L019.001詞義寶藏論 c3.5s

༄༅། །གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་འོད་གསལ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་གནས་« »གསུམ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས།

«རྒྱ་གར་སྐད་དུ། པ་དཱརྠ་རཏྣ་སྱ་ཀོ་ཥ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ། དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གདོད་མའི་མགོན་པོ་ཆོས་དབྱིངས་མཁའ་ལ་ཀུན་གྱི་སྔོན་རོལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་ལྔའི་རང་བཞིན་ཅན། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཡོན་ཏན་རབ་རྫོགས་འོད་གསལ་དཀྱིལ་འཁོར་འཕྲིན་ལས་འོད་ཟེར་སྟོང་འཕྲོ་བས། །སྲིད་ཞིའི་ཐར་གླིང་སྣང་བར་མཛད་དེ་ཐོག་མ་མེད་དུས་ལམ་སྟོན་སྔོན་མེད་འཁོར་འདས་ཀུན་གྱི་དཔལ་དུ་ཤར། །བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཉིན་མོར་བྱེད་དེས་བདག་བློའི་གེ་སར་འདབ་སྟོང་གཡོ་བ་ཀུན་ནས་དགའ་བའི་གཙུག་གིས་མཆོད། །དཔག་མེད་ཐུགས་རྗཻའི་སྤྲིན་ཚོགས་མངའ་བས་འགྲོ་ལ་ཕན་བདེའི་ཆར་འབེབས་ཤིང༌། །མཁྱེན་བརྩེའི་འབྲུག་སྒྲ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐར་ཁྱབ་ཡེ་ཤེས་གློག་ཕྲེང་གསལ་བར་ཁྱབ། དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་རྣམ་འཕྲུལ་གཅིག་བསྡུས་དཔལ་མགོན་བླ་མའི་ཚོགས་རྣམས་དང༌། །མཁའ་འགྲོ་དམ་ཅན་རྒྱ་མཚོའི་ཚོགས་ཀྱིས་དེ་རིང་བདག་བློའི་པད་མཚོར་སྐྱོངས། །གདོད་ནས་རྣམ་དག་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཀྱང་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་ཡུལ་མིན་ལ། །མ་ལུས་འགྲོ་ཀུན་རྗེས་སུ་ཞུགས་ཀྱང་སྲིད་ཞིའི་དྲི་མས་མ་གོས་ཤིང༌། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཞི་བ་བརྙེས་ཀྱང་ཆོས་མཆོག་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ལ། །དག་དང་མ་དག་གཉིས་སུ་མེད་ཀྱང་དག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་ལ་འདུད། །ཤེས་བྱའི་མཁའ་དབྱིངས་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེའི་གཞིར། །རྒྱལ་བའི་དམ་ཆོས་གཟའ་སྐར་གྲངས་མེད་ལས། །» «གསང་སྔགས་བླ་མེད་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་གནས། །ཚིག་དོན་རིན་ཆེན་མཛོད་ཀྱི་རྣམ་བཤད་བྱ། ། གང་གི་ཚེ་གདོད་མའི་དབྱིངས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕོ་བྲང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དག་གི་འབྲས་བུའི་མཆོག་མཐར་ཐུག་པ་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལས་འོད་གསལ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པ་འདི་ཡིན་ཏེ།

以下是直譯： 無上秘密光明金剛心要三處明顯之詞義珍寶藏論 梵文：Padārtha Ratnasya Kośa Nāma 藏文：ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ། 漢譯：詞義珍寶藏論 頂禮吉祥普賢！ 本初怙主法界虛空中，一切之前現前圓滿菩提，五勝自性， 任運成就身智功德圓滿光明壇城事業千光芒， 顯現有寂解脫洲，無始時示道前所未有，輪迴涅槃一切莊嚴顯現。 吉祥如意日光使我心蓮千瓣舒展，以歡喜頂禮供養。 具無量悲云聚，降下利樂雨于眾生， 智悲雷聲遍及十方，智慧電光明顯遍滿。 三世佛陀化現集於一體吉祥怙主上師眾， 空行護法海會眾，今日守護我心蓮池。 本來清凈任運成就，然非此岸所見境界， 隨順一切眾生，卻不為有寂垢染， 現前證悉寂靜菩提，然勝法不變異， 雖無清凈不凈二分，然向清凈顯現者頂禮。 于廣大所知虛空界中， 無量如來正法星宿中， 無上密咒金剛心要處， 詞義珍寶藏論當解說。 當初始法界任運成就宮殿中，世尊吉祥普賢現前證得無上菩提後轉法輪，其究竟果位即大圓滿自性法類中光明金剛心要無上乘。

གང་གི་ཚེ་གདོད་མའི་དབྱིངས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕོ་བྲང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་དག་གི་འབྲས་བུའི་མཆོག་མཐར་ཐུག་པ་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལས་འོད་གསལ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པ་འདི་ཡིན་ཏེ། དེའི་གནས་ངེས་པ་«༼༡༽«འོད་གསལ་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་བའི་རྒྱུད་བཅུ་བདུན་མན་ངག་བརྒྱ་དང་བཅུ་དགུའི་ཚོགས་དང་བཅས་པ་ལས། འདིར་སྐལ་ལྡན་ཚེ་གཅིག་གིས་ཐར་པ་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་རྒྱུད་དང་མན་ངག་གི་དོན་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལག་ལེན་དུ་བསྟན་ན། གཞི་དང་འཁྲུལ་ཚུལ་ཁྱབ་ཚུལ་དང༌། །གནས་དང་ལམ་དང་སྒོ་དང་ཡུལ། །ཉམས་ལེན་ཚད་དང་བར་མ་དོ། །གྲོལ་ས་ཉིད་དང་བཅུ་གཅིག་གོ དེ་ལ་རྟོགས་ཏེ་སངས་རྒྱས་མ་བྱུང༌། མ་རྟོགས་ཏེ་སེམས་ཅན་མ་བྱུང་བའི་སྔོན་རོལ་ན་གཞི་དངོས་པོ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་བསྟན་པ་དང༌། དེ་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་འཁྲུལ་ཚུལ་བསྟན་པ་དང༌། འཁྲུལ་དུས་གཞི་དེས་ཁྱབ་ཚུལ་བསྟན་པ་དང༌། གནས་གང་ལ་བརྟེན་པ་དང༌། དེའི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ལམ་གང་ལས་འབྱུང་བ་ དང༌། སྒོ་གང་ལས་འཆར་བ་དང༌། ཡུལ་གང་ལ་སྣང་བ་དང༌། དེ་ཉམས་སུ་ཇི་ལྟར་བླང་བ་དང༌། རྟགས་ཚད་ངེས་པས་གཏན་ལ་དབབ་པ་དང༌། ཉམས་ལེན་མ་རྫོགས་ན་བར་དོར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་བསྟན་པ་དང༌། དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་གྲོལ་ས་ཆེན་པོ་གང་ཡིན་པ་བསྟན་པ་དང་བཅུ་གཅིག་གིས་རྡོ་རྗེའི་གནས་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ་ཚུལ་འདི་ནི་བསྟན་བཅོས་འདིའི་ལུས་རྣམ་པར་གཞག་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཐལ་འགྱུར་ལས། སེམས་ཅན་འཁོར་བའི་ཐོག་མ་གང༌། །འདས་པའི་ཐོག་མ་གང་གིས་བཟུང༌། །སངས་རྒྱས་མ་འཁྲུལ་གནད་འདི་ཅི། །སེམས་ཅན་འཁྲུལ་བ་ཅི་ལས་བྱུང༌། །རང་རིག་ཡེ་ཤེས་གནས་ས་གང༌། །དེ་ཉིད་ལམ་ཡང་གང་ལས་བྱུང༌། །ཡེ་ཤེས་འཆར་བའི་སྒོ་ནི་ཅི། །སྒྲོན་མའི་གནད་ནི་ཇི་ལྟ་བུ། །དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟར་སྣང༌། །ཡུལ་གྱི་གནད་» «ནི་གང་ལ་འཆར། །དེ་རྟེན་ཁྱབ་པར་གང་གིས་སྒྲུབ། །བློ་རིམ་གནད་ནི་ཇི་ལྟ་བུ། །ཉམས་སུ་ཇི་ལྟར་ལེན་པ་ལགས། །དེ་ཡི་རྟགས་དང་ཚད་གནད་ཅི། །

以下是直譯： 當初始法界任運成就宮殿中，世尊吉祥普賢現前證得無上菩提後轉法輪，其究竟果位即大圓滿自性法類中光明金剛心要無上乘。其確定處為光明最勝不變續十七部及口訣一百一十九集。此處爲了令具緣者一生解脫，若將續部和口訣之義明顯通達並實修，則有： 基礎和迷亂方式、遍滿方式， 處所和道路、門戶和境界， 實修、標準和中陰， 解脫處，共十一項。 其中，在未證悟成佛、未迷惑成眾生之前，首先宣說基礎實相本來狀態，然後宣說由此眾生迷惑方式，迷惑時基礎遍滿方式，依靠何處，其大光明從何道路生起，從何門戶顯現，顯現於何境界，如何實修，以確定標誌和標準來確立，若實修未圓滿則示現中陰智慧明燈，最後宣說一切究竟大解脫處。以這十一項簡要闡述金剛要義，這就是本論的整體結構安排。 如《普賢行愿品》中所說： "眾生輪迴之始為何？ 超越之始由誰掌握？ 佛陀未迷惑要訣何？ 眾生迷惑從何而生？ 自覺智慧安住何處？ 彼之道路從何而來？ 智慧顯現之門為何？ 明燈要訣究竟如何？ 其相如何而顯現？ 境界要訣於何顯？ 依此遍滿由何成？ 心識次第要訣何？ 如何實修？ 其標誌和標準要訣何？"

ཉམས་སུ་ཇི་ལྟར་ལེན་པ་ལགས། །དེ་ཡི་རྟགས་དང་ཚད་གནད་ཅི། །» «བར་མ་དོ་ཡི་སྣང་བ་ཅི། །རང་སེམས་གྲོལ་བ་གང་དུ་གྲོལ། །གྲོལ་ནས་ཐུགས་རྗེ་«༼༡༽«ཇི་ལྟར་འབྱུང༌། །ཞེས་པ་དང༌། མུ་ཏིག་རིན་པོ་ཆེ་ཕྲེང་བའི་རྒྱུད་ལས། ཇི་ལྟར་བརྗོད་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀུན། །བགྲང་བ་ཙམ་དུ་ཟད་མོད་ཀྱང༌། །མདོ་ནི་ཟབ་མོའི་དོན་དུ་བསྡུས། །གནས་ལུགས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཀྱང༌། །ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་གཞི་རྣམ་པ་མང་བཤད་ཀྱང༌། །ལྷུན་གྲུབ་དང་ནི་ཐུགས་རྗེའོ། །རང་གནས་སྐུ་རིག་ཡེ་ཤེས་སོ། །གནས་པ་ཐུགས་ཏེ་ཙིཏྟའི་དཀྱིལ། །ལམ་ནི་རྩ་བཞི་འགྱུར་«༼༢༽«བྱེད་རླུང༌། །འཆར་བྱེད་སྒོ་ནི་མིག་སོགས་སོ། །ནམ་མཁའ་རྐྱེན་བྲལ་ཡུལ་དུ་འདུས། །ཉམས་སུ་ཇི་ལྟར་བླང་ཞེ་ན། །» «ཁྲེགས་ཆོད་དང་ནི་ཐོད་རྒལ་ལོ། །ཚད་ནི་གདེང་བཞིའི་རྣལ་འབྱོར་ཉིད། །བར་དོ་མ་བུ་གཉིས་སྦྱོར་རོ། །གྲོལ་ས་ཉིད་ནི་ཐོག་མའོ། །ཞེས་སོ། །» «ད་ནི་ཡན་ལག་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། རྡོ་རྗེའི་གནས་དང་པོ། རྟོགས་ཏེ་སངས་རྒྱས་མ་བྱུང༌། མ་རྟོགས་ཏེ་སེམས་ཅན་མ་བྱུང་བའི་སྔོན་རོལ་ན། གཞི་དངོས་པོ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་དང་དེ་ལས་གཞི་སྣང་གི་སྣང་ལུགས་གཏན་ལ་དབབ་པར་བྱ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཀྱེ་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ། ཐོག་མ་སྟོན་པ་ཉིད་མེད་པའི་སྔོན་རོལ་ན་འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མ་གྲུབ། སངས་རྒྱས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མ་གྲུབ་པའི་སྔོན་རོལ་ན་གཞི་འདི་ཇི་ལྟར་གནས་པ་ལགས་ཞེས་པས། འདི་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཡེ་ཐོག་གཞིའི་གནས་ལུགས། དེ་ལས་གཞི་སྣང་གི་འཆར་ལུགས། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་གྲོལ་ལུགས་སོ། ། དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། གཞི་བདུན་གྱི་རྣམ་གྲངས་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང༌། ཀ་དག་གི་ཡེ་གཞི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལུགས་ཀྱི་གཞིའི་འདོད་ལུགས་བདུན་ལས་མི་འདའ་སྟེ། གཞི་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པའི་ལུགས། གཞི་མ་ངེས་པར་འདོད་པའི་ལུགས། གཞི་ངེས་པ་དོན་གྱི་དངོས་གཞིར་འདོད་པའི་ལུགས། གཞི་ཅིར་ཡང་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པར་འདོད་པའི་ལུགས། གཞི་ཅིར་ཡང་ཁས་བླང་དུ་བཏུབ་པར་འདོད་པའི་ལུགས།

以下是直譯： 如何實修？ 其標誌和標準要訣何？ 中陰境象為何？ 自心解脫於何處解脫？ 解脫后大悲如何生起？ 如《珍珠寶串續》所說： "雖然所說一切內容， 僅僅是數目而已， 然精要歸納為甚深義， 雖實相不可思議， 智慧有三種。 雖說迷惑基礎多種， 然為任運與大悲。 自住身智慧， 安住心即心輪， 道為四脈變化風， 顯現之門為眼等， 虛空離緣攝為境。 如何實修？ 頓斷與頓超。 標準為四種把握瑜伽， 中陰為母子相會， 解脫處即為本初。" 現在詳細解說支分。第一金剛要義：在未證悟成佛、未迷惑成眾生之前，應確立基礎實相本來狀態及由此基礎顯現的顯現方式。如《六虛空續》所說： "嗟！普賢導師，在最初無有導師之前，甚至連所謂'眾生'、'佛'的名稱都未建立之前，基礎是如何安住的？" 對此解說分三：本初基礎的安住方式、由此基礎顯現的顯現方式、普賢的解脫方式。 第一又分兩部分：總說七種基礎的類別，別說本凈的本初基礎。 首先，一般而言，大圓滿傳統中對基礎的認知不出七種： 認為基礎是任運成就的觀點 認為基礎是不確定的觀點 認為基礎是確定的實際基礎的觀點 認為基礎可隨意轉變的觀點 認為基礎可隨意承認的觀點

གཞི་ཅིར་ཡང་ཁས་བླང་དུ་བཏུབ་པར་འདོད་པའི་ལུགས། གཞི་སྣ་ཚོགས་སུ་འདོད་པའི་ལུགས། གཞི་ཀ་དག་ཏུ་འདོད་པའི་ལུགས་སོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་ཐལ་འགྱུར་ལས། བབས་ལས་གྲུབ་པའི་གནས་ལུགས་ནི། ། གནས་པ་བདུན་གྱི་ཚུལ་ལ་ཡང༌། །སྣ་ཚོགས་ངོས་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ལ། །འགྱུར་«༼༡༽«ཚད་ཆ་ནས་ངེས་མེད་པ། །མི་འགྱུར་བ་ལས་ངེས་པ་ཅན། །སྣང་བའི་རྩལ་ནི་ཅིར་ཡང་བསྒྱུར། །ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཕྱིར་ཁས་ལེན་བཅས། །འཁྲུལ་པ་དག་ཕྱིར་ཀ་དག་ལ། །སྣང་ཚུལ་ཐ་དད་ཁྲ་བོར་འདོད། །འདི་ལྟར་འདོད་པའི་བྱེ་བྲག་ལས། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཅིར་སྣང་ཕྱིར། །ཐ་དད་འདོད་པ་གྲངས་མང་ཡང༌། །གནས་པ་བབས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ། །གཅིག་མེད་གཉིས་མེད་གང་དང་ བྲལ། །ཞེས་དང༌། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོག་མ་བབས་ཀྱི་གྲུབ་པའི་གཞི། །ཡོད་ནི་གཅིག་ལས་མེད་པ་ལ། །འཁྲུལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱོགས་དག་ནས། །རྟོག་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས་གཏན་ཕབ་ན། །རིམ་པ་བདུན་གྱི་ཚུལ་དུ་སྣང༌། །རིམ་པ་བདུན་གྱི་སྣང་བ་ཡང༌། །ངོ་བོ་གཅིག་གི་སྣང་ཚུལ་ལས། །» «གཅིག་མ་ཤེས་པས་དེ་ལྟར་སྣང༌། །འོན་ཀྱང་དེ་དོན་འདི་ལྟ་སྟེ། །ལྷུན་གྲུབ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ལ། །སྣ་ཚོགས་འདུས་པའི་སྙིང་པོར་སྣང༌། །ངེས་པ་མེད་པར་གནས་པ་ལ། ། འགྱུ་བྱེད་ཡིད་བཅས་རྣམ་པར་སྣང༌། །ངེས་པ་རང་ངོར་གནས་པ་ལ། །དྲན་བྱེད་འཕོ་བ་མེད་པར་སྣང༌། །བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པར་གནས་པ་ལ། །འབད་དེ་བློ་ཡི་རྣམ་པར་སྣང༌། །ཅི་ཡི་ངོ་བོར་གནས་པ་ལ། །གང་སྣང་རང་གི་ངོ་བོར་སྣང༌། ཁྲ་བོ་དག་ཏུ་གནས་པ་ལ། །སྣ་ཚོགས་སོ་སོའི་ཚུལ་དུ་སྣང༌། །ཀ་ནས་དག་པར་གནས་པ་ལ། །དྲི་མ་ཡེ་ནས་མེད་པར་སྣང༌། །འདི་ཀུན་བློ་ཡི་རིམ་པར་སྣང༌། ། རང་ངོ་ཀ་ནས་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བདུན་དུ་བསྟན་པ་ཡང་རིག་པ་གཅིག་གི་དོན་འཇལ་བ་ལས་སོ་སོ་ནས་བརྟགས་ཀྱང་རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་ཚིག་དང་ཡི་གེ་དང་འདོད་ཚུལ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པས་འདི་ཁོ་ནའོ་ཞེས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ཞེན་པའི་ཁས་ལེན་ནི་འདིར་མི་འདོད། འོན་ཀྱང་ཆ་མཐུན་པ་མ་བསྟན་ན་མི་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རེ་ཞིག་བརྗོད་ན། འདི་ལ་གང་ཟག་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་ལམ་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་གཉིས་ལས།

以下是直譯： 認為基礎是多樣的觀點 認為基礎是本凈的觀點 如《普賢行愿品》所說： "自然成就的實相， 在七種安住方式中， 從多樣角度看是任運成就， 從變化程度看是不確定， 從不變角度看是確定， 顯現的力用可隨意轉變， 因一切皆生故可隨意承認， 因離迷惑故為本凈， 顯現方式各異故為多彩。 從這些不同觀點來看， 大圓滿可顯現為任何形式， 雖有諸多不同觀點， 但就自然安住的見解而言， 既非一非二亦非離。" 《六虛空續》中說： "最初自然成就的基礎， 雖然只有一個， 但從迷亂顯現的角度， 若以諸多分別念確立， 則顯現為七種形式。 這七種顯現， 實為一體的顯現方式， 因不了知一故如此顯現。 然而其真實義為： 任運成就的安住， 顯為多樣匯聚的精華。 不確定的安住， 顯為具意的變化。 確定自性的安住， 顯為無有遷移的憶念。 可隨意轉變的安住， 顯為努力的心識形態。 以任何本質安住， 顯為任何顯現的本質。 多彩的安住， 顯為各種各樣的形式。 本來清凈的安住， 顯為從無垢染。 這些皆為心識的次第顯現， 自性本來清凈。" 如此分為七種，是從衡量單一覺性的意義而來。雖然從各個角度考察，但在覺性的本質中，文字、音節和觀點都不成立，因此這裡不主張執著于"唯此為是"的單一承認。然而，若不示現相似之處則無法理解，所以暫且這樣說： 這裡根據兩種人的情況，分為隨順宗派和隨順道路兩種。

འདི་ལ་གང་ཟག་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གྲུབ་པའི་མཐའ་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་ལམ་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་གཉིས་ལས། གྲུབ་མཐའ་རྗེས་སུ་འཛིན་པས་གཞི་དྲུག་སྐྱོན་ཅན་དུ་བསྟན་པ་ནི་ཕྱོགས་རེ་ལ་ཞེན་ནས་མཐར་འཛིན་གྱི་ལྟ་བར་ལྟུང་བ་ནི། དམུས་ལོང་དྲུག་གིས་ལྷའི་གླང་པོ་ཆེ་ལ་ལག་པས་ཉུལ་ནས་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་འཇལ་བ་འདྲ་ལ། ལམ་རྗེས་སུ་འཛིན་པས་ཀ་དག་སྐྱོན་མེད་རང་གཞུང་དུ་འདོད་པ་མིག་དང་ལྡན་པས་གླང་པོ་ཆེའི་རང་བཞིན་འཇལ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། འདི་ཀུན་བློ་ཡི་རིམ་པར་སྣང༌། །རང་ངོ་ཀ་ནས་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་གཞི་དྲུག་སྐྱོན་ཅན་དུ་གནས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅུང་ཟད་བཤད་ན་དྲུག་ལས། དང་པོ་གཞི་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་ལ་འདོད་པ་བརྗོད། དེ་དགག» «བཀག་པའི་དོན་བསྡུ་བ་དང་གསུམ་ལས་དང་པོ་ནི། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གནས་ལུགས་ནི་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད། ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང༌། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་གནས་པའི་བདག་ཉིད་ཅེའོ། །» «དེ་དགག་པ་ནི། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་ན། གློ་བུར་དྲི་བྲལ་གྱི་འབྲས་བུ་ཡང་དང་པོ་ཉིད་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པར་ཐལ་ཏེ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡེ་ནས་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ན་སུ་ཡང་གཞི་དེ་ལས་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པར་ཐལ་བ་དང༌། འཁྲུལ་པ་འདི་འདག་མི་རིགས་པ་དང༌། རྒྱུ་ལ་འབྲས་བུ་གནས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྲུབ་ཡིན་ན་འཁོར་བ་ཡང་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་བས་གྲོལ་བར་མི་རིགས་པ་དང༌། རྒྱུ་འབྲས་ཐ་དད་པས་ལྷུན་གྲུབ་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ལྷུན་གྲུབ་སྣ་ཚོགས་གཞི་དེ་ཉིད། །ཡང་དག་གཞི་ཉིད་མ་ལགས་ཏེ། །» «གལ་ཏེ་ཡིན་ན་འདི་ལྟར་འགྱུར། །འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་འབད་པས་ནི། །གྲོལ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། །མ་རིག་ཉིད་ཀྱིས་སྦགས་པའི་ཕྱིར། །རིག་པ་ཡོད་པས་གྲོལ་གསུངས་ན། །འབྲས་བུ་ཡང་གྲོལ་ཉིད་མི་འགྱུར། །དཔེར་ན་སོལ་བ་ནག་པོ་ལ། །བྱི་དོར་གང་གིས་དཀར་པོ་ཡི། །མདོག་ཏུ་འགྱུར་བར་མི་ནུས་བཞིན། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐ་དད་པས། །ཡང་ན་ལྷུན་གྲུབ་མ་ལགས་སོ། །» «ཞེས་སོ། །བཀག་པའི་དོན་བསྡུ་བ་ནི།

以下是直譯： 這裡根據兩種人的情況，分為隨順宗派和隨順道路兩種。 隨順宗派者將基礎六種視為有過失，執著于片面而陷入邊執見解，就像六個盲人用手摸象來判斷其形狀和顏色一樣。隨順道路者認為本凈無過失是自宗觀點，就像有眼之人觀察大象的本性一樣。如說："這些皆為心識的次第顯現，自性本來清凈。" 首先略述六種有過失的基礎的特徵： 第一，認為基礎是任運成就的觀點。這包括陳述其主張、駁斥和總結三部分。 首先，主張是：任運成就的實相既不受限制，也不偏於任何方向，一切功德本來就以任運成就的方式存在。 其次，駁斥：如果一切功德都任運成就存在，那麼暫時離垢的果也應從一開始就任運成就存在，因為一切功德從本初就已任運成就了。若承認這點，就會導致以下過失：任何人都不可能從這個基礎中迷惑；這種迷惑不應該被清除；因中有果的過失；如果一切都是任運成就，那麼輪迴也應是任運成就，就不應該解脫；因為因果有別，所以不應該是任運成就。 如《六虛空續》所說： "任運成就的多樣基礎， 並非真實的基礎。 若是如此，將會導致： 眾生即使努力， 也不會獲得解脫， 因為被無明所染污。 若說因有覺性而解脫， 果也不應成為解脫。 比如黑炭， 無論如何擦拭， 都無法變成白色。 因為因果有別， 所以不是任運成就。" 總結駁斥的要點：

» «ཞེས་སོ། །བཀག་པའི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། འདིར་དེ་ལྟར་མི་འདོད་དེ། ངོ་བོ་ཀ་ནས་དག་པས་འཁོར་བ་མ་གྲུབ། རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པས་འདས་པ་མ་གྲུབ། གཉིས་མེད་བསམ་བརྗོད་ལས་འདས་པས་ཡེ་ནས་སྐྱོན་ལས་འདས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བཞུགས་པ་དེ་ལ་ལྷུན་གྲུབ་འཆར་གཞིར་མཚོན་པ་ཙམ་ལས་རང་མཚན་དུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟར་གནས་པའི་གཞི་དེ་ལ། །ལྷུན་གྲུབ་མཚོན་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་གཞི་མ་ངེས་པར་འདོད་པ་ལ་ཡང་གསུམ་ལས། འདོད་པ་བརྗོད་པ་ནི། ངོ་བོ་གང་ཡང་མ་ཡིན་པས་རང་བཞིན་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས། བློས་གང་ལྟར་བཏགས་པ་ཙམ་དེར་སྣང་བའོ་ཞེའོ། །དེ་དགག་པ་ནི། བློས་གང་བཏགས་ཡིན་ན་གཞི་དེ་འཁོར་བར་བཏགས་དུས་མྱང་འདས་སུ་མི་རུང་ལ། གཅིག་ཡིན་དུས་དུ་མར་མི་འཐད་པ་དང༌། ཕན་ཚུན་ངེས་པ་འཆོལ་བས་འཁྲུལ་གྲོལ་གོ་འཕོ་བར་ཐལ་བ་དང༌། ངེས་པ་མེད་ན་གྲོལ་ནས་འཁྲུལ་བར་ལྡོག་པར་ཐལ་ལ། མ་གྲོལ་བ་དེ་རང་དུས་དེ་ན་གྲོལ་ཟིན་དུ་ཐལ་བ་དང༌། ངེས་མ་ངེས་གཉིས་ཕན་ཚུན་གོ་འཕོ་བས་འཆོལ་བར་ཐལ་བ་དང༌། མ་ངེས་ན་གཞིར་མི་རུང་སྟེ་ས་མི་ཟིན་པའི་སྐྱོན་དང་བཅས་པར་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། མ་ངེས་པ་ཡི་གཞི་གསུངས་པ། །འདི་ཡང་གཞི་ཉིད་མི་བཏུབ་བར། །བདག་གིས་བློ་རིམ་འདི་ལྟར་ག»ོ «།འབྲས་བུ་རེས་འཇོག་ཅན་ཉིད་དམ། །ཡང་ན་ལྡོག་བཅས་ཉིད་དུ་འགྱུར། །མ་ངེས་ངེས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར། །ངེས་པའང་མ་ངེས་ཅན་དུ་» «འགྱུར། །རང་གི་མ་ངེས་རང་ཡོད་པས། །ངེས་པ་ཡིན་ན་ལས་མཐའ་» «བཞིན། །ཞེས་སོ། །དོན་བསྡུ་བ་ནི། འདིར་ནི་དེ་ལྟར་མི་འདོད་དེ། མིང་དོན་གང་དུའང་མི་འབྱེད་པས་ཡེ་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་སྐྱེ་འགག་གནས་པ་མེད་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་ཕྱོགས་འཛིན་དུ་ངེས་པ་གང་ཡང་མེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་གཞི་ངེས་པ་དོན་གྱི་དངོས་གཞིར་འདོད་པ་ལའང་གསུམ་ལས། འདོད་པ་བརྗོད་པ་ནི། ངོ་བོ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ། སྣང་ཚུལ་འསྒྱུར་དུ་མི་བཏུབ་པ་མེ་དང་ཆུ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དགག་པ་ནི། འགྱུར་མེད་ཁོ་ན་ཡིན་ན་བདག་རྟག་པར་འདོད་པ་དང༌། གཅིག་པར་ཐལ་བ་དང༌།

以下是直譯： 總結駁斥的要點：這裡並不如此認為。本性本來清凈，所以輪迴不成立；自性完全清凈，所以涅槃不成立；超越二元對立和思維言說，所以本來就超越過失。對於這種狀態，僅僅用"任運成就"來比喻其顯現的基礎，而非其自相。如同經中所說："對於如是安住的基礎，任運成就是其比喻性的本質。" 第二，認為基礎是不確定的觀點。這也分為三部分。 首先，陳述其主張：因為本性不是任何特定的東西，所以自性不是確定的；只是心識如何執著，就如何顯現。 其次，駁斥：如果只是心識的執著，那麼當基礎被執著為輪迴時就不應該成為涅槃，當被執著為一時就不應該成為多，相互確定性混亂會導致迷惑和解脫互相轉換，如果沒有確定性就會導致解脫后又回到迷惑，未解脫時就已經解脫，確定和不確定兩者會相互轉換而混亂，如果不確定就不適合作為基礎因為無法立足。如同經中所說： "所說的不確定基礎， 我認為這也不適合作為基礎。 我的理解次第如下： 果將成為時而有時而無， 或者將成為可逆的。 不確定將成為確定， 確定也將成為不確定。 如果說自身的不確定性存在， 那就像業的終點一樣成為確定。" 總結要點：這裡並不如此認為。因為不分別名稱和意義，所以確立了本來不生的法性中沒有生滅住，認為法性如虛空一般沒有任何偏執的確定性。 第三，認為基礎是確定的實際本質。這也分為三部分。 首先，陳述其主張：本性不變如虛空，顯現方式不可改變如火和水。 其次，駁斥：如果只是不變的，就會落入認為有一個常我的觀點，會導致一切都是一體的過失，

འགྱུར་མེད་ཁོ་ན་ཡིན་ན་བདག་རྟག་པར་འདོད་པ་དང༌། གཅིག་པར་ཐལ་བ་དང༌། འབད་པས་གྲོལ་བ་མི་སྲིད་པར་ཐལ་ཏེ་མ་དག་པའི་རིག་པ་དག་པར་བསྒྱུར་དུ་མི་བཏུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ན་གཞི་དེ་རྟོགས་པ་དང་ལམ་སྒོམ་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་པར་ཐལ་བ་དང༌། གཞི་རྟོགས་པས་འཁྲུལ་པ་བཟློག་པར་མི་སྲིད་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ངེས་པའི་གཞི་ཞེས་བསྟན་པ་ལ། །འདི་ཡང་ཡང་དག་སྙིང་པོ་མིན། །དཔེར་ན་མིག་སེར་ཅན་དག་ལ། །དུང་ཉིད་སེར་པོར་སྣང་བ་» «བཞིན། །རང་ས་ལྡོག་པའི་ཁྱད་ཀྱིས་ནི། །རང་གཞན་གཉིས་མེད་ངེས་མཐའ་བྲལ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཡང་ཡང་དག་མིན། །ཡང་ན་རྒྱུ་ངེས་འབྲས་ངེས་པས། །» «བདག་རྟག་པ་དང་ཁྱད་མེད་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །བཀག་པའི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། འདིར་དེ་ལྟར་མི་འདོད་དེ། རྟོགས་ངོ་རང་དག་ལ་མ་རྟོགས་ཀྱང་རང་བཞིན་གཉིས་སུ་མེད་པས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་འཕོ་འགྱུར་མེད་ཅེས་བྱའི། འབད་པས་མི་དག་ཅེས་ཁས་མི་ལེན་པའོ། ། བཞི་པ་གཞི་ཅིར་ཡང་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པར་འདོད་པ་ལའང་གསུམ་ལས། འདོད་པ་བརྗོད་པ་ནི། ངོ་བོ་ཕྱོགས་དང་རིས་སུ་མ་ཆད་པས་གནས་ཚུལ་གར་ཡང་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པའོ་ཞེའོ། །དེ་དགག་པ་ནི། གནས་ལུགས་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་ན་གནས་ལུགས་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བ་དང༌། འབྲས་བུ་གྲོལ་ཟིན་ཡང་རྒྱུར་ལྡོག་པའམ་རྒྱུ་འཁྲུལ་སྣང་སྤུ་མ་བརྗེས་པ་ཟང་ངེ་བའི་རང་དུས་དེ་གྲོལ་ཟིན་སྔར་འདས་དང་ཕན་ཚུན་གོ་བརྗེ་བར་ཐལ་ཏེ། གང་དུའང་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ན་དགོས་པ་མེད་པ་དང༌། ཡང་ཕྱིར་ལྡོག་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་བདེན་པར་ཐལ་ཞིང༌། བེམས་རིག་ཕན་ཚུན་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པར་ཐལ་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་ཅེས་སྔར་གསུངས་པ། །རང་གི་གནས་ལུགས་བསྒྱུར་བཏུབ་ན། །འདི་ཡང་ངེས་པ་མེད་པར་མཚུངས། །འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་རྒྱུར་ལྡོག་ཕྱིར། །འབད་པ་རྣམས་ལ་དགོས་མེད་འགྱུར། །ཡང་དང་ཡང་དུ་ལྡོག་པས་ན། །བེམས་པོ་རྣམས་ནི་རིགས་བཅས་སུ། །བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པ་མ་ཡིན་ཞིང༌། །ཞེས་སོ། །དོན་བསྡུ་བ་ནི། རང་འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་ལ། འཁྲུལ་པ་གནས་སུ་དག་ནས་ངོ་བོ་ལ་རང་ས་ཟིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །

以下是直譯： 如果只是不變的，就會落入認為有一個常我的觀點，會導致一切都是一體的過失，會導致通過努力而解脫是不可能的，因為不清凈的覺性無法轉變為清凈。如果承認這點，就會導致理解這個基礎和修行道路變得毫無必要，也會導致理解基礎無法消除迷惑的過失。如《六空間》所說： "所謂確定的基礎， 這也不是真實的本質。 就像黃疸病患者， 將白色的海螺見為黃色。 由於自身立場的差異， 超越自他二元和確定的邊際。 因此，這也不是真實的。 或者，如果因確定果確定， 就會與常我無異。" 總結駁斥的要點：這裡並不如此認為。雖然在未證悟的狀態下，在證悟的角度上是自然清凈的，但由於自性無二，所以說法性本來清凈無有變遷，而不是說通過努力無法清凈。 第四，認為基礎可以轉變為任何東西。這也分為三部分。 首先，陳述其主張：因為本性不侷限於任何方面或類別，所以實際情況可以轉變為任何東西。 其次，駁斥：如果實相可以改變，就會導致它不是實相的過失。果位已經解脫的也會退回因位，或者因位的迷亂顯現未改變的當下就已經解脫，過去和現在會相互轉換，因為可以轉變為任何東西。如果承認這點，就會變得毫無意義，而且會導致再次退轉，完全解脫將不真實，也會導致物質和心識可以相互轉換的過失。如同經中所說： "之前所說的可以改變， 如果自身的實相可以改變， 這也同樣沒有確定性。 因為果位會退回因位， 所有努力將變得毫無意義。 由於反覆退轉， 物質不能轉變為 具有覺知的東西。" 總結要點：自身不變遷，所以不會變成其他；迷惑在原位清凈，稱為在本性中找到自己的立足點。

འཁྲུལ་པ་གནས་སུ་དག་ནས་ངོ་བོ་ལ་རང་ས་ཟིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །» «ལྔ་པ་གཞི་ཅིར་ཡང་ཁས་བླང་དུ་བཏུབ་པར་འདོད་པ་ལའང་གསུམ་ལས། འདོད་པ་བརྗོད་པ་ནི། དངོས་པོ་ཀུན་གྱི་ངོ་བོར་«༼༡༽«གཞི་མེད་ཕྱོགས་ཡན་དུ་ཤར་བས་ཅིར་ཡང་ཁས་བླངས་པའོ་ཞེའོ། །དེ་དགག་པ་ནི། གང་དུའང་ཁས་བླང་དུ་བཏུབ་ན་དངོས་པོ་ལ་ཐུག་པ་མེད་པ་ལྟར་གཞི་ལ་ཐུག་མེད་དུ་འགྱུར་ལ། འདོད་ན་ཐུག་མེད་ཀྱི་མཐའ་མི་འགྲུབ་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་དང༌། ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་དུ་ཐལ་བས་གནས་ལུགས་ཀྱི་གཞིར་མི་རུང་བར་ཐལ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཁས་ལེན་རྣམས་དང་ལྡན་པར་ནི། །སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྔར་གསུངས་པ། །འདི་ཀུན་ཕྱོགས་ཀྱི་འཕེན་པ་ཙམ། །ཐམས་ཅད་ཡིན་ངོར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཐུག་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་འགྱུར་བས། །ཞེས་སོ། །དོན་བསྡུ་བ་ནི། ཡོད་མེད་རྟག་ཆད་ལས་འདས་པས་ཁས་ལེན་གང་ཡང་མེད་ལ། མཚོན་ཚུལ་ཕྱོགས་རེ་ནས་གང་ཡང་མཚོན་དཔེར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དྲུག་པ་གཞི་སྣ་ཚོགས་སུ་འདོད་པ་ལའང་གསུམ་ལས། འདོད་པ་བརྗོད་པ་ནི། ངོ་བོ་ཀུན་ཏུ་རང་ཤར་བས། །སྣང་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བའོ། །ཞེའོ། །དེ་དགག་པ་ནི། གཞི་སྣ་ཚོགས་ཡིན་པས་དུ་མར་འགྱུར་ལ། དག་པ་རྣམ་གྲོལ་གྱི་གཞིར་མི་རུང་བས་འབད་ཀྱང་ངལ་བ་དོན་མེད་པ་དང༌། དུ་མ་མཐའ་ཡས་ཐུག་པ་མེད་པས་ངེས་པ་རྙེད་དུས་དང་རྟོགས་དུས་མེད་པར་ཐལ་བ་དང༌། སྣང་ཚུལ་འཕོ་འགྱུར་བྱེད་པ་ལྟར་གཞི་ཡང་འཕོ་འགྱུར་བྱེད་པར་ཐལ་བ་དང༌། འཕོ་འགྱུར་བྱེད་ན་གཞིར་མི་འཐད་པ་དང༌། རྟོག་ཚོགས་དུ་མ་སྐད་ཅིག་ལ་འགྱུ་བ་ལྟར། གཞི་གྱ་གྱུ་ཉོན་མོངས་ཅན་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། སྟོན་པས་གོང་དུ་ཁྲ་བོར་གསུངས། །འདི་ཡང་ཕྱོགས་ནས་མི་འཐད་པས། །གང་གི་ངོ་བོ་དེ་སྣང་བས། །འབྲས་བུ་ཐ་དད་དོན་དེ་མཚུངས། །མང་བའི་སྒྲ་ཡིས་ཉམས་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །དོན་བསྡུ་བ་ནི། འདིར་དེ་ལྟར་མི་འདོད་དེ། ངོ་བོ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པས་མཚན་གཞི་དང་བྲལ། རང་བཞིན་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བས་མཚོན་ཆ་དང་བྲལ། གནས་ལུགས་སྤྲོས་པ་ལས་གྲོལ་བས་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་ཏེ། མཚན་མཚོན་གཞི་གསུམ་གྱི་གདགས་སུ་མི་རྙེད་པས་སྣ་ཚོགས་འཆར་གཞི་མ་འགགས་ཀྱང་ཡིན་ཚུལ་སྐྱོན་ལས་འདས་པའོ། །

以下是直譯： 迷惑在原位清凈，稱為在本性中找到自己的立足點。 第五，認為基礎可以承認為任何東西。這也分為三部分。 首先，陳述其主張：由於無基礎而自由顯現為一切事物的本性，所以可以承認為任何東西。 其次，駁斥：如果可以承認為任何東西，那麼就像事物沒有盡頭一樣，基礎也將無窮無盡。如果承認這點，就會導致無窮無盡的邊際無法成立的過失，也會導致落入有無、常斷的過失，因此不適合作為實相的基礎。如同經中所說： "之前老師所說的， 具有各種承認， 這些都只是偏向的推測。 因為要證明一切都是本性， 就會導致無窮無盡的過失。" 總結要點：超越有無、常斷，所以沒有任何承認，但可以從各個角度示現為任何比喻和象徵。 第六，認為基礎是多樣的。這也分為三部分。 首先，陳述其主張：本性普遍自顯，所以顯現方式是多樣的。 其次，駁斥：如果基礎是多樣的，就會變成多元，不適合作為清凈解脫的基礎，因此即使努力也是徒勞無益。由於多元無邊無際，就會導致永遠無法找到確定性和理解的時機。就像顯現方式會變化一樣，基礎也會變化，如果變化就不適合作為基礎。就像眾多念頭在剎那間變化一樣，基礎會變得曲折不定、充滿煩惱。如同經中所說： "老師之前說是多彩的， 這從某些方面來看也不合理， 因為任何本性都會顯現， 果實各異，意義相同， 因為'多'字暗示了缺陷。" 總結要點：這裡不這樣認為。因為本性不成立為任何東西，所以超越了能詮基；因為自性在顯現中解脫，所以超越了所詮；因為實相超越戲論，所以超越了能詮。由於找不到能詮、所詮、所依三者的假立，所以雖然不阻礙多樣顯現的基礎，但其存在方式超越了過失。

མཚན་མཚོན་གཞི་གསུམ་གྱི་གདགས་སུ་མི་རྙེད་པས་སྣ་ཚོགས་འཆར་གཞི་མ་འགགས་ཀྱང་ཡིན་ཚུལ་སྐྱོན་ལས་འདས་པའོ། །ལམ་རྗེས་སུ་འཛིན་པས་ཀ་དག་སྐྱོན་མེད་རང་གཞུང་དུ་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཀ་དག་གི་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་«༼༡༽«། དེ་ལ་རྩོད་པའི་སྐྱོན་སྤང༌། འཆར་གཞིའི་བབས་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡེ་ཐོག་གཞིའི་ཀ་དག་ནི་སྨྲ་བསམ་བརྗོད་འདས་ཆེན་པོ་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟེ། ངོ་བོ་ཀ་ནས་དག་པས་ཡོད་པ་རྟག་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་ཏེ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མའི་ཆོས་སུ་མ་གྲུབ། རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་མེད་པ་ཆད་པའི་མཐའ་ལས་འདས་ཏེ། འོད་གསལ་སྟོང་པའི་ཆོས་ཉིད་རྣམ་དག» «རང་བཞིན་གདོད་མའི་སངས་རྒྱས། ཆོས་སྐུ་འགྱུར་མེད་ཀྱི་དགོངས་པ། འཁོར་འདས་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ་ཡེ་སྟོང་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡེ་ཐོག་ཉིད་ནས་ནམ་མཁའ་ལྟར་གནས་པ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཀ་དག་པས། །རང་བཞིན་ཉིད་ལ་ལྷུན་གྲུབ་བོ། །ས་དང་ཕྱོགས་དང་རིས་ལས་འདས། །ཡོད་དང་མེད་དང་བལྟ་རུ་མེད། །སྒྲ་ཚད་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །གཅིག་དང་གཉིས་དང་བགྲང་ཡུལ་མེད། །སྟོང་པ་ཆེན་པོར་བབས་ཀྱིས་གྲུབ། །ཅེས་པ་དང༌། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྤྲོས་བྲལ་ཆོས་ཉིད་ཀ་དག་ནི། །རང་ངོ་རྣམ་དག་སྙིང་པོའི་» «གཞི། །དེ་ལ་ཚིག་དང་ཡི་གེ་བྲལ། །བརྗོད་པས་གཏན་ལ་དབབ་ཏུ་མེད། །སྒྲོ་འདོགས་ཐ་སྙད་ཀུན་བྲལ་ཏེ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་མེད། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །ཆོས་མེད་ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མེད། །གང་མེད་ཅི་མེད་ཅི་ཡང་མེད། །དེ་ལྟར་མེད་པའི་སྙིང་པོ་ལ། །རེ་ཞིག་ཚིག་གིས་གཏན་ཕབ་ན། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་«༼༡༽«ཀ་དག་ལ། །རང་བཞིན་དུ་ནི་ལྷུན་གྲུབ་པོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་རྩོད་པ་དང༌། ལན་གཉིས་ལས་རྩོད་པ་ནི། ངོ་བོ་ཀ་དག་ཡིན་ན་དྲི་མ་ཡེ་ཟད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་འཁོར་བར་འཁྲུལ་པ་མི་རིགས་ལ།རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཟིན་པས་ཡེ་ནས་འབད་མེད་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་གྲོལ་བར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། ལན་ནི།

以下是直譯： 由於找不到能詮、所詮、所依三者的假立，所以雖然不阻礙多樣顯現的基礎，但其存在方式超越了過失。 在道路隨後的把握中，將本初清凈無過展示為自宗，分為三部分：確認本初清凈的本質，消除對此的爭議過失，總體闡述顯現基礎的方式。 第一，本初基礎的本初清凈超越言思，超越有無的邊際。因為本性本來清凈，所以超越了常有的邊際，不成立為實有和相狀之法。因為自性本然成就，所以超越了斷無的邊際。光明空性的法性完全清凈，本初的自性佛，不變的法身智慧，不成立為輪迴或涅槃，而是本來空性、自生的大智慧，從本初就如虛空般安住。如《珍珠串》中說： "本性本來清凈， 自性本然成就。 超越地、方位和邊界， 無有、無無、不可見。 不是聲音和量度的對象， 沒有一、二或可數之處。 自然成就為大空性。" 《六密續》中說： "離戲法性本初清凈， 自性完全清凈的本基。 它離開文字和語言， 無法用言語確定。 遠離增益和名言， 無有能取所取分別。 無佛無眾生， 無法無法想。 無何物何事，一無所有。 如此無有的精華， 暫且用語言確定： 本性本初清凈， 自性本然成就。" 第二，有爭議和回答兩部分。爭議是：如果本性是本初清凈的，因為污垢本來耗盡，眾生不應該在輪迴中迷惑。如果自性是本然成就的，因為果已本然成就，眾生應該從本初就不費力地解脫。 回答是：

རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཟིན་པས་ཡེ་ནས་འབད་མེད་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་གྲོལ་བར་རིགས་སོ་ཞེ་ན། ལན་ནི། ཡེ་ནས་གྲོལ་ཟིན་པས་དྲི་མ་བསྐྱར་ནས་མཚན་ཉིད་པ་སྦྱང་དུ་མེད་ཅིང་འཁྲུལ་པ་དང་གྲོལ་བ་རང་མཚན་པ་མེད་དེ་རྨི་ལམ་གྱི་གྲོལ་འཁྲུལ་ལྟར་རིག་པའི་རོལ་པ་ཙམ་དུ་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་གྲུབ་མ་མྱོང་བས་ཀ་དག་ཡིན་པ་ལ་སྐྱོན་མེད། ལྷུན་གྲུབ་ཡིན་པས་ཡེ་ནས་དབྱིངས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཏུ་རྫོགས་ཀྱང་གཉིད་སད་པ་ལྟར་གློ་བུར་དྲི་བྲལ་གྱི་ཆ་ལས་ཡེ་ཐོག་དེར་མངོན་དུ་གྱུར་ཚར་«༼༡༽«ཡོད་པས་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། ངོ་བོ་ཉིད་ལ་ཀ་དག་པས། །སེམས་ཅན་འཁོར་བ་འདི་མི་རིགས། །མ་རིག་དྲི་མ་ཡེ་ཟད་ཕྱིར། །སྟོན་པས་གསུངས་པ་སེམས་དཔའ་ཆེ། །རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡང་མ་འགགས་རོལ་པར་སྣང༌། །སེམས་དཔའ་ཉིད་ཀྱིས་ཡང་གསོལ་བ། །རང་བཞིན་ཉིད་ལ་ལྷུན་གྲུབ་ན། །སེམས་ཅན་འདི་དག་རང་གྲོལ་རིགས། །ཡེ་ནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །གསུངས་པ་སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི། །ངོ་བོ་ཀ་ནས་དག་པའི་ཕྱིར། །གྲོལ་བ་རྣམས་ཀྱང་རོལ་པར་སྣང༌། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཡང་གསོལ་བ། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཀ་དག་པས། །ལྷུན་གྲུབ་ལ་ཡང་དགོས་མེད་འགྱུར། །ཡང་ན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །ཀ་ནས་དག་པ་མེད་པར་འགྱུར། །སྟོན་པས་གསུངས་པ་འདུག་ཚུལ་ལ། །གང་གིས་བརྗོད་པའི་ཚིག་མེད་པས། །བརྗོད་པའི་སྒྲ་ཚིག་དང་བྲལ་བ། །ཅི་ཡི་ངོ་བོར་གྲུབ་མེད་ཕྱིར། །ཚིག་གིས་འདི་ལ་གནོད་པ་བྲལ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་འཆར་གཞིའི་བབས་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་ལ། དབྱིངས་གདོད་མའི་ཡེ་གཞི་ལ་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ། ངང་དང་རང་བཞིན་བདག་ཉིད་གསུམ། །ཀ་དག་ཉིད་དང་ལྷུན་གྲུབ་སྟེ། །ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པས་ཕྱེ་ན་བརྒྱད་དུ་གནས་ཤིང༌། དེའི་ངང་ལས་གཞི་སྣང་དུ་ཤར་དུས་གྲོལ་འཁྲུལ་གཉིས་ཀའི་གཞི་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་སྤྱི་གཞི་ཟེར་ལ། གྲོལ་གཞི་བྱེད་པས་གྲོལ་བའི་གཞི་དང༌། སེམས་ཅན་གྱི་འཁྲུལ་གཞི་བྱེད་པས་འཁྲུལ་གཞི་ཞེས། གཞི་སྣང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་གྲོལ་འཁྲུལ་གྱི་ཆ་དབྱེ་ན་གསུམ་དུ་གནས་པ་སྟེ།

這是直譯： 回答是：因為本來已解脫，所以不能再次清凈實有的污垢，也沒有實有的迷惑和解脫。就像夢中的解脫和迷惑一樣，僅僅是覺性的游舞顯現，從顯現之時就未曾成立，所以是本初清凈，這沒有過失。因為是本然成就，所以從本初就圓滿了法界身和本然清凈的智慧，但就像從睡眠中醒來一樣，從暫時離垢的方面在那本初處已經完全顯現，所以沒有過失。如同經中所說： "因為本性本初清凈， 眾生輪迴是不合理的。 因為無明污垢本來耗盡， 大菩薩啊，這是佛所說。 因為自性本然成就， 它也顯現為不阻礙的游舞。" 菩薩又問道： "如果自性本然成就， 這些眾生應該自然解脫。 因為從本初就本然成就。" 佛說："這些眾生， 因為本性本來清凈， 所以解脫也顯現為游舞。" 菩薩又問道： "因為本性本初清凈， 本然成就也成為不需要。 或者因為本然成就， 就不會有本初清凈。" 佛說："就其存在方式而言， 因為沒有能詮的語言， 所以遠離言語音聲。 因為不成立為任何本質， 所以語言無法損害它。" 第三，總體闡述顯現基礎的方式。在本初的法界本基中，有本質、自性、大悲三者；狀態、自性、本體三者；本初清凈和本然成就。雖然本質是一，但從不同角度區分可以有八種。當從這種狀態中顯現為基礎顯相時，因為成為解脫和迷惑兩者的基礎，所以稱為共同基礎。因為成為解脫的基礎，所以稱為解脫的基礎；因為成為眾生迷惑的基礎，所以稱為迷惑的基礎。基礎顯相的本質雖然是一，但如果區分解脫和迷惑的方面，就有三種。

གཞི་སྣང་གི་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་གྲོལ་འཁྲུལ་གྱི་ཆ་དབྱེ་ན་གསུམ་དུ་གནས་པ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་དང༌། །ངང་དང་རང་བཞིན་བདག་ཉིད་ཆེ། །ཀ་དག་ཉིད་དང་ལྷུན་གྲུབ་དང༌། །སྤྱི་པའི་གཞི་དང་འཁྲུལ་གཞིའོ། །ཞེས་པ་དང༌། དེའི་རྒྱས་བཤད་དུ། ངོ་བོ་ཀ་དག་བརྗོད་གཞི་བྲལ། །རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཅིར་སྣང་རྫོགས། །» «ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་རང་ཤར་བའོ། །ངང་ནི་ཤུགས་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། །རང་བཞིན་མ་བཅོས་ཀུན་སྣང་བས། །བདག་ཉིད་ཁྱབ་གདལ་འུབ་ཆུབ་པའོ། །ཀ་དག་དྲི་མ་རང་དག་སྟེ། །ལྷུན་གྲུབ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །སྤྱི་པའི་གཞི་ནི་གྲུབ་པར་སྣང༌། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་ཀྱང་གཞིའི་རང་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་ཡོད་པས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཀ་དག་གི་ཡེ་གཞི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ་འདུག་ཚུལ་ངོས་གཟུང༌། དེའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད། རྣམ་པ་ལ་འཁྲུལ་གཞི་བཟློག་པའོ། །དང་པོ་ནི་རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས། ཡེ་སྟོང་ཐོག་མའི་ཆོས་སྐུ། དབྱིངས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ། ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་བའི་གནས་ལུགས་ཏེ། འཁོར་འདས་བདེ་སྡུག» «ཡོད་མེད། ཡིན་མིན། གྲོལ་འཁྲུལ། རིག་མ་རིག་ལ་སོགས་པ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཐོག་མ་ཉིད་ཀྱི་ཀ་དག་ལ། །འཁྲུལ་ཞེས་ཙམ་དུ་བརྗོད་དུ་མེད། །དེ་བཞིན་མ་འཁྲུལ་པ་ཡང་ཅི། །དེ་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་གདོད་ནས་མེད། །ཅེས་པ་དང༌། གསང་བ་ཡི་གེ་མེད་པའི་རྒྱུད་ལས། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྤྱད་པའི་ཡུལ་མེད་དོ། །སྔར་འདས་པ་མེད་དོ། །ཕྱིས་འབྱུང་བ་མེད་དོ། །ད་ལྟར་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད་དོ། ། ལས་མེད་དོ། །བག་ཆགས་མེད་དོ། །མ་རིག་པ་མེད་དོ། །སེམས་མེད་དོ། ། ཡིད་མེད་དོ། །ཤེས་རབ་མེད་དོ། །འཁོར་བ་མེད་དོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མེད་དོ། །རིག་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་སུ་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །དེའང་ཀ་ནས་དག་པ། དང་པོ་ནས་དག་པ། ཐོག་མ་ནས་དག་པ། ཡེ་ནས་དག་པ། གདོད་མ་ནས་དག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཀ་ཞེས་ཐོག་མར་བྱུང་བ་ལ། །དག་པ་དྲི་མའི་གྲངས་མཐའ་ཟད། །ཅེས་སོ། །

這是直譯： 基礎顯相的本質雖然是一，但如果區分解脫和迷惑的方面，就有三種。如《珍珠串》中說： "本質、自性和大悲， 狀態、自性和大我， 本初清凈與本然成就， 共同基礎和迷惑基礎。" 對此的詳細解釋是： "本質是本初清凈，超越言說對象。 自性是本然成就，圓滿一切顯現。 大悲是遍及一切，自然顯現。 狀態是從勢能中生起， 自性是未經造作，顯現一切， 本體是遍滿周遍，完全圓滿。 本初清凈是自然清凈污垢， 本然成就是因為產生種種， 共同基礎顯現為已成立。" 這些都是基礎的重要關鍵點，應當用智慧之眼來理解。 第二，詳細解釋本初清凈的本基，分三部分：確定本質的存在方式，詳細解釋其自性，在現相中遮除迷惑基礎。 首先，自生的本智、本初空性的法身、勝義諦的法界、法性光明的實相，都不成立為輪迴涅槃、苦樂、有無、是非、解脫迷惑、覺性無明等任何一種。如《珍珠串》中說： "在最初的本初清凈中， 連'迷惑'這個詞都不能說。 同樣，'不迷惑'又是什麼？ 因此，迷惑從本初就不存在。" 《無文字密續》中說： "自生的本智沒有經驗的對象。沒有過去，沒有未來，沒有現在顯現。沒有業，沒有習氣，沒有無明，沒有心，沒有意，沒有智慧，沒有輪迴，沒有涅槃。甚至覺性本身也不存在。沒有任何顯現為智慧的東西。" 這也稱為本初清凈、最初清凈、開始清凈、本來清凈、原始清凈。如《珍珠串》中說： "'本初'指最初出現， '清凈'指污垢數量窮盡。"

