ་ལས། དངོས་པོ་ལྟོས་གྲུབ་གང་ཡིན་པ། །

顯現亦無少分，故不應為時。 第二，瓶與氆氌同剎那亦不應理。同剎那之瓶觀待氆氌，同剎那之氆氌觀待瓶，則互相觀待，終將自觀自，故皆不成立，以無時性故。於事物中觀察每一顯現，非即亦非異，故同剎那亦遮遣。如《根本慧》云："若所觀待法成立，復觀待彼而成立所觀待法，則由觀待何者而成立何者？" 第三，從晝夜不能成立一年為長時。若無能成之晝夜，則彼所安立之年亦無故。年亦唯是晝夜之串聯故。晝夜亦是剎那性，故不能成立年為長。剎那亦無部分，故不能成為能成。無部分不應和合，故不成相續，無聯結故長短不成立。執著從剎那至年月劫等有長短，唯是無明。 破時常住者，如山毀時山之時亦毀無，諸顯現事物與彼相似，故無常住之時。無事物亦無時，以無常已遣故。經中亦云："過去時亦以過去時空"等。 破方常住有三：破自性、破差別、破常住。 自性有三：觀待、實物、共相無。 破觀待者，此閻浮提是極樂世界之東，若安立為妙喜世界之西時，若唯是東，則妙喜亦應是東故。是故，十方亦是顛倒心所安立，事物中無。如《根本慧》云："觀待而成立之事物，非事物故。"事物中無方故。 人執持方位為實有，唯是分別增益，（待續）

རྩ་ཤེ་ལས། དངོས་པོ་ལྟོས་གྲུབ་གང་ཡིན་པ། །དེ་མ་གྲུབ་ན་ཇི་ལྟར་ལྟོས། །ཇི་ལྟར་གྲུབ་པ་ལྟོས་ཤེ་ན། །དེ་ནི་ལྟོས་པར་མི་རུང་» «ངོ༌། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །རྫས་སུ་མ་གྲུབ་པ་ནི། མི་མཇེད་ཉིད་ཤར་ལ་སོགས་པར་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པས་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །མཐུན་སྣང་ལ་མེད་པ་ནི། འཛམ་བུ་གླིང་པ་ལ་ཤར་དུ་སྣང་བ་ཉིད། སྒྲ་མི་སྙན་པ་ལ་»«ནུབ་ཏུ་«༼༡༽«སྣང་བ་དང༌། སྟེང་འགྲོ་རྣམས་ལ་ཐུར་དུ་སྣང་བ་ཉིད་སྤྱི་བོ་ཚུགས་པ་ལ་གྱེན་དུ་སྣང་ལ། སྣྲེལ་ཞི་བ་ལ་འཕྲེད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱད་པར་དགག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཕྱོགས་བཅུ། མཚམས་བཞི། ཕྱོགས་བཟང་ངན་མ་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཕྱོགས་བཅུའི་ཤར་དེ་གཅིག་ཡིན་པས་དེས་ཁྱབ་དུས་ཤར་དེ་གཅིག་ཏུ་མི་རུང་སྟེ། རི་དང་རྡོ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དུ་མ་དབྱེར་མེད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཤར་ཉིད་ཀྱང་གཞན་ནས་ནུབ་ཏུ་འགྱུར་བས་གཅིག་ཏུ་བཞག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚམས་མ་གྲུབ་པ་ནི། ཤར་ལྷོ་ལྟ་བུ་ལ། ཤར་དང་ལྷོ་ཕྲད་དམ་མ་ཕྲད། ཕྲད་ན་མཚམས་ཀྱི་གོ་མེད་པས་མཚམས་མི་རུང་ལ། མ་ཕྲད་ན་མཚམས་དང་ཤར་ལྷོ་གཉིས་ཀྱི་ཟུར་ལ་བར་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན་ནི་དེར་ཡང་མཚམས་གཞན་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ། བར་མེད་ན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །» «ཕྱོགས་བཟང་ངན་མ་གྲུབ་པ་ནི། ཤར་ན་ཕྱོགས་ངན་དུས་ནུབ་ན་མེད་པ་མི་རུང་སྟེ། མི་མཇེད་རིལ་པོ་མངོན་དགའི་ནུབ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། བདེ་བ་ཅན་གྱི་ཤར་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་གནས་གཅིག་ལ་ལྟོས་པ་དེའི་ཤར་ངན་པ་ལྟ་བུའང་མི་འགྲུབ་སྟེ། རྡུལ་ཕྲན་དང་དུས་ཀྱི་རིགས་པས་རང་དང་ཤར་གཉིས་ཀ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ཕྱོགས་ངན་པ་དེ་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ལ་ངན་ནམ་གཅིག་ལ་ངན། དང་པོ་ལྟར་ན་བདེ་བ་ཅན་པའི་ཤར་ཡིན་པས་བཟང་བའི་ཕྱིར་འདིར་ཡང་བཟང་བར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་ལོ་འཕོས་ཀྱང་ངན་པ་མི་འབྱུང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་རྟོགས་ན་ཕྱོགས་ངན་མེད་དེ་གཞི་མེད་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །» «ཡུམ་ལས།

如《根本慧》云："觀待而成立之事物，彼不成立云何觀待？若謂成立者能觀待，彼實不應觀待。" 不成實有者，閻浮提自身定非東方等，故當遮遣。 無共相者，閻浮洲人顯現為東方，惡音世界顯現為西方，上行者顯現為下方，頂髻者顯現為上方，水平者顯現為橫故。 破差別有三：破十方、破四隅、破方好壞不成立。 初者，十方之東方若是一，則彼遍時東方不應是一，以山石樹等多者無別有故，東方自身從他處成為西方，故無安立為一故。 隅不成立者，如東南方，東方與南方相觸或不相觸。若相觸，則無隅之位，故不應有隅。若不相觸，則隅與東南二者之間有無間隔？若有，則彼處亦應有他隅。若無間隔，則應成一。 方好壞不成立者，若東方為惡方時，西方無則不應理，以整個閻浮提是妙喜世界之西故，是極樂世界之東故。觀待自方而言彼東方為惡等亦不成立，以微塵及時之理，自與東二者皆不成立故。複次，惡方是對一切眾生為惡或對一為惡？若如初者，是極樂世界之東故，應為好故，此亦應為好。若如第二，則雖年遷移，亦應無惡故。如是了知，則無惡方，知無所依故。 《母經》云：（待續）

འདི་ལྟར་རྟོགས་ན་ཕྱོགས་ངན་མེད་དེ་གཞི་མེད་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །» «ཡུམ་ལས། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁམས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁམས་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །»«ཕྱོགས་རྟག་པ་མ་གྲུབ་པ་ནི། དངོས་པོ་ཞིག་པའམ་གོ་འཕོ་བ་ན་དེའི་ཤར་ལ་སོགས་པའང་སྔ་མ་ལས་འགྱུར་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང༌། དངོས་མེད་རྐྱང་བ་ལ་ནི་རང་སྟོབས་ཀྱི་ཆ་མེད་པས་ཕྱོགས་སུ་གདགས་པའི་གཞི་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །«༼༡༽«ནམ་མཁའ་མ་གྲུབ་པ་ནི།དངོས་པོ་ཅི་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ལ་ནམ་མཁའ་འོ་ཞེས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་ལས། ཐ་སྙད་དུའང་ནམ་མཁའ་མེད་དེ། བར་གྱི་སྐྱ་བོ་ནི་སྣང་བ་ཡིན་ལ། ནག་པོ་ནི་མུན་པ་ཡིན་པས་སུ་ལའང་ཅིར་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་སྣང་ལ་ནམ་མཁའ་ཞེས་བརྗོད་པར་ཟད་དོ། །རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་ཙམ་ཕྱིར། །ནམ་མཁའ་ཡང་ནི་མིང་ཙམ་མོ། །ཞེས་སོ། །ནམ་མཁའ་མཐོང་བར་རྟོག་པ་དེ་ནི་རྨོངས་པར་བཤད་དེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། ནམ་མཁའ་ལེགས་པར་རྟོག་གོ་ཞེས། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་གིས་རྟོགས། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་དག་ལ། །འཇིག་རྟེན་པས་ཀྱང་དོན་མ་མཐོང༌། །ཞེས་པ་དང༌། སྡུད་པ་ལས། ནམ་མཁའ་མཐོང་ཞེས་སེམས་ཅན་ཚིག་ཏུ་རབ་བརྗོད་པ། །ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟར་མཐོང་སྟེ་དོན་འདི་བརྟག་པར་གྱིས། །དེ་ལྟར་ཆོས་མཐོང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན། །མཐོང་བ་དཔེ་གཞན་གྱིས་ནི་བསྙད་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང༌། ཡུམ་ལས། ནམ་མཁའི་ཁམས་ལ་ནི་ཤར་ཕྱོགས་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །ལྷོ་དང༌། ནུབ་དང༌། བྱང་དང༌། སྟེང་དང༌། འོག་དང༌། ཕྱོགས་མཚམས་དམིགས་སུ་མེད་དོ། །ནམ་མཁའ་ནི་ཟླུམ་པོ་མ་ཡིན། གྲུ་བཞི་མ་ཡིན། སྔོན་པོ་མ་ཡིན། སེར་པོ་མ་ཡིན། འདས་པ་མ་ཡིན། མ་འོངས་པ་མ་ཡིན། ད་ལྟར་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །» «ནམ་མཁའ་ལ་ནི་སྐྱེ་བའམ་འགགས་པའམ་གནས་པའམ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །ནམ་མཁའ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བའང་མ་ཡིན། ཐོབ་པར་བྱ་བའང་མ་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་ནི་གཟུགས་དང་ལྡན་པའང་མ་ཡིན། གཟུགས་མེད་པའང་མ་ཡིན། ནམ་མཁའ་ནི་རྟག་པའང་མ་ཡིན།

如是了知，則無惡方，知無所依故。 《母經》云："東方空間以東方空間空"等。 方非常住不成立者，事物毀壞或遷移時，彼之東方等亦異前而顯現故。唯無事物時，則無自力之位，故無安立方位之所依故。 虛空不成立者，於一切事物皆不成立時，虛空唯是增益而說，即便名言中亦無虛空。間隙之淡青色是顯現，黑色是黑暗，故於任何人亦不成立為任何法，唯于顛倒顯現說為虛空而已。如《寶鬘論》云："以無色之事物，虛空亦唯是名。" 執著見虛空，說為愚昧。如《四百論》云："凡夫執著虛空為實有，智者于彼等，即便世間亦不見義。" 又《攝頌》云："言見虛空者，諸有情言說，如何見虛空，應當觀察義。如是見諸法，亦如來所說，非由見喻他，而能稱揚說。" 又《母經》云："于虛空界中，東方不可得，南西北上下四維不可得。虛空非圓非方，非青非黃，非過去非未來非現在。于虛空中，無生無滅無住無異，虛空非所知亦非所得。虛空非有色亦非無色，虛空非常非無常。"（待續）

གཟུགས་མེད་པའང་མ་ཡིན། ནམ་མཁའ་ནི་རྟག་པའང་མ་ཡིན། མི་རྟག་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་ནི་སྣང་བ་ཡང་མ་ཡིན། མུན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ནམ་མཁའ་ནི་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པའི་གོ་སྐབས་འབྱེད་དོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། སེམས་ཅན་མེད་པའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའ་མེད་པར་རིག་པར་» «བྱའོ། །ནམ་མཁའ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་པས། ཐེག་པ་ཡང་བློས་བཀོད་པ་ཙམ་ལས། དངོས་པོ་ལ་མེད་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མུ་སྟེགས་པ་དང་རྩོད་དུས་ནང་པའི་ལུང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་ཆེའོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། རིག་པས་བཀག་རྗེས་སུ་ལུང་དྲངས་པས། སྟོན་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གསུང་ཚད་མར་གུས་པས་ཁས་ལེན་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །མི་རྟག་པ་དགག་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཡན་ལག་ཅན་མ་གྲུབ་པ་དང༌། མི་རྟག་པར་མ་གྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། གླིང་ཡན་ལག་ཅན་དུ་བསྒྲུབ་པ་ལ། གངས་རི་ལྟ་བུ་ཡན་ལག་ཏུ་མ་གྲུབ་སྟེ། རྡུལ་ཕྲན་ལྟར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་ཡང་མ་གྲུབ་སྟེ། དཔྱད་ན་གཅིག་དང་དུ་མའི་ཆ་ཤས་དང་ཆ་ཤས་ཅན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་ཕྲན་རྟག་ལ་རགས་པ་མི་རྟག་པར་མ་གྲུབ་སྟེ། དངོས་པོ་གཅིག་ལ་རྟག་མི་རྟག་ཆ་གཉིས་དུས་གཅིག་ཏུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་དགག་པ་ལ། གྲངས། བོངས་ཚོད། ཕྲད་པ། བྱེ་བ། གཞན། གཞན་མ་ཡིན་པ། ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་དགག་པ་དང་བདུན་ལས། དང་པོ་ལ། ལྟོས་པ། རྫས། རྩོམ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་གསུམ་ལས། ལྟོས་པ་ནི། གཅིག་དང་དགུ་མང་བ་དང་ཉུང་བར་འཇོག་པ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་ཡིན་ལ།ལྟོས་ས་དང༌། ལྟོས་ཆོས་མ་གྲུབ་པས་གྲངས་མི་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྫས་མ་གྲུབ་པ་ནི། གཅིག་དང་བརྒྱ་ལ་སོགས་པའི་གྲངས་ཉིད་རེ་རེ་བ་ཡིན་པས་གཅིག་ཏུ་མི་རུང་ལ། རེ་རེ་པའང་དཔྱད་ན་མ་གྲུབ་པས་རྫས་མ་གྲུབ་» «བོ། །རྩོམ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་ནི། ཁལ་གཅིག་གི་རྩོམ་བྱེད་བྲེ་གང་ནས་ཡིན་པ་ལ། བྲེ་གང་ཕུལ་དང༌། ནས་འབྲུ་གཅིག་ལ་ཆ་ཤས་བརྟགས་ན་ཞིག་པས་གྲངས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུམ་ལས།

虛空非無色，虛空非常非無常。虛空非明非暗。說虛空開闢無量有情之處者，以無有情故，當知無虛空。以無虛空故，當知無大乘。說乘亦唯由心安立，於事物中本無。 唸曰：與外道諍論時，引內教教證豈非不善？非如是。以正理遮破后引教證，由恭敬一切智者之教言為量而許受之利益。 破無常有二：破支分者不成立、破無常不成立。 初者，成立洲有支分時，如雪山為支不成立，如微塵般無有故。無常亦不成立，觀察時一與多之部分及有部分者不成立故。微塵常住而粗大無常不成立，一事物中常與無常二位於同時不可能故。 破德有七：破數、量、相觸、分離、他、非他、虛空德。初者有三：破觀待、破實體、破能作。 觀待者，安立一與九多少是相互觀待，所觀待與能觀待法不成立故數不成。 實體不成立者，一與百等諸數各自為一故不應是一，各自若觀察亦不成立故實體不成立。 能作不成立者，一擔之所作，從一升至一顆穀粒，觀察其部分毀壞故數不成立。 《母經》云：（待續）

ནས་འབྲུ་གཅིག་ལ་ཆ་ཤས་བརྟགས་ན་ཞིག་པས་གྲངས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡུམ་ལས། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གཅིག་ཅེས་བྱ་བ་མེད་དེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་མེད་ཀྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་ཅེས་པའང་མི་རུང་སྟེ། ཀླུ་དབང་གིས། ཀུན་རྫོབ་ལས་ནི་ལོགས་ཤིག་ཏུ། །དོན་དམ་ཉེ་བར་མི་དམིགས་སོ། །དོན་དམ་ལས་ཀྱང་ལོགས་ཤིག་ཏུ། །ཀུན་རྫོབ་ཉེ་བར་མི་དམིགས་སོ། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་ཐ་སྙད་དུའང་དངོས་པོ་དངོས་མེད་ལ་སོགས་པ་མ་གྲུབ་བོ། །དངོས་པོ་དངོས་མེད་དུ་རྟོག་གེ་བས་བརྟགས་པ་དེ་ནི་འཁྲུལ་པའོ་ཞེས་འདོད་དེ། བྱིས་པ་དངོས་པོར་ཞེན་པ་རྣམས་ལ་སྐྲ་ཤད་དང༌། ཆུ་ཟླ་ཉིད་བདེན་པར་ཞེན་ནས་རྫས་སུ་འདོད་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར། ཐ་སྙད་དུ་མིང་དོན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་ཞེན་ནས་བདག་ཏུ་འཛིན་ཡང༌། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་རྣམས་ལ། རི་ལ་སོགས་པ་ཆུའི་ཟླ་བ་དང་སྐྲ་ཤད་ལྟར་མེད་ཀྱང་གསལ་བར་སྣང་གིས། དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མིང་དོན་བློས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་ཕྱིར་རོ། །བོངས་ཚོད་དགག་པ་ལ་གསུམ་ལས། རྫས་སུ་མ་གྲུབ་པ་ནི། རི་འབུར་བྱེད་ཆེ་ཆུང་གི་རྫས་སུ་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་བས་ཆེ་བའི་རི་ལ་ལྟོས་ནས་ཆུང་བས། ཆེ་བའི་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་ཉམས་སོ། །ཡང་ཆུང་བའི་རྫས་སུ་མ་གྲུབ་སྟེ། ཆུང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆེ་ཆུང་མ་གྲུབ་པ་ནི། དངོས་པོ་གང་གིའང་རགས་པ་རྡུལ་ཕྲན་ལས་ཆེ་ཆུང་མེད་པས་ཀྱང་ཆེ་ཆུང་དུ་མ་གྲུབ་ལ། ཆེ་ཆུང་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང༌། ཆེ་ཆུང་གཅིག་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་བཤད་མ་ཐག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཁབ་དང༌། མདུང་ཡང་རིང་ཐུང་མེད་པ་ཉིད་སྔར་སྨོས་པ་བཞིན་ནོ། །མཉམ་པ་མ་གྲུབ་པ་ནི།» «ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་སོ། །ཡུམ་ལས། གཟུགས་རྒྱ་ཆེན་པོར་མི་བགྱིད། ཆུང་བར་མི་བགྱིད། རགས་པར་མི་བགྱིད། ཕྲ་བར་མི་བགྱིད། ཅེས་སོ། །ཕྲད་པ་དགག་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། རྟག་མི་རྟག་ཕྲད་པར་མི་རུང་བ། རང་དང་གཞན་ཕྲད་པར་མི་རུང་བ། ཆ་ཡོད་ཆ་མེད་ཕྲད་པར་མི་རུང་བ།

觀察一穀粒之部分毀壞故數不成立。 《母經》云："真如中無所謂'一'"等。 真如中雖無，名言中有，亦不應理。如龍樹云："於世俗離於，勝義不可得，于勝義離於，世俗不可得。" 是故，于名言中亦不成立事物與非事物等。僻執事物與非事物者，是顛倒。如執著事物之童稚，執著毛端與水月為實有而認為實體。雖于名言中執著能所極細分，然于真實義智者，山等如水月與毛端雖無而現，事物與非事物等顯現非有。名義唯由心增益，滅盡此等成立之宗故。 破量有三：不成實體者，山之凸量大小不成實體。較彼為大之山，觀待小故，失壞大之實體成立。複次，小亦不成實體，觀待小故為大。不成大小者，任何事物之粗，無有大於微塵者，故亦不成大小。觀待他者亦不成一定大小，如前所說。如是，針與矛亦無長短，如前所述。不成相等者，由相互觀待故。 《母經》云："不作廣大色，不作微小色，不作粗色，不作細色。" 破相觸有五：常無常不應相觸、自他不應相觸、有分無分不應相觸、（待續）

རང་དང་གཞན་ཕྲད་པར་མི་རུང་བ། ཆ་ཡོད་ཆ་མེད་ཕྲད་པར་མི་རུང་བ། མཚམས་ཡོད་མེད་ཕྲད་པར་མི་རུང་བ། ཕྲད་ཟིན་«༼༡༽«པ་མེད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྟག་པ་ཕྲད་པར་མི་རུང་བ་སྟེ། རྟག་ཏུ་ཕྲད་པའམ་ནམ་ཡང་ཕྲད་པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་ཡང་ཕྲད་པར་མི་རུང་སྟེ། གཅིག་སྐྱེ་དུས་གཅིག་འགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོགས་པ་ཕྲད་པར་མི་རུང་སྟེ། རྟག་མི་རྟག་རྫས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། རང་དང་རང་ཕྲད་པར་མི་རུང་སྟེ་ཕྲད་བྱ་ཕྲད་བྱེད་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐལ་མོ་ཡ་གཅིག་པོ་དེ་ཉིད་ཕྲད་བྱ་ཕྲད་བྱེད་གཉིས་སུ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ཕྲད་པ་ཡང་མེད་དེ། དུས་མི་མཉམ་པ་ལ་མི་རུང་སྟེ་གཅིག་ཡོད་དུས་གཅིག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །» «གཉིས་ཀ་ཚོགས་པའི་ཕྲད་པ་མེད་དེ་རང་གཞན་རྫས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་མཉམ་པ་ཕྲད་པ་མེད་དེ་གཅིག་ལ་གཉིས་མེད་པས་སོ། །ཐ་དད་པ་ཕྲད་པ་མེད་དེ་དབྱར་གྱི་དྲོ་བ་དང་དགུན་གྱི་གྲང་རེག་བཞིན་ནོ། །རྩ་ཤེ་ལས། དེ་ཉིད་དེ་དང་ཕྲད་པ་མེད། །གཞན་དང་གཞན་ཡང་ཕྲད་མི་འགྱུར། །ཕྲད་བཞིན་པ་དང་ཕྲད་པ་དང༌། །» «ཕྲད་པ་པོ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ཆ་མེད་ཕྲད་པར་མི་རུང་སྟེ་ཆ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཕྲད་ན་ངོས་ཡོད་པས་ཆ་བཅས་སུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཕྲད་པ་དང་ནི་ཆ་མེད་པ། །གལ་ཏེ་མཐོང་ན་བསྟན་པར་གྱིས། །ཞེས་སོ། །» «ཆ་བཅས་ཀྱང་འཕྲད་པར་མི་རུང་སྟེ། ཕྱི་ལོགས་རྣམས་ཕྲད་པ་ན་ནང་མ་ཕྲད་པ་ཤ་སྟག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། རྡུལ་ཕྲན་རྡུལ་ཕྲན་ལ་འཇུག་མེད། །དེ་ནི་སྐབས་མེད་མཉམ་པ་ཡིན། །མ་ཞུགས་པ་ལ་འདྲེས་མེད་ཅིང༌། །མ་འདྲེས་པ་ཡང་ཕྲད་པ་མེད། །ཅེས་ཏེ། བྲེ་གང་གི་གོར་བྲེ་གང་གི་ཆ་བཅས་མི་ཤོང་བས་ཕྲད་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །བཞི་པ་ནི། ཤ་དང་གྲི་ཕྲད་དུས་མཚམས་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན་མཚམས་དེ་གྲི་ཡིན་ནམ། ཤ་ཡིན་ནམ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་གྲི་དང་ཤའི་མཚམས་ན་གྲི་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །

自他不應相觸、有分無分不應相觸、有無邊際不應相觸、已觸無觸。 第一，常者不應相觸，常觸或永不相觸故。無常者亦不應相觸，一生時一滅故。聚合不應相觸，常無常為實質相違故。 第二，自與自不應相觸，無能觸所觸二者故，如單一手掌，彼無能觸所觸二故。他觸亦無，異時不應，一有時一無故。二者和合之觸無，自他實質相違故。同時相觸無，一中無二故。異體相觸無，如夏熱與冬寒觸。 《根本慧論》云："彼與彼不觸，異與異不觸，正觸與已觸，及觸者皆無。" 第三，無分不應相觸，離分故。若無分微塵相觸，有面故，應成有分。 《入行論》云："若見觸及無分者，當示之。" 有分亦不應相觸，外部相觸時，內部唯不觸，彼云："微塵不入微塵，彼無間等同，不入故無合，不合亦不觸。"如一升之殼不容一升之有分故無觸。 第四，肉與刀觸時，有無邊際耶？若有，彼際是刀耶？是肉耶？非二耶？若如初者，刀與肉際應有刀。（待續）

དང་པོ་ལྟར་ན་གྲི་དང་ཤའི་མཚམས་ན་གྲི་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཤས་གྲི་གཅོད་པར་ཐལ་ཤ་དང་གྲིའི་བར་ན་ཤ་ཡོད་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ལྟར་ན་གྲི་དང་ཤ་མ་ཕྲད་པར་ཐལ། མཚམས་གཞན་གྱིས་བར་དུ་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཕྲད་པ་ལ་བར་མེད་ན་དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ལ། ཡོད་ན་མཚམས་གཞན་གྱིས་ཆོད་པས་ཕྲད་པར་མི་རུང་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། གལ་ཏེ་དབང་དོན་བར་བཅས་ན། །དེ་དག་གང་དུ་འཕྲད་པར་འགྱུར། །བར་མེད་ན་ནི་གཅིག་ཉིད་དེ། །གང་ཞིག་གང་དང་འཕྲད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་ནི། ཕྲད་ཟིན་ཕྲད་པར་མི་རུང་སྟེ། ཕྲད་པའི་བྱ་བ་འགགས་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །» «དེ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བསམས་ན་གང་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པས་ཐ་སྙད་ལ་ཞེན་པ་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །བདེན་ཆུང་ལས། འདི་ལྟར་སྣང་བའི་དངོས་པོ་ལ། །རིག་པས་བརྟགས་ན་འགའ་མི་རྙེད། །མ་རྙེད་པ་འདི་དོན་དམ་སྟེ། །ཡེ་ནས་གནས་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །མཐོང་ངོ་ཞེས་ནི་གང་སེམས་པ། །གཏི་མུག་གཉིད་«༼༡༽«ཀྱིས་མཐོང་བ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །»«བྱེ་བ་དགག་པ་ནི། གང་ལས་བྱེ་བ་ཉིད་དང་པོར་མ་ཕྲད་པར་བྱེ་བ་མི་རུང་ལ།ཕྲད་པ་ཉིད་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་དང༌། བྱེ་ཟིན་བྱེ་མ་ཟིན་གཉིས་ལ་བྱེ་བ་མེད་ཅིང༌། དེ་ལས་གཞན་པའི་བྱེ་བཞིན་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང༌། རང་གཅིག་པུ་ལ་བྱེ་བ་མེད་ལ་གཞན་ལའང་བྱེ་བ་མེད་དེ་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །«༼༡༽«གཞན་དགག་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རང་བཞིན་པ་སྤྱིར་དགག་པ་དང༌།ཁྱད་པར་ཅན་ཐ་སྙད་དུ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི་དུས་མི་མཉམ་པ་གཞན་དུ་མི་རུང་སྟེ་གཅིག་རྩོམ་དུས་གཅིག་མེད་པས་ནམ་ཡང་ཐ་དད་པའི་གཞན་དུ་གཞག་རྒྱུ་མེད་པས་སོ། །ཕྱི་མ་གྲུབ་དུས་སྔ་མ་དྲན་པའི་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་འཇོག་པའང་མི་འཐད་དེ་དྲན་པའི་སྣང་ཡུལ་སྒྲོ་བཏགས་ཡིན་པས་སྔ་མ་གཞན་དངོས་སུ་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དྲན་པ་ཞེས་བྱ་འདས་པ་ཡི། །དོན་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །» «དུས་»«མཉམ་པ«་༼༢༽«གཞན་དུ་མི་རུང་སྟེ།

若如第一，則刀與肉之際應有刀。若如第二，則肉應割刀，以刀肉之間有肉故。若如第三，則刀與肉不相觸，以異際隔離故。是故，觸時無間則二者應成一，有間則為異際所隔不應相觸。彼云："若根境有間，彼何處相觸？無間即一體，誰與誰相觸？" 第五，已觸不應相觸，觸已作用滅無故。如是觀察一切法皆無自性，了知此已，執著名言當止息。 《少真實論》云："如是顯現之事物，以慧觀察皆不得，不得即是勝義諦，本來安住之法性。謂我見者，愚癡睡眠所見也。" 破別離：不先觸即不應別離，觸如前已遮；已離未離二者無別離，離此二者不見正離之別離；自一無別離，他亦無別離，體性各異故。 破他性：總破他性、別破名言。初者，異時不應為他，一生時一無，故終無安立異體之他。后成時執前為憶境而安立，亦不應理。以憶境為增益，不成前為實他故。 《四百論》云："所謂憶念，於過去境顛倒。"同時不應為他，（待續）

» «དུས་»«མཉམ་པ«་༼༢༽«གཞན་དུ་མི་རུང་སྟེ། ལྟོས་པ་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཅིག་ཉིད་གཞན་དུ་བཞག་པའང་མི་རུང་སྟེ་གཉིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ལ། ཐམས་ཅད་རེང་བུ་རེ་རེ་ལ་ནི་གཞན་མི་འགྲུབ་བོ། །» «དེ་དག་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མེད་དེ། རྡུལ་དང་དུས་ཀྱི་བརྟག་པས་ལྟོས་པ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །»«གཉིས་པ་ནི། ལྟོས་མེད་དུ་གཞན་ཞེས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་ན་མོ་གཤམ་བུའི་གྲོགས་ཀྱང་ཡོད་པར་ཐལ་བས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མི་འཐད་དོ། །གཞན་མ་ཡིན་པ་ཡང་མེད་དེ། ལྟོས་གཞི་གཞན་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང༌། རང་ལས་ཐ་དད་པ་དག་གཞན་མིན་མིན་ཏེ་ཀ་བུམ་བཞིན་ནོ། །རང་ཉིད་ཀྱང་དེ་མིན་ཏེ།རང་གཅིག་པུ་ལ་གཞན་ཡེ་ནས་མེད་ན་གཞན་མིན་ཞེས་གང་གིས་གདགས། གལ་ཏེ། བུམ་པ་རང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་པུར་གྲུབ་ཀྱང༌། ཀ་བ་སོགས་གཞན་ལ་ལྟོས་ནས་གཞན་མིན་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ལྟ་ན་དེ་ལ་ལྟོས་ནས་གཞན་ཡིན་པར་ཡང་འགྱུར་བས་ན་འགལ་བའི་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར། འདི་དག་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་དོན་ལ་མེད་དེ། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། གཞན་ཉིད་གཞན་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །» «གཞན་མ་ཡིན་ལའང་ཡོད་མ་ཡིན། །གཞན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །གཞན་ནམ་དེ་ཉིད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །«༼༡༽«ནམ་མཁའི་ཡོན་ཏན་གྱི་སྒྲ་ཡང་མི་རུང་སྟེ།» «སྐྱེས་བུས་ཨོཾ་བརྗོད་དུས་ཐོས་པ་ནི་སྐྱེས་བུའི་སྒྲ་ཡིན་པར་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ན་ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའི་སྒྲ་ཡིན། སྐྱེས་བུས་བརྗོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་བུམ་པ་ཡང་ནམ་མཁའ་ནས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང༌། ནམ་མཁའ་ཉིད་མ་གྲུབ་པས་དེའི་སྒྲ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་དང༌། རྟག་པ་ལ་བརྗོད་མི་བརྗོད་ཆ་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། ནམ་མཁའ་ན་སྒྲ་ཡོད་ན་རྟག་ཏུ་ཐོས་པར་འགྱུར་» «ཞིང༌།» «ཨོཾ་བརྗོད་དུས་དུང་སྒྲ་ལ་སོགས་ཀུན་དུས་མཉམ་དུ་ཐོས་པར་ཐལ་ཏེ། སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་བསལ་བར་ཁྱད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ལྕེ་རྐན་ལས་སྒྲ་འབྱུང་བའང་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྐྱེན་ལས་དངོས་སུ་སྣང་བས་གྲུབ་ལ།

同時不應為他，依他不成自性故。一體亦不應安立為他，二者不成故，一一剎那各別無他成。彼等相互觀待而為他者，無有是處。以觀察微塵與時間，依他遮遣故。 第二，若無待而有他之法，則應有兔角之友，故於名言亦不應理。非他亦無，以所依之他不成故；異自者非非他，如瓶非柱故。自亦非彼，自一向無他，誰立為非他？若謂瓶體雖唯一成，然望柱等他而為非他者。若爾，望彼亦應成他，故成相違法，故此等唯假立，於事無有。 《根本慧論》云："他性非有於他，于非他亦非有，他性若非有，他與自皆非有。" 虛空之法亦不應理，人說唵字時所聞，明見是人聲，豈是虛空之聲耶？謂以人說故，則瓶等亦應從虛空生等。以虛空不成，彼聲不應有故。常法無說不說二分故。虛空中若有聲，應常聞故。說唵字時，應同時聞螺聲等一切聲，除障風無別故。若謂舌根所發聲亦不應者，彼從緣顯現而成，（待續）

དེ་ནི་རྐྱེན་ལས་དངོས་སུ་སྣང་བས་གྲུབ་ལ། འཁྲུལ་སྣང་དུ་སྣང་ཙམ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བདེན་གཉིས་ལས། ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །འདི་ལ་དཔྱད་པ་མི་འཇུག་གོ» «།ཞེས་པས། དངོས་པོ་ལ་སྒྲ་དང་གཞན་ཡང་མ་གྲུབ་པར་གསུངས་སོ། །ལས་དགག་པ་ནི། སྔ་ཆར་རྟག་མི་རྟག་ལ་འཕོ་བ་མི་རུང་བས་ཁེགས་» «སོ། །དེའང་ལྷས་བྱིན་ཤར་ནས་ནུབ་ཏུ་འགྲོ་ན་རྟག་པ་འགྲོའམ་མི་རྟག་པ་འགྲོ། རྟག་པ་ལ་འགྲོ་བ་མི་རུང་སྟེ། ཅུང་ཟད་ཀྱང་འགུལ་དུ་མི་རུང་བས་སོ། །རུང་ན་འགུལ་བའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཉམས་སོ། །མི་རྟག་པ་ལའང་འགྲོ་བ་མེད་དེ། འགྲོ་བར་གཟོ་«༼༢༽«བ་ན་འགག་པར་སྐྱེས་པས་ཡུལ་གཞན་དུ་ནུར་ལོངས་མེད་པའི་ཕྱིར་» «རོ། །»ལ«རྒྱུན་རྟག་པར་མི་རུང་སྟེ། སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཕྲད་པ་མེད་པས་རྒྱུན་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་ཤེ་ལས། གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་འཁོར་ཞེ་ན། །དེ་དག་རྟག་ན་མི་འཁོར་ཏེ། །མི་རྟག་ན་ཡང་འཁོར་མི་འགྱུར། །རེ་ཞིག་སོང་ལ་མི་འགྲོ་སྟེ། །མ་སོང་བ་ཡང་འགྲོ་མི་འགྱུར། །སོང་དང་མ་སོང་མ་གཏོགས་པ། །བགོམ་པ་ཤེས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་སོང་ཟིན་ལ་འགྲོ་བ་མེད་དེ་འགགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་སོང་བ་ལ་འགྲོ་བ་མེད་དེ། མ་འོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ད་ལྟ་བའི་གོམ་པ་འདོར་བཞིན་པ་དེའི་སྔ་ཆ་འདས། ཕྱི་ཆ་མ་སྐྱེས་པས་ད་ལྟ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་མེད་དེ། འགྲོ་བ་མེད་པ་ལ་འགྲོ་བར་སྣང་བ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་དེས་སྐྱེ་བ་དང༌། གནས་པ་དང༌། འགག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མེད་ལ་སྣང་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྒྱུ་འཕྲུལ་གསང་སྙིང་ལས། ཨེ་མ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང༌། །སྐྱེ་བ་མེད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེས། །སྐྱེས་པ་ཉིད་ན་སྐྱེ་བ་མེད། །ཨེ་མ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །» «རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང༌། །གནས་པ་མེད་ལ་ཐམས་ཅད་གནས། །» «གནས་པ་ཉིད་ན་གནས་པ་མེད། །ཨེ་མ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང༌། །

從緣顯現而成，迷亂顯現如幻，唯緣起顯現故。 《二諦論》云："如所顯現自性故，於此不應加思擇。"說諸事物之聲等亦不成立。 破作用：先以常無常不應變易而遮。謂帝釋從東至西，為常行耶？無常行耶？常則不應行，以絲毫不應動搖故。若應動搖，則以動而失常。無常亦無行，欲行時已滅而生，無暇至余方故。相續不應常，剎那無觸，故相續不成。 《根本慧論》云："若諸行相續，彼等若常則不轉，若無常亦不轉。行已不行，未行亦不行，離行與未行，不知步行。"謂行已無行，以滅故；未行無行，以未來故。二者之間，現在正舍步者，前分已過，後分未生，現在不成故無行。無行而顯行，乃迷亂也。以此理趣，當知生住滅一切皆無所現。 《幻化心要經》云："嗟乎希有最稀奇法，圓滿諸佛之秘密，從無生一切生，生時即無生。嗟乎希有最稀奇法，圓滿諸佛之秘密，于無住一切住，住時即無住。嗟乎希有最稀奇法，圓滿諸佛之秘密，（待續）

རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང༌། །འགྲོ་འོང་མེད་ལས་འགྲོ་དང་འོང༌། །འགྲོ་འོང་ཉིད་ན་འགྲོ་འོང་མེད། །ཅེས་སོ། །འདི་ལྟ་བུའི་ལུང་རིགས་ཀྱིས་འཁྲུལ་སྣང་གཞི་མེད་སྟོང་པའི་གཟུགས་བརྙན་དུ་ཕྱལ་གྱིས་བཏང་བས་མེད་པ་གསལ་སྣང་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །སྤྱི་དགག་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱི་ཙམ་དགག་པ་དང༌། ལུས་དགག་པའོ། །» «དང་པོ་ལའང༌། གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་དུ་མི་རུང་བ་དང༌། གཅིག་ཏུ་མི་རུང་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གསལ་བ་རེ་རེ་བ་ལས་ལོགས་སུ་སྤྱི་ཡོད་ན། སྣང་དུ་རུང་བ་ལས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང༌། གསལ་བ་རེ་རེའི་སྟེང་ནའང་སྤྱི་འདི་ཡིན་ཞེས་པ་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པས་ཁེགས་སོ། །བར་གྱི་གསལ་བའི་སྤྱི་མེད་དེ། དེ་ཡིན་མིན་གཉིས་ཀ་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི་གཅིག་གཞིར་བྱས་པ་ལ་བུམ་པ་ལྟ་བུ་དེ་ལ་རྐྱེན་གསུམ་ཚོགས་པ་ལས་གཞན་པའི་གསལ་བ་མེད་པས་ཀྱང་མི་རུང་ལ། གསལ་བའི་རྐྱེན་གསུམ་བུམ་པའི་རྐྱེན་གསུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་ན་སྤྱི་དེ་དུ་མར་ཐལ་ཏེ། དུ་མ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཕྱིར། སྣོད་དུ་མ་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱ་ཤུག་བཞིན་ནོ། །དེའང་སྤྱི་དེ་འཇིག་པར་ཐལ་ཏེ། འཇིག་པའི་གསལ་བ་དང་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་འདུས་སུ་ཡང་ཐལ་ཏེ་སྤྱི་དེ་སོལ་བ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཆ་ནས་ནག་ལ། དུང་ལ་ཁྱབ་པས་དཀར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་དེ་འཇིག་མི་འཇིག་ཆ་གཉིས་བྱེད་པར་ཐལ་ཏེ་ཆ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ནམ་མཁའ་དང་བུམ་པ་སོགས་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ན་གཅིག་ཡིན་པ་བུད་དོ། །ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དངོས་པོར་ཡང་ཐལ་ཏེ། མི་ཉིད་ཕྱུགས་སུ་ཐལ་ཏེ་མི་དང་སྤྱི་དབྱེར་མེད་ཅིང༌། སྤྱི་དང་ཕྱུགས་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་དགག་པ་ནི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡན་ལག་ཡིན་ནམ། དེ་ལས་ལོགས་ན་ཡོད། ཡན་ལག་ཡིན་ན་དུ་མར་འགྱུར་ལ། དེ་ལས་ལོགས་ན་ཡོད་ན་ཡན་ལག་གི་སྤྱིར་མི་འཐད་དེ་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པ་ཡན་ལག་གི་སྤྱིར་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་འགལ་བ་གསུམ་གྱིས་བརྟགས་པ་ལས། སྤྱི་དེ་ཡན་ལག་ཡིན་ན་ཡན་ལག་ལ་བརྟེན་པའི་འགལ་བ།

圓滿諸佛之秘密，從無來去而來去，來去時即無來去。" 以如是教理抉擇迷亂顯現無基空性影像，當了知唯是無有明現。 破總相有二：破一般總相及破身。 初者又二：異己法不應理及一體不應理。第一，若離個別獨有總相，以顯現應知而不現故。于個別法上亦無總相此是之顯現，故不現遮遣。中間差別法無總相，于彼是非二俱不成故。 第二，以一為基如瓶等，除緣三和合外無餘顯現，故不應理。若顯現之緣三與瓶之緣三和合，則總相應成多，與多體一故，如與多器相聯之葡萄。又彼總相應成壞，與壞滅之顯現一體故。亦應成相違聚集，以總相遍及炭故黑，遍及螺故白。總相應成壞不壞二分，以二分法周遍虛空、瓶等故。許則一體失。 一切亦應成一切事物，人應成畜生，人與總相無別，總相與畜生無別故。 破身：所謂身是支分耶？抑異彼而有耶？若是支分則成多，若異彼而有，則不應是支分之總相，異支非支總相相違故。又以三相違觀察：若彼總相是支分，則依支之相違。

སྤྱི་དེ་ཡན་ལག་ཡིན་ན་ཡན་ལག་ལ་བརྟེན་པའི་འགལ་བ། གདོང་པ་ཚོན་གྱིས་ཁ་བསྒྱུར། རྐང་པ་མ་བསྒྱུར་བའི་དུས་སུ། རྐང་པའང་ཁ་བསྒྱུར་བར་ཐལ་ཏེ། བསྒྱུར་བའི་སྤྱི་ལུས་དང་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །» «དེ་བཞིན་དུ་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་འགལ་བ་ཡང༌། ལག་པ་གཡོ་བས་ཡན་ལག་ཐམས་ཅད་གཡོ་བར་ཐལ་ཏེ། ལུས་དང་དབྱེར་མེད་པའི་ལག་པ་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མགོ་སྒྲིལ་བས་ལུས་རིལ་པོ་སྒྲིལ་བར་འགྱུར་ཏེ།ལུས་དང་དབྱེར་མེད་པའི་མགོ་སྒྲིལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཡན་ལག་ལས་ལོགས་སུའང་ལུས་མེད་དེ། ཡོད་ན་སྣང་དུ་རུང་བ་ལས་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཡན་ལག་གི་ཕྱི་ན་གོས་ལྟར་གཡོགས་པའང་མེད་དེ་པགས་པ་ལས་གཞན་དུ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང༌། ནང་ནའང་མེད་དེ། ནང་ཁྲོལ་ལས་གཞན་པའི་ལུས་སུ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་དཔྱད་པས་སྤྱི་ཐམས་ཅད་སྒྲོ་བཏགས་ལས་རང་མཚན་དུ་མེད་པས། བློས་རློམ་པ་ཁོ་ནར་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་ལག་པའང་ལྷུ་གསུམ་དུ་ཕྱེ་དུས་མ་གྲུབ་པ་དང༌། སོར་མོ་ལྔར་གྱུར་པས་ལག་མགོ་མ་གྲུབ་པ་དང༌། ཚིགས་གསུམ་དུ་གྱུར་པས་སོར་མོ་མ་གྲུབ་པ་དང༌། མཐར་རྡུལ་ཙམ་དུའང་མ་གྲུབ་པས་བྱེ་བྲག་ཅེས་པའང་དངོས་པོ་ལ་མ་གྲུབ་པས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་སྒྲོ་བཏགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ལས་གཞི་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གལ་ཏེ་བདག་ཉིད་ཀུན་གྱི་ལུས། །ལག་སོགས་རྣམས་ལ་ཡོད་ན་ནི། །» «ལག་སོགས་དེ་དག་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་སྙེད་ཀྱི་ནི་ལུས་སུ་འགྱུར། །དེ་བཞིན་སོར་མོའི་ཚོགས་ཡིན་ཕྱིར། །ལག་པའང་གང་ཞིག་ཡིན་པར་འགྱུར། །དེ་ཡང་ཚིགས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཚིགས་ཀྱང་རང་གི་ཆ་དབྱེ་བས། །ཆ་ལ་རྡུལ་ཆའི་དབྱེ་བས་དེར། །རྡུལ་དེའང་ཕྱོགས་ཆའི་དབྱེ་བ་ཡིས། །ཕྱོགས་དབྱེའི་ཆ་ཤས་དང་བྲལ་ཕྱིར། །མཁའ་བཞིན་དེས་ན་རྡུལ་དེ་ཡང༌། །མེད་དེ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཡི། །གཟུགས་ལ་དཔྱོད་ལྡན་སུ་ཞིག་ཆགས། །ཞེས་པ་དང༌། ཡུམ་ལས།

若彼總相是支分，則有依支之相違：面部已施粉飾，腳部未施時，腳部亦應施粉，與已施之總身無別故。 如是，依身之相違：手動則一切支應動，與身無別之手動故。頭彎曲則全身應屈曲，與身無別之頭彎曲故。 第二，異支分亦無身，若有當顯現可知而不現故。支之外無如衣之遮覆，皮外不現異故。內亦無，內臟外不見異身故。 如是觀察，一切總相唯增益，無自相，當知唯是意樂增益。於此，分手為三段時不成，成五指則掌不成，分為三節則指不成，乃至微塵亦不成，故所謂差別於事物不成立，總相差別唯增益，當知無基之自性。 《入行論》云："若一切自身，皆有手等者，手等諸多少，亦應有多身。手為指聚故，手亦應成他。彼為節聚故，節亦應可分。分至微塵分，塵復可分方，方分離細分，是故如空塵，亦無彼微塵，觀察誰貪著，如夢所見色。" 《般若經》云：（待續

གཟུགས་ལ་དཔྱོད་ལྡན་སུ་ཞིག་ཆགས། །ཞེས་པ་དང༌། ཡུམ་ལས། ལུས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་དག་པ་འདི་ལ་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་སོ་སོ་མ་ཡིན་ཐ་མི་དད་དོ་ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་ཡན་ལག་གི་སྤྱི་ལུས་ཁེགས་པས་སྤྱི་ཆུང་ངུ་དང་བར་གྱི་སྤྱི་ཡང་ཚུལ་དེས་ཁེགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྤྱི་ཁེགས་པས་བྱེ་བྲག་ཀྱང་མེད་དེ་སྤྱི་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བུམ་པ་ཁེགས་ན་དེའི་བྱེ་བྲག་རྫ་བུམ་གཏན་མེད་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་སྤྱི་མེད་པས་བྱེ་བྲག་མེད་དེ། ལག་པ་ཉིད་ལུས་ལ་ལྟོས་ནས་བྱེ་བྲག་དང༌། ལྷུ་ལ་ལྟོས་ནས་སྤྱིར་འཇོག་དུས་སྤྱི་བཀག་པས་བྱེ་བྲག་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་ཡང་རང་གི་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་སྤྱི་བཞིན་ཡིན་པས་ཀྱང་ཁེགས་ཏེ། རྡུལ་ཆ་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་སྤྱི་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཆ་ཤས་མེད་པས་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བ་ཡང་མེད་དེ་ཐ་དད་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་མི་འཚོགས་ཤིང་ཐ་མི་དད་ལ་འདུ་བྱ་འདུ་བྱེད་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་གཅིག་དང་ཐ་དད་ཀྱི་འདུ་བ་མེད་དེ། འདུ་བ་བློས་བརྟགས་པ་ཡིན་གྱི། དཔྱད་ན་གཅིག་ཐ་དད་འདྲེར་རྫས་མ་གྲུབ་སྟེ་བློས་བསླད་ཅིང་སྒྲོ་བཏགས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། རྟོག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཕྱིར། །གནས་དང་མི་གནས་རྟོག་པ་མེད། །ཅེས་པ་དང༌། དམ་པའི་དོན་གྱི་དོན་རྣམས་ནི། །རང་གི་འདྲེ་དང་ཐ་དད་མེད། །དེས་ན་དངོས་པོ་གཅིག་པ་དང༌། །དུ་མ་བློ་ཡིས་བསླད་པ་ཡིན། །ཞེས་དང༌། ཡུམ་ལས། ཆོས་གང་ཡང་གང་དང་ཡང་ལྷན་ཅིག་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་མེད་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །ཤེས་པས་མི་གྲོལ་བ་ནི། དོན་དྲུག་ཤེས་ཀྱང་གྲོལ་བའི་ཐབས་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་བྱའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་བཞིན་ནོ། །ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། ལོག་ལྟས་མྱ་ངན་མི་འདའ་བར། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གསུངས། །ཞེས་པ་དང༌། རྣམ་འགྲེལ་ལས། སྡུག་བསྔལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བློ་དང༌། །» «སྲེད་པ་ཀུན་ནས་འཆིང་བའི་རྒྱུ། །སྐྱེ་བོ་གང་ལ་དེ་མེད་པར། །

《般若經》云："清凈身與清凈虛空，此無二無別無異。" 是故，支分之總相身遮破，則小總相及中總相亦以此理遮破。如是，總相遮破則差別亦無，以總相遮破故，如瓶遮則彼差別陶瓶定無。 又總相無，以觀待故，差別亦無。置手為身之差別，指為總相時，總相遮則差別遮故。塵亦如自微塵總相遮，以塵分為微塵總相，彼無分故遮。 聚合亦無，異類不聚一處，一體無能所合二故。是故一事物無一異聚合，聚合唯意假立，析之則一異和合體不成，唯意所惑而增益執著故。 《釋量論》云："分別無自性，住非住分別。"又云："于勝義法中，非一亦非異，是故一與多，唯是意惑亂。" 《般若經》云："諸法皆不與任何法遍行，以自性空故。" 知而不解脫者，雖知六義然非解脫方便，非所知真如故，如神我。龍樹云："邪見不越苦，如來親說示。" 《釋量論》云："苦痛顛倒意，貪愛繫縛因，若離此諸法，"（待續）

» «སྲེད་པ་ཀུན་ནས་འཆིང་བའི་རྒྱུ། །སྐྱེ་བོ་གང་ལ་དེ་མེད་པར། །དེ་ཡིས་སྐྱེ་བ་མི་འབྱུང་ངོ༌། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་རྣམ་བཤད་རིག་པ་ལས། དད་པས་ཉན་པ་གང་གིས་ན། །མཐོ་རིས་དགའ་བའི་བསོད་ནམས་དང༌། །གང་གི་མྱ་ངན་འདས་ཐོབ་» «པའི། །ཤེས་རབ་ས་བོན་གནས་པར་འགྱུར། །ཞེས་ཁྱེད་རང་ཡང་དད་པས་ཞུགས་ན་གང་ལྟར་ཡང་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ནི་ལམ་མ་ལོག་པ་ལ་དད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱི། ལོག་པའི་ལམ་ལ་དད་ན་ཇི་ལྟར་དད་པ་ལྟར་ཇེ་ཐུར་འགྱུར་ཏེ་ལམ་ནོར་བ་ལ་གོམ་པ་མང་དུ་ནོར་«༼༡༽«བ་བཞིན་» «ནོ། །རྩ་ལྟུང་གི་འགྲེལ་པ་ལས། ནག་པོའི་ལས་དེ་གང་བྱས་པ། །དེ་ལས་འབྲས་དཀར་མི་འབྱུང་སྟེ། །རུལ་བའི་ཤིང་གི་ས་བོན་ལས། །བརྩམ་པའི་མྱུ་གུ་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ཚུལ་འདིས་རང་གི་སྡེ་པའི་ནང་དུ་ཁས་འཆེ་བ་དག» «གང་ལའང་མོས་པ་བྱས་ན་བྱིན་རླབས་འབྱུང་བས། མཐར་གྲོལ་ཞེས་ཕྱོགས་འབྱམས་སུ་སྨྲ་བ་ཁེགས་སོ། །བདེ་སྡུག་བླ་མ་མཁའ་འགྲོ་དང༌། ཡི་དམ་གྱིས་བྱེད་པར་འདོད་པའང་ཁེགས་ཏེ།» «དེ་དག་གིས་ཐབས་བསྟན་གྱི། རང་གི་ཐབས་ལྟར་བྱས་ན་དེ་བྱེད་པའི་ནུས་རུང་དུ་འགྱུར་བ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ཡང༌། དེ་དག་གིས་བྱས་པ་ཡིན་ན་རིག་པ་འདིས་ཁེགས་སོ། །རྫས་ལྡོག་དང་སྤྱི་དངོས་པོར་ཁས་ལེན་པའང་འདི་ཁོ་ནས་ཁེགས་པ་ཡིན་ནོ། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་སྣང་ཚུལ་ཅིར་སྣང་ཡང་གཤིས་ལ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པར།ཁས་ལེན་གྱི་དམ་བཅའ་མེད་པས་སྐྱོན་མེད་ཡིན་ཏེ། རྩོད་བཟློག་ལས། གལ་ཏེ་ངས་དམ་བཅས་འགའ་ཡོད། །དེས་ན་ང་ལ་སྐྱོན་འདི་ཡོད། །ང་ལ་དམ་བཅའ་མེད་པས་» «ན། །ང་ནི་སྐྱོན་མེད་ཁོ་ན་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །སྤྱོད་པ་པའི་ཕྱོགས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། ཁྱབ་འཇུག་ལྷར་འཛིན་རིག་བྱེད་ཚད་མར་སྨྲ། །དམ་བཅའ་བཅུ་ལས་གྲོལ་བ་སྒྲུབ་པར་འདོད། །དེ་ཡང་རྣམ་གྲོལ་ཕན་པའི་དོན་མེད་པས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གཞུང་གང་དེ་དོར་བར་བྱ། །ཁྱབ་འཇུག་ལྷར་འཛིན་ཞིང་རིག་བྱེད་ཚད་མར་སྨྲ་བས།

是以對於貪愛繫縛因，誰若離諸法，彼不再受生。" 若然，《釋量論自釋》云："以何凈信聽，得生善趣福，及證涅槃種，慧種子安住。"汝等亦以信入，于任何道豈非欲得果耶？ 彼是就無倒道之信而言，若信邪道，信之越深越墮落，如迷路多邁步，錯謬愈甚。 《根本罪釋》云："黑業既已作，不生白色果，如取腐敗種，豈發嫩芽生。" 以此理破諸宗義，謂念任何本派法師，得加持而究竟解脫者。 謂樂苦由上師空行本尊所作，亦破之。彼等示方便，若依己力修，則能作用，是假立。若謂彼所作，此理遮破之。 謂實有、反體及普遍實有者，亦為此理所破。 我等無論現相如何，本性皆不成立，無宗義承許，故無過失。 《回諍論》云："我若有諍宗，則我有此失，我本無諍宗，唯我無過失。" 破數論外道： 執梵天為神，吠陀為量言，欲十句義解，然彼無解義，邪論應捨棄。 執梵天為神，吠陀為量言，（待續

དམ་བཅའ་བཅུ་ཁས་བླངས་ཏེ་ཐར་པ་འདོད་པའི་མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ལ་གྲོལ་བ་མེད་དེ་གཞུང་ལམ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ན་ཤར་དུ་བགྲོད་པ་ལ་ནུབ་ཏུ་ཞུགས་ནས་གོམ་པ་འདོར་བ་བཞིན་ནོ། །» «འདིར་དེའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་དབྱེ་ན། བྲམ་ཟེ་རྒྱལ་དཔོག་སྟོན་པར་འཛིན་ཅིང༌། ཁྱབ་འཇུག་ལྷར་འདོད་པ་དག་ནི་ནང་ཚན། རིག་བྱེད་པ། བྲམ་ཟེ་པ། ཁྱབ་འཇུག་པ།» «སྤྱོད་པ་པ། རྒྱལ་དཔོག་པ་ཞེས་ལྔར་ཡོད་དེ། རིག་བྱེད་བཞི་ཚད་མར་འདོད་པ་དང་རིགས་བྲམ་ཟེ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང༌།»«ཁྱབ་འཇུག་ལྷར་འཛིན་པ་དང༌།» «༼༡༽«སྤྱོད་པ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བར་འདོད་པ་དང༌། སྟོན་པ་རྒྱལ་དཔོག་གི་རྗེས་སུ་འབྲེངས་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་གྲགས་སོ། །དེ་དག་གིས་ནི་གྲུབ་པའི་གཞུང་རྟོག་པ་ལ་ཕན་པའི་ཡལ་ག་དང༌། དྲང་སྲོང་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཡལ་ག་དང༌། ནོར་བུ་སྐུད་པ་ལ་བཏགས་པའི་མཆོད་སྦྱིན་དང༌། བྷ་ར་ཏ་ཀའི་ལྡུམ་དང༌། ལོ་མ་ཅན་གྱི་གསང་ཚིག་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲེངས་ནས་དམ་བཅའ་བཅུ་ཁས་ལེན་པ་ནི། ལྷ་ཁྱབ་འཇུག་དང༌། རིག་བྱེད་ཚད་མ་དང༌། ཁྲུས་ཀྱིས་དག་པ་དང༌། ཡུལ་གྱིས་དག་པ་དང༌། སྲིད་བསྲུངས་པས་དག་པ་དང༌། གཡུལ་བསྲུངས་པས་དག་པ་དང༌། ཆོས་བསྲུངས་པས་དག་པ་དང༌། སྲོག་བསྲུངས་པས་དག་པ་དང༌། དངོས་པོ་རྒྱུ་མེད་དང༌། ཤེས་པས་རང་མི་རིག་པར་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ནོ། །དང་པོ་ནི། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་འཇུག་གི་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པ་སྟེ། དྲང་སྲོང་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཡལ་ག་ལས།» «སྐལ་ལྡན་ནོར་ལྷ་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་ གཟིགས། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལྷར་འདྲེན་ཐར་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད། །ནོར་ལྷ་སྟོབས་བཟང་འཆི་མེད་ལ་སོགས་ངོ་བོར་གནས། །ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀུན་ལ་ཞུགས་དང་ཀུན་ལ་ཁྱབ། །ཅེས་སོ། །དེས་འགྲོ་བ་འདུལ་བ་ལ་འཇུག་པ་ནི་བཅུ་སྟེ། ཉའི་འཇུག་པ་དང༌། རུས་སྦལ་དང༌།ཕག་རྒོད་དང༌། རྒྱལ་པོ་ཤིང་རྟ་བཅུ་པའི་བུ་ར་མ་ཎ་དང༌། དྲང་སྲོང་ཨག་ནེའི་བུ་ར་མ་ཎ་དང༌། ནག་པ་དང༌། མིའི་སེང་གེའི་གདོང་དང༌། མིའུ་ཐུང་དང༌། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དང༌།

དམ་བཅའ་བཅུ་ཁས་བླངས་ཏེ་ཐར་པ་འདོད་པའི་མུ་སྟེགས་བྱེད་རྣམས་ལ་གྲོལ་བ་མེད་དེ་གཞུང་ལམ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ན་ཤར་དུ་བགྲོད་པ་ལ་ནུབ་ཏུ་ཞུགས་ནས་གོམ་པ་འདོར་བ་བཞིན་ནོ། ། 那些承諾十種誓言以期獲得解脫的外道修行者是無法獲得解脫的，因為他們進入了完全錯誤的道路。這就像想要向東行走，卻進入了西方的路，然後迷失了方向一樣。 འདིར་དེའི་ཚུལ་རྒྱས་པར་དབྱེ་ན། བྲམ་ཟེ་རྒྱལ་དཔོག་སྟོན་པར་འཛིན་ཅིང༌། ཁྱབ་འཇུག་ལྷར་འདོད་པ་དག་ནི་ནང་ཚན། རིག་བྱེད་པ། བྲམ་ཟེ་པ། ཁྱབ་འཇུག་པ། 如果要詳細區分他們的型別，那些認為婆羅門是皇帝和導師，並將濕婆視為神的人可分為五個派別：內派、吠陀派、婆羅門派、濕婆派。 སྤྱོད་པ་པ། རྒྱལ་དཔོག་པ་ཞེས་ལྔར་ཡོད་དེ། རིག་བྱེད་བཞི་ཚད་མར་འདོད་པ་དང་རིགས་བྲམ་ཟེ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་དང༌། 有行為派和皇帝派這五個。他們認為四吠陀是權威，婆羅門種姓是至高無上的。 ཁྱབ་འཇུག་ལྷར་འཛིན་པ་དང༌། 他們崇拜濕婆為神。 ༼༡༽སྤྱོད་པ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བར་འདོད་པ་དང༌། སྟོན་པ་རྒྱལ་དཔོག་གི་རྗེས་སུ་འབྲེངས་པའི་ཕྱིར་དེ་སྐད་དུ་གྲགས་སོ། ། （1）他們認為僅憑行為就能獲得解脫，追隨皇帝導師，因而得名。 དེ་དག་གིས་ནི་གྲུབ་པའི་གཞུང་རྟོག་པ་ལ་ཕན་པའི་ཡལ་ག་དང༌། དྲང་སྲོང་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཡལ་ག་དང༌། ནོར་བུ་སྐུད་པ་ལ་བཏགས་པའི་མཆོད་སྦྱིན་དང༌། བྷ་ར་ཏ་ཀའི་ལྡུམ་དང༌། ལོ་མ་ཅན་གྱི་གསང་ཚིག་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲེངས་ནས་དམ་བཅའ་བཅུ་ཁས་ལེན་པ་ནི། 他們追隨成就論的分析支、仙人生產之支、寶珠線的供養、婆羅多迦的園林、有葉密咒等，接受十種誓言： ལྷ་ཁྱབ་འཇུག་དང༌། རིག་བྱེད་ཚད་མ་དང༌། ཁྲུས་ཀྱིས་དག་པ་དང༌། ཡུལ་གྱིས་དག་པ་དང༌། སྲིད་བསྲུངས་པས་དག་པ་དང༌། གཡུལ་བསྲུངས་པས་དག་པ་དང༌། ཆོས་བསྲུངས་པས་དག་པ་དང༌། སྲོག་བསྲུངས་པས་དག་པ་དང༌། དངོས་པོ་རྒྱུ་མེད་དང༌། ཤེས་པས་རང་མི་རིག་པར་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་ནོ། ། 即誓言濕婆為神，吠陀為量，沐浴則凈，地域則凈，守護權力則凈，守護戰爭則凈，守護法則凈，護生則凈，事物無因，自知不可知。 དང་པོ་ནི། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཁྱབ་འཇུག་གི་རྣམ་པར་སྤྲུལ་པ་སྟེ། དྲང་སྲོང་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་ཡལ་ག་ལས། 第一，認為一切事物都是濕婆的變化。如《仙人生產之支》中說： སྐལ་ལྡན་ནོར་ལྷ་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་ གཟིགས། །འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལྷར་འདྲེན་ཐར་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད། །ནོར་ལྷ་སྟོབས་བཟང་འཆི་མེད་ལ་སོགས་ངོ་བོར་གནས། །ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀུན་ལ་ཞུགས་དང་ཀུན་ལ་ཁྱབ། །ཅེས་སོ། ། "幸運的財神他無所不知見， 引領眾產生神得解脫， 財神具善力不死等本質， 為一切自性入一切遍佈一切。" དེས་འགྲོ་བ་འདུལ་བ་ལ་འཇུག་པ་ནི་བཅུ་སྟེ། ཉའི་འཇུག་པ་དང༌། རུས་སྦལ་དང༌།ཕག་རྒོད་དང༌། རྒྱལ་པོ་ཤིང་རྟ་བཅུ་པའི་བུ་ར་མ་ཎ་དང༌། དྲང་སྲོང་ཨག་ནེའི་བུ་ར་མ་ཎ་དང༌། ནག་པ་དང༌། མིའི་སེང་གེའི་གདོང་དང༌། མིའུ་ཐུང་དང༌། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དང༌། 他投生十種身調伏眾生，即：魚（matsa）、龜（kurma）、野豬（varaha）、獅人（nrisimha）、侏儒（vamana）、羅摩那（parasurama，仙人阿伽涅的兒子）、羅摩那（raghava，國王達薩羅的兒子）、黑天（krishna）、釋迦牟尼（sakyamuni）。

མིའི་སེང་གེའི་གདོང་དང༌། མིའུ་ཐུང་དང༌། ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དང༌། ཚེ་ལོ་བཅུ་པའི་དུས་སུ་རྟ་ངང་བར་སྤྲུལ་ནས་སྐྱེས་བུ་ཐམས་ཅད་མཐོ་རིས་ནས་ཐར་པ་ལ་བཀོད་དེ་འཁོར་བ་སྟོངས་པར་བྱེད་དོ། །» «དེའི་བར་དུ་ཕག་རྒོད་དུ་སྤྲུལ་ནས་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་འདེགས་ཤིང་ཐམས་ཅད་གྲོལ་ཟིན་པ་དང་འདོར་བས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་བའི་ཁུར་བསྣམས་པའི་ཕྱིར་དྲིན་ཆེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་སྟེ།«དམ་བཅའ་འང་«ལོ་མ་ཅན་གྱི་གསང་ཚིག་ལས། ཉ་དང་རུས་སྦལ་ཕག་རྒོད་དང༌། །ར་མ་ཎ་གཉིས་ནག་པ་དང༌། །མི་ཡི་སེང་གེ་མི་ཐུང་དང༌། །» «སངས་རྒྱས་ངང་པ་ཅན་དེ་བཅུ། །ཞེས་སོ། །ཁྱབ་འཇུག་ནི་དེ་ལྟར་སྤྲུལ་ནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་ཉིད་དེ་འཇུག་པ་དང་པོའི་སྒོ། ཁྱབ་འཇུག་ཞི་བའི་རྒྱུད་ལས། ང་ནི་སྦྱིན་བྱེད་ཟ་བ་པོ། །ང་ནི་ཟས་དང་སྐྱེ་དགུའི་བདག» «།ང་ནི་བྲམ་ཟེའི་ལུས་གནས་ནས། །ཟ་བར་བྱེད་ཅིང་སྦྱིན་པར་བྱེད། །གང་དག་ལྷ་གཞན་གནས་«༼༡༽«བྱེད་ཅིང༌། །དད་ལྡན་བརྩོན་པར་བྱེད་པ་དང༌། །དེ་དག་ང་ལ་ཀུན་དའི་བུ། །» «བྱ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་བསྟེན། །ཞེས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །རིག་བྱེད་ཚད་མ་ནི། རིག་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་ཆེན་པོ་བཞི་སྟེ། མཆོད་སྦྱིན། ལོ་རྒྱུས། གསང་ཚིག» «སྲིད་སྲུང་གི་རིག་བྱེད་དོ། །གཞན་ཡང་མཆོད་སྦྱིན། སྙན་ངག» «སྲིད་སྲུང༌། ངེས་བརྗོད་བཞི་ནི། ཕན་པའི་རིག་བྱེད་བཞི་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དེ། དེ་ལ་མཆོད་སྦྱིན་ནི། ལྷ་མཆོད་ཅིང་སེམས་ཅན་ལ་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་སྟེ། མཆོད་སྦྱིན་ཞི་བ་སྲོག་མི་གཅོད་པའི་སྒོ་ནས་བྱེད་ལ། དྲག་པོ་ནི་ཕྱུགས་ལ་སོགས་པའི་སྲོག་གཅོད་པ་ལས་བྱེད་དེ། གྲོལ་བ་དང༌། གནས་སྐབས་ཀྱི་བདེ་འབྲས་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་དུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །བསད་པའི་སྲོག་ཆགས་དེ་དག་ལྷས་མཐོ་རིས་སུ་འདྲེན་པས་སྡིག་མེད་ཀྱི་སྟེང་དུ་དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པར་འདོད་དེ་ངན་སོང་མཐོ་རིས་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསང་ཚིག་ལས། རིག་བྱེད་འཚེ་བ་གང་བསྟན་པ། །བསྟན་བཅོས་གཞན་དུ་སྨད་གྱུར་ཀྱང༌། །དེས་ནི་སྡིག་བྱས་མི་འགྱུར་བས། །

他投生十種身調伏眾生，即：人獅面、侏儒、釋迦牟尼。到十週歲時化為天鵝，將一切人安置於天界直至解脫，令輪迴空無。在此期間，化現為野豬，擔持起悲憫的重擔，普度一切眾生直至解脫，因而大恩大德。誓言也在《有葉密咒》中說："魚、龜、野豬，二羅摩那、黑天，人獅、侏儒，佛陀、天鵝，此十種。"濕婆如是化現，成為一切自性，這是第一種投生。《濕婆寂靜續》中說："我是施予者，我是食用者。我是食物和眾生的主宰，我住于婆羅門身中，受用亦施予。凡住於他天，具信勤精進，彼等敬事我，我是其子輩。"如是而言。認為吠陀為量，即四大吠陀：祭祀書、傳說書、密咒書、政典書。此外，祭祀、詩學、政典、詞源，此四謂四有益吠陀。其中祭祀，指供養天神、佈施眾生。祭祀分寂靜與暴力二種，寂靜的從不殺生的角度進行，暴力的以殺害牲畜等生命而進行，認為以此法可得解脫，或暫時的安樂果報。認為被殺的動物會被天神引至天界，因此沒有罪過，反而對它們有利，將它們從惡趣安置於天界。《密咒》中說："吠陀所說殺生，雖於他論遭誹，然不應成罪過，

།དེས་ནི་སྡིག་བྱས་མི་འགྱུར་བས། །གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་བདག་«༼༡༽«གིས་བསྟན། །ཞེས་སོ། །ལོ་རྒྱུས་ནི། ཁྱབ་འཇུག་གིས་འཇུག་པ་དང༌། དབང་ཕྱུག་གིས་ཨུ་མ་དེ་བ་ཕྲོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་རབས་སོ། །གསང་ཚིག་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པར་སྟོན་པའོ། །སྲིད་བསྲུངས་ནི། བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་སྟོན་པ་གཞོན་ནུ་བཙའ་བའི་བསྟན་བཅོས་ཏེ། གཞུང་རྒྱ་མཚོ་ལས། གཽ་ཏཾ་བུད་མེད་མེ་ཉིད་ཡིན། །དེ་ཡི་ཉེར་གནས་ཐབ་ཁུང་ཡིན། །» «དེར་སྐྱེས་བུ་ནི་དུ་བ་ཡིན། །དེ་ཡི་ནང་ཞུགས་སོལ་བ་ཡིན། །དེ་ཡི་ཁུ་བ་མེ་སྟག་ཡིན། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་མེ་འདི་ལ། །སྐྱེས་བུ་ལྷ་ཡི་ས་བོན་བསྲེགས། །སྦྱིན་སྲེག་དེ་ལས་སྐྱེས་བུ་འབྱུང༌། །དེར་སྐྱེས་འཚོ་བར་གྱུར་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ཚུལ་དེས་རང་གི་སྲིད་འཛིན་ཅིང༌། རིགས་མ་ཆད་པར་བྱས་པས་ན་སྲིད་སྲུང་ཞེས་བྱའོ། །» «དེའང་བྲམ་ཟེ་གྲུབ་པ་ལ་ཞུགས་པ་དག་གི་ལུགས་ཀྱིས་ལོ་དྲུག་ཅུའི་བར་དུ་ཚངས་པར་སྤྱད་ནས་དེའི་རྗེས་ལ་རིགས་རྒྱུད་སྤེལ་བས་ཆུང་མ་ལེན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཞིག་ག»ོ «།རིག་བྱེད་ཀྱི་གཞུང་བཞི་པོ་དེ་དག་ཀྱང་མཚན་ཉིད་གསུམ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ། རྟག་པ། བདེན་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་པའོ། །ཚངས་པས་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་བྱས་སོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་པར་ཡོད་པ་དེ་ཚངས་པས་དྲན་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི། གསར་དུ་བྱས་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ལས། ཚངས་པས་ཚེ་ཡི་རིག་བྱེད་དྲན། །དེ་ཡིས་སྐྱེ་དགུའི་བདག་ལ་བཤད། །» «ཅེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། ཁྱོད་ནང་པའང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དེ་མ་བྱས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་འགོད་དེ། ནམ་མཁའ་ན་རྟག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཚིག་ཚངས་པས་ཐོས་པའི་དོན་དྲན་ནས་བརྗོད་པའོ། །» «བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་རྫུན་ཡིན་ལ་རིག་བྱེད་བདེན་པའོ་ཞེས་འདོད་དེ། གསང་ཚིག་ལས། ཆགས་སོགས་སྐྱོན་གྱིས་ཉམས་པའི་ཕྱིར། །སྐྱེས་བུའི་ཚིག་ནི་རྫུན་ཡིན་ལ། །རིག་བྱེད་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་སོ། །དེས་ན་ཚད་མར་གཟུང་བར་བྱ། །

因此不成過失。我已說他世。"所謂傳說書，即濕婆應世，大自在搶奪烏瑪天女等事蹟。密咒書，闡述諸法自性本然生等義。政典書，是闡述婆羅門行為的生子經論。如《大海經》云："高塔瑪（gautama）女人即是火，彼之近侍即是爐灶，其中生者即是煙，入其中者即是炭，彼之脂液即是火焰。如是之火，男子焚燒天種，由彼供火所生男子，彼得以生存。"以此法維繫自身生命，使種姓不斷，故稱政典。又有經論，謂婆羅門成就者，先梵行六十年，后娶妻傳宗接代。此四吠陀，具三相：非人所作、常住、真實義。有說："因梵天所說故是所作。"非也。蓋常住者，梵天憶念而說，非新造也。如《八支》云："梵天憶念生命吠陀，為眾生主宰而說。"若不爾，汝等佛教中法界亦應成所作，以佛陀所說故，如是難。梵天聽聞長存於虛空中之語，憶其義而說也。又謂一切言說皆妄，唯吠陀為真。如《密咒》云："因染等過失所染污，人語皆虛妄，吠陀非人所作，故應執為量。"

རིག་བྱེད་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་སོ། །དེས་ན་ཚད་མར་གཟུང་བར་བྱ། །» «ཞེས་སོ། །རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་དོན་ལ་འབྲེལ་བ་དངོས་པོ་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། སྒྲ་རྟག་«༼༡༽«དབྱངས་ཀྱིས་གསལ་བར་བྱེད། །དོན་དང་འབྲེལ་བས་རྟག་པ་ཉིད། །» «དོན་ལ་རྟོག་པ་དང་ལྡན་ལ། །རྟོག་པ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །རིག་བྱེད་འཆད་པ་པོ་ཚངས་པ་བདེན་གྱི། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡོད་མི་སྲིད་དེ་ཁྱོད་ནང་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཙམ་ལ«༼«༢«༽«། ཁྱེད་རང་གི་ལུང་ལས། འགལ་འདུ་མང་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་འདོད་དེ། གསང་ཚིག་ལས། སངས་རྒྱས་གསུང་ནི་ཚད་མ་མིན། །ལྟ་བ་གསུམ་པོ་སུན་འབྱིན་ཕྱིར། །ཇི་ལྟར་གང་སྨྲས་དེ་དེ་» «ལྟར། །གཅེར་བུར་རྒྱུ་བའི་ལྟ་བ་བཞིན། །ཤེས་བྱ་མཐའ་ཡས་ཀུན་ཤེས་མིན། །» «ཤེས་བྱེད་གཞན་ཡོད་ཐུག་པ་མེད། །གཅིག་གིས་རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུ་དང༌། །ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་བྱ་མི་ནུས། །རིག་བྱེད་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱིས། །ཀློག་པ་གང་དག་མི་སྲིད་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་མི་རྣམས་དང༌། །མུ་སྟེགས་གཞན་ནའང་ཀུན་མཁྱེན་མེད། །རྡོ་སྒྱོགས་འཕེན་པར་བྱཻད་པ་ཡི། །ལྷ་སྦྱིན་བསྡུས་པར་གྱུར་ཕྱིར་དང༌། །གླང་པོའི་དབང་པོ་འོང་བ་ཡི། །མ་འོངས་པ་དག་ཤེས་»«མ་གྱུར། «༼༡༽«ཞེས་སོ། །རྟག་པ་ནི་སྤྱིར་སྒྲ་ཐམས་ཅད་རྟག་པ་ཉིད་དེ། བརྡའ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང༌། གོམས་པར་བྱར་རུང་བའི་ཕྱིར་དང༌། སྔར་ཤེས་པ་ཕྱིས་གཞན་གྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང༌། མཉན་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་བཞིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མི་རྟག་ན་སྒྲ་འཇུག་པར་ཡང་མི་རུང་སྟེ།མི་རྟག་པས་ན་ཕྱིས་འགགས་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པའང་མི་རུང་སྟེ། ད་ལྟ་འཛིན་དུས་སྔ་མ་མི་རྟག་པས་འགགས་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ཤེས་པ་གཞན་ལ་བཤད་དུའང་མི་རུང་སྟེ་ཤེས་པ་སྔ་མ་དེ་དག་འགགས་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །མཉན་དུའང་མི་རུང་སྟེ། ཉན་དུས་སྔ་མ་འགགས་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་སྒྲ་དོན་རྟག་པར་ཡོད་པས་ཤེས་པ་དང་འཛིན་པ་དང་ཉན་པར་རུང་སྟེ།

吠陀非人所作，故應執為量。"吠陀語言與義有真實關聯，如彼經說："語言常住，元音使之明了，與義相聯故即常住。于義有思維與結合，思維即極度生起。"吠陀宣說者梵天真實存在，然一切知的佛陀則不可能存在，乃汝等佛教徒之增益。如汝典籍所言："於此多現違害故。"《密咒》中說："佛語非量，以遮遣三種邪見故。所說如其所言，猶如裸體外道之見解。所知無邊非一切知，余所知無窮無盡。一人不能遍知能行、不能行及一切。吠陀不可能為一切人所誦習故，世間人及外道中亦無一切知者。因羅剎為石塊所擲而攝受，像王雖來亦不知未來事。"常住者，謂一切語言皆常住，以于名言中安立故，以可串習故，以前所知后他人能知故，以可聽聞故，如語言自性之總相。若無常，則語言亦不應安立，以無常故后滅無有故。持誦等亦不應理，以現在持誦時，先前剎那無常已滅無有故。自己所知亦不可為他說，以先前諸識已滅無有故。聽聞亦不應理，以聽聞前剎那滅已無有故。是故語義常住，方能知、能持、能聽。

དེས་ན་སྒྲ་དོན་རྟག་པར་ཡོད་པས་ཤེས་པ་དང་འཛིན་པ་དང་ཉན་པར་རུང་སྟེ། དྲང་སྲོང་ལོ་མ་ཅན་གྱིས། ལན་ཅིག་འཇུག་ཕྱིར་གོམས་བྱའི་ཕྱིར། །ཕྱིས་ཀྱང་ཤེས་ཕྱིར་དེ་བཞིན་དུ། །མཉན་བྱ་ཡིན་ཕྱིར་སྒྲ་ཉིད་བཞིན། །སྒྲ་ནི་རྟག་པར་ཤེས་པར་བྱ། །» «ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་རིག་བྱེད་ཀྱི་དགོས་སོ་ཅོག་ཚངས་པར་སྟོན་པས་ན་བདེན་པའི་ཕྱིར་བླང་བར་བྱ་སྟེ། ཕན་པའི་ཡལ་ག་ལས། རིག་བྱེད་ལས་ནི་མི་སྨྲ་དང༌། །རིག་བྱེད་དག་ལ་མི་སྣང་བ། །གང་ཡང་མེད་པར་བརྗོད་པར་བྱ།» «།རིག་བྱེད་འདྲ་བའི་ཐོས་པ་མེད། །ཅེས་སོ། ཁྲུས་ཀྱིས་དག་པ་ནི། སྤྱིར་ཁྲུས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དག་སྟེ། འཕྲལ་དུ་སེམས་རབ་ཏུ་དྭངས་པར་བྱེད་ཅིང་ལུས་གཙང་བར་བྱེད་པ་ལྟར་ཕུགས་སུ་སྡིག་པ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། ཁྱད་པར་དུ་ཁྲུས་ཀྱི་སྒོ་གངྒཱ་དང༌། ཀུ་ཤ་འཁྱིལ་དང༌། བིལ་བ་ཅན་དང༌།» «སྔོན་པོའི་རི་དང༌། ཀ་ན་ཀ་དང༌། ཟླ་བའི་རྒྱ་མཚོ་སྐལ་བ་ཅན་དང༌། དབྱངས་ཅན་དང༌། ཕག་ཅན་དང༌། འདམ་པ་ཅན་དང༌། སིནྡྷུ་དང༌། ནཻ་རཉྫ་ན་དང༌། »«པྲ་ཡ་དིར་བ་དང༌།» «༼༡༽« རྒྱ་མཚོ་རྣམས་སུ་ཁྲུས་བྱས་ན་མཐོ་རིས་དང་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། དྲང་སྲོང་ལྔ་ལེན་གྱི་ཁྲུས་ཀྱི་སྒོ་ལས། གངྒཱའི་སྒོ་ནི་ཀུ་ཤ་འཁྱིལ། །བིལ་བ་ཅན་དང་སྔོན་པོའི་རི། །ཀ་ན་ཀ་ཡི་འཇུག་ངོགས་སུ། །ཁྲུས་བྱས་ཡང་འབྱུང་སྲིད་མ་» «ཡིན། །གངྒཱ་ཟླ་བའི་སྐལ་ཅན་དང༌། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་དབྱངས་ཅན་དང༌། །ཕག་ཅན་དང་ནི་འདམ་པ་ཅན། །སིནྡྷུ་རྒྱ་མཚོར་འགྲོ་བ་དག» «ཁྲུས་པ་འདི་རྣམས་གང་གི་ཕྱིར། །དག་པར་འདོད་ནས་ཁྲུས་བྱེད་པ། །སྡིག་པ་དག་པའི་བདག་ཉིད་དེ། །» «ངེས་པར་མཐོ་རིས་ཐར་པར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ཏུ་སོང་ནས་སྲང་ལ་འཇལ་ཞིང་ཁྲུས་བྱེད་དེ། ཡང་དུ་སོང་ན་སྡིག་པ་སྲབ་པར་འདོད་» «དོ། །ཡུལ་གྱིས་དག་པ་ནི། ཡུལ་ཀུ་རུ་ཞེས་བྱ་བར་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་དང༌། ཐ་ན་དེའི་རྡུལ་གྱིས་རེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འདོད་དེ། རྟོག་པ་ལ་ཕན་པའི་ཡལ་ག་ལས།