དག་པ་དྲི་མའི་གྲངས་མཐའ་ཟད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་དེའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཡེ་ཤེས་ཉིས་ལྡན་དང༌། སུམ་ལྡན་དུ་བཤད་པའོ། །» «དང་པོ་ནི། རིག་ལ་དངོས་པོ་མེད་པས་རིག་སྟོང་དབྱེར་མེད་ལ་ལྟོས་ནས་ངོ་བོ་ཀ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བ་དང༌། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཏིང་གསལ་ཡེ་གདངས་སུ་གནས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ཀ་དག་ལ། །རང་བཞིན་དུ་ནི་ལྷུན་གྲུབ་ པོ། །ཞེས་སོ། །ངོ་བོའི་ལྡོག་པ་ན་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་ལ། རང་བཞིན་གྱི་ལྡོག་པ་ན་འཆར་གཞིའི་ཆ་ཙམ་དུ་གནས་ཏེ། དེ་གཉིས་རང་ངོ་དབྱེར་མེད་མཐའ་གྲོལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་བཞུགས་པ་ནི་རིག་པ་རང་གྲོལ་ལས། མཐའ་བཞིའི་དྲི་མ་རང་སངས་ཉིད། །ཅེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་སུམ་ལྡན་དུ་བཤད་པ་ལ། ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང༌། རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཀ་དག་ཆེན་པོའི་གཞི་དེ་ལ་ཡང་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་དང་ལྡན། ཞེས་དང༌།ཐལ་འགྱུར་ལས། འཁོར་དང་འདས་པ་མི་གནས་པའི། །ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཀུན་ཁྱབ་པས། །ཡེ་ཤེས་རང་ངོར་གནས་པ་ལ། །གསུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་དབྱེར་མེད་དོ། །ཞེས་དང༌། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་རྣམ་གསུམ་གྱིས། །གཞི་ཡི་ཁྱད་པར་ཚིག་ཏུ་བསྟན། །ཞེས་པ་ དང༌། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། གཞིའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་གྱི་གནས་ལུགས་གསུམ་སྟེ། གསང་བ་བླ་ན་མེད་པ་འདིའི་བཞེད་ཀྱིས་ཆོས་སྐུ་གདོད་ནས་དག་པའི་ངོ་བོ་སྐུར་བཞུགས་པས་སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་འཆར་གཞིར་གནས་ཀྱང་མཚན་མ་རིས་ཅན་གྱི་ཞལ་ཕྱག་ཏུ་གྲུབ་པ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །རང་བཞིན་གསལ་བ་འོད་ལྔར་བཞུགས་པས་གདངས་གསུམ་ཡེ་ནས་རང་གསལ་ཀྱང་ཁ་དོག་རིས་བཅས་སུ་སོ་སོར་གྲུབ་པ་ནི་མེད་དོ། །ཐུགས་རྗེ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་བཞུགས་པས་མཁྱེན་པའི་ཆ་མ་འགགས་པར་སོ་སོར་གསལ་ཀྱང་བྱ་བ་དང་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་དུ་སྣང་བ་ནི་མེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཐོག་མའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་དང༌། །ཐུགས་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གནས། །

這是直譯： "'清凈'指污垢數量窮盡。" 第二，詳細解釋其自性有兩部分：解釋為具有二種智慧和三種智慧。 首先，由於覺性中沒有實體，所以覺性和空性不可分離，從這個角度來看，本質是超越思維的本初清凈智慧，自性是深明本光的本然成就智慧。如《六空間》中說： "本質即是本初清凈， 自性則是本然成就。" 從本質的角度超越有無的邊際，從自性的角度僅僅存在為顯現的基礎，這兩者在自身本質上是不可分離的、超越邊際的大圓滿，如《覺性自解脫》中說： "四邊的污垢自然清凈。" 解釋為具有三種智慧分為兩部分：簡要闡述本質和詳細解釋自性。 首先，《自顯》中說： "那個大本初清凈的基礎也具有本質、自性、大悲三者。" 《超越》中說： "不住于輪迴和涅槃， 法性空性遍一切， 智慧安住自本性， 以三種方式不可分。" 《六空間》中說： "智慧本身以三種， 顯示基礎的特徵。" 《金剛薩埵心鏡》中說： "應當知道基礎的一切法都具有本質、自性、大悲三者。" 第二部分有三種實相：本質、自性和大悲。 根據這個無上密法的觀點，法身本初清凈的本質安住為身，雖然作為三身不可分離的顯現基礎，但絲毫沒有具有特徵的面和手的成就。 自性安住為五光明，雖然三種光芒本來自明，但沒有成就為具有特徵的各別顏色。 大悲安住為覺性智慧，雖然了知的方面無礙地各別明晰，但沒有作為能所顯現的行為和作用的形態。 如《超越》中說： "最初的本質、自性， 和大悲安住為三種。

།ཐུགས་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གནས། །དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྐུར་གནས་པས། །ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་སྤྲུལ་པའི་ཆར། །མ་ཕྱེ་འབྱེད་པ་མེད་པའི་ཚུལ། །བབས་ལས་གྲུབ་པ་ཉིད་ལ་ཡང༌། །སྐུ་མདོག་ལ་སོགས་བློ་ཡུལ་མེད། །རང་བཞིན་ཆར་བྱེད་འོད་ཀྱི་ཚུལ། །དཀར་དམར་སེར་དང་ལྗང་མཐིང་ནི། །མཚན་མ་རིས་ཅན་མ་ཡིན་པར། །རིས་མེད་ཤེས་པའི་བབས་ལས་གྲུབ། །ཐུགས་རྗེ་འཆར་གཞི་སྣ་ཚོགས་ལས། །འདི་འདྲ་གཅིག་ཏུ་ངེས་མེད་པས། །སྣ་ཚོགས་སྣང་ཕྱིར་གཞི་ཞེས་བྱ། །ཞེས་པ་དང༌། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དེ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་ཀ་དག་ལ། །ཡེ་ཤེས་མེད་ཅིང་སྐུ་ཡང་མེད། །འོད་མེད་ཁ་དོག་རྣམས་དང་བྲལ། །གང་གི་ངོ་བོར་གྲུབ་མེད་པས། །མ་རིག་པ་དང་ཉོན་མོངས་ཀྱང༌། །སྨོས་ཅི་དགོས་ཏེ་ཡོད་མ་ཡིན། །རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ། །» «མཚན་མར་འཛིན་པ་ཡེ་མེད་དེ། །ཁ་དོག་མ་ཡིན་རང་གསལ་བས། །ཤེས་ཤིང་རིག་པའི་ཆ་རྣམས་བཅོམ། །འཛིན་པའི་གཟུང་ཡུལ་གང་མེད་ཕྱིར། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་འཛིན་ཆ་མེད། །འོད་ལས་འདས་པའི་ཡེ་གདངས་སུ། །ཡེ་ཉིད་ནས་ནི་ཁྱབ་པར་གནས། །སྐུ་ལས་འདས་པའི་རང་གདངས་སུ། །རྣམ་དག་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོར་གནས། །འོན་ཏེ་རང་བཞིན་སྣང་བ་ལ། །མཚན་མ་དམིགས་པར་ཡེ་མེད་དོ། །དོན་གྱི་ཆ་ལ་འདི་ལྟར་གནས། །རང་གདངས་བསྐྱེད་པ་དཀར་པོའི་ཆ། །གཏིང་གསལ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་གནས། །གཏིང་གསལ་ངོ་བོ་བཀྲག་བསྐྱེད་པ། །སྣང་བ་རང་ཟད་སེར་པོའི་ཆ། །མི་མངོན་གཏིང་ནས་རང་ངོ་གསལ། །» «རང་ངོ་ཆགས་མེད་གདངས་བསྐྱེད་པ། །གང་གིས་བཅིངས་པ་དང་བྲལ་» «བའི། །ཆགས་པ་རང་ཟད་དམར་པོའི་ཆ། །གཏིང་གདངས་མ་འདྲེས་ཆེན་པོར་གནས། །མ་འདྲེས་སོ་སོའི་ཆ་འཛིན་པ། །བྱ་རྩོལ་བསྐྱོད་པ་དང་བྲལ་» «བའི། །མཛད་པ་མེད་པའི་ལྗང་གུར་ནི། །ཐོག་མ་རྣམས་ཀྱི་ཟེར་དུ་ཡང༌། །མི་མངོན་གཏིང་ནས་གསལ་བའི་ཆ། །གཏིང་གསལ་ཁྱབ་པའི་འབྲེལ་བྱེད་པ། །» «འགྱུར་མེད་རྫོགས་པའི་མཐིང་གར་ནི། །ཡེ་རྫོགས་བྱས་པ་མེད་པར་གནས། །» «དེ་ལྟར་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ལ། །སྐུ་ནི་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་བྲལ། །ཡེ་ནས་རང་དག་ཆེན་པོ་ལ། །རྫོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྩེ་མོར་གནས། །འདི་ལ་དབང་པོར་སྣང་བ་མེད། །གདོས་བཅས་མཚན་མ་རང་དག་ཕྱིར། །

這是直譯： "大悲安住為三種。 其中本質安住為身， 法、報、化身的方面， 未分別也無分別， 自然成就的本性中， 身色等不是心的對境。 自性顯現為光明的方式， 白、紅、黃、綠、藍， 不是具有特徵的形態， 而是無相智慧自然成就。 大悲顯現基礎多樣， 不確定為某一種， 因顯現多樣稱為基。" 《六空間》中說： "如是法性本初清凈， 無智慧也無身， 無光明離諸色， 不成立任何本質， 無明和煩惱等， 更不用說不存在。 自性本身的顯現中， 從未執著為特徵， 非顏色而自明， 破除了知覺的諸方面。 因無所執的對境， 無分別的執著方面。 超越光的本光中， 本來遍佈安住。 超越身的自光中， 安住為清凈大手印。 然而自性的顯現中， 從未執著為特徵。 在意義方面如是安住： 自光生起的白色方面， 安住為大深明。 深明本質生起光彩， 顯現自盡的黃色方面， 從不顯現深處自明。 自性無執生起光芒， 遠離任何束縛， 執著自盡的紅色方面， 安住為大深光不混。 不混保持各自方面， 遠離造作和動搖， 無作為的綠色， 即使是最初的光芒， 也是從不顯現深處明顯的方面。 深明遍及的聯繫， 不變圓滿的藍色， 安住為本圓滿無造作。 如是其自性中， 身離顯現的特徵。 本來大自清凈中， 安住為諸圓滿的頂點。 此中無感官顯現， 因具質礙相自清凈。

འདི་ལ་དབང་པོར་སྣང་བ་མེད། །གདོས་བཅས་མཚན་མ་རང་དག་ཕྱིར། །གཏིང་གསལ་ཆེན་པོའི་གཞི་མར་གནས། །ཁྱབ་དང་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང༌། །ཕྱང་དང་ཆད་པ་མེད་སྣང་བར། །གསལ་བྱེད་སྣང་བའི་ཆ་མ་འགགས། །སྙིང་པོ་ཐམས་ཅད་བཅུད་འདུས་པས། །དྲི་མ་མེད་ཅིང་རང་སར་དག» «།སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གསང་ཆེན་དུ། །རང་བཞིན་གྱི་ནི་ཆ་ལ་བཞུགས། །ཐུགས་རྗེའི་སྣང་ཆ་སྣ་ཚོགས་ལས། །» «སྟོང་ཆ་འགག་པ་མེད་པ་ཉིད། །ཤེས་བྱ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་གཉིས་སུ། །སྣང་བའི་ཆ་ལས་སྣང་བར་བས། །མེད་པའི་སྣང་བ་རང་དག་ལས། །རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ནི། །མཛད་པའི་རྩོལ་བ་ཡེ་མེད་པས། །མ་བྱས་སྣང་བའི་ཚུལ་དག་ཏུ། །ཡེ་ནས་འབྱེད་པ་མེད་པར་སྣང༌། །ཉི་མ་ལས་ནི་འོད་བཞིན་དུ། །རང་གིས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །རང་གི་རང་བཞིན་དེ་ལྟར་སྣང༌། །ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། གཞི་ཀ་དག་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་དུ་གནས་སོ། །ངོ་བོ་དེ་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བ་གཞོན་ནུ་བུམ་པ་སྐུའི་གནས་ལུགས་ཞེས་བྱའོ། །རང་བཞིན་འོད་ལྔའི་སྣང་བ་མ་འགགས་པའོ། །ཐུགས་རྗེའི་སྣང་བ་ནི་དཔེར་ན་སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནི་ཀ་དག་གི་གནས་ལུགས་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་པའོ་ཞེས་པ་དང༌། བཀྲ་ཤིས་མཛེས་ལྡན་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། རྟོགས་པའི་སངས་རྒྱས་མ་བྱུང་མ་རྟོགས་པའི་སེམས་ཅན་མ་བྱུང་བའི་སྔོན་རོལ་ན་རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གཞི་ལས་མ་གཡོས་ཏེ་རྐྱེན་མེད་པའི་སྣང་བ་གསུམ་དང་ཐབས་ཅིག་ཏུ་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་འདུག་ཚུལ་གྱི་གནས་ལུགས་འདི་གསུངས་སོ། །ཀྱེ་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཡངས་པའི་ཀློང་འདི་ནི་མ་གཡོས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཆེན་པོ་ལས་མ་འཁྲུལ་བའི་སངས་རྒྱས་ཆེན་པོར་བཞུགས་» «སོ། །ངོ་བོའི་སྐུ་མ་འགགས་པར་གནས་ཏེ། ངོ་བོ་མི་འགྱུར། ཐབས་གསང་བ། མ་གཡོས། མི་གཡོ། མ་བསྐྱོད་པ། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ལ་རྫོགས་པ། ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་ལ་རྫོགས་པ། སྐུ་ཐམས་ཅད་སྨིན་པར་གནས་པ། འོད་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མ་བསྒྲིབས་པར་གསལ་བ།

這是直譯： "此中無感官顯現， 因具質礙相自清凈。 安住為大深明的基母。 空于遍及和遍及性， 無飄動和斷絕的顯現中， 明顯顯現的方面無阻。 因一切精華匯聚， 無垢且自處清凈。 諸佛的大秘密中， 安住于自性的方面。 從大悲的種種顯現中， 空性方面無阻礙。 所知和智慧二者， 從顯現方面而顯現。 從無有顯現自清凈中， 自性力的大悲， 因無有作為的造作， 以無作顯現的方式， 本來顯現無分別。 如同陽光出自太陽， 非由自己所造作， 自性如是顯現。" 《自顯》中說： "稱為大本初清凈基，安住為本質、自性、大悲三者。本質是不變的智慧無阻礙地明顯，稱為童子瓶身的實相。自性是五光顯現無阻礙。大悲的顯現如同無雲的虛空。這稱為本初清凈的實相，既不斷絕也不落入任何方向。" 《大吉祥莊嚴續》中說： "在證悟的佛未出現、未證悟的眾生未出現之前，自生的覺性智慧未動搖于基礎，與無緣的三種顯現同時安住。然後，自覺性智慧本身宣說了這個自身安住方式的實相：'嗟！這廣大的大顯現空間，安住為未動搖的大法身中未迷亂的大佛。本質身無阻礙而安住：本質不變、方便秘密、未動搖、不動搖、不遷移、一切顯現同時圓滿、一切智慧剎那圓滿、一切身成熟安住、一切光明顯現無遮蔽而明顯。'"

འོད་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མ་བསྒྲིབས་པར་གསལ་བ། གནས་ལུགས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྣང་ཐབས་ཀྱིས་མ་བསྒྲིབས་པའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་རྒྱ་མ་ཆད་པར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ། ངོ་བོའི་གནས་ལུགས་ཆེན་པོ་དེ་ཡང་སྐུ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ཁ་མིག་རྣ་བར་དོད་པ་ནི་ཅང་མི་བཞུགས། སྟོང་པ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་བེམས་«༼༡༽«སྟོང་ལྟར་ཅང་མི་བཞུགས། འོད་ལྔ་ལྟར་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ལ་ཁ་དོག་ཏུ་ཕྱེ་བ་ནི་ཅང་མི་བཞུགས། རྒྱ་མ་ཆད་པར་སྣང་བ་ལ་འབྲེལ་བ་ལྟར་ཅང་མི་བཞུགས། མཐའ་དབུས་མེད་པ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ཕྱོགས་སུ་དམིགས་པ་ནི་ཅང་མི་བཞུགས། ཆ་ཡིས་མ་གོས་པ་ལྟར་སྣང་ལ་རིས་སུ་ཕྱེ་བ་ནི་ཅང་མི་བཞུགས། རྒྱན་«༼༡༽«མ་འགགས་པ་ལྟར་སྣང་ཞིང་དཔངས་མཐོ་བ་ལ་སྟེང་འོག་ཏུ་སྣང་བ་ནི་གང་ཡང་མེད་དོ། །རང་བཞིན་གྱི་སྣང་བ་ནི་ཡངས་པ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ། གསལ་བ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་དངོས་པོ་མེད་པ། མཐིང་ག་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ཆ་མ་ཕྱེ་བ། དཀར་པོ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་རིགས་མི་འཛིན་པ། སེར་པོ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པ། དམར་པོ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་གོ་མ་འགགས་པ། ལྗང་གུ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པ། སྣ་ལྔ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ལ་ཁ་དོག་མི་འཛིན་པ་ཆེན་པོ། ཟླུམ་པ་ལ་དབྱིབས་མེད་པ། མ་འགགས་པ་ལ་སྐྱོན་མེད་པ། ཁྱབ་པ་མེད་པ་ལ་རང་གདངས་ཆེན་པོ། རང་གསལ་བ་ལ་ཕྱི་ནང་དང་བཅས་པ། རྩོལ་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ་བབས་ཀྱིས་གྲུབ་པའོ། །ཐུགས་རྗེའི་སྣང་བ་ནི་སྟོང་པ་ལྟར་སྣང་བ་ལ་གསལ་ལ་མ་འགགས་པ། སྤྲོས་པ་མེད་པ་ལ་སྤྲོས་པ་ཆེན་པོ། རང་བཞིན་མ་འགགས་པ་ལ་སྣ་ཚོགས་མ་ངེས་པ་ཆེན་པོ། གསལ་བས་མུན་པ་མེད་པ། མ་འགགས་པས་མེད་པ་ཆེན་པོ། བགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་འཆར་བ་ཆེན་པོ། མ་འདྲེས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་སྣང་བ་ཆེན་པོ། ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་འདུས་པ་ཆེན་པོ། དག་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་མ་འགགས་པ་ཆེན་པོ། རྫོགས་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བ་ཆེན་པོ། ཐུགས་རྗེའི་གོ་མ་འགགས་པར་བཞུགས་སོ་ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རྣམ་པ་ལ་འཁྲུལ་གཞི་བཟློག་པ་ནི། ཀ་དག་གི་གཞི་དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་སུམ་ལྡན་དུ་གསུངས་པའི་ངོ་བོ་སྐུར་གནས་པ་ལ་འཁྲུལ་ནས་འདི་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་ཤེས་རབ་དང་རང་འོད་ཀྱི་ཁ་མིག་རྣ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པར་འདོད་དེ།

這是直譯： "一切光明顯現無遮蔽而明顯。實相的顯現中，本質、自性、大悲三者無遮蔽、無間斷地完全圓滿。那個大本質實相雖然如身顯現，卻無眼耳口鼻等。雖如空性顯現，卻無呆滯空相。雖如五光大顯現，卻無顏色分別。雖顯現無間斷，卻無關聯。雖顯現無邊無中，卻無方向執著。雖顯現無染，卻無分類。雖顯現裝飾無阻且高聳，卻無上下顯現。 自性的顯現是：雖如廣大顯現，卻無偏向；雖如明顯顯現，卻無實體；雖如藍色顯現，卻無分別；雖如白色顯現，卻不執種類；雖如黃色顯現，卻功德圓滿；雖如紅色顯現，卻無阻礙；雖如綠色顯現，卻功德圓滿；雖安住為五色，卻是大無色執著；雖圓滿卻無形狀；雖無阻卻無過失；雖無遍及卻是大自光；雖自明卻具內外；雖無造作卻自然成就。 大悲的顯現是：雖如空性顯現，卻明顯無阻；雖無戲論，卻是大戲論；雖自性無阻，卻是大不定種種；因明顯而無黑暗；因無阻而大無有；雖漸空卻大普遍顯現；雖不混雜卻大遍顯；雖遍一切卻大歸一；雖清凈卻大迷亂無阻；雖圓滿卻大一相顯現。大悲無阻礙而安住。" 第三，遣除對相的迷惑基礎： "對那個本初清凈基說為具三智慧，其本質安住為身，有人對此產生迷惑，認為這具有智慧和自光的眼耳口鼻等。"

ཀ་དག་གི་གཞི་དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་སུམ་ལྡན་དུ་གསུངས་པའི་ངོ་བོ་སྐུར་གནས་པ་ལ་འཁྲུལ་ནས་འདི་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་ཤེས་རབ་དང་རང་འོད་ཀྱི་ཁ་མིག་རྣ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པར་འདོད་དེ། གསང་སྐོར་དང་འདྲེས་ཤིང་མ་ཧཱ་ཡོ་གའི་གོལ་ས་སྤང་བར་མི་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་ཁ་མིག་ཡོད་ན་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་དུ་རགས་པར་ཡོད་དམ་གཟུགས་མེད་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཆ་ཙམ་དུ་ཡོད། དང་པོ་ལྟར་ན་འདོད་གཟུགས་རགས་པ་དང་ཁྱད་མེད། གཉིས་པ་ལྟར་ན་སྐྱེ་མཆེད་མུ་བཞི་དང་ཁྱད་མེད་དེ། རང་ཤར་ལས། ཆོས་སྐུ་རྣམ་དག་ཆེན་པོ་ལ། །དངོས་པོ་གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། །མཚན་མ་ཅན་དུ་བཏགས་པ་མེད། །གལ་ཏེ་མཚན་མ་ཡོད་གྱུར་ན། །ཆོས་སྐུ་གཟུང་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །རང་བཞིན་འོད་ལྔར་བཤད་པ་ལ་འཁྲུལ་ནས་ཁ་ཅིག་གིས་འོད་ལྔ་རང་མཚན་དུ་ཡོད་པར་འདོད་དེ། ཆོས་སྐུ་དང་གཟུགས་སྐུ་ཁྱད་མེད་པ་དང་དབྱིངས་དེ་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། མཚན་མ་ཅན་དུ་ལྡོག་པས་ན། །ཆོས་སྐུ་གཟུགས་སུ་ཡོད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཐུགས་རྗེ་འགགས་མེད་ཀུན་ཁྱབ་སྤྲོས་བྲལ་དུ་བཤད་པ་ལ་འཁྲུལ་ནས་ཁ་ཅིག་གིས་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་ཆད་དུ་འདོད་དེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཆར་གཞི་མེད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་ཆ་མེད་པས་ཕྱང་ཆད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའམ་ཡང་ན་བེམས་པོ་ལྟ་བུར་འགྲོ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཤེས་བྱ་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་ན། །བེམས་པོ་རྣམས་དང་ཁྱད་ཅི་ཡོད། །ཡང་ན་སྟོང་པ་ཕྱང་ཆད་དུ། །འདི་ཉིད་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་ཉིད་མཁྱེན་པའི། །ཐུགས་རྗེའི་ཆ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །རང་གི་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མཁྱེན། །ཡེ་ཤེས་དེ་ཡི་ཆ་མེད་ན། །འབྱུང་བཞིའི་གཟུགས་དང་ཁྱད་ཅི་ཡོད། །» «ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པ་ཡི། །ཐུགས་རྗེ་ཡི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་མཁྱེན། །འདི་མེད་ནམ་མཁའ་ཉིད་དང་མཚུངས། །དེ་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་ཐུགས་རྗེའི་ཆ་ལ་སྣང༌། །འདི་ཀུན་དྲན་པས་བཟུང་བ་མིན། །རང་བཞིན་ཉིད་དུ་གནས་པ་ལས། །གཟུང་འཛིན་རགས་པར་མི་གནས་སོ། །གཏིང་གསལ་ཕྲ་བའི་ཆར་སྣང་བ། །འདི་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལམ། །གོང་དུ་ས་བོན་བཞིན་དུ་འཕེལ། །ཞེས་སོ། །

這是直譯： "對那個本初清凈基說為具三智慧，其本質安住為身，有人對此產生迷惑，認為這具有智慧和自光的眼耳口鼻等。這與密續混淆，無法避免大瑜伽的誤區。如果有口眼，是作為粗大的有形根門存在，還是僅作為無形的意識部分存在？若是前者，則與欲界、色界粗相無異。若是後者，則與四種生處無異。《自顯》中說：'于大清凈法身，因無可執實物，故無可貼附相。若有相，法身將成可執。' 對自性解釋為五光產生迷惑，有人認為五光以自相存在。這將導致法身與色身無別，以及法界非空性法性。同書中說：'若返歸有相，法身將成色相。' 對大悲解釋為無阻、遍及、離戲而產生迷惑，有人認為智慧斷滅。若無智慧顯現基礎，佛陀將無知曉方面，成為如虛空般的斷滅或如無情物。《六空間》中說：'若所知智慧不二，與無情物有何異？或將成為斷滅空。以如所有性智慧的大悲分智慧，了知自身實相。若無此智慧分，與四大所造色有何異？以盡所有智慧的大悲智慧，了知所化眾生意樂。若無此，則如虛空。因此，一切遍智的智慧顯現於大悲分。這一切非由念頭所執。從自性安住中，不住于粗大的能所執。顯現為深明細微分，這是眾生之道，如種子般向上增長。'"

གོང་དུ་ས་བོན་བཞིན་དུ་འཕེལ། །ཞེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་འདི་གཉིས་ཀ་དག་ཡེ་གཞི་ལ་འཆར་གཞིའི་ཆ་ཙམ་དུ་ཡོད་ལ་རགས་པར་མེད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དུས་ན་ཡེ་ཤེས་དེ་གཉིས་འབྱུང་བའི་འཐད་པའོ། །སྡུད་པ་ལས་ཀྱང༌། ཡེ་ཤེས་མེད་ན་ཡོན་ཏན་འཕེལ་མེད་བྱང་ཆུབ་མེད། །རྒྱ་མཚོ་འདྲ་བའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱང་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་རིག་པ་འོད་ཀྱི་ཁང་པ་ཅན་འོད་མཐའ་མེད་པའི་ཡུལ་ཅན་བཤད་པ་འདི་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། ཡེ་གཞི་ན་དབྱིངས་ཀྱི་ཀ་དག་དང་གྲོལ་ས་མཐར་ཐུག་གི་ཀ་དག་གི་རང་དུས་ན་གཏིང་གསལ་འཆར་གཞིའི་ཆ་ཙམ་ལས་དངོས་སུ་སྐུ་དང་འོད་དང་གསལ་རིག་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་ཆར་མེད་དེ། ཤིན་ཏུ་མི་གཡོ་བ་ཆོས་སྐུའི་གནས་སྐབས་གང་དུའང་དམིགས་པ་དང་མཚན་མར་མེད་པའི་ཕྱིར། ཤེལ་གོང་དངས་པ་ཉི་མ་ལ་ཡོད་དུས་དང་རྐྱེན་དང་བྲལ་ཏེ་གྲིབ་མ་ལ་ཡོད་དུས་གཉིས་སུ་གཏིང་གསལ་ཙམ་ལས་འོད་ལྔ་ཕྱིར་མི་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །རིག་པ་གཞི་ལས་འཕགས་ཏེ་གཞི་སྣང་དུ་ཤར་བའི་དུས་དང༌། ད་ལྟ་ལུས་ལ་གནས་དུས་དང༌། ཆོས་ཉིད་བར་དོའི་དུས་ན་འོད་ཀྱི་ཁང་པ་ན་གནས་ཏེ། རང་རིག་གཞི་ནས་ནི་འཕགས། མཐར་ཐུག་གི་ས་ནི་མ་ཟིན་པའི་བར་དེར་གཞི་སྣང་ལ་གནས་པས། མར་མེ་རང་འོད་ཀྱི་དབུས་ན་འདུག་པའམ། ཤེལ་ཉི་ཟེར་དང་འཕྲད་པའི་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །མདོར་ན་རིག་པ་གཞི་གནས་ནང་དབྱིངས་སུ་ཡོད་དུས་ཐོག་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་ཚེ་གཏིང་གསལ་ལས་སྐུ་འོད་དངོས་སུ་མེད་ལ། དེ་ནས་འཕགས་དུས་རང་འོད་ཀྱི་གདངས་དང་བཅས་པའོ། །སྙིང་ནང་དུ་གནས་དུས་གནས་སྐབས་ཀྱི་གཞི་གནས་སུ་བརྗོད་ཀྱང་དབྱིངས་ནས་འཁོར་བར་འཕགས་ཏེ་གྲོལ་སར་མ་ཕྱིན་པས་ད་དུང་གཞི་སྣང་དུ་འདོད་དེ། འདི་ལ་ལྟོས་ནས་རྨ་བྱའི་སྒོ་ང་ལྟར་རང་གདངས་འོད་ལྔའི་ཀློང་ན་རིག་པ་མ་སྨིན་པ་རྨ་བྱའི་ཕྲུ་གུ་ལྟར་གནས་ཤིང་ལམ་སྣང་སྣང་བ་བཞིའི་དུས་སུ་བར་སྣང་ལ་འཇའ་ཚོན་ལྟར་གསལ་ལ།གདོས་བཅས་དག་དུས་མཐར་སྐྱོལ་བས་རིག་པ་ཉིད་སྐུར་སྨིན་པའི་ཚེ་སྒོ་ང་ནས་དོན་ཏེ་གནས་པ་ལྟ་བུ་ནི། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། གཞི་ལ་གནས་པའི་རིག་པ་ནི། །ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་ན་སྐུ་གསུམ་རྫོགས། །དཔེར་ན་རྨ་བྱའི་སྒོ་ང་བཞིན། །ནང་འོད་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་ལྡན། །

這是直譯： "如是說。這兩種智慧在本初清凈基中僅以顯現基礎的微細方式存在，而非粗大存在，因此在成佛時這兩種智慧得以生起是合理的。《般若攝頌》中也說：'若無智慧，功德不增，無有菩提，如海佛法亦將不存。' 若問：那麼所說的覺性住于光明宮殿、境為無邊光明，是如何解釋的？答：在本初基中，法界的本初清凈和究竟解脫的本初清凈的自時，僅有深明顯現基礎的微細部分，而無實際的身、光明和明覺趨入境的部分。因為在任何極不動搖的法身狀態中都無所緣和相。如同清凈水晶在陽光下和離開因緣處於陰影中時，兩者都只有深明而無五色光外顯一樣。 當覺性從基升起而顯現為基相時，以及現今安住于身時，還有法性中陰時，都住于光明宮殿中。自覺從基升起，尚未達到究竟地，在此期間安住于基相中，如同燈火安住于自光中，或如水晶遇陽光的顯現。 簡言之，覺性安住于基礎內在法界時，在始終兩際只有深明而無實際身光。從那裡升起時則具有自光的光輝。 當住於心內時，雖稱為暫時的基住，但已從法界升起進入輪迴，尚未到達解脫處，故仍視為基相。就此而言，如同孔雀蛋中未成熟的覺性如孔雀雛鳥般安住于自光五色光明中，在道相四種光明時如虹彩般明顯于虛空中。當有質身清凈時最終圓滿，覺性本身成熟為身時，如同從蛋中出生一般。《獅子圓滿游舞》中說：'安住于基的覺性，于智慧界中圓滿三身，如同孔雀蛋，內具明智慧光明。'"

དཔེར་ན་རྨ་བྱའི་སྒོ་ང་བཞིན། །ནང་འོད་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་ལྡན། །ལམ་ལ་འཆར་བའི་རིག་པ་» «ནི། །དཔེར་ན་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུར་བསྟན། །མཐའ་ལ་སྐྱོལ་བའི་རིག་པ་ནི། །རྨ་བྱའི་ཕྲུ་གུས་སྒོ་ང་རྣམས། །བརྟོལ་ཏེ་དོན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་སོ། །དབྱིངས་ཀྱི་གཞི་དང་གནས་སྐབས་ཀྱི་གཞི་གཉིས་ཀྱང་ཕྱེད་པ་གལ་ཆེ་ལ་འོད་ཀྱི་ཁང་པ་དངོས་ལ་འདུག་པ་དང་མི་འདུག་པའི་དུས་འདི་གཉིས་གནད་གལ་པོ་ཆེའོ། །དེ་ལྟར་ན་ངོ་བོ་སྟོང་གསལ་དབྱེར་མེད། རང་བཞིན་གསལ་སྟོང་དབྱེར་མེད། ཐུགས་རྗེ་རིག་སྟོང་དབྱེར་མེད་དུ་བཞུགས་སོ། །དཔེ་ཇི་ལྟར་དུ་བཞུགས་ན། ངོ་བོ་ཀ་ནས་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་དག་པ་ལྟ་བུར་བཞུགས། རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་དངས་པ་ལྟ་བུར་བཞུགས། ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནོར་བུ་དྲི་མ་མེད་པ་ལྟ་བུར་བཞུགས་» «སོ། །དོན་གཉིས་པ་དེ་ལས་གཞི་སྣང་གི་འཆར་ལུགས་ལ་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ་མདོར་བསྟན།རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད། རྣམ་པས་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ནང་དབྱིངས་ཀ་དག་གི་ཡེ་གཞི་གཞོན་ནུ་བུམ་པ་སྐུའི་རྒྱ་ཁ་རལ་ཏེ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གཡོས་པས་རིག་པ་གཞི་ནས་འཕགས་པའི་རང་སྣང་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་བརྒྱད་ཤར་དུས་སྟེང་དུ་ཀ་དག་ཆོས་སྐུའི་སྣང་བ་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་མེད་ལྟ་བུ། ཐད་ཀར་ལོངས་སྐུ་འོད་གསལ་གྱི་ཞིང་སྣང་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཁྱབ་པ། དེའི་རྩལ་ལས་འོག་ན་གཞི་སྣང་ཆེན་པོ་དང་དེའི་རྩལ་ལས་འོག་ན་ལོངས་སྐུའི་སྣང་བ་དང་ཕྱོགས་མཚམས་ན་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་སྣང་དང༌། མར་འོག་ན་འཁོར་བའི་སྒོ་ལས་འགྲོ་དྲུག་རང་སྣང་གི་ཞིང་ཁམས་ཚད་མེད་པ་སྟེ། དེ་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྲུབ་སྒོ་བརྒྱད་ཀྱི་སྣང་བ་ལས་རང་ཤར་བས་འཁོར་འདས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་དུས་གཅིག་ལ་ཤར་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནང་གསལ་ལས་ཕྱི་གསལ་དུ་ཤར་དུས་ངོ་བོའི་སྣང་བ་གོ་མ་འགགས་པར་རང་གསལ། རང་བཞིན་གྱི་སྣང་བ་འོད་ལྔར་ཡེ་གདངས། ཐུགས་རྗེའི་སྣང་བ་སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུས་གོ་ཕྱེ་བའི་ཆ་ལས་རང་སྣང་བ་ནི། བཤད་པའི་རྒྱུད་རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ངོ་བོ་དེ་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བ་གཞོན་ནུ་བུམ་པ་སྐུའི་གནས་ལུགས་ཞེས་བྱའོ། །

這是直譯： "如同孔雀蛋，內具明智慧光明。顯現於道的覺性，如同虹彩般顯示。達到究竟的覺性，如同孔雀雛鳥破蛋而出。' 區分法界之基和暫時之基很重要，實際住于光明宮殿與否的這兩個時期是非常關鍵的。如是，本性為空明不二，自性為明空不二，大悲為覺空不二而安住。以何為喻而安住？本性本初清凈的智慧如同清凈虛空般安住。自性任運成就的智慧如同清澈大海般安住。大悲遍及一切的智慧如同無垢寶珠般安住。 第二義，從此基相的顯現方式有三：簡略闡述本性，廣述自性，以相貌總結。 首先，內在法界本初清凈的本基青春瓶身之印開裂，智慧風動，覺性從基升起，自顯任運成就八門顯現時，上方有本初清凈法身顯現如無雲虛空，正前方有圓滿報身光明剎土顯現遍滿虛空界，從其力用下方有大基相，再從其力用下方有報身顯現，四方有自性化身剎土顯現，再往下有輪迴之門的六道自顯無量剎土。這一切從任運成就八門的顯現中自顯，稱為輪迴涅槃大顯現同時顯現。 當從內明顯現為外明時，本性的顯現不受阻礙而自明，自性的顯現為五光本輝，大悲的顯現如無雲虛空般開顯，從這些方面自顯現。如《自顯續》所說：'本性不變的智慧無礙明顯，稱為青春瓶身的實相。'"

ངོ་བོ་དེ་མི་འགྱུར་བའི་ཡེ་ཤེས་མ་འགགས་པར་གསལ་བ་གཞོན་ནུ་བུམ་པ་སྐུའི་གནས་ལུགས་ཞེས་བྱའོ། །རང་བཞིན་འོད་ལྔའི་སྣང་བ་མ་འགགས་» «སོ། །ཐུགས་རྗེའི་སྣང་བ་ནི་དཔེར་ན་སྤྲིན་མེད་པ་ལྟ་བུ། དེ་ནི་ཀ་དག་གི་གནས་ལུགས་ཞེས་བྱ་སྟེ་རྒྱ་གར་ཡང་མ་ཆད་ཕྱོགས་གང་དུའང་མ་ལྷུང་» «བའོ། །དེའི་འོག་ན་ལྷུན་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེའི་སྦུབས་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ་དེ་ལ་འཆར་ལུགས་རྣམ་པ་དྲུག་ཡོད་དོ། །སྒོ་རྣམ་པ་གཉིས་ཡོད་དོ། །དེ་ནི་གཞི་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་ཀྱང་བྱའོ། །གཞི་མ་ངེས་པ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །གཞི་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །དེ་མན་ཆད་ལྡོག་པའི་ས་ཡོད་དོ། །དེའི་འོག་ན་གཞི་སྣང་བ་ཆེན་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དོ། །དེའི་འོག་ན་ལོངས་སྐུའི་སྣང་བ་ཡོད་དོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། གཞི་སྣང་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་འཆར་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང༌། དེའི་སྣང་ལུགས་ཆེན་པོ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ནང་གཞོན་ནུ་བུམ་པ་«༼༡༽«སྐུའི་རྒྱ་ཁ་རལ་ཏེ་རིན་པོ་ཆེ་གའུའི་གནས་ལུགས་ལྷུན་གྲུབ་སྒོ་བརྒྱད་ཀྱི་སྣང་བ་རང་ཤར་བ་ནི། བཀྲ་ཤིས་མཛེས་ལྡན་ལས། ཀྱེ་མ་ང་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་ཀྱང་ངའི་རྩལ་ལས་འཁྲུལ་པ་བྱུང་སྟེ་གཞི་མི་འགྱུར་བ་ལས་རང་བཞིན་མ་འགགས་པར་ཤར་ནས་ཐུགས་རྗེ་མ་ངེས་པ་ལས་མ་རིག་པ་རང་བྱུང་སྟེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་གློ་བུར་དུ་སྤྲིན་བྱུང་བ་དང་འདྲ་བར་གཞི་ལ་མ་རིག་པ་ཡོད་པ་ཅང་མ་ཡིན་ཏེ་ཐུགས་རྗེ་ལྟར་ཤར་བ་ལས་མ་རིག་པ་བྱུང་སྟེ་གཞི་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཞེས་བྱ་བ་ཆགས་སོ། །དེ་ཡང་མ་ངེས་པའི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་གནས་སོ། །དེ་ཡང་འཆར་ལུགས་རྣམ་པ་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་རིན་པོ་ཆེ་གའུའི་གནས་ལུགས་ཞེས་བྱ་སྟེ་འདོད་ཡོན་གྱི་གོ་མ་འགགས་པའོ། །མ་གྲུབ་པའི་གྲུབ་པ་ཆེན་པོར་གནས་པ། ཐུགས་རྗེ་ལྟར་འཆར་བའི་གོ་མ་འགགས་པ། འོད་ལྔར་འཆར་བའི་སྣང་བ་མ་འགགས་པ། ཡེ་ཤེས་ལྟར་འཆར་བའི་ལོངས་སྤྱོད་མ་འགགས་པ། སྐུ་ལྟར་འཆར་བའི་ངོ་བོ་མ་འགགས་པ། གཉིས་མེད་ལྟར་འཆར་བའི་ལྟ་བ་མ་འགགས་པ། མཐའ་གྲོལ་ལྟར་འཆར་བའི་ཐབས་མ་འགགས་པ། དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཇུག་སྒོ་མཐར་ཕྱིན་པ།

這是直譯： "本性不變的智慧無礙明顯，稱為青春瓶身的實相。自性五光顯現無礙。大悲的顯現如同無雲。這稱為本初清凈的實相，既未斷絕也未偏於任何方向。 其下有稱為任運成就寶藏之處，有六種顯現方式。有兩種門。這也稱為任運成就之基。也稱為不定之基。也稱為多樣顯現之基。此下有返回之地。其下有稱為大基相的。其下有報身顯現。 第二廣說分為兩部分：總說基相任運成就的顯現方式，別說其大顯現方式。 首先，內在青春瓶身之印開裂，寶盒實相任運成就八門顯現自顯，如《吉祥莊嚴》所說：'嗚呼！我雖無迷亂，從我的力用生起迷亂。從不變之基自性無礙顯現，從不定大悲中無明自生。如同虛空中本無雲彩而突然生云一般，基中本無無明，從如大悲顯現中生起無明，形成所謂任運成就基的實相。這也安住於一大不定顯現中。這具有八種顯現方式，稱為寶盒實相，欲塵無礙。 安住于未成就的大成就中，如大悲顯現無礙，五光顯現無礙，如智慧顯現的受用無礙，如身顯現的本性無礙，如無二顯現的見解無礙，如邊際解脫顯現的方便無礙，清凈智慧的入門究竟。'"

དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཇུག་སྒོ་མཐར་ཕྱིན་པ། མ་དག་པའི་ཐུགས་རྗེ་མ་འགགས་པ། འདོད་ཡོན་གྱི་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་དང༌། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། མི་འབྱེད་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལས། །ལྷུན་གྲུབ་གདགས་པ་མ་ངེས་པ། །» «འཆར་བྱེད་བརྒྱད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འབྱུང༌། །དེ་ཡི་སྣང་ཚུལ་མ་འགགས་པ། །ཐུགས་རྗེ་ལྟ་བུའི་འཆར་ཚུལ་ལས། །སེམས་ཅན་ཀུན་ཀྱི་སྐྱོབ་པའི་གནས། །སྣང་བ་རང་གསལ་འགག་མེད་ལས། །འོད་ལྔའི་གསལ་བྱེད་ཚུལ་དུ་སྣང༌། །མཁྱེན་ཆའི་སྣང་བ་མ་འགགས་པ། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་སྒོ་ཉིད་དུ། །སྣང་བ་འགག་མེད་ལམ་ལྟར་ཤར། །རང་སྣང་ལུས་ཀུན་མཐའ་རྫོགས་ཕྱིར། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་སྐུ་ལྟར་སྣང༌། །ཤེས་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་པས། །གཉིས་སུ་མེད་པ་ལྟར་ཡང་ཤར། །དེ་ཉིད་རང་སར་གནས་མེད་པས། །མཐའ་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྣང་བར་ནི། །ངེས་མེད་ལྷུན་གྲུབ་གཞི་ལ་སྣང༌། །རིག་པ་ཟང་ཐལ་ཆིག་རྫོགས་ཕྱིར། །དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྒོར། །ངོ་བོ་ཉིད་དང་འབྲེལ་པའོ། །བྱུང་ཚུལ་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་བྱུང་ཁུངས་སུ། །མ་དག་འཁོར་བའི་སྒོ་ལྟར་ཡང༌། །ཁྱབ་བྱེད་སྣང་བའི་ཆ་ལས་ཤར། །འདི་ཀུན་«༼༡༽«འཆར་བྱེད་བརྒྱད་དུ་སྣང༌། །སྣང་བའི་ཚུལ་དུ་རང་ཤར་བས། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྣང་བ་ཞེས། །རིན་པོ་ཆེ་ཡི་ཚུལ་དུ་སྣང༌། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་སྣང་ལུགས་ཆེན་པོ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཤར་བའི་ཚེ་སྣང་སྲིད་འོད་དང་སྐུར་ཤར་བས་ཐམས་ཅད་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཞིང་སྣང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ངོ་བོའི་རྩལ་ལས་ལོངས་སྐུའི་སྣང་བ་དང༌། ཡོན་ཏན་གྱི་རྩལ་ལས་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་སྣང་དང༌། ཐུགས་རྗེའི་རྩལ་ལས་འཁོར་བའི་སྒོ་རང་སྣང་དུ་རྨི་ལམ་ལྟར་ཤར་བ་སྟེ། བཀྲ་ཤིས་མཛེས་ལྡན་ལས། ནང་གཞོན་ནུ་བུམ་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་ཁ་རལ་ཏེ་ཕྱི་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་གནས་ལུགས་སུ་གནས་» «སོ། །དུས་དེ་ཙམ་ན་ངའི་སྣང་བ་ཕྱིར་རལ་ཏེ། སང་མ་སེང་མ། ཤག་མ་ཤིག་མ། ཁྲལ་མ་ཁྲོལ་མ། ཡང་མ་ཡེང་མ། འགུལ་བ«༼༢༽«། འཕྲིག་པ། སྣ་ཚོགས་སུ་འཕྲོ་བ་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཆེན་པོ་ཆགས་» «སོ། །

這是直譯： "清凈智慧的入門究竟，不凈大悲無礙，如同欲塵之寶珠。" 如《寶積》所說： "從不分別大悲中， 任運成就不定名， 以八種顯現方式生起。 其顯現方式無礙， 從如大悲的顯現方式中， 成為一切眾生的救護處。 從自明無礙顯現中， 顯現為五光明照之相。 智慧分的顯現無礙， 作為清凈智慧之門， 顯現無礙如道路。 因自顯身皆圓滿， 顯現如諸法之身。 因意識本性為一， 亦顯現如無二相。 此自身無有安住， 顯為大解脫之相， 顯于不定任運基。 因覺性通透圓滿， 作為清凈智慧門， 與本性相連。 因生起方式無礙， 作為眾生之源， 如不凈輪迴之門， 從遍滿顯現分而生。 這一切顯為八種顯現， 以顯現方式自顯， 稱為任運成就顯現， 顯現如珍寶之相。" 第二，別說大顯現方式： 如是顯現時，顯現界和存在界顯為光和身，稱為一切任運成就剎土顯現。從其本性的力用顯現報身，從其功德的力用顯現自性化身剎土，從其大悲的力用顯現輪迴之門如夢般自顯。 如《吉祥莊嚴》所說： "內在青春瓶身之印開裂，安住為外在任運成就的實相。在那個時候，我的顯現向外裂開，搖晃不定，閃爍不停，顫動不已，搖擺不定，震動、抖動、散射各種顯現。然後形成大任運成就實相。"

དེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཆེན་པོ་ཆགས་» «སོ། །དེའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གོ་མ་འགགས་པ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུའི་ཞིང་གི་སྣང་ལུགས་ཆགས་སོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་གོ་མ་འགགས་པ་ལས་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་སྣང་ལུགས་སྲིད་དོ། །དེའི་ཐུགས་རྗེའི་གོ་མ་འགགས་པ་ལས་མ་དག་པའི་སྣང་ལུགས་བྱུང་ངོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་གཞི་སྣང་ལ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ཡོད་པས་དག་པའི་ཞིང་དང་མ་དག་པའི་འཁྲུལ་སྣང་མཐོང་བའི་གནད་ཀྱང་འདི་ལ་ཐུག་གོ» «།གསུམ་པ་རྣམ་པས་དོན་བསྡུ་བ་ནི། དེ་ལྟ་བུའི་གཞི་སྣང་དེའི་རང་ངོ་ལ་སྣང་ཚུལ་དེ་ལྟར་སྣང་ཡང་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གང་དུའང་མ་གྲུབ་སྟེ། །མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། གཞི་སྣང་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ལ། །མ་རིག་པ་ཞེས་བཏགས་མེད་» «པས། །འཁྲུལ་པར་གྲུབ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །བློ་ཞེས་ཀུན་དུ་མ་བཏགས་» «པས། །»«དྲི་མ་«༼༡༽«འཁྲུལ་བའི་མིང་ཡང་མེད། །མིང་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་མེད་པས། །བཏགས་པའི་འཁྲུལ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཆོས་ཞེས་མིང་དུ་མ་གྲགས་པས། །བློས་བཏགས་འཁྲུལ་བའི་མིང་ཡང་མེད། །སེམས་དང་ཡིད་དུ་མ་གྲུབ་པས། །འགྱུ་བྱེད་འཁྲུལ་པ་ངང་གིས་མེད། །ཕྲ་རགས་དྲི་མ་གཉིས་མེད་» «པས། །འབྱུང་རྐྱེན་འཁྲུལ་བ་ངང་གིས་མེད། །བྱ་དང་བྱེད་པོ་གཉིས་མེད་» «པས། །ཡུལ་འཛིན་འཁྲུལ་བ་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་སོ། །འོན་ཀྱང་རང་ངོ་ཤེས་པའི་གྲོལ་རྐྱེན་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་གྲོལ་གཞི་ཞེས་བཏགས་ལ། མ་ཤེས་ན་འཁྲུལ་རྐྱེན་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་འཁྲུལ་གཞི་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་གཞི་སྣང་འདི་གྲོལ་གཞི་ཡིན་ལ། ཀ་དག་ནི་གྲོལ་ས་ཡིན་པས་འདི་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པའང་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་སྟེ་ལེགས་པར་ཕྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་ཉུང་ངོ༌། །འདི་ལ་བརྟེན་ནས་འཁྲུལ་རྐྱེན་བྱེད་པས་འཁྲུལ་པར་བཏགས་པ་ནི་དུང་དཀར་པོ་ལ་སེར་པོར་འཁྲུལ་རྐྱེན་བྱས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། འཁྲུལ་པ་དངོས་མ་ཡིན་ཡང་རྐྱེན་བྱས་དུས་བཏགས་པ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཁྱད་པར་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་» «ལས། །ཡོད་དང་མེད་པ་གཉིས་བྱུང་སྟེ། །སྤྱི་ལ་«༼༢༽«འཁྲུལ་གཞི་ཞེས་བྱ་» «སྟེ། །མ་རིག་ཉིད་དང་སྤགས་པའི་ཕྱིར། །ཤེས་བྱ་ཉིད་ཀྱང་དྲི་མར་སྣང༌། །» «ཞེས་དང༌། དུང་ཡིག་ཅན་ལས།

這是直譯：

"然後形成大任運成就實相。從其智慧的無礙空間中形成圓滿報身剎土的顯現方式。從其功德的無礙空間中存在自性化身的顯現方式。從其大悲的無礙空間中生起不凈的顯現方式。"

如是，因為基相中有任運成就之門，所以見到清凈剎土和不凈迷亂顯現的關鍵也在於此。

第三，以相攝義： 雖然如此基相在自相中以那種方式顯現，但並未成立為迷亂或非迷亂。

如《珍珠串》所說： "于彼大基相中， 因無立為無明， 故無成立為迷亂。 因未遍立為心， 故無污染迷亂名。 因無名字詞組， 故無假立迷亂。 因未名為法， 故無心立迷亂名。 因未成心意， 故自然無動作迷亂。 因無粗細二垢， 故自然無生緣迷亂。 因無能作所作二， 豈有境執迷亂？"

然而，從作為認識自相的解脫緣起的角度，假立為解脫之基；若不認識，從作為迷亂緣起的角度，假立為迷亂之基。

此基相是解脫之基，本初清凈是解脫處，區分這兩者也極為重要，但能很好區分的極少。依此作為迷亂緣起而假立為迷亂，如同白螺作為黃色迷亂的緣起一樣。雖非實際迷亂，但作為緣起時的假立，如《珍珠串》所說：

"從殊勝大顯現中， 有與無二者生。 總稱為迷亂之基。 因與無明相混， 所知亦現為垢染。"

《具螺文》說：

།ཤེས་བྱ་ཉིད་ཀྱང་དྲི་མར་སྣང༌། །» «ཞེས་དང༌། དུང་ཡིག་ཅན་ལས། དེ་ལ་མ་ངེས་ལྷུན་གྲུབ་གཞི། །མ་རིག་གསུམ་དང་རྐྱེན་བཞི་དང༌། །ཤེས་པས་སྤགས་པའི་འཁྲུལ་བའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གཞི་སྣང་དེ་ལ་རང་ངོ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་ནམ་མཁའི་མཐའ་འཁོར་འདས་སུ་སྣང་བ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་རིག་མ་རིག་ལས་འཁོར་འདས་འབྱུང་བས་དབྱིངས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་སྔོན་མེད་པའི་རང་སྣང་ཤོང་ཆེ་ལ་མཚར་ཆེ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། གསལ་བ་མངོན་སྣང་བརྗིད་རེ་ཆེ། །སྣང་བ་ཉིད་ནི་ལྷུན་རེ་སྟུག» «།ཆོས་སྐུ་ངོ་སྤྲོད་དང་རེ་སྤྲོ། །ངོ་བོ་ཟང་ཐལ་སྦུབས་རེ་ཡངས། །རང་བཞིན་ཀུན་ཁྱབ་གདལ་རེ་ཆེ། །ཐུགས་རྗེ་ཀུན་འབྱུང་སྐྱིད་རེ་ཆེ། །ཁྱབ་པ་ཡེ་གདངས་བཀྲག་རེ་གསལ། །གནས་པ་ཐོགས་མེད་བང་རེ་མགྱོགས། །རིག་པའི་རང་གདངས་འོད་རེ་གསལ། །སྟོང་པ་ཀུན་འབྱུང་ངོ་རེ་མཚར། །མ་བཙལ་བཞག་པས་རྒྱུན་རེ་རིང༌། །མ་བཀག་རང་འབྱུང་གདལ་རེ་ཆགས། །སྣང་སྲིད་གཞི་བཞེངས་དཔངས་རེ་མཐོ། །འབད་མེད་རང་གྲོལ་རྒྱ་རེ་ཆེ། །ཡེ་ཐོག་ཆེན་པོ་འཁོར་རེ་མཁས། །ཁ་དོག་ལྔ་ལྡན་བྲིས་རེ་ལེགས། །སྣང་སྲིད་རྣམ་དག་ཁོད་རེ་» «སྙོམས། །རང་བྱུང་འོད་གསལ་བཀོད་རེ་ལེགས། །གཞི་སྣང་ཆེན་པོ་ཤོང་རེ་» «ཆེ། །འཁོར་འདས་གཉིས་པོ་འབྲེལ་རེ་མཁས། །སྐུ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་བརྩེགས་རེ་ལེགས། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་གྲོལ་ལུགས་ནི་གཞི་ལས་འཕགས་པའི་སྐད་ཅིག་ལ་གཞི་སྣང་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་བརྒྱད་རང་སྣང་དུ་ཤར་བ་སྟེ། གཞན་དུ་མ་བཟུང་བར་གཟུ་བོའི་བློས་རང་གདངས་སུ་ངོ་ཤེས་པས་འགྱུ་བ་རང་ཐོག་ཏུ་ཆོད་དེ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་རང་སྣང་དུ་ཤར་བ་རང་ངོ་ཤེས་པས་རྟོགས་པ་སྐྱེས་ཏེ་བྱེ་བྲག་ཕྱེད། གཉིས་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་སངས་ཤིང་ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པས་གཞི་འབྲས་བུར་སྨིན་ཏེ་ངོ་བོ་ཡེ་སངས་རྒྱ་ལ་རྟོགས་པས་ཡང་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ། རང་སྣང་ཀ་དག་ཏུ་ཐིམ་ནས་གཞི་ཐོག་ཏུ་ཀུན་གྱི་སྔོན་རོལ་དུ་སངས་རྒྱས་པའི་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལྟར་འཁོར་འདས་ཐོག་མཐའ་ལས། །སངས་རྒྱས་འཁྲུལ་པར་མ་གྱུར་» «པ། །གཞི་ལས་འཕགས་པའི་དབང་པོ་ཡིས། །

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: "所知本身也顯現為污垢。"以及,《貝葉經》中說:"對此,不確定的自然成就基礎,無明三種和四緣,以及由意識推測的迷亂。" 對於這樣的基礎顯現,自性自然成就的顯現廣大如虛空邊際,超越輪迴涅槃,由於覺與不覺而產生輪迴涅槃,因為法界廣大,所以稱為前所未有的自顯寬廣而奇妙。《珍珠串》中說: "明顯顯現威嚴極大, 顯現本身自然濃厚, 法身指示令人歡喜, 本質通透空間寬廣, 自性遍及廣大無邊, 大悲普生極為快樂, 遍及本光燦爛明亮, 安住無礙迅速飛快, 覺性自光明亮閃耀, 空性普生奇妙無比, 不尋而住相續綿長, 不阻自生廣泛執著, 顯現存在基礎高聳, 無勤自解廣大無邊, 本初偉大周遍善巧, 具足五色繪畫精美, 顯現存在清凈平坦, 自生光明佈局優美, 大基顯現寬廣無比, 輪涅二者聯繫善巧, 五身智慧層疊精妙。" 第三,普賢解脫方式是:從基礎中超越的剎那,基礎顯現自然成就的八門顯現為自相。不執著於他處,以公正心識別為自光,動搖在自身上斷絕。第一剎那,顯現為自相併認知自性,生起證悟而辨別差異。第二剎那,迷亂消除而智慧增長,基礎成熟為果,本質本來清凈而以證悟再次成佛。自相融入本凈,在基礎之上,作為一切之前成佛的導師稱為普賢。《超越論》中說: "如是輪涅始終中, 成佛未陷入迷亂, 以超越基礎根器,

།གཞི་ལས་འཕགས་པའི་དབང་པོ་ཡིས། །རང་སྣང་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས། །རྟོག་དཔྱོད་ཡིད་རྣམས་ཕྱིར་མ་ཤོར། །འགྱུ་བ་རང་ཐོག་ཆོད་པའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཆེན་པོ་ལས། །འཁྲུལ་ཞེས་ཀ་ནས་དག་པ་ལ། །མ་འཁྲུལ་ཉིད་དུ་བཅོས་སུ་མེད། །མེད་སྣང་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཆོས། །བྱས་བྱུང་རྟོག་པ་རང་འགགས་སོ། །འཁྲུལ་ནས་དམིགས་པར་སྣང་བ་ཡིན། །རང་བཞིན་ཡེ་གདངས་མི་དམིགས་པས། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པར་རོ་གཅིག་གོ། །མི་མཛད་རྟོགས་བྲལ་ཡེ་སངས་རྒྱས། །ཞེས་པ་དང༌། རང་བྱུང་བདེ་བ་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་ལས། ཉུག་ཙམ་ལས་ནི་རིག་བྱུང་ནས། །ཝལ་གྱིས་གསལ་ནས་སྒྲོ་སྐུར་» «བྲལ། །ཞེས་པ་དང༌། མཚན་བརྗོད་ལས། སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་བྱེ་བྲག་» «ཕྱེད། །སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་རྫོགས་སངས་རྒྱས། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་གཞི་ནས་འཕགས་པའི་རིག་པ་ས་བོན་ལྟ་བུ་གྲོལ་འཁྲུལ་གང་བྱེད་མ་ངེས་པས་མ་སྨིན་པའི་རིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ།སངས་རྒྱས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བྱས་ཏེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། འབྲས་བུར་སྨིན་བྱེད་ཤེས་རབ་སྟེ། །» «ཤེས་རབ་སྐུ་རུ་སྨིན་པ་ཡི། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་དེ། །ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རུ་སྨིན། །དེ་ཡི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་མི་འཆད། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྲུབ་གསལ། །ཞེས་སོ། །དཔྱོད་བྱེད་ཕྱིར་མ་ཤོར་བས་རང་དུ་རྟོགས་པའི་ཚེ་གཟུ་བོའི་བློ་ཅན་ཏེ་ལྷུན་གྲུབ་ཐིམ་ཚུལ་དང་སྦྱར་ནས་ནང་གསལ་དུ་གནས་པ་ནི། སྒྲོན་མ་སྣང་བྱེད་ལས། ངེས་པ་མེད་པའི་ལྷུན་གྲུབ་ལས། །སྣ་ཚོགས་དུ་མ་ཤར་ཚུལ་ལ། །» «འགག་པ་མེད་པའི་རོལ་བ་ནི། །ཅིར་ཡང་མཛད་ཅིང་ཅིར་ཡང་འཆར། །ངེས་མེད་སྣང་བ་དུ་མའོ། །དེ་ཉིད་གཟུ་བོའི་བློ་ཅན་ལ། །མཐོང་བ་མ་འགགས་ནང་གསལ་ཏེ། །དེ་ལ་ངེས་པའི་ཆར་གཟུང་ངོ༌། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཐིམ་ཚུལ་ནི། །རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། །རོལ་པའི་རྩལ་ལས་ཐིམ་ལུགས་བརྒྱད། །ལྷུན་གྲུབ་ངེས་པ་མེད་པའི་གཞི། །ཡོན་ཏན་ཚུལ་དུ་འདི་ལྟ་བུ། །» «ཐུགས་རྗེ་ཉིད་ནི་ཐུགས་རྗེ་ལ། །རང་གི་ངོ་བོ་རང་ཐིམ་པས། །མ་བཞག་ཐོབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ནི། །མཛད་པ་མེད་པའི་ཀློང་དུ་འདས། །མི་མཛད་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པས། །