是故語義常住，方能知、能持、能聽。如仙人羅摩札所說："因一次安立故，應習故，后亦能知故，以應聽聞故，如語言自性，當知語言是常住。"因此，吠陀教示大梵天之一切所需，真實故應受持。如《饒益枝》云："凡吠陀中所不說，及於吠陀不顯現者，當說一切皆無有，未聞有如吠陀者。" 沐浴得清凈者，謂一切沐浴皆得清凈。如暫時令心極清明，身得清潔，究竟令罪業寂滅故。尤其是恒河等沐浴之門：拘舍聚落、毗爾瓦、青山、迦那迦、月分海、梵天、象城、泥土、信度、尼連禪河、波羅耶迪瓦等海中沐浴，能證天界及解脫。如仙人五攝所說沐浴之門偈："恒河門即拘舍聚，毗爾瓦與青山，迦那迦之入口處，沐浴亦無再生。恒河月分與梵天，如是象城泥土，信度海中諸往者，為凈欲故作沐浴，此諸罪惡清凈者，決定生天得解脫。"于彼處往，稱量桑葛（重量單位）而沐浴。謂多次往則罪惡微薄。 處所得清凈者，謂生於俱盧國者及乃至為其塵觸者，皆謂當生天界。如《思惟饒益枝》云：

ཀུ་རུའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེས་པ་དང༌། །དེ་ཡི་ཞིང་གི་རྡུལ་དག་ནི། །རླུང་གིས་ཁྱེར་བས་རེག་གྱུར་ནའང༌། །ཉེས་པ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས། » «འགྲོ་བ་མཆོག་ཏུ་འཁྱེར་བར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །སྲིད་བསྲུངས་པས་དག་པ་ནི། བྲམ་ཟེ་རྣམས་ཀྱིས་རིགས་བཞག་པ་ནི་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེའོ། །བུད་མེད་ནི་ངེས་པར་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བས་ན་ཚངས་པར་སྤྱད་ཀྱང་ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་གཉིས་ལས་མི་སྤྱད་ཀྱི། བྲམ་ཟེ་དང་འགྲོགས་ནས་བུ་བསྐྱེད་དགོས་སོ། །བུ་ཡོད་པའི་བུད་མེད་ཐམས་ཅད་ནི་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་ལ། མེད་པ་རྣམས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་ཞིང་བུ་མོ་མང་བའམ་བུ་མོ་ལས་མེད་ན་ནི་ངན་སོང་ཡང་ཐར་དཀའ་བ་ཅན་དུ་སྐྱེའོ་ཞེས་འདོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། གང་ཞིག་བུ་དང་ལྡན་པ་དེ། །ཤི་ནས་མྱ་ངན་མེད་པར་འགྲོ། །» «ལམ་ཡང་འདི་ནི་ལྷར་འགྲོའི་ལམ། །དེས་ན་མ་ལའང་འཁྲིག་པར་བྱ། །བུད་མེད་པ་ལས་འཇིག་རྟེན་ནི། །བཟང་པོ་ཡེ་མེད་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི། །ཇི་ལྟར་གླིང་ལམ་ཅན་གྱིས་ནི། །རྒས་ཀར་དཔྱད་ནས་སྨྲས་པ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །གཡུལ་བསྲུངས་པས་དག་པ་ནི། འཇིགས་པའི་དམག་བྱུང་བའི་ཚེ་སྙིང་རྗེ་མེད་པར་འཐབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྡིག་པ་བྱང་སྟེ། རང་གི་ཕྱོགས་རྒྱལ་བར་བརྩོན་པས་བསོད་ནམས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསང་ཚིག་ལས། ངེས་པར་བརྩེ་མེད་དཔའ་བོ་ཡིས། །གཡུལ་ངོར་འབྲོས་པ་མེད་པར་ནི། །གཡུལ་ལ་མངོན་པར་ཕྱོགས་གྱུར་ན། །ཤི་ནས་མཐོ་རིས་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཆོས་བསྲུངས་པས་དག་པ་ནི་བྲམ་ཟེ་དང༌། རིག་བྱེད་དང༌། བླ་མ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་སྡིག་ཅན་བསད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྡིག་པ་དག་པར་བྱེད་དེ་ཡུལ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར། དེ་ཉིད་ལས། སྐྱེ་དགུ་སྐྱོང་«༼༡༽«ལ་གསལ་བའི་ཕྱིར། །ལྷ་མིན་ལྷ་ཡི་ཚེར་མ་དག» «།བསད་ཀྱང་སྐྱོན་ནི་ཡོད་མིན་ཏེ། །དེ་ནི་ཆོས་སྲུང་ཡིན་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །སྲོག་བསྲུངས་པས་དག་པ་ནི། མུ་གེས་ཉེན་ནས་འཆི་བ་ལ་ཐུག་ན་མ་མཐོང་བར་བརྐུས་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་ཀྱི་སྟེང་དུ་སྡིག་པ་འདག་པར་འགྱུར་ཏེ།

藏文直譯： 當生於庫魯之地， 若被風吹到彼地塵埃沾身， 即便有罪業的眾生， 亦能轉生到最殊勝之處。 通過守護世間而清凈：婆羅門制定的種姓制度可以轉生到天界。女人必定墮入惡趣，即使過梵行，也只能修持42年，必須與婆羅門交合生子。所有有兒子的女人都能轉生天界，沒有兒子的都會墮入惡趣，多生女兒或只有女兒的，墮入惡趣也難以解脫。如經云： 誰有兒子， 死後無憂愁。 這就是通往天界之路， 因此即使與母親交合也應當。 沒有女人的世間， 根本不會有善趣轉生的機會， 如同年老的長者， 經過詳察后所言。 通過守護戰場而清凈：當面臨可怕的敵軍時，無有悲憫之心戰鬥，僅此即能凈除罪業。為本方獲勝而精進，會成為福德。如密咒云： 勇士必定無有憐憫， 戰場上毫不退縮， 勇猛面對戰場， 戰死可往生天界。 通過守護正法而清凈：殺害危害婆羅門、吠陀經典、上師的罪人，僅此即能凈除罪業，因為守護了最殊勝的對境。如經云： 爲了護持世間主宰， 即便殺害天魔的棘刺， 也無過失， 因為這是在守護正法。 通過守護生命而清凈：當因饑荒瀕臨死亡時，即使不被看見而偷盜，也無過失，反而能凈除罪業。

མུ་གེས་ཉེན་ནས་འཆི་བ་ལ་ཐུག་ན་མ་མཐོང་བར་བརྐུས་ཀྱང་ཉེས་པ་མེད་ཀྱི་སྟེང་དུ་སྡིག་པ་འདག་པར་འགྱུར་ཏེ། དངོས་པོ་ཕལ་ལས་མཆོག་རང་གི་སྲོག་བསྲུངས་པས་འདི་ཕྱིར་ཕན་པའི་དོན་ཆེན་པོ་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསང་ཚིག་ལས། བྲམ་ཟེ་རྒུད་ཚེ་བརྐུ་བ་ཆོས་སུ་བཤད། །གཞན་ནོར་མ་མཐོང་བར་ཡང་བླང་བར་བྱ། །» «ཞེས་སོ། དངོས་པོ་རྒྱུ་མེད་ནི། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་མི་ལྟོས་པར་ངོ་བོ་ཉིད་དམ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་ཆགས་ལའང་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལས་སྤྲིན་དང་སེར་བ། ཐོག་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཉི་ཟླའང་ཤར་ནས་ནུབ་ཏུ་ངང་གིས་འགྲོ་བ་བཞིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། ཉི་ཤར་ཆུ་བོ་ཐུར་འབབ་ཚེར་མ་རྣོ། །» «རྨ་བྱའི་མདོངས་བཀྲ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བྱུང༌། །ཞེས་སོ། །»«ཤེས་པས་རང་མི་རིག་པ་ནི། རང་གིས་རང་ལ་བྱ་བ་མི་འཇུག་པས་ཏེ། མིག་རང་གིས་རང་མི་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་འདོད་དོ། །«༼༡༽«དེ་དགག་པ་ལ་ཕྱོགས་སྔ་མ་ལྟར་བཅུ་ལས། དང་པོ་ཁྱབ་འཇུག་དགག་པ་ལ། ངོ་བོ། ཁྱབ་པ།བྱེད་པ་དགག་པ་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་དགག་པ་ནི། དབང་ཕྱུག་དགག་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱབ་པ་ནི། ངོ་བོ་བཀག་པས་ཁེགས་ཏེ། ཁྱབ་འཇུག་མེད་ན་ཁྱབ་འཇུག་གིས་ཁྱབ་པ་མེད་དེ། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མེད་པས་དེས་ཁྱབ་པའི་ས་ཕྱོགས་ཁེགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱབ་བྱེད་མེད་པས་ཁྱབ་བྱ་མེད་པ་ཉིད་དེ།» «༼༢༽«དེ་ཡང་གང་ལ་གང་གིས་ཁྱབ་པ་མེད་ན། དེས་ཐ་དད་མི་དད་ལ་ཁྱབ་པ་མི་རུང་ངོ༌། །དེའང་ཐ་དད་ལ་ནི་ཁྱབ་པ་ཉིད་མེད་དེ། དུས་མི་མཉམ་པ་གཅིག་ཡོད་དུས་གཅིག་མེད་ལ། དུས་མཉམ་ལའང་གཅིག་གི་གོར་གཅིག་གསལ་བར་མེད་པས་ཁྱབ་པ་ཡོད་པ་མི་རུང་སྟེ་སྣང་བའི་གོར་མུན་པ་བཞིན་ནོ། །འདྲེས་པས་ཁྱབ་པ་མེད་ཀྱང་ཟླར་ཡོད་པས་ཁྱབ་བོ་ཞེ་ནའང་མི་རུང་སྟེ། ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་མི་དད་ནའང་ཁྱབ་པ་མེད་དེ་ཁྱབ་བྱེད་དང་རྫས་གཅིག་པས་ཁྱབ་བྱ་ཁྱབ་བྱེད་ཉིད་དམ་ཁྱབ་བྱེད་དེ་ཡང་ཁྱབ་བྱར་འགྱུར་བས།

當因饑荒瀕臨死亡時，即使不被看見而偷盜，也無過失，反而能凈除罪業。因為守護自己的生命，勝過一般的事物，能成就今生來世的重大利益。如密咒云： 婆羅門陷入貧困時，偷盜被說成是正法。 即便不被他人看到，也應拿取他人財物。 無因論認為，一切事物都不依賴因緣，而是自性本然地產生。因為蟲豸無因而生，虛空中無故生起雲霧雷電等，日月也自東向西執行。如經云： 日出河水下流刺棘鋒利， 孔雀艷麗本性而然。 無明論認為，自己無法認識自己，就像眼睛無法看見自己一樣。 破斥他宗有十種，如前所述。首先，破斥遍入神。從本質、周遍、作用三方面破斥。 破斥本質：如同破斥自在天一樣。 破斥周遍：否定本質即可破除。若無遍入神，則無有他所遍及之處，如莫伽夏姆之子不存在，則他所遍及的地方也不存在。無能遍及者，則無所遍及， 若無彼此遍及，則他不應周遍異體及一體。對於異體，並無周遍，因為二者時間不一致，一個存在時另一個不存在；即便同時存在，一方顯現時另一方也不明顯，故不應有周遍，如光明顯現時黑暗不存在。若說雖無融合遍入，但同時存在即能周遍，也不應理，因為二者相互觀待而不成立。 對於一體，也無周遍。因為能遍與所遍是一體，則所遍即是能遍，或能遍反而成為所遍。

ཐ་མི་དད་ནའང་ཁྱབ་པ་མེད་དེ་ཁྱབ་བྱེད་དང་རྫས་གཅིག་པས་ཁྱབ་བྱ་ཁྱབ་བྱེད་ཉིད་དམ་ཁྱབ་བྱེད་དེ་ཡང་ཁྱབ་བྱར་འགྱུར་བས། རང་གིས་རང་ལ་མ་ཁྱབ་པ་བཞིན་ནོ། །ལྡོག་པ་ནི། འདུ་བར་བཀག་ཟིན་ཏོ། །ཁྱབ་པར་ནི་དུ་མ་དང་དབྱེར་མེད་ན་དུ་མར་འགྱུར་བས་ཁྱད་པར་མི་རྙེད་དེ་ཆུ་དང་འདྲེས་པའི་འོ་མ་བཞིན་ནོ། །བྱེད་པ་ནི། དབང་ཕྱུག་ཏུ་བཀག་གོ» «།རིག་བྱེད་དགག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཚན་ཉིད། གཞུང༌། བརྗོད་བྱ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ། རྟག་པ། མ་བྱས་པ། བདེན་པ་དགག་པ་དང་གསུམ་ལས། རྟག་པའི་གསལ་བ་དགག་པ་ནི། བྱེ་བྲག་པར་བཤད་ལ། སྒྲུབ་བྱེད་མིང༌། གོམས་པ། ཕྱིས་ཤེས་པ། གཞན་ལ་འཆད་པར་མི་རུང་བ་བཞི་ནི། ཐ་སྙད་དུ་སྐད་ཅིག་མཐུད་པ་ཙམ་ལ་བརྗོད་ལ། སྒྲ་འགགས་ཀྱང་སྒྲ་ལ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་རིགས་མཐུན་བཞག་པས་ཤེས་པའི་ཕྱིར། སྒྲ་རྟག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་དགག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། དོན་མི་ངེས་པ། སྔགས་ཀྱི་ནུས་པ་མི་རུང་བ།» «མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། མཐོ་རིས་འདོད་པས་མེ་ལ་སྦྱིན་སྲེག་བྱེད་པ་ནི་འབྲེལ་ཅི་ཡང་མེད་དེ་མེ་མཐོ་རིས་སམ། མཐོ་རིས་མེ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། སྐྱེས་བུས་སྨྲས་པ་བརྫུན་ན་ཚངས་པས་སྨྲས་པ་ཡང་བརྫུན་པས་མི་བསླུ་བའི་དོན་དང་འགལ་བས་ཕྱིས་ཀྱི་མུ་སྟེགས་པ་ཁྱེད་ཅག་བསླུ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཁྱེད་ཅག་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་ཡིན་པས་སྐབས་འདིར་རིག་བྱེད་ཀྱི་དོན་སྟོན་པ་ལ་བསླུ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཚིག་དོན་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་ན་སྒྲ་ཆད་དུས་དོན་མི་རྟག་པར་དངོས་སུ་ངེས་དགོས་པ་ལས། དོན་རྟག་པར་འདོད་པས་བསལ་བ་ཉིད་དོ། །རྣམ་ངེས་ལས། དེས་ན་མཐོ་རིས་འདོད་མེ་ལ། །སྦྱིན་སྲེག་སྦྱིན་ཞེས་ཐོས་པ་ནི། ཁྱི་ཤ་ཟོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི། །དོན་མིན་ཞེས་འདིར་ཚད་མ་གང༌། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཁྱེད་ཀྱང་རང་བྱུང་གི་ཡི་གེ་དང༌། ལྷའི་རྔ་སྒྲ་ལ་སོགས་པས་ཆོས་འཆད་པ་འདོད་པས་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན།

對於一體，也無周遍。因為能遍與所遍是一體，則所遍即是能遍，或能遍反而成為所遍，如自己不能周遍自己一樣。 破斥逆論：已破斥融合。若周遍者與多事物無別，則成為多，故找不到差別，如與水融合的乳汁一樣。 破斥作用：如破斥自在天。 破斥吠陀經：分三個方面：定義、典籍、所詮義。 第一，破斥常、非造作、真實三個方面。破斥常的明確： 細緻解釋道：成立的理由有名稱、串習、後來知道、不應為他人講解等四個，只是名義上剎那相續而言。雖然聲音消失，但由於熟習聲音而留下了同類的習氣，才知道聲音並非常有。 破斥非人所造：分三個方面：意義不確定、咒語功效不應理、現量所破。 第一，希求天界而對火獻祭，完全沒有關聯。因為火不是天界，天界也不是火。若人說的是妄語，梵天所說也是妄語，則違背不欺惑的意義，後來的外道你們應當受騙。你們也是人，在此闡釋吠陀的意義，也應當欺騙。若詞義有關聯，聲音斷時，義應當現量確定為無常，然而你們認為意義是常有，所以遭到破斥。正理抉擇論中說： 因此，希求天界而對火， 獻祭供養聽聞此語， 所謂"吃狗肉"， 此處以何為量，證明無義？ 若說你們也承許自生的文字和天鼓之聲等說法，豈非一樣

ལྷའི་རྔ་སྒྲ་ལ་སོགས་པས་ཆོས་འཆད་པ་འདོད་པས་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་དང་འགྲོ་བ་སོ་སོའི་ལས་ལས་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་ཡིན་གྱི། རྒྱུ་མེད་པར་མི་འདོད་པས་མི་མཚུངས་སོ། ཁྱབ་འཇུག་གི་རྣམ་འཕྲུལ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་དེ་རྒྱུ་ཚོགས་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་དབང་ལས་བྱུང་བའི་བྱིན་རླབས་ཡིན་ལ། ཁྱབ་འཇུག་གང་དུའང་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་མ་བྱས་པའི་རྣམ་འཕྲུལ་མི་སྲིད་པ་གཉིས་མི་མཚུངས་སོ། །སྔགས་ཀྱི་ནུས་པ་མི་སྲིད་པ་ནི། སྔགས་བཟླས་པས་ཀྱང་ནུས་པ་མི་འབྱུང་བར་ཐལ་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་ཚིག་ཡིན་ལ། སྐྱེས་བུའི་ངག་བསླུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་ཡིན་པས་ནུས་པ་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། »«མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བ།«༼༡༽« དངོས་སུ་སྐྱེས་བུའི་བརྗོད་པའི་ངག་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་མ་ཡིན་པར་གསལ་ཏེ། རེས་འགའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རིག་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་ནི་རྟག་པར་འདོད་པས་འགལ་འདུས་སུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདེན་པའི་དོན་ཅན་དུ་མི་རུང་སྟེ།བརྗོད་བྱ་འགལ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང༌། སྒྲ་གྲགས་ནའང་དོན་སྟོན་མཁན་མེད་པའི་ཕྱིའི་«༼༢༽«ཆུ་རླུང་གི་སྒྲ་བཞིན་ནོ། །གཞུང་དགག་པ་ནི། ཚིག་གིས་དོན་སྟོན་པ་མེད་དེ། ཚིག་སྒྲ་སྤྱི་དང༌། དོན་སྒྲ་མེད་གཉིས་འབྲེལ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཚིག་གིས་«༼༣༽«སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་འགག་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཡི་གེ་སིལ་བུ་རེ་རེ་ལ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཚིག་ཐམས་ཅད་ཡི་གེ་སིལ་བུ་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱང་འཆད་པ་དང་ཉན་པ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། འཁྲུལ་སྣང་དུ་དེ་ལྟར་དུ་སྣང་ཡང༌། དོན་ལ་བཤད་ཅིང་ཉན་པར་མི་འདོད་དེ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་གསུང་ལ་བསྟོད་པར། དམིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེར་ཞི་ཞིང༌། །སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཞི་བ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གང་དུ་ཡང༌། །སུ་ལའང་ཆོས་འགའ་མ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །བརྗོད་བྱ་དགག་པ་ལ་བཞི་སྟེ། མཆོད་སྦྱིན།ལོ་རྒྱུས། གསང་བ། རིགས་མཐུན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ། མཆོད་པ། སྦྱིན་པ།

並非如此。那是因為佛陀和菩薩的威力以及眾生各自的業力而產生，並非無因而生，所以不相同。 若說與遍入神的神變相同，佛陀是依二資糧等因緣而生的加持，而遍入神的任何神變都不可能不由因緣所造，二者不同。 咒語的功效不可能：唸誦咒語也不會生起功效，因為是人的語言，人的語言有欺騙性。 若說那是吠陀經的語句才生起功效， 則被現量所破： 明顯可見人所說的話語並非吠陀經句，因為是間斷性的。你們認為吠陀之聲是常有的，應成相違。 不應有真實義：因為所詮義相違，如同外境的水風之聲雖然發出聲響，但無人解說其義。 破斥典籍：詞句並不表義，因為詞句是聲音的總相，義無聲二者的關聯不成立；詞句剎那生滅前後斷絕；一一單音無義；一切詞句不出單音。 若說你也在講說和聽受，那是什麼呢？雖然顯現如是錯亂，但並不承許實際講說和聽受，如龍樹菩薩在贊佛偈中說： 一切所緣皆寂滅， 一切戲論皆止息， 諸佛于任何時地， 未曾向任何人說法。 破斥所詮義，分四：供養、佈施、歷史、秘密、同品。 第一，供養、佈施，

རིགས་མཐུན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ། མཆོད་པ། སྦྱིན་པ། སྲེག་པ་དགག་པ་གསུམ་ལས། མཆོད་པ་དགག་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། ལྷ་དགའ་མི་དགའ་མི་འཐད་པ་ནི། ཕྱུགས་བསད་པ་ལ་དགའ་ན་ལྷ་དེ་མཆོད་ཡུལ་དུ་མི་རུང་སྟེ། ཆགས་སྡང་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་འདྲེ་བཞིན་ནོ། །མི་དགའ་ན་ཕན་ཡོན་མི་འབྱུང་སྟེ་མི་མཉེས་པ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞི་མེད་ལྷར་མི་འཐད་པ་ནི། སྡིག་པའི་ལས་བྱས་པའི་མཆོད་སྦྱིན་ཅན་ཕྱུགས་དང་བཅས་པ་མཐོ་རིས་སུ་དྲང་བར་མི་ནུས་ཏེ།ལྷ་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་དེ་དུས་དང་སྐད་ཅིག་བརྟགས་པས་ལྷ་མ་གྲུབ་པས། ལྷས་དྲངས་པ་མི་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཐར་པ་དང་མཐོ་རིས་རང་གི་དགེ་བ་ལ་རག་པ་ཉིད་དེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། ཐར་པ་བདག་ལ་རག་ལས་འདི་ལ་ནི། །» «གཞན་གྱིས་གྲོགས་བགྱིར་ཅི་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །» «བདུན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་ཤུལ་དུ་བྱས་པས་ཕན་པར་འདོད་པ་ལའང་མཚུངས་སོ་ཞེ་ནའང༌། དེ་ནི་ཁོ་རང་དབང་བའི་ཆ་ཙམ་ཡོད་པའི་ནོར་ཕུལ་ནས་སྔགས་བརྗོད་པས་ཕན་པ་དང༌། བསམ་པ་དག་པའི་མཐུས་ཕན་ལ། བརྩེ་བ་མེད་པའི་མཆོད་སྦྱིན་དང་མི་མཚུངས་སོ། །གཞུང་ཕྱི་«༼༡༽«མོ་ལས་ཀྱང༌། ཚངས་པ་ནས་བརྩམས་དམྱལ་བའི་བར། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་སྲོག་ཕངས་ལ། །གཞན་གྱི་སྲོག་ནི་བཅད་བྱས་པས། །ཇི་ལྟ་བུར་ནི་བདེ་བར་འགྱུར། །འབྱུང་པོ་རྣམས་ནི་བདེ་འདོད་ལ། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལྡན། །གང་ལ་མང་དུ་གནོད་བྱས་ན། །དེ་བདེའི་དངོས་སུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཞེས་པས། ཁྱོད་རང་གི་ལུང་དང་ཡང་འགལ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་མཆོད་སྦྱིན་ལས་དུས་གཞན་པ་ལ་གདམས་སོ་ཞེ་ནའང་མཚུངས་ཏེ། དུས་གཞན་དུ་སྡིག་པ་ཡིན་ན། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ཚེ་དགེ་བར་འགྱུར་དུ་མི་རུང་བས་སོ། །བདག་ལས་མཆོད་སྦྱིན་བྱ་བར་ཐལ་བ་ནི། མི་བས་ལྷ་བརྒྱ་སྟོང་གི་བདེ་བས་ན། དེ་མྱུར་དུ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རང་ཉིད་བསད་དེ་མཆོད་སྦྱིན་བྱ་བར་རིགས་སོ། །སྐྱེས་རབས་ལས། ལོག་པར་སྤྱད་པས་ཡིད་ནི་མ་ལོག་ཅིང༌། །དགེ་བའི་ལས་ལམ་ངེས་པར་མ་བྱས་པའི། །

同品破斥。 第一，供養、佈施、燒施等三者的破斥。 破斥供養分三： 一、天神喜不喜歡都不應理：若喜歡殺害牲畜，則天神不應作為供養對象，因為具有貪嗔，如鬼神一樣。若不喜歡，則不會生起利益，因為做了令其不悅之事。 二、無有基礎，不應理承許天神：做了罪惡的供施，攜帶牲畜不能引到天界，因為天神無此能力。沒有的，經推究時間和剎那，天神不成立，故天神引領不能成立。因此，解脫和天界要依靠自己的善行，如親友書中說："解脫依我不依他，他人於此絲毫無益。" 雖然說其他人後續做七日齋等也能利益，但那是捨棄自己所有的一點財物唸誦咒語而利益，以及以清凈意樂的威力而利益，不同於無悲心的供施。 後期的典籍中也說： "從梵天到地獄中，慈悲一切有情命， 殺害他人之性命，如何能得安樂果？ 諸鬼神皆求安樂，世間眾生具痛苦， 若對彼多所損害，如何能真正安樂？" 此與你們自己的經典也相違。 若說這是對非供施時的教誡，也一樣。若其他時候是罪業，供施時也不應成為善行。 應成以自身作供施：以一人之命換取百千天神之樂，爲了迅速獲得，理應自殺作供施。 如所謂太子傷身救鴿等故事中說： "行為顛倒而心不顛倒， 未曾決定行善業道，

དགེ་བའི་ལས་ལམ་ངེས་པར་མ་བྱས་པའི། །ཕྱུགས་རྣམས་མཆོད་སྦྱིན་དག་ལ་བསད་གྱུར་ཀྱང༌། །བདག་ཅག་གཞི་མེད་ཇི་ལྟར་མཐོ་རིས་སྐྱེ། །» «མཆོད་སྦྱིན་ལ་བསད་མཐོ་རིས་འགྲོ་ན་ནི། །བྲམ་ཟེ་བདག་ཉིད་ཕྱུགས་སུ་བསྒྱུར་ལ་རག» «།ཅེས་སོ། །འདི་ལ་ཉེས་པ་ཡོད་དེ། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལས། སྲོག་བཅད་པས་ལྷར་སྐྱེའོ་ཞེས་སྨྲས་པས་བསྲེགས་པ་ཆེན་པོའི་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་དང༌། ཕྱུགས་བསད་ནས་མཆོད་སྦྱིན་བྱས་པས་མུན་པ་ཆེན་པོའི་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བ་དང༌། མཆོད་སྦྱིན་ལ་མི་བསད་པས་ལྕགས་ཀྱི་བུམ་པའི་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་གསུངས་» «སོ། །སྦྱིན་པ་དགག་པ་ནི། རང་བཞིན་དང་ཐ་སྙད་གཉིས་ལས། རང་བཞིན་པ་སྤྱིར་དགག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། རྟག་མི་རྟག་སྦྱིན་དུ་མི་རུང་བ་དང༌། ཕྲད་མ་ཕྲད་མི་རུང༌།རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་མི་རུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། སྦྱིན་པ་སུས་ཀྱང་སུ་ལའང་འགའ་ཙམ་སྦྱིན་པ་མེད་དེ། རྫས་རྟག་པ་འགུལ་དུ་མི་རུང་བས་ལག་ནས་ལག་ཏུ་སྤོར་མེད་ཅིང༌། མི་རྟག་པ་ལག་ཏུ་མ་སོང་བར་འགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཕྲད་པ་བཀག་ཟིན་ལ། མ་ཕྲད་པས་ཕན་མི་ཐོགས་ཏེ་སྤྲང་པོའི་ཁ་ལག་དང་ཟན་འཕྲད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་བཀྲེས་པ་མ་བསལ་བ་བཞིན་ནོ། །» «གསུམ་པ་ནི། དངོས་པོ་རགས་པ་སྦྱིན་པ་མེད་དེ་སྤྱི་དགག་པ་བཞིན་ནོ། །ཕྲ་བ་སྦྱིན་དུ་མེད་དེ་རྡུལ་ཆ་མེད་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུམ་ལས། གང་ལ་ཡོངས་སུ་སྦྱིན་པ་མེད་ཅིང་ལེན་པ་དང་ལེན་པ་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་གོ་ཞེས་» «སོ། །འོ་ན་ཁྱེད་ཀྱང་སྦྱིན་པར་འདོད་མོད་ཅེ་ན། འཁྲུལ་སྣང་»«བཟང་རྟོག་«༼༡༽«ཙམ་ལས་དངོས་པོ་རང་མཚན་པར་མི་འདོད་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུམ་ལས། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཙམ་དུ་སྦྱིན་པར་སྣང་བ་མི་འགོག་པས་བྱིན་ཡང༌། ཕན་ཚུན་བདེན་པ་མེད་དེ། སྒྱུ་མ་མཁན་རབ་ཏུ་བཟང་པོས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། གཏོང་མེད་སྦྱིན་པ་འདི་བཏང་བས། །ལེན་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བླངས། །གང་དག་འདིར་ནི་གཤེགས་པ་རྣམས། །

牲畜被殺作供施，我們何以無基昇天界？" "若供施所殺能昇天，婆羅門自身應變畜，" 此有過失，如《念住經》中說：說殺生能生天者將生大燒煮地獄；殺畜作供施者將生大黑暗地獄；于供施中殺人者將生鐵甕地獄。 破斥佈施：從自性和假立二方面。 破斥自性佈施，總的分三：常無常不應佈施、接觸不接觸不應、粗細不應。 第一，無論誰施予任何人都無少許佈施，因為常法不應動搖，故無從手至手的轉移；無常法未至手中即已滅盡。 第二，已破斥接觸，不接觸則無利益，如乞丐的食物與飯不接觸，故不能除饑，如是而已。 第三，無粗大事物可施，如前所破。無細微可施，因為無見極微塵。如《般若經》云："無所施、無能受及受者，自性清凈。" 若說你也許欲佈施，那只是迷亂顯現的 美好分別，非自相實事，因諸法如夢。如《般若經》云："諸法如夢如幻。" 不遮止如是佈施顯現，故雖施、亦無真實，如《善施請問經》云： "無舍而行此佈施，無取者亦能受取， 凡是趣入於此者，

།གང་དག་འདིར་ནི་གཤེགས་པ་རྣམས། །དེ་དག་ཡོན་སྦྱོང་བྱེད་པ་ཡིན། །གང་གིས་སྦྱིན་པ་གང་ལ་སྦྱིན། །སྦྱིན་པ་ཇི་ལྟར་མི་དམིགས་པ། །སྦྱིན་པ་མཉམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས། །བཟང་པོ་ལ་ནི་ཡོངས་རྫོགས་ཤོག» «།ཅེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཁྱད་པར་ཐ་སྙད་དུ་དགག་པ་ནི། བསད་ནས་སྦྱིན་པའི་ཤ་ལྟ་བུ་ཆོས་སུ་མི་རུང་སྟེ། དགེ་བར་སྣང་ཡང་སྡིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཏོང་བ་པོ་ལ་བརྩེ་བྱམས་མེད་པ་དང༌། ལོ་འདོད་རེ་ལྟོས་ཀྱི་དུག་གིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལས། སྲོག་ཆགས་བསད་ནས་སྦྱིན་པར་བྱས་པས་གཉིས་ཀ་རབ་ཏུ་ཚ་བའི་དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་གསུངས་སོ། །» «བསྲེག་པ་དགག་པ་ནི། མེས་ཤིང་བསྲེག་པ་མི་སྲིད་དེ། མེ་དང་ཤིང་དེ་གཉིས་གཅིག་ན་བསྲེག་བྱ་སྲེག་བྱེད་དུ་མི་འཐད་ཅིང༌།ཐ་དད་ན་དེ་གཉིས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་དེ་བས་ཀྱང་བསྲེག་པར་མ་གྲུབ་སྟེ་ཀ་བ་བུམ་པ་བཞིན། མེ་དང་ཤིང་ཕྲད་པ་མེད་པའང་སྔར་བཞིན་ནོ། །རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། བུད་ཤིང་གལ་ཏེ་མེ་ཡིན་ན། །བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་གཅིག་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཤིང་ལས་མེ་གཞན་ན། །ཤིང་མེད་པར་ཡང་བསྲེག་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ལོ་རྒྱུས་དགག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ། ཉན་པ། བརྗོད་བྱ་འགལ་བ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལོ་རྒྱུས་མི་སྲིད་དེ་སྔར་བྱུང་བ་འདས་པ་འགགས་ནས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། ཉན་པའང་མི་རུང་སྟེ། ངག་གི་རྒྱུན་སྐད་ཅིག་ཆ་ཤས་མེད་པ་ཕན་ཚུན་ཉན་བྱེད་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གིས་མཉན་བྱ་ཉན་པར་མ་གྲུབ་སྟེ་ཆ་ཤས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །» «གསུམ་པ་ནི། ཐམས་ཅད་དབང་ཕྱུག་ཁྱབ་འཇུག་ཚངས་པ་ལྟ་བུ་གཅིག་ཁོ་ནས་བྱེད་པ་དང་བྱ་བ་གཉིས་རགས་པ་དང་ཕྲ་བར་མ་གྲུབ། སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་པས་མ་གྲུབ་པའོ། །གསང་བ་དགག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ།ཟབ་མོའི་དོན་དགགསྔགས་བཟླས་པ་དགག» «བརྗོད་བྱ་འགལ་བས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཇི་ལྟར་སྣང་བཞིན་པའི་ཤེས་བྱ་ལས་ལྐོག་གྱུར་གྱི་ཟབ་མོའི་དོན་མི་འཐད་དེ། ཡང་ན་སུས་ཀྱང་རྟོགས་སུ་མི་རུང་ལ། ཡང་ན་མ་གྲུབ་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་ལས།

彼等才是供養者。 施者施予何人及，如何行施不可得， 以平等施之方式，善妙圓滿而行施。" 特別破斥假名佈施：如殺生而施肉等不應理，雖現為善實為惡，因施者無悲無慈，充滿貪食慾望之毒。如《念住經》中說：殺生而行佈施，二者皆生極熱地獄。 破斥燒施：不可能以火燒柴。若火與柴是一，則所燒能燒不應理；若異，則二者互相異，更不能成立燒燬，如柱子與瓶子。火與柴無接觸，亦如前說。如《般若本頌》云： "若薪柴即是火，能作所作應一體， 若火異於薪柴，離柴亦應能燃燒。" 破斥歷史分三：破斥本體、聽聞、所說相違。 第一，歷史不可能，因為過去已滅盡而無有。 第二，聽聞亦不應理，語言相續剎那無分，故聽者之剎那不能成立所聽，因無分故。 第三，自在天、遍入天、梵天等一一造作事業，粗細二者不成立，以無分剎那故不成立。 破斥密宗分三：破斥甚深義、 破斥咒語唸誦、破斥所說相違。 第一，不應理隱蔽難知之甚深義異於現見，否則要麼無人能通達，要麼不成立。如經云：

ཡང་ན་མ་གྲུབ་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མདོ་ལས། གཟུགས་ལས་གུད་ནའང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མེད་དེ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། བཟླས་པ་མེད་དེ། བཟླས་པའི་དོན་སྔ་མ་བསྐྱར་བ་ཡིན་པ་ལ། ད་ལྟ་བ་ཡོད་དུས་སྔ་མ་འགགས་ནས་མེད་པས་སྔ་མ་བསྐྱར་བར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔ་མ་དང་རིགས་མཐུན་བཟླས་སོ་ཞེ་ནའང་མི་རུང་སྟེ། ཡང་ན་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་སྒྲར་རིགས་མཐུན་པས་དེ་ཡང་བཟླས་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན་དུས་གཅིག་ཏུ་གཅིག་གི་«༼༡༽«སྒྲ་ཐམས་ཅད་བརྗོད་མི་ནུས་པར་གསལ་ལོ། །ཐ་སྙད་དུའང་སྟོང་པས་མ་ཟིན་པའི་སྔགས་ཐམས་ཅད་དོན་ཆུང་བ་ཉིད་དེ། གསང་བ་བཀོད་པ་ལས། ཇི་བཞིན་སྟོང་པས་མ་ཟིན་ན། །འཛམ་གླིང་རྡུལ་ཕྲན་མཉམ་པ་ཡི། །གསང་སྔགས་བཟླས་དང་བསྒོམས་པ་དང༌། །རྩོམ་པ་ཆེ་དང་ལྡན་གྱུར་ཀྱང༌། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེད་དུ་བསྟན་པས་རྐྱེན་ཙམ་ཡང་བཀག་ཅིང༌། ཁྲུས་ཀྱིས་དག་པ་རྒྱུར་སྨྲ་བ་འདི་གཉིས་«༼༡༽«འགལ་བས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ཆོས་སྟོན་པའང་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན། ཁྱེད་ལྟར་སྤྱོད་པ་ཆུར་ཞུགས་པའི་ངལ་དུབ་ལྟ་བུ་མི་འོས་ལ་ངལ་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱང་བློ་དང་འཚམས་པ་ཇི་ལྟར་ནུས་པ་བཞིན་བྱིས་པ་ལ་ཡི་གེ་སློབ་པ་ལྟར་བསྟན་ཏེ། མཐར་སྟོང་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་ལས། བརྡ་སྤྲོད་རིག་«༼༢༽«པ་ཇི་ལྟ་བུ། །ཡི་གེའི་ཕྱི་མོའང་སློབ་འཇུག་ལྟར། །དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ལ། །ཇི་ཙམ་བཟོད་པའི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །» «ཞེས་སོ། །དེའང་ཚིག་གཅིག་ཏུའང་དོན་ཀུན་ཚང་བར་སྟོན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུངས་དེ་ཆེས་འཕགས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་སྟོང་དག་ཏུ། །ང་ཡིས་ཆོས་རྣམས་གང་བསྟན་པ། །ཡི་གེ་ཐ་དད་དོན་གཅིག་སྟེ། ། ཐམས་ཅད་བདག་མེད་དེ་བཞིན་ཉིད། །གཅིག་གི་ཚིག་དོན་བསམས་པས་ནི། ། ཀུན་གྱི་ཚིག་དོན་བསམ་པར་འགྱུར། །

"色之外亦無般若波羅蜜多，"等。 第二，無有唸誦，唸誦應是重複先前義，而現在存在時先前已滅無有，故不能成立重複先前。若說與先前同類唸誦，亦不應理。若爾，一切語言同爲語音，故彼亦應是念誦。許則顯然不能同時說一切一人之語。 即使假名中，一切不為空性所攝持的咒語亦極無義。如《秘密莊嚴經》云： "若不如實攝持空，等同閻浮塵數量， 雖多唸誦修密咒，勤作廣大諸事業， 然亦不能成佛果。" 第三，說一切無因，連緣亦遮，說以沐浴凈化為因，此二相違不成立。 若謂說法亦同，則非如汝入水之疲憊，非如勞苦。佛所說法契合根器，如量而說，如教孩童識字，終令安住空性與悲。如《聖入涅槃經》云： "譬如語言文字道，下至教導字母時， 如是諸佛為眾生，所堪能義如是說。" 且以一言周備諸義，故佛所說極為殊勝。如《三摩地王經》云： "我于千界所說法，文字各異義皆一， 一切無我即真如。思惟一言義已周， 余言義趣皆思惟，

ཀུན་གྱི་ཚིག་དོན་བསམ་པར་འགྱུར། །གཅིག་གི་ཚིག་དོན་བསྒོམས་པས་ནི། ། ཀུན་གྱི་ཚིག་དོན་བསྒོམ་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །རིགས་མཐུན་པ་དགག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། རིགས་གཅིག་པ་དགག» «རིགས་རྒྱུད་དགག» «རྣམ་གཞག་འགལ་ བའོ། །དང་པོ་ནི། པདྨ་ཅན་དང༌། ཕྲེང་ལྡན་བྲམ་ཟེའི་རིགས་གཅིག་ཏུ་མི་རུང་སྟེ། རིགས་ཉིད་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པ་དང༌།དུ་མ་གཅིག་ཏུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། མེས་པོ་དང་ཕ་སྤད་རིམ་པར་བགྲངས་པའི་རིགས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་མེད་དེ། རྒྱུན་དང་སྐད་ཅིག་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དང་པོའི་ཚངས་པའི་རིགས་དེ་བརྒྱུད་པ་མེད་དེ། ཚངས་པའི་རིགས་ཁོ་ན་ཉིད་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པས་གཞན་དུ་འཕོ་བར་འགལ་བའི་ཕྱིར་དང༌། བར་དུ་ཡང་མེས་ལ་སོགས་པ་དུ་མས་ཆོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕའི་རིགས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེ་འགགས་བྱས་པས་སྔར་གྱི་ཕ་དང་བུ་དང༌། ད་ལྟར་གྱི་ཕ་སྤད་རྒྱུན་འགལ་འདུས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཕ་ཡང་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་ཤས་མེད་ན་རིགས་འཇོག་པ་པོར་མ་གྲུབ་ལ། བུ་ཡང་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་ཤས་མེད་པས་གཞག་རྒྱུར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །»«གསུམ་པ་ནི། བྲམ་ཟེ་དང་བྲམ་ཟེ་མོ་སྐྱེ་གནས་གཅིག་པས་རང་གི་རིགས་ལ་ལོག་པར་ཞུགས་པར་འགྱུར་བ་དང༌། བྲམ་ཟེ་སྤྱོད་པ་ངན་པ་ཡང་བྲམ་ཟེའི་ཆོ་རིགས་ལས་མི་ཉམས་ཤིང་དམངས་རིགས་ཡོན་ཏན་ལྡན་ཀྱང་མཆོད་འོས་སུ་མི་རུང་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་རང་གི་གཞུང་དང་འགལ་ཏེ། ཁྱེད་རང་གི་གཞུང་ལས། གང་གིས་བྲམ་ཟེ་ཉིད་ཐོབ་ནས། །རྒྱལ་པོའི་བཀའ་བཞིན་སྒྲུབ་བྱེད་པ། །དེ་ནི་བྲམ་ཟེ་ཉིད་བོར་ནས། །» «དམངས་རིགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་དང༌། ཁྱེད་རང་གི་གཞུང་བྱེད་པའི་བྲམ་ཟེའི་གཙོ་བོ་མང་ཞིག་ཀྱང་བྲམ་ཟེ་མ་ཡིན་པ་ལས་སྐྱེས་པར་བཤད་དེ། སྦོམ་དང་དེ་བཞིན་རས་བལ་ཅན། །དམངས་རིགས་བུ་ཡིན་བྲམ་ཟེར་གྲགས། །ཟླ་བའི་བཏུང་བ་མང་འཐུངས་ནས། །འཇིག་རྟེན་དྲང་སྲོང་ཆེན་པོར་གྲགས། །ཅེས་པ་བཞིན་ནོ། །«༼༡༽«དངོས་པོ་ལ་རིགས་དང་ཕ་སྤད་མེད་པ་ལ། དེར་སྣང་བས་འཁྲུལ་པ་ཞེས་བྱའོ། །

余言義趣皆修持。" 破斥同類分三：破一性、破系屬、義相違。 第一，蓮花族與持鬘婆羅門不應為一種姓，因種姓無分及多不應一故。 第二，祖父、父親等次第所數種姓，非一一相傳，因相續及剎那不成故。最初梵天種姓無傳承，因與梵天種姓自性一則不應改易，且中間為祖父等多所隔故。父親種姓亦非，因生滅所作，前之父與子及現在父子相續相違聚不成故；且父若無分塵則不成立安立種姓，子亦無分塵故不成所立故。 第三，婆羅門男女同生，則應犯自種姓；惡行婆羅門亦不失婆羅門法儀，賢善首陀羅亦不應供，若爾則與自宗相違。如汝自宗云： "婆羅門性得已后，如王教令而作為， 彼已捨棄婆羅門性，當成首陀羅種姓。" 且說汝宗多數婆羅門祖師出生非婆羅門，如： "天授及毗羅斯師，首陀羅子名婆門， 飲多月亮甘露已，世稱大仙婆羅門。" 實無種姓父系，由現似而錯亂。

དེར་སྣང་བས་འཁྲུལ་པ་ཞེས་བྱའོ། །དཀོན་བརྩེགས་ལས། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་འདྲ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་ལ། །བྱིས་པས་ཡོད་དམ«་༼༡༽«མེད་ཅེས་སོ་སོར་རྟོག །ཅེས་པ་བཞིན་ནོ། ཁྲུས་དགག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། གཙང་མི་གཙང་མ་གྲུབ། འཁྲུ་བ་མ་གྲུབ། སྡིག་པ་མི་ཟད་པའོ། །དང་པོ་ལའང༌། མཐུན་སྣང་མེད་པ། ཡུལ་གཅིག་ཏུ་མ་ཚོགས་པ། དེ་དག་འགགས་པ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། གཙང་མི་གཙང་བློས་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ།» «གསོན་ལུས་གཙང་ལ། མི་རོ་མི་གཙང་བར་བརྗོད་དུས། རོའི་མི་གཙང་བ་བྱ་རྒོད་ལ་སོགས་པ་ལས་བྱུང་བར་ཐལ་ཏེ་མི་གཙང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོན་ལུས་གཙང་བར་འཇོག་པའང༌། དབུགས་དང་རྣམ་ཤེས་མ་བྲལ་བས་བྱེད་ལ། རོ་དེ་དང་བྲལ་བ་ཙམ་ལས་ལུས་ནི་སྔར་དང་ཁྱད་མེད་པ་ཡིན་པས་མཉམ་པར་གཙང་མི་གཙང་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། སེམས་ལ་རྐུ་བ་དང་ཁྲོ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡིག་པ་ཡོད་པས་ནི་དེ་དང་བྲལ་བས་གསོན་ལུས་པས་རོ་གཙང་བར་ཡང་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་བཀྲུས་པས་གཙང་དུ་མི་འགྲོ་སྟེ་ཕྱིའི་པགས་པ་བཀྲུས་ཀྱང༌། ནང་ཁྲོལ་དང༌།ཁྲག་ལ་སོགས་པ་བཙོག་པ་ནང་དུ་ལུས་པས་ངན་སྐྱུགས་ཀྱི་བུམ་པ་འཁྲུ་བ་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། མི་གཙང་བ་དང༌། གཙང་བ་གཉིས་ལུས་ཀྱི་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་ཚོགས་པར་མི་རུང་སྟེ། མི་གཙང་བ་དང་གཙང་བ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ན་བཀྲུས་པས་མི་འདག་ཅིང༌། མི་གཙང་བའང་གཙང་བ་བཞིན་འཁྲུ་མི་དགོས་པར་འགྱུར་ལ།ཐ་དད་ན་གོས་སུ་མེད་པས་འཁྲུ་བ་དོན་མེད་དེ། ཤར་གྱི་སྤོས་དང༌། ནུབ་ཀྱི་བཤང་གཅི་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི། སྔ་དྲོའི་མི་གཙང་བ་བགོས་པ་དེ་ཕྱི་དྲོ་འགགས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོར་མེད་པས་འཁྲུ་མི་དགོས་སོ། །རྒྱུན་ཡོད་པས་སོ་ཞེ་ན་ཕྲད་པ་བརྟགས་པས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་གཙང་མི་གཙང་མེད་དེ།» «རགས་པ་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་དང༌། ཤེས་པའི་ཉོན་མོངས་ལྟ་བུ་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་དེ་གཉིས་ཀས་གོས་པ་དང༌། གོས་བྱར་མ་གྲུབ་བོ། །དངོས་པོ་ལ་མེད་པ་བློས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་མཐར་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ།

彼等滅盡三。 第一，凈不凈是心假立。言活身凈、屍體不凈時，屍體不凈應從鷲鳥等生，因是不凈故。立活身為凈，以有息有識，屍體離彼，身則與前無異，應同凈不凈。又以心有盜嗔等罪，離此活身應較屍體為凈故。若以洗故凈，外皮雖洗，內臟血等穢物猶存，如洗嘔吐器。 第二，不凈與凈二者，不應聚集身之一處。二者一性，則洗不能凈，不凈亦如凈不應洗。異性則無接觸，洗無義，如東之香與西之糞。 第三，朝污垢至暮滅盡，無實體故不應洗。若謂有相續，以觀察接觸不成立故。是故無凈不凈，以色粗分塵無分及識之煩惱等剎那無分二者，不成能污所污故。於法無而心執，是增益邪見。如《寶積經》云： "諸法皆如夢幻影，自性空寂無有我， 愚夫分別為有無。" 破斥沐浴分三：凈不凈不成、洗不成、罪不盡。

དངོས་པོ་ལ་མེད་པ་བློས་འཛིན་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་མཐར་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས།རྟག་དང་མི་རྟག་འདི་ཡང་མཐའ་ཡིན་ཏེ། །གཙང་དང་མི་གཙང་འདི་ཡང་མཐའ་གཉིས་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་གཉིས་ཀའི་མཐའ་ནི་རྣམ་སྤངས་ནས། །མཁས་པས་དབུས་ལའང་གནས་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཞེས་སོ། །གཙང་བ་དཀར་བ་དགེ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་པ་བ། མི་གཙང་བ་ནག་པོ་མི་དགེ་བ་འཁོར་བ་གཉིས་ཆར་ཡང་གཤིས་ལ་མ་གྲུབ་པས་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་ཙམ་དུའང་མི་བྱའོ། །ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། འཁོར་བ་མྱ་ངན་འདས་པ་ལ། །ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང༌། བྱམས་པས། སྲིད་དང་ཞི་བ་མཉམ་ཉིད་དང༌། །ཞེས་པ་དང༌། ས་ར་ཧས། སྲིད་དང་ཞི་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ལགས་ཕྱག་རྒྱ་ཆེ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །འོ་ན་མི་གཙང་བར་འཛིན་པ་ཅི་ཞེ་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་བློ་མཐུ་བརྟས་པས།རོ་མི་གཙང་བར་ཤེས་ཏེ་རེག་པས་གྲིབ་འབྱུང་གི་གཙང་མི་གཙང་དུ་མི་རྟོག་པ་ལ་མི་འབྱུང་སྟེ་བྱ་རྒོད་བཞིན་ནོ། །དོགས་པ་ངན་པ་སྐྱེས་པས་བསླད་དེ། སྡུད་པ་ལས། དཔེར་ན་དོགས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་ནི་དུག་ལངས་པ། །དུག་དེ་ཁོང་དུ་སོང་བ་མེད་ཀྱང་བརྒྱལ་བར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་བྱིས་པ་བདག་དང་བདག་གིར་ཁས་ལེན་པ། ། བདག་དེར་འདུ་ཤེས་ཡང་དག་མི་མཉམ་སྐྱེ་ཞིང་འཆི། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་གཙང་བའང་མེད་དེ། ཆུ་ངན་ལ་སོགས་པ་ཆུ་ཀླུང་དུ་འདྲེས་ཤིང༌། ཆར་དུ་འབབ་པ་ཡིན་ལ། མི་གཙང་བ་མེད་དེ་ཀུན་གྱིས་སྤྱོད་ཅིང་གཙང་བར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཁ་ཅིག་གིས་གཙང་བར་མཐོང་བ། ལ་ལས་མི་གཙང་བར་མཐོང་བས། དོན་གཞན་བདེན་པར་མ་གྲུབ་སྟེ་རྨི་ལམ་བཞིན་ནོ། །རིན་ཆེན་གཙུག་ཏོར་ལས། ཆར་གྱི་ཚོགས་ནི་བབ་པ་ཡིས། །སྨད་པ་ཐམས་ཅད་བཀྲུ་བ་དང༌། །འབྲུ་རྣམས་ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་ནས་ནི། །དེ་ནས་རྒྱ་མཚོར་འབབ་པར་འགྱུར། །མི་གཙང་རྣམས་དང་ལྡན་པ་ཡི། །ཆུ་ནི་ཀླུ་ཡིས་བླངས་ནས་ནི། །ཆུ་ནི་གང་དང་གང་ཡིན་པ། །ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་ཆར་དུ་འབེབས། །དེ་བཞིན་རྫིང་སོགས་ཀུན་རྒྱས་ཤིང༌། །

於法無而心執，是增益邪見。如《三摩地王經》云： "常與無常亦是邊，凈與不凈二邊執， 是故離於二邊執，智者亦不住中道。" 凈白善涅槃清凈與不凈黑惡輪迴二者，體性不成立故唯是平等，然亦不應執著為平等。如龍樹云： "輪迴與涅槃，毫無差別故。" 彌勒云： "有寂平等性。" 薩拉哈云： "有寂二平等，禮敬大手印！" 何以執著不凈？由顛倒心勢力，知屍體不凈，以觸控結垢，不觀凈不凈者則不生，如鷲鳥。起惡疑惑而迷惑，如《集論》云： "譬如以疑惑，想蛇咬毒發， 毒未入身中，然亦致昏厥。 如是愚夫子，我我所執著， 我想不如實，生死輪迴轉。" 是故凈亦非有，惡水等流注江河，化為雨水降下故。不凈亦非有，一切共同享用，執為清凈故。有者見為凈，有者見不凈，余義非真實，如夢所見故。《寶頂經》云： "雨水降注時，能洗諸穢物， 生長一切谷，複流歸大海。 含穢諸水聚，為龍取持已， 隨彼諸水類，皆化為雨降。 如是池等滿，地皆得滋潤， 人畜依水活，誰言彼不凈？ 佛智觀諸法，如觀雨降水， 了達彼實相，說法利眾生。"

དེ་བཞིན་རྫིང་སོགས་ཀུན་རྒྱས་ཤིང༌། །ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་འཁྲུད། །དེ་བས་གཙང་དང་མི་གཙང་སོགས། །ཐམས་ཅད་འདིར་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །འཁྲུ་བ་མ་གྲུབ་པ་ནི། ཆུ་དང་ལུས་འཕྲད་པ་བཀག་ཅིང་མ་ཕྲད་པར་དག་པ་མི་སྲིད་དོ། །དེས་ན་འཁྲུད་པར་སྣང་བ་ནི། གཏི་མུག་ཡིན་ཏེ་ཁྲུས་དེས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་པར་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་འགྲེལ་ལས། སྔར་ལྕི་བ་དག་ཕྱིས་ཡང་ཀྱང༌། །སྡིག་པ་བཅོམ་པར་བྱས་པ་མེད། །འདི་ཡིས་ལྕི་ཉིད་ཟད་འགྱུར་གྱི། །ལུས་ཅན་མིན་ཕྱིར་སྡིག་ལྕི་མེད། །ཅེས་པ་དང༌། དོ་ཧ་ལས། ཆུ་ལ་ཞུགས་པས་ཐར་པ་ཐོབ་བམ་ཅི། །ཞེས་པ་དང༌། དྲན་པ་ཉེར་གཞག་ལས། ཆུར་བཀྲུས་པས་དག་པས་«༼༡༽«མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་སྨྲས་པས། »«མཐའ་དྲག་གི་«༼༢༽«དམྱལ་བར་སྐྱེ་བར་གསུངས་སོ། །འགལ་བའང་ཡིན་ཏེ། ཆུས་ལུས་བཀྲུས་ཀྱིས། དྲི་མ་སེམས་ལ་ཡོད་པ་བཀྲུས་པར་མི་འགྱུར་ལ། སེམས་ཀྱི་དྲི་མ་མ་དག་ན། ཆུས་བཀྲུས་ཀྱང་མི་འདག་པར། ལུང་རྒྱལ་བྱེད་ལས། བདག་ནི་ཆུ་བོ་དམ་པ་སྦྱིན་འབབ་སྟེགས། །«༼༣༽«བདེན་»«ཆུའི་སྦྱིན་པ་ཆུ་ངོགས་«༼༤༽«དཀའ་ཐུབ་རླབས། དེ་བཞིན་བྱེད་དང་བཅས་པས་དེར་ཁྲུས་བྱ། །ནང་གི་བདག་ཉིད་ཆུ་ཡིས་དག་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང༌། ལུས་དང་ངག་ཡིད་ལས་རྣམས་ནི། །གང་གིས་གསུམ་པོ་མ་དག་པ། །རྒྱ་མཚོ་གསུམ་དུ་ཁྲུས་བྱས་ཀྱང༌། །དེ་ནི་དྲི་མ་ཅན་ཉིད་ཡིན། །འདོད་དང་ཁྲོ་དང་རྨོངས་པ་ལས། །གང་ཞིག་རྒྱལ་བ་དེ་ཉིད་དཔའ། །འབབ་སྟེགས་གང་དུ་ཁྲུས་བྱེད་པ། །སྐྱོང་མཛད་དེ་ཡིས་ཅི་ཞིག་བགྱི། །ཆུ་ཡིས་གོས་པར་གྱུར་པ་ལ། །ཁྲུས་བྱས་པ་ཞེས་ཡང་མི་ བགྱི། །ཕྱི་ནང་བཅས་པར་དག་པ་ཡིས། །» «དཀའ་ཐུབ་ཅན་གང་དེ་ཁྲུས་ བྱས། །ཞེས་པ་ཁྱེད་རང་གི་ལུང་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན། སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་བྱང་བྱས་ནས། །སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་མེད་པར་བྱེད། །རྒྱལ་པོ་རྟག་ཏུ་ཁྲུས་གྱིས་ཤིག» «།ཅེས་པའང་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འབབ་སྟེགས་ཕྱི་རོལ་ངེས་པ་ཅན་གྱི་ཆུ་མ་ཡིན་ཏེ། རིག་སྔགས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཁྲུས་ཡིན་པ་དང༌།

如是池塘等皆得充滿，一切諸水能洗一切。是故凈與不凈等，此中皆非真實有。 未能成立洗滌。水與身觸難成立，不觸則不能清凈。是故所現能洗者，乃是無明，以彼洗浴不能凈貪嗔等故。如《釋論》云： "先重垢穢后亦然，未曾摧毀諸罪業， 雖能損壞垢穢身，有情無垢罪何有。" 又如《道歌》云： "入於水中得解脫？" 《念住經》云：以水洗凈得生天，說此則生無間獄。 亦有相違。水洗身體，不能洗凈心之垢穢。心垢不凈，雖以水洗亦不能凈。如《聚積品》云： "我于殊勝恒河岸，佈施之水波濤激， 真實佈施水濱岸，同彼苦行波濤處。 內在自性水不凈，三種身語意業者， 若彼三種不清凈，雖於三海而沐浴， 彼者仍為穢垢者。勝伏貪嗔與愚癡， 彼者方稱真勇士。何用沐浴諸水濱， 彼處護持有何益？為穢垢所染污者， 不應稱為已沐浴。內外清凈無垢穢， 苦行者是真沐浴。" 此與汝宗所說相違。若謂"諸惡業皆得清凈，一切苦惱悉皆除，大王當勤常沐浴。"亦不能成。此非指外在必定之水，乃是特殊真言之浴。

རིག་སྔགས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཁྲུས་ཡིན་པ་དང༌། དེ་ཁོ་ནས་དག་པར་མི་འདོད་པས་མི་མཚུངས་སོ། །» «ཡུལ་གྱིས་དག་པ་དགག་པ་ནི། ཐར་པ་སེམས་ལ་རག་ལས་ཤིང༌། ཡུལ་དེར་ཕྱིན་པས་སྤངས་རྟོགས་མི་འབྱུང་སྟེ། རེ་ཞིག་ཡུལ་དེ་ནའང་འབུ་སྦྲང་ལ་སོགས་པའི་ངན་འགྲོ་ཡོད་པས། ཡུལ་དེར་ཕྱིན་ཚད་ཐར་པ་ཕར་ཞོག» «མཐོ་རིས་ཀྱང་མི་ཐོབ་པར་ཚད་མས་གྲུབ་ན། སྤངས་རྟོགས་ཅི་ཞིག་སྨོས། སྤྱོད་འཇུག་ལས། སེམས་ནི་དམིགས་དང་བཅས་རྣམས་ ལ། །མྱ་ངན་འདས་པ་དཀའ་བར་གནས། །» «ཞེས་སོ། །རང་གི་སྡེ་པས་ཕྱིར་ཡུལ་བགྲོད་པའང་བཀག་པ་ཉིད་དེ། དོ་ཧ་ལས། ཞིང་ཀུན་གནས་དང་ཉེ་བའི་གནས་ལ་སོགས། །ཕྱིན་ཏེ་བལྟས་པས་རྟོགས་པར་གང་སྨྲ་བ། །ལུས་དང་འདྲ་བའི་མུ་«༼༡༽«གནས་གཞན་ན་མེད། །ཅེས་པ་བཞིན་ནོ། །» «འགལ་བ་ནི་ཁྱོད་རང་གི་ལུང་རབ་ཏུ་གསང་བ་ལས། དབང་པོའི་སྒོ་ནི་རབ་བསྡམས་ནས། །མཉམ་པར་བཞག་པས་གང་གནས་པ། །དེ་ནི་ཀུ་རུའི་ཞིང་དག་དང༌། །དེ་ཝི་ཤ་དང་པདྨའི་སྙིང༌། ། ཞེས་འདོད་པ་དེ་དང་འགལ་ལོ། །སྲིད་བསྲུངས་པས་དག་པ་དགག་པ་ནི། བུ་དང་ཆུང་མས་ཐར་པའི་གྲོགས་མི་བྱེད་དེ། དངོས་སུ་འཆིང་ཞིང་བརྒྱུད་ནས་ངན་འགྲོའི་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། རྫས་དང་སྐད་ཅིག་ལ་བརྟགས་པས་ཐར་པ་དང་འབྲེལ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུལ་བ་ལུང་ལས། ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ནི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའི་གཞིའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་ལེགས་པར་གནས་པའི་གཞིའོ། །ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ནི་འདོད་པའི་འདམ་དུ་བྱིང་བའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་འདོད་པའི་འདམ་ལས་འབྱིན་པའོ། །ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ནི་ངན་སོང་གི་སྒོའི་ཐེམ་སྐས་ སོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བའི་སྒོའི་ཐེམ་སྐས་སོ། །ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ནི་བདུད་དགའ་བར་བྱེད་པའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ནི་བདུད་རླག་པར་བྱེད་ པའོ། །ཁྱིམ་ན་གནས་པ་ནི་ཆོག་མི་ཤེས་པའོ། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི་ཆོག་ཤེས་པའོ་ཞེས་སོ། །ཁྱིམ་གྱི་ཉེས་པ་བསྟན་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང༌། དེ་སྐད་བཤད་དོ། ། འགལ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཁྱེད་རང་གི་གསང་ཚིག་ལས།

此乃特殊真言之浴，並非認為僅此即可清凈，故不相同。 遮遣由處所而清凈：解脫依賴於心，非由到彼處而生斷證。且彼處亦有蛆蠅等惡趣，若謂去彼處即得解脫，更遑論證悟？以量可定，去彼處非但不得解脫，連善趣亦不能得，又何言斷證？如《入行論》云： "心若緣境即難住，涅槃甚難可安住。" 汝宗亦遮外境遊方，如《道歌》云： "一切剎土近住處，往觀謂能得證悟， 離身無別寄托處。" 相違：汝自宗《極秘法》中說： "諸根門善攝，等持而安住， 即是俱盧剎，提毗舍蓮藏。" 與此相違。 遮遣因護世間而清凈：子女妻室非解脫助伴，能直接繫縛，間接為墮惡趣因故。觀察事物及剎那，不能成立與解脫相關故。《律藏》云： "在家乃造非法基，出家方為善住地。 在家沉溺欲泥中，出家方離諸欲泥。 在家乃下三門階，出家方登增上階。 在家能悅魔歡喜，出家方令魔憂惱。 在家不知厭足已，出家方為知足者。" 《在家過患經》中亦如是說。 亦有相違。汝自宗《密咒》中說：

འགལ་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཁྱེད་རང་གི་གསང་ཚིག་ལས། གཞོན་ནུ་ཚངས་པར་སྤྱོད་བྱེད་པ། །དཀའ་ཐུབ་སྤྱོད་པ་སྤངས་པ་སྟེ། །དྲང་སྲོང་དེ་ནི་མཐོ་རིས་མགོན། ། ཚངས་སྤྱོད་འབྲས་བུ་དམ་པ་ཡིན། །ཞེས་འདོད་པས་སོ། །» «གཡུལ་བསྲུངས་པས་དག་པ་དགག་པ་ནི། སྐྱེ་བོ་ཞེ་སྡང་ཅན་མང་པོ་ཚོགས་པའི་གཡུལ་དུ་མི་གསོད་པ་ནི་སྡིག་ཆེ་སྟེ་དངོས་སུ་སེམས་འཁྲུགས་པའི་ཕྱིར་དང༌། མ་དག་པར་དངོས་སུ་འདུག་པས་ཅི་ཞིག་དག་པར་འགྱུར་ཏེ། མི་གཙང་བས་གོས་པ་དེ་ཉིད་གཙང་ཞིང་དག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང་ཆོས་མཚུངས་སོ། །གཡུལ་མ་གྲུབ་པས་ཀྱང་དག་པ་མེད་དེ། རྡུལ་ཕྲན་དང་གསང་བ་བཀག་པ་བཞིན་ནོ། །འགྲོ་བ་དྲུག་གི་ཚིག་ལེའུར་བྱས་པ་ལས། ལུས་ཅན་གང་དག་གཅིག་ལ་གཅིག» «།གནོད་པར་དགའ་བས་གཡུལ་ངོར་གསོད། །སྡིག་ཅན་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་དང༌། །ལྡན་པ་རལ་གྲིའི་ལོ་མར་སྐྱེ། །ཞེས་སོ། །འགལ་བ་ནི་ཁྱེད་རང་གི་ལུང་རྒྱལ་བྱེད་ལས་ཀྱང༌། གང་ཡང་རང་སེམས་གདུག་པ་ཡིས། །གཞན་ལ་འཚེ་དེ་རྒྱལ་བྱེད་ཀྱི། །» «དྲག་པོ་དྲག་པོའི་ལས་ཅན་དེ། །ཤིན་ཏུ་སྨད་པའི་དམྱལ་བར་འགྲོ། །ཞེས་སོ། །» «ཆོས་བསྲུངས་པས་དག་པ་དགག་པ་ནི། སྐད་ཅིག་དང༌། རྡུལ་ཕྲན་བརྟགས་པས་ཆོས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བསྲུངས་པས་དག་པའང་མི་འགྲུབ་པ་ཉིད་དང༌། ཆོས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའང་གསད་པར་མི་རིགས་ཏེ། སྙིང་རྗེའི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། བཟོད་པའི་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཁྲོ་བ་མ་བཅོམ་ན་དགྲ་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་ རོ། །སྤྱོད་འཇུག་ལས། འདི་ནི་བསོད་ནམས་གེགས་བྱེད་ཅེས། །དེ་ལའང་ཁྲོ་བར་མི་རིགས་ཏེ། །བཟོད་མཚུངས་དཀའ་ཐུབ་ཡོད་མིན་ན། །བདག་ནི་དེ་ལ་གནས་མིན་ནམ། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །འགལ་བ་ནི་ཕན་པའི་ཡལ་ག་ལས། འཚེ་མེད་བདེན་པའི་ཚིག་དང་ལྡན། །ཁྲོ་བ་བརྟུལ་«༼༡༽«བ་དྲང་བ་དག» «།འདི་ནི་དཀའ་ཐུབ་མཆོག་ཡིན་གྱི། །ལུས་སྐམ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འདོད་པས་སོ། །སྲོག་བསྲུངས་པས་དག་པ་དགག་པ་ནི། ལུས་མ་གྲུབ་ན་སྲོག་ཇི་ལྟར་གྲུབ་སྟེ་རྡུལ་ཕྲན་བཞིན་ནོ། །

亦有相違。汝自宗《密咒》中說： "少年梵行修，苦行當捨棄， 仙人生天主，梵行勝果因。" 遮遣由守戰陣而清凈：聚集多數具瞋恚者戰陣中殺生，罪大，以直接擾亂心故。不凈直接居住，如何能凈？如言以不凈物所染者，彼即清凈，道理相同。戰陣不成立，亦無清凈，如遮遣微塵及密意。《六道品》中說： "諸有情喜相害，戰場殺生諸惡， 苦具罪者轉生，墮入劍葉地獄。" 相違，汝自宗《聚積品》亦云： "若以噁心害他眾，聚積之強具惡業， 極下劣者墮地獄。" 遮遣由護持正法而清凈：觀察剎那及微塵，法不成立故，護持亦不能成立清凈。損害正法者，亦不應殺。以彼為悲心所緣故，為安忍所依故，瞋恨未斷則怨敵無盡故。如《入行論》云： "此能障福德，于彼瞋不應， 若無忍等行，吾豈不依彼。" 相違，《饒益品》中說： "具不害實語，調伏瞋恚意， 正直此最苦，非使身枯槁。" 遮遣由護生而得清凈：身若不成立，命豈能成立？如微塵一般。

ལུས་མ་གྲུབ་ན་སྲོག་ཇི་ལྟར་གྲུབ་སྟེ་རྡུལ་ཕྲན་བཞིན་ནོ། །ཐ་སྙད་དུ་སྡིག་པའི་ལས་སྲོག་གི་ཕྱིར་ཡང་བྱར་མི་རུང་སྟེ། བུ་མོ་ཟླ་མཆོག་གིས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ནོར་དང་མཛའ་བཤེས་དེ་བཞིན་ཕ་མ་དང༌། །» «སྲོག་གི་སླད་དུའང་སྡིག་པ་མི་བགྱིད་དོ། །ཞེས་སོ། །འགལ་བ་ནི་ལུང་རྒྱལ་བྱེད་ལས། རང་ལ་རྗེས་སུ་མི་མཐུན་པ། །དེ་ནི་གཞན་ལའང་མི་བྱེད་དེ། །འདི་ནི་ཆོས་རྣམས་བསྡུས་པ་ཡིན། །གཞན་ནི་འདོད་པས་འཇུག་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དངོས་པོ་རྒྱུ་མེད་དགག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ།དོན་མི་འཐད་པ། དཔེ་མ་གྲུབ་པ། རང་གཞུང་དང་འགལ་བའོ། །དང་པོ་ལའང༌།ཀུན་ཏུ་ཡོད་མེད་དུ་ཐལ་བ། འབད་པ་རྒྱུན་ཆད་དུ་ཐལ་བ། མངོན་སུམ་གྱིས་བསལ་བ། རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲར་མི་རུང་བ། སྨྲས་པ་དོན་མེད་དུ་ཐལ་བ་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ནི་བུམ་པ་རྒྱུ་མེད་ཡིན་ན། ཡུལ་གཅིག་ན་ཡོད་པ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ན་ཡོད་པ་དང༌། དུས་གཅིག་ན་ཡོད་པ་ལྟར་དུས་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་དང༌། »«རྣམ་པ་བུམ་པར་«༼༡༽«ཡོད་པ་ལྟར་སྣམ་བུར་ཡང་ཡོད་པའམ། ཡང་ན་རྟོག་པ་མེད་པར་ཐལ་ཏེ། ལྟོས་པ་ཚང་མ་ཚང་གི་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པས་ནི་རུང་བར་འགྱུར་ཏེ་བུམ་པ་ཡུལ་དེར་བཞག་པ་དང་གཞན་དུ་བསལ་བ་ཡོད་པ་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་ངེས་ལས། རྒྱུ་མེད་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ཕྱིར། །རྟག་ཏུ་ཡོད་པའམ་མེད་པར་འགྱུར། །དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རེ་འགའ་ཞིག» «།འབྱུང་བ་ལྟོས་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི་སོ་ནམ་ལ་སོགས་པས་ལོ་ཐོག་འབྲས་བུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་འབད་པ་རྣམས་རྒྱུན་ཆད་པར་ཐལ་ཏེ། རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མེད་ལ་རྒྱུ་སོ་ནམ་ལ་འབད་ཀྱང་སྟོན་ཐོག་གི་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་པ་ལས། གལ་ཏེ་རྒྱུ་མེད་ཁོ་ནར་འགའ་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན་ནི། །དེ་ཚེ་མཐའ་དག་རྟག་ཏུ་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང༌། །འབྲས་འབྱུང་ཆེད་དུ་འཇིག་རྟེན་འདི་ཡི་ས་བོན་ལ་སོགས་ནི། །» «བརྒྱ་ཕྲག་དག་གི་སྒོ་ནས་སྡུད་པར་བྱེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །

身若不成立，命豈能成立？如微塵一般。 世俗中，為生命亦不應造惡業。《月上女所問經》中說： "為財親友及父母，乃至為命亦不造諸惡。" 相違，《聚積品》中說： "自己所不喜，不應加於他， 此為諸法要，余隨欲而行。" 遮無因之事物分三：義不應理、喻不成立、與自宗相違。 初者又分五：一、成遍有無之過失。二、成精進斷絕之過失。三、現量所破。四、不應說無因。五、所說成無義之過失。 第一，若瓶無因，則如一處有，則一切處皆應有；如一時有，則恒時應有；如瓶狀而有，則席狀亦應有。或成無分別，以有無差別缺乏一切觀待故。若觀待緣，則應正確，如瓶置於彼處，余處除去，應為正確。《抉擇頌》云： "無因不觀待，恒有或恒無， 諸事唯偶爾，生由觀待力。" 第二，若農事等為獲稻穀果而努力，成斷絕之過，以無因故。無因之因雖勤農事，亦不生秋實之果故。《佛護論》云： "若謂無因唯少生，則一切時從一切， 亦應生起眾多果，百種耕種亦唐勞。"

» «བརྒྱ་ཕྲག་དག་གི་སྒོ་ནས་སྡུད་པར་བྱེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི་དུ་བ་མེ་ལས་བྱུང་བ་དང༌། མྱུ་གུ་ས་བོན་ལས་བྱུང་བ་དང༌། དབྱུ་གུ་བསྣུན་པ་ལས་རྔ་སྒྲ་འབྱུང་བ་ཉིད་མཐོང་བས་ན། རྒྱུ་མེད་ཁེགས་པས་བརྩད་མི་དགོས་སོ། །བཞི་པ་ནི། ཐམས་ཅད་རྒྱུ་མེད་པའོ་ཞེས་སྨྲར་མི་རུང་སྟེ།ལྕེ་དང་རྐན་མ་ཕྲད་པ་ལས་རྒྱུ་མེད་དོ་ཞེས་པའི་ཚིག་མི་འབྱུང་བས་འདི་ནི་རང་ཚིག་གིས་ཀྱང་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པ་ནི། རྒྱུ་མེད་དུ་སྨྲས་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ་ཏེ།ཚིག་གི་ཕ་རོལ་ལ་རྟོགས་པ་སྐྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་མ་གྲུབ་པ་ནི། ཉི་མར་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་ཤར་འོང་བ་དང༌། ཆུར་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ལས་ཐུར་དུ་འབབ་པར་འགྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། རྫས་གཅིག་ལ་ཆ་ཤས་ཀྱིས་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་གཉིས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུ་གཅིག་ལ་ལྟོས་ནས་བསྐྱེད་མ་བསྐྱེད་ཆོས་འགལ་བས་རྫས་ཐ་དད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཇི་ལྟར་ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ། །རྣོ་བ་དག་ལ་རྒྱུ་མེད་པ། །དེས་ན་དེ་དག་རྒྱུ་མེད་འགྱུར། །ཞེས་ནི་ཁ་ཅིག་རབ་ཏུ་བརྗོད། །གང་ཞིག་སྐྱེ་ན་གང་སྐྱེ་བ། །གང་ཞིག་འགྱུར་ན་འགྱུར་བ་ཉིད། །དེ་ནི་དེ་རྒྱུར་རབ་བསྟན་པ། །དེ་དག་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་ཡོད། །ཅེས་སོ། །སྤྲིན་ཡང་ས་ཆུའི་རླངས་པ་རླུང་གིས་བཏེག་པ་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་ཆགས་པའང་སྤྲིན་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་འཇིག་རྟེན་གཞན་ནས་རླུང་གིས་ཁྱེར་ནས་འདིར་འོངས་ཏེ་ཆེར་མཆེད་ནས་ཆར་དུ་བབ་པ་ལ་སོགས་པ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། མཛོད་ལས། ལས་ལས་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་སྐྱེས། །ཞེས་སོ། །མ་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་རྒྱུ་མེད་འགའ་ཞིག་སྲིད་དམ་ཅེ་ན། མི་སྲིད་དེ་དུ་བ་མེ་ལས་སྐྱེ་བར་ལྐོག་ན་རྒྱུ་ཡོད་«༼༡༽«ཀྱང་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་གསལ་བས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་ལས་སྐྱེའོ། །དེས་ན་སྐྱེས་དུས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཁྲུལ་སྣང་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བས་དཔྱད་ན་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །

第三，現見煙從火生、芽從種生、擊鼓桿而鼓聲生，故以現見遮遣無因，不須致詰。 第四，不應說一切無因。舌與上顎未觸，不能言說無因之語，故此以自語亦能遮遣。 第五，若言無因，成無義過失，以于語句之後，不能生起領悟故。 喻不成立者，日輪從生因而升，水從所生因而降，以一事物有支分，二者——所生與能生——不應理故。觀待一因，所生、未生相違法，應成實異故。《釋量論》云： "荊棘等之銳利性，有說彼等全無因， 故彼等應成無因。凡所生唯彼所生， 凡所成唯彼所成，彼說彼為彼之因， 彼等亦有彼諸因。" 云亦從地水之氣，為風所舉。世界之成，亦從他世界云等因緣，為風所攜至此，大為增廣，雨降等一切，從共業之因所成。《俱舍論》云： "從業生種種世間。" 若謂有些未見事無因，不應理。如煙從火生雖隱蔽，有因而果明現，故一切事皆從因生。是故，生時之一切因果，如夢幻亂相，觀察當知無自性。

དེས་ན་སྐྱེས་དུས་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འཁྲུལ་སྣང་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བས་དཔྱད་ན་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རང་གཞུང་དང་འགལ་བ་ནི། རྒྱལ་བྱེད་ལས། འདིར་ནི་དགེ་དང་མི་དགེ་བའི། །རང་གིས་བྱས་པའི་ལས་རྣམས་དག» «།ཆུད་ཟ་བར་ནི་མི་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་སྡིག་སྤོང་མདུང་གི་བུ། །ཞེས་བཤད་པས་སོ། །ཤེས་པས་རང་མི་རིག་པ་དགག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཤེས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ། དོན་མི་རིག་པར་ཐལ་བ། བློ་འཁྲུལ་པར་ཐལ་བའོ། །དང་པོ་ནི་རང་རིག་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དང༌། རང་རིག་ཤེས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པས་ན། རང་མ་རིག་པ་ལས་ལོག་ཙམ་གྱིས་རང་རིག་པར་འགྱུར་ཏེ། དབུ་མ་རྒྱན་ལས། རྣམ་ཤེས་བེམ་པོའི་རང་བཞིན་ལས། །ལྡོག་པ་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་སྟེ། །བེམ་མིན་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། །དེ་འདིར་བདག་ཉིད་རིག་པར་བརྗོད། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་རང་མི་རིག་ན་ཤེས་པ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཐལ་ཏེ་ཤེས་པའི་ཁྱབ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། གཉིས་པ་ནི་ཤེས་པ་དེས་ཡུལ་གཏན་མི་རིག་པར་ཐལ་ཏེ་རང་མི་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་བུམ་པ་མིག་ཤེས་ཀྱིས་འགྲུབ་པ་ལ་མིག་ཤེས་ཉིད་ཡོད་པར་གྲུབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་ངེས་ལས། དམིགས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ ན། །དོན་མཐོང་རབ་ཏུ་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་རིག་གོ་ཞེ་ནའང་མི་རུང་སྟེ། མཐར་གྲུབ་མི་གྲུབ་ཏུ་མི་འཐད་པ་དང༌། དུས་མཉམ་མི་མཉམ་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མཐར་རིག་བྱེད་གྲུབ་ན་མིག་ཤེས་དང་རྒྱུ་མཚན་མཚུངས་ཤིང༌། མ་གྲུབ་ན་བུམ་པ་ནམ་ཡང་མི་འགྲུབ་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དུས་གཅིག་ལ་གྲུབ་ན་རྒྱུད་དུ་མར་ཐལ་བའི་ཕྱིར། རིག་བྱེད་ཕྱི་མས་གྲུབ་ན་བུམ་པ་ཡོད་དུས་ན་མ་གྲུབ་ལ། ཕྱིས་མེད་དུས་གྲུབ་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྲུབ་པར་ཐལ་ཏེ་དུས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱོད་འཇུག་ལས། སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། །ཚོར་བ་དེ་ཡིས་མཐོང་མ་ཡིན། །སྔར་དང་ཕྱི་མར་སྐྱེས་པས་ཀྱང༌། །དྲན་པར་འགྱུར་གྱིས་མྱོང་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །»«གསུམ་པ་ནི།