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 以超越基礎的根器,知曉自顯無自性。思維觀察意識不外散,動搖在自身上斷絕。 又《大實相》中說: "所謂迷亂,本來清凈, 無需修正爲未迷亂。 無顯現見無之法, 所作分別自然息滅。 迷亂后顯現為所緣, 自性本光無所緣故, 諸法平等一味也。 無作離覺本來佛。" 《自生樂輪續》中說: "僅從微動覺性生, 豁然明朗離增減。" 《名號贊》中說: "一剎那間辨差別, 一剎那間成正覺。" 又,從基礎超越的覺性如種子,解脫或迷亂不確定,故稱未成熟的覺性。使之成熟為佛是由證悟的智慧所為。《燃燈論》中說: "成熟果實者智慧, 智慧成熟為身相, 本性即是法身彼, 成熟為智慧法身。 彼之智慧相續不斷, 身與智慧自然成就明顯。" 觀察不外散而自我證悟時,具公正心,與自然成就融合方式相結合而安住于內明。《顯明燈論》中說: "從不確定自然成就中, 顯現種種多樣方式, 無礙游舞即是 隨意顯現隨意現。 不定顯現眾多也。 對具公正心者, 所見不滅內明顯, 應執為確定相。" 此時自然成就的融合方式,《寶藏論》中說: "從游舞力融合八種, 自然成就不定基礎, 功德方式如是也。 大悲本身于大悲, 自性融入自身中, 以未立而得方式, 超越無作之境界。 無作非為任何故,

མཛད་པ་མེད་པའི་ཀློང་དུ་འདས། །མི་མཛད་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པས། །བྱེད་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་འདས། །མ་བྱས་བྱེད་པར་སྣང་བྱེད་པས། །འདུས་བྱས་རྣམས་ནི་དག་པའི་ཀློང༌། །དེ་ཉིད་རང་ལ་རང་ཐིམ་» «པས། །གཞན་དུ་སོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལ། །རང་གི་ཟེར་རྣམས་རང་ཐིམ་ལྟར། །རང་གི་གདངས་དང་བཅས་པ་ཡི། །གཟིགས་སྣང་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་འདས། །འདི་ཀུན་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ། རྐྱེན་ལ་མི་གནས་རང་སའོ། །རང་འོད་རང་ལ་ཐིམ་པ་ནི། །འདི་ཡང་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོར་» «ཤར། །རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་དག་པས། །མཚན་མར་འཛིན་པའི་ཞེན་ཡུལ་འགག།» «ཕྱི་རོལ་འབྱུང་བཞི་རགས་པར་ཡང༌། །འདིར་མི་སྣང་སྟེ་ཞེན་པ་ལོག» «།རང་དག་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ལས། ཁ་དོག་བདག་འཛིན་མྱ་ངན་འདས། །འདི་ཡང་གཞན་དུ་སོང་བ་མེད། །རང་གི་ངོ་བོ་རང་ཐིམ་པས། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་འདས། །འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རང་ཐིམ་པས། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་འཇའ་ཚོན་བཞིན། །ནམ་མཁའ་ཉིད་ལ་རང་ཡལ་ལྟར། །མི་འབྱེད་ཆེན་པོའི་ཀློང་དུ་ནི། །འཛིན་ཆགས་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་འདས། །འདི་ཡང་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ། །ཡོན་ཏན་འཆར་ཚུལ་འདི་ལྟ་བུ། །ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཉིད། །རང་གི་ངོ་བོར་རང་ཐིམ་པས། །ཤེས་པའི་འཛིན་རྟོག་དྲན་བསམ་ནི། །རང་གནས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀློང་དུ། །ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་མྱ་ངན་འདས། །སོ་སོའི་ཡེ་ཤེས་སྣང་ཆ་ཡང༌། །བྱས་པ་མེད་པའི་ཀློང་དཀྱིལ་དུ། །ནུབ་པ་མེད་པར་མྱ་ངན་འདས། །དེ་ཉིད་རང་ལ་རང་ཐིམ་པས། །ཡེ་ཤེས་རོལ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀུན། །» «རང་ངོ་མ་ལ་ཐིམ་པ་ནི། །དཔེར་ན་མ་པང་བུ་འཇུག་བཞིན། །རང་གི་ཡེ་ཤེས་རང་ཡིད་ཆེས། །རང་གི་རང་བཞིན་མྱ་ངན་འདས། །འདི་ཡང་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ། །ཡང་ནི་ཡོན་ཏན་ཐིམ་པའི་ཚུལ། །སྐུ་ཉིད་སྐུ་ལ་རང་ཐིམ་པས། །གཟུགས་ཀུན་མི་རྟོག་ཆེན་པོར་ནི། །སྣང་བ་མེད་པར་མྱ་ངན་འདས། །རགས་པས་བསྡུས་པའི་འབྱུང་བ་དང༌། །ཕྲ་བས་བཟུང་བའི་མ་རིག་སོགས། །འབྱེད་པ་མེད་པར་མྱ་ངན་འདས། །སྐུ་རྣམས་རང་ངོར་ཐིམ་པས་ནི། །ཤེས་པའི་འབྱུང་ཆ་ཕྱིར་མ་ཤོར། །དཔེར་ན་བུམ་པའི་སྐུ་གཟུགས་བཞིན། །ནང་གསལ་ཕྱི་ཡི་འགྱུ་བ་རྣམས། །རང་བཞིན་མེད་པར་གནས་སུ་དག» «།

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 超越無作的境界。 無作非為任何故, 一切行為皆涅槃。 未作而顯現為作, 有為諸法清凈境。 彼自融入自身中, 非是趨向於他處。 譬如太陽的精華, 自身光芒自融入, 連同自身光明的 一切所見皆涅槃。 此等珍貴功德皆, 不依緣起自處也。 自光融入自身中, 此亦顯現大功德。 自性本來清凈故, 執相所緣皆息滅。 外在四大粗重相, 此處不現執著轉。 自凈大空性之中, 色相我執皆涅槃。 此亦非是趨他處, 自性融入自身中, 一切顯現皆涅槃。 光明壇城自融入, 譬如虛空彩虹般, 自然消融于虛空, 于大不分別境中, 一切執著皆涅槃。 此亦珍貴之功德, 功德顯現如是也。 智慧本身于智慧, 自性融入自身中, 能知執念與思維, 于自住平等境中, 一切無二皆涅槃。 各別智慧顯相亦, 于無作為境界中, 無滅而入于涅槃。 彼自融入自身中, 智慧游舞種種相, 融入自性本母中, 譬如子入母懷抱, 自智自信自性中, 自之本性皆涅槃。 此亦珍貴之功德, 又功德融入方式, 身自融入于身中, 一切色相大無念, 無有顯現皆涅槃。 粗相所攝諸大種, 細相所執無明等, 無有分別皆涅槃。 諸身融入自性中, 意識生相不外散。 譬如瓶中身像般, 內明外之動搖相, 無有自性處清凈。

ནང་གསལ་ཕྱི་ཡི་འགྱུ་བ་རྣམས། །རང་བཞིན་མེད་པར་གནས་སུ་དག» «།འདི་ཡང་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་» «ཆེ། །ཡང་ནི་ཡོན་ཏན་འདི་ལྟ་བུ། །གཉིས་མེད་གཉིས་མེད་རང་ཐིམ་པས། །» «གྲངས་སུ་འཛིན་པའི་ཞེན་པ་རྣམས། །ཉག་གཅིག་སྤྲོས་དང་བྲལ་བར་ནི། །མི་གཉིས་གཅིག་པའི་ཚུལ་དུ་ནི། །རང་ཐིམ་ཉིད་དུ་མྱ་ངན་འདས། །གཉིས་སུ་སྣང་བ་རང་ཐིམ་པས། །དཔེར་ན་ཆུ་བོ་ཆུ་བོ་ལ། །ཐིམ་པ་བཞིན་དུ་དབྱེར་མི་ཕྱེད། །དབྱེར་མེད་ཆེན་པོར་མྱ་ངན་འདས། །འདི་ཡང་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ། །» «མ་འགགས་ཡོན་ཏན་འདི་ལྟ་བུ། །མཐའ་གྲོལ་ཉིད་ནི་མཐའ་གྲོལ་ལ། །རང་གི་ངོ་བོར་རང་ཐིམ་པས། །སྐུ་གསུམ་འཛིན་པའི་རང་རྒྱུད་ཀུན། །ཡུལ་རྣམས་ཟད་པར་མྱ་ངན་འདས། །མཐའ་ཉིད་རང་དག་རང་ཐིམ་པས། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནམ་མཁའ་ལ། །ཐིམ་པ་བཞིན་དུ་ངོས་གཟུང་མེད། །མུ་བཞིའི་རྟོག་ཞེན་རང་འགགས་པས། །མི་གནས་ཆེན་པོར་མྱ་ངན་འདས། །འདི་ཡང་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ། །སྣང་བའི་ཡོན་ཏན་འདི་ལྟ་བུ། །མ་དག་འཁོར་བ་རང་འཇུག་སྒོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དག་སྒོ་ལ། །སོང་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་ཐིམ། །དཔེར་ན་སྦྲ་ཡི་ཆོན་ཐག་རྣམས། །བརྟུལ་བས་དབུས་སུ་རང་འདུས་ལྟར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མྱ་ངན་འདས། །འདི་ཡང་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ། །འདི་ལྟར་ཡོན་ཏན་ཆ་རྫོགས་པས། །དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་སྒོ། །ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རང་ཐིམ་པས། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་མྱ་ངན་འདས། །དཔེར་ན་སེང་གེ་གངས་ཟིན་བཞིན། །མི་ལྡོག་འཇིགས་མེད་གདེང་རྣམས་རྙེད། །འདི་ཡང་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ། །འདི་ལྟར་ཡོན་ཏན་འབྱུང་ཚུལ་གྱིས། །གཅིག་པར་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །མ་བཙལ་རང་གིས་རང་རྙེད་པར། །སྔོན་ནས་དེ་ཡི་རང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས་གཞི་གཏན་ལ་དབབ་པའི་རིམ་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་དང་པོ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ།། » «།།» «དེ་ནས་སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་དེའི་ངང་ལས་འཁྲུལ་བ་ཇི་ལྟར་བྱུང་བའི་ཚུལ་ལ་གཉིས་ཏེ། འཁྲུལ་བའི་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང༌། ལུས་གྲུབ་ཚུལ་གྱི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང༌། རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི།

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 內明外之動搖相, 無有自性處清凈。 此亦珍貴之功德。 又功德如是也, 無二融入無二中, 執著數量諸分別, 唯一離戲之方式, 不二一體之方式, 自融即是入涅槃。 二相顯現自融入, 譬如河流入河流, 融合一體不可分, 大不可分入涅槃。 此亦珍貴之功德。 無礙功德如是也, 離邊即于離邊中, 自性融入自身中, 三身執著自相續, 諸境盡滅入涅槃。 邊際自凈自融入, 譬如虛空入虛空, 融合一體無可取, 四邊分別自息滅, 大無住處入涅槃。 此亦珍貴之功德。 顯現功德如是也, 不凈輪迴自入門, 于本性清凈門中, 以無所去方式融。 譬如帳篷之繩索, 收緊自聚于中央, 諸根行境入涅槃。 此亦珍貴之功德。 如是功德圓滿故, 清凈智慧之門中, 本性融入自身中, 身與智慧入涅槃。 譬如雪獅入雪山, 獲得不退無畏信。 此亦珍貴之功德。 如是功德生起方, 一體安住之智慧, 不尋自得自性中, 本來即是其自性。 以上出自《詞義寶藏》中基礎確立次第,即廣釋第一金剛處。 其次,第二總義,從彼境界中迷亂如何生起的方式分兩部分:總說迷亂方式,和詳細廣釋身體形成方式的種類。首先,總說中有簡述本質和廣釋自性兩部分。第一,簡述本質:

རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། གཞི་སྣང་དེ་རང་ངོ་མ་ཤེས་པའི་ཆ་ལས་འཁྲུལ་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། གཅིག་མ་ཤེས་པས་ཀ་དག་ལ། །ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་མ་ཤེས་པས། །རྒྱུ་དང་མཚུངས་པར་ཉེར་ལེན་ནོ། །» «དམིགས་པའི་རྟེན་ནི་ཁ་དོག་ལས། །གཉིས་ཆ་ཕྲ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས། །འཁོར་བ་ལས་ཀྱི་དམིགས་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་སོ། །ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཤར་ན་གཞི་སྣང་དུ་ཤར་དུས་ཐུགས་རྗེའི་རྩལ་ཤེས་པ་གསལ་རིག་ཡུལ་དཔྱོད་ནུས་སུ་རང་ཤར་བ་དེ་རང་ངོ་མ་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་མ་རིག་པ་གསུམ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་ཤར་ཏེ། རྒྱུ་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་མ་རིག་པ་ཤེས་པར་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་དུ་མ་ཤེས་པ་» «དང༌། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་རང་ངོ་མ་ཤེས་པ་དེ་དང་ཤེས་པ་དེ་གཉིས་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་དང༌། ཀུན་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པ་རང་སྣང་ལ་གཞན་དུ་དཔྱོད་པའི་ཆ་དང་གསུམ་མོ། །དེ་གསུམ་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པ་དེས་རང་སྣང་ལ་དཔྱོད་པ་ན་གཞི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་དང་གཞི་སྣང་ལྷུན་གྲུབ་གྱི་འཆར་ཚུལ་སྣང་བ་ལ་གཞི་དང་གཞི་སྣང་གི་རང་བཞིན་དུ་མ་ཤེས་ཏེ་གཞན་ཡིན་པར་བཟུང་བའི་ཁྱད་པར་ལས་འཁྲུལ་ལོ། །དེ་ཡང་རྒྱུ་མ་རིག་པ་གསུམ་དང་རྐྱེན་བཞི་དམིགས་པ་མ་དག་པའི་ཆ་ལས་སྣང་བ་ལ་ཤེས་པ་གཟུང་འཛིན་དུ་འཁྲུལ་དུས་ཡིད་དྲུག་འཛིན་པ་མ་འགགས་པར་ཤར་བས་ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་བག་ལ་ཉལ་གྱི་ཆར་ཤར་བས་རིག་པ་བཅིངས་ཏེ་ཡུལ་དྲུག་གི་སྣང་བ་ལ་འཁྲུལ་པ་ནི། » «སྒྲོན་མ་སྣང་བྱེད་ལས། དེ་ལྟར་གནས་པའི་གཞི་དེ་ལས། །རྒྱུ་དང་འཁྲུལ་བའི་ས་བོན་ནི། །གསལ་བའི་ཆ་ནི་ཕྱིར་ཤོར་བས། །ཤེས་པ་གསལ་གསལ་རིག་རིག་སྟེ། །མ་རིག་པ་ནི་གསུམ་དག་ལས། །ཡིད་ཙམ་ཕྱིར་འགྱུས་སྣང་ཆ་ལ། །ཡུལ་དེ་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་བློས། །གཞི་དང་གཞི་ཡི་སྣང་ཆ་» «ལ། །གཞི་དང་གཞི་ཤེས་ཁྱད་པར་འཁྲུལ། །འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ལས་ཡུལ་རྐྱེན་» «འཕྲད། །རྐྱེན་བཞི་དམིགས་པ་མ་དག་པས། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བའི་གསལ་ཆ་འགགས། །ཡིད་དྲུག་འཛིན་པ་མ་འགགས་པས། །ཉོན་མོངས་དྲུག་གིས་བདག་བཅིངས་པ། །ཡུལ་དྲུག་སོ་སོར་སྣང་བ་ཤར། །དེ་ལྟར་ཡུལ་ལ་བདག་བཟུང་བའོ། །ཞེས་སོ། །

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 廣釋自性分兩部分。首先: 基礎顯現不識自性之面而迷亂。如《勝義》中說: 不識一者于本凈, 不識法性自面故, 如因相應而取著。 所緣依於色相中, 二分微細因緣故, 成為輪迴業所緣。 如何顯現呢?當基礎顯現時,大悲力量顯現為能明瞭分別對境的清明覺知,由於不識其自性,與三種無明相應而顯現: 一、因同體無明,即不知覺知本身為覺知; 二、俱生無明,即不識自性與該覺知同時生起; 三、遍計無明,即對自顯分別為他者。 這三種無明在一個覺知中以不同側面而本質相同地存在。當對自顯進行分別時,不知基礎之本質、自性、大悲三者及基礎顯現任運成就的顯現方式為基礎和基礎顯現的自性,而執為他者,由此差別而迷亂。 又,由三種因無明和四緣不清凈分所緣之面,于顯現中覺知迷亂為能取所取時,六意執著不斷顯現,六煩惱以種子形式顯現,束縛覺性而迷亂於六境顯現。 如《燈明顯示》中說: 如是安住之基中, 因與迷亂種子者, 明瞭之分外散故, 覺知明瞭而了知。 由彼三種無明中, 唯意外轉顯相中, 執境為我之心識, 于基及基顯相中, 迷亂基與知基別。 從迷因中遇境緣, 四緣所緣不清凈, 種種顯現明分滅。 六意執著不斷故, 為六煩惱所束縛, 六境各別顯現生。 如是于境執為我。

དེ་ལྟར་ཡུལ་ལ་བདག་བཟུང་བའོ། །ཞེས་སོ། །ཡུལ་དྲུག་ནི་གཟུགས་དང་སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་དང་ཆོས་སོ། །ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་ནི་མ་རིག་པ་དང་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་དང་ང་རྒྱལ་དང་ཕྲག་དོག་གོ» «།དེའང་མ་རིག་པ་ནི་དུག་ལྔ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་ལ་གཏི་མུག་ནི་དུག་ལྔའི་ཡ་གྱལ་ཡིན་པས་སོ་སོར་བཤད་དོ། །མ་རིག་པ་ལ་དབྱེ་ན་རྒྱུའི་གསུམ་བཤད་ཟིན་ལ་ངོ་བོའི་ཆ་དྲུག་ནི། རང་ཤར་ལས། མ་རིག་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྩ་བ་སེམས་ཀྱི་མ་རིག་པ་དང༌། འཁྲུལ་པ་ཡུལ་གྱི་མ་རིག་པ་དང༌། འཁྲུལ་གཞི་གཞིའི་མ་རིག་པ་དང༌། འཛིན་པ་རྟོག་པའི་མ་རིག་པ་དང༌། བཅོས་པ་ལམ་གྱི་མ་རིག་པ་དང༌། མ་ཤེས་པ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་དང༌། དེ་ལྟར་མ་རིག་པ་རྣམ་པ་དྲུག་བྱུང་སྟེ་རང་གི་སྣང་བ་མི་མཐོང་ཞེས་སོ། །» «དེ་དག་ཀྱང་རང་རང་གི་ཆ་དེ་ལ་རྨོངས་པ་དྲུག་ཏུ་བྱུང་བས་སོ་སོར་བཤད་དོ། །» «ཡིད་དྲུག་ནི། ཡང་དེ་ལས་འཛིན་པའི་ཡིད་དྲུག་བྱུང་ངོ༌། །མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཡིད་དང༌། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཡིད་དང༌། ཀུན་ཏུ་འཚོལ་བའི་ཡིད་དང༌། གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཡིད་དང༌། རྣམ་པར་རགས་པའི་ཡིད་དང༌། ངེས་པར་འཇོག་པའི་ཡིད་དོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པ་ལྟར། ཡིད་འགྱུ་བ་དང་བཅས་པ་དང༌། ཤེས་པས་རང་རིག་པ་དང༌། ཡུལ་འཛིན་པ་དང༌། ཡུལ་ངེས་པར་འཛིན་པ་དང༌། ཡུལ་ལ་ཡེངས་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་རགས་པ་དང༌། ནང་དུ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་དྲུག་གི་ཆའི་རྨོངས་པའོ། །གཉིས་པ་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། འཁྲུལ་ཚུལ་ངོ་བོའི་ཆ་དང༌། རྣམ་པ་རྐྱེན་གྱི་ཆ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་སྤྱི་པའི་འཁྲུལ་གཞི་སྣང་དུས་རིག་པས་རང་ངོ་མ་ཤེས་པའི་དྲི་མས་རིག་པ་ཉིད་འཁྲུལ་པར་སྤགས་«༼༡༽«པས་ཤེས་བྱ་རིག་པ་དྲི་མ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱང་དྲི་བཅས་སུ་སོང་སྟེ་སེམས་ཀྱི་རྒྱར་འཐུམས་ནས་ངོ་བོ་ཀ་དག་གི་རིག་པ་རྟོག་པས་སྦགས་ཏེ་ཡིད་དྲུག་གིས་བཅིངས་པས་ལུས་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་ཀྱི་དྲ་བར་ཚུད་དེ་འོད་གསལ་བག་ལ་ཞའོ། །དེ་ཡང་གཞི་སྣང་དེ་རང་ལས་བྱུང་བར་མ་ཤེས་པས་རྒྱུའི་རྐྱེན། དེ་ཉིད་ཡུལ་དུ་ཤར་བས་དམིགས་པའི་རྐྱེན།

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 如是執著境為我。 六境是色、聲、香、味、觸、法。六煩惱是無明、貪慾、嗔恚、愚癡、傲慢、嫉妒。其中,無明遍及一切五毒,而愚癡是五毒之一,故分別解說。 無明可分為已說的三種因,以及六種本質: 如《自顯》中說:無明有如下六種:根本心的無明、迷亂境的無明、迷亂基礎的無明、執著分別的無明、修行造作的無明、不知愚昧的無明。如是生起六種無明,不見自己的顯現。 這些也因各自方面的六種愚昧而分別解說。 六意是:與無明相應的意、意識之意、遍求之意、決定之意、粗重之意、安住之意。 這些依次為:意與動搖俱、覺知自證、執取對境、確定執取對境、于境散亂、粗重煩惱、內心專注執取,是六方面的愚昧。 第二,廣釋自性分兩部分:迷亂方式的本質方面和廣釋相狀緣起方面。 首先,總的迷亂基礎顯現時,覺性不識自性的垢染污染覺性本身,使所知清凈無垢的覺性也變得有垢,被心的網罩住,本質本凈的覺性被分別污染,為六意所束縛,身陷入無分微塵之網,光明隱沒。 又,不知基礎顯現從自身生起,故為因緣;彼顯現為境,故為所緣緣;

དེ་ཉིད་ཡུལ་དུ་ཤར་བས་དམིགས་པའི་རྐྱེན། བདག་དང་བདག་གིར་བཟུང་བས་བདག་པོའི་རྐྱེན། དེ་གསུམ་དུས་མཚུངས་པས་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་བཞིར་འཁྲུལ་པ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། སྤྱི་པ་འཁྲུལ་གཞི་ཞེས་བྱ་སྟེ། །མ་རིག་ཉིད་དང་སྦགས་པའི་ཕྱིར། །ཤེས་བྱ་ཉིད་ཀྱང་དྲི་མར་སྣང༌། །སེམས་ལ་དྲན་བསམ་འཆར་བའི་ཕྱིར། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་རྟོག་པས་སྦགས། །ཡིད་དྲུག་འཛིན་པ་མ་འགགས་ཕྱིར། །ཆོས་སྐུ་ཉིད་ཀྱང་གཟུང་བས་བཅིངས། །ཆ་མེད་རྡུལ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར། །འོད་གསལ་ཉིད་ཀྱང་བག་ལ་ཆགས། །རྐྱེན་བཞི་དམིགས་པ་མ་དག་ཕྱིར། །སྣང་བ་ཉིད་ནི་དུ་མར་ཤར། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མ་རིག་པ། རྐྱེན་ཤེས་པ་ལ་ཡུལ་སྣང་བ། གཞི་ལས་གཞི་ཤེས་སུ་སྣང་བ་འཁྲུལ་མཁན་འགྱུ་བ་མཆེད་པའི་རིག་པ་གཟུང་འཛིན་དུ་བཅིངས་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་རིག་པ། །གཞི་དང་ཤེས་པ་སྦགས་པ་» «དང༌། །གཟུང་དང་དབང་པོ་འཁོར་ཚུལ་ལོ། །རྐྱེན་ནི་ཡུལ་དང་གཟུང་ཆ་» «ལས། །མཐའ་ཡི་སོ་སོར་འབྱེད་པ་དང༌། །གཅིག་མ་ཤེས་པའི་དམིགས་རྟེན་ནོ། །གཞི་ནི་གར་ཡང་འབྱེད་མེད་ཅིང༌། །ངེས་པ་མེད་པར་བཅོམ་ལས་སོ། །» «ཤེས་པ་འགྱུ་དང་ཡལ་བ་དང༌། །མཆེད་པར་འཛིན་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ། །སྦགས་པ་དྲི་མར་འཛིན་པ་སྟེ། །ཤེས་བྱས་རང་རྒྱུད་བཅིངས་པའོ། །གཟུང་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཡང༌། །བདེན་པས་དམ་དུ་བཅིངས་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རྣམ་པ་རྐྱེན་གྱི་ཆ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། དེ་ཡང་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་མཐོང་སྟེ་དེ་ལ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མ་རིག་པ་གསུམ་སྟེ།དོན་གྱི་མ་འཁྲུལ་པའི་ཆ་ལ་རང་མ་རིག་པས་བརྟགས་ནས་འཁྲུལ་པར་སོང་བ་ལ་རྒྱུ་བདག་ཉིད་གཅིག་པའི་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཉིད་ངོ་མ་ཤེས་པ་ལ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་མ་རིག་པ་སྟེ་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་སྣང་ཆར་བྱུང་བའོ། །» «ཡུལ་ཐ་དད་སྣང་བ་ལ་སོ་སོར་ཀུན་ཏུ་བརྟག་དཔྱད་སྐྱེས་པས་ཀུན་བརྟགས་པའི་མ་རིག་པའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་རྒྱུ་དེ་ལ་རྐྱེན་ནི་བཞི་སྟེ། རྒྱུའི་རྐྱེན་དེ་ལྟར་མ་རིག་པ་གསུམ་འདུས་པས་འཁྲུལ་པ་འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་གཟུགས་དང་ཡན་ལག་དང་ལྡན་པ་ལ་བྱད་རང་ཆས་སུ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 彼顯現為境,故為所緣緣;執為我與我所,故為增上緣;此三同時,故為等無間緣,如是迷亂為四緣。 如《珍珠串》中說: 總的迷亂基礎者, 因與無明相混故, 所知亦現為有垢。 心生憶想顯現故, 本性亦為分別染。 六意執著不斷故, 法身亦為所取縛。 具有無分微塵故, 光明亦成習氣著。 四緣所緣不凈故, 顯現自身現多種。 又,迷亂之因是無明,緣是覺知中顯現境,基礎顯現為基礎之知,迷亂者是流動擴充套件的覺性被束縛為能取所取。 如《勝義》中說: 迷亂之因是無明, 基礎與覺知混染, 所取根塵輪轉相。 緣是境與所取分, 邊際各別分別及, 不知一者所緣依。 基礎無法任何分, 無有決定而破壞。 覺知流動與消失, 及執為擴充套件諸相。 混染執為有垢染, 所知束縛自相續。 非所取亦堅執為, 真實而被緊束縛。 第二,廣釋相狀緣起方面: 又,見無為有而迷亂。其迷亂之因有三種無明: 對未迷亂的實相,因自身無明而分別,轉為迷亂,稱為因同體無明。 不識彼本性,稱為俱生無明,顯現為輪迴涅槃二者之相。 對顯現為不同的境,生起各別遍計分別,稱為遍計無明。 如是因有四緣: 因緣是如上三種無明聚集而生迷亂,如人具有身體和肢體而自然生起容貌。

རྒྱུའི་རྐྱེན་དེ་ལྟར་མ་རིག་པ་གསུམ་འདུས་པས་འཁྲུལ་པ་འབྱུང་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་གཟུགས་དང་ཡན་ལག་དང་ལྡན་པ་ལ་བྱད་རང་ཆས་སུ་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལས་དམིགས་པའི་རྐྱེན་མེ་ལོང་དང་འདྲ་བར་ཕྱི་ཡུལ་ལ་ཤར་བ་དང་དེ་ལ་བཞིན་ཡོད་པས་རྐྱེན་མེ་ལོང་གི་ནང་དུ་ཤར་བ་ལྟར། དམིགས་པའི་ཡུལ་རང་འོད་ཕྱིར་ཤར་བ་ལས་བདག་པོའི་རྐྱེན་མེ་ལོང་དང་བཞིན་དང་བདག་དངོས་སུམ་དུ་བཟུང་བས་བཞིན་དང་མེ་ལོང་དུ་རྟོག་པ་ལྟར། འོད་དང་རིག་པ་དང་ཆོས་ཉིད་གསུམ་དུ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པས་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་རྒྱུ་མ་རིག་པ་གསུམ་དང་རྐྱེན་གསུམ་དུས་མཚུངས་པས་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཏེ་འཁྲུལ་པ་དངོས་སུ་འབྱུང་བའོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་གི་རྒྱུད་ལས། ཁམས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་དང་པོ་གཞི་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པ་ལས་ཅིར་ཡང་འཁྲུལ་ལོ། །གཞི་དེའི་ངོ་བོ་སྟོང་པ། རང་བཞིན་གསལ་བ། ཐུགས་རྗེ་སེམས་ཅན་ལ་སྣང་ནུས་པའོ། །དེ་ལ་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་མ་རིག་པའི་ཆ་ལས་བྱུང་བ་བྲེང་ཙམ་ཞིག་འགྱུས་པ་ལས། ཤེས་པ་དམུན་པོས་ཕ་གི་ལས་ང་བྱུང་ངམ་ང་ལས་ཕ་གི་བྱུང་ངམ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་བྱུང་བ་ཙམ་གྱིས་འཁྲུལ་ལོ། །མ་རིག་པ་དེ་གཞི་ལ་མེད་དེ་ཉམས་སམ་རྣམ་པ་ལ་ཡོད་དོ། །རྣམ་པ་ལས་རྐྱེན་རྣམ་པ་བཞི་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ཡང་གཞི་འོད་ཁྱིམ་གྱི་ཚུལ་དུ་གནས་པ་ལ་རྒྱུའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་སྟེ་མ་རིག་པ་དངོས་སོ། །དེ་ལ་འཛིན་རྟོག་ཏུ་སོང་བས་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡུལ་ཅན་དུ་བཟུང་བས་དམིགས་པའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་མེ་ལོང་ལ་སྐྱེས་བུའི་བྱད་བསྟན་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་གསུམ་དུས་མཚུངས་པས་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་རང་གི་གཞི་ཡིན་པ་ལ་རང་གིས་ངོ་མ་ཤེས་ཏེ་འཁྲུལ་ནས་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བ་གྲུབ་བོ། དེ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་རགས་སུ་སོང་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་གཟུགས་ཐ་དད་བྱུང་ངོ༌། །གཞི་དེ་ལྟ་བུ་མ་དག་པ་ལས་འཁྲུལ་ལོ། །ཞེས་པ་དང༌། བཀྲ་ཤིས་མཛེས་ལྡན་ལས།

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 因緣是如上三種無明聚集而生迷亂,如人具有身體和肢體而自然生起容貌。由此生所緣緣,如鏡子般顯現外境,因有面容而緣如鏡中顯現。所緣境自光外顯,增上緣如執鏡子、面容、自我三者為實,而分別為面容和鏡子,同樣分別光明、覺性、法性三者,稱為增上緣。如是因三種無明和三緣同時,故為等無間緣,直接生起迷亂。 如《金剛薩埵心鏡續》中說:三界一切眾生,最初從無一物的基礎中迷亂為一切。彼基礎本性為空,自性明朗,大悲能顯現眾生。其中,執取的覺知從無明分中生起,稍微動搖,愚昧的覺知生起"我從彼生?還是彼從我生?"的念頭,僅此便迷亂。此無明不在基礎中,而在體驗或相中。從相中生四種緣。又,基礎如光明之屋般安住,稱為因緣,即無明本身。對此執著分別,稱為增上緣。執為有境,稱為所緣緣,如鏡中顯現人的容貌。此三同時,稱為等無間緣。對此自身基礎不能自識,迷亂而成就三界輪迴。由此煩惱變粗,生起眾生各異之身。從如是不清凈的基礎中迷亂。 又,《吉祥莊嚴》中說:

ཞེས་པ་དང༌། བཀྲ་ཤིས་མཛེས་ལྡན་ལས། དེ་ཡང་ལྷུན་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེའི་གའུའི་གནས་ལུགས་ལས་སྣང་བ་མ་འགགས་པ་ལས་གཞི་མ་འགྱུར་བར་སྣང་བ་འགྱུར་ཏེ་ཡུལ་དུ་མའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་ཐམས་ཅད་ལ་རྟོག་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སྣང་བ་མ་འགྱུར་ཡང་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ལ་འགྱུར་འགྱུར་ལྟར་བྱུང་བའོ། །རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ལ་འཁྲུལ་པ་མི་མངའ་ཡང་སེམས་ཅན་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཚུལ་བསྟན་» «པའོ། །ཐ་མ་རང་གི་སྣང་བ་རང་རྐྱེན་གྱི་གཞི་ལ་བཟློག་པའོ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་སྣང་བ་རང་ཤར་བར་མ་ཤེས་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ལ་བདག་པོར་བཟུང་བས་བདག་པོའི་རྐྱེན་ནོ། །རང་རིག་པའི་འབྲས་བུ་རང་ཤར་བར་མ་ཤེས་ཏེ་རྒྱུ་ཉིད་ལྟོས་ཅན་དུ་བཟུང་བས་རྒྱུའི་རྐྱེན་ནོ། །ཡུལ་དང་ཤེས་པ་སྟོང་པར་ནི་མ་ཤེས་ཏེ་དམིགས་པ་ལ་ཡུལ་དུ་བཟུང་བས་རང་ངོའི་རྐྱེན་ནོ། །དུས་ལ་ལྟོས་ནས་འོད་རང་བྱུང་བར་མ་ཤེས་ཏེ་དེ་མ་ཡིན་ལ་དེར་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་བྱུང་བས་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ནོ་ཞེས་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན། །ཆ་དང་ཡན་ལག་ཉིད་དང་ཡང༌། །མ་སྨིན་རྣམ་རྟོག་འཁོར་བའོ། །མ་རིག་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ། །བདག་ཉིད་གཅིག་པས་འཁྲུལ་རྩ་» «བྱས། །ལྷན་གཅིག་སྐྱེས་པས་རྟོག་པ་གཉིས། །ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པས་ཡུལ་དུ་གྱུར། །རྐྱེན་ནི་རྣམ་པ་བཞི་དག་གིས། །འདུས་ཤིང་བཟུང་བས་འཁྲུལ་ཞེས་» «བྱ། །ཆ་ནི་འདུ་བྱེད་ལ་སོགས་པས། །འཁྲུལ་ཡུལ་ཆ་ལས་བཅུ་གཉིས་» «ཕྱེད། །སྨིན་པས་ལོ་དང་བྱེད་ལས་སོ། །ཡན་ལག་སྤྲོས་པ་ཐ་དད་ལས། །» «ཐམས་ཅད་མིང་གི་བྱེ་བྲག་ཏུ། །འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ལ་རྣམ་གཉིས་འགྱུར། །ལས་ཀྱིས་འདོད་དང་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས། །གཟུགས་མེད་རྣམས་ཏེ་རྣམ་གསུམ་» «བྱེད། །མ་སྨིན་པས་ནི་རིགས་དྲུག་གཟུགས། །མིང་དང་བྱེད་ལས་ཐ་དད་འགྱུར། །རྣམ་རྟོག་བག་ལ་ཉལ་བ་དང༌། །ཀུན་ནས་ལྡང་དང་ཁྱབ་ཚུལ་ལོ། །» «འཁོར་བ་ཞེས་པ་མཚུངས་པ་དང༌། །ཚོགས་པའི་ལས་ཏེ་སྡུད་དང་མཆེད། །» «རྫོགས་དང་བྱེ་བྲག་སྣ་ཚོགས་པའོ། །ཞེས་སོ། །

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 《吉祥莊嚴》中說: 又,從自然成就珍寶匣的實相中,顯現不斷,基礎不變而顯現變化,隨多種境而遍計一切。法身顯現雖不變,但在迷亂顯現中似有變化。金剛薩埵雖無迷亂,但為眾生示現迷亂之相。最後,自身顯現返回自緣之基。 不知無二顯現自顯,執迷亂為我所,故為增上緣。不知自覺之果自顯,執因本身為依待,故為因緣。不知境與識為空,執所緣為境,故為所緣緣。依時間而不知光明自生,生起執非為是的覺知,故為等無間緣。 《勝義》中說: 其中迷亂之因緣, 分支及部分等同, 未成熟分別輪迴。 無明有三種類別, 同體為迷亂根本, 俱生生二種分別, 遍計成為境界相。 四種緣聚合執取, 稱為迷亂之緣起。 分為行等迷亂境, 十二支分別而出。 成熟年歲及作用, 支分差別戲論中, 一切名相差別中, 迷亂境成兩種相。 業造欲界及色界, 無色界等三種相。 未成熟成六道身, 名相作用各不同。 分別有隨眠狀態, 普遍生起及遍佈。 輪迴即是相應及, 聚集之業攝集增, 圓滿及諸種差別。

» «རྫོགས་དང་བྱེ་བྲག་སྣ་ཚོགས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་རིག་པ་གཞི་ནས་འཕགས་ཏེ་མ་སྨིན་པས་ཁམས་གསུམ་རིགས་དྲུག་ཏུ་སོ་སོའི་ལས་ཀྱི་འཁོར་བ་དེ་ཡང་དང་པོ་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ལས་འཁྲུལ་ཏེ་ཕྱིར་ལོ་བཅུ་གཉིས་དང་ཟླ་བའི་ཆ་བཅུ་གཉིས་ནང་དུ་ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་གཉིས་རྣམས་ཚོགས་པས་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་གཉིས་སུ་སྲིད་པར་བྱས་པ་ནི་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་སུ་འཇུག་པ་བཅུ་གཉིས་མ་དག་པ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། གཞི་ལས་གཞི་སྣང་དུ་ཤར་དུས་རིག་པའི་རྩལ་ལས་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་བྱུང་སྟེ་རང་ངོ་མ་ཤེས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་པས་མ་རིག་པའོ། །དེ་ལས་འཁྲུལ་པས་འདུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་ལ་དཔྱོད་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལས་འདི་ནི་ཡུལ་ལོ་སྣང་བའོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མིང་དུ་འབྱེད་པའོ། །དེ་ལས་མིང་ཅན་དོན་གྱི་རང་བཞིན་གཟུགས་སུ་འཛིན་པས་སྲིད་པའི་འཁྲུལ་པ་དང་པོ་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དྲུག་ལ་ཤེས་པ་སྐྱེ་ཞིང་མཆེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཏུ་བྱུང་» «ངོ༌། །དེ་ལས་ཡུལ་འཛིན་པའི་རེག་པའོ། །དེ་ལས་ཆགས་སྡང་བར་མའི་ཆའི་ཚོར་བའོ། །དེ་ལས་ཡུལ་ལ་ཞེན་པའི་སྲེད་པའོ། །དེ་ལས་ཕྱིས་ཀྱི་ལེན་པ་པོ་དང་དེ་ལྟར་ཡུལ་དང་དུ་ལེན་པའི་ལེན་པའོ། །དེ་ལས་འཁྲུལ་པ་དུ་མར་སྣང་བ་དང་བྱེད་པ་མྱོང་བའི་ཆ་ཅི་འབྱུང་མ་ངེས་པ་བསྐྱེད་པས་སྲིད་པའོ། །དེ་ལས་གཟུགས་མེད་གཟུགས་དང་འདོད་པར་སྐྱེ་བས་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ལས་རྒས་པ་དང་ན་བ་དང་ཤི་བའི་བར་དུ་འབྱུང་སྟེ་ཡང་དང་ཡང་དུ་དེ་ལྟར་འཁོར་བས་འཁོར་བའི་རྒྱུ་རྟེན་འབྲེལ་ལུགས་སུ་འཇུག་པ་བཅུ་གཉིས་གཞི་སྣང་ལས་དང་པོར་མཆེད་པའོ། །དེ་ལས་སྲིད་པ་སོ་སོར་འཁྲུལ་དུས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱང་ཞར་ལ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ནུབ་ནས་རང་མ་རིག་པ་ལས་ཕྱི་མའི་འདུ་བྱེད་དང༌། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཆས་ལུས་འཚོལ་བ་དང༌། མངལ་དུ་ཚུད་དེ་མེར་མེར་པོ་ལ་སོགས་པ་ནས་མིང་དང་གཟུགས་སུ་གྲུབ་པ་དང༌། དེའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང༌། རྐྱེན་འདུས་པས་རེག་པ་དང༌། བདེ་སྡུག་གི་ཚོར་བ་དང༌། མྱོང་བ་ལ་སྲེད་པ་དང༌། ཡུལ་དང་ལས་ཀྱི་ལེན་པ་དང༌། ཡང་སྲིད་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང༌། མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་དང༌།

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 覺性從基礎中升起,因未成熟而成為三界六道各自業力的輪迴。這又最初從十二緣起中迷亂,外在十二年和十二月份,內在十二煩惱聚集,形成十二處,成為輪迴。這是從不清凈的十二順行緣起而生。 當基礎顯現為基相時,從覺性的力用生起意識,因不認識自性而與無明俱生。由此迷亂而有行。由此觀察境相而有識。由此分別"這是境"、"這是顯現"等名相。由此執著名相所指的實體為色,成為有的第一迷亂,稱為名色。由此對六種境相生起認知,擴充套件為六入處。由此執取境相而有觸。由此生起貪嗔中庸的感受。由此對境生起貪著。由此生起後續的能取者和如是取境的取。由此顯現多種迷亂和體驗各種作用的不定生起,為有。由此生於無色、色界和欲界,為生。由此產生老、病、死等,如是反覆輪轉,成為輪迴之因——十二順行緣起,最初從基相中擴充套件。 由此,當迷亂于各種有時的十二緣起也應順便了知:法性隱沒後,從自身無明生起後世的行和以識的部分尋求身體,入胎后從胚胎等形成名色,形成六入處,因緣聚合而有觸,有苦樂感受,對體驗生起貪愛,取著境和業,再次近取有,從胎中出生,

ཡང་སྲིད་པའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང༌། མངལ་ནས་སྐྱེ་བ་དང༌། དར་ལ་བབ་པའི་ཚོགས་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་བརྒྱུད་པ་ནི་རྒས་པ་དང་མཐར་འཆི་བ་སྟེ་འབྲེལ་ཆགས་སུ་འབྱུང་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་ཡང་མ་རིག་པ་ལས་བྱུང༌། །མ་རིག་པ་ལས་འདུ་བྱེད་དོ། །འདུ་བྱེད་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་ལས་མིང་འབྱུང་ཞིང༌། །མིང་ལས་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་འབྱུང༌། །གཟུགས་ལས་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་དྲུག་འབྱུང༌། །» «སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལས་རེག་པ་འབྱུང༌། །རེག་ལས་ཚོར་བ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །» «ཚོར་ལས་སྲེད་པ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །སྲེད་པ་ལས་ནི་ལེན་པ་འབྱུང༌། །ལེན་པ་ལས་ནི་སྲིད་པ་འབྱུང༌། །སྲིད་པ་ལས་ནི་སྐྱེ་བ་འབྱུང༌། །སྐྱེ་བ་ལས་ནི་རྒས་པ་འབྱུང༌། །རྒས་པ་ལས་ནི་ན་བ་འབྱུང༌། །ན་བ་ལས་ནི་འཆི་བ་འབྱུང༌། །ཞེས་» «སོ། །དེ་ལྟར་འཁྲུལ་སྣང་འཁོར་བར་སྣང་བ་ཡང་རང་མ་རིག་པས་མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་བཟུང་བའི་བག་ཆགས་མཐུ་བརྟས་པ་ལས་འབྱུང་སྟེ། སོ་སོའི་ལུས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སོགས་པར་གྲུབ་ནས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འཁོར་ཞིང་གཏན་དུ་སྲིད་པ་ན་གནས་པ་ནི། » «མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་ནི། །ཕུང་པོ་ལྔ་དང་དབང་པོ་ལྔ། །ཡན་ལག་ལྔ་དང་དོན་སྙིང་ལྔ། །ཡུལ་ལྔ་དང་ནི་ཉོན་མོངས་» «ལྔ། །སེམས་ལྔ་ཡིད་ལྔ་རྟོག་པ་ལྔ། །གཟུང་འཛིན་འཁོར་བ་ཉིད་དུ་གྲུབ། །» «འཁྲུལ་པ་གཉིས་སྣང་དེ་ལྟ་བུ། །དཔེར་ན་མྱུར་འགྲོ་འཁོར་ལོ་བཞིན། །རྒྱུན་ཆགས་འཁོར་ལ་ཡུན་རིང་གནས། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་ལྔ་ནི་འོད་ལྔ་རང་སྣང་དུ་མ་ཤེས་པར་བཟུང་བའི་ཆ་ལས་བྱུང་ཞིང༌། ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རང་ངོ་མ་ཤེས་པའི་ཆ་ལས་བྱུང༌། སྣ་ཚོགས་སྡུད་པའི་ལུས་སེམས་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་གདངས་མ་དག་པ་ལས་བྱུང༌། ཀུན་ནས་འཚོལ་བའི་ཡིད་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ནི་རླུང་ལྔ་རྣམ་པར་མ་དག་པ་ལས་བྱུང༌། བསམ་པ་དྲན་པས་འཛིན་པའི་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་དང༌། ཡུལ་དུ་མ་ལ་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་དང༌། འགྱུ་བ་ཐ་དད་པ་ལ་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་དང༌། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་ལ་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་དང༌།

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 再次近取有,從胎中出生,成年後聚集轉變為他者的過程是衰老,最後死亡,這些相續發生。 《自現》中說: "又從無明而生, 從無明生諸行, 諸行生識蘊, 從識蘊生名, 從名生色自性, 從色生六入處, 從六入處生觸, 從觸生起感受, 從受生起渴愛, 從渴愛生取著, 從取著生有, 從有而生生, 從生而生老, 從老而生病, 從病而生死。" 如是迷亂顯現為輪迴,是由於自身無明執著無我為我的習氣增強而生。各自的身體蘊、界、處等形成后,從一處輪轉到另一處,永遠安住于有中。 《珍珠串》中說: "如是三界世間, 五蘊及五根, 五肢與五臟, 五境及五惑, 五心五意五分別, 能所執著成輪迴。 如是二現迷亂, 譬如快速旋轉輪, 相續輪轉長久住。" 其中,色等五境是從不知五光明為自顯而執著的部分而生;五煩惱是從不識五智自性的部分而生;攝集種種的身心等五者是從不清凈的法性自顯而生;遍尋的意等五者是從不清凈的五風而生;思維憶念執著的我執、對多境執我、對變異執我、對識相執我,

ཤེས་པའི་རྣམ་པ་ཙམ་ལ་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་དང༌། ཆོས་རྣམ་པར་སེམས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་དང་ལྔ་ནི་འགྱུ་བ་རང་ཐོག་ཏུ་མ་ཆོད་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །» «དེ་ལྟར་མ་དག་པ་འཁོར་བའི་ཆོས་རྣམས་རིག་པའི་ངང་ལས་བྱུང་ངང་ལ་གནས་ངང་ལ་རོལ་པ་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་གཡོས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་ནི་རྨི་ལམ་གཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དོན་ལ་སྟོང་གཟུགས་མེད་པ་གསལ་སྣང་གི་ཆོ་འཕྲུལ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ནི་འཁོར་བའི་རྣམ་དག་སྟེ། འདི་ལ་སྤྱིའི་རྣམ་དག་དང་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་དག་ལེགས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་བསྟན་ན་ཡེ་སྟོང་རང་སྣང་རོལ་པ་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ནི་དཔེར་ན་ཐག་པ་རགས་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་རང་དོན་ལ་སྤུ་རེ་རེ་བ། དེ་ཡང་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་སྟོང་པ་ལྟར་འཁྲུལ་སྣང་རགས་པ་ལྟར་སྣང་ཡང་དོན་ལ་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བའི་རང་སྣང་སྟོང་པ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དེ་ལྟར་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་རྣམས། །ཐག་པ་ལ་ནི་སྦྲུལ་མཐོང་བཞིན། །དེ་མ་ཡིན་ལ་དེར་བཟུང་བས། །» «ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་གཉིས་སུ་ཆགས། །དེ་ཡང་བརྟགས་ན་ཐག་པ་ཉིད། །སྣོད་བཅུད་ཡེ་ནས་སྟོང་པ་སྟེ། །དོན་དམ་ཀུན་རྫོབ་གཟུགས་ཅན་ནོ། །སྦྲུལ་མཐོང་དེ་ཉིད་མཐོང་བས་བདེན། །ཐག་མཐོང་ཡང་དག་ཉིད་དུ་བདེན། །དཔེར་ན་མཐོ་ལ་བྱར་སྣང་བཞིན། །བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་སྟེ། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་འབྲེལ་བ་མེད། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ནི། །དེ་ཡི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་རིག་པའི་ངང་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་ལྟར་རིག་པ་ལ་སྣང་ཡང་རིག་པ་ལ་མ་གོས་པར་སྟོང་གཟུགས་སུ་ལིང་ངེ་གནས་པ་ནི་སྒྱུ་མ་དང་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཕུང་པོ་སྒྱུ་མ་སྤྲུལ་པ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གང་ལ་གནས་ན་སྣོད་བཅུད་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་པ་ལྟར་ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ལས་དང་ཉོན་མོངས། དེ་རྣམ་རྟོག་རང་སྣང་ཙམ་ལ། དེ་སེམས་ཉིད་སྟོང་པའི་ངང་དུ་གནས་པས། དང་པོ་ཡང་སྟོང་པ། ད་ལྟ་ཡང་སྟོང་པ། མཐར་ཡང་སྟོང་པ། སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བར་གནས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ས་ནི་ཆུ་ལ་ཆུ་རླུང་ལ། །རླུང་ནི་མཁའ་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 對僅識相執我,對思維諸法執我,這五種是從未能截斷自身變動而生。 如是不清凈輪迴諸法,僅從覺性中生起、安住、遊戲,絲毫未離覺性,如夢未離睡眠狀態。實際上是空相無實而僅顯現幻化,這是輪迴的清凈相。這包括總的清凈相和別的清凈相兩種善說。 首先,顯現為本空自顯的遊戲,譬如粗繩雖顯現,實際上是一根根細毛;細毛又是無分微塵空性。如是粗大迷亂雖顯現,實際上離生住滅三相,是自顯空性。《珍珠串》中說: "如是種種顯現, 如見繩為蛇, 非彼而執彼, 執著內外器情二者。 若觀察即是繩, 器情本來空, 勝義世俗有形相。 見蛇則見為真, 見繩亦見為真, 譬如遠處見鳥飛。 二諦自性, 僅是世間世俗, 于真實無關聯。 于空性界中, 彼之本性皆解脫。" 蘊等諸法雖顯現於覺性中,如空中雲,但不染覺性,如幻化顯現而空,如《寶性論》所說:"蘊如幻化。" 這些安住於何處?器世間有情如安住虛空,蘊界處及業煩惱安住于分別自顯,分別安住於心性空性中。因此最初是空,現在是空,最終也是空,離生住滅三相而安住。同論又說: "地依水,水依風, 風則安住于空中。

ས་ནི་ཆུ་ལ་ཆུ་རླུང་ལ། །རླུང་ནི་མཁའ་ལ་རབ་ཏུ་གནས། །མཁའ་ནི་རླུང་དང་ཆུ་དག་དང༌། །ས་ཡི་ཁམས་ལ་གནས་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་ཕུང་པོ་ཁམས་དབང་རྣམས། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་དག་ལ་གནས། །ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཚུལ་བཞིན་མིན། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ཡིད་བྱེད་ནི། །སེམས་ཀྱི་དག་པ་ལ་རབ་གནས། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆོས་རྣམས་ནི། །ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་གནས་མ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །སྐྱེ་འགག་གནས་པར་སྣང་ཡང་གནས་པའི་དུས་ན་དེ་དག་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། སྒྱུ་འཕྲུལ་གསང་སྙིང་ལས། ཨེ་མ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་ཆོས། །སྐྱེ་བ་མེད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེས། །སྐྱེས་པ་ཉིད་ན་སྐྱེ་བ་མེད། །ཨེ་མ། གནས་པ་ཉིད་ན་གནས་པ་མེད། །ཨེ་མ། འགག་པ་ཉིད་ན་འགག་པ་མེད། །» «ཅེས་པ་དང༌། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། རྨི་ལམ་ཇི་བཞིན་སྒྱུ་མ་བཞིན། །དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ཇི་བཞིན་དུ། །དེ་བཞིན་སྐྱེ་དང་དེ་བཞིན་གནས། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་འཇིག་པར་གསུངས། །ཞེས་པ་དང༌། སྣང་སྲིད་ཀྱི་ཆོས་སོ་ཅོག་སྣང་དུས་ཉིད་ནས་སྐྱེ་འགག་སྤྲོས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ་བར་དེ་ཉིད་ལས། གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང༌། །འགག་པ་མེད་པ་སྐྱེ་མེད་པ། །ཆད་པ་མེད་པ་རྟག་མེད་པ། །འོང་བ་མེད་པ་འགྲོ་མེད་པ། །ཐ་དད་དོན་མིན་དོན་གཅིག་མིན། །སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི་ཞིར་བརྟེན་པ། །ཞེས་སོ། །བྱེ་བྲག་རྣམ་རྟོག་ནི་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང་པོ་ཡང་དབྱིངས་ཀྱི་ཆ་ལ་བཟུང་བས་དེའི་ཆ་རེ་སྦྱར་དུ་ཡོད་པས་ཀྱང་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་དོན་ལ་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པར་གནས་ལ་ད་ལྟར་སྣང་དུས་ཕུང་པོ་དང་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆར་སྦྱར་ཏེ། སྒོ་གསུམ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་སུ་གྲོལ་བའི་རང་བཞིན་ནི་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་སྣང་བ་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་རོལ་པར་ཤར་ཞིང༌། བྱ་བྱེད་དང་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་སྒོམ་རང་ཤར་ཆེན་པོར་སྣང་བའི་རྣམ་དག་བཤད་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། གཞན་ཡང་རབ་ཏུ་བཤད་བྱ་བ། །སྣང་བ་འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་ནི། །» «ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་སྔར་མ་མཐོང༌། །རྟོག་བཅས་འཁྲུལ་པའི་གཞི་མེད་པས། །» «ཀུན་གཞི་ཆོས་སྐུ་ཆེན་པོར་རྟོགས། །འཁྲུལ་པའི་རང་རྟོག་རྒྱུན་ཆད་དོ། །དེ་ལྟར་འཁྲུལ་མེད་སྣང་བ་ནི། །

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 地依水,水依風, 風則安住于空中。 空不安住于風水, 亦不安住于地界。 如是蘊界根諸法, 安住于業及煩惱。 業及煩惱非如理, 非如理作意, 則安住於心清凈。 心之自性諸法, 不安住於一切。" 雖顯現生住滅,但安住時並非實有。《幻化密藏》中說: "奇哉!稀有妙法! 從無生中一切生, 生時即是無生。 奇哉!住時即是無住。 奇哉!滅時即是無滅。" 《中論》中說: "如夢亦如幻, 如乾闥婆城, 所說生住滅, 其相亦如是。" 顯現有為法一切,顯現之時即離生滅戲論邊際,同論又說: "能說是因緣, 善滅諸戲論, 我稽首禮佛, 諸說中第一。" 別說分別念:三界輪迴一切顯現,最初執著于界的部分,因此可以配對其各部分。實際上如影像般安住於法性空性中。現在顯現時,蘊和大種等配對為身與智慧的部分。三門解脫為身語意的自性,生老病死的顯現呈現為法界智慧的游舞。一切作為和顯現都是法性見修的大自顯,這是清凈相的解釋。《勝義諦》中說: "複次當廣說, 顯現迷亂自性, 未曾見為智慧, 有念迷亂無基, 了知為大法身。 迷亂自念斷流, 如是無迷顯現,