是故，生時之一切因果，如夢幻亂相，觀察當知無自性。 與自宗相違者，《聚積品》中說： "此中善與不善業，自作諸業不失壞， 故當斷惡旃提子（鬼子母之子）。" 以知識遮自不了知分三：一、應非知識。二、應不了知境。三、應是顛倒心。 第一，自證知識以知識為自性，以自證知識為自體，若自不了知，僅由相違即應成自了知。《中觀莊嚴論》云： "識從無情自性離，此處極起之所生， 凡離無情之自性，此說彼為自了知。" 故若自不了知，應成全非知識，以離知識周遍故。 第二，彼識應成全不了知境，以自不了知故。又，以眼識成立瓶，須先成立眼識。《抉擇論》云： "若所緣非現量攝，則成立見境不成。" 若謂以他識了知，亦不應理。究竟成立、不成立二者不應理，同時、異時二者不應理故。究竟能了知者若成立，則與眼識理同。若不成立，瓶應永不成立。若同時成立，應成多相續故。若后識成立，則瓶有時不成立，后無時成立，應成顛倒，時相違故。《入行論》云： "識于俱生受，非能見彼受， 先生及後生，唯憶念非受。" 第三，應成顛倒識。以自不了知故，如無因生，定於他識亦不能了知。又，若有他識了知，則成無窮盡過。《釋量論》云： "若謂他識能了知，彼識復應為誰知？ 若謂更有能知者，識數應成無窮盡。" 遮他生分二：一、成一切時生。二、無生之過。 初者，若謂從他而生，

དྲན་པར་འགྱུར་གྱིས་མྱོང་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །»«གསུམ་པ་ནི། རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་མེད་ན། མངོན་རྗེས་ཀྱི་ཚད་མའི་སྒོ་ནས་ཡུལ་ཡོད་མེད་ཡིན་མིན་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པར་ཐལ་ཏེ།» «བློས་ཡུལ་དམིགས་ནས་དེའི་ཐ་སྙད་བྱེད་དགོས་ལ། ཡུལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མཐར་རང་གིས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལ་གཏུག་དགོས་ན་རང་རིག་མི་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། གང་ཕྱིར་དེ་མི་གསལ་ན་ནི། །དོན་མི་གསལ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར།» «།ཞེས་» «སོ། །«༼༡༽«ཚུལ་འདིས་ཐབས་གཅིག་ཁོ་ནས་གྲོལ་བ་དང༌། ཐ་སྙད་དུ་ཡང་བྱས་པས་སངས་མི་རྒྱ་བ་དང༌།སེམས་ཀྱིས་སེམས་མི་རིག་པ་རྣམས་བཀག་པ་ཡིན་» «ནོ། །འདིར་ནི་སངས་རྒྱས་འདོད་པས་ཐབས་མང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲོལ་བ་བསྒྲུབས་ཀྱང༌། དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་ཞེན་པ་མེད་པས་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་དུ་ལམ་སྒོམ་ཞིང༌། གཙོ་ཆེར་གཞན་ལ་ཕན་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཉིས་ལ་ནན་ཏན་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཞི་བ་ལྷས། གཙོ་ཆེར་གཞན་གྱི་དོན་བསམ་མོ། །ཐུགས་རྗེ་མངའ་བ་རིང་གཟིགས་པས། །བཀག་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་» «གནང༌། །ཞེས་པ་དང༌། གཞན་རྣམས་དང་ནི་བདག་ལའང་རུང༌། །སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཡང་གང་ཕན་བྱ། །ཕན་དང་བདེ་བ་རྣམས་བྱ་སྟེ། །བདེ་ཡང་མི་ཕན་མི་» «བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ད་ནི་རིག་བྱེད་ཚད་མར་བྱེད་པའི་སྡེ་པ་ལས། གསང་ཚིག་གི་དམ་བཅའ་གཙོ་བོར་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་གསང་བ་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། རིག་བྱེད་ཚད་མར་བྱེད་ལས་ཁྱད་པར་དུ། །གསང་ཚིག་གྲོལ་བར་སྨྲ་བའི་ཕྱོགས་དེ་ནི། །མཁའ་ལྟར་ཁྱབ་བདག་ཁྱད་པར་དགུ་ལྡན་ཉིད། །ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་བརྟགས་རྒྱ་མཚོའི་རླབས། །བརྒལ་དཀའ་སྲིད་པའི་ཆུ་གཏེར་བྱེད་དེ་མཚར། །སྔར་བཤད་མ་ཐག་པ་ཉིད་ཀྱི་རིག་བྱེད་དག་པར་སྨྲ་བའི་ནང་ཚན་གསང་བ་པ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་བདག་གཅིག་གི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བློས་བཀོད་ནས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་དགུ་དང་ལྡན་པར་འདོད་པ་ནི།

《釋量論》云： "識于俱生受，非能見彼受， 先生及後生，唯憶念非受。" 第三，若無自證成立，一切從現量及比量門中，安立有境、無境、是、非等，皆應顛倒。心須緣境而後立名，而最終緣境亦須依自證成立。不許自證一方，無以證成立故。《釋量論》云： "若彼不明則，境亦不明矣。" 如是，以一理遮：由一方便解脫、名言中由業不能成佛、心不能了知心。 此中欲求佛果者，雖依多方便而證解脫，然無執著事物及相，修空性悲心要義之道，主要精進利他之二菩提心。寂天云： "利他為主思維之，悲心具足觀遠者， 所遮之事亦許之。" 又說： "於他及自何者應，雖苦亦應作饒益， 利樂之事應當作，樂而無益不應為。" 今于諸承許吠陀為量部派中，別說密咒為主要宗旨一方——秘密派。謂： "異承許吠陀為量者，說密咒解脫彼一方， 遍主如空九勝義，真實非有分別海， 波濤難渡生死海，所作希奇復何奇。" 前說凈語外道中，秘密派諸師，心中安立一切世間為一我之色自性，許具周遍自性九殊勝：

སྔར་བཤད་མ་ཐག་པ་ཉིད་ཀྱི་རིག་བྱེད་དག་པར་སྨྲ་བའི་ནང་ཚན་གསང་བ་པ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་བདག་གཅིག་གི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་བློས་བཀོད་ནས་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་དགུ་དང་ལྡན་པར་འདོད་པ་ནི། སྔོན་མེད་པའི་རྟོག་པའི་དབའ་རླབས་སྲིད་རྩེར་གཡོ་བས་འཁོར་བ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་དེ། ཧ་ཅང་མི་འཐད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཁས་པ་དག་གིས་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མཚར་ཞེས་བརྗོད་དེ།བྱམས་པས། གཞན་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་ལ། །ཤེས་བྱ་ལ་ཡང་སྟོན་པ་ཡིས། །སྒྲིབ་པ་ཟད་པར་བརྗོད་པ་གང༌། །དེ་ལ་ཁོ་བོས་མཚར་དུ་བརྩིས། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །འདི་ཡི་ཚུལ་རྒྱས་པར་དབྱེ་ན། ཚངས་པ་ལྷར་འཛིན་པའི་བྲམ་ཟེ་གསང་ཚིག་གཙོ་བོར་བྱེད་པ་དག་དྲན་པར་བྱེད་པ་བསླབ་པའི་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་ལ་བརྟེན་ནས། ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་བདག་ཁྱད་པར་དགུ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་འདོད་དེ། ངོ་བོ་སེམས་ཅན་ཡིན་པ། ལུས་ཡོད་པ། ཁྱབ་པ། རྟག་པ། གཅིག་པུ། འབྱུང་འཇིག་གི་རྟེན་ཡིན་པ། ལུས་ཅན་གྱི་སྐྱོན་ཡོན་གྱིས་མ་གོས་པ། བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པ། ངག་གིས་བརྗོད་དུ་མེད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ལུས་སུ་སྣང་ཡང་ངོ་བོ་ལ་ལུས་མེད་དེ་ཤེས་ཤིང་རིག་པ་ཙམ་མོ། །ལུས་ཡོད་པ་ནི། འདི་ལྟར་སྟེང་གི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་བུའི་མགོའོ། །འོག་གི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་རྐང་པའོ། །» «ནམ་མཁའ་ནི་ལྟོ་བའོ། །ཕྱོགས་བཞི་ནི་ལག་པའོ། །གཟའ་དང་སྐར་མ་རྣམས་ནི་སྐྲའོ། །རི་རབ་ནི་བྲང་ངོ༌། །རིའི་ཕྲེང་བ་རྣམས་ནི་རུས་པའོ། །གངྒཱ་ལ་སོགས་པའི་ཆུ་རྣམས་ནི་རྩའི་དྲྭ་བའོ། །ནགས་ཚལ་རྣམས་ནི་སྤུ་དང་སེན་མོའོ། །མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ནི་རྒྱབ་བོ། །ཚངས་པ་ནི་དཔྲལ་བའོ། །ཆོས་ནི་སྨིན་མ་གཡས་པའོ། །ཆོས་མ་ཡིན་པ་ནི་སྨིན་མ་གཡོན་ནོ། །འཆི་བདག་ནི་ཁྲོ་གཉེར་རོ། །ཉི་མ་ནི་མིག་གཡས་སོ། །ཟླ་བ་ནི་མིག་གཡོན་ནོ། །རླུང་རྣམས་ནི་དབུགས་སོ། །རི་བྲག་རྣམས་ནི་སོའོ། །ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་ནི་ལྕེའོ། །

前說凈語外道中，秘密派諸師，心中安立一切世間為一我之色自性，許具周遍自性九殊勝： 前所未有之分別波濤，涌至有頂而成輪迴，極不應理，智者見而發笑，故說希奇。如彌勒言： "他宗法義亦存在，一切所知亦顯示， 盡除一切障礙故，我視彼為希有法。" 廣分其理，謂奉梵天為天之婆羅門，依《唸誦法輪》等論，以密咒為要，許如虛空周遍一切所知之我，具九殊勝：性為有情、有身、周遍、常一、生滅所依、不為身苦樂所染、非心行境、不可言說。 初者，雖現為身，體性無身，唯是知覺。有身者，謂上方一切是丈夫頭，下方一切是足，虛空是腹，四方是手，日月星辰是發，須彌山是胸，諸山脈是骨，恒河等水是脈絡，諸林苑是毛與指甲，天界人天是背，梵天是額，法是右眉，非法是左眉，死主閻魔是忿怒眉，日是右眼，月是左眼，諸風是氣，山巖是齒，妙音天女是舌，

རི་བྲག་རྣམས་ནི་སོའོ། །ལྷ་མོ་དབྱངས་ཅན་ནི་ལྕེའོ། །ཉིན་མོ་ནི་མིག་ཕྱེ་བའོ། །མཚན་མོ་ནི་མིག་བཙུམས་པའོ། །སྐྱེས་པ་རྣམས་ནི་གཞོགས་གཡས་སོ། །བུད་མེད་རྣམས་ནི་གཡོན་ནོ། །རིའི་བར་རྣམས་ནི་སོར་མོའོ། །» «འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ནི་ནུ་མའི་བར་གཡས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རྣམས་ནི་ནུ་བར་གཡོན་པའོ། །ལྷའི་བུ་གཉིས་ནི་པུས་མོ་གཉིས་སོ། །ཐ་སྐར་ནི་རྗེ་ངར་རོ། །ཉིན་ཞག་ནི་རྐེད་སྨད་དོ། །དབང་པོ་ནི་ཕོ་མཚན་ནོ། །སྐྱེ་དགུའི་བདག་པོ་ནི་དགའ་བའི་རང་བཞིན་ནོ། ཁྱབ་འཇུག་ནི་རྐང་པའོ། ཁ་དོག་རྣམས་ནི་ཁྲག་གོ» «།དེས་ན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ཅེས་བྱའོ། །རྟག་པ་ནི། ཐོག་མ་ནས་ཐ་མའི་བར་དུ་ཡོད་པས་ན་འདི་ཙམ་ནས་བྱུང་ཞེས་པའམ། འདི་ཙམ་ན་འཇིག་ཅེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲན་པ་བསླབ་པའི་འཁོར་ལོ་ལས། །གཅིག་པུ་ཀུན་ཁྱབ་རྟག་པ་སྟེ། །ཚངས་མཆོག་འཆི་བ་མེད་པའི་གནས། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་གོམས་བྱས་ན། །དེ་ནི་ཡང་སྲིད་ལེན་མི་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གཅིག་པུ་ནི། འཁྲུལ་པ་ལ་སྲོག་དུ་མར་སྣང་ཡང༌། ཐམས་ཅད་ལ་བདག་གི་ངོ་བོ་གཅིག་ལས་མེད་པར་འདོད་དེ། །རྟོག་གེ་འབར་བ་ལས། ཇི་ལྟར་བུམ་པ་ཐ་དད་ཀྱང༌། །ས་ལ་ཐ་དད་འགའ་ཡང་མེད། །དེ་བཞིན་ལུས་ནི་ཐ་དད་ཀྱང༌། །བདག་ལ་ཐ་དད་འགའ་ཡང་མེད། །ཅེས་ཕྱོགས་སྔར་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །འབྱུང་འཇིག་གི་རྟེན་ཡིན་པ་ནི། ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཡང་བདག་གི་ངང་ལས་འབྱུང་ལ། གྲོལ་ཀྱང་བདག་གི་ངང་དུ་གྲོལ་བ་སྟེ། སྔ་མ་ལས། སྲིད་པ་སྣ་ཚོགས་དེ་ལས་སྐྱེས། །» «དར་གྱི་སྲིན་བུའི་སྐུད་པ་བཞིན། །མཁས་པ་དེ་ཡི་ཆར་ཐིམ་པ། །ཡང་སྲིད་ལེན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་འདི་ལས་ཆེས་ཟབ་པ་གོང་ན་གཞན་མེད་དེ། གསང་ཚིག་ལས། གང་ལས་མཆོག་གྱུར་གཞན་མེད་ཅིང༌། །གང་ལས་དམ་པ་གཞན་མེད་ལ། །འདི་ལས་ཕྲར་གྱུར་གཞན་མེད་པས། །སྣ་ཚོགས་འདི་དག་རྒྱུ་གཅིག་ཉིད། །ཅེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བདག་གཅིག་ལས་མེད་ཀྱང༌། འཁྲུལ་ངོ་ལ་སྲོག་དུ་མར་སྣང་སྟེ།

山巖是齒，妙音天女是舌，白天是睜眼，夜晚是閉眼，男性是右脅，女性是左脅，山間是指，世間者是右乳間，出世間者是左乳間，雙子天神是兩膝，昴星是喉結，晝夜是下腰，根是陽具，眾生主是歡喜自性，毗濕奴是足，諸色是血。 因此說周遍一切所知。常者，從始至終皆有，故無從何而生，亦無於何而滅。《唸誦法輪》云： "唯一週遍且常住，梵天最勝無死處， 瑜伽士若習此定，不復受後有生死。" 唯一者，雖迷亂現多生命，然許一切唯一我性。《正理熾然論》云： "猶如瓶等各差別，然彼泥土無差異， 如是身雖各不同，我性卻無絲毫別。" 如前派所說。生滅所依者，一切有身者雖生，然從我性中生；雖解脫，然於我性中脫。如前論云： "種種有從彼所生，猶如蠶絲從蠶出， 智者沒入彼法已，不復受後有輪迴。" 故此之上更無甚深，《秘密經》云： "此外更無殊勝者，此外更無殊妙者， 此外更無殊異者，種種法皆同一因。" 是故雖唯一我，然迷亂相現多生命，

འཁྲུལ་ངོ་ལ་སྲོག་དུ་མར་སྣང་སྟེ། བུམ་པ་བརྒྱ་གྲུབ་པ་ན་དེ་དག་གི་ནམ་མཁའ་བརྒྱ་ཡོད་པ་བཞིན་ནོ། །གང་དག་འཁྲུལ་པ་ཟད་པ་རྣམས་ནི་བདག་ཆེན་པོ་དེར་ཐིམ་པས་འདི་ནི་སྔ་མའམ་འདི་ནི་ཕྱི་མའོ་ཞེས་དབྱེར་མེད་པར་གྱུར་ཏེ། བུམ་པ་གཅིག་གམ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་ཆག་པ་ན། དེ་དག་གི་ནམ་མཁའ་ནམ་མཁའ་ཆེན་པོར་ཐིམ་ནས་དབྱེར་མེད་པ་བཞིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། བུམ་པ་ལ་སོགས་ཆག་པ་ན། །བུམ་པའི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ། །ནམ་མཁའ་ཆེན་པོར་འདུ་འགྱུར་བ། །དེ་བཞིན་སྲོག་ཀྱང་བདག་འདིར་འདུ། །ཞེས་སོ། །» «དོན་ལ་ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་འཇིག་མེད་སྟོང་ཉིད་དེ་བདག་ཡིན་ལ། ད་ལྟ་ཅི་ཡང་བསམ་དུ་མེད་པར་གོམས་པས། ཤི་དུས་ལུས་ཞིག་སྲོག་འགགས་ཀྱང་འབྱུང་བ་འབྱུང་བཞིའི་ཆ་ལ་ཞ། སེམས་སྟོང་པ་དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པའི་ངང་དུ་དབྱེར་མེད་པས་རྣམ་ཤེས་ནམ་མཁའི་ངང་དུ་ཐིམ་ནས་གྲོལ་བའོ་ཞེས་འདོད་དེ། དེང་སང་འདི་སྨྲ་བ་ཤིན་ཏུ་ཡང་མང་བར་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐོད་པ་མགོ་ལ་མི་འགེལ་ཟེར་བར་སྣང་ངོ༌། །ལུས་ཅན་གྱི་སྐྱོན་ཡོན་གྱིས་མ་གོས་པ་ནི། བཟང་ངན། བདེ་སྡུག» «སྐྱེ་ཤི། དགའ་གདུང༌། དགེ་སྡིག་གིས་གོས་པ་མེད་པའོ། །འགྲོ་བ་ལ་མཁས་རྨོངས་དང༌། རིགས་བཟང་ངན་ལ་སོགས་པར་སྣང་ཡང༌། བདག་ག་ངོ་བོ་དེ་ལ་དེ་དག་མེད་དེ་བུམ་པ་ལ་ཆེ་ཆུང་བཟང་ངན་སྣང་ཡང་ནམ་མཁའ་ལ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ལས། དེར་ནི་འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང༌། །བདག་ཉིད་དུ་ནི་འདུས་པར་མཐོང༌། །བྱིས་དང་མཁས་དང་གདོལ་པ་དང༌། །བྲམ་ཟེ་སོགས་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེ་བཞིན་ལྷ་མི་བདེ་བས་བདག་བདེ་བའམ། ངན་འགྲོ་སྡུག་བསྔལ་བས་བདག་དེར་མི་འགྱུར་ཏེ། བུམ་པ་གཅིག་གི་ནམ་མཁའ་འཕེལ་བ་དང༌། གཞན་འགྲིབ་པས། ནམ་མཁའ་ཆེན་པོ་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་མི་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །གསང་ཚིག་ལས། ཇི་ལྟར་བུམ་ པའི་ནམ་མཁའ་གཅིག» «།» «རྡུལ་དང་དུ་བས་བསྒྲིབས་པ་ན། །ཐམས་ཅད་དེ་བཞིན་མ་ཡིན་ལྟར། །» «བདེ་སོགས་དེ་བཞིན་«༼༡༽«བདག་ལ་མིན། །ཞེས་སོ། །» «བུམ་པ་གྲུབ་པའམ།

迷相中現多生命，如百瓶成就時，彼等之虛空有一百般。若有誰迷亂盡除，則沒入彼大我中，故此非先亦非后，無可分別。如一瓶或二瓶等破裂時，彼等虛空沒入大虛空中，不可分別。《彼經》云： "瓶等物破裂之時，瓶中虛空等諸空， 皆融入于大虛空，如是生命亦歸我。" 實義中，不滅空性之所知自性即是我，現在若無念修習，死時身壞命終，則四大分離，心入一切法空性中，識沒虛空界而解脫，如是許多人現在極盛行此說，謂頂骨不落於頭也。不為身者之過失功德所染者，謂不為善惡、樂苦、生老、喜憂、善惡所染。雖現眾生有智愚、種姓貴賤等，然我之體性無彼等，如瓶現大小美醜，然虛空中無也。彼經云： "見彼一切諸界聚，皆歸攝於自性中， 愚智貧富婆羅門，種種差別皆平等。" 如是，天人樂不令我樂，惡趣苦不令我苦，如一瓶虛空增廣，餘者減損，于大虛空不生增減。《秘密經》云： "譬如一瓶中虛空，為塵煙等所障蔽， 一切皆非如是者，樂等亦復如是非。" 瓶成就或

» «བདེ་སོགས་དེ་བཞིན་«༼༡༽«བདག་ལ་མིན། །ཞེས་སོ། །» «བུམ་པ་གྲུབ་པའམ། ཆག་ཀྱང་ནམ་མཁའ་ལ་སྐྱེ་འགག་མེད་པ་ལྟར། ལུས་ཅན་སྐྱེ་འཆིར་སྣང་ཡང་བདག་ལ་འགྱུར་བ་མེད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། བུམ་པ་འབྱུང་ཞིང་འཇིག་པ་ལྟར། །ནམ་མཁའ་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་མིན། །ལུས་ཅན་འབྱུང་ཞིང་འཇིག་པ་ལྟར། །དེ་བདག་ཡིན་པས་བདག་མི་འདོད། །ཅེས་སོ། །རྨོངས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཉེས་པ་བྱས་ཏེ་ཆད་པ་བཅད་ཀྱང་རྒྱལ་པོས་ཉེས་པ་ལ་ཆད་པ་མི་གཅོད་པ་ལྟར། གང་ཟག་འགའ་ཞིག་གིས་སྡིག་པ་བྱས་པས་དམྱལ་བར་སྐྱེས་ཀྱང༌། བདག་དེར་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། གསང་ཚིག་ལས། ལུས་ལ་གནས་ཀྱང་མ་ཆགས་» «དང༌། །སྤྱོད་པར་བྱེད་ཀྱང་མི་གོས་ཏེ། །འདོད་བཞིན་སྤྱོད་ཀྱང་རྒྱལ་པོ་ནི། །སྡིག་པས་གནོད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །བློའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར་པ་ནི། དེ་ལས་ཟབ་ཅིང་ཕྲ་བ་མེད་པས་ན་སུས་ཀྱང་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངག་གིས་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ནི། བདག་དེའི་རང་བཞིན་བདག་ཅག་གིས་བསམ་པར་མི་ནུས་པས་བརྗོད་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ནི་རྟག་པ་རྟོག་མེད་པ། །» «གང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་གང་མ་གྱུར། །བློ་ནི་དབྱེ་བས་གྲོགས་«༼༡༽«རྣམས་ཀྱིས། །དེ་ལ་ཚིག་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད། །ཅེས་ཏེ། དོན་ལ་ཤེས་བྱའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ་དང༌། རང་གི་སེམས་དེའི་རང་བཞིན་བློའི་ཡུལ་ལས་འདས་པས།བརྗོད་དུ་མེད་ནའང༌། སྒྲོ་བཏགས་ནས་འཆད་པ་ཙམ་དུ་འདོད་ཅེས་པའོ། །སྒོམ་པ་ཡང་རྟོག་མེད་རྩེ་གཅིག་ལས་མི་གཡོ་བ་སྟེ། ཕྱི་ནང་གི་སྟོང་པ་གཉིས་མ་བུ་འཕྲོད་པའི་ངང་ལ་འཇོག་ཅེས་འདོད་པ་དེ་དག་དང་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །ད་ནི་དེ་ལྟར་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་དེ། བདག་དེ་ཐམས་ཅད་ན་ཁྱབ་པར་ཡོད་དེ་བདག་གི་ཡོན་ཏན་བདེ་སྡུག་ཐམས་ཅད་ན་ཁྱབ་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །ཡང་བདག་དེ་ནི་ཁྱབ་པར་ཡོད་དེ་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་མ་ཁྱབ་ན་ནི་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ཏེ། མ་ཁྱབ་པའི་སར་གོ་འཕོར་ཡོད་པ་དང༌། འགའ་ཞིག་དེར་འོངས་ཤིང་རེས་རེག་པ་དང་རེས་མི་རེག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །

樂等如是非我也。如瓶成就或毀壞，虛空無生滅，如是雖現有情生死，我無變易。彼經云： "如瓶生滅非虛空，彼之自性非如是， 如有情生滅非我，許彼是我故非我。" 譬如愚者雖作罪受刑，然國王不以罪罰之，如是雖有情造罪墮地獄，然我不生彼處。《秘密經》云： "雖住身中不執著，雖作行為不染污， 如王隨欲而行事，罪惡不能損害彼。" 非心所行境者，彼極甚深細，故無有能證悟者也。不可言說者，我等不能思惟彼我自性，故離言說。彼經云： "彼常離諸分別念，非任何心所行境， 諸友以分別之心，于彼強加言語言。" 實義中，所知之體性空，自心彼性超越心境，雖不可說，然許強加而說而已。修習亦唯離念一緣不動，住于內外二空母子相應之中，許與彼等相同也。 今陳述如是之正理：彼我遍一切處，以我之功德樂苦周遍一切處故，如虛空。又彼我遍一切處，以常故。若不周遍，則成無常，以于未遍處有遷變，或時至彼觸或不觸故。

འགའ་ཞིག་དེར་འོངས་ཤིང་རེས་རེག་པ་དང་རེས་མི་རེག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ལུགས་ཤེས་པས་གྲོལ་བ་ནི། རྨི་ལམ་ན་ལས་བྱེད་པ་དང་འབྲས་བུ་མྱོང་བར་སྣང་ཞིང༌། དེ་ལ་ཡོད་པར་ཡང་ཞེན་པ་ལྟར་བདག་མ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་འཁྲུལ་པ་ལས། དགེ་བ་བཅུ་སྤྱོད་པ་དང༌། དེས་མཐོ་རིས་ཐོབ་པར་སྣང་བ་དང༌། མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤྱོད་པ་དང༌། དེས་ངན་འགྲོར་སྐྱེ་བར་སྣང་བས་ན། མ་རྟོགས་བར་དུ་དགེ་སྡིག་ལ་ལྟོས་དགོས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་མ་ཤེས་ཤིང་མ་རྟོགས་པས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་བདེ་སྡུག་ལ་འདོར་ལེན་བྱེད་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔ་མ་ལས། རྨི་ལམ་ལོངས་སྤྱོད་ང་རྒྱལ་བཞིན། །ལས་རྣམས་སོགས་ཤིང་དགེ་བ་» «དང༌། །མི་དགེའི་འབྲས་བུ་སྤྱོད་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །གཉིད་སད་ཙམ་ན་རྨི་ལམ་གྱི་བྱ་བཞག་འཁྲུལ་པ་དོན་མེད་དུ་ཤེས་པ་ལྟར། བདག་རྟོགས་ཙམ་ན་དགེ་སྡིག་གཉིས་ཀའང་འཁོར་བའི་རྒྱུར་རིགས་ཏེ། ཅི་ཡང་མ་བྱས་པས་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། བྱེད་པོ་དབང་ཕྱུག་གསེར་མདོག་ཏུ། །གང་གིས་མཐོང་ཞིང་ལྟ་བ་དེ། །སྡིག་དང་བསོད་ནམས་ལས་འདས་ནས། །མཆོག་ཏུ་ཞི་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང༌།ལོ་མ་ཅན་གྱི་གསང་ཚིག་ལས། དེ་ནི་ཕྲར་གྱུར་སྐྱེ་གནས་རྣམས་ལ་གཅིག་པུར་གནས། །དེས་ནི་རྒྱས་པ་འདི་དག་ཡང་དག་བསགས་པ་ཡིན། །དེ་ནི་གཙོ་བོ་མཆོག་དང་ལྷ་དང་བསྟོད་བྱ་སྟེ། །བདག་དེས་«༼༡༽«བཟུང་ནས་ཤིན་ཏུ་ཞི་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེང་སང་བསམ་གཏན་པའི་མཆོག་དག་གི་དཔལ་གྱིས་མཐོ་བ་གྲགས་པ་དང་བསོད་ནམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བརྒྱན་པ་ནི་འདི་ལྟར་བཞེད་དེ། འགྲོ་བ་འདི་ལྟར་སྣང་བ་རིགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ཡང༌། ཤེས་རྒྱུད་གཅིག་ཡིན་ཏེ་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་མཐོང་བ་ཀུན་དེ་དང་དེའི་སེམས་སུ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཤིས་ལ་གང་ཡང་མེད་པས་ལམ་དུ་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་དེ་བྱས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་ཡིན་ནོ། །འདུས་བྱས་དགེ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་འཁྲུལ་སྣང་བཟང་འཁོར་དང༌།

因若非遍之處，或時有情至彼觸或不觸故。以知如是真實義而解脫者，譬如夢中現造業受果，且執為實，如是于未知我時徒勞顛倒。現行十善業，似得天趣，行十不善業，似墮惡趣。故於未證悟時，需顧及善惡，以未知未證悟我，須于如夢樂苦取捨故。前經云： "如夢受用我慢時，諸業增長善不善，受用善惡之果報。" 如夢醒之時，知夢中所作皆虛妄無義。如是，我一證悟，善惡二者皆應是輪迴因，以一無所作而得解脫。彼經云： "見彼能作自在尊，如金色者有何人， 超越罪福善惡已，獲得寂滅之勝位。" 《有葉秘密經》云： "彼獨存於微細諸生處，彼實積集此諸廣大善， 彼為最勝本尊天應供，持彼我者往極寂滅處。" 當今禪定師之至尊，以威德高揚，以福德嚴飾，如是許：雖現眾生種種差別相，然心相續是一，以彼此互見，皆是彼彼之一心故。本性中一無所有，故道中一無所作，作則是輪迴也。有為之十善等，乃無知眾生之妄現善趣。不善之十惡，乃無知眾生之惡趣妄現。

འདུས་བྱས་དགེ་བཅུ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་འཁྲུལ་སྣང་བཟང་འཁོར་དང༌། མི་དགེ་བ་ངན་འཁོར་སྒྲུབ་པ་རྨི་ལམ་ནང་དང་འདྲ་ལ། རྣལ་འབྱོར་པ་གཉིད་སད་པ་ལྟ་བུས་བླ་མའི་མན་ངག་བར་མེད་སྟོང་པའི་ངང་ལ་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པས་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པས་སྐྱེད་འདོན་དུ་མེད། སྒྱུ་ལུས་འདོར་ཡང་སེམས་དང་སྟོང་ཉིད་དབྱེར་མེད་པས་རྣམ་ཤེས་ནམ་མཁར་ཐིམ་སྟེ་ཆོས་སྐུ་འོད་གསལ་གྱི་ངང་ལ་གནས་པའོ་ཞེས་རང་ཡང་ཐུགས་ཉམས་སུ་བཞེས་ཤིང༌། གཞན་ལའང་དེ་བསྟན་པས་སློབ་མའི་ཚོགས་སྐར་ཚོགས་ལྟར་རྒྱས་པ་ནི། གསང་བ་པའི་སློབ་དཔོན་གྱིས་མན་ངག་ཟབ་མོ་ཐུགས་ཉམས་སུ་བཞེས་ནས་རྒྱས་པར་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །ཨེ་མ་དེང་སང་བསྟན་པ་ཡི། །ཉི་མའང་ནུབ་ཀྱི་རི་མགོར་ལྷུང༌། །མདོ་རྒྱུད་ཟེར་གྱི་སྣང་བ་ཡང༌། །མཁས་གྲུབ་འགའ་ལས་གང་ནའང་དཀོན། །དེ་དག་གཞུང་ལ་བརྟེན་རྣམས་ཀྱང༌། །གཞན་དུ་ལོག་པའི་བཤེས་ཀྱིས་ཁྲིད། །མིག་ལྡན་འགྲོ་བའང་མདོངས་གྱུར་ཅིང༌། །འབྱུང་པོའི་བྱ་རྣམས་དགའ་བའི་དུས། །ཆོས་མ་ཡིན་རྣམས་རྒྱས་«༼༡༽«ལ་ལྟོས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་བདག་དེ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཀྱང་མ་རྟོགས་པ་འཁོར་བར་འཁྱམས་པས། ད་ནི་ཤེས་ནས་ཅི་ཡང་མི་བྱེད་པའི་དོན་ལ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསང་བ་པས་གཞུང་ཟབ་མོ་དམ་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དགག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པ་དང༌། གནོད་བྱེད་ཡོད་པ་དང༌། ཤེས་པས་མི་གྲོལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། བདེ་སྡུག་ཙམ་ཡོད་པས་བདག་བསྒྲུབས་ན་ཁྱབ་པ་མེད་ལ། བདག་གི་ཡོན་ཏན་གྱི་བདེ་སྡུག་རྟགས་སུ་འགོད་ན་ཕྱོགས་ཆོས་མ་གྲུབ་སྟེ། བདག་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་བདག་གི་ཡོན་ཏན་མ་གྲུབ་བོ། །རྟག་པའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་ཅེས་པའང༌། མ་ཁྱབ་པར་རྟག་པར་མེད་པ་བདེན་མོད་ཀྱི། ཕྱོགས་ཆོས་མ་གྲུབ་སྟེ། བདག་གཞི་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནོད་བྱེད་ཡོད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། དོན་མི་འཐད། དཔེ་མ་གྲུབ། གོམས་པ་མེད་པའོ། །དང་པོ་ལའང་སྣང་རུང་དང་མཚུངས་པ།

有為之十善等，乃無知眾生之妄現善趣。不善之十惡，乃無知眾生之惡趣妄現，如夢中所現。瑜伽師如夢醒者，住上師無間空性口訣中，一無所作而得解脫。以現已成佛，故無需生起觀修，雖舍幻身，心與空性無別，識融虛空，安住於法身光明藏中。上師自己如是修持，併爲他人宣說，故弟子眾如星羅棋佈般廣大，乃密宗阿阇黎以甚深口訣自修而廣弘之故。 噫!如今正法之日輪，已墮西山之峰頂， 經續之光明聚集處，除寥寥智者外皆罕見， 即依教典修學者，亦為邪師引入歧途， 具眼眾生皆成盲目，乃非人之歡愉時， 非法之事廣泛流行，如是觀之當知悲哉! 總集偈曰：我雖遍一切，然不知者輪迴漂泊。今已了知，當修無所作義。密宗阿阇黎敕造此甚深論典。 破斥分三：無正量、有違害、知不得解脫。 首先，若以樂苦而證我，則不周遍，若以我德樂苦為因，則宗法不成，以我不成故，我之功德不成。又說以常故遍一切處，雖非周遍則無常是實，然宗法不成，以我體不成故。 有違害分三：義不應理、喻不成、無修習。首先，不應理分二：似應現、似能現。

།དང་པོ་ལའང་སྣང་རུང་དང་མཚུངས་པ། གཟུགས་ཡོད་མེད་དུ་མི་རུང་བ། ཡན་ལག་ཏུ་མི་རུང་བ། འབྱུང་འཇིག་གི་རྟེན་དུ་མི་རུང་བ། སྐྱོན་ཡོན་གྱིས་མི་གོས་པ་མི་རུང་བ། བསམ་བརྗོད་དང་བྲལ་བ་མི་རུང་བ། བྱ་བ་མི་བྱེད་པར་ཐལ་བ་དང་བདུན་ལས། དང་པོ་ནི། བདག་དུ་མར་ཐལ་ཏེ་སྣང་རུང་གི་ཤེས་བྱ་དུ་མར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། བདག་དེ་ལ་གཟུགས་ཡོད་པར་མི་རུང་སྟེ། སྣོད་བཅུད་འདི་དག་ཙམ་ཡིན་ན་བདག་དོན་མེད་ལ། གཞན་ཡིན་ན་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་གོར་གནས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང༌། དངོས་སུ་མཐོང་བར་ཡང་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ཁྱབ་པ་ཡོད་དེ་མི་སྣང་ན་སྣོད་བཅུད་ཀྱང་མི་མཐོང་སྣང་ན་སྣང་བར་ངོ་བོ་གཅིག་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་སྣང་བ་སྒྱུ་མར་ངེས་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་སྣང་བ་ཉིད་ཆ་ཤས་མེད་ལ་སྣང་བའི་ཆོས་དེ་ཉིད་སྒྱུ་མར་འདོད་ཀྱི། དེ་ལ་ཁྱབ་པའི་སྒྱུ་མ་ལོགས་སུ་མི་འདོད་པས་མི་མཚུངས་སོ། །དེས་ན་གཟུགས་ཡོད་མེད་མཐོང་མི་མཐོང་འདྲེ་བཞིན་ཡོད་པར་མི་རུང་བ་ཉིད་དོ། །རྡུལ་ཕྲན་ལ་སོགས་པར་བརྟགས་པས་ཀྱང་མེད་པ་ཉིད་དོ། །གསུམ་པ་ནི། གྲུ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་རྣམས་མཐའ་སྐོར་ཁོ་ནའི་དབྱིབས་ཀྱིས་འཇོག་སྟེ་གྲུ་གསུམ་དང་གྲུ་བཞི་ལ་སོགས་པའི་དབུས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ལ། མཐའ་དེ་ཡང་བརྟགས་ན་མེད་པས་རྐང་ལག་དང་དབྱིབས་སུ་མི་སྲིད་དོ། །འཇིག་རྟེན་རྣམས་ལ་མཐའ་མེད་པ་ལས། མགོ་དང་རྐང་ལག་གི་རིམ་པ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྟེང་མགོ་འོག་རྐང་པ་ཡིན་ན། མདུན་གྱི་བུམ་པ་འདི་མགོ་རྐང་གཉིས་ཀ་ཡིན་པར་ཐལ་ཏེ། ལྷའི་འོག་དམྱལ་བའི་སྟེང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །» «སྐྱེས་པ་དང་བུད་མེད་གཡས་གཡོན་ཡིན་ན། དེ་དག་འགྲོ་དུས་བདག་འགྲོ་བར་ཐལ། བདག་གི་རྐེད་པ་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ན་འགྱུར་མེད་རྟག་པ་བུད་དོ། །རི་བོ་བྲང་ཡིན་ན་རི་ཞིག་དུས་བྲང་ཞིག་པར་ཐལ་ལོ། །» «བཞི་པ་ནི། ལུས་ཅན་རྣམས་དང་རི་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ཙམ་ན་བདག་ཀྱང་མེད་པར་ཐལ་ཞིང༌། དུས་འགྱུར་བ་ལྟར་འགྱུར་བར་ཐལ་ལོ། །

首先，不應理分二：似應現、似能現。 第一，應成多我，因似應現之所知顯現多故。 第二，彼我不應有色，若僅是內外器情，則我無義。若是他物，則不應住于內外器情中，且應現見故。周遍存在，以不現則內外器情亦不見，現則顯現性一故。若謂現為幻知亦同者，彼乃現相自無分，許彼現法即是幻，非謂遍彼之幻別有，故不同也。是故色有無、見不見如幻般有皆不應理。析至極微等，亦定無也。 第三，方形等相，唯由周邊形狀安立，如三角形、四方形等中心無別，彼邊際析之亦無，故不應有支分形狀。世間無邊際故，頭足次第不住。若上為頭下為足，則前瓶應頭足俱是，以在天下地獄上故。若男女為左右，則彼等行時我應行，以我腰為男女行故。許則常住不變失壞。若山為脊，山毀時脊應毀。 第四，若無情與山等無時，我亦應無，隨時改變亦應爾。

དུས་འགྱུར་བ་ལྟར་འགྱུར་བར་ཐལ་ལོ། །ལྔ་པ་ནི། ལྷ་སྦྱིན་དམྱལ་བར་འཚོད་ཀྱང༌། བདག་མི་འཚོད་ན་ལྷ་སྦྱིན་དང་དེའི་བདག་རྫས་སམ་ངོ་བོ་མི་གཅིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དྲུག་པ་ནི། སྤྱིའམ་རྣམ་པ་ཙམ་བསམ་བརྗོད་དུ་མི་རུང་ན་ཐོས་བསམ་བྱར་མི་རུང་ཞིང༌། དོན་བསམ་དུ་མི་རུང་ན་གྲོལ་བ་ཐོབ་པ་མི་སྲིད་པར་ཐལ་ལོ། །སུས་ཀྱང་ནམ་ཡང་བརྗོད་ཅིང་བསམ་དུ་མི་རུང་ན་ཤེས་བྱ་ལ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བདུན་པ་ནི། བདག་དེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་བྱེད་པར་ཐལ་ཏེ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་ཅིང་རྟག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་བྱ་བ་བྱེད་པ་ལ་འགྲོ་འོང་དུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ན། བདག་དེས་དེ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གིས་མ་ཁྱབ་པར་ཕར་གཏོང་བ་མེད་ཅིང་གཞན་ཚུར་འོང་བ་མེད་དེ་ཡེ་ནས་བདག་གི་ཁོང་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སྒྱུ་མ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་བདག་གིས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་དོ། །བདག་ལྟར་བདག་མེད་ཀྱིས་ཀྱང་ཁྱབ་བྱ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་མེད་དེ། གང་དུའང་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྤྲོས་པ་ལས་འདས་པ་ཉིད་དང༌། ཁྱབ་མ་ཁྱབ་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལས་གུད་ན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མེད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱང༌། ཁྱབ་མ་ཁྱབ་ཏུ་ཁས་མི་བླང་བ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་མོ། །སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཀུན་ཏུ་སོང་ལ་བྱ་བ་མེད། །བྱ་བ་དང་ལྡན་རྟག་པ་མེད། །བྱ་བ་མེད་པ་མེད་དང་མཚུངས། །བདག་མེད་ལ་ཁྱོད་ཅིས་མི་དགའ། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་རི་མི་འགུལ་ཡང་ཤིང་དང་རྩྭ་སྐྱེས་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ་ཞེ་ན་མི་མཚུངས་ཏེ། རིས་མ་ཁྱབ་པའི་སྟེང་ནའང་ཤིང་སྐྱེ་བ་ཉིད་དང༌། སྡོང་པོའི་རྩ་བས་«༼༡༽«ཆོད་པ་ན་རིའི་ས་མེད་པར་ཕུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །» «དེ་ལྟར་ན་བདག་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་ཁ་ཅིག་གིས། སྐྱེས་བུའི་ལུས་བདག་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཤོང་བ་དང་མི་ཤོང་བ་ལ་བདག་ཤོང་ངོ་ཞེས་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་ཞེའོ། ཁ་ཅིག་ནི། དེ་ནི་མི་རུང་སྟེ། གླང་པོ་ཆེ་ཤི་ནས་གྲོག་མར་སྐྱེ་བ་ལ། ཆེན་པོ་ལས་ཆུང་ངུར་གྱུར་པས་ན་བདག་མི་རྟག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཟེར་ཏེ། བདག་གི་དངོས་པོ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ཅིག་གམ།

隨時改變亦應爾。 第五，施主墮地獄受苦，我若不受苦，則施主與彼我應非一體性故。 第六，總相不可思議，則不應聞思，義不可思議，則不應得解脫。若任何人任何時不可言思，則應無所知，墮于斷滅故。 第七，彼我應不作絲毫事，周遍常住故。又作事有來去等，彼我不作彼事故。自不周遍則無所發，他不來此，本住我中如幻故。是故我不能周遍一切。如我，無我亦無能遍所遍，以皆無所成就，超戲論故，離能遍所遍增益，亦本無故。說無我而不許周遍與否，是中觀道也。 入行論云："盡處無所作，無常有作者，無為同於無，汝于無我何不喜？" 若謂山不動而能生草木，則不同也。以山未周遍處亦生樹木，樹根截斷時，山土亦隨遷故。 如是，我者，外道或謂是人身，以言身瘦胖則我瘦胖故。或謂不應爾，以象死生蟻，由大成小則我應無常故。我體如芝麻許耶？

བདག་གི་དངོས་པོ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ཅིག་གམ། རྡུལ་ཕྲན་ཕྲ་མོ་ཙམ་ཅིག་སྐྱེ་ཙམ་ན་སྙིང་གི་དཀྱིལ་དུ་འཇུག་ལུས་ལ་གནས། ཤི་དུས་འཐོན་ནས་གཞན་དུ་འཕོ་བ་ཡིན་ཏེ། ཕན་པའི་ཡལ་ག་ལས། བདག་ནི་རྟག་ལ་བློ་ནི་འགྱུར། །རྫ་ཆག་བྱེའུ་འཕུར་བཞིན་དུ་འགྲོ། །ཞེས་སོ། །ཁ་ཅིག་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། ཤར་ནས་ནུབ། དབུས་ནས་མཐའ། འདི་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ནུར་བར་འགྲོ་ལ། ནུར་ན་མི་རྟག་པར་འགྲོ་བས། བདག་ཐམས་ཅད་ན་ཁྱབ་པར་ཡོད་དེ། དེ་ལ་ཆེ་ཆུང་དང་འཕོ་འགྱུར་མེད་པར་གནས་པས་ན་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པར་ཡོད་པས་ཕྱོགས་གང་དུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྣོད་ཀྱི་ནང་དུ་མཚུངས་པར་ཁྱབ་པར་ཞུགས་པ་བཞིན་ནོ། །» «ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་བདག་ཞིག་ཡོད་ན་མ་ཁྱབ་པ་འཕོ་བའི་བདག་རྫ་ཆག་བྱེའུ་འཕུར་ལྟ་བུ་ནི་མི་རྟག་པར་འགྱུར་ལ། ཁྱབ་པ་བརྟན་པའི་བདག་ནི་དོན་བྱེད་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། ལ་ལས་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ཞིག་མཐོང༌། །ལ་ལས་སྐྱེས་བུའི་ལུས་ཙམ་ཞིག» «།ལ་ལས་ཀུན་ཏུ་སོང་བར་མཐོང༌། །ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་མེད་ཅེས་རྟོགས། །ཞེས་སོ། །དཔེ་མ་གྲུབ་པ་ནི།» «ནམ་མཁའ་དང་བུམ་པ་དང་རྒྱལ་པོ་རྣམས་མ་གྲུབ་པས་དང༌། ནམ་མཁའ་གཞི་མེད་ལྟར་བདག་གི་དཔེར་མི་རུང་བ་དང༌། བུམ་པ་ཐ་དད་པ་ལྟར་ཡང་དཔེར་མི་རུང་བ་དང༌། རྒྱལ་པོས་དམངས་ལ་མ་ཁྱབ་སྟེ། ངོ་བོ་རྫས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དཔེ་མ་གྲུབ་བོ། །གོམས་པ་དོན་མེད་པ། སེམས་ཉིད་རྟག་པ་ཡིན་ན། ལམ་སྒོམ་པ་ལ་དོན་མེད་དེ་སྐྱོན་རྙིང་པ་འདོར། ཡོན་ཏན་གསར་དུ་ལེན། རྒྱུད་ལ་སྔར་བས་བོགས་ཐོན་པ་རྣམས་མི་རུང་བས་གྲོལ་བ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ལས། རྟག་ལ་གནོད་པ་ག་ལ་ཞིག» «།གནོད་མེད་ཐར་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་པ་ལྟར་རོ། །གནས་སྐབས་མི་རྟག་པ་བཀག་ཟིན་ཏོ། །ཤེས་པས་མི་གྲོལ་བ་ནི། བདག་དེ་ཤེས་པས་མི་གྲོལ་ཏེ་ཤེས་བྱར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཙོ་བོ་བཞིན་ནོ། །མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་བསྒོམས་པས་སླར་ཡང་མི་གྲོལ་ཏེ་ལོག་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

我體如芝麻許，或如極細微塵，生時入心中住身中，死時出離而轉生他處。《勝莊嚴經》云："我常而心變，如瓶破雛飛。" 有謂彼亦不應理，因東至西、中至邊、此至彼疾行，疾則無常。故我周遍一切處，于彼無大小與轉變而住，如虛空。譬如虛空周遍，入諸方瓶等器中平等周遍。 如是，然若有我，非周遍轉變之我如瓶破雛飛應成無常。周遍不變之我則無作用，應成無義。《四百論》云："或見如芝麻，或見如人身，或見遍一切，智者了知無。" 譬喻不成立者，以虛空、瓶、國王皆不成立故。如虛空無基，不應為我喻。如諸瓶各異，亦不應為喻。國王不周民，以體性實異故，喻亦不成。 修習無義者，若心性常住，修道則無義，以不應舍舊過、取新德、于相續中較前增上，故應無解脫。彼論云："常則豈有損，無損豈解脫？"如是。暫時無常已遮遣訖。 知不得解脫者，彼我不應以知而解脫，以非所知成立故，如勝性。于無而修有，則轉增不解脫，以顛倒知故。

མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་བསྒོམས་པས་སླར་ཡང་མི་གྲོལ་ཏེ་ལོག་ཤེས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་འདིས་རང་གི་ཕྱོགས་སུ་ཁས་འཆེ་བ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་གི་སེམས་སུ་འདོད་པ་དང༌། སེམས་འགྱུར་མེད་དུ་འདོད་པ་དང༌། ལྟ་བ་རྟོགས་ནས་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དགེ་བ་མི་དགོས་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱང་བཀག་ཟིན་པར་ལྟའོ། ཁོ་བོ་ཅག་ནི། སེམས་ཉིད་དང༌། ཆོས་ཉིད་དང༌། གཞི་ཞེས་པའི་ཆོས་སུ་བློས་སྒྲོ་མི་འདོགས་ཤིང༌། སྣང་ཚོད་ཚོགས་གཉིས་དང༌། རྒྱུ་འབྲས་ལ་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པས་སྣང་སྟོང་གཞི་མེད་སྒྱུ་མའི་ཚུལ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཐམས་ཅད་བསྡོམས་པས་རིག་བྱེད་ཚད་མར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་དགག་པ་དང་བཅས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་གཅེར་བུ་པའི་གྲུབ་མཐའ་རྣམ་པར་གཞག་པ་དགག་པ་དང་བཅས་པ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། གཅེར་བུ་པ་དག་ཚངས་པའི་རྗེས་འགྲོ་ཞིང༌། །རྒྱལ་བས་བསྟན་དེ་ཚད་མར་བྱེད་པ་ཡི། །ཚིག་གི་དོན་བདུན་དུ་མ་གཅིག་པར་འདོད། །» «དེས་ནི་དམ་པའི་དོན་ཉིད་སྤངས་པས་ན། །སྲིད་པའི་ནགས་ཁྲོད་སྟུག་པོར་གནས་པ་ཡིན། །གཅེར་བུའི་བརྟུལ་ཞུགས་སུ་བྱེད་པ་དག་ནི། ཚངས་པ་ལྷར་འཛིན་ཅིང༌། བྲམ་ཟེའི་སྟོན་པ་རྒྱལ་བ་དམ་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཚིག་དོན་བདུན་དུ་དབྱེ་ཞིང༌། གསལ་བ་མཐའ་ཡས་པ་དག་ཀྱང༌། ཡུལ་དུས་གྲངས་ཀྱི་དུ་མ་རང་བཞིན་གཅིག་པར་བསྡུས་ཏེ། ལམ་དེས་གྲོལ་བ་གཉེར་བ་རྣམས་ནི་སྲིད་པའི་ནགས་ཐིབས་པོ་ཆེ་རབ་ཏུ་མི་བཟད་པའི་ནང་དུ་ཞུགས་ནས་ཐར་པའི་དུས་སྐབས་དཀའ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་གཞུང་རྒྱ་ཆེར་དབྱེ་ན། ཚངས་པ་ལྷར་བྱེད་ཅིང༌། རྒྱལ་བ་དམ་པ་སྟོན་པར་འཛིན་པས། རྒྱལ་བྱེད་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་ཚད་མར་འཛིན་པའི་ནང་ཚན་ལ། གཅེར་བུ་པ། དཀའ་ཐུབ་པ། ཚངས་པ་པ། ཐལ་བ་པ། ཕྱོགས་ཀྱི་གོས་ཅན་པ། ནམ་མཁའི་གོས་ཅན་པ། རྒྱལ་བ་པ། རྒྱལ་བྱེད་པ། ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བར་གྲགས་ཏེ། གོས་མེད་པར་སྒྲེན་མོ་བྱེད་པས་གཅེར་བུ་པ།

于無而修有，則轉增不解脫，以顛倒知故。 如是道理，亦遮遣了立宗自派者，謂一切法皆是自心，心性不變，證見解後福德資糧善行不須等。 我等則於心性、法性、所謂基之法，不以分別增益，于顯現位二資糧及因果不誹謗，故以顯空無基幻化方便成就菩提。 總之，宣說毗濕奴外道承許吠陀為量之宗義，及與之相違之義，已竟。 今述裸體外道之宗義安立與破斥。 裸體外道者，隨梵天而行，承許勝者所說為量，謂語義有七種，歸攝為一性。 彼等舍勝義諦故，居於濃密輪迴叢林中。 行持裸體苦行者，執梵天為天，隨順婆羅門之師聖者，分別一切所知為七種語義，即使明性無量，亦歸攝為境時數之多自性為一。求由彼道解脫者，入難忍輪迴濃林，居於難得解脫時分。 廣分其論典，以奉梵天為天，執聖者為師，承許梨俱吠陀等論典為量者，分有：裸體派、苦行派、梵天派、涂灰派、偏袒衣派、虛空衣派、勝者派、制勝派、遍行派等。裸體不著衣故名裸體派。

གོས་མེད་པར་སྒྲེན་མོ་བྱེད་པས་གཅེར་བུ་པ། ནམ་མཁའ་མཐོང་སར་གནས་ཤིང་བླ་གབ་མེད་པས་དག་པར་འདོད་པས་ནམ་མཁའི་གོས་ཅན་ནམ་ཕྱོགས་ཀྱི་གོས་ཅན་ཞེས་བྱའོ། །» «ཟས་སྨྱུང་བ་ལ་སོགས་པའི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པས་དཀའ་ཐུབ་པའོ། །ཚངས་པ་ལྷར་འཛིན་པས་ཚངས་པ་པའོ། །བྲམ་ཟེ་རྒྱལ་བ་སྟོན་པར་འཛིན་པས་རྒྱལ་བ་པའོ། །» «གཞུང་རྒྱལ་བྱེད་ལ་བརྟེན་པས་རྒྱལ་བྱེད་པའོ། །ལུས་ལ་ཐལ་བ་བྱུགས་པས་ཐལ་བ་པའོ། །གནས་ངེས་མེད་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བས་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་དག་གི་ལུགས་ཀྱིས། ཤེས་བྱའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། སྤྱིའི་གནས་ལུགས་གཉིས་སུ་ཐམས་ཅད་སྡུད་པས་ཤེས་བྱ་དབྱེ་བ་ནི། དོན་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། དཀའ་ཐུབ། སྡོམ་པ། ཉོན་མོངས་པ། བཅིངས་པ། གྲོལ་བ། སྲོག །སྲོག་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་བྱེད་ལས། གཅེར་བུ་པ་ནི་དེ་བཞིན་བདུན། །དཀའ་ཐུབ་སྡོམ་པ་ཉོན་མོངས་དང༌། །བཅིངས་པ་དང་ནི་གྲོལ་བ་དང། །སྲོག་དང་སྲོག་མིན་རྣམ་གཉིས་སོ། །» «ཞེས་སོ། །དང་པོ་དཀའ་ཐུབ་ནི། ཟས་མི་ཟ་བ་དང༌། གཅེར་བུ་དང༌། མེ་ལྔ་བསྟེན་པ་དང༌། སློང་མོ་སྤྱོད་པ་དང༌། ཕྱུགས་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་དང༌། སྐྲ་འབལ་བ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ཡང་འཁོར་བའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་ཟས་གོས་འཁྲིག་པ་ལ་ཆགས་པ་གསུམ་ཡིན་པས། ལུས་རྒྱགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་སྨྱུང་བར་གནས་ཏེ་རླུང་ཟས་སུ་བྱེད་པར་འདོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། ནུབ་གཅིག་གམ་ནི་ནུབ་གསུམ་མམ། །» «རྟག་ཏུའང་ནི་ཉིན་གཅིག་ཉིན། །གང་ཞིག་སྨྱུང་བར་གནས་པ་ཡི། །སྐྱེ་བོ་དེ་ནི་མཐོ་རིས་འགྲོ། །ཞེས་སོ། །གོས་ཐམས་ཅད་བཅོས་མ་ཡིན་པས་སྒེག་ཆོས་དང་ངོ་ཚའི་རྟོག་པ་གཞོམ་པའི་ཕྱིར་གྲོང་དུ་གཅེར་བུར་འགྲོའོ། །དབེན་པར་ནི་གོས་ཀྱི་སྐྱབས་ཀྱང་རུང་བར་འདོད་དོ། །མེ་ལྔ་བསྟེན་པ་ནི། སོས་གའི་ཚེ་ཕྱོགས་བཞིར་མེ་བཞི། སྟེང་ནས་ཉི་མ་དང་ལྔས་གདུངས་ལ། དགུན་ཆུ་གྲང་མོས་གདུང་ཞིང་»«ཆར་འབབ་པའི་«༼༡༽«ཚེ་བླ་གབ་མེད་པར་སྡོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། དགུན་གྱི་དུས་སུ་ཆུ་ཡི་ནང་དུ་གནས། །ཚ་བའི་དུས་སུ་གདུང་བ་ལྔ་བསྟེན་བྱ། །

裸體不著衣故名裸體派。居住於見天空處，無遮無蓋認為清凈故名天空衣派或偏袒衣派。 行飲食斷等苦行故名苦行派。執梵天為天故名梵天派。執婆羅門聖者為師故名勝者派。 依《制勝論》故名制勝派。身涂灰塵故名涂灰派。無定處遍行一切故名遍行派。 依此等宗義，攝一切所知為二：所知分類及總體情況。所知分類有七種事項：苦行、律儀、煩惱、繫縛、解脫、有情、非有情。《制勝論》云："裸體外道亦如是有七：苦行律儀煩惱系，及與解脫有情非，此二有情非有情。" 首先苦行，謂不食、裸體、五火煉身、乞食、獸行、落髮等。以貪著飲食衣服淫慾三者為輪迴之主因，為斷身傲慢故斷食，欲以風為食。彼論云："或一夜或三夜，或恒晝夜斷食，如是斷食之人，彼當生於天界。" 一切衣皆虛飾，為破傲慢與羞恥想，故於城中裸行。于寂靜處則許衣亦可覆身。五火煉身者，于夏日四方燃四火，上有日光第五而炙身，于冬浸寒水而苦行，于雨時無遮蔽而住。彼論云："冬時住於水中，熱時五火炙身，雨時無遮蔽住。

ཚ་བའི་དུས་སུ་གདུང་བ་ལྔ་བསྟེན་བྱ། །དབྱར་གྱི་དུས་སུ་བླ་གབ་མེད་པར་གནས། །བྲམ་ཟེ་དེ་ནི་དཀའ་ཐུབ་དྲག་པོ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །» «སློང་མོ་ནི། ནོར་བཟུང་ན་གསོག་བྲིན་འཚོ་སྐྱོང་གི་ཕྱིར་ཆགས་སྡང་གི་ཟག་པ་འཕེལ། བསམ་གཏན་གྱི་དུས་འདའ་བས་བསོད་སྙོམས་བྱའོ་ཞེས་པ་དང༌། དམངས་ཀྱི་ཡོན་མི་ལེན་ཏེ་གཙང་སྦྲ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཉམས་ན་དུད་འགྲོར་སྐྱེའོ་ཞེས་པས། རིགས་བཟང་པོའི་ཡོན་བླངས་ནས་ཀྱང༌། བསོད་སྙོམས་ཀྱི་ངོར་དེའི་གཡོག་མི་བྱེད་པར་འདོད་པ་ཉིད། རྒྱལ་བྱེད་ལས། བསོད་སྙོམས་སྤྱོད་པས་གནས་པར་བྱ། །དེ་ཡང་གཙང་སྦྲ་མེད་པས་ན། །དམངས་ཀྱི་ཡོན་ནི་མི་བླངས་ཏེ། །དམངས་རིགས་ཀྱི་ནི་ཡོན་བླངས་ན། །བྲམ་ཟེ་བོང་བུར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །བོང་བུའི་སྐྱེ་བ་བཅུ་གཉིས་ལེན། །གྲོང་ཁྱེར་བཅུ་པའི་བྲན་བཅུ་དང༌། །» «མྱ་ངན་གྱི་ནི་རི་དྭགས་བཅུ། །མདའ་རྒྱུའི་ཚལ་གྱི་ངུར་པ་དག» «།བྲམ་ཟེ་དེ་མ་བསམས་སམ་ཅི། །ཞེས་པ་དང༌། གང་གིས་བྲམ་ཟེ་ཉིད་ཐོབ་ནས། །རྒྱལ་པོའི་བཀའ་བཞིན་སྒྲུབ་བྱེད་ན། །དེས་ནི་བྲམ་ཟེ་ཉིད་བོར་ནས། །དམངས་རིགས་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱུགས་ལྟར་རྩྭ་ལ་ཁ་བུབ་སྟེ་ཟ་བ་དང་ཆུ་འཐུང་བ་དང༌། མ་ལའང་འཁྲིག་པར་བྱེད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། བུབ་ཆུ་རྩྭ་བཅད་རང་རིགས་དང༌། །མ་དང་མ་ཡི་སྤུན་ཟླ་ལ། །འཁྲིག་ཅིང་བ་གླང་བརྟུལ་ཞུགས་ནི། །ལོ་གཅིག་སྤྱད་ན་ཀུན་ལས་རྒྱལ། །ཞེས་སོ། །ཡང་རང་གི་སྐྲ་འབལ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ་རྐང་པ་ཡ་གཅིག་བཙུག་སྟེ་འགྲེང་ཞིང་ཉི་མ་ལ་བལྟ་བ་དང༌། མགོ་བྲེགས་ཏེ་ཙན་ཏི་ཀ་ལ་འབུལ་བ་དང༌། ཏྲི་ཤུ་ལའི་རྩེ་ལ་མཆོངས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པས། ཕྱིས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་འགྱུར་རྣམས་སྐྱེ་བ་འདིར་མྱོང་བས་ཟད་དེ། ཡང་སྲིད་མི་ལེན་པར་འདོད་པའོ། །སྡོམ་པ་ནི། མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤོང་བ་སྟེ།རྡོག་པའི་འོག་ཏུ་སྲོག་ཆགས་སོང་བར་དོགས་ནས་རྐང་པའི་ལོང་བུར་དྲིལ་བུ་འདོགས་པ་དང་ཤིང་མི་གཅོད་པ་དང༌།

夏時五火炙身，雨時無遮蔽住，婆羅門當勤修猛利苦行。" 乞食者，執持財物則為貯藏養護增長貪嗔漏，應乞食度日以修禪定。不受賤種施，以敗凈行，敗則墮畜生。是故受婆羅門施已，于乞食處不應為其作仆。《制勝論》云："應以乞食而住，然不應無凈行，不受賤種之施，若受賤種之施，婆羅門當生驢，十二番生為驢，十為城十奴僕，十為林中野鹿，箭林中諸野干，婆羅門汝思否？"又云："婆羅門既得己，依從國王教，彼舍婆羅門性，當爲賤種人。" 如是效牲畜低頭食草飲水，甚至與母交配。彼論云："低頭截草與同類，母與母之姊妹交，牛驢苦行滿一年，勝過一切苦行人。" 又拔自發，或立一足仰視日輪，斬首供祠，從毗濕奴峰跳下等，謂如是所作，今生受盡未來苦果，不復受後有。 律儀者，斷十不善。疑蟲入腳趾間而於足鐲繫鈴，不砍伐樹木，

རྡོག་པའི་འོག་ཏུ་སྲོག་ཆགས་སོང་བར་དོགས་ནས་རྐང་པའི་ལོང་བུར་དྲིལ་བུ་འདོགས་པ་དང་ཤིང་མི་གཅོད་པ་དང༌། མ་བྱིན་པར་མི་ལེན་ཏེ་ལམ་དུ་ཆུ་མཐོང་ཡང་སྟེར་བ་པོ་མེད་ན་སྐོམ་པར་སྡོད་པ་དང༌། རྫུན་སྤོང་བས་ཅི་ཡང་མི་སྨྲ་བའི་བརྟུལ་ཞུགས་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་དང༌། སྨྱུང་བར་གནས་པའོ། །ཉོན་མོངས་ནི། འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་ལ་སོགས་པའོ། །བཅིངས་པ་ནི། བདག་འཁོར་བར་འཁྱམས་པའི་བར་རོ། །ཐར་པ་ནི། བདག་ཉིད་ཉོན་མོངས་པའི་སྐྱོན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་ནས། སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ན་ཁ་དོག་དཀར་ལ་འཚེར་ཞིང་ཟླུམ་པའི་གཟུགས་སུ་འགྱུར་བ་ལ་འདོད་དེ། རྒྱལ་བྱེད་ལས། ཁ་བ་རྒྱ་སྤོས་མེ་ཏོག་མདོག» «།བ་ཞོ་བ་མོ་མུ་ཏིག་མདོག» «།གདུགས་དཀར་བཟུང་བའི་དབྱིབས་འདྲ་བ། །ཐར་པ་ཡིན་པར་རྒྱལ་བས་བཤད། །ཅེས་སོ། །སྲོག་ནི། སེམས་ཡོད་པའོ། །དེ་ཡང་སྡེ་ཚན་དགུ་སྟེ། ས་དང༌། ཆུ་དང༌། མེ་དང༌། རླུང་དང༌། ཤིང་དང༌། དབང་པོ་གཉིས་པ་དང༌། གསུམ་པ་དང༌། བཞི་པ་དང༌། ལྔ་པའོ། །དང་པོ་བཞི་ལ་སེམས་ཡོད་དེ། སྐྱེ་ཞིང་འབབ་ལ་འབར་ཞིང་གཡོ་བ་དང༌། སྒྲ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིང་ངེས་པར་སེམས་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཏིན་ཏི་ཀ་ལ་སོགས་པ་མཚན་མོ་ལོ་མ་བསྐུམ་ཞིང་ཉིན་མོ་ཡལ་ག་རྐྱོང་ལ་མེ་ཏོག་འཛུམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲང་བ་ན་འཁུམས་དྲོ་བ་ན་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དང༌། པགས་པ་བཤུས་ན་འཆི་བའི་ཕྱིར་དང༌། དུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་པས་མི་བཞིན་ནོ། །ཤིང་ལ་མིག་ཡོད་དེ་རྒུན་འབྲུམ་ལ་སོགས་པ་ཤིང་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་དང༌། སྨན་ཤིང་དག་ཉི་མའི་ཕྱོགས་སུ་ཁ་བལྟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣ་བ་ཡོད་དེ་སྤྲིན་སྟུག་པོའི་སྒྲ་འབྱུང་བའི་ཚེ་ཆུ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་ས་ལ་ལྟུང་བར་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣ་ཡོད་དེ་མ་དུ་ལུང་ཀའི་རྩ་བར་ཁྱི་རོ་རུལ་བ་བཞག་ན་དྲི་དེས་འབྲས་བུ་མང་དུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྕེ་ཡོད་དེ་སྐྱུ་རུ་ར་ལ་སོགས་པ་ལ་འོ་མ་བླུགས་ན་འབྲས་བུ་མངར་པོ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཡང་ཡོད་དེ།

疑蟲入石下畏傷命，故足鐲上繫鈴鐺，不伐樹木，不取非予，見路上有水若無予者則忍渴而住，斷妄語行默然苦行等，及斷食住。 煩惱者，謂貪嗔癡等。繫縛者，謂自身流轉輪迴之間。解脫者，謂自離一切煩惱過失，于有頂如白色明凈圓相之身，《制勝論》云："白如雪香如蓮，白似牦牛乳貝，如持白傘之形，勝者說彼解脫。" 有情者，謂有心者。復有九類：地、水、火、風、樹、二根、三根、四根、五根。初四有心，以生滅燃動出聲故。樹必有心，如印提伽樹等夜卷葉晝舒枝綻花，寒則斂熱則生，剝皮則死，隨時變化如人。樹有眼，以蔓豆等附他樹而茂盛，藥樹向日而開口故。有耳，以大云雷聲發時水果等樹果欲墮地故。有鼻，以狗尸置末都倫迦樹根則果多出故。有舌，以酸果樹澆乳則果味甘故。有身根，

ལྕེ་ཡོད་དེ་སྐྱུ་རུ་ར་ལ་སོགས་པ་ལ་འོ་མ་བླུགས་ན་འབྲས་བུ་མངར་པོ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཡང་ཡོད་དེ། ས་མི་ཀ་དང་ཐལ་སྦྱར་ལ་ལག་པ་རེག་པ་ཙམ་གྱྀས་འཁུམས་པའི་ཕྱིར་སྲོག་ཆགས་རྐང་བརྒྱ་པ་བཞིན་ནོ། །ཡིད་ཡོད་དེ་ཤིང་མྱ་ངན་མེད་ལ་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་མ་སྐྱེས་ན། བུ་མོ་ལང་ཚོ་དར་ལ་བབ་པ་འདོད་པས་མྱོས་ཤིང་སྒེག་པ་ཞིག་གི་རྐང་པ་ལ་རྐང་གདུབ་བཅུག་ཅིང༌། རྒྱ་སྐྱེགས་ཀྱི་ཁུ་བ་བསྐུས་ཏེ་རྡོག་པས་མནན་པས་མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཤིང་བ་ཀུ་ལ་ལ་མེ་ཏོག་མ་སྐྱེས་ན་བུར་ཆང་གིས་ལང་ཚོ་མའི་ཁ་བཀང་སྟེ་གཏོར་ན་མེ་ཏོག་དགོད་ཅིང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་གཅིག་པ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་བཞི་ལ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་མནན་ན་ན་བ་དང༌། བསྲེགས་ན་ཚ་བ་དང༌། བོར་ན་གཡང་ཟ་བ་ཡོད་པས་འགྲུབ་བོ། །གཉིས་པ་ནི། སྲིན་བུ་དང་དུང་དང་ཉ་ཕྱིས་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྕེ་ཡོད་པས་རོ་ཞིམ་མི་ཞིམ་ཚོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པ་ནི། སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་དང་གྲོག་མ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ལུས་དང་ལྕེ་དང་སྣ་གསུམ་ཡོད་པས་ཚོར་རོ། །དབང་པོ་བཞི་པ་ནི། བུང་བ་དང་སྦྲང་བུ་མཆུ་རིང་ལ་སོགས་པ་ལ་མིག་ལས་གཞན་བཞི་ཚང་བས་སྒྲ་ཡང་ཐོས་སོ། །དབང་པོ་ལྔ་པ་ནི། མི་དང༌། རྐང་བཞི་པ་རྟ་ལ་སོགས་པ་དང༌། བྱ་དང་རི་དྭགས་ལ་སོགས་པ་ལ་མིག་དང་ལྔ་ཆར་ཚང་བས་གཟུགས་ཀྱང་མཐོང་ངོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེའང་ས་ཆུ་མེ་རླུང་བཞི་ལ་དབང་པོ་གཅིག་ལས་མེད་དེ། ལུས་ལས་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིང་ལ་ཐམས་ཅད་ཚང་བར་ཡོད་དེ། མི་དང་འདྲའོ། །སྲོག་ཆགས་གཞན་ལ་གཉིས་དང་གསུམ་དང་བཞི་དང་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ཅི་རིགས་སུ་ཡོད་པའོ་ཞེས་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །སྲོག་མ་ཡིན་པ་ནི། སེམས་མེད་པ་སྟེ།སྒྲ་དང༌། དྲི་དང༌། རོ་དང༌། འོད་དང༌། ནམ་མཁའ་དང༌། གྲིབ་མ་དང༌། འཇའ་ཚོན་དང༌། གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པའོ། །སྤྱིའི་གནས་ལུགས་ནི། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཡུལ། དུས། གྲངས་ཀྱི་དུ་མ་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གླིང་འདི་དང་གཞན་ནི་ཡུལ་གྱི་དུ་མའོ།

有舌，以酸果樹澆乳則果味甘故。有身根，以撒彌卡和灰接觸手即閉合如百足蟲故。有意，如無憂樹未開花結果時，少女妙齡正盛貪愛所醉，嬌態妖嬈，腳上戴足鐲，涂以葡萄汁石壓之，則開花結果。又如婆蘇伽羅樹未開花時，以年輕女子口中含酒散灑，則綻放花朵。 一根者，謂地水火風，身根受壓則痛，燒則熱，墮則恐怖，故成立。二根者，如蚯蚓、螺貝、蚌等，以有舌故嘗美惡味。三根者，如螢火蟲、螻蛄等，具身舌鼻三根故能感受。四根者，如蜜蜂、長喙蜂等，除眼外四根具足，故亦能聞聲。五根者，如人及馬等四足、鳥獸等，具足眼等五根，故亦見色。 又謂地水火風四大唯有一根，謂身根，無餘根故。樹則具足一切，如人。其餘有情則隨應有二三四五等根。 無情者，謂無心者，如聲、香、味、光、虛空、影、虹、像等。 總之，謂一切所知事物，于處時數之多，本性為一。如此界與他界是處之多，

དེ་ཡང་གླིང་འདི་དང་གཞན་ནི་ཡུལ་གྱི་དུ་མའོ། །སྔོན་དང་ད་ལྟའི་ལོ་ཐོག་རྣམས་ནི་དུས་ཀྱི་དུ་མའོ། །མི་དང༌། བྱ་དང༌། རི་དྭགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་གྲངས་ཀྱི་དུ་མའོ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་དུ་མར་སྣང་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཟི་སྒོང་གཅིག་ལ་དཀར་ནག་དུ་མ་ཡོད་ཀྱང་གཟི་སྒོང་གཅིག་ལས་མ་འདས་པ་དང༌། ཕུག་རོན་གྱི་སྤུ་བཞིན་ནོ། །» «དེ་བཞིན་དུ་བློས་འཛིན་ཚུལ་དང་ཚད་མར་གྱུར་པའི་ཚུལ་ཐམས་ཅད་ཡུལ་དུས་གྲངས་ཀྱི་དུ་མ་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱལ་བྱེད་ལས། ཡུལ་དུས་གྲངས་ཀྱི་དུ་མ་སྟེ། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་གཅིག་ཉིད་ཡིན། །དཔེར་ན་ཁྲ་བོའི་ཁ་དོག་ལས། །ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་ཁ་དོག་འཛིན། །དེ་བཞིན་དངོས་ལའང་སྣ་ཚོགས་ཕྱིར། །ཐ་དད་ཐ་དད་མིན་དངོས་འཛིན། །དུ་མའི་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ལ། །» «བརྗོད་པར་འདོད་པས་ངོ་བོར་འདོད། །ཅིག་ཆར་རིམ་གྱིས་ཚུལ་གཉིས་ལས། །» «ཚིག་གི་བྱ་བ་གཞན་མེད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དགག་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཤེས་བྱའི་དབྱེ་བ་དགག་པ་དང༌། སྤྱིའི་གནས་ལུགས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་ཕྱོགས་སྔ་མ་ལྟར་བདུན་ལས། དཀའ་ཐུབ་དགག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། དཀའ་སླ་ལྟོས་པ། གང་ཟག་དང་གཅིག་ཏུ་རུང་མི་རུང༌། དེས་མི་གྲོལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་དཀའ་ཐུབ་ཅེས་པའི་དངོས་པོ་མེད་དེ། དཀའ་བ་དང༌། སླ་བ་ལྟོས་པས་ན། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཟས་སྨྱུང་བ་དེ་མགོ་གཅོད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་སླ་བའི་ཕྱིར། དཀའ་ཐུབ་ཅེས་གཅིག་ཏུ་བཞག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཀའ་ཐུབ་དང་དཀའ་ཐུབ་ཅན་གཅིག་ཏུ་མི་རུང་སྟེ། བྱ་བྱེད་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པ་ཐ་དད་ནི་བཀག་གོ །ཐ་དད་དུའང་མི་རུང་སྟེ་བདག་ལ་མི་ཕན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་དཀའ་ཐུབ་བྱས་པ་བཞིན་ནོ། །མི་གྲོལ་བ་ནི། ཁྱད་པར་དུ་མེ་ལྔ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པས་ཐར་པ་མི་ཐོབ་སྟེ། འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་ཅིང་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང༌། སྟོབས་བཞི་མ་ཚང་ན་སྡིག་པ་མི་འདག་པའི་ཕྱིར་དང༌། ལས་ཟད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་པས་ཡང་བསོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ།

此界與他界是處之多，昔日與今日之收成是時之多，人、鳥、鹿等是數之多。雖顯現為多，然本性為一，如同一孔雀有黑白等多色，然不離一孔雀，如獐鹿之毛。同理，心識所取及量之一切相，于處時數之多，本性為一。《制勝論》云："處時數之多，本性實為一，譬如孔雀色，隨欲取諸色，眾事亦如是，異不異皆執，于多事自性，欲說即許體，頓漸二方式，語業無餘者。" 破之分二：破所知分類及破總體真相。初者如前說有七，破苦行有三：苦樂相待、與人一不一、不能解脫。 初者，總之無所謂苦行之事，以苦樂相待故，自性不成立，如斷食較斬首為易，故無一定安立為苦行。苦行與苦行者不應一，以無能所二故，相違別已破。亦不應異，以不利己故，如他人作苦行。 不得解脫者，尤其依五火等不得解脫，以無關聯且自性不成故，四力不具則罪不凈除故，業盡然煩惱未斷又積集故。

ལས་ཟད་ཀྱང་ཉོན་མོངས་པ་མ་སྤངས་པས་ཡང་བསོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཉོན་མོངས་ཡོད་ན་དེས་བསགས་པའི་ལས་ཡོད་པས། ལས་ལན་ཅིག་ཟད་ཀྱང་ཡང་བསོག་པས་མི་ཁེགས་ཏེ། ཆང་ལ་ངན་མ་སྤངས་ན། འགྲམ་པ་བཅག་པའི་ཁ་སྨྲས་ལན་ཅིག་དག་ཀྱང༌། ཡང་ཆང་ཞིག་འཐུང་དུས་ཁ་སྨྲས་ཚོར་བའམ། གཡན་པ་སྤང་བར་མ་གྱུར་ན།ཟ་བ་ལན་ཅིག་ཕྲུགས་ཀྱང་ལྡིང་བ་བཞིན་ནོ། །དོ་ཧ་ལས། གཅེར་བུས་གལ་ཏེ་གྲོལ་གྱུར་ན། །ཁྱི་དང་ཝ་སོགས་ཅིས་མི་གྲོལ། །ཞེས་པ་དང༌། སྤྱོད་འཇུག་ལས། སེམས་སྲུང་བརྟུལ་ཞུགས་མ་གཏོགས་པ། །བརྟུལ་ཞུགས་མང་པོས་ཅི་ཞིག་བྱ། །དཀའ་བཟློག་དད་དང་ཀརྞ་པ། །» «བསྲེག་དང་བཅད་སོགས་ཚར་བ་ནི། །དོན་མེད་བཟོད་བྱེད་ཐར་པ་ཡི། །དོན་དུ་བདག་ནི་ཅི་ཞིག་སྡར། །ཞེས་སོ། །འགལ་བའང་ཡིན་ཏེ། ཁྱེད་རང་གི་ལུང་རྒྱལ་བྱེད་ལས། བྲམ་ཟེ་མེ་ཡི་དཀྱིལ་གནས་ནས། །ལྔ་པ་ཉི་མས་གདུངས་པ་ཡི། །གདུང་བ་དེ་ནི་མདུང་གི་བུ། །ལྔ་པའི་དཀའ་ཐུབ་མ་ཡིན་གྱི། །བཀྲེས་དང་ཆགས་པའི་མེ་དག་དང༌། །ཁྲོ་དང་འདོད་པ་མྱ་ངན་ཏེ། །ལྔ་པོ་འདི་ལས་གང་རྒྱལ་བ། །དེ་ནི་གདུང་བ་ལྔ་ཅན་འདོད། །སྡུག་བསྔལ་རང་བཞིན་དཀའ་ཐུབ་གང༌། །སྡུག་བསྔལ་སྡུག་བསྔལ་བརྒྱུད་མར་འཇུག» «།ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དཀའ་ཐུབ་གང༌། །བདེ་བར་བདེ་བ་བརྒྱུད་མར་འཇུག» «།ཟླ་ཕྱེད་དང་ནི་ཟླ་ཕྱེད་དུ། །སྨྱུང་བར་སྤྱད་པར་མི་བྱ་སྟེ། །» «ལུས་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །དཀའ་ཐུབ་མ་ཡིན་ཆོས་ལྡན་མིན། །ཞེས་འདོད་པས་སོ། །ཟས་བཀྲེས་པ་ཆོས་སུ་འདོད་པ་ལོག་པ་སྟེ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལས། ཟས་མི་ཟ་བའི་བསླབ་པ་བསྟེན་པས་པདྨ་དཀར་པོ་ལྟ་བུའི་དམྱལ་བར་སྐྱེས་སོ། །དེ་ནས་ཀྱང་ཚེ་རབས་ལྔ་བརྒྱར་ཡི་དྭགས་ཀྱི་ལུས་སུ་ཚེ་སུམ་བརྒྱར་སྐྱེས་སོ། །དེ་ནས་མིར་སྐྱེས་པ་ནའང་མུ་གེ་མང་བའི་ཡུལ་དུ་སྐྱེས་ནས་མུ་གེས་གདུངས་པའོ་ཞེས་སོ། །དོན་ཞགས་དང་མི་འདྲ་བ་«༼༡༽«སྟེ་བྲམ་ཟེ་འདུལ་བའི་ངོར་གསུངས་པ་དང༌། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔོན་གྱི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་དག་ནི།