འཁྲུལ་པའི་རང་རྟོག་རྒྱུན་ཆད་དོ། །དེ་ལྟར་འཁྲུལ་མེད་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་ནས་གྲོལ་བའི་གནད་ལས་བྱུང༌། །འགྲོ་བའི་ཕུང་པོ་སངས་རྒྱས་སྐུ། །ཡེ་ནས་ཡིན་པར་སུས་མ་རིག» «།ཕུང་པོ་སངས་རྒྱས་མངའ་བདག་ཏུ། །རྩ་གནས་ཡི་གེར་གྲུབ་ལས་བྱུང༌། །ཆུ་བུར་མིག་ལས་ཡེ་ཤེས་ནི། །རང་སྣང་ཡིན་པར་སུས་མ་མཐོང༌། །དེ་ལས་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་» «ནི། །སྒྲོན་མའི་གནད་ལས་བྱུང་བའོ། །གཞན་ཡང་ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ཉིད། །སྐུ་གསུམ་དག་ཏུ་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། །བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་དོ། །ངག་ཏུ་ཇི་ལྟར་སྨྲས་པ་ཀུན། །གསང་སྔགས་གསང་བའི་བཟླས་པ་སྟེ། །ཡིག་འབྲུ་རྣམ་སྤྲུལ་གནད་ལས་བྱུང༌། །འགྲོ་བའི་སེམས་ཀྱི་རྟོག་ཚོགས་ཀུན། །བསམ་གཏན་ཡིན་པ་ཅིས་མ་ཤེས། །རང་སེམས་རྟོགས་ལས་གྲོལ་བས་ན། །དེ་ནི་འབྱུང་བའི་གནད་ལས་བྱུང༌། །དེ་ལྟར་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་པས། །བླང་བར་བྱ་བ་གང་མེད་ཅིང༌། །གཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །གང་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །བྱ་བྱེད་བརྗོད་དང་བསམ་པ་ལས། །འཁོར་འདས་གྲོལ་བའི་གནད་རྟོགས་ཏེ། །སངས་མ་རྒྱས་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད། ཁམས་གསུམ་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུག་གོ» «།གཞན་ཡང་ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་ཀུན། །ལུས་ངག་ཡིད་ལས་མ་འདས་པས། །སྐུ་གསུམ་གཞན་དུ་བཙལ་མི་དགོས། །བཙལ་ཀྱང་རྙེད་པའི་གནས་མེད་དོ། །མ་བྱུང་བྱུང་བ་མེད་པ་ལ། །བལྟས་པས་མཐོང་བ་ངོ་མཚར་» «ཆེ། །ངོ་མཚར་ཆེན་པོའི་རོལ་པ་ནི། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་འབྱེད་པ་» «མེད། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་སྤྲིན་བཞིན་དུ། །རང་བྱུང་རང་ལ་རྫོགས་པས་ཞི། །» «ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ཁྱད་པར་གྱིས། །དབང་པོ་རྣོ་དང་རྟུལ་མེད་པས། །» «སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ལས། །གཞན་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །» «ལུས་ཅན་སེམས་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་སེམས་ཅན་མེད། །» «ས་བོན་ལས་ནི་འབྲས་བུ་བཞིན། །རང་གི་རང་བཞིན་གཤིས་ཀྱི་གནད། །» «བརྗོད་པའི་ཚིག་གིས་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་གསལ་སྣང་བས། །» «ཅེར་མཐོང་གྲོལ་བའི་བདག་ཉིད་དོ། །གཞན་ཡང་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་» «རྣམས། །སངས་མ་རྒྱས་པ་གཅིག་ཀྱང་མེད། །རང་སྣང་ཡེ་ཤེས་ཆོས་མཐུན་ཕྱིར། །འཁོར་བ་ཡེ་ནས་ཡོད་མ་ཡིན། །

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 迷亂自念斷流。如是無迷顯現,從本解脫要訣而生。眾生蘊為佛身,誰不知本來如此?蘊為佛陀主尊,從脈住字成就而生。水泡眼中智慧,誰未見為自顯?由此迷亂顯現,從燈要訣而生。 複次,身之行為,解脫為三身故,一切作為皆為法性。凡所言說,皆為密咒秘密持誦,從字音變化要訣而生。眾生心中諸念,豈不知皆為禪定?因了悟自心而解脫,此從元素要訣而生。 如是一切皆為法性,故無可取,亦無可舍。無所不在即為法性。從作為、言說、思維中,了悟輪涅解脫要訣。無一未成佛,三界輪迴徹底翻轉。 複次,三界一切眾生,不離身語意,故無需他處尋求三身。縱尋亦無處可得。于無生無起中,觀之而見實為稀有。此大稀有游舞,無分別佛與眾生。如空中雲,自生自圓而寂。 以法性現前殊勝故,無利鈍根之分。一切眾生不離佛性而住。有身皆為心遍故,無非佛而為眾生者。如種子生果,自性本質要訣,非言詞所能表,于根境明顯,直觀而解脫。 複次,因緣和合眾生,無一未成佛。自顯智慧法相應故,輪迴本不存在。

རང་སྣང་ཡེ་ཤེས་ཆོས་མཐུན་ཕྱིར། །འཁོར་བ་ཡེ་ནས་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་རང་རང་སངས་རྒྱས་སོ། །སྐྱེ་བ་ཉིད་ནི་རྟོགས་པ་ལས། །མངལ་དུ་གནས་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །ལུས་སེམས་འདུས་པས་དབྱིངས་རིག་འབྲེལ། །ལུས་སུ་གནས་པས་སྐུ་གསུམ་སྟེ། །རྒས་པས་ཆོས་ཟད་འཁྲུལ་སྣང་འགག» «།ན་བས་ཆོས་ཉིད་ཉམས་སུ་མྱོང༌། །ཤི་བས་སྟོང་པ་ངོས་གཟུང་མེད། །དེས་ན་སེམས་ཅན་སངས་རྒྱས་སོ། །ཞེས་པ་དང༌། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཇི་ལྟར་སྨྲ་དང་བྱ་བྱེད་རྣམས། །སྟོང་རིག་གསལ་བའི་སྤྱོད་པ་ཡིན། །བཟང་དང་ངན་པའི་རྟོག་པ་རྣམས། །སྒོམ་པ་ཆུ་བོའི་ཀློང་ཆེན་ཡིན། །ལོག་ལྟ་ཡང་དག་འདོད་པ་རྣམས། །རྣལ་འབྱོར་རིས་མེད་ལྟ་བ་» «ཡིན། །རེ་དང་དོགས་པར་འཛིན་པ་ཀུན། །ཟང་མ་ཐལ་བྱུང་འབྲས་བུ་ཡིན། །» «ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངོན་འདོད་པས། །བཟའ་དང་བཏུང་བ་བསྙེན་པ་ལ། །ཉལ་དང་འདུག་པ་བསྒྲུབ་པའོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་ལྷག་གནས་ཡིན། །ཀླད་དང་ལུད་པ་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ། །སྟོང་གསུམ་ཐམས་ཅད་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། །ཆར་དང་ཁུ་རླངས་ཆག་ཆག་བཏབ། །འགྲོ་བའི་ལམ་དམིགས་ཐེག་ཆེན་ཏེ། །རྐང་པའི་རྗེས་ནི་རྡུལ་ཚོན་རིས། །འགྲོ་བར་འདོད་པ་སྟངས་སྟབས་ཉིད། །ཡན་ལག་བསྐྱོད་པ་ཕྱག་རྒྱའོ། །ཇི་ལྟར་སྨྲས་པ་སྔགས་ཀྱི་ཚིག» «།བསམ་པ་རྣམས་ནི་བསྐྱེད་རིམ་ཡིན། །ཡིད་ལ་འགྱུ་བ་མཆོད་པ་ཉིད། །གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ལྷ་ཡི་སྐུ། །སྒྲ་ཆེན་བརྗོད་པ་རོལ་མོ་ཉིད། །རང་གི་ལུས་ནི་བུམ་པ་ལ། །སྐྲ་ནི་ལོ་འདབ་ཁ་རྒྱན་མཛེས། །ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་ཆུ་རྣམས་ཉིད། །དོན་སྙིང་ལ་སོགས་རྫས་ཀྱིས་གཏམས། །རང་ལ་སྣང་བའི་དབང་རྣམས་བྱིན། །མ་བསྐུར་ཉིད་ལ་རྫོགས་པའོ། །འདའ་བར་འདོད་པ་དམ་ཚིག་ལ། །བསྲུང་བར་འདོད་པ་བཅིངས་པ་ཡིན། །གྲོལ་བར་འདོད་པ་ཉམས་པ་སྟེ། །མེད་པར་འདོད་པ་ཐུབ་མཆོག་ཡིན། །མཐོང་བ་རྣམས་ནི་ཕྱག་རྒྱའི་བརྡ། །དེ་ལ་ཆགས་པ་ཉམས་མྱོང་ཡིན། །ཤེས་རིག་གསལ་བ་གདམས་ངག་ལ། །ལུས་སེམས་གཉིས་འདུས་གདབ་པའི་ཡུལ། །སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་གོམས་པའི་གནད། །ཚོགས་དྲུག་མ་འགགས་རྟོགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་ལུས་གྲུབ་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། རྟེན་ལུས་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་དངོས།

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 自顯智慧法相應故,輪迴本不存在。因此各自皆為佛。從出生之悟中,住胎為法界。身心和合故界智相連。住于身中即三身。老則法盡迷顯滅。病則體驗法性。死則空性無可執。是故眾生即佛。 《珍珠串》中說: "一切言行,皆為空明覺性之行。 善惡諸念,皆為大河流禪修。 邪見正見諸欲,皆為瑜伽無分別見。 一切希望疑慮,皆為任運果。 欲證大手印者,飲食即為近修, 臥坐即為正修。諸行即為勝住。 腦與痰為壇城修,三千界皆為壇城, 雨與霧氣為灑凈。眾生道為大乘, 足跡為曼荼羅粉。欲行即為姿勢, 肢體動作即手印。所說皆為咒語, 諸念即為生起次第。意之變化即供養, 色相顯現即佛身。大聲言說即音樂。 自身即為寶瓶,發為葉飾美妙。 血與黃水即為水,內臟等物充滿。 自顯諸根即灌頂,未授而自圓滿。 欲越即為三昧耶,欲守即為束縛。 欲解脫即為破誓,欲無即為至尊。 所見皆為手印相,貪著即為體驗。 明覺即為教授,身心和合即所緣境。 生老病死即修要,六識無礙即證悟。" 第二總義,別說身體形成方式分三:一、所依身體形成方式本身。

སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་ལུས་གྲུབ་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། རྟེན་ལུས་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ་དངོས། བརྟེན་པ་རྩ་ཐིག་རླུང་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན། ཁྱབ་བྱེད་འབྱུང་བའི་ཚང་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི། སྒྲོན་མ་སྣང་བྱེད་ལས། དེ་ནས་རིམ་གྱིས་སྣོད་བཅུད་ཀྱི། །སྣང་བ་དུ་མས་གཟུགས་བསྡུས་པ། །འདི་ཉིད་མི་ཤེས་བྱིས་པ་རྣམས། །ཟོ་ཆུ་བཞིན་ཏེ་བརྒྱུད་མར་གནས། །སོ་སོའི་ལུས་དང་ཚད་ལེན་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཇི་ལྟར་ལེན་ན། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དེ་ནས་མངལ་གྱི་སྒོར་ཚུད་ནས། །ཕ་དང་མ་ཡི་རྒྱུ་རྐྱེན་» «ལས། །མེར་མེར་པོ་དང་ནུར་ནུར་པོ། །ལྟར་ལྟར་པོ་དང་གོར་གོར་པོ། །མཁྲང་འགྱུར་ཉིད་དང་ཉ་ལྟ་བུ། །རུས་སྦལ་བཞིན་དང་སྦལ་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་ཞག་ནི་བདུན་ཕྲག་བདུན། །ལྟེ་བ་ལས་ནི་ལུས་རྣམས་བསྐྱེད། །ཟླ་དགུ་དེ་བཞིན་ངོ་བཅུ་ན། །ལུས་རྫོགས་མ་ཡི་མངལ་ནས་འཐོན། །ཞེས་པས་བར་མ་དོའི་སེམས་ཅན་ལུས་འཚོལ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཕ་མ་སྦྱོར་བ་བྱེད་པའི་མངལ་སྒོར་དབྱར་གྱི་ཤ་རུལ་ལ་སྦྲང་མ་སྤུངས་པ་ལྟར་འདུ་བ་ལས། ཚེ་ཚད་མ་རྫོགས་པ་ཞག་བདུན་ཚན་ལ་སླེབས་པ་རྣམས་ཕལ་ཆེར་འཆི་ལ། ཚེ་ཚད་རྫོགས་ཤིང་ལས་མཐུན་པ་ཞིག་བཤང་ལམ་ནས་མངལ་དུ་ཞུགས་ཏེ་ལུས་ལེན་པའི་རླུང་དང་སེམས་གཉིས། ཕ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་དངས་མ་དཀར་པོ། མ་ལས་བྱུང་བའི་རྐྱེན་དངས་མ་དམར་པོ་སྟེ་བཞི་པོ་དེ་ཁྲག་དང་འོ་མ་འདྲེས་པ་ལྟར་ཀྲུག་གིས་འདྲེས་ཏེ་ལུས་སུ་གྲུབ་དུས་རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་པོ་དེས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་འབྱུང་བ་བཞིའི་ལས་བྱེད་པས་འཕེལ་སོག་གི་ཆ་དང༌། རླུང་སེམས་གཉིས་པོ་དེས་དོན་དམ་གྱི་འབྱུང་བ་བཞིའི་ལས་བྱེད་པས་ལུས་འཛིན་པ་དང་འབྱེད་སྡུད་ཀྱི་སྨིན་སོར་བྱེད་པས་ལུས་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ཞག་བདུན་ཚན་དུ་ངེས་པ་ནི། འབྱུང་བ་སོ་སོ་ལ་ཞག་རེ། གཉིས་གཉིས་འདུས་པ་ལ་ཞག་གཉིས། གཅིག་འདུས་པ་ལ་ཞག་གཅིག་སྟེ་བདུན་ནོ། །འདི་ལ་འབྱུང་བཞིས་བསྐྱེད་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང༌། ཞག་གི་འབྱུང་བའི་ཆ་དབྱེ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། འབྱུང་བཞིའི་བྱེད་ལས་བཞི་ལས་ཞག་དང་པོ་ལ་ཆུའི་ཟུག་པས་བསྡུས། དེ་ནས་བྱེར་བས་སོ་སོར་བྱེ།

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 第二總義,別說身體形成方式分三:一、所依身體形成方式本身;二、所依脈、明點、氣三者的自性;三、遍滿元素的圓滿方式。 首先,《照明燈》中說:"然後漸次器世間,眾多顯現攝為色,愚者不知此,如乳酪相續住,各自取身與量。" 如何取?《日月雙運》中說:"然後入胎門,從父母因緣,成為糜狀、泡狀、凝結狀、團狀、堅實狀、魚狀、龜狀、蛙狀。如是七個七日,從臍生諸身。九月乃至十月,身圓滿從母胎出。" 中陰眾生無量尋求身體者,如夏日腐肉聚蠅般集於父母交合之胎門。未盡壽者多於七日內死亡。壽盡業緣相合者從大便道入胎,取身之風與心二者,父所生因精華白,母所生緣精華紅,此四者如血乳交融而成身。 此時,因緣二者作為世俗四大之業而增長,風心二者作為勝義四大之業而持身開合,使身成熟。 七日一週期之定數:各大種一日,二二和合二日,一和合一日,共七日。 此中,四大種生成方式有二:一、總說四大種生成次第;二、別說日之大種分類。 首先,四大種四種作用:第一日,水之攝取;次由分散而各自分離。

འབྱུང་བཞིའི་བྱེད་ལས་བཞི་ལས་ཞག་དང་པོ་ལ་ཆུའི་ཟུག་པས་བསྡུས། དེ་ནས་བྱེར་བས་སོ་སོར་བྱེ། སྙོམས་པར་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་པ་ལས་ཆུའི་རྩ་རབ་ཏུ་ཕྲ་བ་རྟ་རྔ་བརྒྱར་གཤགས་པ་ཙམ་ཞིག་མའི་གཡས་སུ་ཐང་ཆོད་དུ་བརྒྱངས་ནས་ཆགས་སོ། །དེའི་དུས་སུ་མའི་ལུས་ཀྱང་རབ་ཏུ་གྲང་ངོ༌། །དེ་ནས་ཞག་གཉིས་པ་ལ་སའི་བྱེད་པའི་ལས་གསུམ་བྱས་པས་སའི་རྩ་དེ་ཙམ་ཞིག་གཡོན་དུ་ཐང་ཆོད་དུ་ཆགས་པས་མ་ཡང་མགོ་འཁོར་ཞིང་ཤེས་པ་ལྕིའོ། །དེ་ནས་གསུམ་པ་ལ་མེའི་བྱེད་པའི་ལས་གསུམ་གྱིས་གོང་ལྟར་བྱས་པས་རྒྱབ་ཏུ་རྩ་དེ་ཙམ་ཆགས་པས་མ་ལ་རྡུལ་འབྱུང་ཞིང་ལུས་ཚའོ། །དེ་ནས་བཞི་པ་ལ་རླུང་གི་ལས་གསུམ་གྱིས་དང་པོས་བསྡུས་བར་དུ་གཏོར། མཐར་བསྲེས་པས་མའི་མདུན་དུ་རླུང་གི་རྩ་རྟ་རྔ་བརྒྱའི་ཆ་ཙམ་ཆགས་ཏེ་འདིའི་དུས་སུ་མའི་ཤེས་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་གསལ་ལོ། །འདིའི་སྐབས་སུ་འབྱུང་བཞི་སོ་སོའི་ཆ་ཆེ་ཆུང་གིས་མའི་ལུས་ཀྱང་སོ་སོར་འབྱུང་བའི་སྨིན་སོ་བྱེད་དོ། །ལྔ་པ་ལ་ཆུ་དང་ས་གཉིས་ཀྱིས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཤིང་བརྟན་པར་བྱས། དྲུག་པ་ལ་«༼༡༽«མེ་དང་རླུང་གིས་སྨིན་ཅིང་གསལ་བར་བྱས། བདུན་པ་ལ་མ་ནིང་གི་འབྱུང་བ་ནམ་མཁའི་ལས་ཀྱིས་གོ་ཕྱེ་བས་གོང་གི་བཞི་པོ་དེ་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ལས་རྩ་ཕྲ་མོ་བཞི་པོ་དེའི་ནང་དུ་རྩ་གནས་ཀྱི་ཡི་གེ་ཁཾ་སུཾ་རཾ་ཡཾ་བཞི་གསལ་བར་ཆགས་སོ། །དེ་ལྟར་འབྱུང་བཞི་སོ་སོའི་བྱེད་ལས་ཀྱིས་རླུང་སེམས་གཉིས་རྒྱུ་རྐྱེན་གཉིས་ཏེ་མེར་མེར་པོའི་རྣམ་པ་ཡུངས་འབྲུ་ཉིས་འགྱུར་ཙམ་དུ་གནས་པའི་ཐིག་ལེ་ཟླུམ་པོའི་ནང་དུ་ཐིག་ལེ་མིག་ཆུང་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་གཅིག་ཆགས་སོ། །དེ་དག་ནི་འབྱུང་བ་རང་ངོའི་བྱེད་ལས་ཏེ་འདི་དུས་སུ་མེར་མེར་པོ་དེ་ཆུའི་བརླན་གྱིས་བཤིག་སའི་ལྗིད་ཀྱིས་མནན། མེའི་དྲོད་ཀྱིས་བསྲེགས། རླུང་གི་ཤུགས་ཀྱིས་གཏོར་བས་ནམ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་ཆད་པའི་རྣམ་པ་ལྟར་དུམ་བུར་ལོང་གིས་སོང་ངོ༌། །དེ་ནས་ཡང་ལས་དང་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་ནུབ་བརྒྱད་པ་ལ་ཆུས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ཏེ་ནུར་ནུར་པོའི་རྟེན་སྲན་མ་བཅུ་ཆ་ཙམ་ལས་ཤར་གྱི་རྩ་བསྐྱེད། དགུ་པ་ལ་སས་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ཏེ་སྲན་མ་དགུ་ཆ་ཙམ་ལས་ལྷོའི་རྩ་བསྐྱེད།

以下是完整的直譯：

四大種的四種作用中，第一天由水的刺痛聚集，然後分散開來，均勻混合后，形成極細的水脈，約如馬尾毛的百分之一粗細，在母體右側橫向伸展而成。此時母體也變得非常寒冷。然後第二天，地大的三種作用產生了同樣粗細的地脈，橫向形成在左側，母親會感到頭暈和意識沉重。第三天，火大的三種作用如前所述，在背部形成同樣的脈，母親會出汗，身體發熱。第四天，風大的三種作用，先聚集，中間散開，最後混合，在母體前方形成約馬尾毛百分之一粗細的風脈，此時母親的意識變得非常清晰。在這個階段，四大種各自的大小比例也決定了母體各自的成熟程度。

第五天，水和地兩者合而爲一並穩固。第六天，火和風使之成熟並明顯。第七天，中性的虛空大的作用開闢空間，將前面四者合而爲一，在那四條細脈內，明顯形成了脈位的四個字：（ཁཾ，khaṃ，खं，空，康）、（སུཾ，suṃ，सुं，地，松）、（རཾ，raṃ，रं，火，讓）、（ཡཾ，yaṃ，यं，風，揚）。

如此，通過四大種各自的作用，風和心識這兩種因緣，形成了芥子大小兩倍的米爾美爾波（胚胎初期狀態）形態，在圓形明點內形成了一個極其微細的眼狀明點。這些是四大種自身的作用。此時，米爾美爾波被水的濕潤分解，被地的重量壓制，被火的熱量燒灼，被風的力量吹散，如同空中雲彩消散一般支離破碎。

然後，由業力和習氣的力量，第八夜水將其聚集在一起，形成如十分之一豌豆大小的努爾努爾波（胚胎第二階段），並生出東方的脈。第九天，地將其混合在一起，形成如九分之一豌豆大小的胚胎，並生出南方的脈。

དགུ་པ་ལ་སས་གཅིག་ཏུ་བསྲེས་ཏེ་སྲན་མ་དགུ་ཆ་ཙམ་ལས་ལྷོའི་རྩ་བསྐྱེད། བཅུ་པ་ལ་མེས་སྨིན་པར་བྱས་ཏེ་སྲན་མ་བདུན་ཆ་ཙམ་ལས་ནུབ་ཀྱི་རྩ་བསྐྱེད། བཅུ་གཅིག་པ་ལ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པས་སྲན་མ་ལྔ་ཆའི་ནང་དུ་བྱང་གི་རྩ་བསྐྱེད། བཅུ་གཉིས་པ་ལ་ཆུ་དང་སས་བསྡུས་ཤིང་བརྟན་པར་བྱས་ཏེ་སྲན་མའི་རྡོག་པོ་ཙམ་ལ་ནུར་ནུར་པོའི་མིག་ཆུང་གཉིས་དང་འབྱུང་བ་བཞིའི་རྩ་རེ་ཐག་བརྒྱངས་པ་ལྟ་བུ་བཞི་ཆགས། བཅུ་གསུམ་པ་ལ་མེ་དང་རླུང་གིས་སྨིན་པར་བྱས། བཅུ་བཞི་པ་ལ་ནམ་མཁས་གོ་ཕྱེ་བས་ལུས་ཀྱི་དབུས་ལྟེ་བའི་རྩ་མདུད་ལས་རྩ་བཞི་རེ་ཐག་བརྒྱངས་པ་ལྟར་ཆགས་པའི་དབུས་ཀྱི་སྒྲོན་མའི་སྤྱན་དང་འབྱུང་བའི་སྤྱན་གྱི་མིག་ཆུང་གཉིས་པོ་དེ་སྔར་བས་རབ་ཏུ་གསལ་བར་བྱས་སོ། །མིག་ཆུང་གི་ནང་དུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་ཞིང་བརྟག་པར་དཀའ་བ་ཞིག་ཀྱང་གནས་» «སོ། །དེ་ནས་ཡང་འབྱུང་བ་བཞི་ཆར་གྱི་བྱེད་ལས་འཁྲུགས་པས་ཡང་བཤིག་ནས་ཟླ་བ་ཕྱེད་པའི་ནུབ་མོ་སྔ་མ་བཞིན་བསྡུས་ཏེ་སྲན་མ་ཉིས་འགྱུར་ཙམ་དུ་བྱས་པ་ལས་རླུང་གིས་བསྐྱོད་ཅིང་དཀྲུགས་པས་དྲོད་ཀྱི་དངས་མ་ཤིན་ཏུ་སྲབ་པ་སྦྲང་བུའི་གཤོག་པ་ལ་བརྒྱར་གཤགས་པ་ཙམ་ཞིག་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྩ་ནང་དུ་ཆགས་པས་ཤེས་པའི་དངས་མ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་གནས་སོ། །དེ་ནས་ཞག་གཉིས་སུ་ལས་བྱེད་ཅིང་དཀྲུགས་པས་ཁ་དོག་གསལ་བར་བྱས། དེ་ནས་ཡང་ཞག་གཉིས་སུ་བསྐྱོད་ཅིང་དཀྲུགས་པས་ཤེས་པའི་རྟེན་རྣམས་བསྡུས། དེ་ནས་ཞག་གཉིས་སུ་ལས་ཀྱི་རླུང་གིས་བསྐྱོད་ཅིང་དཀྲུགས་པ་ལས་ལྟར་ལྟར་པོའི་གཞི་མཐེ་བོང་ཙམ་དུ་བྱས་པ་སྟེ། ཡང་བཤིག་ནས་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཉིས་པ་ལ་ཆུས་བསྡུས་ཤིང་བརླན་པར་བྱས་པ་ལས་ཤར་གྱི་རྩ་ནང་དུ་ཐིག་ལེ་ཕྲ་མོ་ཞིག་བསྐྱེད། དེ་ནས་རྩ་གསུམ་པ་ལ་ཐིག་ལེའི་ནང་དུ་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་གནས་པར་བྱས། རྩ་བཞི་པ་ལ་ལྷོའི་རྩ་ནང་དུ་ཤའི་དངས་མ་ཁ་དོག་དཀར་བའི་ནང་དུ་ཡིད་དང་སེམས་ཀྱི་རྟེན་ཐིག་ལེ་ཕྲ་མོར་གནས་པར་བྱས།

以下是完整的直譯：

第九天，地將其混合在一起，形成如九分之一豌豆大小的胚胎，並生出南方的脈。第十天，火使其成熟，形成如七分之一豌豆大小的胚胎，並生出西方的脈。第十一天，風使其移動，在五分之一豌豆大小的胚胎內生出北方的脈。第十二天，水和地聚集並穩固，形成如一顆完整豌豆大小的努爾努爾波，有兩個小眼和四大種的四條脈，如同拉直的繩子。第十三天，火和風使其成熟。第十四天，虛空開闢空間，在身體中央臍輪的脈結處形成四條如拉直繩子般的脈，中央的燈明眼和四大種的眼的兩個小眼比之前更加明顯。在小眼內還存在著一個極其微細難以察覺的智慧本質。

之後，四大種的作用再次混亂，又將其分解，到半月之夜如前聚集，形成約兩倍豌豆大小的胚胎。風使其移動和攪動，極其稀薄的熱精，約如蜜蜂翅膀百分之一厚度，形成在西方脈內，意識的精華變得非常清晰。

接下來兩天，通過作用和攪動使顏色變得明顯。再過兩天，通過移動和攪動聚集了意識的依處。然後又兩天，業風使其移動和攪動，形成了如拇指大小的勒塔勒波（胚胎第三階段）的基礎。

再次分解后，到第二十二天，水聚集並使其濕潤，在東方脈內產生了一個微細的明點。然後第二十三天，在明點內安置了無分別的意識。第二十四天，在南方脈內安置了肉的精華，白色內有作為意識和心的依處的微細明點。

རྩ་བཞི་པ་ལ་ལྷོའི་རྩ་ནང་དུ་ཤའི་དངས་མ་ཁ་དོག་དཀར་བའི་ནང་དུ་ཡིད་དང་སེམས་ཀྱི་རྟེན་ཐིག་ལེ་ཕྲ་མོར་གནས་པར་བྱས། རྩ་ལྔ་བ་ལ་ཡང་ཆུས་བསྡུས་ཤིང་བརླན་པ་ལས་བྱང་གི་རྩའི་ནང་དུ་དབུགས་ཀྱི་དངས་མ་གསེར་ས་འོག་ཏུ་བཅུག་པའི་རླངས་པ་ཙམ་ཁ་དོག་སྔོ་ཞིང་དམར་བ་ཆགས་པ་ལས་ཡེ་ཤེས་དང་རིག་པའི་རྩལ་གསལ་བར་རང་ཤེས་དང་བཅས་པ་བརྟེན་ནས་གནས་སོ། །རྩ་དྲུག་པ་ལ་ཆུས་བསྡུས་ཤིང་བརླན་པར་བྱས་པ་ལས་རྟེན་དེ་དག་རེ་རེའྀ་ནང་གི་ནུབ་ན་ཤེས་པ་དང་བློ་དང་དྲན་པའི་རྟེན་གསལ་བར་བྱས། ཤར་ན་མ་རིག་པ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རྟེན་གསལ་བར་བྱས། ལྷོ་ན་འགྱུ་བ་དང་ཡིད་ཀྱི་རྟེན་གསལ་བར་བྱས། བྱང་དུ་སེམས་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གསལ་བར་བྱས་སོ། །དེ་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་འབྱུང་བ་བཞིའི་ལས་སོ། །དོན་དམ་གྱི་འབྱུང་བས་སྒྲོན་མ་བཞི་བསྟེན་པའི་ལས་བྱེད་དོ། །རྩ་བདུན་པ་ལ་གཉིས་གཉིས་འདུས་པ་དང༌། རྩ་བརྒྱད་པ་ལ་བཞི་ཆར་གྱི་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱིས་གོར་གོར་པོའི་གཞིར་སྨིན་པ་སྟེ་འབྱུང་བ་བཞི་ཆར་གྱི་ལས་འཁྲུགས་པས་བཤིག་ནས་རྩ་དགུ་པའི་ནུབ་མོ་ཆུས་བསྡུས། སས་བརྟན། མེས་སྨིན། རླུང་གིས་འཕེལ་བའི་ལས་བྱས་པ་ལས་འཁོར་ལོ་བཞི་ལ་དབང་པོ་ལྔའི་རྟེན་གྱི་རྩ་ཆགས་ཏེ། སྐྱེད་བྱེད་དང་པོའི་འཁོར་ལོ་རྩ་འདབ་དྲུག་ཅུ་རྩ་བཞི་འབྱུང་བའི་སྤྱན་དང་སྒྲོན་མའི་སྤྱན་གཉིས་དང་བཅས་པ་བསྐྱེད། དེ་ནས་ཞག་གཅིག་ཏུ་གོང་ལྟར་བྱས་པས་དྲན་པ་འདུས་པའི་འཁོར་ལོ་རྩ་བ་བརྒྱད་ལས་གྱེས་པའི་རྩ་འདབ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་སྤྱན་གཉིས་དང་བཅས་པ་བསྐྱེད། དེ་ནས་ཞག་གཉིས་སུ་གོང་ལྟར་བྱས་པས་རོ་རྣམས་འདུས་པར་རྩ་འདབ་བཅུ་དྲུག་སྤྱན་གཉིས་དང་བཅས་པ་བསྐྱེད། དེ་ནས་གོང་ལྟར་ཞག་གཉིས་བྱས་པས་རྩེ་མོ་རྣམ་བཀོད་དུ་རྩ་འདབ་སུམ་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུ་སྤྱན་གཉིས་དང་བཅས་པ་སྨིན་པར་བྱས་སོ། །དེ་ནས་འབྱུང་བའི་ལས་ཞག་གཅིག་ཏུ་བྱས་པས་མཁྲང་འགྱུར་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་དག་རབ་ཏུ་སྲ་བ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ནས་འཁོར་ལོ་བཞིའི་དབུས་སུ་རོ་རྐྱང་དང་ཀུན་འདར་མ་གསུམ་ཀ་བའི་ཚུལ་དུ་རབ་ཏུ་གསལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་ཡང་མཁྲང་འགྱུར་ཡང་ཆུའི་བརླན་གྱིས་བཤིག་སས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས།

以下是完整的直譯： 在第四脈中，在南脈內部，使肉的精華白色的內部存在意識和心的依處微細明點。在第五脈中，又被水聚集和濕潤，在北脈內部，將氣的精華如同金子埋在地下的蒸氣一般，呈現藍色和紅色，從中清晰地依靠自知而安住智慧和覺性的力量。在第六脈中，被水聚集和濕潤后，在那些依處的每一個內部的西方，清晰地顯現意識、智慧和記憶的依處；在東方，清晰地顯現無明和煩惱的依處；在南方，清晰地顯現變化和意的依處；在北方，清晰地顯現心和分別念。這些是世俗四大的作用。勝義的四大則起到依靠四燈的作用。在第七脈中，兩兩結合，在第八脈中，四大的作用都成熟為圓形的基礎，即四大的作用混亂而瓦解，在第九脈的夜晚被水聚集，被土穩固，被火成熟，被風增長，由此在四輪中形成五根的依處脈。產生第一個輪的六十四脈瓣，連同物質之眼和燈光之眼兩種。然後一天如前所做，產生念聚輪的八根本脈分出的三十二脈瓣，連同兩種眼。然後兩天如前所做，在味聚處產生十六脈瓣，連同兩種眼。然後如前兩天所做，在頂端莊嚴處成熟三百六十脈瓣，連同兩種眼。然後四大的作用一天中完成，稱為堅固變化，即那些變得非常堅固融為一體，在四輪的中央，中脈、左脈和遍動脈三者如柱子般非常清晰地顯現。然後又堅固變化又被水的濕氣瓦解，被土聚為

དེ་ནས་ཡང་མཁྲང་འགྱུར་ཡང་ཆུའི་བརླན་གྱིས་བཤིག་སས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས། རླུང་གིས་སོ་སོར་ཕྱེ་ཞིང་གཏོར། མེས་སྨིན་པར་བྱས་པ་ལས་ཞག་བཞི་ནས་དབང་པོ་རྣམས་བསྐྱེད། དེ་ནས་ཞག་གཅིག་ཏུ་མེས་བསྲེགས་ཏེ་སྟོངས་པར་བྱས། རླུང་གིས་སོ་སོར་ཕྱེ། སས་གཅིག་ཏུ་མནན་པར་བྱས། ཆུས་འཕེལ་བའི་ལས་བྱས་པས་ལུས་སྤྱི་བསྐྱེད། དེ་ནས་ཞག་གཅིག་ཏུ་འབྱུང་བ་རྣམས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་ཁྱབ་འཇུག་ཉ་ལྟ་བུ་མའི་ཕྱག་གང་པ་ཞིག་ཏུ་བྱས་སོ། །དེ་ནས་ཡང་འབྱུང་བའི་ལས་ཐ་དད་པས་ཞག་གཉིས་སུ་ཆུས་གོང་མ་དེ་བཤིག་ནས་ཡང་བསྡུས་པས་གཟུགས་སུ་གྲུབ་པར་བྱས། ཞག་གཅིག་ཏུ་སས་བཟུང་བས་དབང་པོ་དང་དོན་སྣོད་རྣམས་ཐ་དད་དུ་བྱས། དེ་ནས་ཞག་གཅིག་ཏུ་མེས་སྨིན་པར་བྱས་པས་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་གསལ་བར་དོད། དེ་ནས་རླུང་གིས་ཞག་གཅིག་ཏུ་ཕྱེ་བས་མིག་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པར་བྱས་སོ། །དེ་ནས་འབྱུང་བའི་ལས་དངོས་སུ་མེད་ཤུགས་ལས་བྱས་པས་ལུས་བསྐྱེད་པ་ནི། ཆུས་བརླན་པའི་ལས་བྱས་པས་ཆེར་འཕེལ་བ་ལ་ཞག་གཅིག» «སས་སྲ་ཞིང་བརྟན་པས་གཟུགས་སུ་གྲུབ་པར་བྱས་པ་ལ་གཅིག་སྟེ་ཞག་དྲུག» «དེ་ནས་ཞག་གཅིག་ཏུ་མེ་དང་རླུང་གིས་ཕྱེ་ཞིང་སྨིན་པས་དབྱིབས་དེ་རུས་སྦལ་བཞིན་དུ་དབང་པོ་དང་ལུས་ཀྱི་རྣམ་སྤྱི་གསལ་བ་ལ་ཡན་ལག་མེད་པ་མ་དེའི་མཁྱིད་གང་པར་བྱས་སོ། །དེ་ནས་ཞག་གཅིག་ཏུ་མེས་ཚ་ཞིང་སྲེག་པའི་ལས་བྱས་པས་ཡན་ལག་བསྐྱེད། དེ་ནས་ཞག་གཉིས་སུ་རླུང་གིས་ཡང་ཞིང་བསྐྱོད་པའི་ལས་བྱས་པས་རླུང་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་ཚུད། འདིའི་དུས་སུ་འབྱུང་བ་ལྔའི་ཆོས་སུ་སྨིན་ནོ། །དེ་ནས་ཡང་ཞག་གཉིས་སུ་ཆུས་གྲང་བའི་ལས་བྱས་པས་ནད་འདུ་བ་བཞིར་སྨིན་པའི་རྒྱུ་བྱས། དེ་ནས་ཞག་གཉིས་སུ་སས་ལྕི་ཞིང་འཐས་པའི་ལས་བྱས་པས་ཤ་ཁྲག་དངོས་སུ་གྲུབ་ནས་ཁྱབ་འཇུག་སྦལ་བ་བཞིན་དུ་ཡན་ལག་རྫོགས་པ་མ་དེའི་མཐོ་གང་དུ་བྱས་སོ། །འདི་མན་ཆད་དུ་འབྱུང་བ་ཚོགས་པའི་ལས་བྱེད་པས་མ་ནིང་གི་འབྱུང་ལས་ཞེས་བྱ་སྟེ་གཅིག་ ཁོ་ནར་མ་ཆད་པའི་ཕྱིར་ན་འབྱུང་བ་གཉིས་གཉིས་ཀྱི་བྱེད་པའི་ལས་གཙོ་ བོ«༼༡༽«འོ། །དེ་ནས་མེས་ཚ་བར་བྱས་པས་དབང་པོ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་བྱས།

以下是完整的直譯： 然後又堅固變化又被水的濕氣瓦解，被土聚為一體。被風分開並散佈，被火成熟，由此四天後產生諸根。然後一天被火燒盡成為空，被風分開，被土壓成一體，被水增長，由此產生整個身體。然後一天中四大融為一體，形成如毗濕奴魚形的母親一掌大小。然後又因四大作用的不同，兩天中被水瓦解上面的那個，又聚整合形。一天中被土抓住，使根和器官分開。然後一天中被火成熟，使諸根的門清晰地顯現。然後被風一天中分開，使眼等互不混雜。然後四大的作用不是實際存在而是以勢力作用，產生身體是：被水濕潤的作用使大幅增長一天，被土堅固穩定成為形體一天，共六天。然後一天中被火和風分開併成熟，使那個形狀如同龜殼一般，根和身體的總相清晰但無肢體，成為母親一拃大小。然後一天中火起到熱燒的作用，產生肢體。然後兩天中風起到輕動的作用，使風進入中脈。此時成熟為五大的法。然後又兩天中水起到冷的作用，成為四大病素成熟的因。然後兩天中土起到重和粘的作用，實際形成肉血，如同毗濕奴蛙形一般肢體完整，成為母親一肘高。此後四大聚集起作用，稱為中性的大種作用，因為不間斷地唯一，所以主要是兩兩大種的作用。然後被火熱化，使根明顯和不明顯。

དེ་ནས་མེས་ཚ་བར་བྱས་པས་དབང་པོ་གསལ་བ་དང་མི་གསལ་བར་བྱས། རླུང་གིས་ཕྱེ་བས་ཡན་ལག་དང་དབང་པོ་ལ་སོགས་སོ་སོ་ན་གསལ་ཞིང་དོད་པར་བྱས། ཆུས་གཤེར་བ་ལས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་བྱས། སས་བརྟན་པ་ལས་རྫོགས་ཤིང་བསྐྱེད་པ་དང་འཕེལ་བའི་གཞི་འཛིན་པར་བྱས་ཏེ་ཞག་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུའི་བར་དུ་མའི་མངལ་དུ་ལུས་ཆགས་ཤིང་རྣམ་པ་རྫོགས་པར་བྱས་ནས། དེ་ཕན་ཆད་ལུས་བསྐྱེད་པའི་ལས་ཏེ་མས་ཟས་སྐོམ་འཐུངས་ཟོས་བྱས་པའི་དངས་མ་བུའི་ལྟེ་བ་ན་མར་སོང་བས་རྒྱུ་བྱས་ཏེ་བུའི་ལུས་ཀྱི་པགས་པ་དང་སྐྲ་དང་བ་སྤུ་རྣམས་ཆགས་ཏེ། ཟླ་བ་གཅིག་དང་ཞག་ཉེར་དྲུག་ན་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིའི་རླུང་དང་ཉོན་མོངས་པ་བག་ལ་ཉལ་ལངས་པས་འགུལ་ཞིང་འཕྲིག་པ་འབྱུང་ངོ༌། །» «གཉིས་པ་ཞག་གི་འབྱུང་བའི་ཆ་དབྱེ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། དེ་ལྟར་བདུན་ཚན་བདུན་དུ་ལུས་ཆགས་དུས་སྤྱིར་འབྱུང་བ་བཞི་ག་ལ་བརྟེན་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་གང་གཙོ་བ་དང་རྒྱུ་མཚན་ངེས་པ་ཅུང་ཟད་བཤད་ན། དང་པོ་མེར་མེར་པོ་ཞག་བདུན་དུ་གྲུབ་པ་ནི་སས་ཟུག་པའི་ལས་ཀྱིས་བྱུང་ལ། དེ་སླར་བཤིག་པ་ནི་རླུང་ཟུག་པས་བྱས་སོ། །དེ་ནས་ནུར་ནུར་པོ་བདུན་ནི་སས་བྱེར་བའི་ལས་ཡིན་ནོ། །ཤའི་རྒྱུ་སས་བྱས་པས་ཉོན་མོངས་པ་གཏི་མུག་གནས་པའི་རྐྱེན་དུ་བྱུང་བའོ། །དེ་ནས་རླུང་བྱེར་བས་བཤིག་པ་ནི་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱུའོ། །དེ་ནས་ཡང་ཆུ་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པས་ལྟར་ལྟར་པོར་བྱས་པ་ནི་སས་སྙོམས་པའི་ལས་དེ་ཤའི་རྐྱེན་དུ་བྱས་ནས་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཉེར་ལེན་དུ་བྱས་སོ། །དེ་ནས་རླུང་སྙོམས་པས་བཤིག་པ་ནི་ལས་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱུའོ། །དེ་ནས་ཡང་ཆུས་བསྡུས་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་ནས་ཞག་བཅོ་ལྔ་ནས་ཉེར་གཅིག་གི་བར་དུ་ཆུས་ཟུག་པ་དང་བྱེར་བའི་ལས་སུ་བྱས་པས་ཁྲག་གི་རྒྱུ་ལས་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་སློང་བའི་རྐྱེན་ནོ། །མེ་ཟུག་པས་བཤིག་པ་ནི་འདོད་ཡོན་འབྱུང་བའི་» «རྒྱུའོ། །ཞག་ཉེར་གཅིག་ནས་ཉེར་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་སྨིན་པས་ན་ཆུས་སྙོམས་པ་དང༌། མེས་ཟུག་པའི་ལས་ཀྱིས་དྲོད་བརླན་གཉིས་འདུས་པ་ལས་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་རྒྱུའོ། །དེ་ནི་གཏི་མུག་གིས་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ལས་སོ། །

以下是完整的直譯： 然後被火熱化，使根明顯和不明顯。被風分開，使肢體和根等各自清晰而顯現。被水濕潤，使進一步增長。被土穩固，使完整並產生和增長的基礎得以保持。如此在四十九天內在母胎中形成身體並使形態完整。此後是產生身體的作用，即母親飲食的精華通過兒子的臍下行作為因，形成兒子身體的面板、頭髮和體毛。一個月零二十六天時，中脈的風和潛伏的煩惱甦醒，產生動作和顫動。 第二，詳細解釋日數的大種分類：如此在七個七天中形成身體時，總的來說依靠四大，但特別是哪個為主及其確定的理由略作解釋。首先，糊狀在七天中形成是由土的刺入作用產生，而後瓦解是由風的刺入造成。然後泥團狀七天是土的散開作用。由土作為肉的因，成為愚癡煩惱安住的緣。然後被風散開瓦解，是習氣的因。然後又被水等聚整合軟團狀，是土的平衡作用，作為肉的緣，成為貪慾的近取。然後被風平衡瓦解，是各種業的因。然後又被水聚集等，從十五天到二十一天之間，水起到刺入和散開的作用，從血的因中成為貪慾引發的緣。被火刺入瓦解，是欲塵生起的因。從二十一天到二十八天成熟，是水的平衡和火的刺入作用，由暖濕二者結合，成為各個根等的因。這是由愚癡引發的業。

དེ་ནི་གཏི་མུག་གིས་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ལས་སོ། །མེ་བྱེར་བ་དང་སྙོམས་པའི་བཤིག་པ་ནི་མི་དགེ་བ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྒྱུ་བྱས་པ་ལས་གྱུར་པའོ། །ཉེར་དགུ་ནས་སོ་ལྔའི་བར་དུ་སྨིན་པར་བྱས་པ་ནི་མེ་བྱེར་བ་དང་སྙོམས་པའི་ལས་ཏེ་ཞེ་སྡང་གིས་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ལས་སོ། །ས་ཟུག་པས་བཤིག་པ་ནི་ལས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་སྣ་ཚོགས་སུ་སྟོན་པའི་རྒྱུའོ། །སོ་དྲུག་ནས་ཞེ་གཉིས་ཀྱི་བར་རླུང་ཟུག་པ་དང་བྱེར་བའི་ལས་ཡིན་ཏེ་ཞེ་སྡང་གིས་བསྐྱེད་» «པའོ། །ས་བྱེར་བས་བཤིག་པ་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་ལས་སོག་པའི་རྒྱུའོ། །ཞེ་གསུམ་ནས་ཞེ་དགུའི་བར་ཆུ་སྙོམས་པའི་ལས་ཏེ་གཏི་མུག་དང་འདོད་ཆགས་གཉིས་ལྷན་དུ་བྱས་པའོ། །སའི་སྙོམས་པས་ཆ་ཤས་གསལ་བར་ཕྱེ་བ་ནི་རྟོག་པ་དུ་མས་ཉེ་བར་བསྡུས་པའོ། །དེ་ལྟར་བདུན་ཚན་བདུན་དུ་ཆགས་པའི་ལས་ནི་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་བདུན་བག་ཆགས་ལུས་ཀྱི་ཀུན་གཞི་ལ་བརྟེན་པར་བྱས་» «པའོ། །ཞག་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུར་ངེས་པ་ནི་བར་མ་དོ་ལ་ཞག་ཞེ་དགུ་གནས་པས་ལས་དང་བག་ཆགས་ཉེར་འཇོག་ཏུ་བྱུང་བའོ། །དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་རང་སོའི་འབྱུང་བ་བཞིས་ལུས་སྨིན་པར་བྱས་པ་ནི། ས་ལས་ཤ་དངོས་སུ་གྲུབ་པར་བྱས། ཆུ་ལས་ཁྲག་དངོས་སུ་གྲུབ་པར་བྱས། མེ་ལས་དྲོད་དངོས་སུ་གྲུབ་པར་བྱས། རླུང་ལས་དབུགས་དངོས་སུ་གྲུབ་པར་བྱས་སོ། །དེ་ཡང་ཤ་ལས་གཏི་མུག» «ཁྲག་ལས་འདོད་ཆགས། དྲོད་ལས་ཞེ་སྡང༌། དབུགས་ལས་རྣམ་རྟོག་དུ་མ་འབྱུང་བའི་རྟ་བྱེད་པའོ། །འདོད་ཆགས་ལས་ལུས་དངོས་སུ་སྨིན་པར་བྱས་པ་ནི་ཐོག་མ་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་སློང་བྱས་པ་ལས་འབྱུང༌། ཞེ་སྡང་གིས་སྨིན་པར་བྱས་པ་ནི་ཐོག་མ་ཞེ་སྡང་ལ་བརྟེན་ནས་སྒྲའི་བརྗོད་པ་ཐ་དད་ལས་འབྱུང་» «བའོ། །གཏི་མུག་ལས་ཡིད་སྣ་ཚོགས་སུ་སྨིན་པ་ནི་ཐོག་མ་གཞི་མ་རིག་པའི་འཁྲུལ་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལྟར་གསུམ་ཡང་དབུགས་ཀྱི་རྟ་ལ་ཞོན་ནས་འགྲོ་བས་ན་དུག་གསུམ་ཐ་དད་པའི་རྟོག་པར་འབྱུང་བའོ། །དེ་ཡང་གཏི་མུག་གི་སྨིན་སོ་གཉིད་པ་འབྱུང་ལ། འདོད་ཆགས་ཀྱི་སྨིན་སོ་དགོད་པའི་གད་མོར་འབྱུང༌། ཞེ་སྡང་གི་སྨིན་སོ་རྨི་ལམ་སྣ་ཚོགས་པར་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ཡང་ཤ་གཏི་མུག་གིས་བསྐྱེད་པའི་རྟགས་སུ་འགྲོ་བ་ཤ་གང་ཆེ་བ་གཉིད་ཆེ།

以下是完整的直譯： 這是由愚癡引發的業。火的散開和平衡的瓦解，是作為各種不善的因而產生的。從二十九天到三十五天成熟，是火的散開和平衡作用，是由嗔恨引發的業。土的刺入瓦解，是顯示各種業的差別的因。從三十六天到四十二天是風的刺入和散開作用，是由嗔恨產生的。土的散開瓦解，是產生夢境業的因。從四十三天到四十九天是水的平衡作用，是愚癡和貪慾二者一同造成的。土的平衡使部分清晰分開，是被多種分別念所攝。如此在七個七天中形成的作用，是七識聚依靠身體阿賴耶的習氣而形成的。確定為四十九天，是因為中陰界停留四十九天，業和習氣成為近住。 又，由世俗各自的四大使身體成熟是：由土實際形成肉，由水實際形成血，由火實際形成暖，由風實際形成氣息。又，從肉生愚癡，從血生貪慾，從暖生嗔恨，從氣息生諸多分別念，作為馬。由貪慾實際使身體成熟，是最初由貪慾的動機而生。由嗔恨使成熟，是最初依靠嗔恨從不同的語言表述而生。由愚癡使意成熟為各種，是最初從無明基礎的迷亂而生。如此三者又騎在氣息的馬上而行，所以生為三毒不同的分別念。又，愚癡的成熟處生為睡眠，貪慾的成熟處生為笑聲，嗔恨的成熟處生為各種夢境。又，肉是愚癡產生的標誌，所以肉多的眾生睡眠多。

དེ་ཡང་ཤ་གཏི་མུག་གིས་བསྐྱེད་པའི་རྟགས་སུ་འགྲོ་བ་ཤ་གང་ཆེ་བ་གཉིད་ཆེ། ཞེ་སྡང་གིས་དྲོད་བསྐྱེད་པའི་རྟགས་སུ་ཕྱིའི་ནམ་ཟླ་དྲོད་ཕེབས་པའི་དུས་སུ་རྨི་ལམ་མང་» «ངོ༌། །ཞེ་སྡང་སྐྱེས་པའི་རྟགས་སུ་ལུས་དྲོད་ཆེ་ཞིང་ངག་སྨྲ་བ་ལ་བརྩོན་པའོ། །» «འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཁྲག་བསྐྱེད་པའི་རྟགས་སུ་ཁྲག་གི་འགྱུ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་དགོད་པ་འབྱུང༌། འདོད་ཆགས་སྐྱེས་པའི་དུས་སུ་བརླན་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་» «ངོ༌། །དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་འབྱུང་བ་བཞིས་བསྐྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཤ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོར་མཆེད། ཁྲག་ལ་བརྟེན་ནས་འདུ་ཤེས། དྲོད་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་ཤེས། དབུགས་ནང་དུ་རྔུབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འདུ་བྱེད། རླུང་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚོར་བའི་ཕུང་པོར་མཆེད་དོ། །དེ་ཡང་ཤ་ལ་བརྟེན་ནས་རྩ་བསྐྱེད། རྩས་རླུང་བསྐྱེད། རླུང་གིས་ལུས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གཉིས་ཀ་བསྐྱེད། ལས་རླུང་གིས་འཁོར་བ་སྡུད། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་འདས་པ་སྡུད་དོ། །དེ་ཡང་ཁྲག་ལ་བརྟེན་ནས་ཆུ་སེར་བསྐྱེད། དེས་ཐིག་ལེ་བསྐྱེད། ཐིག་ལེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྨིན་སོ་དབང་པོ་ལྔ་འབྱུང༌། དབང་པོའི་རྒྱུ་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ།རྐྱེན་ཡུལ་ལྔ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟའི་རྟོག་ཚོགས་འདུས་པ་ལས་འཁོར་འདས་ཀྱི་རྒྱུར་འབྱུང་བའོ། །དེ་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་འབྱུང་བཞིའི་འཕེལ་བ་བརྩིས་པའོ། །དེ་ལ་བརྟེན་པ་དོན་དམ་པའི་འབྱུང་བ་བཞི་ནི། ཁ་དོག་དཀར་པོ་རབ་ཏུ་མཆེད་པ་ལས་རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མའི་རྒྱུ་བྱས། ཆུའི་རླུང་གི་རྩ་ལས་བྱུང༌། དམར་པོ་རབ་ཏུ་དམར་བ་ལས་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མའི་རྒྱུ་བྱས། མེའི་རྩ་ལས་བྱུང༌། སེར་བ་རབ་ཏུ་སེར་བ་ལས་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒྲོན་མའི་རྒྱུ་བྱས། སའི་རྩ་ལས་བྱུང༌། ཁ་དོག་རབ་ཏུ་ལྗང་བ་ལས་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མའི་རྒྱུ་བྱས། ལམ་རླུང་གི་རྩ་ནས་འབྱུང་» «ངོ༌། །དེ་ཡང་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གིས་རིག་པ་བསྐྱེད། རྒྱང་ཞགས་ཀྱིས་འོད་བསྐྱེད། ཐིག་ལེས་སྐུ་བསྐྱེད། དབྱིངས་ཀྱིས་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་དོ། །རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མས་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་མཐོང་ལ།

以下是完整的直譯： 又，肉是愚癡產生的標誌，所以肉多的眾生睡眠多。嗔恨產生暖的標誌是，在外界季節變暖時夢境多。嗔恨生起的標誌是身體暖且勤于言語。貪慾產生血的標誌是，依靠血的流動而產生笑聲。貪慾生起時，產生濕等。這是由世俗四大所生。 又，依靠肉而擴充套件為色蘊，依靠血而擴充套件為想蘊，依靠暖而擴充套件為識蘊，依靠內呼吸而擴充套件為行蘊，依靠外呼吸而擴充套件為受蘊。又，依靠肉生脈，脈生風，風生身體和智慧兩種風，業風集輪迴，智慧風集涅槃。又，依靠血生淋巴，淋巴生明點，依靠明點產生世俗成熟處的五根，根的因是五煩惱，緣是五境，過去、未來、現在的分別念聚合而成為輪迴涅槃的因。這些是計算世俗四大的增長。 依此的勝義四大是：從極其明亮的白色生遠帶水燈的因，從水風脈而生。從極其紅的紅色生空性明點燈的因，從火脈而生。從極其黃的黃色生界清凈燈的因，從地脈而生。從極其綠的綠色生智慧自生燈的因，從道風脈而生。又，智慧自生燈生覺性，遠帶生光，明點生身，界生智慧。遠帶水燈見法性現前的顯相。

རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མས་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་མཐོང་ལ། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མས་ཉམས་གོང་འཕེལ་གྱི་སྣང་བ་མཐོང༌། དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒྲོན་མས་རིག་པ་ཚད་ཕེབས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང༌། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མས་ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་མཐོང་བའི་རྟེན་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་ཀུན་རྫོབ་དང༌། དོན་དམ་གྱི་འབྱུང་བ་བཞིའི་སྨིན་སོས་ལུས་ཆགས་པ་དང་བསྐྱེད་པའི་ལས་བྱེད་དུས་དང་པོ་ལུས་ཀྱི་གཞི་ལྟེ་བ་ལས་རྩ་མདུད་བསྐྱེད། དེ་ལས་དྲན་པ།དེ་ལས་རོ་རྣམས། དེ་ལས་རྩེ་མོ་རྣམ་བཀོད་རྣམས་སུ་ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་དངས་མ་ལྔ་རྫོགས་པར་བསྐྱེད་ནས་ཟླ་བ་རིལ་པོ་དགུ་དང་ངོ་བཅུ་ན་ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་མངལ་ནས་འཐོན་ཏེ་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་དང་འདོད་ཡོན་སོ་སོ་ལ་སྤྱོད་པར་བྱེད་དོ། །གཉིས་པ་བརྟེན་པ་རྩ་ཐིག་རླུང་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་གསུམ་སྟེ། གནས་པ་རྩ། གཡོ་བ་རླུང༌། བཀོད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་རྩ་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཀྱང་བཞི་བརྒྱ་དང་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་སུ་འདུ། དེ་ཡང་འཁོར་ལོ་བཞིར་འདུ། དེ་ཡང་གཙོ་མོ་གསུམ་དུ་འདུ་སྟེ། རྩ་གནས་འཁོར་ལོ་ལས། ལུས་ཀྱི་རྩ་མདུད་རྩ་ཡི་འཁོར་ལོ་བཞི། །འཁོར་ལོ་དྲ་བ་བཞིན་དུ་མང་འབྲེལ་» «ཡང༌། །མཆོག་ཏུ་དྲང་བ་ལུས་ཀྱི་ཀ་བའི་ཚུལ། །སྐུ་གསུམ་བསྐྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྩ་གསུམ་གནས། །ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་ནི། རྒྱུད་སོ་སོའི་བཞེད་པ་མང་ཡང་འདིར་ལས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གཉིས་སུ་བཤད་དེ། དེ་ཡང་སྐྱེས་བུ་དར་ལ་བབ་པ་ཞིག་ལ་ཉིན་ཞག་ཕྲུགས་གཅིག་ལ་རླུང་ཉི་ཁྲི་ཅིག་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་རྒྱུ་ལ། རྒན་པ་ལ་དྲུག་ཅུ་ཆད། གཞོན་པ་རྣམས་ལ་ལྷག་པ་ནི་འབྱུང་བའི་ནུས་པ་མ་སྨིན་པ་དང༌། དར་ལ་བབ་པ་དང༌།སྟོངས་པ་ལས་འབྱུང་སྟེ། དར་མའི་དབང་དུ་བྱས་ན་འགྱུ་བའི་རླུང་དྲུག་ཅུའི་མཚམས་ན་ཉོན་མོངས་པའི་རླུང་རེ་རེ་རྒྱུ་ལ། བརྒྱ་ཉི་ཤུའི་ཆ་ལ་རགས་པའི་རླུང་གཅིག་ཏུ་བརྩིས་པའི་ཆ་གསུམ་ལ་ལས་རླུང་སྦོམ་པ་སུམ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུའོ། །དེའི་སུམ་ཆ་གཅིག་ནི་མཉམ་གནས་ཀྱི་རླུང་སྟེ། བརྒྱ་ཉི་ཤུའོ། །

以下是完整的直譯： 遠帶水燈見法性現前的顯相。空性明點燈見體驗增上的顯相。界清凈燈見覺性達到量的顯相。智慧自生燈作為見法性窮盡顯相的依靠。如此，由世俗和勝義四大的成熟處形成身體和產生的作用時，首先從身體的基礎臍輪生脈結，從此生記憶，從此生諸味，從此生諸頂端佈置，完全產生身體五根清凈，在九個整月零十天時，身體完全成熟從胎中出生，享用外境顯相和各種欲塵。 第二，所依脈、明點、風三者的自性有三：安住的脈，運動的風，佈置的菩提心的安住方式。首先，雖然一般說有七萬二千脈等，但歸納為四百七十二脈。又歸納為四輪。又歸納為三主要脈。如《脈輪論》中說："身體的脈結有四脈輪，輪如網狀多相連，最為筆直如身柱，生三身的智慧三脈安住。" 第二，雖然各續部有多種主張，這裡解釋為業風和智慧風兩種。又，對於一個成年人，一晝夜中執行二萬一千六百風，老年人少六十，年輕人多出，這是由於元素的力量未成熟、已成熟和衰退而產生。以成年人為例，每六十個運動風中有一個煩惱風執行，每一百二十分之一算作一個粗風，其中三分之一為粗大業風三百六十。其中的三分之一是平等住風，即一百二十。