業雖盡，然煩惱未斷，故又積聚。以有煩惱則有彼所積業，業一時窮盡，然又積聚，不遮止故。如未斷酗酒惡習，雖一次懺悔破戒之罪，然再飲酒時又感受破戒之苦。又如未斷盜竊習氣，雖一次吐出所食，然仍再盜取。 《道歌》云："若裸體能解脫，狗狐等何不脫？"《入行論》亦云："守心外苦行，諸多何所為？難忍信迦羅，燒割等受苦，無義忍何事，為脫我何為？" 亦相違。如汝自宗《制勝論》云："婆羅門處火中，第五日受烈日，所感苦非由五火苦行，乃飢渴貪瞋欲憂五種火。勝此五者方稱具五苦行者。苦性苦行，從苦趣苦。樂性苦行，由樂趣樂。半月全月斷食不應行，損己身故非苦行非法。" 認飢渴為法相違。如《念住經》云："依不食戒，生如白蓮地獄，復五百世生餓鬼身，壽三百歲，後生人中，生多饑地，受飢餓苦。"與索義不同，«(1)«為調伏婆羅門而說，以空性悲心所攝故。昔金剛持

།སྔོན་གྱི་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་དག་ནི། ཐད་ཀ་དེའི་བློ་ཅན་ལ་འཐད་ཀྱིས་གོང་མ་རྟོགས་ནས་དེ་ལྟར་བྱེད་ན་རྩ་ལྟུང་འབྱུང་བས། དོན་ཞགས་ཀྱི་སྨྱུང་བའང་དམྱལ་བར་འཚེད་ཅེས་གསུངས་སོ། །སྡོམ་པ་དགག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། དགག་བྱ་རྫུན་པ། རྒྱུན་མ་གྲུབ་པ། དོན་མེད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་སྡོམ་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་སྟེ། བསྡོམ་«༼༢༽«བྱའི་ཡུལ་གསོད་རྐུ་རྫུན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དང༌། རྒྱུད་གཅིག་ལ་བསྡམ་བྱ་དང་སྡོམ་བྱེད་དུས་གཅིག་ཏུ་རྫས་འགལ་བས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པ་ནི། དགེ་བ་རྒྱུན་ཆགས་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་སྟེ། རྒྱུན་ཉིད་ཀྱང་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་པ་དང༌། རྫས་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་དུ་མེད་པས་ཕྲད་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསང་བ་གྲུབ་པ་ལས། བསྡམ་བྱ་མེད་ཅིང་སྡོམ་པ་མེད། །» «རྩ་དང་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་མེད། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་» «སོ། །གསུམ་པ་ནི། ཤིང་སེམས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ཏེ། རྡུལ་ཆ་ཕྲ་བ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་ཤིང་གི་ཡལ་ག་བཅད་པས་ཀླུར་སྐྱེ་བར་གསུངས་མོད་ཅེ་ན། ཤིང་ལ་མི་བཅད་པར་བྱས་པ་ལས།དེའི་མཚམས་དྲལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ལ་ཁྲོས་པས་སྐྱེས་ཀྱི། ཤིང་སེམས་ཅན་ཡིན་པ་བཅད་པས་མ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་དགག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཡུལ་བརྫུན་པ། སེམས་དང་གཅིག་མི་གཅིག་ཏུ་མི་འཐད་པ། ལུས་ཀྱི་ཕྱི་ནང་ནས་མི་རྙེད་པའོ། །དང་པོ་ནི། འདོད་ཆགས་གྲུབ་པ་མེད་དེ་དེའང་ཡུལ་སྡུག་མི་སྡུག་ལ་ལྟོས་ན་ཡུལ་རྡུལ་ཆ་ཙམ་དུའང་མེད་པས། དེ་ལ་ཆགས་པའི་བློ་མེད་དེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། གང་གི་ས་བོན་རྫུན་པ་དེའི། །སྐྱེ་བ་བདེན་པ་ག་ལ་ཞིག«༼༡༽» «།ངར་འཛིན་ལས་བྱུང་ཕུང་པོ་རྣམས། །ངར་འཛིན་དེ་ནི་དོན་དུ་རྫུན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། འདོད་ཆགས་དང་སེམས་གཅིག་པར་མི་རུང་སྟེ། གཅིག་ན་མ་ཆགས་པར་སྐྱེས་དུས་ཀྱང་ཆགས་པར་སྐྱེ་བར་ཐལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་གཅིག་པར་བདེན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཆགས་པ་དང་ཆགས་ཅན་གཉིས་རྒྱུད་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུའང་མི་རུང་སྟེ།

昔日金剛持者，只對彼等根機者可說，若上根者了悟後如是行，即生根本墮罪。故說索義之齋亦墮地獄。 破禁戒有三：所破虛妄、相續不成、無義。 初者，總說戒律自性不成立，以«(2)«所制對境殺盜妄語為相待，一相續中能制所制一時體相違故不成。 第二，善相續亦不成立，以相續剎那無分，從體有此即異不可得，故接觸不成立。《成就密意》云："無所制無禁戒，無脈風明點，以空效能成。" 第三，樹非有情，以無細微塵故。若謂經說砍伐樹枝轉生龍趣，乃由違犯不砍樹戒，毀壞彼境界而嗔佛所感，非以樹為有情而砍之。 破煩惱有三：對境虛妄、與心一異不應理、身內外不可得。 初者，貪慾不成立，以依境美醜而立，然境無至微塵，故無貪彼之心。如《寶鬘論》云："彼種子虛妄，其生豈真實？我執生蘊聚，我執于義虛。" 第二，貪慾與心不應一，若一則無貪者生時亦應生貪，以與貪慾真實為一故，且貪與所貪二者一相續中同時不成立故。亦不應異，

ཆགས་པ་དང་ཆགས་ཅན་གཉིས་རྒྱུད་གཅིག་ལ་དུས་གཅིག་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུའང་མི་རུང་སྟེ། གང་ཟག་གཞན་གྱི་འདོད་ཆགས་ལྟར་བདག་ལ་མི་གནོད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་ཤེ་ལས། གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་ཆགས་པ་དག» «།ཐ་དད་ཉིད་དུ་གྲུབ་གྱུར་ན། །དེ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་ཉིད་དུ་ནི། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་ཡོངས་སུ་རྟོག» «།ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་རང་གི་ལུས་ལ་ཕྱེ་ཞིང་གཞིག་པ་ན། ཕྱི་ནང་གང་དུའང་མ་མཐོང་བས་བདག་ལ་མི་སྲིད་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཉོན་མོངས་རྣམས་ནི་ཡུལ་ལ་མི་གནས་དབང་སོགས་ལ་མིན་བར་ནའང་མིན། །དེ་ལས་གཞན་ནའང་མིན་ན་འདི་དག་གར་གནས་འགྲོ་བ་ཀུན་གནོད་བྱེད། །འདི་ནི་སྒྱུ་འདྲ་དེ་ཕྱིར་སྙིང་ལ་འཇིགས་སྤོངས་ཤེས་ཕྱིར་བརྩོན་པ་བསྟེན། །དོན་མེད་ཉིད་དུ་བདག་ལ་དམྱལ་སོགས་རྣམས་སུ་ཅིས་ཏེ་གནོད་པ་བྱ། །ཉོན་མོངས་ཉོན་མོངས་ཤེས་རབ་མིག་གིས་སྤོངས། །བདག་ཡིད་ལས་བསལ་གང་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །གང་དུ་གནས་ནས་བདག་གནོད་བྱ་ཕྱིར་འོང༌། །བློ་ཞན་བདག་ལ་བརྩོན་པ་མེད་པར་ཟད། །ཅེས་སོ། །བཅིང་པ་དགག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། བཅིང་བར་བྱ་བྱེད་གཅིག་མི་གཅིག་དུ་མི་འཐད། རྟག་མི་རྟག་འཁོར་བར་མི་འཐད། དབུས་མེད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་གང་ཟག་འཁོར་བར་བཅིངས་པ་ན། བཅིང་བར་བྱ་བ་དང་བྱེད་པ་གཅིག་ཏུ་མི་རུང་སྟེ། བྱ་བྱེད་གཉིས་མེད་པའི་ཕྱིར། བཙོན་ཉིད་ལྕགས་སྒྲོག་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་པར་མི་རུང་སྟེ་ཕྲད་པ་བཀག་ཅིང༌། མ་ཕྲད་ན་འཆིང་བྱེད་ཀྱིས་མི་གནོད་པའི་ཕྱིར་གླིང་གཞན་གྱི་ལྕགས་སྒྲོག་བཞིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི། འཁོར་བར་སེམས་ཅན་འཁྱམས་ན། རྟག་པ་འཁོར་རམ་མི་རྟག་པ་འཁོར། རྟག་པ་ལ་འཁོར་བ་མེད་དེ། གཡོ་འགུལ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྟག་པ་མི་འཁོར་ཏེ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འཁོར་བར་གཟོ་དུས་འགག་པས། འཁོར་མཁན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུན་མི་འཁོར་ཏེ་སྐད་ཅིག་ཕྲད་པ་མེད་པས་རྒྱུན་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་ཤེ་ལས།

以貪與所貪二者一相續中同時不成立故。亦不應異，否則他人之貪慾如何亦不能損己故。《根本慧論》云："若貪慾與所貪，成立有別異，何故彼二者，共許為一體？" 第三，檢視自身內外，皆未見貪等煩惱，故我不應有。《入行論》云："諸煩惱非住境，非根等非中間，亦非余處住者，何故損害眾生？此如幻故莫怖，當勤修習智慧。何故無義之我，于地獄等受苦？以慧眼斷煩惱，棄心外何處去？住何處來害我？我慧劣無精進。" 破繫縛有三：能縛所縛一異不應理、常無常輪迴不應理、無中道。 初者，業惑繫縛有情輪迴時，能縛所縛不應一，以無能所二故，如獄卒非桎梏。亦不應異，以破接觸故，不接觸則繫縛無損如他洲桎梏。 第二，若有情流轉輪迴，為常流轉或無常流轉？常則無輪迴，不應變動故。無常亦不流轉，剎那生滅無能轉者故。相續亦不轉，以剎那無接觸故相續不成。《根本慧論》云：

རྒྱུན་མི་འཁོར་ཏེ་སྐད་ཅིག་ཕྲད་པ་མེད་པས་རྒྱུན་ཉིད་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་ཤེ་ལས། དེ་དག་རྟག་ན་མི་འཁོར་ཏེ། །མི་རྟག་ན་ཡང་འཁོར་མི་» «འགྱུར། །སེམས་ཅན་ལ་ཡང་རིགས་འདྀ་མཚུངས། །ཞེས་སོ། །དབུས་མེད་པ་ནི། སྔ་ཕྱི་མེད་པས་ད་ལྟར་གྱི་དབུས་ཁེགས་ཏེ། མཐའ་མེད་པས་དབུས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་ཟླ་བའི་མཐའ་རྡུལ་ཆ་མེད་པས་མཐར་མི་རུང་ན། དབུས་སུའང་དེ་དང་མཚུངས་པས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ལས། འཁོར་བ་ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད། །» «དེ་ལ་སྔོན་མེད་ཕྱི་མ་མེད། །གང་ལ་ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད། །དེ་ལ་དབུས་ནི་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་སོ། །གྲོལ་བ་དགག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། འཁོར་བ་མེད་པས་ཁེགས་པ། བཅིངས་མ་བཅིངས་ཀྱི་དུས་སུ་མི་གྲོལ་བ། དངོས་པོ་དང་དངོས་མེད་དུ་མི་རུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། འཁོར་བ་ཁེགས་པས་ཐར་པ་ཁེགས་ཏེ་མ་བཟུང་བའི་ཐར་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་བཙོན་བཞིན་ནོ། །» «གཉིས་པ་ནི། བཅིངས་དུས་གྲོལ་ལམ། གྲོལ་དུས་གྲོལ་ལམ། གཉིས་ཀའི་མཚམས་སུ་གྲོལ། བཅིངས་དུས་གྲོལ་བ་མེད་དེ་རྫས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོལ་དུས་གྲོལ་མི་དགོས་ཏེ། གྲོལ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ཀའི་མཚམས་སུ་གྲོལ་བ་མི་སྲིད་དེ། བཅིངས་གྲོལ་ཕྲད་ན་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས་མཚམས་མེད་ལ། མ་ཕྲད་ན་དེ་གཉིས་ཀའི་མཚམས་སུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་ཤེ་ལས། རེ་ཞིག་བཅིངས་པ་མི་གྲོལ་ཏེ། །མ་བཅིངས་པ་ཡང་གྲོལ་མི་འགྱུར། །བཅིངས་པ་གྲོལ་བཞིན་ཡིན་གྱུར་ན། །བཅིངས་དང་གྲོལ་བ་དུས་གཅིག་འགྱུར །ཞེས་པ་དང༌། ཡུམ་ལས། གཟུགས་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །གཟུགས་དབེན་པའི་ཕྱིར་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ་ཞེས་བཅིངས་གྲོལ་མེད་པར་བསྟན་པ་ཉིད། གསང་སྙིང་ལས། བཅིངས་མེད་རྣམ་པར་གྲོལ་མེད་པ། །ཡེ་ནས་ལྷུན་རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཆོས། །བསྟན་ཕྱིར་སྤྲོ་བ་སྣ་ཚོགས་མཛད། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ཡང་ཐར་པ་དེ་དངོས་པོ་ཡིན་ནམ་དངོས་མེད་ཡིན། དངོས་པོ་ནི་གཞི་མེད་པས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

相續不轉，因剎那無接觸故相續不成。《根本慧論》云："彼等若常則不轉，無常亦不能轉。有情亦同此理。" 無中道者，無前後故現在中道遮止，以無邊故中不可得。如月邊無微塵分故不應有邊，中亦同彼不成立故。彼云："輪迴無始無終，無先亦無後，何處無始終，彼處豈有中？" 破解脫有三：以無輪迴故遮、繫縛解脫時不得脫、實有與非有不應理。 初者，以遮輪迴故遮解脫，未所縛之解脫不可得，如獄卒。 第二，為系時解還是解時解，抑或二者中際解？系時無解脫，體相違故。解時不須解，已解脫故。二者中際解脫不可得，若系解相接則成一故無際，不相接則不應是二者之際故。《根本慧論》云："且系者不解，未系亦不解，若謂解時解，系解同一時。"又《般若經》云："色不繫不解，以無色故不繫不解，以離色故不繫不解。"說明無系解。《密集經》亦云："無縛無解脫，本來圓成佛法，為顯示故作種種宣說。" 第三，複次彼解脫為實有為非有？實有則無所依不可得故，

དངོས་པོ་ནི་གཞི་མེད་པས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དངོས་མེད་ཡིན་ནའང་གཞིར་མ་གྲུབ་པས་ཐོབ་བྱར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། སྤངས་པ་མེད་པ་ཐོབ་མེད་པ། །ཆད་པ་མེད་པ་རྟག་མེད་པ། །འགག་པ་མེད་པ་སྐྱེ་མེད་པ། །དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས་པར་བརྗོད། །རེ་ཞིག་མྱང་འདས་དངོས་པོ་མིན། །རྒ་ཤིའི་མཚན་ཉིད་ཐལ་བར་འགྱུར། །རྒ་དང་འཆི་བ་མེད་པ་ཡི། །» «དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །» «གལ་ཏེ་མྱ་ངན་འདས་དངོས་མིན། །དངོས་མེད་ཇི་ལྟར་རུང་བར་འགྱུར། །གང་ཞིག་རྟེན་ནས་མ་ཡིན་པའི། །དངོས་མེད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་མྱ་ངན་འདས་གྱུར་ན། །ཡོད་པར་མི་མངོན་དེ་བཞིན་དུ། །མེད་དོ་ཞེའམ་གཉིས་ཀ་ དང༌། །གཉིས་མིན་ཞེས་ཀྱང་མི་མངོན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་བཞུགས་པར་གྱུར་ན་ཡང༌། །ཡོད་པར་མི་མངོན་དེ་བཞིན་དུ། །མེད་དོ་ཞེའམ་གཉིས་ཀ་དང༌། །གཉིས་མིན་ཞེས་ཀྱང་མི་མངོན་ནོ། །མྱ་ངན་འདས་མཐའ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་འཁོར་བའི་མཐའ་ཡིན་ཏེ། །དེ་གཉིས་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་འདི། །» «༼༡༽«ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང༌། ཡུམ་ལས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང༌། རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལས་ཆེས་ལྷག་པའི་ཆོས་ཤིག་ཡོད་ནའང་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་ང་སྨྲའོ་ཞེས་སོ། །སྲོག་དགག་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རང་བཞིན་པ་སྤྱིར་དགག་པ་དང༌། ཁྱད་པར་ཅན་ཐ་སྙད་དུ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ་སྟེ། མཚན་ཉིད་དགག་པ། ཐོག་མཐའ་དགག་པ། སྲོག་ཆད་པ་དགག་པ། ཚེ་འཕོ་བ་དགག་པ། ཚེ་སྔ་ཕྱི་དགག་པའོ། །» «དང་པོ་ནི། སྲོག་གི་མཚན་ཉིད་རྣམ་ཤེས་རིས་«༼༢༽«གཅིག་ཏུ་གནས་པ་ཉིད་ནི་མི་རུང་སྟེ། རྒན་པོ་དང་གཞོན་ནུའི་རྣམ་ཤེས་ཐ་དད་གཅིག་ཏུ་མ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་དང༌། དེ་གཉིས་སྲོག་ཀྱང་རིགས་མི་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་རྣམ་ཤེས་རིགས་གཅིག་གོ་ཞེ་ནའང་མ་ཡིན་ཏེ། མི་ནས་ཁྱིར་སྐྱེས་པ་ལ་ཚེ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་ཏེ། འདོད་པའི་སར་རིགས་གཅིག་པས་སོ། །འོན་ཏེ་ད་ལྟར་བའི་རྣམ་ཤེས་རིགས་གཅིག་གོ་ཞེས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ།

實有則無所依不可得故。非有亦非所依不成立，不應可得故。《根本慧論》云："無斷亦無常，無生亦無滅，無得亦無舍，是說為涅槃。且涅槃非實有，應成老死相，無有老死者，實有法皆無。設若涅槃非實有，非實有云何應理？凡是不依他而有，非實有皆不可得。世尊若入涅槃時，非見有亦非見無，非見亦有亦無，非見非有非無。世尊若住世時，非見有亦非見無，非見亦有亦無，非見非有非無。涅槃之邊際，即是輪迴邊，二者毫釐間，差別皆非有。"又《般若經》云："我說涅槃亦如夢如幻。若有法勝涅槃者，亦如夢如幻。" 破我有二：總破自性我及別破假名我。 初中有五：破相、破初后、破命斷、破命移轉、破前後世。 初者，識一類相續住為命相不應理。以老幼二識各異不聚集為一故，彼二命亦非一種類故。若謂識是一種類，則從人生為狗，應為一世，欲界中為一種類故。若謂現在識是一種類，亦不應理。

འོན་ཏེ་ད་ལྟར་བའི་རྣམ་ཤེས་རིགས་གཅིག་གོ་ཞེས་པའང་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་རྡུལ་ཕྲན་འགག་པས། དེའི་དབང་ཤེས་མི་འགྲུབ་པས། དབང་ཤེས་ཚོགས་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྱི་དགག་པས་རིགས་གཅིག་པ་ཐམས་ཅད་ཁེགས་པའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །ལུས་སེམས་ཚོགས་པའང་མི་རུང་སྟེ། ཚོགས་ན་ཕྲད་དམ་མ་ཕྲད། ཕྲད་པ་བཀག་ཟིན་ཏེ། མ་ཕྲད་ཀྱང་ཡོད་ཙམ་གྱིས་ཚོགས་ན། འགྲོ་བ་དང་ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཀུན་ཚོགས་པར་རིགས་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲོག་གི་ཐོག་མཐའ་དགག་པ་ནི། ཚེ་གཅིག་ཅེས་པ་ལ། སྐྱེས་ནས་མ་ཤིའི་བར་ཚེ་གཅིག་ཏུ་མི་རུང་སྟེ། དང་པོ་འདས་ཕྱི་མ་མ་སྐྱེས་ད་ལྟ་བ་སྔ་ཕྱི་ལས་གཞན་དུ་ཕྲད་པ་མ་གྲུབ་པས་ཁེགས་པས་དུས་མེད་ལ། ཡོད་དུ་ཆུག་ནའང་དུས་གསུམ་གཅིག་ཏུ་མི་རུང་བས་དེས་བསྡུས་པའི་ཚེ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དང༌། གཅིག་དང་དུ་མར་མ་གྲུབ་པས་ཀྱང་གཅིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཐོག་མཐའ་གཉིས་ཆར་ད་ལྟ་བ་ལ་ལྟོས་ལ། ལྟོས་ས་ད་ལྟར་གྱི་སྔ་ཆ་འགགས། ཕྱི་ཆ་མ་སྐྱེས་པས་མེད་པའི་ཕྱིར་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་ལྟོས་ཆོས་མ་གྲུབ་པས་ཀྱང་ཐོག་མཐའ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲོག་འཆད་པའང་མི་རུང་སྟེ་སྲོག་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྲོག་གི་རྫས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་བ་ནི་ཆ་མེད་པ་དང༌། འགག་པ་མ་གྲུབ་པ་ལྟར་མ་སྐྱེས་པའི་སྐད་ཅིག་མེད་ནས་མ་གྲུབ་པས་རྒྱུན་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྲོག་གི་རྒྱུན་དང་སྐད་ཅིག་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་འཕོ་བ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། མི་ནས་ལྷར་འཕོ་བའི་ཚེ་དེ་དག་གཅིག་ན་རྟག་པས་ཚེ་འཕོར་མི་རུང་ཞིང༌། མི་གཅིག་ན་རང་འཕོ་ལོང་མེད་པར་སྐད་ཅིག་སྔ་ལོགས་སུ་མིའི་ཚེ་འགགས་པས་ལྷར་འཕོ་རྒྱུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཚེ་འཕོས་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེས་ན་ལྷ་དང་མི་ཚེ་གཅིག་ན་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བས་འཕོས་པ་མེད་ལ་རྟག་པར་ཡང་འགྱུར་ཞིང༌། མིའི་ཚེ་ལས་གཞན་ཞིག་ལྷར་འཕོས་ན། མི་ལྷར་ཚེ་འཕོས་«༼༡༽«པར་འགྱུར་བའི་«༼༢༽«འཐད་པ་མ་ཚོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩ་ཤེ་ལས། གལ་ཏེ་ལྷ་དེ་མི་དེ་ན། །

若謂現在識是一種類，亦不應理。以根塵滅故，彼根識不成，根識聚集不成立故。總破一切同類亦遮故。身心和合亦不應理。若和合，則觸或不觸。觸已遮止，若不觸僅以有即和合，則諸趣及前後世皆應和合，以現世中有故。 破命初後者，所謂一世，從生至死為一世不應理。初已滅、后未生、現在異於前後不成觸，以遮止故無時。縱許有，三時不應一故，彼所攝三世不應一故。一與多不成立，故無一故。是故初后二者，皆觀待現在，所觀待現在前分滅、後分未生故無，前後二所觀法不成故，初后不成故。 命斷亦不應理，以命不成立故。命體剎那各各無分，如滅不成立，無未生剎那故不成立，相續亦不成立故。以命相續及剎那不成立故。 命移轉亦不應理。從人轉生天時，彼等為一，則常住故不應移轉。若不一，則無從自身移轉，剎那前際人命滅故，天命無所從生故。命實無移轉。是故人天一世則成一相續，亦應成常住。若異於人世而轉生為天，則應成人天命移轉，然未具足應理故。《根本慧論》云："若天即彼人，

རྩ་ཤེ་ལས། གལ་ཏེ་ལྷ་དེ་མི་དེ་ན། །དེ་ལྟ་ན་ནི་རྟག་པར་འགྱུར། །ལྷ་ནི་མ་སྐྱེས་ཉིད་འགྱུར་ཏེ། །རྟག་པ་སྐྱེ་བ་མེད་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ལྷ་ལས་མི་གཞན་ན། །དེ་ལྟ་ན་ནི་མི་རྟག་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ལྷ་མི་གཞན་ཡིན་ན། །རྒྱུད་ནི་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་ལས། དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར། །སྲིད་པ་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་དང༌། །འཕོ་བ་མེད་པར་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །རྟག་ཏུ་ངེས་པར་བྱ་བ་ཡིན། །» «ཞེས་པ་དང༌། ཟླ་བ་དྲི་མ་མེད་པའི་མདོ་ལས། ཆོས་འདི་རྣམས་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། །གང་ཡང་མི་སྐྱེ་སུ་ཡང་མི་འཆི་སྟེ། །སྲིད་པ་གཞན་དུ་འཕོ་བ་འགའ་མེད་ཀྱང༌། །འགྲོ་བ་སྐྱེ་ཞིང་འཆི་བར་སྣང་བ་ནི། །རྨི་ལམ་འདྲ་ཞིང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང༌། །བྱིས་པ་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་རྨོངས་པ་» «ཡིན། །ཞེས་པ་དང༌། དཀོན་མཆོག་ཏ་ལ་ལའི་མདོ་ལས། བྱིས་པའི་བློ་ཅན་མཚན་མར་འཛིན་པས་ན། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་མེད་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད། །ཅེས་པ་དང༌། ཡུམ་ལས། གཟུགས་འཕོ་བ་མེད་ཅིང་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་དེ། གཟུགས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དང༌། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འཕོ་བ་མེད་ཅིང༌། ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་མེད་དེ། རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། ཚེ་སྔ་ཕྱི་དགག་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལྟོས་པ། སྒྲོ་བཏགས་པ། མ་ཕྲད་པའོ། །» «ལྟོས་པ་ནི། སྔ་ཕྱི་གྲུབ་པ་མེད་དེ། ད་ལྟར་བ་ཉིད་སྔ་མ་ལ་ལྟོས་ན་ཕྱི་མ་ཡིན་ལ། ཕྱི་མ་ལ་ལྟོས་ན་སྔ་མ་ཡིན་པས་གཅིག་ཏུ་སྔ་ཕྱི་གང་རུང་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །» «སྒྲོ་བཏགས་པ་ནི། ཚེ་ད་ལྟ་བ་སྔ་ཕྱི་ལ་ལྟོས་ལ། སྔ་ཕྱི་ད་ལྟ་བའི་ཚེ་འགགས་པ་དང་མ་སྐྱེས་པས་དངོས་པོར་མེད་པ་ལ་ཡིད་ཀྱིས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཕྲད་པ་ནི། སྔ་ཕྱི་ད་གསུམ་རིག་པའི་རྒྱུན་གཅིག་ཏུ་མི་རུང་སྟེ་ཕྲད་པ་བཀག་པས་སོ། །ཐོག་མཐའ་མ་གྲུབ་པས་ཀྱང་ད་ལྟ་བ་ཁེགས་པས་མ་གྲུབ་སྟེ། རྩ་ཤེ་ལས། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་ན། །

《根本慧論》云："若天即彼人，則應成常住。天應本不生，常法無生故。若天異於人，則應成無常。若天異於人，相續不應理。" 《菩提心釋》云："如是蘊結生，生於他世中，智者當決定，常無往移轉。" 《無垢月經》云："此諸法如虛空，無生亦無死者，雖無往他世中，眾生現生現死，如夢自性皆空，愚夫執我而迷。" 《三寶塔羅經》云："愚癡心識著相故，世間行無有之法。" 《般若經》云："色無往移轉，無結生眾生。以色清凈故，如是受想行識，無往移轉，無結生眾生，以清凈故。" 破前後世有三：觀待、增益、不觸。 觀待者，前後無所立。以現在望前是后，望后為前，故一非定前後不成立故。 增益者，現世觀待前後，前後于現世滅及未生，實無而心妄增益故。 不觸者，前後現三識一相續不應理，以遮觸故。初后不成立，現在亦遮破不成立。《根本慧論》云："若世間有邊，

རྩ་ཤེ་ལས། གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡོད་ན། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་མཐའ་མེད་ན། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་རྒྱང་འཕེན་པར་བསྒྲུབས།གཅེར་བུ་པར་བཀག་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། བདེན་པ་གཉིས་ལ་ལྟོས་པས། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་ལྟར་ཡོད་པ་དང༌། དོན་དམ་པར་མེད་པ་གཉིས་མི་འགལ་ཏེ། བདེན་གཉིས་ལས། རིགས་པས་བརྟགས་ན་དངོས་མ་ཡིན། །དེ་ལས་གཞན་དུ་དངོས་»«པོ་སྟེ། །» «༼༡༽«དེས་ན་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་ལ། །» «དངོས་དང་དངོས་མེད་ཇི་ལྟར་འགལ། །ཞེས་པའི་ཚུལ་ལམ་དངོས་པོ་གཤིས་ལ་མེད་ལ། འཁྲུལ་ངོར་སྣང་བ་སྟེ། རྩ་ཤེ་ལས། རྨི་ལམ་ཇི་བཞིན་སྒྱུ་མ་བཞིན། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཇི་བཞིན་དུ། །དེ་བཞིན་སྐྱེ་དང་དེ་བཞིན་གནས། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་འཇིག་པ་གསུངས། །ཞེས་སོ། །ཡང་གཅིག་ཏུ་ན་དབུ་མ་པས་ཕ་རོལ་འདོད་པ་སྒྲོ་བཏགས་ཡིན་པས་གང་འདོད་ཀྱང་འགོག་ལ། རང་ལ་སྒྲུབ་འདོད་ཀྱི་དམ་བཅའ་མེད་པས། ཚེ་སྔ་ཕྱི་བཀག་པ་དང་སྒྲུབ་པ་འགའ་ཡང་མེད་དེ། རྩོད་ངོར་བྱས་པ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་ཉིད་འཁྲུལ་སྣང་དུ་ཤར་བས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ། རྩོད་བཟློག་ལས། ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མས་སྒྱུ་མ་ལ། །དགག་པར་བྱས་པ་ཅི་འདྲ་» «བ། །དགག་པ་འདི་ཡང་དེ་འདྲར་འདོད། །ཅེས་སོ། །དེས་ན་ཇི་ལྟར་སྣང་ཡང་དེ་ལྟར་མ་གྲུབ་པས་གཞི་མེད་དུ་ཕྱམ་གདལ་བ་ཡིན་ནོ། ཁྱད་པར་ཅན་ཐ་སྙད་དུ་དགག་པ་ནི། ཤིང་དང་རྡོ་ལ་ཐ་སྙད་དུའང་སེམས་མེད་དེ། དངོས་སུ་སྲོག་ཆགས་ཡིན་པར་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པས་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །»«སྲོག་མ་ཡིན་པ་དགག་པ་ལ། རང་བཞིན་པ་སྤྱིར་དགག་པ། ཁྱད་པར་ཅན་ཐ་སྙད་དུ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལྟོས་ས་སྲོག་ཉིད་མ་གྲུབ་པས་སྲོག་མ་ཡིན་པ་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་མ་གྲུབ་ལ། ཁྱད་གཞི་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་ཆ་ཕྲ་མོར་ཡང་མ་གྲུབ་པས་དོན་དམ་པར་ཁེགས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་སྲོག་སྲོག་མིན་མཚུངས་པ། རང་གི་རྣམ་གཞག་འགལ་བ། ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་དུ་ཐལ་བའོ། །

《根本慧論》云："若世間有邊，世間彼岸復如何？若世間無邊，世間彼岸復如何？" 問：既破順世外道，又破裸體外道，如何不相違？答：依二諦而觀，世俗如夢幻有，勝義無二不相違。《二諦論》云："以理觀察非實有，此外別有實事物，是故於彼一事中，實有實無豈相違？"意即事物自性本無，迷亂顯現而有。《根本慧論》云："如夢亦如幻，如乾闥婆城，如是生亦住，如是說滅亦。" 又一義，中觀師破他宗所增益，故破一切；自無所立，故破立前後世皆非。于諍論處所作，彼即顯現迷亂相，非真實義。《回諍論》云："譬如幻化者，于幻所遣除，此遣除亦爾。"是故凡所顯現，皆不成立，無依散亂。 別破世俗命者。木石等世俗亦無心，雖現似有情而不見，故遮破。 破非命有二：總破自性，別破世俗。初者，所觀命體不成，故"非命"之法不成；能觀聲等極微亦不成，故勝義遮破。第二有三：命非命等同、自義相違、一切成一切過失。

རང་གི་རྣམ་གཞག་འགལ་བ། ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་དུ་ཐལ་བའོ། །དང་པོ་ས་སོགས་ལ་ལུས་དབང་དང་སེམས་ཡོད་པ་རེག་བྱའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་ན།» «སྒྲ་དྲི་འོད་སོགས་ལའང་རྣ་ཤེས་སོགས་ཡོད་པར་ཐོས་བྱ་སོགས་ཀྱིས་ཅིས་མི་བསྒྲུབ། གལ་ཏེ་འབྲེལ་བ་མེད་པས་དེ་དག་བསྒྲུབ་མི་ནུས་སོ་སྙམ་ན། ས་སོགས་ལའང་རེག་བྱ་ཡོད་ཙམ་ལུས་ཤེས་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འབྲེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་སྒྲ་སོགས་ལ་འགྲོ་འོང་དང་ཅི་དགར་འཛིན་དུ་མི་བཏུབ་པ་ཡོད་པས་འདི་དག་ལའང་སེམས་ཡོད་པར་ཅིས་མི་བསྒྲུབ། དེ་བཞིན་ནམ་མཁའ་འང་གཟུང་བར་བྱར་མེད་པ་དང༌། སྣོད་ཀྱི་དབྱིབས་དང་མཚུངས་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སེམས་པ་ཅན་དུ་ཅིས་མི་བསྒྲུབ། དེ་དག་ནི་སེམས་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་མིན་ཏེ། རང་གི་ངོ་བོས་རྫས་དྭངས་པར་སྐྱེས་པ་དང༌། རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ་སྙམ་ན། ས་སོགས་ལ་རེག་བྱ་ཡོད་པ་དང༌། ཆུ་ཤིང་འབྲུག་སྒྲས་སྐྱེ་བ་སོགས་ཀྱང་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཙམ་ལས་སེམས་ཡོད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་རུང་ངོ༌། །གཉིས་པ་ས་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡིན་ནམ། ས་སོགས་ལ་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན་རྡུལ་རེ་རེ་ཤེས་པ་རེ་རེ་ཡིན་པ་དང༌། རྡུལ་དུ་མ་ཤེས་པ་གཅིག་ཡིན་པ་གཉིས་ཀ་མི་འཐད་ལ། བེམ་ཤེས་ཀྱི་གཞི་མཐུན་ཡོད་ན་སྒྲ་སོགས་ཀྱང་ཤེས་པར་ཐལ་བ་དང༌། ཤི་ལུས་ལ་རྣམ་ཤེས་མི་ལྡོག་པར་ཐལ་བ་དང༌།ཚེ་སྔ་ཕྱི་སོགས་མི་འགྲུབ་པར་ཐལ་བ་དང༌། གཞན་ཡང་རང་གཞུང་དང་འགལ་བ་དུ་མས་ཁས་བླང་འོས་མིན་ལ། གཉིས་པ་ལྟར་ན། སྒྲ་སོགས་ལའང་ཤེས་པ་མི་ཁེགས་ཏེ། དྭངས་པའི་ལུས་ཡོད་པ་མི་འགལ་ལ། རེག་བྱ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་མི་སྲིད་པ་ཁས་བླངས་ན། ཤི་བའི་རྣམ་ཤེས་ལའང་རེག་པར་བྱར་ཡོད་པ་སོགས་སུ་ཐལ་ཞིང༌། རང་གི་སྐྲ་འབལ་བ་སོགས་ན་སྲོག་བཅད་ཀྱི་ཉེས་པས་རེག་པར་ཐལ་ལ། དེ་ལ་ཚོར་བ་མེད་པས་སེམས་མེད་དོ་སྙམ་ན་ས་སོགས་ལའང་སེམས་མེད་པར་གྲུབ་བོ། །» «གསུམ་པ་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་རྟགས་དེ་འདྲ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡོད་མེད་དུ་འགྲུབ་ན།

第一，若從觸知證成地等具有身根與心，則聲香光等豈不應從聞知等證成具有耳識等？若謂無關聯故不能證成，則地等雖有觸知，亦不應與身識有關聯而成立。又聲等雖不能隨意行動，豈不應以此證成亦有心識？同理虛空不可執取，隨器皿形狀而住，豈不應證成有情？彼等非心識之因，以自性清凈所生，從因緣力如是顯現而已。若爾，地等有觸，水木從雷聲生等，亦應是從因緣力如是而已，不應成立有心。 第二，地等為自性識，抑或地等有識？若如初者，一塵一識、多塵一識二俱不應理。若許色心相應，則聲等亦應是識。死屍應不離識。前後世等不應成。余與自宗相違者多，不應許。若如後者，聲等亦不遮有識，以離凈身不相違，許離觸知識不可得，則死時識亦應有觸。割斷自發等應觸犯殺生罪。若謂彼無受故無心，則地等亦應無心成立。 第三，若由如是無關因，能證成所立有無，則