དེའི་སུམ་ཆ་གཅིག་ནི་མཉམ་གནས་ཀྱི་རླུང་སྟེ། བརྒྱ་ཉི་ཤུའོ། །འགྱུ་བ་ཉི་ཤུ་ཉི་ཤུའི་བར་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་རེ་རེའོ། །དེ་སྐད་དུའང་ཐལ་འགྱུར་ལས། རླུང་ནི་ཞག་གི་རིམ་པ་ཡིས། །ཉི་ཁྲི་དང་ནི་ཆིག་སྟོང་དང༌། །དྲུག་བརྒྱ་རུ་ནི་བརྩིས་པ་ཡིས། །ཞག་གཅིག་ལ་ནི་རླུང་རྫོགས་སོ། །ཇི་ལྟར་སོ་སོའི་བྱེ་བྲག་གིས། །ཆུང་བ་རྣམས་ལ་དྲུག་ཅུ་ལྷག» «།རྒས་པ་དག་ལ་ཆད་པ་ནི། །འབྱུང་བ་སྣོད་ཀྱི་ལས་ཀྱིས་སོ། །འགྱུ་བའི་རླུང་ནི་དྲུག་ཅུ་ལ། །ཕྲ་འགྱུར་ཆོས་ཉིད་རྩིས་ཀྱིས་བཟུང༌། །དེ་ཕྲག་གཉིས་ལ་རགས་པ་སྟེ། །དེ་བསྡོམས་གསུམ་ལ་སྦོམ་པོ་ཉིད། །དེ་ལས་གསུམ་བྲི་མཉམ་པའོ། །མདོར་ན་འགྱུ་བ་ཉི་ཤུའི་བར། །ཆོས་ཉིད་མཉམ་པ་རེ་རེའོ། །ཞེས་སོ།» «།དེ་ཡང་དགེ་བ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་སྟོང་ཕྲག་གཅིག་དང་ལྔ་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་ཉིན་ཞག་གཅིག་ལ་རྒྱུ་ལ། མི་དགེ་བ་ཉོན་མོངས་པའི་རླུང་སུམ་སྟོང་དྲུག་བརྒྱ་རྒྱུ་ཞིང༌། ལྷག་མ་ཁྲི་ཕྲག་གཅིག་དང་ལྔ་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་ནི་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་རླུང་འགྱུ་བ་སྟེ།རྣལ་འབྱོར་པ་དག་གིས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ངོས་བཟུང༌། ཉོན་མོངས་པའི་རླུང་བཀགལུང་མ་བསྟན་གྱི་རླུང་རང་བཞག་ལ་འགག་པས་ལམ་དུ་བྱེད་པར་འདོད་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གྱེན་དུ་རྒྱུ་བ་ནི་ཁ་སྣའི་སྒོ་ནས་རྒྱུ་ལ། ཐུར་སེལ་ནི་ལུས་ཀྱི་སྨད་ནས་འོག་སྒོར་རྒྱུ་བས་དྲི་ཆེན་དང་དྲི་ཆུ་འཕེན་པའི་ལས་བྱེད་དོ། །ཡང་དེ་ཉིད་«༼༡༽«ལས། དེ་ལ་བྱེད་ལས་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །གྱེན་ལ་རྒྱུ་དང་ཐུར་དུ་སེལ། །ཞེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་གདངས་བསྐྱེད་པའི་ཆ་དང་སྦྱར་ན་རོ་རྐྱང་དབུ་མ་ཤེལ་བུག་ཅན་དང་བཞི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་གདངས་འོད་གསལ་གྱི་ཐིག་ལེ་ཟེར་དང་བཅས་པ་བསྐྱེད་པའི་རྐྱེན་འབྱུང་བ་བཞིའི་རླུང་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་གདངས་ལ་འཇུག་པས་ཕྱེ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་དག་པའི་རླུང་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྔར་གྱི་ལས་རླུང་ལས་ཕྱེ་བ་རྣམས་ནི་ཤེས་པའི་རྟ་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་བཞག་ལ། འདི་ནི་སྟོང་གཟུགས་འོད་གསལ་བསྐྱེད་པའི་ཆ་ནས་བཞག་པས་རླུང་འཛིན་པའི་ཁོངས་སུ་སྔར་གྱི་དེ་ལ་འདོད་ཀྱི། འདི་དག་པར་བྱཻད་འཛིན་པར་མི་འདོད་པས་དོན་གྱི་རླུང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཙམ་ལས་དངོས་སུ་མ་ཡིན་ཏེ།

以下是完整的直譯： 其中三分之一是平等住風，即一百二十。每二十個運動風之間有一個智慧風。如《勝義續》中說："風依日數次第，計為二萬一千六百，一日中風圓滿。如何各別差異，幼小者多六十，老年者減少，是由元素器的業力。運動風六十中，細運法性以算持，其兩倍為粗風，三者總和為粗大。減去三分之一為平等。簡言之，每二十運動間，有一法性平等。" 又，善的智慧風一晝夜中執行一千五百三十，不善的煩惱風執行三千六百，餘下一萬五千四百是無記風的運動。瑜伽士們認定智慧風，阻礙煩惱風，保持無記風自然停止而作為道路。 這些中，向上執行的從口鼻門執行，向下排除的從身體下部向下門執行，執行排出大小便的作用。又如彼中說："其中作用有二種，向上執行和向下排。" 若與智慧光芒生起的方面結合，則羅匝、匝匝、中脈和水晶管四者是智慧的自光明清凈明點及其光芒生起的緣，四大種風入於五智慧的光芒而分出的稱為清凈智慧風。這與前述業風分開，那些是從作為意識之馬的方面而安立，這是從生起空性形相光明的方面而安立，所以持風的範疇中認為是前者，而不認為這些是應當凈化持守的，只是屬於實際風的範疇而已，並非實際。

འདི་དག་པར་བྱཻད་འཛིན་པར་མི་འདོད་པས་དོན་གྱི་རླུང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཙམ་ལས་དངོས་སུ་མ་ཡིན་ཏེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྩ་བཞི་ནས། །གཡོ་དང་འགུལ་དང་འཕྲིག་པ་དང༌། །ཡང་ཞིང་བསྐྱེད་པའི་བདག་ཉིད་དུ། །ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་ལ་འཁོར། །དངས་མ་ཤེས་པའི་བཅུད་རྣམས་ནི། །མེ་སྟག་ཡར་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ལྔ་བཞི་ལས་ཀྱི་རླུང་དང་བཅས། །ཤེས་པ་གསལ་གསལ་རིག་རིག་པོ། །ཤེས་རབ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ། །རོ་མ་བརྐྱང་མ་ཀུན་འདར་མ། །ཤེལ་བུག་ཁོག་པ་སྟོང་པའི་ནང༌། །གསལ་བར་རང་ཤེས་ཆེན་པོར་བཞུགས། །ཞེས་དང༌། གསལ་དང་མི་གསལ་རྩལ་རྣམས་ནི། །རླུང་གི་གཡོ་འགུལ་ཉིད་ལས་བྱུང༌། །ལུས་ཀྱི་རྩ་ནང་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་བཀོད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ནི། འཁོར་ལོ་བཞིའི་དབུས་རྩའི་གཙོ་མོ་གསུམ་ནས་ཐིག་ལེ་འབྱུང་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐིག་ལེ་གཡས། དོན་དམ་གྱི་ཐིག་ལེ་གཡོན། དབུ་མ་ནས་རང་བཞིན་གྱི་ཐིག་ལེ་རྒྱུ་སྟེ། རྩ་གནས་འཁོར་ལོ་ལས། རིག་པ་ཐིག་ལེའི་ཚུལ་དུ་རྒྱུ། །ཐིག་ལེ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ན། །སྐུ་གསུམ་ཉིད་ནི་བསྐྱེད་པའོ། །ཀུན་རྫོབ་རྒྱུ་ཡི་ཐིག་ལེ་ནི། །སྤྲུལ་སྐུ་སྒྲུབ་པའི་ས་བོན་ནོ། །ཕ་མའི་ཁུ་ཁྲག་ཐིག་ལེ་ནི། །ཕུང་པོའི་རྟེན་ཏེ་རྩ་ནང་རྒྱུ། །གནས་པས་ཕུང་པོའི་གཟི་མདངས་བསྐྱེད། །ཕོ་ནི་གཡས་རྩ་མོ་གཡོན་རྒྱུ། །དོན་དམ་འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ནི། །ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ཞིག་གསལ་བར་ཡང༌། །རང་གསལ་སྤྲོས་བྲལ་ཟླུམ་པོར་གནས། །ཟག་མེད་རྟག་ཆད་མཐའ་ལས་འདས། །རླུང་གིས་བསྐྱེད་དེ་འགྱུ་བར་རིག» «།ཕྲ་ཞིང་འབྱུང་བས་རྟོགས་པར་དཀའ། །ཕོ་ནི་གཡོན་ལ་མོ་ནི་གཡས། །རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཀ་ནས་དག» «།གཞི་གནས་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ལྟ་བུ། །ཡེ་ཤེས་འོད་དང་སྐུ་དང་རིག» «།དེ་ཉིད་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པས། །» «སྟོང་པ་ཟང་ཐལ་གསལ་བ་དང༌། །རིག་པ་ཟང་ཐལ་གསུམ་དུ་ནི། །དབུས་ཀྱི་རྩ་ནས་རྒྱུ་བའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་བྱེད་ལས་ནི་ཀུན་རྫོབ་རྒྱུའི་ཐིག་ལེས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་འབྱུང་བ་བཞིའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དང་བྱེད་པའི་ལས་བྱེད་དོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྒྱུ་འབྱུང་བ་བཞི་རྐྱེན་ཤ་ཁྲག་དྲོད་དབུགས་སོ། །

以下是完整的直譯： 這些不被認為是應當凈化持守的，只是屬於實際風的範疇而已，並非實際。如《燃燈論》中說："從生起的四根本脈，動搖、震動、顫抖和輕盈生起的本性，在心的壇城中旋轉。清凈意識的精華，具有火星上升的特徵。伴隨著五四業風，意識清清楚楚、明明白白。作為諸智慧的自性，羅匝、匝匝、遍震動脈和水晶管空腔內，清晰地安住著大自知。"又說："明與不明的作用，從風的動搖而生，安住于身體的脈內。" 第三，佈置的菩提心的安住方式是：從四輪中央的三主要脈中出現明點。世俗明點從右邊，勝義明點從左邊，自性明點從中脈執行。如《脈輪論》中說："覺性以明點方式執行，以三種明點，生起三身。世俗因的明點，是成就化身的種子。父母的精血明點，是蘊體的依靠在脈內執行，安住則生蘊體的光澤。男從右脈女從左脈執行。勝義光明點，如芥子般清晰，自明離戲圓形安住。無漏超越常斷邊，由風生起而動，細微難以元素了知。男從左女從右。自性本質本來清凈，如基住三智慧，智慧光、身和覺，彼自身亦不成立，空性通透明晰和覺性通透三者，從中央脈中執行。" 這些的作用是：世俗因的明點執行世俗四大種的因緣和作用的任務。世俗的因是四大種，緣是肉、血、暖和氣息。

ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྒྱུ་འབྱུང་བ་བཞི་རྐྱེན་ཤ་ཁྲག་དྲོད་དབུགས་སོ། །བྱེད་ལས་ལུས་བསྐྱེད་པ་འཕེལ་བ་གནས་པའི་རྟེན་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ཚེས་གཅིག་ལ་རྐང་མཐིལ་ནས་ཡར་འཕེལ་བས་ཟས་སྐོམ་གྱི་དངས་མས་ལྟེ་བར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པའི་ལས་བྱེད་པ་ནི། ཚེས་གཅིག་ལ་ལྟེ་བར། བརྒྱད་ལ་སྙིང་གར། བཅུ་གཉིས་ལ་མགྲིན་པར། བཅོ་ལྔ་ལ་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་རྒྱས་པས་ཚོགས་ཅི་བསགས་འཕེལ་ཆེ་ཞིང་ཁམས་རྒྱས་པས་སྒྲུབ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལུས་ལ་མེ་བཙའ་དང་གཏར་ག་མི་བྱ་སྟེ་ཉམས་ཤིང་རྒུད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རྒྱས་པའི་རྟེན་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐིག་ལེ་སྤང་དུ་མི་རུང་ངོ༌། །སྐྱེ་མཆེད་དང་དབང་པོ་རྒྱས་པས་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་སྐྲ་མཐེབ་གང་བ་ཞིག་བཞར་ལ། ཏིལ་མར། གླ་རྩི། ཙནྡན་དཀར་དམར་རྣམས་བསྲེས་པས་བསྐུ་མཉེ་བྱས་ན་ལུས་ཀྱི་ཁམས་དངས་མ་རྒྱས་ཤིང་འབྱུང་བ་མི་འཁྲུགས་པ་ཡིན་ནོ། །» «བཅོ་ལྔ་ནས་ཟས་ཟོས་པའི་སྙིགས་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མར་འཕེལ་ཏེ། ཚེས་བཅུ་དགུ་ལ་མགྲིན་པར་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས། ཉེར་གཉིས་ལ་སྙིང་གར་རྒྱས། གནམ་སྟོང་ལ་རྐང་མཐིལ་དུ་རྒྱས་པས། འབྲུ་མར་སྣ་ཚོགས་པ་དང་ཞིམ་ཚོ་དང་ཛཱ་ཏིའི་ཕྱེ་མ་བསྲེས་པའི་བསྐུ་མཉེ་བྱས་ཏེ་ཉི་མ་ལ་བསྲོས་པས་ཁམས་རྒྱས་ཏེ་དགེ་སྦྱོར་ངང་གིས་འགྲུབ། ཐིག་ལེ་ལ་བརྟེན་པའི་བསམ་གཏན་འཕེལ་ལོ། །དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐིག་ལེས་འབྱུང་བ་བཞི་དར་གུད་ཀྱི་ལས་བྱེད་དོ། །དོན་དམ་གྱི་ཐིག་ལེས་རྒྱུ་ཡེ་ཤེས། རྐྱེན་འོད་དང་ཁ་དོག» «བྱེད་ལས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སྨིན་པའི་ལས་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་ཙིཏྟར་སྐུར་སྨིན་པར་བྱེད། རྩ་རྣམས་སུ་ཐིག་ལེར་སྨིན་པར་བྱེད། མིག་ཏུ་སྒྲོན་མ་བཞིར་སྨིན་པའི་ལས་བྱེད་དོ། །འབྲས་བུ་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའོ། །རང་བཞིན་གྱི་ཐིག་ལེ་ནི་མཉམ་གཞག་གི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཐིག་ལེ། དེ་ལ་ཉམས་སྐྱེས་པའི་དུས་ན་ཆོས་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའི་ཐིག་ལེ། སྣང་བའི་དུས་ན་དབྱིངས་ཀྱི་ཐིག་ལེ། དེ་ལས་འཕེལ་བ་འབྱུང་བའི་དུས་ན་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཐིག་ལེ། དེ་ཉིད་རྫོགས་པའི་དུས་ན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཐིག་ལེ།

以下是完整的直譯： 世俗的因是四大種，緣是肉、血、暖和氣息。作用是產生身體、增長、作為安住的依靠。這也是從初一開始從腳底向上增長，食飲的精華在臍部使蘊等增長的作用，即初一到達臍部，初八到達心間，十二到達喉部，十五到達頭頂圓滿，所積資糧大增，界增長，因此修行者不應對身體施以灸法和放血，否則會損害衰退。因為是菩提心增長的依靠，所以不應捨棄世俗明點。 處和根增長時，應剃去頭頂一指寬的頭髮，用芝麻油、麝香、白檀和紅檀混合塗抹按摩，則身體的界精華增長而不會元素紊亂。 從十五開始，依靠所食食物的殘渣，世俗菩提心向下增長，十九日到達喉部蘊等增長，二十二日到達心間增長，三十日到達腳底增長。用各種穀物油、美味肉和豆蔻粉混合塗抹按摩，在陽光下曬，則界增長，善行自然成就，依靠明點的禪定增長。 如是，世俗明點執行四大種興衰的作用。勝義明點以智慧為因，以光和顏色為緣，執行成熟身和智慧的作用。即在心中成熟為身，在諸脈中成熟為明點，在眼中成熟為四燈。果是界和智慧不可分離。 自性明點在等持時是法性明點，在生起體驗時是清凈法性明點，在顯現時是界明點，從中生起增長時是清凈界明點，圓滿時是普賢明點。

དེ་ཉིད་རྫོགས་པའི་དུས་ན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཐིག་ལེ། དེ་ཉིད་ཕྱིར་ཤར་བའི་དུས་ན་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ཐིག་ལེའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཐལ་འགྱུར་ལས། ཙིཏྟའི་ནང་ན་སྐུར་གནས་ཏེ། །གདངས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རྣམ་པ་ལྔས། །» «སོ་སོའི་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཛིན། །ཟེར་གྱི་སྐུ་ནི་དྲུག་གིས་ཀྱང༌། །རང་བཞིན་སྣང་བའི་ཆོས་ཉིད་སྡུད། །དག་པའི་སྐུ་ནི་རྣམ་གསུམ་གྱིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་ས་མཚམས་འཛིན། །རྣམ་པའི་སྐུ་ནི་བརྒྱད་ཀྱིས་ཀྱང༌། །ས་ལམ་རྫོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད། །རྩ་ཡི་ནང་ན་ཐིག་ལེ་སྟེ། །འཇུག་པའི་ཐིག་ལེ་རྣམ་གསུམ་གྱིས། །འཁོར་འདས་འབྲེལ་བའི་ས་བོན་འདེབས། །སྐྱེ་བའི་ཐིག་ལེ་ལྔ་ཡིས་ཀྱང༌། །རྣལ་འབྱོར་ཉམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས། །བཀོད་པའི་ཐིག་ལེ་དྲུག་གིས་ནི། །ཆོས་ཉིད་དུ་མ་གཅིག་ཏུ་སྡུད། །དེ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིས། །» «ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ཁྱབ་བྱེད་འབྱུང་བའི་ཚང་ཚུལ་ལ། རླུང་ལྔ་ལས་ཕྱེ་བ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདངས་བྱེད་པར་ཁྱབ་ཅིང་ལུས་ལ་ཚང༌། མེ་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་བྱེད་པར་ལུས་ལ་ཚང༌། ས་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་བསྟན་པར་ལུས་ལ་ཚང༌། ཆུ་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་བྱེད་པར་ཚང༌། ནམ་མཁའ་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་བྱེད་པར་ཚང་བའོ། །» «དེ་ལ་ས་ལྔའི་གནས་ཚུལ་ནི། ཀུན་ཏུ་སྣང་བའི་ས་རིག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས། མི་འགྱུར་བ་རྡོ་རྗེའི་ས་སྒྲོན་མ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས། ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ས་ཐིག་ལེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས། སྣང་བ་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས། སྒྲུབ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ས་ཤེས་རབ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་སོ། །ཆུ་ལྔ་ལས། འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཆུ་རྩ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས། ཞི་བ་གསལ་དག་གི་ཆུ་རུས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གནས། ཡོན་ཏན་རྒྱས་པའི་ཆུ་ཁྲག་ཐམས་ཅད་ལ་གནས། ཆགས་པ་མེད་པའི་ཆུ་ཆུ་སེར་ཐམས་ཅད་ལ་གནས། འཛིན་མེད་རྫོགས་པའི་ཆུ་མིག་གི་ནང་ན་གནས་སོ། །མེ་ལྔ་ལས། ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་མེ་གློ་བ་ན་གནས། ཕྱི་ནང་ཀུན་གསལ་གྱི་མེ་མིག་གཉིས་དང་ཡན་ལག་ལ་གནས། ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་མཉམ་པའི་མེ་ཤ་ལྤགས་བར་ན་གནས།

以下是完整的直譯： 當其圓滿時是普賢明點，當其向外顯現時是大智慧明點。這些也如《勝義續》中所說："在心中安住為身，光澤之身以五種相，持有各自種類的特徵。光芒之身以六種相，攝集自性顯現的法性。清凈之身以三種相，持有涅槃的界限。相之身以八種相，完成地道圓滿的事業。在脈中為明點，入定明點以三種相，播下輪迴涅槃關聯的種子。生起明點以五種相，圓滿瑜伽體驗的壇城。安置明點以六種相，將多法性攝為一體。依靠彼彼，諸法平等的本性。" 第三義，遍行元素的具足方式：從五風分出的二十五種遍及並具足於身體，作為智慧的光澤；五火具足於身體，作為智慧的力用；五地具足於身體，顯示智慧的本質；五水具足，作為智慧的對境；五空具足，作為智慧的處所。 其中，五地的安住方式是：普遍顯現地與覺性同住，不變金剛地與燈同住，一切生起寶地與明點同住，顯示光明無邊地與界智二者同住，修行圓滿地與智慧同住。 五水中：不變之水住於一切脈，寂靜清凈之水住於一切骨，功德增長之水住於一切血，無執著之水住於一切漿液，無執圓滿之水住于眼內。 五火中：內外遍行火住于肺，內外普明火住于兩眼和肢體，內外普等火住于肉皮之間，

ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་མཉམ་པའི་མེ་ཤ་ལྤགས་བར་ན་གནས། ཕྱི་ནང་གི་བྱ་བ་རྟོག་པའི་མེ་རྐང་མཐིལ་གཉིས་ན་གནས། ཕྱི་ནང་གི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་མེ་ལག་མཐིལ་གཉིས་ན་གནས་སོ། །རླུང་ལྔ་ལས། སྲོག་འཛིན་པའི་རླུང་སྲོག་རྩ་ན་གནས། བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་བསྐྱེད་པའི་རླུང་སྨིན་ཕྲག་ན་གནས། མེ་དང་མཉམ་དུ་གནས་པའི་རླུང་ཕོ་བ་ན་གནས། ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ལུས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་གནས། སྙིང་རྗེ་མེད་པ་བསྐལ་པ་ལས་ཀྱི་རླུང་སྙིང་དང་སྙིང་ཤུན་གྱི་བར་ན་གནས་སོ། །ནམ་མཁའ་ལྔ་ལས། ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་ནམ་མཁའ་རིག་པ་དངོས་དང་དབྱེར་མེད་དུ་གནས། ཡུལ་མེད་གསལ་དངས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་འོད་ལྔ་དང་དབྱེར་མེད་དུ་གནས། མ་འདྲེས་དག་པའི་ནམ་མཁའ་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་དབྱེར་མེད་དུ་གནས། དོན་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་རྟགས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེ་སྟོང་པ་དང་དབྱེར་མེད་དུ་གནས། དག་པའི་ཞིང་དུ་སྒྲོལ་བྱེད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང་དབྱེར་མེད་དུ་གནས་སོ། །» «རླུང་ལྔ་ལ་ལྔ་ཚན་དུ་ཕྱེ་ན། སྲོག་འཛིན་པའི་རླུང་ལ། རྩ་བ་འཛིན་པའི་སྲོག་རླུང་གིས་རིག་པའི་མདངས་བསྐྱེད། སྐྱོད་«༼༡༽«བྱེད་ཀྱི་སྲོག་རླུང་གིས་ཐིག་ལེའི་མདངས་བསྐྱེད། རྣམ་པར་ཕྲ་བའི་སྲོག་རླུང་གིས་འོད་ཀྱི་མདངས་བསྐྱེད། མི་གཙང་བའི་སྲོག་རླུང་གིས་སེམས་དང་མ་རིག་པའི་མདངས་བསྐྱེད། རྣམ་པར་འདར་བྱེད་ཀྱི་སྲོག་རླུང་གིས་ཡིད་ཀྱི་མདངས་བསྐྱེད་དོ། །མེ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་པའི་རླུང་ལའང༌། དངས་སྙིགས་འབྱེད་པའི་རླུང་སྲོག་དང་གཉིས་སུ་མེད། དྲོད་བསྐྱེད་པའི་རླུང་རིག་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད། གསལ་འགྱུར་གྱི་རླུང་སྒྲོན་མ་དང་གཉིས་སུ་མེད། རྣམ་པར་སྡུད་པའི་རླུང་ཐིག་ལེ་དང་གཉིས་སུ་མེད། རྣམ་པར་གཟེངས་བསྟོད་པའི་རླུང་ཤེས་རབ་དང་གཉིས་སུ་མེད་དོ། །» «བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་བསྐྱེད་པའི་རླུང་ལའང༌། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་རླུང་གིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡུལ་བྱེད། རྣམ་པར་ཡིད་འབྱུང་བའི་རླུང་གིས་སྣང་བའི་ཡུལ་བྱེད། རྣམ་པར་མདངས་དང་ལྡན་པའི་རླུང་གིས་སྒྲོན་མའི་ཡུལ་བྱེད། རྣམ་པར་སླེག་པའི་རླུང་གིས་མ་རིག་པའི་ཡུལ་བྱེད།

以下是完整的直譯： 內外普等火住于肉皮之間，內外觀想事業之火住于兩腳掌，內外成辦事業之火住于兩手掌。 五風中：持命風住于命脈，生輝光風住于眉間，與火同住風住于胃，遍行風遍佈全身，無悲業劫風住於心臟和心包之間。 五空中：遍一切空與覺性本身不可分離而住，無境清明空與五光不可分離而住，無雜清凈空與清凈界不可分離而住，表示義空與標誌智慧空明點不可分離而住，解脫清凈剎土空與身智一切顯現不可分離而住。 五風若分為五組：持命風中，根本持命風生覺性光澤，運動命風生明點光澤，極細命風生光明光澤，不凈命風生心與無明光澤，顫動命風生意識光澤。 與火同住風中：分離精粗風與命不二，生暖風與覺性不二，明變風與燈不二，攝聚風與明點不二，稱讚風與智慧不二。 生輝光風中：生識風作為智慧的對境，厭離風作為顯現的對境，具光澤風作為燈的對境，裝飾風作為無明的對境，

རྣམ་པར་སླེག་པའི་རླུང་གིས་མ་རིག་པའི་ཡུལ་བྱེད། རྣམ་པར་རྒོད་པའི་རླུང་གིས་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ལའང༌། གཞི་ལ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཡེ་ཤེས་ལ་སྣང༌། འཕྲལ་དུ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་སྒྲོན་མ་ལ་སྣང༌། དངང་ཞིང་སྐྲག་པ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཤེས་པ་ལ་སྣང༌། དྲན་པ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་བསམ་པ་ལ་སྣང༌། འཛིན་པས་ཡུལ་ཀུན་ཁྱབ་པའི་རླུང་སེམས་ལ་སྣང་ངོ༌། །» «སྙིང་རྗེ་མེད་པ་བསྐལ་པ་ལས་ཀྱི་རླུང་ལའང༌། རྣམ་པར་སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཕུང་པོ་ལ་ཁྱབ། རྣམ་པར་སྒྲོལ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་སྐད་ཅིག་མ་ལ་ཁྱབ། རྣམ་པར་ཟློག་བྱེད་ཀྱི་རླུང་བར་མ་དོ་ལ་ཁྱབ། རྣམ་པར་མྱུར་བྱེད་ཀྱི་རླུང་རྟོག་པ་ལ་ཁྱབ། སྐད་ཅིག་མའི་རླུང་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་ལ་ཁྱབ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་རང་ཤར་ལས། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ལྔ་ནི་རང་གི་ལུས་ལ་ཚང་ངོ༌། །དེ་ཡང་རླུང་རྣམ་པ་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདངས་བྱེད་དོ། །མེ་རྣམ་པ་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་བྱེད་དོ། །ས་རྣམ་པ་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་བྱེད་དོ། །ཆུ་རྣམ་པ་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་བྱེད་དོ། །ནམ་མཁའ་རྣམ་པ་ལྔས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་བྱེད་དོ། །རླུང་རྣམ་པ་ལྔ་གང་ཞེ་ན། སྲོག་འཛིན་གྱི་རླུང་དང༌། བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་བསྐྱེད་པའི་རླུང་དང༌། མེ་དང་མཉམ་དུ་གནས་པའི་རླུང་དང༌། ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང༌། སྙིང་རྗེ་མེད་པ་བསྐལ་པ་ལས་ཀྱི་རླུང་དང་ལྔའོ། །རླུང་དེ་རྣམས་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ལུས་མགོ་མཇུག་ལ་གནས་པའོ། །མེ་ལ་ལྔ་སྟེ། ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་མེ་དང༌། ཕྱི་ནང་ཀུན་གསལ་གྱི་མེ་དང༌། ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་མཉམ་པའི་མེ་དང༌། ཕྱི་ནང་གི་བྱ་བ་རྟོག་པའི་མེ་དང༌། ཕྱི་ནང་གི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་མེ་དང་ལྔའོ། །ས་ལའང་ལྔ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་སྣང་བའི་ས་དང༌། མི་འགྱུར་བ་རྡོ་རྗེའི་ས་དང༌། ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ས་དང༌། སྣང་བ་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ས་དང༌། སྒྲུབ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ས་དང་ལྔའོ། །ཆུ་རྣམ་པ་ལྔ་ནི། འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཆུ་དང༌། ཞི་བ་གསལ་དག་གི་ཆུ་དང༌། ཡོན་ཏན་འབྱུང་བ་རྒྱས་པའི་ཆུ་དང༌། ཆགས་པ་མེད་པའི་ཆུ་དང༌། འཛིན་མེད་རྫོགས་པའི་ཆུ་དང་ལྔའོ། །

以下是完整的直譯： 裝飾風作為無明的對境，狂亂風作為意識的對境。 遍行風中：基礎遍行風顯現於智慧，當下遍行風顯現於燈，驚恐遍行風顯現於知，憶念遍行風顯現於思，執取遍一切境風顯現於心。 無悲業劫風中：運動風遍及蘊，解脫風遍及剎那，逆轉風遍及中陰，迅速風遍及分別，剎那風遍及三剎那。 這些也如《自現》中所說："五大元素具足於自身。其中，五種風作為智慧的光澤，五種火作為智慧的力用，五種地作為智慧的本質，五種水作為智慧的對境，五種空作為智慧的處所。五種風是什麼呢？持命風、生輝光風、與火同住風、遍行風、無悲業劫風五種。這些風存在於一切眾生身體的始終。五火為：內外遍行火、內外普明火、內外普等火、內外觀想事業火、內外成辦事業火。五地為：普遍顯現地、不變金剛地、一切生起寶地、顯示光明無邊地、修行圓滿地。五水為：不變水、寂靜清凈水、功德生起增長水、無執著水、無執圓滿水。

འཛིན་མེད་རྫོགས་པའི་ཆུ་དང་ལྔའོ། །ནམ་མཁའ་ལྔ་ནི། སྤྱི་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་ནམ་མཁའ་དང༌། ཡུལ་མེད་གསལ་དངས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་» «དང༌། མ་འདྲེས་དག་པའི་ནམ་མཁའ་དང༌། དོན་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་དང༌། དག་པའི་ཞིང་དུ་སྒྲོལ་བྱེད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་དང་ལྔའོ། །དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་ལྔ་ཉིད་རང་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་སོ། །» «དེ་ཡང་བཤད་ལུགས་འདི་ལྟར་ཡིན་ནོ། །སྲོག་འཛིན་པའི་རླུང་ལ་ཡང་ལྔ་སྟེ། རྩ་བ་འཛིན་པའི་སྲོག་དང༌། སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་སྲོག་དང༌། རྣམ་པར་ཕྲ་བའི་སྲོག་དང༌། མི་གཙང་བའི་སྲོག་དང༌། རྣམ་པར་འདར་བྱེད་ཀྱི་སྲོག་དང་» «ལྔའོ། །མེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པའི་རླུང་ལའང་ལྔ་སྟེ། དངས་སྙིགས་འབྱེད་པའི་རླུང་དང༌། དྲོད་བསྐྱེད་པའི་རླུང་དང༌། གསལ་འགྱུར་གྱི་རླུང་དང༌། རྣམ་པར་སྡུད་པའི་རླུང་དང༌། རྣམ་པར་གཟེངས་བསྟོད་པའི་རླུང་དང་ལྔའོ། །བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་བསྐྱེད་པའི་རླུང་ལའང་ལྔ་སྟེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་རླུང་དང༌། རྣམ་པར་ཡིད་འབྱུང་བའི་རླུང་དང༌། རྣམ་པར་མདངས་དང་ལྡན་པའི་རླུང་དང༌། རྣམ་པར་སླེག་པའི་རླུང་དང༌། རྣམ་པར་རྒོད་པའི་རླུང་དང་ལྔའོ། །རྣམ་པར་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ལའང་ལྔ་སྟེ། གཞི་ལ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང༌། འཕྲལ་ལ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང༌། དངང་ཞིང་སྐྲག་པ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང༌། དྲན་པ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང༌། འཛིན་པས་ཡུལ་ཀུན་ཁྱབ་པའི་རླུང་དང་» «ལྔའོ། །སྙིང་རྗེ་མེད་པ་བསྐལ་པ་ལས་ཀྱི་རླུང་ལའང་ལྔ་སྟེ། རྣམ་པར་སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང༌། རྣམ་པར་སྒྲོལ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང༌།རྣམ་པར་ཟློག་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང༌། རྣམ་པར་མྱུར་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང༌། སྐད་ཅིག་མའི་རླུང་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས་སྲིད་པར་འཁྲུལ་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་གཉིས་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ།། » «།།» «དེ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོས་ཇི་ལྟར་ཁྱབ་ཅིང་གནས་པའི་ཚུལ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཁྱབ་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང༌། ཁྱབ་ཆོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལའང་ཁྱབ་ཆོས་དངོས་དང༌། དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྤང་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི།

以下是完整的直譯： 五空為：普遍遍及空、無境清明空、無雜清凈空、表示義空、解脫清凈剎土空。如是，五大元素自然而然地存在於自身。 這也是如此解釋的。持命風也有五種：根本持命、運動命、極細命、不凈命、顫動命五種。與火同住風也有五種：分離精粗風、生暖風、明變風、攝聚風、稱讚風五種。生輝光風也有五種：生識風、厭離風、具光澤風、裝飾風、狂亂風五種。遍行風也有五種：基礎遍行風、當下遍行風、驚恐遍行風、憶念遍行風、執取遍一切境風五種。無悲業劫風也有五種：運動風、解脫風、逆轉風、迅速風、剎那風五種。 以上出自《珍貴文義藏》中關於輪迴迷亂方式的次第，即廣釋金剛處第二。 接下來解釋眾生界中佛性如何遍及並安住的方式，分為兩部分：總說遍及方式和別說遍及法。第一部分又分為實際遍及法和遣除對此的疑惑兩部分。首先是實際遍及法：

དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྤང་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་གི་རྒྱུད་ལས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཏིལ་འབྲུ་ལ་མར་གྱིས་ཁྱབ་པ་བཞིན་དུ་གནས་སོ་ཞེས་པ་དང༌། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། ཏིལ་འབྲུའམ་ནི་ཡུངས་འབྲུ་ལ། །མར་ཉིད་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་བཞིན། །སེམས་ཅན་ལུས་ལྟར་སྣང་བ་ལ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ས་བོན་ནི། །མཐུན་པའི་འོད་དང་བཅས་པར་སྣང༌། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ལུས་ལ་གནས། །ཏིལ་འབྲུ་ལ་ནི་མར་བཞིན་ནོ། །ལུས་ཀྱི་བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་ནི། །ཡེ་ཤེས་བརླན་གྱིས་ཁྱབ་པར་» «བྱེད། །ཅེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། ཡང་དག་སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་ནི། །» «སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རང་རྒྱུད་ལ། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཚུལ་དུ་གནས། །ཞེས་པ་དང༌། ཐེག་པ་ཐུན་མོང་གི་མདོ་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། ཀྱེ་རྡོ་རྗེ་ལས། ལུས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོར་གནས། །རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་སྤངས། །» «དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པ་པོ། །ལུས་གནས་ལུས་ལས་མ་སྐྱེས་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། བུད་མེད་དབུལ་མོ་ཞིག་གི་ཁང་བའི་ནང་ན་གསེར་གྱི་གཏེར་ཡོད་ཀྱང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཡོད་པར་མི་ཤེས་པ་ལས། ཕྱིས་སྐྱེས་བུ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཞིག་གིས་བུད་མེད་དབུལ་མོ་ལ་འདི་སྐད་དུ། བུད་མེད་ཁྱོད་ཁོ་བོའི་ཕྱག་བདར་སར་གླ་ཟ་བར་ནུས་སམ། བུད་མེད་དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་མོས་མི་ནུས་སོ། །ཇི་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁོ་མོའི་བུས་གསེར་གྱི་གཏེར་ཞིག་སྦས་པ་བསྟན་པར་ནུས་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ལས་བྱའོ། །སྐྱེས་བུ་དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོ་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པས་ཁྱོད་ཀྱི་བུས་སྦས་པའི་གསེར་གྱི་གཏེར་ཁོ་བོས་ཤེས་ཀྱི་བསྟན་ཏོ། །བུད་མེད་དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་མོའི་ཁྱིམ་གང་གི་ཆེ་ཕྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཀྱང་མི་ཤེས་ན་ཇི་ག་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤེས་སམ། སྐྱེས་བུ་དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་བོས་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཤེས་སོ། །བུད་མེད་དེས་སྨྲས་པ། ཁོ་མོ་དེ་མཐོང་བར་འདོད་ཀྱི་སྟོན་ཅིག» «དེ་ནས་སྐྱེས་བུ་དེས་མོའི་ཁོང་པར་ཞུགས་ནས་གསེར་གྱི་གཏེར་བྲུས་ཏེ་བུད་མེད་ལ་བསྟན་ཏོ། །

以下是完整的直譯： 《金剛薩埵心鏡續》中說："一切世間界的眾生中，如同芝麻中遍佈油一般，如來藏遍及並安住。" 《寶珠嚴飾》中說："如同芝麻或芥子中，油本自然圓滿存在，眾生身相中亦如是，如來種子與相應光明顯現。" 《超越》中說："自覺智慧安住于身，如同芝麻中的油。身體的光彩與威德，為智慧濕潤所遍及。" 《自現》中說："圓滿佛陀的意趣，以身和智慧的方式，安住於一切眾生的相續中。" 共同乘的經續中也有說明，如《喜金剛》中說："大智慧安住于身，遠離一切分別，遍及一切事物，安住于身卻不從身而生。" 《聖大般涅槃經》中說："善男子，譬如貧女家中有金藏，而一切人都不知道。後來有一善巧方便的人對貧女說：'婦人，你能為我做工賺取工資嗎？'貧女說：'我不能。如果你能指出我兒子埋藏的金藏，我就為你工作。'那人說：'我善於方便，知道你兒子埋藏的金藏，我可以指給你看。'貧女說：'連我家裡的大小人都不知道，你怎麼會知道呢？'那人說：'我毫無疑問地知道。'貧女說：'我想看到它，請你指給我看。'然後那人進入她家，挖出金藏給婦人看。"

ཁོ་མོ་དེ་མཐོང་བར་འདོད་ཀྱི་སྟོན་ཅིག» «དེ་ནས་སྐྱེས་བུ་དེས་མོའི་ཁོང་པར་ཞུགས་ནས་གསེར་གྱི་གཏེར་བྲུས་ཏེ་བུད་མེད་ལ་བསྟན་ཏོ། །བུད་མེད་དེས་གཏེར་མཐོང་ནས་ཤིན་ཏུ་དགའ་མགུ་སྟེ་ངོ་མཚར་རྨད་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྐྱེས་ནས་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་བསྟི་སྟང་དུ་བྱེད་དོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་མཐོང་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་བུད་མེད་དབུལ་མོས་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་མི་མཐོང་བ་བཞིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ངས་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པས་བསྒྲིབས་ཏེ་མི་མཐོང་བ་བསྟན་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་བུད་མེད་དབུལ་མོས་གཏེར་མི་མཐོང་བ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་པའི་རིན་པོ་ཆེའི་གཏེར་བསྟན་པ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་དག་མཐོང་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་སེམས་སྐྱེས་ཏེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱེད་ཅིང་ཕྱོགས་སོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དཔེའོ། །བུད་མེད་དབུལ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོ་ཚད་མེད་པའི་དཔེའོ། །གསེར་གྱི་གཏེར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དཔེའོ་ཞེས་པ་དང༌། ཡང་གྱད་ཀྱི་ནོར་བུའི་དཔེ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་གསུངས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ཡང༌། ཇི་ལྟར་སྨན་པ་མཁས་པས་གྱད་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་ནོར་བུ་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་ནས། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་ན་སྟོབས་བཅུ་དང༌། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང༌། མཚན་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས་དང༌། དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་བརྒྱད་ཅུ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་པའི་བར་དུ་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །རྒྱུད་བླ་མ་ལས་ཀྱང༌། རྫོགས་སངས་སྐུ་ནི་འཕྲོ་ཕྱིར་དང༌། །དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱེར་མེད་ཕྱིར་དང༌། །རིགས་ཡོད་ཕྱིར་ན་སེམས་ཅན་ཀུན། །རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ་ཅན། །ཞེས་དང༌། བརྟག་གཉིས་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །

以下是完整的直譯： 那婦人看到寶藏后非常歡喜，生起稀有難得之想，對那人恭敬有加。善男子，一切眾生的佛性也是如此，所有眾生都看不見，就像那貧女看不見珍寶藏一樣。善男子，我說一切眾生有佛性但被煩惱所遮蔽而不見，也如同指出貧女看不見寶藏一樣。善男子，如來也是如此向一切眾生顯示圓滿成佛的珍寶藏，即具有佛性。凡夫見到這樣的事物后也會生起極大歡喜心，恭敬承事如來。善巧方便的人是比喻如來，貧女是比喻無量凡夫，金藏是比喻佛性。" 又以力士寶珠的比喻開始說道："善男子，如來說一切眾生具有佛性，就像善巧醫生指出力士金剛寶珠一樣。"一直到"善男子，一切眾生身中都有十力、四無畏、三十二相、八十隨好"，廣泛地作了闡述。 《寶性論》中也說："圓滿佛身能普照，真如無別故，具種性故，一切眾生恒具如來藏。" 《二觀察續》中說："眾生即是佛，

སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །འོན་ཀྱང་གློ་བུར་དྲི་མས་བསྒྲིབས། །དེ་བསལ་ན་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཅེས་པ་དང༌། དོ་ཧ་ལས། མཁས་པ་ཐམས་ཅད་བསྟན་བཅོས་འཆད་པ་ཡིས། །ལུས་ལ་སངས་རྒྱས་ཡོད་པ་མ་རྟོགས་སོ། །ཞེས་པ་དང༌། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཇི་ལྟར་མི་དབུལ་ཁྱིམ་ནང་ས་འོག་ན། །མི་ཟད་པ་ཡི་གཏེར་ནི་ཡོད་གྱུར་ལ། །མི་དེས་དེ་མ་ཤེས་ཤིང་གཏེར་དེས་ཀྱང༌། །དེ་ལ་ང་འདིར་ཡོད་ཅེས་མི་སྨྲ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཡིད་ཀྱི་ནང་ཆུད་རིན་ཆེན་གཏེར། །དྲི་མེད་བསལ་དང་བཞག་མེད་ཆོས་ཉིད་ཀྱང༌། །མ་རྟོགས་པ་ན་དབུལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ནི། །རྣམ་མང་རྒྱུན་དུ་སྐྱེ་དགུ་འདིས་མྱོང་ངོ༌། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་དཔེ་དགུ་དོན་དགུ་དང༌། ཕལ་བོ་ཆེ་ལས། སྟོང་གསུམ་དར་ཡུག་ཆེན་པོའི་དཔེ་ལ་སོགས་པ་དུ་མས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཁམས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཡོད་པར་གསུངས་སོ། །» «གཉིས་པ་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་སྤང་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཐེ་ཚོམ་དགོད། དེ་སྤང༌། ངེས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་སྤྲོ་དགའ་བསྐྱེད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྔོན་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསྐྲུན། ད་ལྟ་ཡང་དག་པ་«༼༡༽«དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་མ་མཇལ། ངེས་པ་དོན་གྱི་ཆོས་ཟབ་མོ་མ་ཐོས་པ་རྣམས་ན་རེ། སེམས་ཉིད་སྟོང་ཉིད་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནམ་སྙིང་པོ་ཟེར་གྱི། མཚན་དཔེ་སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་སུ་ཡོད་པ་ག་ལ་སྲིད། གནས་ལུགས་བདག་མེད་པ་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལྟ་བུར་ཡུམ་བར་མ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་སྙིང་པོ་བསྟན་པའི་མདོ་རྣམས་དྲང་དོན་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་མུ་སྟེགས་པའི་བདག་རྟག་པ་དང་ཁྱད་མེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་ངེས་པ་དོན་གྱི་ཆོས་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པར་སྣང་ངོ༌། །གཉིས་པ་ནི། ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་བཟང་པོ་མ་ཡིན་པས་རེ་ཞིག་ལུང་ཉིད་ཚད་མར་བྱས་ཏེ་སྤང་བ་ནི། ཅི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་འཁོར་ལོ་གསུམ་དུ་གསུངས་པ་ལས་གནས་འདྀ་ནི་ཐ་མ་དོན་དམ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོར་གསུངས་པ་ཡང་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་ཤེས། སྟོང་ཉིད་རྐྱང་པ་དོན་དམ་ཡིན་ན། འཁོར་ལོ་གསུམ་ལ་ཐ་དད་དུ་བསྟན་པའང་ཇི་ལྟར་འཐད་དེ། སྟོང་ཉིད་དྲང་དོན་དུ་གསུངས་ཀྱི། དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཀྱིས་སྐྲག་པ་དང༌།

以下是完整的直譯： 但為暫時垢染所遮蔽。若除去此垢，即是佛。" 《道歌》中說："一切智者解釋論典，卻未領悟身中有佛。" 《寶性論》中說："如同貧人家中地下，有取之不盡的寶藏，此人不知寶藏存在，寶藏也不會說'我在這裡'。同樣，心中珍寶藏，無垢離戲法性，未證悟時，眾生恒常感受貧窮之苦。"等等，以九種比喻說明九種意義。 《華嚴經》中以三千大千世界大綢緞等諸多比喻說明眾生相續中有如來藏界。 第二，對此斷除疑惑分三：提出疑惑、斷除疑惑、以殊勝定解生起歡喜。 首先，那些往昔未積善根、現在未遇真正善知識、未聞甚深了義法的人說：空性心性被稱為佛性或如來藏，怎麼可能有相好、力等功德？《般若經》等一切經典都說實相是如虛空般的無我，因此宣說如來藏的經典是不了義的。若不如此，則與外道所說的常我無異。這些人似乎背離了了義法。 其次，這種觀點不好，暫且以經典為準來斷除疑惑：你們不知佛陀三轉法輪中，這是最後決定勝義的法輪。若單空即是勝義，為何要分三轉法輪？空性是不了義說，是爲了那些害怕實相的人而說的。

དེ་ཡང་གནས་ལུགས་ཀྱིས་སྐྲག་པ་དང༌། ལས་དང་པོ་པས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དགག་པ་ཙམ་ལ་དགོངས་པ་སྟེ། འཕགས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལས། བུད་མེད་བུ་ཁ་མྱགས་གསོ་བའི་དཔེ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་གསུངས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་པའི་ནན་ཏན་བྱེད་པ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་ནན་ཏན་བྱས་པས་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་སེམས་མེད་དེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་བཟླའོ། །དེ་ལའང་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པའི་ངན་པར་བལྟ་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པའི་ཆོས་ལས་འདས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་ཕན་པ་དག་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། བདག་མེད་པའི་ཆོས་བསྒོམས་པས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལུས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་བུད་མེད་དེས་བུའི་ཕྱིར་མཁྲིས་པས་ནུ་མ་ལ་བསྐུས་པ་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་མེད་ཅེས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་བུད་མེད་དེས་ནུ་མ་ཕྱིར་བསྐྲུས་«༼༡༽«ནས་བུ་བོས་ཏེ་ནུ་ཞོ་བླུད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་དུ། ངས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་བསྟན་པའང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དགེ་སློང་ཁྱོད་ཀྱང་མ་སྐྲག་པར། ཇི་ལྟར་བུ་དེ་ལ་མས་བོས་ཏེ་ནུ་ཞོ་བགས་ཀྱིས་འཐུངས་པ་བཞིན་དུ། དགེ་སློང་ཁྱོད་ཀྱང་བྱེ་བྲག་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག» «དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ནི་མེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང༌། སྔོན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོ་བརྗོད་པ་ལས། ངས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱིས་པ་རྣམས་བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་ཡོངས་སུ་དྲང་བའི་ཕྱིར་བཤད་ཀྱི་ཡང་དག་པར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཉག་གཅིག་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །མུ་སྟེགས་ཀྱི་བདག་བརྟག་པ་དང་མི་མཚུངས་ཏེ་སྙིང་པོ་ནི་ཡེ་ནས་འོད་གསལ་ཞིང་ལུས་ལ་གནས་ཀྱང་རྟག་མི་རྟག་ལས་འདས་པས་རྟག་པ་ཁོ་ནར་མི་འདོད་པ་དང༌། འོད་གསལ་བ་དེ་བླ་མའི་མན་ངག་གིས་མཐོང་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སུས་ཀྱང་མི་མཐོང་བའི་ལྐོག་གྱུར་ཏུ་མི་འདོད་པ་དང༌།

以下是完整的直譯： 這是爲了那些害怕實相和初學者執著我而說的，僅僅是爲了否定我執。《大般涅槃經》中以婦女養育嬰兒的比喻開始說道："善男子，如來也是如此，爲了度化一切眾生，向一切眾生宣說無我的教導。通過這種教導，消除'我'的觀念，從而超越輪迴。爲了消除順世外道的邪見，爲了顯示超越順世外道的法，爲了顯示順世外道的我見不是真實的，爲了通過修習無我法而獲得清凈的身，如同那婦女爲了孩子在乳房上涂苦味一樣，如來也是如此，爲了修習空性而說一切法無我。就像那婦女洗凈乳房后叫孩子來餵奶一樣，我宣說如來藏也是如此。比丘，你也不要害怕，就像那孩子慢慢喝奶一樣，比丘你也要如此分別了知。" "如來藏不是要否定的。"又說："我以前在《般若經》中說一切法空，那是爲了引導執著我的凡夫，但實際上如來藏才是究竟的勝義諦。" 這與外道所說的我不同，因為如來藏本來光明，雖然存在於身中，但超越常與無常，所以不認為是常住的；這光明可以通過上師的口訣而見到，所以不認為是任何人都看不見的隱蔽對像；

འོད་གསལ་བ་དེ་བླ་མའི་མན་ངག་གིས་མཐོང་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་སུས་ཀྱང་མི་མཐོང་བའི་ལྐོག་གྱུར་ཏུ་མི་འདོད་པ་དང༌། ངོ་བོ་སྟོང་གསལ་མཐའ་བྲལ་ཡིན་པས་མཐེ་བོང་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོ་རང་མཚན་དང་ཆོས་མི་སྦྱོར་བ་དང༌། དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་མེད་པས་ལུས་ཆེ་ཆུང་ལ་སྙིང་པོ་ཆེ་ཆུང་དང་བཟང་ངན་དུ་མི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ༌། །མུ་སྟེགས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་སྨྲས་པ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོ་དང་ཀུན་ཏུ་མི་མཚུངས་ཀྱང་མིང་ཙམ་མམ་ཚིག་གི་བརྗོད་པ་ལས་འདྲའོ་སྙམ་དུ་འཁྲུལ་པས་ཁྱོད་ཅག་བློ་གྲོས་བླུན་པོར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་མཐོང་བ་ནི། སྔོན་རྒྱལ་པོའི་རལ་གྲི་སྟོར་བ་ལས་དབུལ་པོ་ཞིག་གིས་རྨི་ལམ་དུ་རལ་གྲི་རྨིས་པ་བླ་རྡོལ་དུ་ཤར་བ་ལ་རལ་གྲི་བརྩད་པས་མིང་ཙམ་ལས་དོན་མ་མཐོང་བས་རལ་གྲི་མ་མཐོང་བར་རྣམ་པར་གཞག་པ་དང་འདྲ་སྟེ། ཡང་མདོ་དེ་ཉིད་ལས་བུས་པ་གླེན་པ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲས་པ་ནི་མི་དབུལ་པོ་གཞན་གྱི་ཁྱིམ་ན་གཉིད་ལོག་པ་ལས་རལ་གྲི་རལ་གྲི་ཞེས་བླ་བརྡོལ་སྨྲ་བ་དང་མཚུངས་སོ། །ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅི་འདྲ་དྲིས་ན། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་བདག་ཅེས་བྱ་བ་མཚན་ཉིད་མཐེ་བོང་ཙམ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཁྲེའི་འབྲུ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཏིལ་གྱི་འབྲུ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་སྨྲའོ། །ཁ་ཅིག་ནི་བདག་གི་མཚན་ཉིད་སེམས་ལ་གནས་ཏེ་ཉི་མ་ལྟ་བུར་འབར་ཞིང་གསལ་ལོ་ཞེས་སྨྲ་སྟེ། དེ་ལྟར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་མི་ཤེས་པ་ཡང༌། ཇི་ལྟར་བླུན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རལ་གྲི་བཟང་པོ་དེ་མི་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་ལྟར་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་པ་བུས་པ་གླེན་པ་དག་གིས་མི་ཤེས་པས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱེ་བྲག་ཕྱེ་སྟེ་བདག་ཅེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ནི། རལ་གྲིའི་དབྱིབས་ཅི་འདྲ་ཞེས་དྲིས་ན་རྭ་རུ་འདྲའོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དང་མཚུངས་» «སོ། །དེ་ལྟར་བུས་པ་མ་རབས་དག་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ངན་པར་ལྟ་བ་བསྐྱེད་དེ། 以下是完整的直譯：

這光明可以通過上師的口訣而見到，所以不認為是任何人都看不見的隱蔽對像；本性是空明離邊的，所以不會將其與拇指等具體事物的自相相聯繫；沒有實體和相，所以不認為身體大小與如來藏的大小或好壞有關。諸如此類的差異非常多。

外道所說的雖然與佛的如來藏完全不同，但你們因為名稱或語言表述相似而產生混淆，我們認為你們是愚鈍的。這就像從前國王丟失寶劍，一個窮人夢中夢見寶劍並脫口而出，當被問及寶劍時，只知道名稱而未見實物，因此被認定為沒有見到寶劍一樣。

同樣，該經中說："愚人說一切都有我，就像窮人在他人家中睡覺時喊'寶劍、寶劍'一樣。"如果問聲聞和緣覺的眾生什麼是我的特徵，有些人說我見和我的特徵大約有拇指大小，有些人說有麥粒大小，有些人說有芝麻粒大小，有些人說我的特徵住在心中，如太陽般閃耀光明。這樣，凡夫不知我的特徵，就像愚人不識好劍一樣。

菩薩這樣解釋我的特徵，愚人不懂，於是做出各種區分來定義我的特徵，就像被問到劍的形狀時回答"像牛角"一樣。這樣，那些愚昧之人不斷產生邪見。

དེ་ལྟར་བུས་པ་མ་རབས་དག་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ངན་པར་ལྟ་བ་བསྐྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ངན་པར་ལྟ་བ་བཅད་པའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བདག་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་དག་བློན་པོ་རྣམས་ལ་ངའི་མཛོད་ན་དེ་འདྲ་བའི་རལ་གྲི་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་དང་མཚུངས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བདག་ཅེས་བྱ་བར་བསྟན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་ན་རལ་གྲི་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་དག་པ་དང་མཚུངས་སོ་ཞེས་སོ། །» «གསུམ་པ་ངེས་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་སྤྲོ་དགའ་བསྐྱེད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱིས་མ་བསྟན་ན་མཐོང་དུ་མི་རུང་བའི་དོན་བླ་མ་དམ་པ་ལས་རྙེད་པས་ཀྱང་སྤྲོ་བར་རིགས་པ། ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་རྟོགས་དཀའ་བའི་གནས་སུ་འགྱུར་ན་ཚུར་རོལ་མཐོང་བས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནའི་གསང་བ་རྡོ་རྗེའི་གནས་ཡིན་པས་ཀྱང་སྤྲོ་དགའ་བསྐྱེད་པ། ཡང་དག་པའི་བླ་མས་བསྟན་ན་དངོས་སུ་མཐོང་ལ་རང་བཞིན་དུ་བར་དོར་རང་སྣང་མངོན་དུ་འཆར་བས་ཀྱང་སྤྲོ་དགའ་བསྐྱེད་པར་རིག་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡང་མདོ་དེ་ཉིད་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བསྙེན་བཀུར་མ་བྱས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་མཐོང་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་ནི་འཕགས་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མདོ་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན་གང་ཟག་དམུས་ལོང་ཞིག་མིག་གསོ་བའི་ཕྱིར་སྨན་པ་མཁས་པ་དག་གི་གན་དུ་སོང་པ་ལས་སྨན་པས་གསེར་གྱི་གྲི་ཐོགས་ཏེ་མིག་གི་རབ་རིབ་ཀྱི་སྤྲིས་མ་བཅད་ནས་མཛུབ་མོ་གཅིག་བསྒྲེངས་ཏེ་བསྟན་ན་ལོང་བ་དེས་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །མཛུབ་མོ་གཉིས་སམ་གསུམ་བསྟན་ན་གདོད་ཅུང་ཟད་ཅིག་མཐོང་ཞེས་ཟེར་རོ། །

以下是完整的直譯：

這樣，那些愚昧之人不斷產生邪見。爲了斷除這種邪見，如來宣說無我，就像國王對大臣們說"我的寶庫中沒有這樣的寶劍"一樣。善男子，如來這樣宣說我，就是指佛性。這樣的佛性，在佛所教導的法中，就像極其明亮清凈的寶劍一樣。

第三，通過殊勝的定解生起歡喜，分三： 1. 若無真正善知識指點，就無法見到的意義從殊勝上師處獲得，應當歡喜； 2. 即使地上菩薩也難以了悟的境界，更何況凡夫，因為這是唯佛獨有的金剛秘密境界，所以應當歡喜； 3. 如果真正的上師指點，就能當下見到，而且在中陰時自然顯現，因此應當歡喜。

第一點，同一經中說："善男子，一切眾生也是如此，因為沒有親近供養善知識，雖有佛性卻無法見到。"

第二點，《大般涅槃經》中說："善男子，譬如有一盲人為治眼疾去找善巧醫生。醫生拿金刀割開眼膜后，豎起一根手指給他看，盲人說看不見。醫生豎起兩根或三根手指，他才說稍微能看見一點。"

།མཛུབ་མོ་གཉིས་སམ་གསུམ་བསྟན་ན་གདོད་ཅུང་ཟད་ཅིག་མཐོང་ཞེས་ཟེར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་འདི་མ་གསུངས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚད་མེད་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནས་ས་བཅུའི་བར་དུ་གནས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་མི་མཐོང་བ་ནི་དེ་དང་འདྲ་སྟེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་གསུངས་ནས་ཅུང་ཟད་ཅིག་མཐོང་བར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དག་དེ་ལྟར་མཐོང་བར་གྱུར་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲའོ། །» «ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཅག་ནི་བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པའི་བར་དུ་འཁོར་བར་འཁོར་ཏེ་བདག་མེད་པས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པར་གྱུར་» «ཏོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་ལ་གནས་པས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་གསལ་བར་མི་མཐོང་ན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མཐོང་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །» «གསུམ་པ་ནི། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རང་ལུས་ལ། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་སྣང་བ་གནས། །རྒྱ་ཆེ་སྣང་བར་མ་ནུས་» «ཏེ། །དཔེར་ན་མངལ་དང་སྒོ་ངའི་རྒྱ། །མངོན་དུ་མི་འབྱུང་བསྒྲིབས་གྱུར་» «ཀྱང༌། །རང་རྩལ་རྫོགས་ནས་འབྱུང་བ་བཞིན། །རྣམ་དག་ལུས་འདི་བོར་མ་ཐག» «།རང་སྣང་ཡུལ་དང་འཕྲད་པར་འགྱུར། །ཡེ་ནས་གནས་པའི་རང་རིག་ཉིད། །ངོ་བོ་རྟོག་མེད་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་སྣང་བ་ལ། །» «སངས་རྒྱས་བདེན་པ་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་ཁྱབ་ཆོས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་དྲུག་སྟེ། སྙྀང་པོའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ལ་སྐུ་ལྔ་དང༌། ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང༌། འོད་ལྔ་དང༌། རིགས་ཀྱི་ཆོས་ལྔ་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ལྔ་དང༌། ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེའི་ཆོས་ལྔ་ཡེ་ནས་གནས་པའི་རྟགས་སུ་མ་དག་པའི་སྣང་བ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་དང༌། ཕུང་པོ་ལྔ་དང༌། འབྱུང་བ་ལྔ་དང༌། དབང་པོ་ལྔ་དང༌། འདོད་ཡོན་ལྔ་དང༌། སྒོ་གསུམ་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་ལྔར་གནས་ཏེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དེ་ལྟར་སྙིང་པོ་དེ་ཉིད་ལ། །སྐུ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་ནི། །འོད་ལྔ་ཁ་དོག་རྣམ་པ་ལྔ། །ཆོས་ལྔ་ཡེ་ཤེས་རླུང་ལྔ་ཉིད། །

以下是完整的漢語直譯: 如果指出兩個或三個手指,據說才能稍微看到一點。善男子,如果不宣說這部大般涅槃經,即使無量菩薩從圓滿波羅蜜多到住於十地,也不能見到佛性,就像那樣。如來宣說后才能稍微看到一點。菩薩摩訶薩們如此見到后說道:"非常稀有啊!世尊,我們在無數劫中輪迴,被無我所攝。"善男子,如此即使住於十地的菩薩也不能清楚見到佛性,更何況聲聞和緣覺能見到呢?如是廣說。 第三,《獅子圓滿大力續》中說: 一切眾生自身中, 清凈智慧光明住。 廣大顯現不能現, 譬如胎卵之障礙。 雖然顯現被遮蔽, 自力圓滿后出現。 捨棄此清凈身後, 將與自現境相遇。 本來安住自覺性, 無分別體將得見。 于清凈智慧光明, 將見諸佛之真諦。 第二總義別說遍滿法有六:為顯示心要智慧本身具有五身、五智、五光、五部法、五智風、五種本性自性大悲法本來安住,其徵兆是在不清凈顯現中有五煩惱、五蘊、五大、五根、五欲、三門自性五法。《珍珠串》中說: 如是彼心要本身, 五身五智及五光, 五色五法五智風, ......

འོད་ལྔ་ཁ་དོག་རྣམ་པ་ལྔ། །ཆོས་ལྔ་ཡེ་ཤེས་རླུང་ལྔ་ཉིད། །ངོ་བོ་ལྔ་དང་རང་བཞིན་ལྔ། །ཐུགས་རྗེ་ལྔ་ཡིས་ཀུན་ལ་ཁྱབ། །ཅེས་སོ། །དང་པོ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐུ་ལྔར་གནས་པ་ནི། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་ཡུལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལས་ཡེ་གདངས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་སྣང་བར་མཛད་པས་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་སྐུར་བྱུང༌། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ལྟར་མི་བསྐྱོད་ཅིང་འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་མི་བསྐྱོད་པའི་སྐུར་བྱུང༌། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འོད་གསལ་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡེ་ནས་ཡོད་པས་ཉམས་སུ་བླང་དུས་གོང་འཕེལ་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་སྐུར་བྱུང༌། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་རང་འོད་མཐའ་ཡས་པས་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་སྐུར་བྱུང༌། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པའི་དོན་ཉམས་སུ་བླངས་པས་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ངེས་པ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་སྐུར་བྱུང་བའོ། །དེ་ལྟར་རིག་པ་ལ་སྐུ་ལྔ་ཡེ་ནས་ཡོད་པས་ད་ལྟ་ཕུང་པོ་ལྔ་ཤར་བ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། གྲོལ་བའི་ཕུང་པོ་སངས་རྒྱས་སྐུ། །ཞེས་པ་དང༌། གསང་སྙིང་ལས། རྡོ་རྗེ་ཕུང་པོའི་ཡན་ལག་རྣམས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལྔ་རུ་» «གྲགས། །ཞེས་པ་དང༌། བདུད་རྩི་མངོན་པར་འབྱུང་བའི་རྒྱུད་ལས། གཟུགས་ཕུང་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་དེ། །ཚོར་བ་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་ནོ། །འདུ་ཤེས་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཉིད། །འདུ་བྱེད་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་སྟེ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་བསྐྱོད་པ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔར་ཡང་ཡེ་ནས་གནས་ཏེ། རིག་པ་ཉིད་ལ་ཆོས་སྤྱི་དང་རང་གི་གཟུགས་བརྙན་གསལ་བས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས། རིག་པ་ཉིད་བཟང་ངན་དང་ཆེ་ཆུང་ལ་སོགས་མེད་པས་ནམ་མཁའ་དང་ནོར་བུ་ལྟར་མཉམ་པས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། རིག་པ་ལ་ཆོས་རྣམས་དང་དབང་པོའི་བྱེ་བྲག་མ་འདྲེས་པར་གསལ་བས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས། རིག་པ་ཉིད་ཐོགས་རྡུགས་མེད་པར་རང་གྲོལ་བས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས། རིག་པ་ཉིད་སྤྲོས་པའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡེ་ནས་རིག་པ་ལ་ཡོད་པས་ད་ལྟ་ཉོན་མོངས་པ་ལྔར་ཤར་བ་སྟེ། རྩལ་རྫོགས་ལས། ཉོན་མོངས་ལྔ་ལ་ཡེ་ཤེས་ལྔ། །ཞེས་པ་དང༌། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས།

以下是完整的漢語直譯: 五光五種顏色, 五法五智風, 五本質五自性, 五大悲遍一切。 第一,覺性智慧安住為五身:覺性智慧從自境法性相中顯現為本光任運成就,故成為毗盧遮那身。覺性智慧如金剛不動無變遷,故成為不動佛身。覺性智慧本有光明功德,修習時呈現增上,故成為寶生佛身。覺性智慧具無量自光,故成為無量光佛身。覺性智慧本來成佛之義修習后,二利任運決定,故成為不空成就佛身。如是覺性本有五身,故現在顯現為五蘊。《自現》中說:"解脫蘊為佛身。"《秘密心髓》中說:"金剛蘊之支分,稱為五圓滿佛。"《甘露現起續》中說:"色蘊為毗盧遮那,受蘊為寶生,想蘊為無量光,行蘊為不空成就,識蘊為不動佛。" 第二,也本來安住為五智慧:覺性本身明顯法的總相和自己的影像,故為大圓鏡智。覺性本身無好壞大小等,如虛空和如意寶平等,故為平等性智。覺性中諸法和根的差別不混淆而明顯,故為妙觀察智。覺性本身無阻礙而自解脫,故為成所作智。覺性本身離一切戲論邊際,故為法界體性智。如是五智慧本來存在於覺性中,故現在顯現為五煩惱。《圓滿力》中說:"五煩惱中有五智慧。"《寶聚》中說:

ཞེས་པ་དང༌། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། བདག་རྟོགས་བཅིངས་པའི་ཉོན་མོངས་ལྔ། །ཡེ་ནས་རིག་པ་རང་ཤར་བས། །ཡེ་ཤེས་ཡིན་པ་ཞལ་མ་འཚོ། །ཞེས་པ་དང༌། བདེ་ཆེན་སྒེག་པ་མཱ་མ་ཀཱིའི་རྒྱུད་ལས། གཏི་མུག་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །ཞེ་སྡང་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཆེ། །ང་རྒྱལ་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཉིད། །འདོད་ཆགས་ཀུན་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལ། །ཕྲག་དོག་བྱ་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་འོད་ལྔ་ནི། རིག་པ་ལ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་གང་གིས་ཀྱང་མ་གོས་པར་དཀར་པོ་ལྟར་ཡང་བྱུང༌། ཡོན་ཏན་ཡེ་ནས་རྫོགས་པས་སེར་པོ་དང༌། མ་བཙལ་བཞག་པའི་དབང་བཞི་རང་ལ་རྫོགས་པས་དམར་པོ་དང༌། གཡོ་རྩོལ་ལས་འདས་པས་ལྗང་གུ་དང༌། འགྱུར་བ་མེད་པས་མཐིང་ག་ལྟར་བྱུང་བའོ། །དེ་ལྟར་འོད་ལྔ་ཡོད་པས་ད་ལྟ་འབྱུང་བ་ལྔར་ཤར་བ་སྟེ། གསེར་ཕྲེང་ལས། མཐིང་ག་དཀར་པོ་སེར་ལེ་བརྒན། །ལྗང་གུ་ལྔ་ལ་བདག་བཟུང་བས། །ནམ་མཁའ་ཆུ་བོ་ས་དང་མེ། །རླུང་ལྔའི་འབྱུང་བ་རང་ཤར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཡུམ་ལྔའི་དག་པར་སྦྱར་ཏེ། གསང་སྙིང་ལས། ས་ཆུ་སྤྱན་དང་མཱ་མ་ཀཱི། །མེ་རླུང་གོས་དཀར་སྒྲོལ་མ་སྟེ། །ནམ་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མ། །སྲིད་གསུམ་མ་ལུས་ཆོས་སོ་ཅོག» «།ཐམས་ཅད་མ་ལུས་སངས་རྒྱས་ཞིང༌། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ལས་གཞན་པའི་ཆོས། །བཙལ་ཡང་རྒྱལ་བས་མི་རྙེད་དོ། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་རིགས་ལྔ་ནི། སྔར་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་རིག་པ་ཉིད་གཟིགས་པས་སངས་རྒྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་གཤེགས་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སོ། །རིག་པ་ཉིད་འགྲོ་བ་གང་དུ་སྐྱེས་པའི་དུས་ནའང་འཕོ་འགྱུར་མེད་པས་རྡོ་རྗེའི་རིགས་སོ། །རིག་པ་«༼༡༽«ཡོན་ཏན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པས་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་སོ། །འཁོར་བར་གནས་ཀྱང་སྐྱོན་གྱིས་མ་གོས་པས་པདྨའི་རིགས་སོ། །རིག་པ་ལ་ཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པས་ལས་ཀྱི་རིགས་སོ། །དེ་ལྟར་རིགས་ལྔར་ཡེ་ནས་ཡོད་པས་ད་ལྟ་དབང་པོ་ལྔ་མཚོན་བྱེད་དུ་ཤར་བ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་མེ་ལོང་ལས། མིག་ནི་རྡོ་རྗེའི་རིགས་སུ་བཤད། །རྣ་བ་དོན་ཡོད་ལས་ཀྱི་རིགས། །སྣ་ནི་པདྨའི་རིགས་ཆེན་པོ། །དེ་བཞིན་ལྕེ་ནི་རིན་ཆེན་རིགས། །ལུས་ནི་བདེ་གཤེགས་རིགས་སུ་བཤད། །ཅེས་སོ།

以下是完整的漢語直譯: 《寶聚》中說: "我執束縛的五煩惱, 本來為覺性自現, 實為智慧未認識。" 《大樂妙美瑪瑪吉續》中說: "愚癡為法界體性智, 嗔恨為大圓鏡智, 我慢為平等性智, 貪慾為妙觀察智, 嫉妒為成所作智。" 第三,五光:覺性不被任何業和煩惱染污,故現為白色。功德本來圓滿,故為黃色。四灌頂不求自成,故為紅色。超越造作,故為綠色。無有變化,故為藍色。如是具有五光,故現在顯現為五大元素。《金鬘》中說: "藍白黃紅綠五色, 執為自我而顯現, 成為空水地火風, 五大元素自顯現。" 這些也配對為五佛母的清凈相。《秘密心髓》中說: "地水為眼母瑪瑪吉, 火風為白衣度母, 虛空為空行自在母。 三界一切諸法, 無餘皆為佛土, 除佛性外別無他法, 諸佛尋求亦不得。" 第四,五部:過去諸佛也是通過見到覺性本身而成佛,如是前往佛地,故為如來部。覺性本身無論轉生何處都不變遷,故為金剛部。覺性本具任運功德,故為寶生部。雖住輪迴但不為過失所染,故為蓮花部。覺性本具任運事業,故為羯磨部。如是本來存在為五部,故現在顯現為表徵五根。《金剛鏡》中說: "眼說為金剛部, 耳為不空業部, 鼻為大蓮花部, 舌為寶生部, 身說為善逝部。"

ལུས་ནི་བདེ་གཤེགས་རིགས་སུ་བཤད། །ཅེས་སོ། །» «ལྔ་པ་རླུང་ལྔ་ནི། ཡུལ་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་འདོད་ཡོན་ལྔར་སྦྱར་བ་སྟེ། རྒྱས་པར་སྔར་བསྟན་ལ་ཅུང་ཟད་བཤད་ན་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དྲོད་འབེབས་པའི་ཕྱིར་མེ་དང་མཉམ་པའི་རླུང་ཞེས་བྱའོ། །འཁོར་འདས་ཀྱི་སྲོག་འཛིན་པས་སྲོག་འཛིན་པའི་རླུང་ངོ༌། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ལྔ་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པས་བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་བསྐྱེད་པའི་རླུང་ངོ༌། །ཡང་དག་པའི་སར་སྐྱེལ་བས་སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་» «ངོ༌། །འཁོར་བ་མྱང་འདས་སུ་སྒྲོལ་བས་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་བསྐལ་པ་ལས་ཀྱི་རླུང་ངོ༌། །དེ་སྐད་དུའང་རང་ཤར་ལས། དེ་ལྟར་རླུང་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་གནས་པའོ། །ཞེས་དང༌། ཡང་དག་པའི་ས་ལ་སྐྱོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཞེས་བྱའོ། །དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྲོག་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ན་སྲོག་འཛིན་པའི་རླུང་ཞེས་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ལྔ་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ན་བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་བསྐྱེད་པའི་རླུང་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡང་དག་པའི་དབྱིངས་སུ་སྒྲོལ་ནུས་པའི་ཕྱིར་ན་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་བསྐལ་པ་ལས་ཀྱི་རླུང་ཞེས་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་མེ་དང་མཉམ་དུ་གནས་པའི་རླུང་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དྲུག་པ་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེའི་ཆོས་ལྔ་ནི། དེ་དག་གི་དོན་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྐུ་གསུམ་དུ་བསྡུ་བ་སྟེ། ངོ་བོ་ལྔ་ནི་འཆར་གཞི་ལྔའི་སྐུ་དང་སྦྱོར་ལ། རང་བཞིན་ལྔ་ནི་འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང་སྦྱོར་ཞིང་ཐུགས་རྗེ་ལྔ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་སྦྱོར་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ། རྐྱེན་ཡུལ་དང་འཕྲད་པའི་ཐུགས་རྗེ། བསྐུལ་ཞིང་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་ཐུགས་རྗེ། མཛད་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ། གདུལ་བྱ་མི་འགྱུར་གྱི་ཐུགས་རྗེ་དང་ལྔར་འཆར་བ་ནི་ད་ལྟ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཆར་གཞིའི་ཆ་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པའི་ཆ་ལས་བྱུང་བའོ། །རིག་པ་ཉིད་ཤེས་རབ་ལྔར་ཡང་གནས་ཏེ། འབྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཏུ་གནས་པས་སྣང་བ་དང་ཤེས་པའི་ཆོས་ཐ་དད་དུ་འབྱེད། སྡུད་པའི་ཤེས་རབ་ཏུ་ཡོད་པས་ཐམས་ཅད་རང་ལ་རྫོགས།

以下是完整的漢語直譯: 第五,五風:與近取五欲境相配。詳細已前述,略說則為:覺性智慧降下暖相,故稱為與火等同之風。持有輪迴涅槃之命,故為持命風。本具五智慧光,故為生輝光彩之風。引導至真實地,故為執行風。解脫輪迴涅槃,故為無悲業劫風。《自現》中也說:"如是五風自性,存在於一切眾生中。"又說:"因引導至真實地,故稱為執行風。因持有清凈智慧之命,故稱為持命風。因本具五智慧光,故稱為生輝光彩之風。因以智慧能解脫至真實界,故稱為無悲業劫風。因與智慧顯現不離,故稱為與火等住之風。" 第六,本質、自性、大悲五法:其義攝於基位智慧三身中。五本質配五顯基之身,五自性配五光之顯現,五大悲配五智慧,故於佛地顯現為:自然力大悲、遇緣境大悲、祈請激發大悲、種種事業大悲、所化不變大悲五種。這是由於現在覺性智慧中具有顯基任運成就的部分而產生的。 覺性本身也安住為五種智慧:安住為分別智慧,故分別顯現與心的諸法。安住為攝集智慧,故一切圓滿於自身。

སྡུད་པའི་ཤེས་རབ་ཏུ་ཡོད་པས་ཐམས་ཅད་རང་ལ་རྫོགས། སྣང་ཤེས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པས་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཏུ་བྱུང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་ལ་བརྟེན་ནས་རིག་པ་མཁའ་ལ་བསྐྱོད་པས་སྐྱོད་པར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཏུ་གནས། འཁོར་འདས་གཉིས་ཀའི་སྲོག་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གཅོད་པས་སྒྲོལ་བར་བྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཏུ་བྱུང་བའོ། །དེ་ཡང་རིག་པ་ཉིད་སྐུ་དང་འོད་དང་ཡེ་ཤེས་དང་སུམ་བརྩེགས་སུ་གནས་ཏེ། ངོ་བོ་སྐུར་གནས་པས་ཤེས་བྱ་རང་གསལ་དུ་འཆར། རང་བཞིན་འོད་དུ་གནས་པས་འོད་གསལ་ཀློང་དུ་རྒྱས། ཐུགས་རྗེ་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་པས་མཛད་པ་ཕྱོགས་མེད་དུ་འཆར་བའོ། །ད་ལྟ་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞིག་ལ་བརྩི་ན་མཉམ་གཞག་གི་དུས་སུ་ཆོས་སྐུ། མཉམ་རྗེས་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་དུས་ན་ལོངས་སྐུ། རྗེས་ལ་སྤྲུལ་སྐུ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། རིག་པ་རྟོག་མེད་གནས་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །རིག་པ་འགག་མེད་གསལ་བ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས། །རིག་པ་ཅིར་ཡང་སྣང་བ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ལུགས་གསུམ་ལ་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཡེ་ནས་རང་ཚང་གི་བདག་ཉིད་དུ་གནས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ནི། །ཡེ་རྫོགས་རང་གི་ལུས་ལ་གནས། །ཞེས་པ་དང༌། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། རྟོག་བཅས་འཁྲུལ་པའི་ལུས་འདི་ལ། །དྲི་མེད་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །མ་བཙལ་བཞག་པའི་ཚུལ་དུ་གནས། །ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་གནས་ལུགས་རྒྱས་པར་དག་པ་དང་སྦྱར་ཏེ་བཤད་ན། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་» «ནི། །རང་གི་སྣང་བ་ཆེན་པོར་བཤད། །དེ་ཡང་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་མོ། །ངག་ནི་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡིན། །ཡིད་ནི་མ་འོངས་སངས་རྒྱས་ཡིན། །ལུས་ནི་ད་ལྟའི་སངས་རྒྱས་སོ། །སངས་རྒྱས་རྣམ་གསུམ་དེ་ལྟར་གནས། །ཞེས་པ་དང༌། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་དང༌། །སྟོན་པ་གནས་དང་འཁོར་དང་དུས། །ཆོས་སྐུ་ལོངས་སྐུ་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། །འདུལ་བ་མདོ་སྡེ་མངོན་པ་དང༌། །ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་བྱང་ཆུབ་སེམས། །ཞེས་པ་དང༌། འདས་པ་དཀར་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི། །ལུས་དང་སེམས་ལ་ཐམས་ཅད་རྫོགས། །ཞེས་དང༌། དེ་ཉིད་རྫོགས་ཕྱིར་གཞན་ནས་ནི། །བཙལ་བས་རྙེད་པའི་གནས་མེད་དོ། །ཞེས་སོ། །

以下是完整的漢語直譯: 安住為攝集智慧,故一切圓滿於自身。遍及一切顯現與心,故成為遍行智慧。依靠智慧風,覺性執行于虛空,故安住為執行智慧。以法性斷絕輪迴涅槃二者之命,故成為解脫智慧。 又,覺性本身安住為身、光、智慧三重:本質安住為身,故所知自明顯現;自性安住為光,故光明界中廣大;大悲安住為智慧,故事業無偏顯現。 若就現在的瑜伽士而言,等持時為法身,等持後行未分時為報身,后得為化身。《自現》中說:"無念安住覺性為法身,無滅明顯覺性為報身,任何顯現覺性為化身。" 如是三種實相中,三寶本來圓滿自具。《六界》中說:"佛法僧三寶,本圓自身中。"《珍珠串》中說:"此具分別迷亂身,無垢清凈法身,無需尋求而安住。" 若廣說其安住方式與清凈相配,《自現》中說:"如是三世諸佛,說為自大顯現。即是身語意三。語為過去佛,意為未來佛,身為現在佛。三種佛如是安住。"《珍珠串》中說:"佛法僧三寶,師處眷屬時,法報化三身,律經論三藏,聲聞緣覺菩薩。"又說:"過去白凈諸法,于身心中悉圓滿。"又說:"既已圓滿故,他處尋求無所得。"

བཙལ་བས་རྙེད་པའི་གནས་མེད་དོ། །ཞེས་སོ། །ཆ་མཐུན་གྱི་དག་པ་དང་སྦྱར་ན་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལུས་དང་སེམས་ལ་ཚང་བར་གསུངས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང༌། །ནམ་མཁའ་དང་ནི་ཉི་ཟླ་དང༌། །སྐྱེས་པ་དང་ནི་བུད་མེད་གཟུགས། །གཟའ་དང་སྐར་མ་སྤྲིན་དང་ནི། །ཤིང་དང་རི་དང་བྲག་རྣམས་» «དང༌། །རྩ་བ་སྡོང་བུ་ཡལ་ག་དང༌། །འདབ་མ་མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་དང༌། །དྲི་དང་རོ་དང་སྒྲ་དང་རེག» «།རོལ་མོ་རྣམས་དང་འཕེན་གདུགས་དང༌། །རྒྱལ་མཚན་དང་ནི་བླ་བྲེ་ཡང༌། །དེ་དག་འཁོར་དེ་སྣང་བའི་ཆོས། །རྣལ་འབྱོར་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ལ་ཚང༌། །ས་ནི་ཤ་སྟེ་དངོས་པོ་ཉིད། །ཆུ་ནི་ཁྲག་སྟེ་སྡུད་པ་ཉིད། །མེ་ནི་དྲོད་དེ་ལུས་ཀུན་སྨིན། །རླུང་ནི་དབུགས་ཏེ་ལུས་ཟུངས་འཛིན། །ནམ་མཁའ་སེམས་ཏེ་ལུས་མདངས་འཛིན། །ཉི་ཟླ་མིག་སྟེ་གསལ་བར་བྱེད། །སྐྱེས་པ་དག་ནི་སྐྱེ་བ་ཉིད། །བུད་མེད་དག་ནི་འཆི་བར་སྣང༌། །གཟའ་ནི་ཁ་ལ་སྐར་མ་སོ། །སྤྲིན་ནི་སྐྲ་ལ་ཤིང་ནི་རྩ། །རི་ནི་ལུས་ལ་བྲག་ནི་རུས། །རྩ་བ་སྙིང་ལ་སྡོང་པོ་» «རྐང༌། །ཡལ་ག་དག་ནི་ཡན་ལག་ལ། །མེ་ཏོག་ཉིད་ནི་དབང་པོ་ལྔ། །འབྲས་བུ་ལུས་སུ་གྲུབ་པའོ། །དྲི་ནི་བ་སྤུ་རོ་ནི་པགས། །སྒྲ་ནི་སྐད་ལ་རེག་ནི་ནང༌། །» «རོལ་མོ་ནང་ཁྲོལ་འཕན་ནི་ཆུ། །གདུགས་ནི་རྐང་པ་རྒྱལ་མཚན་མིང༌། །བླ་བྲེ་དག་ནི་རླངས་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་ལུས་ལ་དེ་དག་རྫོགས། །རིག་པ་ཉིད་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འབྱུང་བ་ལྔ་ནི་འོད་ལྔ་སྟེ། །ཉི་མ་ཟླ་བ་ཤེས་རབ་ཐབས། །སྐྱེས་པ་གཞི་ལ་བུད་མེད་ལམ། །གཟའ་ནི་རྟགས་ཚད་སྐར་མ་ཆོས། །སྤྲིན་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ལ་ཁྱབ། །ཤིང་ནི་ཐུགས་རྗེ་རྒྱས་པའི་ལམ། །རི་ནི་ལྟ་བ་འགྱུར་བ་མེད། །» «བྲག་ནི་ཆོས་སྐུ་སྐྱེ་འཇིག་བྲལ། །རྩ་བ་ཆོས་ཀུན་རྒྱུ་གཅིག་ལ། །ཡལ་ག་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ཉིད། །སྡོང་པོ་སྟོང་པར་རོ་གཅིག་སྟེ། །འདབ་མ་ཁྱབ་བྱེད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །མེ་ཏོག་ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མ་ཉིད། །འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་རང་རྫོགས་སོ། །སྒྲ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡུལ་གྱི་སྒྲ། །དྲི་ནི་སངས་རྒྱས་གསུང་དུ་གྲག» «།རོ་ནི་ཉམས་མྱོང་བདེ་བའི་རོ། །རེག་ནི་བསམ་གཏན་ཆེན་པོའི་གོས། །

བཙལ་བས་རྙེད་པའི་གནས་མེད་དོ། །ཞེས་སོ། །ཆ་མཐུན་གྱི་དག་པ་དང་སྦྱར་ན་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལུས་དང་སེམས་ལ་ཚང་བར་གསུངས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང༌། །ནམ་མཁའ་དང་ནི་ཉི་ཟླ་དང༌། །སྐྱེས་པ་དང་ནི་བུད་མེད་གཟུགས། །གཟའ་དང་སྐར་མ་སྤྲིན་དང་ནི། །ཤིང་དང་རི་དང་བྲག་རྣམས་» «དང༌། །རྩ་བ་སྡོང་བུ་ཡལ་ག་དང༌། །འདབ་མ་མེ་ཏོག་འབྲས་བུ་དང༌། །དྲི་དང་རོ་དང་སྒྲ་དང་རེག» «།རོལ་མོ་རྣམས་དང་འཕེན་གདུགས་དང༌། །རྒྱལ་མཚན་དང་ནི་བླ་བྲེ་ཡང༌། །དེ་དག་འཁོར་དེ་སྣང་བའི་ཆོས། །རྣལ་འབྱོར་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ལ་ཚང༌། །ས་ནི་ཤ་སྟེ་དངོས་པོ་ཉིད། །ཆུ་ནི་ཁྲག་སྟེ་སྡུད་པ་ཉིད། །མེ་ནི་དྲོད་དེ་ལུས་ཀུན་སྨིན། །རླུང་ནི་དབུགས་ཏེ་ལུས་ཟུངས་འཛིན། །ནམ་མཁའ་སེམས་ཏེ་ལུས་མདངས་འཛིན། །ཉི་ཟླ་མིག་སྟེ་གསལ་བར་བྱེད། །སྐྱེས་པ་དག་ནི་སྐྱེ་བ་ཉིད། །བུད་མེད་དག་ནི་འཆི་བར་སྣང༌། །གཟའ་ནི་ཁ་ལ་སྐར་མ་སོ། །སྤྲིན་ནི་སྐྲ་ལ་ཤིང་ནི་རྩ། །རི་ནི་ལུས་ལ་བྲག་ནི་རུས། །རྩ་བ་སྙིང་ལ་སྡོང་པོ་» «རྐང༌། །ཡལ་ག་དག་ནི་ཡན་ལག་ལ། །མེ་ཏོག་ཉིད་ནི་དབང་པོ་ལྔ། །འབྲས་བུ་ལུས་སུ་གྲུབ་པའོ། །དྲི་ནི་བ་སྤུ་རོ་ནི་པགས། །སྒྲ་ནི་སྐད་ལ་རེག་ནི་ནང༌། །» «རོལ་མོ་ནང་ཁྲོལ་འཕན་ནི་ཆུ། །གདུགས་ནི་རྐང་པ་རྒྱལ་མཚན་མིང༌། །བླ་བྲེ་དག་ནི་རླངས་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་ལུས་ལ་དེ་དག་རྫོགས། །རིག་པ་ཉིད་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། །འབྱུང་བ་ལྔ་ནི་འོད་ལྔ་སྟེ། །ཉི་མ་ཟླ་བ་ཤེས་རབ་ཐབས། །སྐྱེས་པ་གཞི་ལ་བུད་མེད་ལམ། །གཟའ་ནི་རྟགས་ཚད་སྐར་མ་ཆོས། །སྤྲིན་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ལ་ཁྱབ། །ཤིང་ནི་ཐུགས་རྗེ་རྒྱས་པའི་ལམ། །རི་ནི་ལྟ་བ་འགྱུར་བ་མེད། །» «བྲག་ནི་ཆོས་སྐུ་སྐྱེ་འཇིག་བྲལ། །རྩ་བ་ཆོས་ཀུན་རྒྱུ་གཅིག་ལ། །ཡལ་ག་བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་ཉིད། །སྡོང་པོ་སྟོང་པར་རོ་གཅིག་སྟེ། །འདབ་མ་ཁྱབ་བྱེད་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །མེ་ཏོག་ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མ་ཉིད། །འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་རང་རྫོགས་སོ། །སྒྲ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡུལ་གྱི་སྒྲ། །དྲི་ནི་སངས་རྒྱས་གསུང་དུ་གྲག» «།རོ་ནི་ཉམས་མྱོང་བདེ་བའི་རོ། །རེག་ནི་བསམ་གཏན་ཆེན་པོའི་གོས། །

注意此處是斷點重試開始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻譯

這是對原文的完整直譯： "沒有通過尋找而能找到的地方。"這樣說。如果與相應的清凈相結合，據說輪迴和涅槃的一切現象法都包含在身體和心中。就像在那裡所說的： 地、水、火、風、 空以及日月、 男女形象、 行星和星辰云、 樹木山巖、 根莖枝、 葉花果、 香味聲觸、 樂器及幡蓋、 寶幢和華蓋， 這些輪迴顯現法， 在瑜伽士身中具足。 地即肉，是實體； 水即血，是聚集； 火即暖，使身體成熟； 風即氣，維持身體； 空即心，保持身體光澤； 日月即眼，使之明亮； 男性即是出生； 女性顯為死亡； 行星在口，星辰在齒； 云在發，樹在脈； 山在身，巖在骨； 根在心，干在腿； 枝在肢體上； 花即五根； 果實在身體中成就； 香在汗毛，味在皮； 聲在語，觸在內； 樂器在內臟，幡在水； 傘蓋在腳，寶幢是名； 華蓋即是蒸汽。 在瑜伽士身上這些圓滿。 就覺性而言是這樣： 五大即五光； 日月即智慧方便； 男性是基，女性是道； 行星是標誌，星辰是法； 云是遍及一切的悲心； 樹是悲心增長的道； 山是不變的見解； 巖是離生滅的法身； 根是一切法同一因； 枝是菩提支； 干是空性一味； 葉是遍及的法界； 花是智慧明燈； 果是三身自圓滿。 聲是法性境界之聲； 香是佛語之名； 味是體驗喜樂之味； 觸是大禪定之衣。

།རེག་ནི་བསམ་གཏན་ཆེན་པོའི་གོས། །རོལ་མོ་འོད་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས། །འཕན་ནི་ཁ་དོག་གསལ་བའི་མདངས། །» «གདུགས་ནི་སྐྱོབ་པ་ཤེས་རབ་གདངས། །བླ་རེ་མན་ངག་ཆེ་བའི་གནད། །རྒྱལ་མཚན་རྟོགས་པ་མངོན་སངས་རྒྱས། །སེམས་ཉིད་ངོ་ལ་ཆོས་རྣམས་ནི། །ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཚུལ་དུ་གནས། །དེ་ཕྱིར་བློ་དང་དངོས་པོ་ཡི། །ཆོས་ནི་ཐམས་ཅད་བཏགས་པ་ཙམ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་གཞི་རིག་པ་ལ་མ་ཚང་ན་ཉེར་ལེན་ལུས་སེམས་ལ་མི་ཚང༌། དེ་ལ་མ་ཚང་ན་སེམས་ལ་སྣང་བའི་ཕྱི་ཡུལ་ལ་མི་ཚང་སྟེ། མོ་གཤམ་ལ་བུ་མེད་པས་བཞིན་མེད་ལ། བཞིན་མེད་པས་མེ་ལོང་དུ་མི་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །སྣང་བ་ལ་སྣང་བ་ལུས་སེམས་ལ་ཚང་བ་ལས་བྱུང་ལ་དེ་རིག་པ་ལ་ཚང་བས་བྱུང་སྟེ། ལྷ་སྦྱིན་ལ་མགོ་ཡོད་པས་བཞིན་ཡོད་ལ་དེ་ཡོད་པས་མེ་ལོང་ནང་དུ་གཟུགས་བརྙན་འཆར་བ་བཞིན་ནོ། །» «དེ་དག་ཀྱང་ཀུན་བྱེད་ལས། ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ང་ཡི་ངོ་བོ་ཉིད། །ཇི་ལྟར་ཤར་བ་ང་ཡི་ངོ་བོ་ཡིན། །ང་ལས་མ་གཏོགས་པ་ཡི་ཆོས་རྣམས་ནི། །སྣང་ཞིང་སྲིད་པས་བསྡུས་པ་འདི་ན་མེད། །ཅེས་པ་དང༌། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། དཔེར་ན་བཞིན་དང་མེ་ལོང་བཞིན། །གང་སྣང་དེ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང༌། །ཞེས་པ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཞིང་ཁམས་མ་ལུས་པར། །སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་ཡངས་པ་ཆེ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྙིང་པོས་ཁྱབ་ཚུལ་བསྟན་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་གསུམ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་» «པའོ།། » «།།» «དེ་ནས་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བཞུགས་གནས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། བཞུགས་གནས་དངོས་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང༌། གསང་མཆོག་རྒྱལ་པོའི་གནད་ངེས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལའང་གནས་ས། གནས་ལུགས། མཚོན་དཔེ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་དངོས་ནི་སྙིང་ག་རིན་པོ་ཆེ་དཔལ་གྱི་བེའུ་ན་གནས་ལ། དེའི་གདངས་ནི་དུང་ཁང་བྷནྡྷ་འབར་བའི་གཞལ་ཡས་དང༌། ལྟ་བྱེད་མིག་གི་གཞལ་ཡས་དང༌། འགྱུ་བྱེད་རྩའི་གཞལ་ཡས་ན་གནས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཙིཏྟ་རིན་ཆེན་གཞལ་ཡས་སུ། །རིན་ཆེན་འདུས་པ་ཟུར་བརྒྱད་སྒོ། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་སྐུ་ལྔ་» «སྟེ། །རླུང་དང་ཤེས་པའི་རྩལ་ཡང་ལྔ། །ཐམས་ཅད་ལྔ་ལྔའི་རང་བཞིན་» «ནོ། །

這是對原文的完整直譯： 觸是大禪定之衣。 樂器是五光壇城圓滿。 幡是明亮色彩的光澤。 傘蓋是智慧開放的護佑。 華蓋是重要口訣的要點。 寶幢是證悟現前成佛。 在心性自身中，諸法 本來以任運成就的方式存在。 因此，心與事物的 一切法僅是假立。 這樣說。再者，如果基礎的覺性中不具足，則不會具足在能取的身心中。如果在那裡不具足，則不會具足在心所顯現的外境中。就像石女無子故無面容，無面容故不現於鏡中一樣。顯現中的顯現源於身心具足，而這又源於覺性具足。就像提婆達多有頭故有面容，有面容故能在鏡中顯現影像一樣。 這些也如《遍作》中所說："如何顯現即是我的本質，如何呈現即是我的本性。除我之外，在這包含顯現和存在的世界中，沒有其他法。"又如《寶珠飾》中所說："例如面容與鏡子，任何顯現都如實顯現。"又說："在無餘佛剎土中，空無我性廣大。" 這是《詞義寶藏》中關於佛性遍及方式的教示，是廣泛解釋金剛三處的第三處。 接下來，確定覺性智慧的安住處分兩部分：一般性地闡述實際安住處，以及特別解釋《最勝密王》的要點。第一部分又分為安住之處、安住方式和比喻說明三方面。 首先，覺性智慧的實際安住處是在心間寶珠吉祥結中。它的光芒安住在頭頂明亮的顱腔宮殿、觀看的眼睛宮殿和運動的脈宮殿中。如《透過》中所說： "在心間寶珠宮殿中， 聚集寶珠八角門， 五智慧與五身， 以及風與意的五種力， 一切皆為五五本性。"

ཐམས་ཅད་ལྔ་ལྔའི་རང་བཞིན་» «ནོ། །ཞེས་པ་དང༌། སྤྱི་དང་ཙིཏྟ་རྩ་ནང་ན། །མ་བཅོས་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་གནས། །ཞེས་པ་དང༌། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། རིན་ཆེན་ཟུར་བརྒྱད་གཞལ་ཡས་དང༌། །འགྱུ་བྱེད་རྩ་ཡི་གཞལ་ཡས་དང༌། །དུང་ཁང་བྷནྡྷའི་གཞལ་ཡས་དང༌། །ལྟ་བྱེད་མིག་གི་གཞལ་ཡས་དང༌། །གཞལ་ཡས་ཆེན་པོ་དེ་བཞི་ན། །» «གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་གསང་ཆེན་གནས། །ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་རང་རིག་ནི། །སྙིང་གི་དཀྱིལ་ན་གནས་པའོ། །ཞེས་དང༌། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། ཨེ་མའོ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་གནས། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཙིཏྟ་རིན་ཆེན་གཞལ་ཡས་དང༌། །རིན་ཆེན་རྩ་ཡི་གཞལ་ཡས་དང༌། །རྣམ་དག་དུང་ཁང་གཞལ་ཡས་དང༌། །བྲི་གུ་ཏ་ཡི་གཞལ་ཡས་སོ། །གཞལ་ཡས་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་ན། །རིག་པའི་ངོ་བོ་རྩལ་ལྟར་» «གནས། །དེ་ཡང་བཤད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ལ་ལ་དག་ན་སྐུ་རུ་གནས། །ལ་ལ་དག་ན་ཐིག་ལེ་སྟེ། །གཅིག་ན་འོད་ཟེར་ཚུལ་དུ་གནས། །ཀུན་ན་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་གནས། །དེས་ནི་གནས་པའི་མདོ་ཉིད་བསྟན། །ཞེས་པ་དང༌། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཉིད་ནི། །ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་ན་མ་བསྐྱེད་» «རྫོགས། །འགྱུར་བ་མེད་པའི་སྐུ་གཅིག་ནི། །ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་དུ་» «གནས། །ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པའི་སེམས་གཅིག་པུ། །རང་བཞིན་གཉུག་མ་རང་ལ་གནས། །རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐུ། །རྒྱུན་ནི་འཆད་པ་མེད་པར་གནས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ནི་གྲངས་མང་བས། །ཆ་ཤས་སྐུ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཡོད་པ་གཅིག་ལས་མེད་པ་ལ། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་ལ་སྣང༌། །ཞེས་པ་དང༌། ངོ་སྤྲོད་སྤྲས་པ་ལས། དོན་ནི་རང་གི་ལུས་དཀྱིལ་ན། །སྙིང་ནང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་གནས། །» «ཞེས་པ་དང༌། འཇམ་དཔལ་སྒྱུ་འཕྲུལ་དྲ་བ་ལས། འོད་བཟང་འབར་བ་དཔལ་བེའུ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གནས་ལུགས་ལ་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ་སྐུར་གནས། རང་བཞིན་འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེར་གནས། ཐུགས་རྗེ་ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མར་གནས་» «སོ། །དང་པོ་ནི་སྙིང་ག་ན་ཞི་བའི་སྐུ་དང་དེའི་གདངས་ཀྱི་རྩལ་ལས་དུང་ཁང་ན་ཁྲོ་བོའི་སྐུར་གནས་ཏེ། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས།

這是對原文的完整直譯： 一切皆為五五本性。" 又說："在總體和心間脈內，無造作清凈的法性安住。" 《寶珠飾》中說： "八角寶珠宮殿， 運動脈的宮殿， 顱腔宮殿， 觀看眼睛的宮殿， 在這四大宮殿中， 安住一切密咒的大秘密。" 《自現》中說："一切眾生的自覺，安住在心間中央。" 《獅子圓滿力》中說： "奇哉！覺性智慧本身， 在一切佛與眾生中， 以不變的方式安住。 其安住方式如下： 心間寶珠宮殿， 寶珠脈的宮殿， 清凈顱腔宮殿， 及眉間宮殿。 在這些大宮殿中， 覺性本質如力用般安住。 解釋如下： 有些處如身安住， 有些處如明點， 一處如光芒方式安住， 遍處如絡繹不絕安住。 這就是安住的簡要教示。" 《珍珠串》中說： "諸佛的身本身， 在心間未生而圓滿。 一個不變的身， 以遍及一切的方式安住。 遍及一切的唯一心， 本然自性安住于自身。 金剛絡繹不絕之身， 相續不斷地安住。 絡繹不絕數量眾多， 分身無法思議。 從唯一存在中， 一切顯現遍顯。" 《詳細指認》中說： "意義是在自身中央， 心內安住大智慧。" 《文殊幻化網》中說："光明熾盛吉祥結。" 第二，安住方式分三：本質安住為身，自性安住為光明明點，大悲安住為智慧明燈。 首先，在心間安住為寂靜身，其光芒的力用在顱腔中安住為忿怒身。《寶珠飾》中說：

དང་པོ་ནི་སྙིང་ག་ན་ཞི་བའི་སྐུ་དང་དེའི་གདངས་ཀྱི་རྩལ་ལས་དུང་ཁང་ན་ཁྲོ་བོའི་སྐུར་གནས་ཏེ། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། ཨེ་མ་རིག་པའི་གནས་ལུགས་ནི། །རང་རང་ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་ན་གནས། །ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀྱི་ཆ་འཛིན་པའི། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཚུལ་དུ་གནས། །ཡབ་ཀྱི་ཆ་འཛིན་ཐབས་ཀྱི་» «སྐུ། །ཡུམ་གྱི་ཆ་འཛིན་ཤེས་རབ་སྐུ། །འོད་དང་འོད་ཟེར་ཚུལ་དུ་གནས། །» «དབྱིངས་དང་རིག་པས་རབ་བརྒྱན་ཏེ། །ལྷུན་རྫོགས་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོར་» «གནས། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ལུས་སྤྱི་ལ། །» «ཆོས་ཉིད་རླུང་གི་ཚུལ་གྱིས་ཁྱབ། །ཕྲ་དང་ཡང་དང་འགྱུ་དང་འབྱེད། །ཙིཏྟའི་གནས་ན་སྐུར་གནས་ཏེ། །གདངས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རྣམ་པ་ལྔས། །སོ་སོའི་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཛིན། །ཞེས་པ་དང༌། རྩལ་རྫོགས་ལས། ཀུན་གཞི་ཆོས་འབྱུང་ཆེན་པོའི་མཛོད། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་གོང་བུར་གནས། །སྣང་བ་འཛིན་མེད་ཡུལ་གྱི་མཛོད། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་སུ་གནས། །གསང་འདུས་རིན་ཆེན་ཟུར་བརྒྱད་མཛོད། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡབ་ཡུམ་ཚུལ། །སྲོག་འདུས་རིན་ཆེན་ཟུར་བཞིའི་མཛོད། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེར་གནས། །དོན་འཁྱིལ་བྷནྡྷའི་གཞལ་ཡས་མཛོད། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁྲོ་སྐུར་གནས། །འགག་མེད་གསལ་བའི་སྒོ་གཉིས་མཛོད། །དབྱིངས་དང་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་གནས། །སྟོང་པ་མཚན་བྲལ་ནམ་མཁའི་མཛོད། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་འོད་དུ་གནས། །དེ་ནི་གསང་བའི་མཛོད་དུ་བསྟན། །ཞེས་སོ། ། གཉིས་པ་རང་བཞིན་འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེར་གནས་པ་ནི། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། ཐིག་ལེའི་བཞུགས་ཚུལ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །རྩ་རྣམས་ནང་ན་ཐིག་ལེ་སྐུ་ལྟར་གནས། །ཆེ་བའི་ཚད་ནི་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །ཆུང་བའི་ཚད་ནི་རྟ་རྔ་བཅུ་གཤགས་ཙམ། །གསལ་བའི་ཚད་ནི་ཉི་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ། །དེ་ཡང་གསལ་འཚེར་གཟི་བརྗིད་ལྡན། །འགྲོ་དང་འོང་དང་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ཐུགས་རྗེ་སྒྲོན་མར་གནས་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་ཡང་སྒྲོན་མ་རྣམ་པ་བཞི། །འགག་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གནས། ། ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་མཚོན་དཔེ་ནི། ངོ་བོ་སྐུར་གནས་པ་བུམ་པའི་སྐུ་ལྟ་བུ། རང་བཞིན་འོད་དུ་གནས་པ་བུམ་ནང་གི་མར་མེ་ལྟ་བུ།

這是對原文的完整直譯： 首先，在心間安住為寂靜身，其光芒的力用在顱腔中安住為忿怒身。《寶珠飾》中說： "奇哉！覺性的安住方式， 安住于各自心間中央。 具有父母二者的特徵， 以方便智慧的方式安住。 具父特徵為方便身， 具母特徵為智慧身。 以光明和光芒方式安住。 以法界和覺性莊嚴， 安住為圓滿大明點。" 《超越》中說： "遍及一切眾生身體， 法性以氣的方式遍佈。 細微、輕盈、運動和分離。 在心間安住為身， 光芒之身以五種形態， 各自保持種姓特徵。" 《圓滿力》中說： "一切基法界大藏， 覺性智慧安住為團聚。 顯現無執對境藏， 覺性智慧安住為法界。 密集八角寶藏， 覺性智慧以父母方式。 生命匯聚四角寶藏， 覺性智慧安住為明點。 意義凝聚顱腔宮殿藏， 覺性智慧安住為忿怒身。 無礙明顯二門藏， 安住為法界和絡繹不絕。 空性離相虛空藏， 覺性智慧安住為光明。 這是秘密藏的教示。" 第二，自性安住為光明明點。《寶珠飾》中說： "明點的安住方式如下： 在諸脈內明點如身安住。 大的尺寸與虛空邊際等同。 小的尺寸如馬尾毛十分之一。 明亮程度如日月輪。 而且明亮閃耀具威嚴。 有去來住。" 第三，大悲安住為明燈。《自現》中說： "其中四種明燈， 以無礙方式安住。" 第三，比喻說明：本質安住為身如瓶中佛身，自性安住為光明如瓶中燈火。

རང་བཞིན་འོད་དུ་གནས་པ་བུམ་ནང་གི་མར་མེ་ལྟ་བུ། ཐུགས་རྗེ་འོད་ཟེར་དུ་གནས་པ་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ལྟ་བུ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཙིཏྟ་རིན་ཆེན་གཞལ་ཡས་ན། །ངོ་བོ་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆ། །སྟོང་གསལ་འདུས་པ་སྐུ་ཡི་གདངས། ། ཞལ་ཕྱག་རྫོགས་པ་བུམ་སྐུའི་ཚུལ། །ལྷུན་གྲུབ་འོད་ཀྱི་གོང་བུར་གནས། ། ཐུགས་རྗེ་ཁ་དོག་སོ་སོར་གསལ། །ཞེས་སོ། །རང་བཞིན་གྱི་འོད་ཀྱི་དཔེ་ནི། རྩལ་རྫོགས་ལས། ནང་གསལ་བུམ་པའི་མར་མེ་བཞིན། །ཞེས་པ་དང༌། ཐུགས་རྗེའི་དཔེ་ཡང་དེ་ལས། སྒྲོན་མའི་འོད་ཟེར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ། ། སྒྲོན་མའི་འོད་ཟེར་སྟོང་ལ་ཐུག་པ་མེད། །ཅེས་དང༌། བི་མ་ལའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྐུ་ནི་ནང་གསལ་བུམ་སྐུ་ལྟར། །འོད་ནི་བུམ་པའི་མར་མེ་བཞིན། །ཡེ་ཤེས་རྨ་བྱའི་སྒོ་ང་འདྲ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །སྐུ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ལ་སྤྱན་ཕུལ་ཐག་ཙམ་དུ་བཤད་པ་ནི་སྐད་རྙིང་སྟེ་འཚམས་པར་ཡོད་ཅེས་པའི་དོན་ཏོ། །ལ་ལ་ནས་ཡེ་ཤེས་འཕོ་བར་བཤད་པ་ནི་རླུང་གི་སྤོར་ཤབ་ཡིན་ནོ། །འཕོས་ན་ལུས་སེམས་འདྲལ་བར་འགྱུར་རོ། ། སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་གསང་མཆོག་རྒྱལ་པོའི་གནད་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་གཞི་དང་ཆོས་སྐུའི་གནད་དང༌། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནད་དོ། །དང་པོ་ལ་རྣམ་དབྱེ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང༌། ཁྱད་པར་སོ་སོར་བཤད་པའོ། ། དང་པོ་ནི་ཀུན་གཞི་འཁོར་བའི་རྩ་བ་ཡིན་པས་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་རྫིང་དང་འདྲ་ལ། ཆོས་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྩ་བ་ཡིན་པས་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ཟག་པ་ཟད་པ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཀུན་གཞི་ཉིད་ནི་བསགས་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཟག་པ་ཟད། །ཅེས་པ་དང༌། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་བཅས་ཀུན་གཞི་ལ། །བག་ཆགས་གསོག་ཕྱིར་རྫིང་དང་འདྲ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་བག་ཆགས་བྲལ། །ཡིད་དང་སེམས་སོགས་འདུས་པ་ལས། །ལུས་ཅན་ཀུན་གཞི་དུ་མར་སྣང༌། །ཆོས་སྐུ་ཡིད་སོགས་བྲལ་བས་ན། །དུ་མ་གཟུགས་སྣང་ཡིད་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །འདི་གཉིས་ཀྱི་གསལ་བའི་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཀུན་གཞི་དང་ཆོས་སྐུའི་དཔེ་རྒྱ་མཚོ་དང་གྲུའི་ཚུལ་དུ་ལམ་འབྱུང་ཞེས་པས། གཞི་གནས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་རྒྱ་མཚོ་དངས་པ་ལྟ་བུའི་ངང་ན།

這是對原文的完整直譯： 自性安住為光明如瓶中燈火。大悲安住為光芒如太陽光芒。《超越》中說： "在心間寶珠宮殿中， 本質本來清凈的部分， 空明合一身之光芒， 圓滿面手如瓶身方式， 自成安住為光明團聚。 大悲明顯為各種顏色。" 關於自性光明的比喻，《圓滿力》中說："內明如瓶中燈火。" 關於大悲的比喻，同書中說： "明燈光芒如日輪， 明燈光芒無邊無際。" 毗瑪拉親口說： "身如內明瓶身， 光如瓶中燈火， 智慧如孔雀蛋。" 說身如芥子大小而眼如繩頭粗細是古語，意為相稱。有些地方說智慧轉移，是風的錯亂。若轉移，身心將分離。 第二大義：闡述無上王要訣分兩部分：一切基和法身的要訣，心和智慧的要訣。 首先，總說分類，然後分別解釋特點。 首先，一切基是輪迴的根本，因此如池塘般是一切習氣的依處。法身是涅槃的根本，因此遠離一切習氣，是漏盡。《珍珠串》中說： "一切基因積聚， 法身則漏盡。" 又說： "具因緣的一切基， 因積習氣如池塘。 法身遠離習氣。 從意識等聚合， 有情一切基顯現多樣。 法身離意等， 無意顯現多種形象。" 對這兩者的明確比喻，《自現》中說： "一切基和法身的比喻如海洋和船隻般出現道路。" 基住的法身如澄清海洋的狀態中，

གཞི་གནས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་རྒྱ་མཚོ་དངས་པ་ལྟ་བུའི་ངང་ན། ཀུན་གཞི་གྲུ་ལྟ་བུ་སྟེ་སེམས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་པ་དུ་མའི་མི་དང་ལས་དང་བག་ཆགས་ཀྱི་ཡོ་བྱད་དུ་མས་བཀང་ནས་རིག་པ་ཆོས་སྐུའི་ངང་ལས་ལམ་བྱུང་བའི་ཚུལ་ལོ། །དེ་ཡང་མདོ་རྒྱུད་ཁ་ཅིག་ཏུ་གཞིའི་ཆ་ལ་ཀུན་གཞིར་མིང་བཏགས་པ་དགོངས་པ་མ་ལོན་པ་ཁ་ཅིག་དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་ཡོད་དེ་ཤིན་ཏུ་ནོར་ས་ཁམ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་སྐྱོན་དུ་མ་ཡོད་དེ། ཀུན་གཞི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྐུ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པར་ཐལ་བ་དང༌། ཀུན་གཞི་གནས་འགྱུར་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྐུ་ཡང་གནས་འགྱུར་དགོས་པར་ཐལ་བ་དང༌། ཀུན་གཞི་འཁོར་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ལྟོས་པས་རེས་འགའ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་སྐུ་ཡང་རེས་འགའ་བར་ཐལ་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མང་ངོ༌། །རང་ཤར་ལས་ཀྱང་དེ་གཉིས་གཅིག་པ་ལ་འགལ་བ་སྡུད་པའི་རིག་པ་དྲི་ལན་རྒལ་རྩོད་དང་བཅས་པར་གསུངས་པ་ནི། ལ་ལ་ཀུན་གཞི་ཆོས་སྐུར་འདོད། །དེ་ལ་ལན་བཏབ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཀུན་གཞིའི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟར་ཡིན། །དེ་ནས་དེ་ཡི་ལན་སྨྲས་པ། །ཐམས་ཅད་རྫོགས་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་ཡིན། །དེ་ནས་དྲིས་པའི་ཚིག་གིས་བཟློག» «།སངས་རྒྱས་འགྱུར་བ་ཡོད་པར་རིགས། །ཀུན་གཞི་སྣ་ཚོགས་འཆར་བའི་ཕྱིར། །དེ་ལས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་སེམས་ཅན་རིགས། །ཅི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། །ཡང་ན་རེས་འཇོག་ཅན་དུ་འགྱུར། །ཅི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་འཆར་བའི་ཕྱིར། །རེས་འགའ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་འགྱུར། །རེས་འགའ་སེམས་ཅན་ཡིན་པར་འགྱུར། །ཅི་ཕྱིར་རེས་འཇོག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་དང༌། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལས་ཀྱང༌། ཀུན་གཞི་ཆོས་སྐུར་འདོད་པ་ང་ལས་གོལ་བ་ཡིན། །ཞེས་ སོ། ། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཡིན་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་གཞི་ཐ་དད་ལ་ལྟོས་ནས་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། རང་ཤར་ལས། སེམས་ཅན་གཞི་དང་སངས་རྒྱས་གཞི། །ཁྱད་པར་གཅིག་གིས་ཕྱེ་བར་ངེས། །ཞེས་སོ། ། གཉིས་པ་ཁྱད་པར་སོ་སོར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་གཞིའི་ཁྱད་པར་དང༌། ཆོས་སྐུའི་ཁྱད་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ཀུན་གཞིའི་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག» «དབྱེ་བ། བྱེད་ལས། སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྔ་ལས།

這是對原文的完整直譯： 基住的法身如澄清海洋的狀態中，一切基如船隻，裝滿了眾多的心、識聚、人、業和習氣的諸多資具，從覺性法身的狀態中出現道路的方式。 在一些經續中，將基的部分命名為一切基，有些未領悟其意趣的人認為這兩者是一體的，這是極大的錯誤之處，有諸多過失：因為一切基有習氣，將導致法身也有習氣的過失；因為一切基需要轉依，將導致法身也需要轉依的過失；因為一切基依賴於輪迴階段的法而是暫時的，將導致法身也是暫時的過失等等。 《自現》中也說這兩者為一體有矛盾集聚的推理，以問答辯論的方式說： "有人認為一切基即法身。 爲了回答他們而闡述， 一切基的特徵是這樣的。 然後回答說： 因為圓滿一切故為一切基。 接著以問話語句反駁： 應成佛陀有變化， 因為一切基顯現種種。 因為從中圓滿一切， 應成眾生即是佛。 為何？因為圓滿一切。 或者將成為有間斷的， 為何？因為顯現種種。 有時將成為佛， 有時將成為眾生。 為何？因為有間斷。" 《普賢心鏡》中也說： "認為一切基即法身的人已偏離我的教法。" 那麼，究竟如何呢？是依據輪迴和涅槃的不同基礎而分別的。《自現》中說： "眾生之基和佛之基， 確定由一個差別而區分。" 第二，分別解釋特點分兩部分：解釋一切基的特點和解釋法身的特點。 首先，一切基的本質、詞義、分類、作用、名稱的由來五個方面：

སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྔ་ལས། ངོ་བོ་ནི་སེམས་སེམས་བྱུང་གིས་ཉེ་བར་བསྡུས་པས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། མ་རིག་པའི་ས་པ་ལུང་མ་བསྟན་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ངོ་བོ་བག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་སྣོད། ། ཅེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། ཀུན་གཞི་རྣམ་རྟོག་འཛིན་པ་ལས། །སྣ་ཚོགས་པ་ཡི་ཤེས་པས་བསླད། ། ཀུན་གཞི་མ་རིག་དངོས་པོ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། བག་ཆགས་དུ་མའི་གཞི་ཡིན་པས་ཀུན་གཞི་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ངེས་ཚིག་ཀུན་ནི་འདུས་པ་ ལ། །གཞི་ནི་ཚོགས་ཤིང་སོག་པའོ། །ཞེས་སོ། །» «དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཡེ་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ནི་རིག་པའི་སྟེང་ན་ཡེ་ཐོག་དང་པོའི་དུས་ནས་གསེར་དང་གཡའ་བཞིན་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཆ་རིག་པ་ལ་ལྟོས་པའི་མ་རིག་པ་སྟེ། འཁོར་བའི་ཆོས་ཀུན་གྱི་དང་པོའི་གཞི་དང༌། སྦྱོར་བ་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི་ལས་ཀྱི་ཆའི་གཞི་དེ་འཁོར་འདས་སུ་ལས་དང་སོ་སོས་སྦྱོར་ཞིང་འཕེན་པའི་རྩ་བའི་རྟེན་ཅན་ལུང་མ་བསྟན་པ་དང༌། བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ཀུན་གཞི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་འཁོར་བར་བསྐྱེད་པའི་ཆའི་ལས་སྣ་ཚོགས་པ་བག་ལ་ཉལ་གྱི་ཆ་ལུང་མ་བསྟན་པ་དང༌། བག་ཆགས་ལུས་ཀྱི་ཀུན་གཞི་ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་ཤས་སུ་སྣང་བ་རགས་པའི་ལུས་དང༌། དངས་པ་འོད་ཀྱི་ལུས་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལྟར་སྣང་བའི་ལུས་གསུམ་དུ་སོ་སོར་སྣང་བའི་གཞི་མ་རིག་པའི་རྟེན་གྱི་ཆ་ཅན་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དབྱེ་ན་ལུས་དང་སྦྱོར་བ་དང༌། །སྣ་ཚོགས་པ་དང་ཡེ་གཞིའོ། །ཞེས་སོ། །ཁ་ཅིག་གིས་རིག་པ་དངོས་དྲི་བཅས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཀུན་གཞིར་བཏགས་པ་འདུག་སྟེ། ཆོས་དང་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་པས་བག་ཆགས་ལ་«༼༡༽«ཁོ་ནར་འཇོག་པ་འདི་འཐད་དོ། །འདི་དག་ཀྱང་ངོ་བོ་མ་རིག་པའི་ཤེས་པ་ལུང་མ་བསྟན་བག་ཆགས་ཀྱི་ས་པར་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་ཙམ་མོ། །དེ་ཡང་ལུས་སུ་བག་ཆགས་པའི་གཞི་ཀུན་གཞིར་བྱུང་བས་ད་ལྟ་ལུས་སུ་སྣང་བའི་གནད་དེ་ཡིན་ལ། སེམས་སུ་བག་ཆགས་པའི་གཞིར་བྱུང་བས་ད་ལྟ་རྣམ་ཤེས་དུ་མའི་ཚོགས་པ་སེམས་བྱུང་དང་བཅས་པར་བྱུང་ལ། བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་གཞིར་བྱུང་བས་ད་ལྟ་སྣང་བ་ཐ་དད་དུ་ཤར་མདངས་སྣང་དུ་བྱུང་ལ།

這是對原文的完整直譯： 本質是由心和心所攝持，成為輪迴和涅槃的業和一切習氣的依處，即無明地的無記。《超越》中說："本質是習氣的容器。"《自現》中說："一切基執持分別念，被種種意識污染。一切基是無明的實體。" 詞義是：因為是多種習氣的基礎，所以稱為一切基。《超越》中說："詞義中，'一切'是聚集，'基'是積聚和堆積。" 分類有四種： 本初義的一切基：是覺性上從最初開始如金與銅一樣俱生的部分，相對於覺性的無明，是一切輪迴法的最初基礎。 相應義的一切基：業的部分的基礎，是輪迴和涅槃中由各自的業連線和牽引的根本依處，是無記的。 種種習氣的一切基：心和心所生起輪迴的部分的各種業，是潛伏的無記部分。 習氣身體的一切基：顯現為肢體和細微部分的粗大身體、清凈光明身體、如定境顯現的身體三種各自顯現的基礎，具有無明依處的部分。 《超越》中說："分類有身體、相應、種種和本初基。" 有些人將覺性本身帶有垢染的部分標記為一切基，但這有與法混為一體的過失，所以只將習氣確立為一切基是合理的。這些也都是無明的無記知，習氣地的同一本質而只是反體不同而已。 這也是作為身體習氣的基礎而成為一切基，所以現在顯現為身體的關鍵。作為心的習氣基礎而出現，所以現在出現為眾多識聚及心所。作為種種習氣的基礎而出現，所以現在顯現為不同的顯相光明。

བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་གཞིར་བྱུང་བས་ད་ལྟ་སྣང་བ་ཐ་དད་དུ་ཤར་མདངས་སྣང་དུ་བྱུང་ལ། ཡེའི་གཞིར་བྱུང་བས་ད་ལྟ་གང་ལའང་མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་བྱུང་བའོ། །ཀུན་གཞི་བཞི་པོ་འདི་བག་ལ་ཉལ་གྱི་ཆ་ལུང་མ་བསྟན་ཡིན་པས་ས་འོག་གི་ས་བོན་དང་འདྲ་བར་དངོས་སུ་བལྟར་མེད་ལ། མངོན་གྱུར་གྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཙམ་དུ་ཡོད་ཅིང་ལུས་སེམས་སྣང་ཆའི་མ་རིག་པ་བཞི་པོ་མྱུ་གུ་དང་འདྲ་བར་དངོས་སུ་བལྟར་ཡོད་པའི་གནད་དེ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་ཏུ་འདུ་བ་ནི། ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཆས་བཞག་ལ། དབྱེ་བ་བཞི་ནི་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ལ་ལྟོས་ནས་བཞག་གོ» «།བྱེད་ལས་ནི་བག་ཆགས་སྔ་ཕྱིའི་རྟེན་བྱེད། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་བྱེད། ལུས་དང་ཚོགས་པ་དུ་མའི་འཆར་གཞི་བྱེད། ལུས་སེམས་དང་འཁོར་འདས་སོ་སོ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཆ་བྱེད་དེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཀུན་གཞི་ཉིད་ནི་བསགས་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། བག་ཆགས་སྔ་ཕྱིའི་ཉིང་མཚམས་དང༌། རྣམ་སྨིན་སྔ་ཕྱིའི་འབྲེལ་དང༌། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྟོབས་དཀར་ནག་སོ་སོ་བའི་རྟེན་བྱེད་པས་ཀུན་ཞེས་བྱ་ལ། ལྷན་ཅིག་ཏུ་ཚོགས་པའི་གནས་ཡིན་པས་གཞི་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལ་ཀུན་གཞི་རེ་ཞིག་བཤད། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་ཀུན་གྱི་གཞི། །ཞེས་པ་དང༌། རྒྱུད་བླ་མའི་འགྲེལ་པར། ཀུན་གཞི་ཀུན་གྱི་གཞི་ཡིན་ཏེ། །རྣམ་པར་བྱང་བའི་གཞི་མའང་ཡིན། །ཞེས་སོ། །འཁོར་བའི་གཞིར་འཐད་ཀྱི་རྣམ་བྱང་གི་གཞི་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། སྤྱིར་གཞི་ལ་དངོས་ཀྱི་གཞི་ཟེར་ལས་ཉི་མ་ལྟ་བུ་དང༌། དེ་ལ་སྦྱོར་བའི་གཞི་དགེ་བས་མཐོ་རིས་ཀྱི་གཞི་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ལས། འདི་སྦྱོར་བའི་གཞི་ལ་མིང་དུ་བཏགས་པ་སྟེ། མྱང་འདས་ལ་སྦྱོར་བའི་ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་དགེ་བ་སྒོ་གསུམ་གྱིས་བསགས་པའི་ཀུན་གཞིའི་སྟེང་ན་ཡོད་པའི་ཆ་ལས་སོ། །ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་ལས་དེ་མྱང་འདས་ཀྱི་ཆ་ལ་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་སེལ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ལ་མྱང་འདས་ཀྱི་རྒྱུར་བཏགས་ཀྱི་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་འདོད་དེ།

這是對原文的完整直譯： 作為種種習氣的基礎而出現，所以現在顯現為不同的顯相光明。作為本初基而出現，所以現在與任何事物都與無明相應而出現。 這四種一切基是潛伏的無記部分，如同地下的種子一樣不能直接看見，只是作為顯現法的因而存在。身心顯相的四種無明如同芽一樣可以直接看見，這是從那個關鍵點產生的。 所有這些都歸結為稱為"一切基"的一個整體，是從本質相同的角度來安立的，而四種分類則是從不同反體的角度來安立的。 作用是：作為前後習氣的依處，作為業和煩惱的因，作為身體和眾多聚集的顯現基礎，作為身心和輪涅各自相應的部分。《珍珠串》中說："一切基本身是爲了積累。" 名稱的由來是：因為作為前後習氣的連線、前後異熟的關聯、善惡因果力量各自的依處，所以稱為"一切"；因為是聚集的處所，所以稱為"基"。《超越》中說："現在解釋一切基，是一切善法和不善法的基礎。"《寶性論釋》中說："一切基是一切的基礎，也是清凈的基礎。" 如果問：作為輪迴的基礎是合理的，但如何成為清凈的基礎呢？一般來說，基有直接的基礎，如太陽之於光明；相應的基礎，如善業成為善趣的基礎。這裡是指相應的基礎而命名的，是從一切基上存在與涅槃相應的解脫分善業三門所積累的部分而言的。解脫分業作為涅槃方面去除障垢的因，被稱為涅槃之因，但不認為是能生所生的因果關係。

ཐར་པ་ཆ་མཐུན་གྱི་ལས་དེ་མྱང་འདས་ཀྱི་ཆ་ལ་སྒྲིབ་པའི་དྲི་མ་སེལ་བའི་རྒྱུ་བྱེད་པ་ལ་མྱང་འདས་ཀྱི་རྒྱུར་བཏགས་ཀྱི་བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་འདོད་དེ། མྱང་འདས་ཀྱི་ངོ་བོ་འདུས་མ་བྱས་པ་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་གསར་དུ་བྱེད་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། འདུས་མ་བྱས་ཤིང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །གཞན་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་རྟོགས་མིན་དང༌། །མཁྱེན་དང་བརྩེ་དང་ནུས་པར་ལྡན། །དོན་གཉིས་ལྡན་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཀུན་གཞིའི་གནས་དང་ཆོས་སྐུ་གཉིས་ཤེས་པའི་སྟེང་ན་འདྲ་གཞི་གཅིག་པ་ལ་འཁྲུལ་ནས། རིག་པ་དྲི་བཅས། ཀུན་གཞི་དྲི་མེད་ཆོས་སྐུའོ་ཞེས་འདོད་པ་ནི་འདྲེས་པས་མ་ཕྱེད་བ་ཡིན་ཏེ། ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་དུ་སོང་བའི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་མ་ཤེས་པས། ཚིག་གིས་སོ་སོར་ཕྱེ་ཡང་ཕན་མེད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དེའི་ཕྱིར་ན་ཀུན་གཞི་དང་ཆོས་སྐུ་མ་ཕྱེད་ན་གཟུགས་གཉིས་ལ་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དང་འདྲ་སྟེ་དོན་སོ་སོར་སྣང་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་སོ། །འདི་གཉིས་ནི་ནོར་ས་ཆེ་བས་ཁྱད་ཕྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་གཅེས་སོ། །» «གཉིས་པ་ཆོས་སྐུའི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་ལ། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག» «དབྱེ་བ། བྱེད་ལས། སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྔ་ལས། ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་ནི་འཁོར་བས་མ་གོས་པའི་རིག་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྤྲོས་བྲལ་ཏེ། །རང་གར་འཛིན་པའི་མཚན་མ་མེད། །ངོ་བོ་སྟོང་གསལ་དབྱེར་མེད་ལ། །ཞེས་དང༌། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཟག་པ་ཟད།།» « སྟོང་ཞིང་གསལ་ལ་གསལ་ཞིང་ཁྱབ། །བསམ་པས་མ་སྤགས་དྲན་པ་སངས། ། སྤྲོས་པ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་སྟེ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཁྱབ་ཅིང་སྟོང༌། །རང་གར་མཚོན་པ་ཀུན་དང་བྲལ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ངེས་ཚིག་ཆོས་ནི་ཡང་དག་ལམ། སྐུ་ནི་དེ་ལས་གྲུབ་པའོ། །ཞེས་སོ། །» «དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དབྱེ་བ་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྲུལ་སྐུ། །» «གསུམ་གྱིས་ཕྱེ་བས་ཁྱད་པར་འཇུག» «།ཅེས་སོ། །བྱེད་ལས་ནི། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་རོལ་པས་དྲི་མ་མེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རང་ཤར་ལས།

這是對原文的完整直譯： 解脫分業作為涅槃方面去除障垢的因，被稱為涅槃之因，但不認為是能生所生的因果關係。因為涅槃的本質是無為法，所以與因緣新造相矛盾。《寶性論》中說："無為而任運成就，不由他緣而證悟，具足智慧、慈悲和能力，具有二利故為佛性。" 因此，一切基的處所和法身二者在知識上有相似之處，有人混淆認為："帶垢的覺性是一切基，無垢的一切基是法身。"這是因混淆而未能區分，不懂得本質相同而反體不同的義理差別，即使用詞語分開也無益。《六空間》中說："因此，如果不能區分一切基和法身，就像對兩個形象執著為不同的意識一樣，無法看到它們各自顯現的意義。"這兩者是容易混淆的地方，因此非常重要要區分清楚。 第二，解釋法身的特徵有五點：本質、詞義、分類、作用和名稱的由來。 法身的本質是未被輪迴染污的覺性，如同虛空。《超越》中說："法身離戲論，無自執的相，本質空明不可分。"《珍珠串》中說："法身漏盡，空而明，明而遍，無分別念，離戲論，如虛空遍滿而空，遠離一切自相。" 詞義：《超越》中說："詞義中，'法'是正道，'身'是由此成就。" 分類有三種。同書中說："分類有法、報、化三身，以三者區分而有差別。" 作用是：以見、修、行、果、功德、事業的顯現無染地作用。《自現》中說：

ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་རོལ་པས་དྲི་མ་མེད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། འགག་མེད་ཞེན་མེད་ཆགས་པ་མེད། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་སྤྱོད་པའོ། །ལྷན་ནེ་ལྷང་ངེ་ཡེངས་པ་མེད། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་སྒོམ་པ་ཡིན། །བལྟར་མེད་བལྟས་ཟིན་ལྟ་བ་རྫོགས། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ལྟ་བ་ཡིན། །བྱས་མེད་བྱུང་མེད་འབྱུང་བ་མེད། །» «ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་འབྲས་བུ་ཡིན། །བསྒྲུབ་མེད་བསྒྲུབས་ཟིན་སྒྲུབ་པ་རྫོགས། །» «ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ཕྲིན་ལས་ཡིན། །གཅིག་བྱུང་གཉིས་བྱུང་ཐམས་ཅད་བྱུང༌། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ཡོན་ཏན་ཡིན། །ཞེས་སོ། །སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། སྟོང་པ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མ་མེད་པའི་སྐུ་ལ་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆོས་རྫོགས་པས་ཆོས་སྐུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། མི་འཇིགས་སྟོབས་དང་གསལ་བ་དང༌། །བྱ་བ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་ནི། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ངེས་ཚིག་ཡིན། །ཞེས་སོ། །སྐབས་འདིའི་ཆོས་སྐུ་ནི་གཞི་གནས་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་རང་བཞིན་རྣམ་དག་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལ་འདོད་དེ། རང་ཤར་ལས། ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་སོ། ། གཉིས་པ་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནད་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང༌། སོ་སོའི་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ཁྱད་པར་དངོས། མ་ཤེས་པའི་སྐྱོན། ཤེས་པར་གདམས་ཚུལ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ། སོ་སོའི་གནས་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ཁྱད་པར་ནི་སེམས་གང་ཡིན་འཁོར་བའི་ཆོས་ཏེ་ལས་དང་བག་ཆགས་ཀྱི་རང་བཞིན་དྲི་མར་སྐྱེས་པའི་སྐྱོན་དེ་རིག་པ་ལ་ལྡན་དུས་སེམས་ཅན་ཞེས་བཏགས་ཤིང༌། སེམས་དེས་འགྲོ་དྲུག་སོ་སོར་འཁྲུལ་བར་བྱེད་ལ། རིག་པ་དེ་སེམས་དང་བྲལ་དུས་གློ་བུར་དྲི་བྲལ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཏེ་ལས་དང་བག་ཆགས་བསྲེགས་པས་མེ་དང་འདྲ་ཞིང་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བ་སྟོང་གསལ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། སེམས་ནི་བག་ཆགས་ཀུན་གྱི་གཞི། །ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དྲི་མ་ཡིན། །གཟུང་བ་ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་སེམས། །

這是對原文的完整直譯： 以見、修、行、果、功德、事業的顯現無染地作用。《自現》中說： "無礙無執無貪著，是為法身之行為。 明朗清晰無散亂，是為法身之禪修。 無可見已見圓滿，是為法身之見解。 無作無生無出現，是為法身之果實。 無需成就已成就，是為法身之事業。 一生二生皆已生，是為法身之功德。" 名稱的由來是：空性、無實、無相之身具足力、無畏、不共功德等法，故稱為法身。同書中說："無畏、力量與明晰，一切事業皆圓滿，此為法身之詞義。" 此處所說的法身是指基位的法身，具有本性清凈的本質、自性、大悲三者的特徵。《自現》中說："本質、自性與大悲，是為法身之特徵。" 第二，關於心與智慧的要點分兩部分：一般的分類概述和各自性質的詳細解釋。 第一部分包括五點：實際差異、不瞭解的過失、如何教導瞭解、二者的本質、各自的處所。 首先，實際差異是：凡是心，都是輪迴法，本性是業和習氣，生為染污。當覺性具有這些過失時，稱為眾生。這個心使六道各自迷亂。當覺性脫離心時，稱為暫時離垢的佛。 凡是智慧，都是涅槃法，如火燒盡業和習氣，遠離一切遍計，具有空明如虛空的本性。《珍珠串》中說： "心是一切習氣的基礎，是有情的染污。 能取是心，所取是境。

ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དྲི་མ་ཡིན། །གཟུང་བ་ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་སེམས། །དེ་ཕྱིར་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །སེམས་དེ་བྲལ་ན་སངས་རྒྱས་པ། །ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་དྲི་མ་དག» «།འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་སེམས་དེས་འགྲོ། ། དེ་མིན་འགྲོ་བར་ནུས་མིན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་འགྲོ་རྣམས་འཁྲུལ་འཁོར་བཞིན། ། ཐུགས་ནི་བསྐྱོད་པ་ཀུན་བྲལ་བ། །བེམས་པོ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཤེས་ཤིང་རེག་ལ་གསལ་བྱེད་སྣང༌། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་བསྲེགས་ཏེ། །ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་མེ་བཞིན་ཟ། །ནམ་མཁའ་ཉིད་དང་མཚུངས་པ་ཡིན། །སྟོང་གསལ་རིག་བཅས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་སྣང་བར་སྟོན། །འབྱེད་མེད་ཐུགས་རྗེ་རང་ཤར་བས། །ཁྱབ་ཅིང་ཀུན་འབྲེལ་ཆོས་ཀུན་རྫོགས། །དྲན་པ་ཉིད་ནི་དྲན་མེད་ པས། །ཡེ་ཤེས་དྲན་གཞི་ཉིད་དང་བྲལ། །ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་ནི། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མ་ཕྱེད་ན་སྣང་བ་ཡུལ་གྱི་རྩ་བ་མི་ཆོད་པས་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་འཁྲུལ་སྣང་འཁོར་བ་ལས་མི་ཐར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མ་ཕྱེ་ན། །སྣང་བ་ཡུལ་གྱི་རྩ་བ་མི་ཆོད་པས། །སྐྱོན་བྲལ་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱིས་རྟོགས་པར་» «དཀའ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་འཁྲུལ་ཆོས་ཉིད་དོན་གྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ། །ཞེས་པའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་ཡུལ་འཁྲུལ་སྣང་འཁོར་བའི་ཆོས་ཏེ་བསྡུ་ན་གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་དང་ཆོས་ཏེ་དྲུག་གོ» «།འདི་དག་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་ལས་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ། གང་ལ་སྣང་ན་འཁྲུལ་བའི་སེམས་ལ་སྣང་བའོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་དག་པའི་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་དང༌། འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཞིང་སྣང་རྒྱ་ཆེ་བ་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་མ་ཤེས་པའི་སྐྱོན་ནི། འདི་ལ་སེམས་རང་ངོ་ཤེས་ན་ཡེ་ཤེས་ཡིན། ད་ལྟའི་སྣང་བ་འདི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་གསལ་ཡིན་བྱ་བ་དང༌། སེམས་རྟོགས་ན་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་ཞེས་བཤད་པའི་ཚིག་ལ་འཁྲུལ་ནས་སེམས་མི་རྟོག་པའི་ཆ་རྐྱང་བ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་འདོད་པ་སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་སྟེ། འདི་ཡང་ནོར་ས་ཤིན་ཏུ་ཁམ་ཆེ་བས་གསལ་བའི་སྐྱོན་མཐའ་ཡས་ཀྱང་རེ་ཞིག་ཆེ་ལོང་བརྗོད་ན། སེམས་འཛིན་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དེར་ཐལ་བ་དང༌།

這是對原文的完整直譯： 因此是輪迴的法性。若離此心即成佛， 一切有情的染污凈化。 眾生由此心而行， 若無此心則不能行。 因此眾生如機關， 心意遠離一切動， 非如無情之物體， 能知能觸能顯現。 燒盡一切分別念， 智慧如火能吞噬， 猶如虛空無二致， 空明具覺性本然。 因此顯現為智慧， 無分別大悲自現， 遍及相連諸法圓， 正念即是無念故， 智慧遠離憶念基。" 第二，不瞭解的過失是：如果不能區分心和智慧，就無法切斷顯現境界的根本，因此無法脫離心的境界——迷亂顯現的輪迴，這是一個過失。《獅子圓滿游舞》中說："若不分別心與智慧，無法切斷顯現境界的根本，難以通達無過失的法性之義。"這裡說的是心的境界迷亂，難以通達法性之義。 心的境界是迷亂顯現的輪迴法，簡而言之就是色、聲、香、味、觸、法六種。這些如同毛髮般從心的習氣中顯現，顯現於迷亂的心中。 智慧的境界是如虛空般清凈的法性，以及光明顯現、身與智慧的廣大剎土顯現等。 第二，不瞭解的過失是：有人誤解了"若了知心的本性就是智慧"、"現在的這些顯現是智慧的光明"以及"若證悟心即是智慧"等說法，認為心的單純無分別狀態就是智慧等，這種誤解非常普遍。這也是一個極易混淆的地方，雖然有無數明顯的過失，但暫且只說主要的：因為心有執著，所以智慧也應有執著；

སེམས་འཛིན་པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དེར་ཐལ་བ་དང༌། སེམས་དྲི་བཅས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དེར་ཐལ་བ་དང་སེམས་སྤང་བྱ་འཁོར་བའི་ཆོས་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་དེར་ཐལ་ཏེ། བདེན་གཉིས་ལས། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཁམས་གསུམ་པའི། །སྒྲོ་བཏགས་རྣམ་པ་ཅན་རྟོག་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ཡང་སྣང་བ་འདི་འཁྲུལ་བར་སྣང་བས་འོད་གསལ་འཁྲུལ་སྣང་དུ་ཐལ་པ་དང༌། སྣང་བ་སེམས་ཅན་ཕལ་ལ་མཐུན་སྣང་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འོད་གསལ་མཐུན་སྣང་དུ་གྲུབ་པར་ཐལ་ཏེ། འདོད་ན་ཐམས་ཅད་རྣལ་འབྱོར་པ་བཞིན་དུ་གྲོལ་བར་ཐལ་བ་དང༌། སྣང་བ་དང་སེམས་ལ་སྐྱེ་ཤི་འཕོ་འགྱུར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་དང་དེའི་སྣང་བ་ཡང་དེར་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་མང་པོ་དམིགས་པས། རྨོངས་པ་གཏི་མུག་ལས་ཀྱང་ཆེས་གཏི་མུག་པ་དག་གི་ཕྱོགས་ལ་བརྟེན་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་གདམས་ནས། སེམས་ལ་གཞི་བྱས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འདོད་ན་རྒྱུ་འབྲས་སམ་གཞི་འབྲས་འཛོལ་བས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། ལ་ལ་དག་གི་འདོད་པ་ནི། །སེམས་ལ་འབྲས་བུ་འཚོལ་བར་འདོད། །དེ་ལས་བཟློག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །སེམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཇི་ཙམ་ལགས། །» «དྲི་ལན་རྒྱས་པར་བཏབ་པ་ནི། །སེམས་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། །འོ་ན་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅི། །དྲི་ལན་རྒྱས་པར་བཏབ་པ་ནི། །ཆོས་ཉིད་གཟུང་འཛིན་ག་ལ་ཡོད། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་བཞིན། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་བཟློག་པའི་ཚིག་སྨྲས་པ། །སེམས་ལ་གཟུང་འཛིན་ཡོད་དམ་མེད། །དྲི་ལན་རྒྱས་པར་བཏབ་པ་ནི། །སེམས་ལ་གཟུང་དང་འཛིན་ཡོད་ཀྱང༌། །ཆོས་ཉིད་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་བཟློག་པ་ཡང་སྨྲས་པ། །གོང་གི་དམ་བཅའ་ཉམས་པར་འགྱུར། །སེམས་དང་ཆོས་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ལ་གཟུང་འཛིན་བྱུང་གྱུར་ན། །སངས་རྒྱས་འབད་པས་རྙེད་པར་འགྱུར། །སེམས་ལ་གཟུང་འཛིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །དྲི་ལན་བཟློག་སྟེ་སྨྲས་པ་ནི། །གལ་ཏེ་སེམས་མེད་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཁྱོད་ཀྱིས་རྙེད་དམ་གང་གི་ཕྱིར། །དེ་ལ་དྲིས་ལན་རྒྱས་བཏབ་པ། །སེམས་ལ་འབྲས་བུ་མི་འཚོལ་ཏེ། །སེམས་ལ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །

這是對原文的完整直譯： 因為心有執著，所以智慧也應有執著；因為心有染污，所以智慧也應有染污；因為心顯現為應當斷除的輪迴法，所以智慧也應如此。《二諦論》中說："心與心所屬三界，分別即是遍計相。" 又，因為這些顯現是迷亂顯現，所以光明應成為迷亂顯現；因為顯現對普通眾生是共同顯現，所以光明應成為共同顯現。若承認這點，則應成所有人都如瑜伽士一樣解脫；因為顯現和心有生死變遷，所以智慧及其顯現也應如此。 由於有這些等眾多過失，應當告誡：不要依靠比愚癡更加愚癡者的觀點。若以心為基礎而希求佛果，則因果或基果錯亂，成為顛倒。《自現》中說： "有些人的主張是，欲求心中尋果實。 與此相反是如此：心之實體有多少？ 廣泛回答此問題：因為心無實體故。 那麼心的特徵是什麼？廣泛回答此問題： 法性哪有能所取？譬如虛空之特徵， 因無能取所取故。對此說反駁之語： 心有能取所取否？廣泛回答此問題： 雖然心有能所取，法性無能所取故。 對此又說反駁語：前面誓言將失效。 因心與法性為一，若心生起能所取， 佛果應當勤求得。因心有能所取故。 反問回答如是說：若無心即是佛性， 你得到了嗎？為何？對此廣答如是說： 不於心中尋果實，因心生起種種故。"

སེམས་ལ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་སེམས་གློ་བུར་གྱི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྟེན་དང་རྒྱུར་མི་རུང་བ་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཡེ་ནས་ཡོད་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་ནི་ཧ་ཅང་མི་རུང་སྟེ། ཉི་མ་དང་སྤྲིན་ཕུང་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པ་བཞིན་» «ནོ། །འདིར་སེམས་ལ་འབྲས་བུ་མི་འདོད་ཅིང་ཡེ་ཤེས་སྟོང་གསལ་དག་པ་ལས་འདོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། སེམས་ལ་འབྲས་བུ་མི་འདོད་དེ། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་དང༌། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལས། སྣང་བ་ཆོས་སྐུར་འདོད་པ་ང་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡིན། །ཅིར་སྣང་སེམས་སུ་འདོད་པ་ང་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡིན། །ཡེ་ཤེས་སེམས་སུ་འདོད་པ་ང་ལ་སྒྲིབ་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེའང་དིང་སང་རྨོངས་པ་ཕལ་པ་དག་གིས་སྣང་བ་རང་གི་སེམས་ཡིན། སྣང་བ་ཆོས་སྐུ་ཡིན། ཡེ་ཤེས་སེམས་ཡིན་ཟེར་ཏེ། མགོ་འཕོང་ཡིན། མེ་ཆུ་ཡིན། མུན་པ་སྣང་བ་ཡིན་ཞེས་ཅི་རུང་རུང་སྨྲ་བའི་སྨྱོན་པ་རྣམས་དང་ཁྱད་མེད་པ་ལས། དེ་དག་ལས་རློམ་སེམས་སླར་ཆེ་བས་གཏི་མུག་པར་མཐོང་སྟེ། སྣང་བ་སེམས་ཡིན་ན་སེམས་ལ་ཁ་དོག་ལ་སོགས་ཡོད་པར་ཐལ་ལ། ཁྱོད་མེད་དུས་ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་ཕྱོགས་འདིར་ཡོད་པར་ཐལ། སྣང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཡང་གཅིག་སྐྱེ་བས་ཀུན་སྐྱེ་ལ་གཅིག་ཤི་བས་ཀུན་འཆི་བར་ཐལ་བ་དང༌། སྐྱེ་བོ་བྱེ་བས་བུམ་པ་གཅིག་མཐོང་དུས་རིལ་སེམས་གཅིག་ཡིན་པ་བཞིན་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་སེམས་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པའི་ཡུལ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྣང་བས་འཁོར་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཐལ་བ་དང༌། སེམས་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་མཐོང་དུས། སངས་རྒྱས་དེ་འཁྲུལ་པར་ཐལ་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་དེ་སངས་རྒྱས་སུ་ཐལ་ཏེ། སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་དེའི་སེམས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་སྐད་ཅིག་ལ་འགྱུ་བ་ལང་མ་ལིང་དུ་བྱེད་པ་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཡང་སྐད་ཅིག་ལ་ལང་མ་ལིང་དུ་འགྱུར་བར་ཐལ་བ་སོགས་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ༌། །སྣང་བ་ཆོས་སྐུ་ཡིན་ན། སྣང་བ་འདི་སྣང་མི་སྣང་ལས་འདས་པར་ཐལ་ཏེ། ཆོས་སྐུ་སྣང་མི་སྣང་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཆོས་སྐུ་འཁྲུལ་སྣང་དུ་ཐལ་བ་དང༌།

這是對原文的完整直譯： 因為心生起種種故。" 再者，因為心是暫時的障礙，所以不適合作為成佛的依據和因；而智慧本來就存在，是佛性的自性。將這兩者視為一體是極不合理的，就像把太陽和雲團視為一體一樣。 這裡不在心中尋求果實，而是從空明清凈的智慧中尋求。同一論中說："不在心中尋果實，因為有覺性智慧故。"《普賢心鏡》中說："認為顯現是法身，對我來說是障礙。認為一切顯現是心，對我來說是障礙。認為智慧是心，對我來說是障礙。" 如今，一些普通的愚昧之人說"顯現是自己的心"、"顯現是法身"、"智慧是心"，這與說"頭是臀"、"火是水"、"黑暗是光明"的瘋子沒有區別。但他們比那些瘋子更加自負，因此顯得更加愚昧。 若顯現是心，則心應有顏色等；你不在時，你的心應存在於此處，因為顯現存在；又，一個生則應全生，一個死則應全死；當億萬人看到一個瓶子時，應成為一個整體的心，因此所有眾生應成為一心；因為佛陀遍知境中顯現一切法，所以輪迴應成為佛智；當衆生見到佛時，那個佛應成為迷亂，因為是眾生的心；那個眾生應成為佛，因為佛是那個眾生的心。 心在剎那間變化不定，因此這些顯現也應在剎那間變化不定等，這樣的過失非常多。 若顯現是法身，則這些顯現應超越顯現與不顯現，因為法身超越顯現與不顯現；法身應成為迷亂顯現；

ཆོས་སྐུ་འཁྲུལ་སྣང་དུ་ཐལ་བ་དང༌། ཆོས་སྐུ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་འཛིན་པར་ཐལ་བ་དང༌། སྣང་བ་འདི་འཁྲུལ་སྣང་དང་དངོས་མཚན་དུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། སྣང་བ་འདི་འཁྲུལ་ངོར་སྣང་མི་སྲིད་པར་ཐལ་ཏེ། ཆོས་སྐུ་འཁྲུལ་ངོར་སྣང་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དོན་དམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྤྱོད་འཇུག་ལས། དོན་དམ་བློ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །བློ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་པར་བརྗོད། །ཅེས་པ་» «དང༌། རྡོ་རྗེ་གཅོད་པ་ལས། འདྲེན་པ་རྣམས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཆོས་ཉིད་ཤེས་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་ཤེས་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་པས་གསལ་ལོ། །ཡེ་ཤེས་སེམས་ཡིན་པ་བཀག་ཟིན་ཏོ། །མདོར་ན་དེ་སྐད་སྨྲ་ན་བ་ལང་གི་ཁྱུར་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་བཞག་སྟེ། ལུང་རིགས་ཀྱིས་བཟློག་རིན་མི་ཆོག་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས་རྣམ་ངེས་སུ། ལོག་པའི་ལམ་ལ་མཐའ་མེད་ཕྱིར། །དེ་དག་འདིར་ནི་སྤྲོ་བྱ་མིན། །ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །» «གསུམ་པ་ཤེས་པར་གདམས་ཚུལ་ནི། དེ་བས་སྐྱེས་བུ་བློ་གྲོས་ཅན་དག་གིས་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། སེམས་ནི་འདུས་ཚོགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །དྲི་མ་ཉིད་དང་ཡང་སྦགས་པ། །ཀུན་གཞི་སྡུད་པའི་སེམས་ལ་སོགས། །དྲི་མའི་གྲངས་སུ་གྱུར་པས་ན། །སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེ་བ་ནི། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་གཉིས་ལས། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བར་འཇོག་པ་ཁམས་གསུམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སེམས་ཞེས་བྱ་བ་འཁྲུལ་རྟོག་ལ། །ཞེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། ཡེ་ཤེས་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་སོ། །ལྔ་པ་གནས་ལ་གཉིས་ལས། སེམས་ཀྱི་གནས་ཀུན་གཞི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་ཆོས་སྐུ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། སེམས་ཀྱི་གནས་ནི་ཀུན་གཞི་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་གཞི་ནི་བསམ་པའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་སྡུད་ཅིང་སེམས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་» «རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་དྲན་རྟོག་ཐམས་ཅད་མི་མངའ་ཞིང་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །

這是對原文的完整直譯： 法身應成為迷亂顯現；法身應被執著為實體和相；因為這些顯現被執著為迷亂顯現和實相。這些顯現在迷亂境中應不可能顯現，因為法身在迷亂境中不可能顯現，因為它是勝義諦。《入行論》中說："勝義非心行境界，心被說為世俗諦。"《金剛經》中說："諸佛法身，法性非所知，不可了知。"由此可見。 智慧是心的說法已經被駁斥。總之，若有人這樣說，應將他們置於牛群中，不值得用經論來反駁。如法稱在《定量論》中所說："邪道無邊故，此處不廣述。" 第三，教導如何了知：因此，有智慧的人應當了知心與智慧的區別。《珍珠串》中說："心因聚集而生，本身即帶污垢。阿賴耶等諸心，皆屬污垢之數。心與智慧之別，智者應當了知。" 第四，二者的本質有兩點：心的本質被認為是迷亂顯現，具有三界的相。《定解寶燈論》中說："所謂心即是迷念。"智慧的本質是無分別。同論中說："智慧非是分別。" 第五，所依有兩點：心的所依是阿賴耶，智慧的所依是法身。《六空間》中說："大菩薩啊，心的所依是阿賴耶。為什麼呢？因為阿賴耶攝集一切思維對象並被認知為心。智慧的所依是法身。為什麼呢？因為法身無有一切念想，沒有執著不同對境的認知。"

ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་དྲན་རྟོག་ཐམས་ཅད་མི་མངའ་ཞིང་ཡུལ་ཅན་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་སེམས་སྤྲིན་དང་འདྲ་བ་ཡེ་ཤེས་ལ་སྒྲིབ་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཉི་མ་དང་འདྲ་བ་གཉིས་གཅིག་པའི་ས་མེད་དེ། བསྒྲིབ་བྱ་དང་སྒྲིབ་བྱེད་ཐ་དད་དུ་གནས་པ་ལས་སེམས་དང་སེམས་ལ་སྣང་བ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་དུས་ཕྱི་སྣང་བའི་ཡུལ་དང་དེ་འཛིན་པའི་སེམས་གློ་བུར་བ་གཞི་མེད་དུ་རྟོགས་ཤིང་ཡེ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་མ་འཁྲུལ་པར་ཤེས་དུས་རིག་པ་ཆོས་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་ན་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཕྱེད་པར་བྱ་སྟེ། མ་ཕྱེད་ན་ཡེ་ཤེས་སེམས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་ནས་སྦྱོར་བའི་རང་ངོ་ལ་སྣང་མི་ནུས་པའི་སྐྱོན་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་རང་གི་ངོ་བོ་མ་ཕྱེད་ན་ཉི་མ་སྤྲིན་ཕུང་གིས་བསྒྲིབས་པ་དང་འདྲ་སྟེ་ཕྱིར་སྣང་བའི་དོན་བྱེད་མི་ནུས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་སེམས་ལ་མཁས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་བདག་མེད་དུ་རྟོགས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ལ་མཁས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའོ་ཞེས་སོ། །» «དོན་གཉིས་པ་སོ་སོའི་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་གནས་རྟོགས་དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་རྟོགས་དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ཐུན་མོང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། ཁྱད་པར་གྱི་གནས་ངེས་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག» «དབྱེ་བ་གསུམ་ལས། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་འགྲོ་དྲུག་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པ་རང་ག་མ་གཟུང་འཛིན་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པས་སྣང་བ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་བཅས་པ་སྟེ། དྲན་བསམ་རང་རྒྱུད་དུ་འཆར་བ་ན«༼༡༽«། ཐལ་འགྱུར་ལས། སེམས་ཞེས་བྱ་བ་འཁྲུལ་རྟོག་ལ། །ངོ་བོ་འཇུག་ཅིང་ཁྱབ་པ་ལ། །དྲན་བསམ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་མའོ། །ཞེས་པ་དང༌། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སེམས་ཀྱིས་སྣ་ཚོགས་བག་ཆགས་སྡུད་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་དང༌། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། མདོར་ན་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་སེམས་ཏེ་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་རང་ག་མའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་སོ། །

這是對原文的完整直譯： 因為法身無有一切念想，沒有執著不同對境的認知。" 如此，心如雲遮蔽智慧，智慧如日，二者不可能是一體。所遮蔽和能遮蔽是不同的。當了知心和心的顯現是迷亂時，就會領悟外在顯現的對境和執著它的心都是暫時的、無根基的。當了知智慧和智慧的顯現是不迷亂時，就能掌控覺性法身的壇城。因此，應當區分心和智慧。若不區分，就會有智慧被心遮蔽而無法在修行中顯現的過失。同論中說： "大菩薩啊，若不區分心與智慧的本質，就如同太陽被雲層遮蔽，無法向外發光。因此，善於了知心的瑜伽士們領悟外境無我。善於了知智慧的瑜伽士們則掌控覺性智慧。" 第二部分詳細解釋各自的本質有兩點：詳細解釋難以了知的心的所依，以及詳細解釋難以了知的智慧的所依。 首先，關於心的共同分類和特殊確定所依有兩點。第一點包括本質、詞源和分類三個方面。心的本質是六道各自的意識，自然而然地執著能取所取的遍計，並伴隨著我執，當念頭和思維在自相續中生起時。《定解寶燈論》中說： "所謂心即是迷念，本質遍及一切，是念想的基礎。" 《獅子圓滿游舞》中說："心積聚各種習氣。" 《六空間》中說："簡而言之，一切輪迴法都是執著自相的心，即六道眾生各自的自然顯現。"

མདོར་ན་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་སེམས་ཏེ་འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་རང་ག་མའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་སོ། །དེའང་སྣང་མི་སྣང་དུ་སེམས་འཛིན་པས་སྣང་བ་ལ་སེམས་སུ་མིང་བཏགས་སོ། །སྣང་བ་སེམས་སུ་མི་འདོད་པ་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ངེས་ཚིག་ནི་ཡུལ་ལ་སེམས་པས་ན་སེམས་ཏེ། རྟོག་བཅས་རགས་པའི་ཡུལ་ལ་སེམས་པ་དང༌། རྟོག་མེད་ཕྲ་བའི་ཡུལ་ཅི་ཡང་མི་འཛིན་པ་ཙམ་གྱི་ངང་ཡུལ་དེར་སེམས་སེ་འཇོག་པས་སེམས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ངེས་ཚིག་བསམ་པས་དྲན་ཡུལ་བསྐྱེད། །གང་ལ་སེམས་དང་གང་གིས་སེམས། །གང་སེམས་པ་དང་གང་ཕྱིར་སེམས། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། རང་ངོ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་དང༌། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་པར་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ལ་དག་པ་དང༌། མ་དག་པའི་སེམས་གཉིས་ལས། དག་པ་ནི་འཁྲུལ་རྟོག་རགས་པས་མ་བསྐྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྟོག་མེད་རང་ས་ན་གནས་པ་སྟེ། བསམ་གཏན་བཞི་དང༌། གཟུགས་མེད་བཞི་དང༌། འདོད་པའི་ཞི་གནས་རྩེ་གཅིག་པའི་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་དགུའོ། །མ་དག་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང༌། རོ་མྱོང་མཚུངས་ལྡན་གྱི་སེམས་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་རྗེས་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་ཐམས་ཅད་དོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། དབྱེ་བ་དག་དང་མ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་པར་དབྱེ་བ་ལ་བརྒྱད་དེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སེམས་གསལ་ལ་རྟོག་མེད་ལུང་མ་བསྟན་མེ་ལོང་གི་ངོས་ལྟ་བུ་དང༌། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་གཟུགས་སྣང་ལ་མི་རྟོག་པ་དང༌། རྣ་བ་དང༌། སྣ་དང༌། ལྕེ་དང༌། ལུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་རང་རང་གི་ཡུལ་སྣང་ལ་མི་རྟོག་པ་མེ་ལོང་དུ་གཟུགས་བརྙན་ཤར་ཟིན་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ཡིད་རང་ཡུལ་ཆོས་དུ་མ་ལ་རྟོག་པའི་ཆ་ལས་མངོན་གྱུར་དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་དབང་ཤེས་དང་འཛིན་སྟངས་སུ་འཇུག་གམ་དོན་སྤྱི་རྟོག་པའི་ཡུལ་མེད་པ་གསལ་སྣང་རྡོ་རྗེ་གདན་ལྟ་བུར་རྟོག་དུས་ན་དང་པོར་རྟོག་པའི་ཤེས་པ་བཟུང་བར་སྐྱེས་པ་དེ་ཡིད་ཤེས། དེའི་རྗེས་ལ་ཆགས་སྡང་བར་མ་གང་རུང་དུ་སྤྱོད་པར་སྐྱེས་པ་དེ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་སྟེ་ཉོན་ཡིད་ཅེས་བྱའོ། །འདི་དག་གི་ཆ་ཤས་དབྱེ་བ་དང་ལུང་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མང་བས་ཡི་གེས་འཇིགས་ནས་མ་སྤྲོས་སོ། །

這是對原文的完整直譯： 簡而言之，一切輪迴法都是執著自相的心，即六道眾生各自的自然顯現。"這也是因為心執著顯現與不顯現，所以將顯現命名為心。前面已經解釋過不認為顯現是心。 詞源解釋是：因為思考對境，所以稱為心。對粗大的有分別對境進行思考，以及對細微的無分別對境不執著任何東西，僅僅安住于那種狀態中思考那個對境，所以稱為心。《定解寶燈論》中說："詞源定義是通過思考產生憶念對境。何處思考，以何思考，思考何物，為何思考。" 分類有兩種：分為兩種自性和分為識蘊。 首先，分為清凈和不清凈兩種心。清凈心是不被粗大迷念所生，安住于無分別智慧自性中，包括四禪、四無色定和欲界專注禪定的九種心的顯現。不清凈心是各種遍計分別和與貪著相應的心，以及禪定、無色定瑜伽后的一切有對境之心。《定解寶燈論》中說："分類為清凈和不清凈。" 其次，分為八識蘊：阿賴耶識心清明無分別，無記如鏡面；眼識顯現色法而無分別；耳識、鼻識、舌識、身識各自顯現其對境而無分別，如鏡中已顯現的影像；意識對多種法產生分別，或者以現行方式緣取根境，或者無有分別所緣的概念，如清晰顯現金剛座時，最初生起執取的分別心識是意識，之後生起貪嗔或中性的任何一種行為的執著心識是染污意。 這些部分的細分和相關經文非常多，為避免文字過多而未詳述。

འདི་དག་གི་ཆ་ཤས་དབྱེ་བ་དང་ལུང་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མང་བས་ཡི་གེས་འཇིགས་ནས་མ་སྤྲོས་སོ། །གཉིས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་གནས་ངེས་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། ངོ་བོ། གནས། ལམ། བྱེད་ལས། འབྲས་བུའོ། །སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་ཁམས་གསུམ་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་སྟེ། སེམས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཡིད་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡུལ་ལ་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་ཏེ། དེ་གསུམ་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཤེས་པ་རང་མ་རིག་པ་དུག་ལྔའི་རྩ་བ་ཅན་ནོ། །གནས་ནི་གློ་བ་ནས་སྙིང་དུ་འབྲེལ་བའི་རྩ་སོག་མའི་སྦུ་གུ་ཙམ་ན་གནས་ཏེ། གློ་བ་ནས་སྙིང་གི་འགྱུ་ཆ་ལྟ་བུ་ལ་སྙིང་གནས་རིག་པའི་ཆའི་རང་གདངས་མིག་ལྟ་བུ་བར་དེར་འདྲེས་པས་མི་བཀྲ་དགུ་བཀྲའི་སེམས་ཞེས་གློ་བུར་དུ་རྐྱེན་གྱི་ཆ་ལས་བྱུང་བའོ། །ལམ་ནི་དེ་ནས་སྒལ་ཚིགས་འདབ་ན་ཡར་རྩ་གཅིག་རྩེ་ཆུང་ནས་ཁ་སྣར་འབྲེལ་བས་ན་ཡར་རྒྱུ་བའོ། ། བྱེད་ལས་ལས་ཐ་དད་པས་སོག་པར་བྱེད་དོ། །འབྲས་བུ་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་སྣང་དུ་སྨིན་པའོ། །དེའང་མ་དག་སུམ་བརྩེགས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྙིང་དང་གློ་བའི་བར་གྱི་རྩ་འདབ་དབུགས་ཀྱི་རྟ་ལ་རིག་པའི་གདངས་ཏེ། ངོ་བོ་མ་རིག་པ། རྣམ་པ་སེམས། རྟོག་པ་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ། སུམ་ལྡན་གྱི་ཚོགས་པ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། མ་དག་པ་ཡི་གནས་ལུགས་ནི། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རང་རྒྱུད་ལ། །མ་དག་སུམ་བརྩེགས་གནས་པའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །སྙིང་དང་གློ་བའི་བར་དུ་ཡང༌། །བརྩེགས་མ་གསུམ་དུ་གནས་པའོ། །དེ་ནས་རྩ་ནས་འགྱུ་བའོ། །སྲོག་པ་རྩ་ནས་ལམ་འབྱུང་ངོ༌། །སྒོ་ནི་ཁ་དང་སྣ་ནས་འབྱུང༌། །དེ་ལ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུའོ། །དེ་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་རྣམས། །སྣ་ཚོགས་དུ་མར་འབྱུང་བའོ། །ཞེས་པ་དང༌། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། སྐྱེ་འགྲོ་སྲོག་གིས་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཤས་ཆེར་གནས་སོ། །དེ་ཡང་རྟེན་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྙིང་དང་གློ་བའི་བར་ན་གནས་སོ། །དེ་ཡང་མ་རིག་པ་རྐྱང་པར་མེད་དེ་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པས་བརྒྱན་ནས་གནས་སོ། །དེ་ལ་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་རྟོག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་སོ། །

這是對原文的完整直譯： 這些部分的細分和相關經文非常多，為避免文字過多而未詳述。 第二，確定特殊之處有五：本質、所依、道路、作用和果。 心的本質是三界的能取所取分別心，即阿賴耶識、意識和五識。這三者本質相同，都是無明為根本的五毒之心。 所依是從肺到心相連的中脈細如管道處，從肺到心的轉折處，如心所依的覺性部分的自光明如眼睛般混合其中，稱為"九彩心"，是突然從緣起部分產生的。 道路是從那裡沿脊柱旁邊向上有一脈從小指尖連線到口鼻，所以向上執行。 作用是由於業的不同而產生分別。 果是成熟為輪迴的迷亂顯現。 這也稱為"不清凈三層"，即心肺之間的脈支上氣息之馬上有覺性的光明。本質是無明，形相是心，分別是意，稱為三者俱全的聚合。 《自現續》中說："不清凈的實相，即一切眾生自相續中，不清凈三層安住。其實相如下：心肺之間，三層安住。從那裡經脈而動。生命從脈中產生道路。門從口鼻而出。有八萬種。由此等煩惱，產生種種多樣。" 《金剛薩埵心鏡》中說："一切有情眾生中，煩惱無明廣泛安住。它依靠色蘊，安住於心肺之間。它不是單獨的無明，而是與稱為心的一切習氣相俱而安住。其中有稱為意的分別與之同在。"

དེ་ལ་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་རྟོག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་སོ། །དེ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་འདུས་པ་ལས་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་འཁོར་བ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལས་དུག་ལྔ་ཁོང་ཁྲོ་དང་དྲུག་བྱུང་ངོ༌། །དེ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་སྟོང་ཕྲག་དྲུག་ཅུ་བྱུང་ངོ༌། །དེ་རྣམས་ལམ་གང་ནས་འབྱུང་ཞེ་ན། གློ་བ་དང་སྙིང་དུ་འབྲེལ་བའི་བར་ན་སྲོག་རྩ་དམར་པོ་ཞེས་བྱ་བ་སོག་སྦུབས་ཙམ་གྱི་ནང་དུ་ཡར་རྒྱུ་སྟེ་དེ་ཡང་སྒལ་ཚིགས་ཀྱི་འདབ་ན་ཡར་ རྒྱུའོ། །དེ་ཡང་རྩེ་ཆུང་གཡོན་པ་དང་འབྲེལ་ལོ། །དེ་ནས་དབུགས་ཀྱི་རྟ་ལ་ཞོན་ནས་རྒྱུའོ། །དེ་ཡང་ཁ་དང་སྣ་ནས་རྒྱུའོ། །དེ་ལས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ངོ་ཞེས་སོ། །» «དོན་གཉིས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་རྟོགས་དཀའ་བ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ་དང༌། ཁྱད་པར་གྱི་གསང་ཆེན་ངེས་པའོ། །དང་པོ་ལ། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག» «དབྱེ་བ་གསུམ་ལས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་འོད་གསལ་བའི་རིག་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཡེ་ཤེས་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ངོ་བོ་རང་གསལ་སྙིང་པོའི་དོན། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི་ཡེ་ནས་གནས་པའི་ཤེས་པ་དམ་པ་ཡིན་པས་ན་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ངེས་ཚིག་ཡེ་ནས་གནས་པའི་དོན། །ད་ལྟ་ཤེས་པས་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས། ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་གསུམ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དབྱེ་བ་དག་ནི་གསུམ་དུ་འདོད། །ཅེས་པ་དང༌། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །གཞི་གནས་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང༌། །མཚན་ཉིད་འཛིན་དང་ཡུལ་ཁྱབ་བོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ། མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་དབྱིངས། མེ་ལོང༌། མཉམ་ཉིད། སོར་རྟོག» «བྱ་བ་གྲུབ་པ་དང་ལྔ། ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཇི་ལྟ་བ་དང་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པ་གཉིས་ཏེ་སྔར་བཤད་པ་དང་ཕྱིས་འོག་ཏུ་རྒྱས་པར་འཆད་དོ། །» «གཉིས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་གསང་ཆེན་ངེས་པའི་གནས་ལ་བརྒྱད་དེ། ངོ་བོ། རྟེན། གནས། ཕོ་བྲང༌། ལམ། སྣང་བ། བྱེད་ལས། འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་གཞི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་» «དེའོ། །

這是對原文的完整直譯： 其中稱為意的與分別同在。這三者合一即稱為無明，也就是輪迴本身。從中生出五毒和嗔恨共六種。從中又生出六萬種煩惱。 這些從何處生起呢？在心肺相連處有稱為生命紅脈的細如管道的內部向上執行，也就是沿脊柱旁向上執行。它與左小指相連。然後乘著氣息之馬而執行。再從口鼻執行。由此產生各種業和煩惱。 第二部分，詳細解釋難以理解的智慧之處分兩點：一般的分類和特殊的大秘密確定。 首先，本質、詞源解釋和分類三方面。智慧的本質是光明的覺性，即如來藏。《定解寶燈論》中說："智慧非分別，本質自明為心要。" 詞源解釋是：因為是本來存在的殊勝智慧，所以稱為智慧。同論中說："詞源意為本來存在之義，現在了知故稱智慧。" 分類有三：基礎智慧、持相智慧和遍及對境智慧。同論中說："分類認為有三種。"《珍珠串》中說："智慧是這樣的：基礎清凈智慧、持相智慧和遍及對境智慧。" 其中，基礎智慧有本質、自性、大悲三種。持相智慧有法界、映象、平等性、妙觀察、成所作五種。遍及對境智慧有如所有智和盡所有智兩種，如前所述，後面會詳細解釋。 第二，特殊大秘密確定之處有八：本質、依處、所依、宮殿、道路、顯現、作用和果。 首先，智慧的本質就是前面所說的基礎如來藏。

དང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་སྔར་བཤད་པའི་གཞི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་» «དེའོ། །རྟེན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོའོ། །གནས་ནི་ཙིཏྟ་རིན་པོ་ཆེའོ། །ཕོ་བྲང་ནི་འོད་ལྔ་ཀུན་འདུས་ཀྱི་གཞལ་མེད་ཁང་ངོ༌། །ལམ་ནི་རོ་རྐྱང་ཀུན་འདར་མ་ཤེལ་བུག་ཅན་བཞི་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་ལམ་སྙིང་ནས་རྒྱང་ཞགས་སུ་འབྲེལ་པའི་རྩ་དར་དཀར་གྱི་སྣལ་མ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་བ་ནི་སྒྲོན་མ་གཉིས་ཏེ། དབྱིངས་རྣམ་དག་གི་སྒྲོན་མའི་ངོ་བོ་ཡི་གེ་ན་རོ་ལྟ་བུ་སྣང་བ་མཐིང་ག་ནས་རྣམ་པར་མཆེད་པས་ནམ་མཁའ་གང་བའོ། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མའི་ངོ་བོ་རྨ་བྱའི་མདོངས་ལྟ་བུ་སྣང་བ་རང་གསལ་ཟླུམ་པོ་མུ་ཁྱུད་ལྔའི་ར་བ་དང་བཅས་པའོ། །བྱེད་ལས་ནི་འཁོར་བ་མྱང་འདས་སུ་སྒྲོལ་ཞིང་རིག་པ་སྐུར་སྨིན་པས་ཆོས་ཉིད་གདོད་མའི་ས་ཟིན་པར་བྱེད་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་མཐར་ཕྱིན་ཏེ་འབྲས་བུ་ཆོས་སྐུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་རང་ཤར་ལས། ཀྱེ་གྲོགས་པོ་དག་ཉོན་ཅིག» «ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དཔེས་མཚོན་པར་བྱའོ། །དེའང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ནི་རྟེན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནོ། །དཔེར་ན་ཁྲ་ཚང་ན་ཉལ་བ་ལྟ་བུའོ། །གནས་ནི་སྙིང་ག་ན་གནས་ཏེ་དཔེར་ན་བུམ་པའི་སྐུ་ལྟ་བུའོ། །ལམ་ནི་རྩ་བཞི་ནས་འབྱུང་སྟེ་དཔེར་ན་མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བ་བརྒྱུས་པ་ལྟ་བུའོ། །འཁྱིལ་ནི་དུང་ཁང་དཀར་པོའི་ནང་ན་འཁྱིལ་ཏེ་དཔེར་ན་བུམ་ནང་དུ་མར་མེ་བཏང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོ་ནི་མིག་ནས་འབྱུང་སྟེ་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་ནི་དཔེར་ན་རྨ་བྱའི་མདོངས་ལྟ་བུའོ། །དབྱིངས་རིག་པའི་སྒྲོན་མ་ནི་དཔེར་ན་ཡི་གེ་ན་རོ་ལྟ་བུའོ། །ཡུལ་ནི་ནམ་མཁའ་སྟོང་པའོ། །དུས་ནི་བར་དོའི་སྟོང་» «པའོ། །དཔེར་ན་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུའོ། །འགྲོ་ས་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་ལུས་ཏེ་དཔེར་ན་ཁ་བྲག་གི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །གྲོལ་ས་ནི་ཀ་དག་གི་སྣང་བ་སྟེ་དཔེར་ན་བུམ་པའི་སྐུ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་དང༌། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་གི་རྒྱུད་ལས།