» «གསུམ་པ་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་རྟགས་དེ་འདྲ་བས་བསྒྲུབ་བྱ་ཡོད་མེད་དུ་འགྲུབ་ན། སེལ་བྱེད་ཀྱི་མར་མེ་མུན་པ་ཅན་དུ་ཐལ་བ་བསལ་བྱ་མུན་པ་སྣང་བ་ཅན་དུ་ཐལ་བ་དང༌། དབྱུག་པ་མེད་པས་ལག་པ་ཅན་ལྡོག་པར་ཐལ་བ་སོགས་ཐམས་ཅད་ཐམས་ཅད་དུ་ཐལ་བས་ཤེས་བྱའི་རྣམ་གཞག་ཀུན་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་རྟགས་དེ་འདྲ་དོན་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། ལྡན་པ་ཅན་སོགས་གང་དག་ལ། །དེ་འདྲའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་མིན་པ། །དེ་དག་འཁྲུལ་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར། །གཏན་ཚིགས་མིན་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན། །ཞེས་དང༌། ཆོས་འགའ་ཞིག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས་ཐམས་ཅད་ཕར་ཡིན་ཚུར་ཡིན་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་འགྲེལ་ལས། ཐམས་ཅད་གཉིས་ཀའི་ངོ་བོ་ཉིད། །དེ་ཡི་ཁྱད་པར་བསལ་བའི་ཕྱིར། །ཞོ་འཐུང་ཞེས་ནི་བསྐུལ་པ་ན། ཅི་ཕྱིར་རྔ་མོ་ལ་མི་རྒྱུག།ཅེས་སོ། །«༼༡༽» «སྤྱིའི་གནས་ལུགས་དགག་པ་ནི། ཡུལ་དུས་གྲངས་ཀྱི་དུ་མ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གཅིག་ཡིན་པ་མི་སྲིད་དེ། སྤྱི་དང་མཚུངས་པ་དང༌། འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་དུ་མི་འཐད་པ་དང༌། དངོས་པོ་རྫས་ཐ་དད་ངོ་བོ་གཅིག་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བུམ་པ་དང་ཀ་བ་བཞིན་ནོ། །ཚུལ་འདིས་ཕྱི་སྣ་ཚོགས་མ་འདྲེས་པར་སྣང་བ་རང་གི་སེམས་སུ་གཅིག་པ་དང༌། ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འདོད་པ་དང༌། རི་དང༌། བྲག་དང༌། ཤིང་དུ་སྣང་ཡང་དོན་ལ་ལྷ་འདྲེའི་གཟུགས་སུ་འདོད་པ་ཀུན་ཁེགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་བོ་ཅག་ནི་འཁྲུལ་སྣང་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བའི་དངོས་པོ་རྒྱུ་འབྲས་ཐ་དད་དུ་སྣང་ཡང་གཤིས་ལ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པར་འདོད་ཅིང༌། སྣང་ཚོད་དུ་འཁོར་འདས་ཐ་དད་ཀྱང༌། གཤིས་ལ་གཅིག་དང༌། ཐ་དད་ལས་འདས་པ་དང༌། རི་བྲག་ལྷ་འདྲེས་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་གནས་ཡིན་གྱི་གཟུགས་མ་ཡིན་ཞེས་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་གཅེར་བུ་པའི་ཕྱོགས་དགག་པ་དང་བཅས་པ་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་ཏོ། །ད་ནི་ཕུར་བུ་པའི་རང་བཞིན་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། ཕུར་བུ་པ་དག་གཞུང་ལམ་བདུན་པོ་ལ། །ཉེ་བར་བརྟེན་ནས་ནམ་མཁའི་རྗེས་འགྲོ་བས། །རང་གཞན་བསླུ་བས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་གནོད་བྱེད།

第三，若由如是無關因，能證成所立有無，則能破除之燈應成暗者，所破除之暗應成明者。無杖故應遮手者等，一切成一切，摧毀一切所知建立。是故如是無關因非能證義。《釋量論》云："具等諸法中，無如是關聯，彼等有迷亂，故說非正因。" 又偶爾隨行一切，並非一切皆爾。《釋量論》云："一切非二性，為遮彼差別，勸飲米汁時，何不取犢乳？" 破總體之理：多時方數中自性一不應理。與共相同，迷亂不迷亂不應理。事物體異性一為現量所遮，如瓶與柱。由此遣除：外色不雜顯自心一，一切同般涅槃，山巖樹顯然實為天鬼色等。 我等雖于迷亂顯現中，現似因果事物差別，然于體性中皆不成立。于顯現中輪涅雖異，于體性中離一異，山巖為天鬼所執處非色，如是主張。由此遣破裸體外道義。 今述順世外道自性。順世外道依七支道，隨行虛空，自他欺誑，損惱一切世間。

རང་གཞན་བསླུ་བས་འཇིག་རྟེན་ཀུན་གནོད་བྱེད། །ལྷའི་བླ་མའི་རྗེས་སུ་འབྲེངས་པའི་ཕུར་བུ་པ་དག་ནི། ཚེ་སྔ་ཕྱི་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་བདུན་ཚད་མར་བྱེད་པས་ནམ་མཁའི་ཡིད་ཅན་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལྷུར་བྱེད་པ་དེ་ནི། རང་དང་གཞན་ལ་འདི་ཕྱིར་གནོད་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པས་འཇིག་རྟེན་བསླུ་བ་ཉིད་དེ། དོ་ཧ་ལས། ནམ་མཁའི་ཡིད་ཅན་གནོད་བྱེད་ལམ་གྱི་གཟུགས། །ཐར་པའི་ཆེད་དུ་བདག་ཉིད་འགྲོ་བྱེད་བསླུ། །» «ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །འདིར་དེའི་གཞུང་ངེས་པར་བྱ་བ་ནི། སྔོན་ལྷའི་ཡུལ་དུ་ལྷ་མ་ཡིན་པའི་དམག་བརྩམ་པ་ན། རྒྱུ་འབྲས་ཚད་མར་འཛིན་པས་འཐབ་པ་ལ་སྤྲོ་བ་སུ་ཡང་མེད་པའི་ཚེ། ལྷའི་བླ་མ་དྲང་སྲོང་ཕུར་བུས་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་«༼༡༽«ལྟ་བའི་སྙིང་པོ་ཞེས་བྱ་བའི་བསྟན་བཅོས་བརྩམས་པ་ལས། གྲོག་མཁར་བས་མིའི་ཡུལ་དུ་དར་བར་བྱས་ཏེ། ཕུར་བུ་སྟོན་པར་འཛིན་ཅིང༌། བརྒྱ་བྱིན་དང༌། ཉི་ཟླ་ལྷར་བྱེད་པས། ལྟ་བའི་སྙིང་པོ་དང༌། ཕུར་བུའི་རྒྱུད་སྡེ་དྲུག་ལ་སོགས་པའི་གཞུང་འཛིན་པ་ལ། ཚེ་སྔ་ཕྱི་རྒྱང་དུ་བོར་ནས་འདི་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པས་རྒྱང་འཕེན་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདི་རྐྱང་པར་འདོད་པས་རྐྱང་པ་པ་དང༌། ལས་འབྲས་དང་མ་མཐོང་བའི་འགྲོ་བ་མེད་པར་འདོད་པས་མེད་པ་པ་དང༌། ཚེ་ཚུ་རོལ་འདིར་གང་བདེ་གང་མཛེས་བྱེད་པས་ཚུ་རོལ་མཛེས་པ་པ་དང༌། ཉི་མ་ལྷར་འཛིན་པས་ཉི་མ་པ་དང༌། ཟླ་བ་ལྷར་འཛིན་པས་ཟླ་བ་པ་དང༌། དབང་པོ་ལྷར་འཛིན་པས་དབང་པོ་པ་དང༌། ཕུར་བུ་སྟོན་པར་འཛིན་པས་ཕུར་བུ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་གི་ཐུན་མོང་གི་འདོད་པ་སྒྲུབ་ཚུལ་ལྷའི་དབང་གིས་མི་འདྲ་ཡང༌། གྲུབ་མཐའ་གཞུང་གཅིག་པར་སྨྲ་བས། དེའི་འདོད་པ་བརྗོད་པ་ནི། བདུན་ཏེ། འབྱུང་བ་བཞི་དོན་དམ་དུ་འདོད་པ་དང༌། ལུས་སེམས་རྫས་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་སྔ་ཕྱི་མེད་པ་དང༌། ལས་རྒྱུ་འབྲས་མེད་པ། ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མེད་པ། མ་མཐོང་བའི་འགྲོ་བ་མེད་པ། རྗེས་དཔག་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའོ། །དང་པོ་ནི།

順世外道師仙人弗，隨從天主修習七種道觀，行持虛空無主義，自他欺誑，損惱一切世間。如《道歌》云："虛空有主害眾生，妄言度脫欺自他。" 於此應確定其宗義。昔天界將興非天之師，信因果者皆不樂戰。天主仙人弗普遍誹謗，造《見究竟論》。後鱷魚城主弘於人間，奉弗為師，事帝釋、日月為天。持《見究竟論》及《弗六部續》等論者有：舍前後世唯務現世利者，名舍世派。唯信現世無前後世者，名獨行派。無業果及不見趣者，名無有派。唯務現世愛樂者，名現喜派。奉日天者，名日派。奉月天者，名月派。奉帝釋者，名帝釋派。奉弗為師者，名弗派。彼等雖因天力所化，所立各異，然同宣一論，故總說其義。有七：謂四大為勝義、身心一體、無前後世、無業因果、無解脫與一切智、無不見趣、比量非量。初者，

རྗེས་དཔག་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ས་ཆུ་མེ་རླུང་བཞི་དོན་དམ་དུ་ཡོད་ལ།» «སེམས་ནི་ལུས་ཀྱི་ནུས་པའི་རང་བཞིན་བེམ་པོ་དྭངས་པ་ལས་གསལ་བར་ལུས་གྲུབ་པ་དང་མཉམ་དུ་བྱུང་བས་ལུས་ཀྱི་རྫས་ཡིན་ཏེ། ལུས་བདེ་སྡུག་གི་རྗེས་སུ་སེམས་བྱེད་པ་དང༌། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལུས་དར་གུད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཕེལ་འགྲིབ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། མཚོན་བསྣུན་པས་སེམས་ན་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་སྔ་ཕྱི་མེད་དེ་ལུས་སེམས་རྫས་གཅིག་པའི་ཕྱིར་དང༌། གཉིས་བཅས་དང་དུ་མ་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་དང༌། ཐ་སྙད་གོམས་པ་མེད་པ་དང༌། ཕྱིར་འོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་ལུས་རྡུལ་ཕྲན་དུ་དེངས་པས་སེམས་ཀྱང་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་ལ། »«དེ་གཉིས་བཅས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ནས་འོང་བ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པ་དང༌།«༼༡༽« ལུས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱི་རྗེས་སུ་སེམས་དུ་མ་འབྱུང་བ་དང༌། སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཅི་ཡང་མི་ཤེས་པས་ཕྱིས་སློབ་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྔ་མ་ཡོད་ན་སློབ་མི་དགོས་ཏེ།» «གཉིད་སད་དུས་སྔར་གྱི་ཤེས་པ་མ་བརྗེད་པ་བཞིན་ནོ། །འགའ་ཞིག་ཤི་ནས་ལོག་འོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཚེ་སྔ་ཕྱི་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སེམས་ནི་ལུས་ཀྱི་སྔ་ཕྱིར་མེད་དེ། ལུས་དང་རྫས་དབྱེར་མེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཆང་དང་ཆང་གི་རོ་བཞིན་ནོ། །ཆང་གི་རོ་ཡང་བཙོ་དུས་འབྲུ་དང་མཉམ་དུ་འབྱུང་གི ཆང་གི་སྔོན་རོལ་ནས་འཕོས་ཏེ་བྱུང་ནས་དེར་ཞུགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་བུམ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ནས་མ་འོངས་པའི་སྐྱེ་བུའམ་བུམ་པ་ཉིད་གང་རུང་བས་གཉིས་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། ཨུཏྤལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྩིག་པ་བཞིན་ནོ། །དེའང་བུམ་པ་ལ་ཨུཏྤལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ཆོས་གྲུབ་ལ། རྩིག་རྩར་བུམ་པ་བཞག་པའི་ཚེ་གང་རུང་གིས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་ཅིང༌། བུམ་པ་ལ་བུམ་པ་དེ་ཉིད་ཟླ་བོར་འགལ་བས་ན། སྐྱེས་བུ་ལས་འོས་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་ཤའི་ཕུང་པོ་རི་རབ་ཙམ་སྤུངས་ཏེ། དེར་ཞག་བདུན་གྱི་བར་དུ་ཆར་བབས་པས། ཤའི་ཕུང་པོའི་ཚད་ཁོ་ན་ཙམ་གྱི་སྲིན་བུའི་ཕུང་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན།

第一，地水火風四大勝義有。心是身體勢力自性中澄凈明瞭者，隨身產生，故是身體實質。身苦樂時心隨之轉，貪等隨身盛衰而增減，身被刺時心感痛故。 前後世無，以身心一體故。二俱及多同時生，非由習稱，無再來故。身散為微塵時，心亦無他處生。以二俱故，證無從他世來。隨身緣多心生，初生時一無所知，后須習學故。若有前世，則不須學，如夢醒時先識未忘。亦以死無返者，故無前後世。 心無身前後，與身無異體故，如酒與酒味。酒味亦隨米于煮時生，非從先至酒時遷入。又，瓶非從他世來人或瓶二俱，以非蓮花故，如墻。于瓶成立非蓮花之宗法，置瓶於牆根時，定二俱遍，瓶自相違，故無從生人生。 又，聚肉山如須彌，雨澆七日，當生等量蟲聚。

ཤའི་ཕུང་པོའི་ཚད་ཁོ་ན་ཙམ་གྱི་སྲིན་བུའི་ཕུང་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ན། སེམས་ཅན་དེ་སྙེད་ཀྱི་སེམས་དེ་དག་གཞན་ནས་དུས་གཅིག་ལ་འཆི་བའམ་འོང་བ་ཡོད་དམ་དེ་མེད་» «དོ། །འཇིག་རྟེན་སྔ་མ་མེད་པས་དེའི་ཐ་སྙད་གོམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། བྱིས་པ་ལ་བརྡ་གདོད་སློབ་དགོས་སོ། །འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མའང་མེད་དེ་རྒན་པོ་ཤི་བ་རྣམས་འོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་གཞན་ནས་མ་འཕོས་པར་སྤང་ལས་ཤ་མོའི་ཚུལ་དུ་ཕ་མའི་འདུ་འཕྲོད་ལས་གློ་བུར་དུ་ལུས་གྲུབ་དུས་དེའི་རྡུལ་ཕྲན་དངས་པ་ལས་སེམས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཤི་དུས་འབྱུང་བ་རྣམས་ནུས་པ་རྙིང་སྟེ་སྣུམ་ཟད་པ་ལས་མར་མེ་ཤི་བ་ལྟར་འབྱུང་བ་བཞི་རང་རང་གི་བག་ལ་ཞ་ཞིང་སེམས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་སུ་ཡལ་བས་སུ་ཡང་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་མི་ལེན་ཏེ། གྲོག་མཁར་བའི་གསང་ཚིག་ལས། མ་ཤིའི་བར་དུ་ཅི་བདེར་སྤྱོད། །ཤི་ནས་དེ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ལུས་ནི་ཐལ་བ་ལྟར་གྱུར་ནས། །སླར་སྐྱེ་བ་དག་ག་ལ་སྲིད། །ཅེས་སོ། །ཚིག་འདི་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་སྔར་དྲངས་པ་ཡིན་ནོ། །ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱང་མེད་དེ།སྲོག་བཅད་པས་ཚེ་ཐུང་བ་དང༌། བྱམས་པ་བསྒོམས་པས་གཟུགས་མཛེས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཚེ་འདིར་སྨིན་པ་ནི་མ་མཐོང་ཞིང་ཕྱི་མ་ལ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཚུལ་འདི་སངས་རྒྱས་པས་དགེ་སྦྱོང་མགོ་རེག་དག་མ་སོས་པར་འཚོ་བའི་ཕྱིར་གཡོ་སྒྱུས་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། ལྟ་བའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས། སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་མེད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་སྔ་ཕྱི་ཕ་རོལ་མེད། །བསོད་ནམས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་ལས་སྐྱེས་འབྲས་མེད་རྒྱུ་དང་བྱེད་པ་མེད། །རྙེད་ཕྱིར་འདི་ནི་ཤཱཀྱའི་བུ་ཡིས་སྨྲས་ཀྱིས་དད་པས་མ་འགྲོ་ཞིག» «།ཅེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །» «རིག་བྱེད་ལས་བྱུང་བའི་མཆོད་སྦྱིན་གྱིས་ཕན་པའང་མེད་དེ། རིག་བྱེད་ཉིད། མི་དམན་པ་འགའི་འཚོ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཡོན་ཅན་གཙང་སྦྲ་ཅན་རྣམས་འདུས་ནས་བྱས་ཏེ། ལ་ལས་གོས་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ཚོས་བསྒྱུར་ནས། །

我會盡力直譯這段藏文文字。請注意，由於文字的複雜性和哲學深度，某些部分的翻譯可能需要進一步的上下文或專業知識來完全理解其含義。以下是直譯：

"如果僅僅在肉體的量中就產生了蟲子的聚集，那麼是否有那麼多眾生的心識在同一時間從別處死去或到來？並沒有。因為沒有前世，所以沒有習慣於那種概念，因此需要從嬰兒時期開始教導語言。也沒有來世，因為死去的老人們並沒有回來。因此，所有有身體的眾生並非從其他生命轉世而來，而是如同草地上的蘑菇一樣，由父母交合突然形成身體，在那時從微細粒子中產生了心識。

再者，在死亡時，各種元素因力量衰竭而消失，就像油盡燈枯一樣，四大各自消散，心識融入虛空界中，因此沒有人會接受來世。如蟻穴秘語所說：'活著時隨心所欲，死後便不再是其領域。身體如灰塵般消散，哪裡還可能再次出生？'這段話是由觀世音菩薩的修行者作為前提引用的。

業因果也不存在。殺生導致短命，修習慈心導致相貌美麗等業的果報在今生並未見到，來世更是不存在。這種因果方式是佛教徒爲了不被稱為'無發修行者'而能維持生計，用詭計所說的。如《見之精要經》所言：'無生老病死，無前後世他方，無福非福業生果，無因無作用。為求利養釋迦子所說，切勿輕信。'

吠陀所出的祭祀也無益處。吠陀本身是一些不低賤的人爲了謀生，聚集一些狡詐的清潔者所作。有些人將衣服等物染色……" ལ་ལས་གོས་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་ཚོས་བསྒྱུར་ནས། །» «ཕྱུགས་བསད་སྙིང་པོར་གྱུར་རྣམས་བསླུས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཟོས། །རྭ་དང་རྨིག་པ་པགས་པ་ལ་སོགས་ཙན་ཏི་ཀ་ལ་སྟེར། །ཁྱིམ་མེད་མ་དང་མཆོད་སྦྱིན་ཤིང་ཤུན་ཅན། །» «མགྲིན་པསྐུད་པས་བཅིངས་དང་འབྲེག་མཁན་དང༌། །རྗེའུའི་རིགས་དང་མཆིལ་ལྷྭམ་མཁན་པོ་དང༌། །དྲུག་གིས་རིག་བྱེད་འདི་ནི་བཏགས་པ་ཡིན། །མེ་ཡི་སྦྱིན་སྲེག་གསུམ་རིགས་འདོད་འདི་ནི། །དབྱུ་གུ་གསུམ་ཅན་ཐལ་བ་སྐུད། །བློ་དང་རྩོལ་བ་དམན་རྣམས་ཀྱིས། །འཚོ་ཕྱིར་བྱས་ཞེས་ཕུར་བུས་སྨྲ། །ཞེས་སོ། །» «ཐར་པ་དང་གྲོལ་བ་མེད་དེ། ལམ་བསྒོམས་པས་ཐར་པའམ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཚེ་འདིར་ཐོབ་པ་མ་མཐོང་ཞིང་ཕྱི་མ་ལ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཕྱི་མ་ཉིད་སུས་ཀྱང་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགྲོ་བ་ཡང་མི་དང་དུད་འགྲོ་གཉིས་དང༌། སྐྱེ་བ་ཡང་མངལ་དང་དྲོད་གཤེར་སྒོང་སྐྱེས་གསུམ་ལས་གཞན་པའི་འགྲོ་བ་དང༌། རྫུས་སྐྱེས་མི་སྲིད་དེ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ཙམ་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་བ། །སྐྱེས་བུའང་དེ་ཙམ་ཁོ་ནར་ཟད། །བཟང་མོ་མང་ཐོས་གང་སྨྲ་བ། །དེ་དག་སྤྱང་ཀིའི་རྗེས་དང་འདྲ། །ཞེས་སོ། །རྗེས་དཔག་ནི་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། དོན་སྤྱི་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དངོས་མེད་ཉིད་དངོས་པོར་བརྫུས་པའི་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་འཛིན་པ་བཞིན་ནོ། །སྤྱིར་ཚུལ་གསུམ་པའི་རྟགས་ལ་འཁྲུལ་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱབ་བསྟན་པའི་དཀར་ཤམ་ལ་ལྷ་སྦྱིན་གྱི་བུ་ཡིན་པའི་རྟགས་ཀྱིས་སྔོ་བསངས་སུ་དཔོག་པ་བཞིན་ནོ། ཁྱད་པར་དུ་རྟགས་གསུམ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། མེ་ནི་གཙུབ་ཤིང་དང༌། མེ་རྡོ་དང༌། རྡོ་སོལ་དང༌། གནམ་ལྕགས་ལས་འབྱུང་བར་མཐོང་བས་རྒྱུའི་ངེས་པ་མེད་པ་དང༌། རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཀྱང་དུང་གི་དཀར་ཟླུམ་ལྟར་གཅིག་ཏུ་དབྱེར་མེད་དུ་མཐོང་བ་གཞན་དུ་ཐ་དད་དུ་མཐོང་བས་སོ། །དེས་ན་འབྲས་བུ་དང་ཁྱབ་བྱ། རྒྱུ་དང་ཁྱབ་བྱེད་སྒྲུབ་པ་ལ་འཁྲུལ་པས་ནི།

我會盡力直譯這段藏文文字。以下是直譯：

"有些人將衣服等物染色。殺牲畜后，欺騙者們吃掉精華部分。角、蹄、皮等給予旃荼羅。無家可歸的女人和祭祀者穿樹皮衣，頸上繫繩，以及理髮匠、奴隸種姓、製鞋匠，這六種人編造了這些吠陀。火祭三種姓所欲，這是三根棍子、灰和線。智慧和努力低劣者們爲了生計而作，如此普爾布說。

沒有解脫和自在，因為修行道路而獲得解脫或一切智在今生未見到，來世也不可得，因為根本沒有人見過來世。眾生也只有人和畜生兩種，出生也只有胎生、濕生和卵生三種，除此之外的眾生和化生是不可能的，因為未曾見到。'僅限於感官所及，人也僅此而已。賢女多聞所說，那些如同狼的足跡。'

推理不是量，因為以總相為對象，如同將不存在的事物偽裝成存在的事物，把海市蜃樓當作水一樣。一般來說，在三相因上可見錯誤，如同從背後看到的白衣，以提婆達多的兒子為因而推斷為藍色一樣。特別是三種因相不成立：火可從鉆木、火石、木炭、隕石中產生，所以因無法確定；自性因也如同海螺的白色圓形一樣，在一處見為不可分，在他處見為分離。因此，在證成果與所遍、因與能遍時出現錯誤。"

རྒྱུ་དང་ཁྱབ་བྱེད་སྒྲུབ་པ་ལ་འཁྲུལ་པས་ནི། རྒྱུ་དང་ཁྱབ་བྱེད་བཀག་པས་འབྲས་བུ་དང་ཁྱབ་བྱ་འགོག་པ་ལ་འཁྲུལ་པས་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་ཀྱང་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་དགག་པ་ལ་ཕྱོགས་སྔ་མ་ལྟར་བདུན་ལས། དང་པོ་འབྱུང་བ་བཞི་དོན་དམ་དུ་འདོད་པའི་རགས་པ་དབང་ཕྱུག་པར་བཀག་ཅིང༌། ཕྲ་བ་ཉན་ཐོས་པར་འགོག་གོ» «།ལུས་སེམས་ནི་རྫས་གཅིག་ཏུ་མི་རུང་སྟེ། མིག་ཤེས་ཀྱིས་ལུས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོར་མི་དམིགས་ཤིང༌། རང་རིག་གིས་ལུས་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོར་མ་དམིགས་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་དགའ་གདུང་གི་རྣམ་པ་ལུས་ལ་མེད་ལ། ལུས་ཀྱི་ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་སེམས་ལ་མེད་པས། ཆོས་འགལ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་བཞིན་ཏེ། རྣམ་ངེས་ལས། ལུས་ཉིད་ནི་བློ་མ་ཡིན་ཏེ་གྲུབ་ཀྱང་བློའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་སོ། །གལ་ཏེ་ལུས་འཛིན་གྱིས་མ་མཐོང་བས་སེམས་ཁེགས་ན། སྔོ་འཛིན་གྱིས་མ་མཐོང་བས་སྔོན་པོའི་སྐད་ཅིག་ཁེགས་སོ་ཞེ་ན། སྐད་ཅིག་ནི་ཡོད་ཀྱང་མི་མཐོང་སྟེ། རྣམ་པ་མི་གསལ་བས་སོ། །སེམས་ཀྱང་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཚད་མས་མི་མཐོང་སྟེ། རྣམ་པ་མི་གསལ་བས་སོ་ཞེ་ན། རང་རིག་གིས་ཀྱང་མི་མཐོང་བར་ཐལ་ལོ། །སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་གསལ་ན་བྱིས་པའི་ཚད་མ་གང་གིས་ཀྱང་མི་མཐོང་བར་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན་འདོད་དེ། བྱིས་པས་སྐད་ཅིག་དངོས་སུ་མཐོང་བ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་སྔ་ཕྱི་མེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཐམས་ཅད་མི་འཐད་དེ། གཉིས་བཅས་ཀྱི་རྟགས་ལ་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པར་བུམ་པ་དང་གློ་བུར་བའི་སྐྱེས་བུ་གཉིས་ཀ་དོན་མེད་པར་མཐོང་བ་དང༌། ཨུཏྤལ་མ་ཡིན་པ་ལ་གང་རུང་གིས་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དོ། །དུ་མ་དུས་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བའང་མ་ངེས་ཏེ། དྲི་ཟ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཤའི་དྲི་ལ་འཁོར་བས་ཆགས་ནས་ལུས་འདོར་བས་སམ། ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་གྱི་ཁོང་ནའང་འགྲོ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གནས་པས་ན། དེ་ཙམ་ལའང་དུ་མ་སྐད་ཅིག་རེ་ལ་ལུས་འདོར་བས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིགས་པས་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན།

以下是完整的漢語直譯（對於種子字，咒語等，以五種形式顯示）： 由於對因和周遍實現產生錯亂，認為否定因和周遍就能否定果和被周遍，這是對不可見因的錯亂，因此是不應理的。爲了否定這一點，如前所述有七個方面。 第一，對於主張四大種在勝義中存在的經部論師，予以否定；對於主張四大種細微存在的聲聞論師，也予以否定。 身體和心識不應是一個事物，因為眼識無法察覺身心的本性，自證也無法察覺身心的本性；心識的喜怒等相狀在身上沒有，身體的顏色和形狀在心上沒有，具有相違的法，如瓶子和地毯一樣。正如《集量論》中所說："身體本身不是心識，雖然成立，但對於心識的分別念有疑惑。" 如果說因為執著身體的識無法見到心識，所以心識不存在，那麼，執著青色的識無法見到青色的剎那，青色的剎那也應不存在。如果說，剎那雖然存在，但因為相狀不明顯而見不到，心識也是如此，以有無的量難以見到，因為相狀不明顯，那麼，自證也應見不到。如果說連剎那也不明顯，那麼嬰兒的量應該什麼也見不到。承認，嬰兒沒有直接見到剎那。 所有證明前後世不存在的論證都不成立。對於二者具足的因，如地毯等，見到瓶子和偶然產生的補特伽羅二者都是無意義的；對於不是蓮花的事物，由任何一者周遍都不能成立。多法同時生起也不確定，因為無量的香餌鬼貪著肉香而聚集，捨棄身體；或者即便在芝麻粒般大的腹中，也有無量眾生居住，在那麼小的地方，眾多眾生在每一剎那中也捨棄身體。如果說這些也不能由理證成，……

དེ་དག་ཀྱང་རིགས་པས་མི་འགྲུབ་བོ་ཞེ་ན། ལུང་འགལ་བ་གསུམ་བྲལ་ནི་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཁས་འཆེ་བའམ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཁྱེད་ཀྱི་ངེས་པའི་དམ་བཅའ་ཁེགས་ཏེ། འདི་ནི་གཞན་དུའང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཐ་སྙད་མ་གོམས་པ་དང༌། ཕྱིར་འོང་བ་མེད་པའང་མ་གྲུབ་པ་དང༌། མ་ངེས་ཏེ་མངལ་གྱི་དྲི་མས་བརྗེད་པ་དང༌། ལག་པ་ཅན་ལ་སོགས་པས་ཚེ་རབས་དྲན་པས་བརྡ་ཤེས་པའང་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་འབྲས་མེད་པའང་མི་འགྲུབ་སྟེ། སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་སྨིན་པ་ལ་འགོག་བྱེད་མེད་པ་དང༌། བུ་མོ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་འདིར་ཡང་སྨིན་པ་མཐོང་བ་དང༌། ཕལ་ཆེར་སྡིག་ཅན་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ལ། གང་ཟག་དམ་པ་རྣམས་ལ་བདེ་བ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་རྒྱུ་བླང་དོར་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ། ཞིང་ལས་མགོ་རྩོམ་པ་དང༌། རྒྱ་མཚོར་ནོར་བུ་ལེན་པ་བཞིན་ནོ། །» «ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ལས་ཅན་འགའ་ཞིག་གིས་འདིར་ཡང་ཐོབ་སྟེ་གྲོལ་བར་སྨྲ་བའི་སངས་རྒྱས་བཞིན་ནོ། །གཞན་དུ་ཐོབ་པའང་མི་ཁེགས་ཏེ་འདིར་ཐོབ་པ་ཡང་སྔ་མ་ལས་གཞན་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །» «ངེས་པར་བྱང་ཆུབ་མ་ཐོབ་ཀྱང༌། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །མ་མཐོང་བའི་འགྲོ་བ་མེད་པའང་མི་འཐད་དེ། གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་«༼༡༽«ཐམས་ཅད་དུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནི་མི་སྲིད་དེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་གཟིགས་ལ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་སུ་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་སྟེ། རང་གི་གློ་སྙིང་གིས་མ་ངེས་སོ། །རྗེས་དཔག་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་མི་འཐད་དེ། སྒྲུབ་བྱེད་མེད་ཅིང་གནོད་བྱེད་ཡོད་པས་སོ། །སྣང་ཡུལ་དོན་སྤྱི་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཚད་མར་མི་འདོད་ལ། ཞེན་ཡུལ་དོན་རང་མཚན་ལ་ལྟོས་ནས་མི་བསླུ་བའི་ཕྱིར་དང༌། ལྷ་སྦྱིན་གྱི་བུས་སྔོ་བསངས་སུ་དཔོག་པ་ལ་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་རྗེས་འགྲོ་དང༌།

以下是漢語直譯： 如果說這些也不能由理證成，那麼，你們確定的主張也被推翻，因為即便對於遠離三種違教的經證也承認是量或者懷疑。這一點在其他地方也應該了知。 沒有熟悉言說和沒有還來者也都不成立，不確定，因為胎兒的垢膩導致遺忘，以及見到手印者等憑藉前世的回憶而知道言說。 業果不存在也不能成立，因為對於異生中成熟沒有能遮止的，見到金剛女等少數人在此生中成熟，多數罪惡之人會遭受種種痛苦，賢善之人會獲得種種安樂而知道的緣故。 總之，即便是懷疑，也會促使在因位取捨，如開始耕種田地，在大海中採集珍寶一樣。 有些具緣者在今生中獲得解脫涅槃和一切智，如Buddha所說。在他處獲得也不能否定，如在此處獲得也異於前世一樣。 《四百論》中說："若以知彼故，此間雖未定，獲得菩提果，然於他生中，不勤而定得，如同所作業。" 沒有見不到的趣也不應理。所謂一切有情一切處都沒見到是不可能的，一切智者見到了。以自己現量沒見到就推出無的周遍不成立，以自心不能決定。 推理非量不應理，因為沒有能立有能破。 對顯現境普遍相不承認是量，相對於執取境自相不欺誤的緣故。天授之子推理青為黃時，順品有正比，逆品有反比，由此比度自相。如果說有自證分別識，那麼，無論如何都欺誤，如執瓶為布一樣，由無本質而欺誤。如果以此欺誤而破比量，那麼你們自己承認的比量也都被推翻。 下面，爲了證成有來世等，（宗）後有等存在，（因）異熟無因不應理故。…… 對於咒語等的處理示例： ཨོཾ་མ་ཎི་པ་དྨེ་ཧཱུྃ（藏文），oṃ maṇi padme hūṃ（梵文擬音），ॐ मणि पद्मे हूँ（梵文天城體），唵嘛呢叭咪吽（漢語字面意義），ang ma ni bei mi hong（漢語擬音）

ལྷ་སྦྱིན་གྱི་བུས་སྔོ་བསངས་སུ་དཔོག་པ་ལ་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་རྗེས་འགྲོ་དང༌། མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པའི་ལྡོག་པ་མེད་པས་རྟགས་ཡང་དག་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། འབྲས་བུ་ཙམ་གྱིས་རྒྱུ་ཙམ་ཞིག་སྒྲུབ་པ་ལ་སྤུ་རིས་ཟིན་ན་སོ་སོའི་རྒྱུ་བསྒྲུབས་ནའང་འཁྲུལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཙམ་རྟགས་སུ་མི་འགོད་ཀྱི་རང་བཞིན་འབྲེལ་བའི་ཁྱབ་བྱ་དང་ཁྱབ་བྱེད་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང༌། དེས་ན་རྒྱུ་དང་ཁྱབ་བྱེད་བཀག་པས་འབྲས་བུ་དང་ཁྱབ་བྱ་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་རྗེས་དཔག་«༼༡༽«དངོས་པོ་སྟོབས་ཞུགས་ཀྱི་»«ཚད་མས་སྣང་བ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན།«༼༢༽« མ་ཡིན་ཏེ་མེ་དུ་ཉིད་ཀྱང་རྨི་ལམ་གྱི་མེ་དུ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པས་སོ། །གནོད་བྱེད་ནི། རྗེས་དཔག་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན། བསྟན་བཅོས་དོན་མེད་པ་དང༌། འཇུག་ལྡོག་མི་འཐད་པ་དང༌། རང་ཚིག་གིས་བསལ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །» «ཁྱེད་ཀྱིས་སྨྲས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱང་དོན་མེད་དེ། ཕ་རོལ་ལ་འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་པ་གོ་བར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་པ་«༼༣༽«མི་འཐད་པ་ནི། རྗེས་དཔག་མེད་ན་ཟས་ཟ་བའང་མི་འཐད་དེ། གཟོད་ངོམས་ཤིང་འགྲངས་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་དང༌། སྔར་ཟོས་པའི་ཤིང་འབྲས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱིས། ཕྱིས་ལྗོན་ཤིང་དེའི་འབྲས་བུའི་རོ་དང་རེག་པའང་མི་རྟོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཉི་མའི་འོད་མཐོང་བ་དེར་རྒྱུག་པའང་མི་འཐད་དེ། ཁ་དོག་ལས་དྲོ་བ་མི་རྟོགས་པས་སོ། །» «ལྡོག་པའི་རྣམ་གཞག་ནི་ཆུ་དང་མེ་དང་གཡང་མཐོང་བས་མི་མཆོང་བ་དང༌། མཚོན་དང་སྟག་དང་རྦབ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བས་མི་འབྲོས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་ཤེས་པའི་རྗེས་དཔག་མེད་པས་སོ། །རང་ཚིག་གིས་བསལ་བ་ནི།རྗེས་དཔག་ཙམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པའི་ཚེ། རྗེས་དཔག་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་བློ་རྗེས་དཔག་ཏུ་ཤུགས་ལ་ཁས་བླངས་པས་སོ། །གལ་ཏེ་རྗེས་དཔག་གྲུབ་ཀྱང་ཚད་མར་མ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ནའང༌།

天授之子推理青為黃時，順品有正比，逆品不可能有反比，沒有反體，所以不是正確的理由。僅以果推某因時，若執著細微差別，即使證成各自的因也不會錯誤。不安立單純本質一致為理由，對於本性相聯的周遍屬性和周遍依處無誤的緣故，由此遮止因和周遍依處能破果和周遍屬性。 如果說，推理是現量見分力生，成立顯現為真實有，不是的。因為火和煙也與夢中的火煙無異。 能破有：如果推理非量，論典無意義，行止不應理，也會自語相違。你們所說的論典也無意義，因為沒有成立讓他人領會所欲義的推理故。 行相不應理：若無推理，吃食也不應理，因為不會思維暫時飽足充實，也不會以前所食的果實形狀推測後來那棵樹的果實味觸。見到太陽光芒奔向那裡也不應理，因為不從顏色推知溫熱故。 止相安立：見到水火懸崖而不跳，見到兵器老虎峽谷等而不逃，因為無有知曉它們過患的推理故。 自語相違：說"推理非量"時，因為說"推理非量"的心隱含承認推理，故自語相違。 即便成立推理，（你說）也不能成立為量。……

གལ་ཏེ་རྗེས་དཔག་གྲུབ་ཀྱང་ཚད་མར་མ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ནའང༌། དེ་དང་དེའི་རྟགས་མཐོང་བ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་བློ་སྐྱེ་བས་ཚད་མར་གྲུབ་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་བརྩད་པས་ཆོག་གོ» «།མདོར་ན་མེད་པར་ལྟ་བ་འདི་ལྟ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཤིན་ཏུ་སྨད་པ་ཡིན་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། མདོར་ན་མེད་པར་ལྟ་བ་ཉིད། །ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་མེད་ཅེས་བྱ། །བསོད་ནམས་མ་ཡིན་ངན་སོང་བ། །ལོག་པར་ལྟ་བ་ཞེས་བཤད་དོ། །མདོར་ན་ཡོད་པར་ལྟ་བ་ཉིད། །ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡོད་ཅེས་པ། །བསོད་ནམས་བདེ་འགྲོའི་རྒྱུ་མཐུན་པ། །ཡང་དག་ལྟ་བ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་པ་དང༌། གང་ཞིག་ཆོས་ལ་ཆོས་མིན་དང༌། །» «ཆོས་མ་ཡིན་ལ་ཆོས་སུ་སྨྲ། །སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དག་ལ་སྡང༌། །མེད་པར་ལྟ་བས་མནར་མེད་ལྷུང༌། །«༼༡༽«ཞེས་སོ། །ཚུལ་འདིས་དགེ་སྡིག་ལས་ཕན་གནོད་མེད་པ་དང༌། སྣང་བ་སེམས་སུ་འདོད་པ་དང༌། ལྷ་འདྲེ་རང་མཚན་མེད་པའོ་ཞེས་སྣང་ཚོད་དུ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བཀག་པ་ཉིད་དོ། །ཁོ་བོ་ཅག་ནི། སྣང་ཙམ་ཐ་སྙད་དུ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་དུ་ཤེས་པས་ལས་འབྲས་ལ་འདོར་ལེན་བྱེད་ཅིང༌། ཚེ་སྔ་ཕྱི་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་རང་ལས་ཐ་དད་པའི་འགྲོ་བ་འདོད་ཅིང༌། གཤིས་ལ་ཡོད་མེད་སྒྲོ་སྐུར་ལས་འདས་པར་འདོད་དེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། མེད་པ་པ་ནི་ངན་འགྲོར་འགྲོ །ཡོད་པ་པ་ནི་བདེ་འགྲོར་འགྲོ །» «ཡང་དག་ཇི་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་ཕྱིར། །གཉིས་ལ་མི་བརྟེན་ཐར་པར་འགྱུར། །» «ཞེས་པ་དང༌། ཤེས་རབ་གསལ་བ་ལས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཉིད། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་བཞིན་དུ་གསལ། །སྣ་ཚོགས་རང་བཞིན་གྱིས་མི་གནས། །ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུའང་མིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་གིས་ཆད་པར་ལྟ་བའི་ཕྱོགས་དགག་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། བསྡོམས་པས་ཕྱི་རོལ་པའི་གྲུབ་པའི་མཐའ་གཏན་ལ་ཕབ་ཟིན་ཏོ།། །།«མེས་པོའི་ཤུལ་བཞག་ལས། ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀྱི་གསུང་འབུམ། ༼༡༣༽ཡིད་བཞིན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཀྱི་འགྲེལ་པ་པདྨ་དཀར་པོ། སྟོད་ཆ།

即便成立推理，（你說）也不能成立為量。然而，見到這個和那個理由時生起可信賴的心，同樣成立為量，所以只需思維便足夠了。 總之，斷見是諸見解中最下劣的，《寶鬘論》中說："總之斷見，說業果不存在，非福生惡趣，說為邪見。總之常見，說業果存在，福德善趣因，說為正見。"又說："誰說法非法，非法反說法，嗔恨善士者，斷見墮無間。" 這個道理也同樣遮破一切誹謗顯現，認為善惡業沒有利害，顯現只是心，天鬼無自相。 我們通過了知顯現如其所現是因果緣起，對業果取捨；承認異於自己的前後世解脫及一切智；認為體性離增益損減。《寶鬘論》云："斷見者趣惡趣，常見者趣善趣，以如實正覺故，不依二趣解脫。"《智慧光明論》云："緣起顯現如陽焰城，非多自性住，亦非如空花。" 以上廣破斷見，總之揭示了外道的成立見解。