這是對原文的完整直譯： 首先，智慧的本質就是前面所說的基礎如來藏。 依處是色蘊。 所依是珍貴的心（ཙིཏྟ་རིན་པོ་ཆེ，citta ratna，चित्त रत्न，珍貴心，齊達仁波切）。 宮殿是五光聚集的無量宮。 道路是左右脈、遍行脈、水晶管四脈，特別是從心臟連線到對境顯現的道路，如白絲線般的脈。 顯現有兩種燈：法界清凈燈的本質如（ན་རོ，naro，नरो，na ro，納若）字形，顯現藍色遍滿虛空。空性明點燈的本質如孔雀尾羽，顯現為自明圓形，有五色光環圍繞。 作用是將輪迴解脫為涅槃，使覺性成熟為身，使證得本初法性之地。 果是使界和智慧不可分離圓滿，獲得法身果位。 《自現續》中說："善友們請聽！一切法之真如應以比喻說明。圓滿佛陀的密意是：依處依於色蘊，如鷹棲於巢中。所依在心間，如瓶中佛像。道路從四脈而出，如串珠鏈。盤繞在白螺殼內，如瓶中點燈。門從眼中出，空性明點燈如孔雀尾羽。法界覺性燈如（ན་རོ，naro，नरो，na ro，納若）字。境是空虛空。時是中陰空性。如鏡面圓。去處是珍寶身，如巖縫道路。解脫處是本凈光明，如瓶中佛像。" 《金剛薩埵心鏡續》中說：

རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་གི་རྒྱུད་ལས། ཨ་ཧོ་ཀློང་ཆེན་པོ་རྣམས་ཉོན་ཅིག» «འཇིག་རྟེན་ཀྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཏིལ་འབྲུ་ལ་མར་གྱིས་ཁྱབ་པ་བཞིན་དུ་གནས་སོ། །དེ་ཡང་རྟེན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནོ། །གནས་ནི་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་གའུ་ཁ་སྦྱོར་གྱི་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དཔེར་ན་བསེའི་གའུ་ཁ་སྦྱར་བ་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ནང་ན་འོད་ཁ་དོག་ལྔའི་དཀྱིལ་ན་ཞི་བའི་སྐུ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་འོད་ཁྱིམ་གྱི་ཚུལ་དུ་གནས་» «སོ། །དེ་ནི་རིག་པའི་གནས་སོ། །དཔེར་ན་བུམ་པའི་སྐུ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་གནས་ཀླད་པ་དུང་ཁང་ན་གནས་སོ། །དེ་ཡང་ཁྲོ་བོའི་སྐུ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ལ་སྤྱན་ཕུལ་ཐག་ཙམ་དུ་གནས་སོ། །དེ་ཡང་འོད་ཟེར་གྱི་ཚུལ་དུ་གནས་སོ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་འོད་ནི་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་ལྟར་གསལ་ལ་དངས་པའམ་དཔེར་ན་ཉའི་མིག་བཞིན་དུ་འོད་ཟེར་དུ་གནས་སོ། །དེ་ཡང་རིག་པའི་འབྲེལ་ས་ནི་སྙིང་གི་རྩེ་མོ་ནས་ཡར་རྩ་དར་དཀར་གྱི་སྣལ་མ་ཙམ་སྒལ་ཚིགས་འདབ་ན་ཡར་ཡོད་དེ། དེ་ནས་ལམ་བྱུང་ནས་མགོའི་ནང་དུ་འཇུག་གོ» «།རྩ་དེ་ཡང་རྩེ་ཆུང་གཡོན་ནས་འཐོན་ནས་ཀླད་པར་འབྲེལ་ལོ། །དེ་ཡང་རྣ་བའི་འདབ་གཡས་གཡོན་ནས་འཐོན་ནས་མིག་དང་འབྲེལ་ལོ། །དེ་ལས་མིག་ནམ་མཁའ་ལ་བཟློག་སྟེ་རྩ་གཅུན་ནས་བལྟས་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་སྣང་གིས་ནམ་མཁའ་གང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །འདིར་འོད་རྩ་བལྟེམས་པས་འོད་སྣང་འཆར་བའི་གནད་ནི་དེ་ཡིན་ཏེ། ལྟ་སྟངས་གཟིགས་སྟངས་ལྡན་པ་ཡིས། །རྩེ་ཆུང་གཡོན་འདབ་འོད་རྩ་བལྟེམ། །སྣང་བས་ནམ་མཁའ་གང་བ་འཆར། །ཡང་ཟབ་གདམས་པའི་ཟབ་རྒྱའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་སྐུ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ལ་སྤྱན་ཕུལ་ཐག་ཙམ་བཤད་པ་འདི་ལ་ཁ་ཅིག་སྐུ་བས་སྤྱན་ཆེ་སྟེ་རྩ་བ་ཕྲ་ཡང་རྩེ་མོ་ཡངས་པར་ཡོད་ཅེས་ཟེར་བ་ནི་བསམ་མནོ་མ་བཏང་བར་ཅི་རུང་རུང་བླ་རྡོལ་དུ་སྨྲ་བའི་ཚིག་སྟེ། སྐུ་དེ་ཉིད་ལ་སྤྱན་ཡོད་ན་སྐུ་ལས་ཆེ་བ་མི་སྲིད་ཅིང་དེ་ལས་ཕྱིར་འཕྲོས་ཏེ་ཡོད་ན་སྐུ་དང་མི་འབྲེལ་བའམ་སྤྱན་ལུག་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །

這是對原文的完整直譯： 《金剛薩埵心鏡續》中說： "啊呵！廣大空性者們請聽！一切世間界眾生中如來藏遍在，如芝麻中的油。其依處依於色蘊。所依在心中央，稱為普賢雙運密意，如合攏的皮盒，內有五色光明中安住芥子大小的寂靜身，以光環方式存在。這是覺性的所依，如瓶中佛像。 由此生起的智慧安住于腦部白螺殼中。其中有芥子大小的忿怒身，眼如針尖大小。以光芒方式存在。由此生起的光明如鏡面般清澈明亮，或如魚眼般以光芒方式存在。 覺性的連線處從心尖向上有如白絲線般的脈，沿脊柱旁向上，然後入頭部。該脈從左小指出，連線到腦部。再從兩耳旁出，與眼相連。從中將眼向上空翻轉，收縮脈絡觀看時，智慧光明會充滿虛空。" 這裡，通過扭轉光脈而顯現光明的要訣就是這樣。如雲："具備觀看方式，扭轉左小指光脈，顯現充滿虛空，這是甚深教授的深奧秘訣。" 關於所說的身如芥子大小而眼如針尖大小，有人說眼比身大，雖根部細但頂端寬廣。這是未經思考隨意妄言之語。若眼在身上，不可能比身大；若在身外，則與身不相連或成為脫落的眼睛，有這些過失。

སྐུ་དེ་ཉིད་ལ་སྤྱན་ཡོད་ན་སྐུ་ལས་ཆེ་བ་མི་སྲིད་ཅིང་དེ་ལས་ཕྱིར་འཕྲོས་ཏེ་ཡོད་ན་སྐུ་དང་མི་འབྲེལ་བའམ་སྤྱན་ལུག་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །དེས་ན་འཚམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་སྐད་རྙིང་པ་ལ་ཕུལ་ཐག་ཙམ་ཞེས་ཟེར་ཏེ་ཚིག་དེ་ཙམ་ལས་ཡུངས་འབྲུ་ལ་འཚམས་པའི་སྤྱན་དེ་སྐྲ་རྩེ་བས་ཀྱང་ཆུང་དགོས་པས་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཆུ་བུར་གྱི་མིག་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བལྟར་མི་རུང་བའོ། །འདི་ལ་མི་ཤེས་པ་དང་འཁྲུལ་པའི་གནད་མེད་ཀྱང་བརྡ་ལ་མ་བྱང་བ་རྣམས་ཚིག་ལ་འཁྲུལ་ནས་ཡི་གེའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཆད་པའི་དོགས་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་འདིར་གསལ་བོར་བཤད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་གསང་བ་རྒྱལ་པོའི་གནས་འདི་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྙིང་ཏིག་གི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་མ་སྦས་པར་བཤད་དེ་ཕྱི་རབས་ཀྱི་སྐལ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་ཐར་པའི་ལམ་བཟང་སྣང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་དབྱེ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁོ་བོ་ཅག་མང་དུ་ཐོས་པ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྙེད་པ་དག་གིས་ཕན་གནས་འདི་ལྟ་བུའི་རྟོགས་དཀའ་བ་ཀུན་ལ་སྣང་བར་བྱེད་པས་ན་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་བསྟན་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་བཞི་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ།། » «།།» «དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་གང་ལས་འཆར་བའི་ལམ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་མདོར་བསྟན་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལམ་ཉིད་» «ནི། །རང་གི་རྩ་ཡི་འཁོར་ལོ་ལ། །སྐུ་གསུམ་རང་རྫོགས་གནས་པ་སྟེ། །རོ་མ་རྐྱང་མ་ཀུན་འདར་མ། །རྩ་གསུམ་དག་གིས་ལུས་བཟུང་སྟེ། །དབུས་མས་འཁོར་ལོ་བཞི་རྟེན་བྱེད། །འདི་དག་གཡས་གཡོན་དབུས་གནས་པས། །ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་དབྱེ་བ་ཡིས། །ལུས་དང་ཡན་ལག་བསྐྱེད་པ་དང༌། །སྒྲོན་མ་ཉིད་ཀྱང་སྨིན་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། ། གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་ངོས་གཟུང༌། རྩའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད། ཐིག་ལེའི་བཀོད་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི།

這是對原文的完整直譯： 若眼在身上，不可能比身大；若在身外，則與身不相連或成為脫落的眼睛，有這些過失。因此，"適度"在古老的地方語言中稱為"ཕུལ་ཐག་ཙམ"（phul thag tsam），這個詞意味著與芥子相稱的眼睛必須比髮絲尖還小，因此凡夫泡沫般的眼睛無法看見。 雖然這裡沒有不知或錯誤的要點，但爲了防止不熟悉術語的人誤解文字而顛倒解釋字義，在此清楚地解釋。 如此，這個秘密王的所依是自然大圓滿心髓的重要關鍵，所以未加隱藏地解釋，爲了開啟後代有緣者的智慧之眼，使他們見到解脫的善道。 我們這些多聞者獲得法眼，能使如此難解的有益之處顯現於一切，因此是深奧而廣大的。 這是《詞義寶藏》中講解智慧所依的第四金剛處的廣泛解釋。 接下來講解智慧從何處生起的道路，分兩部分。首先簡要說明，《勝義續》中說： "覺性智慧的道路，在自身脈輪中，三身自圓滿安住。右脈、左脈、遍行脈，三脈支撐身體，中脈支撐四輪。這些位於左右中央，以世俗諦和勝義諦的區分，產生身體和肢體，也使燈成熟。" 其次廣泛解釋分三部分：確認智慧之道、詳細解釋脈的本質、特別說明明點的安排方式。首先是：

ཐིག་ལེའི་བཀོད་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡེ་ཤེས་དངོས་སྙིང་ག་ན་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་བུམ་ནང་གི་མར་མེ་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཟེར་འཕྲོ་བ་ལ་ལུས་ནང་གི་རྩ་ཆེན་བཞི་ནས་རྩ་བྲན་གྱི་ནང་དུ་འོད་གསལ་གྱི་ཐིག་ལེ་སྣང་བ་རྣམས་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་རང་ངོའི་རྟེན་དུ་གནས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། རོ་མ་རྐྱང་མ་ཀུན་འདར་མ། །ཀ་ཏི་ཤེལ་གྱི་སྦུ་གུ་ཅན། །མེ་ལོང་མཉམ་ཉིད་སོ་སོར་རྟོག» «།བྱ་གྲུབ་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཐིག་ལེ་རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུ་བ། །རང་རྩལ་རྫོགས་པའི་རྟེན་གནས་ སོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ནང་གདངས་རྩ་ནང་ནས་འཕྲོ་བ་ལྟར་དེ་ལས་ཕྱིར་སྣང་སྒྲོན་མའི་རང་གདངས་འཆར་ཏེ། སྙིང་གའི་འོད་གསལ་ལས་འོད་རྩའི་སྒོ་བཞི་ཡོད་དེ། ཀ་ཏི་གསེར་གྱི་རྩ་ཆེན། ཤེལ་བུག་ཅན། དར་དཀར་སྣལ་མ། སྟོང་པ་རང་གྲོལ་ལོ། །དེ་ཡང་གསེར་གྱི་རྩ་ཆེན་ནས་འོད་གསལ་འཆར་བར་བྱེད་པ་དང༌། ཤེལ་གྱི་སྦུག་མར་ནང་དུ་ནུབ་པར་བྱེད་པ་དང༌། དར་དཀར་སྣལ་མ་ཕྲ་ལ་འཁྲིལ་ནས་ཕྱིར་ཡུལ་འཆར་བ་དང༌། སྟོང་པ་རང་གྲོལ་ནས་དབྱིངས་སུ་ནུབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཀ་ཏི་གསེར་གྱི་རྩ་ཆེན་ནི་སྙིང་ག་ནས་རང་བྱུང་ངོ་བོ་རྩའི་འོད་གདངས་མཚོན་ལ། ཤེལ་སྦུག་ཅན་ནི་སྲོག་རྩར་ཡེ་ཤེས་གྱི་གདངས་གསལ་ཞིང༌། དར་དཀར་སྣལ་མ་ཕྲ་ལ་འཁྲིལ་བ་ནི་ཆུན་གཅིག་ཏུ་བཤད་པ་ཕྱིར་སྣང་བའི་བྱེད་པ་གཅིག་པས་གཅིག་ཏུ་བཤད་ཀྱང་དར་དཀར་སྣལ་མ་དང་ཕྲ་ལ་འཁྲིལ་ཞེས་མིང་གཉིས་སུ་བགྲངས་སོ། །མིག་གཡས་སུ་འོད་རྩ་ཟུག་པ་དེ་དར་དཀར་སྣལ་མ། གཡོན་དུ་ཟུག་པ་དེ་ཕྲ་ལ་འཁྲིལ་ ལོ། །དེར་མ་ཟད་ཕྲ་ལ་འཁྲིལ་གྱི་ནང་རྩ་འགྲེང་བུ་གཅིག་ལ་བཞིར་གྱེས་པས་འཁོར་ལོ་བཞིའི་དབུས་སུ་འོད་རྩའི་གདངས་སོ་སོར་ཁྱབ་པས་ལ་ལར་སྟོང་པ་རང་གྲོལ་མེད་པས་འདི་བཤད་དོ། ། སྟོང་པ་རང་གྲོལ་ནི་དབུ་མའི་ནང་ནས་ཚངས་བུག་ལ་ཟུག་པས་རིག་པ་རྟོག་མེད་ཀྱི་སྐུ་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་རུང་དུ་འཆར་བའི་ལམ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་འོད་རྩ་ལྔ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་སྦྱར་བ་ཡིན་ལ་བཞིར་བྱས་དུས་སྒྲོན་མ་བཞི་དང་སྦྱོར་ཏེ།

這是對原文的完整直譯： 特別說明明點的安排方式。首先： 智慧本身安住於心間，如同日輪中的燈火在瓶內，其光芒通過身體內四大脈及支脈中的光明明點顯現，這些是五智自性的所依。《勝義續》中說： "右脈、左脈、遍行脈，以及中脈晶瑩如管。映象智、平等性智、妙觀察智、成所作智、法界智，以明點流動與不動，作為自力圓滿的所依而安住。" 如此，內在光芒從脈中放射，由此向外顯現為燈的自然光芒。從心間的光明有四個光脈之門：中脈金色大脈、晶瑩如管脈、白絲線脈和空性自解脈。其中，金色大脈使光明顯現，晶瑩如管脈使光明內收，白絲線脈細而盤繞使外境顯現，空性自解脈使光明融入法界。 其中，中脈金色大脈從心間象徵自生本質的脈光芒。晶瑩如管脈是生命脈中智慧光芒明亮。白絲線細而盤繞，有人解釋為一體，因為向外顯現的作用相同，雖然解釋為一體，但白絲線和細而盤繞被計為兩個名稱。插入右眼的光脈是白絲線，插入左眼的是細而盤繞。不僅如此，細而盤繞內部一條直脈分為四支，遍佈四輪中央的光脈光芒，因此有些地方沒有空性自解脈，所以這裡解釋。 空性自解脈是從中脈內部插入梵穴，使無念的覺性身可融入法界的通道。 如此，五光脈與五智相對應，當分為四時，則與四燈相對應。

དེ་ལྟར་ན་འོད་རྩ་ལྔ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་སྦྱར་བ་ཡིན་ལ་བཞིར་བྱས་དུས་སྒྲོན་མ་བཞི་དང་སྦྱོར་ཏེ། སྙིང་ནས་ཨ་ཝ་དྷཱུ་ཏཱིར་བརྒྱུད་དེ་སྒལ་ཚིགས་ནས་རྩེ་ཆུང་གཡས་དང་དུང་ཁང་ནས་རྒྱང་ཞགས་སུ་བརྒྱུད་པར་འོད་རྩ་དངས་པ་ལས་སྒྲོན་མ་བཞི་ཆར་རང་གདངས་ནམ་མཁའ་ལ་འཆར་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཡང་དག་སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་ནི། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རང་རྒྱུད་ལ། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཚུལ་དུ་གནས། །དེ་ཡང་ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་དུ་གནས། །ཡུངས་འབྲུའམ་ནི་ཏིལ་འབྲུ་ ཙམ། །མ་བསྐྱེད་རྫོགས་པའི་ཚུལ་དུ་གནས། །ཙིཏྟ་སྒོ་བཞི་མ་འགགས་ གསལ། །རྣམ་པར་འཆར་བར་བྱེད་པ་དང༌། །རྣམ་པར་ནུབ་པར་བྱེད་པ་ དང༌། །སྐད་ཅིག་འཆར་བར་བྱེད་པ་དང༌། །སྐད་ཅིག་ནུབ་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ཡང་མཚན་བརྗོད་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཀ་ཏི་གསེར་གྱི་རྩ་ཆེན་ཏེ། །ཤེལ་གྱི་སྦུ་གུ་ཁོག་པ་སྟོང༌། །དར་དཀར་སྣལ་མ་ཕྲ་ལ་འཁྲིལ། །སྟོང་པར་རང་གྲོལ་རྩ་ཆེན་པོ། ། དེ་ཡང་སྒོ་བཞིར་རང་སྣང་རྩ། །དེ་ནས་ལམ་བྱུང་དྷཱུ་ཏཱིར་ཐིམ། །དྷཱུ་ཏཱིའི་ནང་ནས་འོད་འཕྲོས་ཏེ། །སྒལ་ཚིགས་གཡས་ནས་ལམ་བྱུང་ནས། །རྩེ་ཆུང་གཡས་ནས་དུང་ཁང་ཐིམ། །དེ་ནས་འོད་འཕྲོས་སྒྲོན་མ་བཞི། །མ་འགགས་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལ། །སང་ངེ་སལ་ལེ་འོད་ཀྱི་སྐུ། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ གནས། །སྒྲོན་མ་རྣམ་བཞི་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་དང༌། །རིག་པ་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་དང༌། །ཤེས་རབ་རང་བྱུང་སྒྲོན་མ་དང༌། །རྒྱང་ཞགས་ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ་རྣམས། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། ། དོན་གཉིས་པ་རྩའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ། རོ་མ། རྐྱང་མ། ཀུན་འདར་མ། འོད་རྩ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་དང་བཞི་ལས། རོ་མ་ཞེས་པ་ཀུན་གྱི་རོ་ལེན་པར་བྱེད་པས་ལན་ཚྭ་དང་འདྲ་སྟེ་ཐིག་ལེའི་བདེ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པས་རོ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལས་བྱུང་བས་མ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་ཅན་འདོད་ཆགས་ལ་བརྟེན་ནས་འཚང་རྒྱ་བར་བྱེད་པའོ། །ཡང་ན་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱ་བྱེད་ཉུང་བ་སྟེ་ཐིག་ལེའི་འཕྲུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ་བརྗོད་པར་དཀའ་བས་མ་ཞེས་བྱའོ། །

這是對原文的完整直譯： 如此，五光脈與五智相對應，當分為四時，則與四燈相對應。從心經由中脈，通過脊柱到右側小頂，從頭頂骨腔到遠套，光脈清澈，四燈的自然光芒顯現於虛空中。《自現續》中說： "圓滿佛陀的密意，在一切眾生自相續中，以身和智慧的形式安住。它安住在心間，如芥子或芝麻大小，以未生而圓滿的方式存在。心有四門不阻礙明亮，能顯現、能隱沒、能剎那顯現、能剎那隱沒。其名稱如下：中脈金色大脈、晶瑩如管內空、白絲線細而盤繞、空性自解大脈。這四門自顯脈，然後融入中脈。從中脈內放光，經右脊柱通道，從右小頂融入頭頂骨腔。然後放光成為四燈，無阻礙地在空虛的虛空中，明亮閃耀的光身，以連續不斷的方式存在。四燈如下：空性明點燈、覺性法界燈、智慧自生燈、遠套水燈，這些存在於一切眾生中。" 第二，詳細解釋脈的本質，分為右脈、左脈、遍行脈、光脈智慧所依四種。 右脈意為接受一切的味道，如同鹽，依靠明點的快樂產生非共的體驗，所以稱為"味"。又因為從貪慾而生，所以稱為"母"。即貪慾者依靠貪慾而成佛。或者，"味"意味著行為少，依靠明點的變化而體驗，因難以言說而稱為"母"。

ཡང་ན་རོ་ཞེས་བྱ་བ་བྱ་བྱེད་ཉུང་བ་སྟེ་ཐིག་ལེའི་འཕྲུལ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ་བརྗོད་པར་དཀའ་བས་མ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐིག་ལེ་རྒྱུ་བས་ན་ཐིག་ལེའི་རོ་མཆོག་ཏུ་བདེ་བས་གང་བའོ། །དེ་ཡང་རོ་མའི་འདབ་མར་རོ་རྣམས་འདུས་སར་རླུང་གིས་བསྐུལ་བས་ཟས་ཀྱི་དངོས་གྲུབ་འབྱུང་བར་བྱེད་ལ། རྩའི་རོ་དངས་མའི་བདེ་བས་ལུས་སེམས་རྒྱས་ཤིང་མ་དེས་ཁྱབ་པར་བྱེད། གནས་པར་བྱེད། རྟེན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། རོ་མས་རོ་རྣམས་འཁོར་ལོ་ལ། །རླུང་གིས་བསྐུལ་ཞིང་ཐིག་ལེས་འཕེན། །རོ་ནི་རྩ་ལ་བརྟེན་པ་ཡི། །བདེ་བས་ལུས་སེམས་རྒྱས་པར་བྱེད། །མས་ནི་དངས་མ་སྡུད་པ་དང༌། །གོང་འོག་གནད་ཀྱི་གཞི་མ་བྱེད། །འདི་ལ་བསྐྱིལ་ཞིང་བརྟེན་པ་གནད། །འདི་ཡི་ཡན་ལག་དྲུག་པོ་ལ། །གཏར་ཞིང་བསྲེགས་ན་ཡེ་ཤེས་འགག» «།དྲོད་འཐོབ་འདོད་ན་མཉེ་བ་གནད། །རླུང་དང་ཐིག་ལེ་དགུག་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །རྐྱང་མ་ནི། རྐྱང་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་འཁྱོག་པ་དང་ཡལ་ག་མེད་པ་སྟེ་རང་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པའི་ཐིག་ལེ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐིག་ལེ་གཉིས་ཀའི་རྒྱུ་ལས་དོན་དམ་པའི་འབྱུང་བ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་འབྱུང་བ་སྨིན་པ་དང་འབྱེད་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་རྐྱང་པ་ཡིན་པས་རང་བཞིན་ཙམ་དུ་གནས་པ་ལས་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་གྱི་གཞི་ཡིན་པས་མ་ཞེས་བྱའོ། །འདི་ལ་བརྟེན་པས་འབད་མེད་དུ་འཚང་རྒྱ་བ་སྟེ། ཉག་གཅིག་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོའི་ཆ་རྐྱེན་ནོ། །འདི་ལ་ཐིག་ལེ་གདབ་པ་དང༌། གསེང་ཞིང་མཉེ་བ་གནད་དུ་དབྱུང་བའོ། །དེའང་དེ་ཉིད་ལས། རྐྱང་མས་སྐྱེད་བྱེད་འཁོར་ལོ་ལ། །རླུང་གིས་འཕེན་སྡུད་ཐིག་ལེ་སྡུད། །རྐྱང་ཞེས་བྱ་བ་ཟླ་མེད་པས། །ཉག་གཅིག་དགོངས་པ་སྟོན་པར་བྱེད། །མས་ནི་སྙིགས་མ་སེལ་བར་བྱེད། །ངོ་བོའི་གཟི་མདངས་སྐྱེད་བྱེད་པའོ། །འདི་ལ་གསེང་ཞིང་མཉེ་བ་གནད། །འདི་ལ་ཡལ་ག་མི་སྣང་བས། །སྨིན་སོ་བཞི་ལ་ཐིག་ལེ་གདབ། །ཟས་ལ་དབང་ཐོབ་འདོད་པས་ནི། །རླུང་ནི་བསྟིམ་ཞིང་ཆུ་མི་འདོར། །དམ་ཚིག་གིས་ནི་རབ་བརྟག་གོ» «།ཞེས་སོ། །ཀུན་འདར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་འདུས་པ་སྟེ།

這是對原文的完整直譯： 或者，"味"意味著行為少，依靠明點的變化而體驗，因難以言說而稱為"母"。然後，因為世俗明點流動，所以充滿最上味的快樂。 而且，在右脈的支脈中，在味道匯聚處，由風推動而產生飲食成就。脈中精華的快樂使身心增長，母則遍及、安住、支撐。《勝義續》中說： "右脈使諸味在輪中，由風推動明點射出。味依靠脈的快樂，使身心增長。母則收集精華，作為上下要點的基礎。在此盤繞依靠是關鍵。在它的六支上，若鍼灸或灼燒則智慧會阻塞。若想獲得暖，按摩是關鍵。應當召集風和明點。" 左脈：所謂"單獨"，是指它沒有彎曲和分支，自然作為勝義明點和世俗明點兩者的因，使勝義元素和世俗元素成熟和分離。因為它是單獨的，所以只是安住于自性中而變化。因為是一切的基礎，所以稱為"母"。依靠它可以無勤成佛，是唯一勝義智慧本質的助緣。在此應當置入明點，提升並按摩是關鍵。同樣在《勝義續》中說： "左脈在產生輪中，風推拉收集明點。所謂'單獨'因無伴，顯示唯一密意。母則清除雜質，產生本質的光彩。在此提升按摩是關鍵。因為它沒有分支，應在四成熟處置入明點。若想獲得飲食自在，應融入風不排出水。應以誓言善加觀察。" 所謂遍行脈，是指一切匯聚，

ཀུན་འདར་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཀུན་འདུས་པ་སྟེ། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཐིག་ལེ་དང་རྩའི་བདེ་བ་དང་རླུང་གི་བདེ་བ་ཀུན་སྐྱེ་བས་ན་ཀུན་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་སྤྱི་ལ་ཁྱབ་ཆེ་བས་ན་མ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དྲན་པ་དང་རྩེ་མོ་རྣམས་བཀོད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་གཉིས་སུ་གཙོ་བོར་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་འཇུག་ཅིང་སྐུ་གསུམ་གྱི་སྣང་བ་སྟོན་ལ། ཡེ་ཤེས་གྲུབ་པས་གསེང་བ་དང་འདྲིལ་བ་གནད་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཀུན་འདར་མས་ནི་དྲན་པ་དང༌། །རྩེ་མོའི་འཁོར་ལོ་སྡུད་པས་སྨིན། །ལས་རླུང་བཟློག་ཅིང་ཡེ་ཤེས་འཛིན། །ཀུན་ནི་སྤྲུལ་སྐུའི་ཡོན་ཏན་སྟེར། །འདར་བས་ལོངས་སྐུའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །མས་ནི་ཆོས་སྐུ་དངོས་སུ་སྟོན། །འདི་ཡི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལ། །གསེང་ཞིང་འདྲིལ་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །ཚེ་ཉིད་སྤེལ་ན་བུག་པ་བསྟེན། །ཐིག་ལེ་ལུས་དང་སེམས་ཀྱིས་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་རོ་མ་ནི་རྐྱང་མའི་གཡོན་ནས་འཁྲིལ་ནས་གཡས་སུ་རྒྱུ་ལ། རྐྱང་མ་ནི་སྙིང་གི་རྩེ་མོའི་གཡོན་ནས་འཐོན་ཏེ་མགྲིན་པ་རྩའི་དྲ་བ་ལས་འཐོན་ནས་ཐོད་པའི་ནང་ན་ཚུར་ཞུགས་ཏེ་མིག་གཡོན་པ་ན་སྒོ་དོད་ པའོ། །རོ་མ་ནི་མིག་གཡས་པའོ། །ཀུན་འདར་མ་ནི་དབུས་དྲང་པོར་གནས་ཏེ་རྩེ་མོ་གསུམ་དུ་གྱེས་ནས་སྒོ་དབུས་མ་སྤྱི་བོ་ཚངས་པའི་བུ་ག་ལ་སྣང་བར་བྱེད་ལ། དེ་ནས་རིག་པ་རྟོག་པ་མེད་པའི་སྐུ་འཆར་རོ། །མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། རིག་པ་རྟོག་མེད་ལུ་གུ་རྒྱུད། །བདེ་ཆེན་ཚངས་པའི་སྒོ་ནས་སྣང༌། །ཞེས་སོ། །རྩེ་མོ་གཡས་པ་རྣ་བ་གཡས་པ་ལ་སྣང་བས་ལས་ཀྱི་རླུང་འགྱུ་སྟེ། འདི་ལ་ཡལ་ག་ཕྲ་མོ་གཉིས་སྣ་བུག་གཉིས་ལ་ཟུག་པས་ལས་རླུང་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་འགྱུ་ བའོ། །རྣ་བ་གཡོན་པ་ལ་ཟུག་པ་དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་འཆར་བར་བྱེད་ པའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། རྣ་བ་གཡས་པས་ལས་རླུང་སྟོན། །གཡོན་པས་སྒྲ་ཉམས་ཡེ་ཤེས་ཉིད། །ཅེས་སོ། །གཡོན་རྩ་ན་རང་བཞིན་གྱི་ཐིག་ལེ་གཡས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐིག་ལེའོ། །དེ་ཡང་གཡས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་སྨིན་པར་བྱེད་ལ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་དང་འབྱུང་བ་འཕེལ་བ་དང་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱེད་ དོ། །

這是對原文的完整直譯： 所謂遍行脈，是指一切匯聚。依靠它生起明點、脈的快樂和風的快樂，所以稱為"一切"。因為它遍及一切，所以稱為"母"。在念處和頂輪兩個佈置輪中，主要是風和明點進入，顯示三身的顯現。以智慧成就提升和盤繞是關鍵。同樣在《勝義續》中說： "遍行脈在念處和頂輪中收集而成熟。逆轉業風，持有智慧。'一切'賜予化身功德，'顫動'是報身功德。'母'直接顯示法身。在它的十二支上，提升和盤繞是關鍵。若要增長壽命，應依靠孔穴。明點應以身心來做。" 而且，右脈從左脈盤繞向右行進。左脈從心尖左側出發，從喉部脈網出來後進入頭蓋骨內，在左眼處開口。右脈在右眼。遍行脈直立於中央，分為三個頂端，中間開口顯現於頭頂梵穴，從那裡顯現無分別覺性之身。《珍珠串》中說： "無分別覺性如連續體，從大樂梵門顯現。" 右側頂端顯現於右耳，業風轉動。它有兩個細小分支插入兩個鼻孔，伴隨著業風的轉動。插入左耳的那個使智慧風顯現。《勝義續》中說： "右耳顯示業風，左耳聲音體驗即智慧。" 左脈中有自性明點，右脈中有世俗明點。依靠右側世俗明點使身體成熟，它使身體產生快樂、痛苦、平等、元素增長和衰減等作用。

དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་བཏང་སྙོམས་དང་འབྱུང་བ་འཕེལ་བ་དང་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པའི་ལས་བྱེད་ དོ། །དེ་ཡང་དེ་ཉིད་ལ་མདུད་པ་ཕྲ་མོ་བཞི་ཡོད་དེ་ལྟེ་བ་དང༌། དྲན་པ་དང་རོ་རྣམས་དང་རྩེ་མོ་བཞིན་དང་པོ་རྒྱུས་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྩ་བསྐྱེད་པས་རྩའི་ནང་དུ་ཕའི་རྒྱུ་ཐིག་ལེ་དཀར་པོ་ཡུངས་འབྲུ་ལ་བཅུར་བགོས་པའི་ཆ་ཙམ་ཞིག་གནས་ སོ། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལུས་ཡར་འཕེལ་དུ་བསྐྱེད་པས་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །དྲན་པ་ན་མའི་རྒྱུ་ཐིག་ལེ་དམར་པོ་ཡུངས་འབྲུའི་བཅུ་ཆ་ཙམ་གནས་པས་དྲན་བསམ་སྣ་ཚོགས་པ་འགྱུ་བའི་རྟེན་དུ་གནས་པས་དྲན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་རོ་རྣམས་ན་རླུང་གི་ཐིག་ལེ་ཡུངས་འབྲུའི་བཅུ་ཆ་ཙམ་དུ་གནས་ཏེ་དེས་ནི་དངས་སྙིགས་འབྱེད་པར་བྱེད་དེ། སྙིགས་མས་དྲི་ཆེན་དང་དྲི་ཆུ་ལ་སོགས་ཕྱིར་འདོར་བར་བྱེད་ལ། དངས་མས་ལུས་ཀྱི་བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་ན་རོ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །རྩེ་མོ་ན་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཡུངས་འབྲུའི་བཅུ་ཆ་ཙམ་དུ་གནས་པས་ན་རྩེ་མོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྟེན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་དག་འཕོས་པ་ན་ལུས་སེམས་གཉིས་འབྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྒྱུ་དེ་ལས་ཁྲག་ཏུ་སྨིན་ལ། ཁྲག་ལས་ཤ་ཤ་ལས་ཆུ་བ། ཆུ་བ་ལས་ཆུ་སེར། ཆུ་སེར་ལས་ཚིལ། ཚིལ་ལས་རྐང༌། རྐང་ལས་རྐང་མར། རྐང་མར་ལས་རྒྱུངས་པ། དེ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐིག་ལེར་སྨིན་པའོ། །རྐྱང་མའི་མདུད་པ་བཞི་ནི། སྐྱེད་བྱེད་ན་རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མའི་ས་བོན་ཐིག་ལེ་རབ་ཏུ་ཆུང་བ་གཉིས་གནས། དྲན་པ་ན་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མའི་རྟེན་མེའི་ཐིག་ལེ་རབ་ཏུ་འཕྲོ་བར་གནས་སོ། །རོ་རྣམས་ན་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་རྟེན་འོད་ལྔའི་ཐིག་ལེ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་མུ་ཁྱུད་དང་བཅས་པར་གནས་སོ། །རྩེ་མོ་ན་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་རྟེན་འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་སོ་སོའི་ཚོན་གང་དུ་གནས་སོ། །དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་འཆར་རོ། །དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་རང་བཞིན་དུ་འཚང་རྒྱའོ། །དེས་ན་རང་བཞིན་གྱི་ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ་སྟེ་སྒོ་དག་པ་ལས་སྒྲོན་མ་བཞི་དང་མ་དག་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིར་འགྱུར་ལ།

這是對原文的完整直譯： 它使身體產生快樂、痛苦、平等、元素增長和衰減等作用。它有四個細小結點，分別在臍輪、念處、諸味和頂端。首先，在因產生脈中，脈內有父因白明點，大小約為芥子的十分之一。依靠它使身體向上增長，所以稱為"因"。在念處有母因紅明點，大小約為芥子的十分之一，作為各種念想轉動的依靠，所以稱為"念處"。然後在諸味中有風明點，大小約為芥子的十分之一，它分離精華和糟粕。糟粕排出大小便等，精華產生身體的光澤和光彩，所以稱為"諸味"。在頂端有心的自性光明點，大小約為芥子的十分之一，所以稱為"頂端"。這些稱為世俗的依靠。當它們轉移時，身心就會分離。 從這個世俗因成熟為血，從血成為肉，從肉成為體液，從體液成為淋巴，從淋巴成為脂肪，從脂肪成為骨，從骨成為骨髓，從骨髓成為精髓，從精髓成熟為世俗明點。 左脈的四個結點是：在產生處有水燈種子明點兩個極小的；在念處有智慧自生燈依靠的火明點極為明亮；在諸味處有界清凈依靠的五光明點，大小如芥子並有光環；在頂端有空性明點依靠的光明點，各自大小一指寬。依靠它顯現無漏智慧。依靠它自然成佛。因此稱為自性明點，從清凈門變成四燈，從不清凈門變成四大元素。

དེས་ན་རང་བཞིན་གྱི་ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ་སྟེ་སྒོ་དག་པ་ལས་སྒྲོན་མ་བཞི་དང་མ་དག་པ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིར་འགྱུར་ལ། དབུས་མ་ཀུན་འདར་མ་ནི་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་འདུས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རླུང་གི་འཕེན་སྡུད་ཀྱིས་འདར་ཞིང་འཁོར་འདས་ཀྱི་གཞིར་བྱུང་བས་མ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་ནས་དོན་དམ་པར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་འགྱུ་སྟེ། འདིའི་མདུད་པ་བཞིན་སྐྱེད་བྱེད་ན་སྐུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ལ་འོད་ཀྱི་ཞལ་ཕྱག་ཏུ་གསལ་བར་གནས་སོ། །དྲན་པ་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་གཞལ་ཡས་ཁང་སྒོ་བཞི་རྟ་བབས་བཞི་དང་ལྷ་སོ་སོའི་སྐུ་མདོག་དང་ཕྱག་མཚན་དུ་གསལ་བ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ལ་རང་གང་ལ་བབས་པའི་ལྷའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་རྫོགས་པར་གནས་ སོ། །འདིའི་གནད་མེ་ཏོག་ཕོག་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱིས་མཚོན་པས་རང་གི་རིགས་ངེས་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རྩེ་མོ་ན་འོད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་གནས་སོ། །དེ་ཡང་དབུས་མ་ནས་ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་མེད་པར་སྟོང་པ་ཟང་ཐལ་བས་རླུང་གི་ལས། གཡས་ནས་ཆུ་དང་ཁྲག་དང་བྱང་སེམས་རྒྱུ་བས་ཐིག་ལེའི་ལས། གཡོན་ནས་འབྱུང་བའི་དངས་མ་དང་ཡེ་ཤེས་རྒྱུ་བས་རྩ་རང་གི་ལས་སོ། །» «གསུམ་པ་འོད་རྩ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་ནི་སྙིང་གའི་འོད་གསལ་ལས་སྒོ་བཞིར་གྱེས་པས་རྩ་བཞི་སྟེ། ཀ་ཏི་གསེར་གྱི་རྩ་ཆེན་ནས་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་འབྱུང་བའི་རྟེན་བྱེད། དར་དཀར་སྣལ་མ་ནས་ཕྱིར་ཡུལ་ལ་འཇུག་པའི་རྟེན་བྱེད། ཕྲ་ལ་འཁྲིལ་ནས་རང་འཆར་བའི་རྟེན་བྱེད། ཤེལ་བུག་ཅན་ནས་རང་སྣང་བའི་རྟེན་བྱེད་དོ། །སྟོང་པ་རང་གྲོལ་ནི་ཚངས་བུག་ལ་ཟུག་པ་སྟེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་སྐུའི་རྟེན་བྱེད་པ་དང་བསྡོམས་ན་ནང་རྩ་ལྔ་སྟེ་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་འོད་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་དུ་བཞིར་བྱེད་པས་སྒྲོན་མ་བཞི་འཕེལ་སྟོན་པ་ནི། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ། །ཙིཏྟ་རིན་ཆེན་གཞལ་ཡས་ལས། །རྩ་ནི་སྟོང་ཕྲག་གྲངས་མང་ཡང༌། །ཁྱད་པར་ཆེན་པོའི་རྩ་བཞི་ལས། །ཀ་ཏི་གསེར་གྱི་རྩ་ཆེན་དང༌། །དར་དཀར་སྣལ་མ་ལྟ་བུ་དང༌། །ཕྲ་ལ་འཁྲིལ་དང་ཤེལ་བུག་ཅན། །འདི་བཞིའི་ནང་དུ་ཁྱད་པར་དུ། །གནས་ཤིང་རླུང་གི་རྟ་ལ་ཞོན། །» «འབྱུང་དང་འཇུག་དང་རང་ཤར་དང༌། །

這是對原文的完整直譯： 因此稱為自性明點，從清凈門變成四燈，從不清凈門變成四大元素。中脈遍行脈是一切脈的自性匯聚，由於風的推拉而顫動，成為輪迴和涅槃的基礎，所以稱為"母"。從那裡在勝義中轉為法性明點。它的四個結點中：在產生處有一切身的依靠，大小如芥子，清晰顯現為光明的面和手。在念處有智慧的依靠，大小如芥子，清晰顯現為四門四階的宮殿和各個deity的身色與手印，完整呈現自己所屬的deity壇城。這裡的關鍵是以花落壇城來象徵，確定自己的種姓。在頂端有一切光明的依靠，是忿怒deity的壇城。 而且，中脈中沒有血和淋巴，空虛通透，所以是風的作用。右脈中流動水、血和菩提心，所以是明點的作用。左脈中流動元素的精華和智慧，所以是脈自身的作用。 第三，光脈智慧的依靠是從心間光明分出四門的四脈：金剛大脈是光明顯現的依靠；白絹線脈是向外進入對境的依靠；細盤繞脈是自顯的依靠；水晶管脈是自現的依靠。空性自解脫插入梵穴，是如意珠身的依靠。加起來是五內脈，是五智慧的光。自然分為四，顯示四燈增長。《燈燃續》中說： "一切眾生身體中央，從珍寶心宮殿中，雖有千數眾多脈，特別殊勝的四脈是：金剛大脈如金子，白絹線脈如白絲，細盤繞脈和水晶管。特別安住在這四脈中，乘騎風馬。出入、自顯和

» «འབྱུང་དང་འཇུག་དང་རང་ཤར་དང༌། །སྣང་བ་ཡི་ནི་བདག་ཉིད་དུ། །ཞེས་» «སོ། །འོད་རྩ་འདི་དག་ལ་དོན་དམ་པ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་རྩ་ཞེས་བཤད་དོ། །» « དོན་གསུམ་པ་ཐིག་ལེའི་བཀོད་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། དབྱིངས་སྤྱིར་བསྟན། གནས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། འོད་གསལ་དག་པའི་ཐིག་ལེས་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི་སྤྱིར་རྩ་གསུམ་འཁོར་ལོ་བཞིའི་ནང་ཐམས་ཅད་ན་འོད་དང་ཟེར་གྱིས་ཁྱབ་ལ། ཁྱད་པར་དུ་རོ་མ་ན་ཀུན་རྫོབ་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་ཐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཟག་བཅས་བདེ་བའི་རང་བཞིན་དང༌། རྐྱང་མ་ན་དོན་དམ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཤེས་རབ་ཟག་པ་མེད་པ་བདེ་བའི་རང་བཞིན་དང༌། ཀུན་འདར་མ་ན་རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་འོད་གསལ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེའི་རང་བཞིན་དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། རྩ་རྣམས་ནང་ན་ཐིག་ལེ་སྟེ། །ཕྲ་དང་འཁྱུག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། །» «འོད་ཟེར་ཉིད་ཀྱིས་མཛེས་པའོ། །དེ་ཡང་ཆ་ནི་གསུམ་པ་སྟེ། །གཡས་དང་གཡོན་དང་དབུས་མའོ། །གཡས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཐིག་ལེ་སྟེ། །བདེ་བ་ཆེན་པོའི་ཡན་ལག་ཅན། །བདེ་བ་འདུས་པའི་འབྱུང་གནས་ནི། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསང་ཆེན་ཡིན། །ཐབས་ཀྱི་མཚོན་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །དོན་དམ་ཆོས་སྐུའི་རང་བཞིན་ཅན། །སྟོང་གསལ་ཐིག་ལེ་གཅིག་ཏུ་གནས། །དབུས་ན་གནས་ཤིང་རང་བཞིན་གསལ། །སྤྲོ་བསྡུ་སྨྲ་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས། །བག་ཆགས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བྲལ། །ཡོད་མེད་མཐའ་གཉིས་རྣམ་པར་བསལ། །རྟག་ཆད་མུ་ལ་གནས་པ་མེད། །རྣམ་པར་རྟོག་མེད་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །བརྗོད་པ་མེད་ཅིང་ངང་གིས་སྟོང༌། །དོན་དམ་དངོས་པོའི་ཐིག་ལེའོ། །གཡོན་པ་རང་བཞིན་ཐིག་ལེ་གནས། །བདེ་བ་ཟུང་འཇུག་གཉིས་ཁྱབ་སྟེ། །རབ་ཏུ་གནས་པ་མ་ཡིན་» «པར། ཁ་སྦྱོར་ཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་ཐོབ། །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ། །བདེ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ལམ། །གསང་སྔགས་ཀུན་བདག་དཀྱིལ་འཁོར་ཡིན། །འཁོར་བ་བསྐྱོད་པའི་ཐབས་ཆེན་པོ། །གསང་བའི་ཡེ་གདངས་འབར་བའི་འོད། །དེ་ནི་བདེ་ཆེན་ངོ་བོའོ། །ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་གནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཙིཏྟ་ན། །རྣམ་དག་སྐུ་ཡི་ཐིག་ལེ་གནས། །

這是對原文的完整直譯： 出入、自顯和顯現的本性。" 這些光脈被稱為勝義大智慧脈。 第三部分詳細闡述明點的安置方式，分為三：總說界、詳解安住、以清凈光明明點總結。 首先，總的來說，三脈四輪內都遍佈光和光芒。特別是，右脈中有世俗因明點，是方便的自性，有漏樂的自性；左脈中有勝義智慧明點，是無漏樂的智慧自性；中脈中有自性法性明點，是光明任運成就的自性，是界和智慧不二的。《珍珠串》中說： "諸脈內有明點，細微閃爍的本性，以光芒裝飾。它又分為三部分：右、左和中。右邊是世俗明點，具大樂支分，是集聚樂的源泉，是一切佛的大秘密，是方便表徵的自性。勝義法身的自性，空明明點一體安住。安住中央自性明顯，超越擴散收攝言思，遠離習氣分別，遠離有無二邊，不住常斷邊際，無分別任運成就，無言說自然空，是勝義實相明點。左邊安住自性明點，樂和雙運遍滿，非極安住，獲得和合之樂，是大手印之因，大樂大智慧之道，密咒一切本尊壇城，輪迴推動的大方便，秘密原光燃燒之光，是大樂的本質。" 第二，詳細解釋安住處。《自顯》中說："一切眾生的心中，安住清凈身的明點。

སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཙིཏྟ་ན། །རྣམ་དག་སྐུ་ཡི་ཐིག་ལེ་གནས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དྷཱུ་ཏཱི་» «ན། །སྟོང་ཉིད་རྟགས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་གནས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཤེལ་དཀར་» «ན། །སྟོང་གསལ་འབར་བའི་ཐིག་ལེ་གནས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དར་དཀར་ན། །ལམ་གྱི་ཐིག་ལེ་བཟང་པོ་གནས། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་སྟོང་ལམ་ན། །» «འོད་གསལ་གཉིས་མེད་ཐིག་ལེ་གནས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཡུལ་ཉིད་» «ན། །སྣ་ཚོགས་འཆར་བའི་ཐིག་ལེ་གནས། །དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །དབྱེར་མེད་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་འོད་གསལ་དག་པའི་ཐིག་ལེས་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། འོད་རྩ་བཞི་ནས་རྒྱུ་བའི་ཐིག་ལེ་སྟེ་ཀ་ཏི་གསེར་གྱི་རྩ་ཆེན་ན་གཞིའི་ཐིག་ལེ་བཟང་པོ་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་སྙིང་ག་ལ་བརྟེན་ནས་གནས་སོ། །དར་དཀར་སྣལ་མ་ན་ལམ་གྱི་ཐིག་ལེ་བཟང་པོ་སྒྲོན་མ་བཞི་དང་བཅས་པ་ཆུའི་སྒྲོན་མ་སྟེ་གཡས་ནའོ། །ཕྲ་ལ་འཁྲིལ་ན་བཟང་པོའི་རྩེ་མོའི་ཐིག་ལེ་ཉམས་གོང་འཕེལ་གྱི་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་པ་གཡོན་ནའོ། །ཤེལ་བུག་ཅན་ན་ཚད་ཕེབས་ཀྱི་སྣང་བའི་རྟེན་ནང་གསལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འཆར་གཞིར་གནས་སོ། །སྟོང་པ་རང་གྲོལ་ན་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐུ་གནས་པ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། གཞི་ཡི་ཐིག་ལེ་བཟང་པོ་དང༌། །ལམ་གྱི་ཐིག་ལེ་དེ་བཞིན་བཟང༌། །བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྩེ་མོ་དང༌། །» «བཟང་པོའི་རྒྱན་དང་ལྡན་པར་ཡང༌། །རྩ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ནང་ན་གནས། །ཞེས་» «སོ། །དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་ལ་བརྟེན་ནས། ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་ཕྲན་ཚེགས་དང་སེམས་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལམ་དུ་བྱེད་ལ། དོན་དམ་འོད་གསལ་གྱི་ཐིག་ལེ་ལ་བརྟེན་ནས་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཆོས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་རང་བབས་ཀྱི་བསམ་གཏན་མངོན་དུ་བྱེད་པར་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ལུགས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ལམ་གྱི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པས་དོན་དམ་གྱི་ཐིག་ལེ་ལ་བརྟེན་ནས་འོད་གསལ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ལ། ཁ་ཅིག་འདིར་འཇུག་པའི་སྐལ་བ་ནི་ཡོད།

這是對原文的完整直譯： 一切眾生的心中，安住清凈身的明點。 一切眾生的中脈中，安住空性相的明點。 一切眾生的水晶脈中，安住空明燃燒的明點。 一切眾生的白絹脈中，安住殊勝道的明點。 一切佛陀的空性道中，安住光明不二的明點。 一切眾生的境界中，安住多樣顯現的明點。 如是，以不可分離的方式安住於一切眾生中。 第三，以清凈光明明點總結。從四光脈中流動的明點：金剛大脈中安住基礎的殊勝明點，本質、自性、悲心三者的本體依靠心間而住。白絹線脈中安住道的殊勝明點，具有四燈，是水燈，在右邊。細盤繞脈中安住殊勝頂點明點，是各種增上經驗的顯現，在左邊。水晶管脈中安住圓滿顯現的依靠，是內明智慧的顯現基礎。空性自解脫中安住金剛如意珠身。《燈燃續》中說： "基礎的殊勝明點， 道的明點同樣殊勝， 諸殊勝的頂點， 以及具有殊勝莊嚴， 安住在諸脈之內。" 而且，依靠世俗因明點，可以作為獲得共同成就、微小成就和心住定的修行道。依靠勝義光明明點，可以顯現最高成就法身和自然智慧禪定。這裡解釋，在大圓滿的傳統中，世俗明點不是道的本質，而是依靠勝義明點來修習光明。有些人有進入這種修行的緣分。

ཁ་ཅིག་འདིར་འཇུག་པའི་སྐལ་བ་ནི་ཡོད། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ལ་ཞེན་ཆེ་བ་དག་འཇུག་པའི་ཆ་ཙམ་དུ་སྐལ་ཆད་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཐབས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཙམ་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཐིག་ལེ་བསྒོམ་པའི་ཐབས་དང་རིག་མ་བསྟེན་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ལ། ཕྱིས་དོན་དམ་གྱི་ཐིག་ལེ་ལ་འཇུག་པའི་རིམ་པ་གསུངས་ཏེ། དེའི་རིམ་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཐིག་ལེ་ཆོས་ཉིད་བསྟེན་འདོད་པས། །དོན་དམ་དང་ནི་ཀུན་རྫོབ་ལས། །རེ་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཐིག་ལེ་ལ། །བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་འདོད་པ་» «ཡིས། །རིག་མ་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པ་ནི། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་ཚངས་པ་དང༌། །» «གལ་ཏེ་རིགས་ངན་མུ་སྟེགས་སམ། །མཚན་ཉིད་རྫོགས་པ་དག་མཐོང་ན། །» «འགུགས་པའི་སྦྱོར་བ་ངེས་བརྩམས་ནས། །བསྟེན་བྱ་ཉིད་དང་རྩ་རྣམས་» «དང༌། །དམིགས་བྱ་དག་གིས་ལུས་རྫོགས་བྱ། །དེ་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཐིག་ལེ་» «ཉིད། །དབབ་ཅིང་གཟུང་དང་བཟློག་པ་དང༌། །རྩ་ལ་དགྲམ་ཞིང་རླུང་ལ་» «བསྲེ། །སྟོང་ཉིད་བསྟེན་བྱ་བློ་རྗེས་བཅད«༼༡༽«། །ལུས་དང་སེམས་གཉིས་གོ་བཟློག་བྱ། །དོན་དམ་ཐིག་ལེ་བརྟེན་པ་ཡིས། །ཆོས་སྐུ་སྟོང་པའི་ཡུལ་རྣམས་རྙེད། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་ཉིད། །ལྟེམས་ཏེ་རིག་པའི་རྩལ་རྣམས་» «སྦྱང༌། །ཉིན་མཚན་མེད་པར་གོམས་སྤྱོད་ན། །འདི་ཉིད་རྩོལ་བྲལ་མངོན་དུ་སྣང༌། །དེ་ནི་འབྱོངས་པའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་གཉིས་ལས། ཀུན་རྫོབ་ནི་ལམ་འདིར་འཇུག་པའི་ཐབས་ཡིད་ཆེས་སུ་འཇུག་པ་ཙམ་ལས་ལམ་དངོས་མ་ཡིན་པས་འདིར་དེ་ཉམས་སུ་ལེན་ལུགས་རྣམས་བཏང་སྙོམས་སུ་གཞག་གོ» «།དོན་དམ་གྱི་ཐིག་ལེ་འདི་ལམ་དངོས་ཡིན་པས་རྒྱས་པར་སྟོན་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་སྒྲོན་མ་ལྟེམས་པ་ཡུལ་གྱི་སྐབས་སུ་སྟོན་པས་དེར་རྟོགས་པར་» «བྱའོ། །འདི་ཆིངས་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་ཏེ་དེང་སང་ཁ་ཅིག་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་གྱི་ཐིག་ལེ་གཉིས་ཀ་འདིའི་ལམ་དུ་འདོད་ལ། ཁྱད་པར་དུ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཁ་ཟིན་བྱེད་པ་ནི་འདིའི་ཕྱོགས་མ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ལ་སྦྱོང་བྱེད་ལུས་ཀྱི་འཁྲུལ་འཁོར་དམིགས་པའི་ཆིངས་ལ་སོགས་པ་རྩོལ་བཅས་དུ་མ་དང༌། སྦྱངས་འབྲས་རགས་པའི་ལུས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བདེ་སྟོང་དུ་འདོད་ལ།

這是對原文的完整直譯： 有些人有進入這種修行的緣分。對於那些對世俗明點執著較重的人，爲了引導他們進入修行，作為接引無緣者的方便法門，僅僅教導修習世俗明點的方法和依靠明妃等。之後再教導進入勝義明點的次第。其次第如《勝義續》中所說： "欲依明點法性者，從勝義和世俗中，暫時依靠世俗明點，欲求成佛者，具相明妃，天與非天、梵天，或是低種姓外道，若見具相者，必定開始召請修法，應當依止她和諸脈，以所緣對像圓滿身。然後世俗明點本身，下降、持住和逆轉，遍佈于脈並與氣融合。應修空性，以智慧辨別。身心二者應當轉換。依靠勝義明點，獲得法身空性境界。明點空性之燈，閃爍而練習覺性之力。日夜不斷熟習，此即無勤顯現。這是熟練的標準。" 如是，在這兩者中，世俗明點只是爲了進入這條道路而生起信心的方便，並非真正的道路，因此這裡不詳述其修習方法。勝義明點是真正的道路，因此詳細闡述。特別是在境界的章節中講解閃爍的燈，應當在那裡理解。 這是一個重要的關鍵點。如今有些人認為世俗和勝義兩種明點都是這個傳統的修行道。特別是那些堅持世俗明點的人，是沒有看到這個傳統的要點。因為修習世俗明點需要許多有為的方法，如身體的瑜伽動作、觀想的要點等，其修行成果是認為粗大身體的禪定是樂空。

སྦྱངས་འབྲས་རགས་པའི་ལུས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བདེ་སྟོང་དུ་འདོད་ལ། འདིར་གོ་བཟློག་སྟེ་ལུས་ལྟ་སྟངས་ལས་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་དང་འོད་ལུས་འདོད་པ་ཁྱད་པར་ཆེའོ། །ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་བསྟན་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་ལྔ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ།། » «།།» «དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་འཆར་བའི་སྒོ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་དོན་གཉིས་ཏེ། སྒོ་དངོས་ངོས་གཟུང་བ་དང༌། དེ་ལས་འཆར་བ་སྒྲོན་མ་བཞིའི་གནས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཕྱིར་གསལ་དུ་འཆར་བའི་སྒོ་དངོས་ནི་མིག་གཉིས་ཏེ། དེ་ཡང་འབྱུང་བ་བཞིའི་དངས་མ་ལྟེ་བའི་རྩ་མདུད་དུ་སྤྱན་གཉིས་ཆགས་པ་ལ་རྩ་གསུམ་གྱིས་སྤྲེལ་«༼༡༽«ཏེ་ལྟེ་བ་ནས་སྙིང་གར་འབྲེལ། དེ་ནས་མགྲིན་པར་འབྲེལ། དེ་ནས་ཀླད་པ་དུང་ཁང་དུ་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བའི་རྩ་བཞི་ལས་དབང་པོའི་ཡུལ་འཆར་བར་བྱེད་པའི་རྩ་རྩ་བ་གཅིག་ལ་རྩེ་མོ་ལྔར་གྱེས་ནས་སྒོ་ལྔ་སོ་སོའི་རྟེན་བྱེད་པ་ལས། ཁྱད་པར་གཟུགས་མཐོང་བའི་རྟེན་བྱེད་པའི་རྩ་སྐྱོན་ཡོན་དབང་པོ་དངས་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་རྩེ་ཆེ་ལ་རྩ་བ་ཕྲ་བ་བ་མེན་གྱི་རྭ་ལྟ་བུའི་རྩ་གཉིས་མིག་གཉིས་ཀྱི་ཨ་འབྲས་ཀྱི་དངས་མ་ལ་ཟུག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གཟུགས་སྣང་མཐོང་བ་ལ་མཐོང་ཆ་གཉིས་ཏེ། མ་དག་པ་འཁོར་བའི་ཆ་འཁྲུལ་སྣང་ས་རྡོ་རི་བྲག་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་དང༌། དག་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆ་སྟོང་གཟུགས་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་མཐོང་བས་ན། གཉིས་ཀྱི་ཆ་འཛིན་འཁོར་འདས་སྟོན། །ཞེས་བྱའོ། །མཐོང་ཆ་གཉིས་ལའང་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་འོད་རྩའི་ཆ་དེས་འོད་སྣང་མཐོང་བས་རྒྱང་ཞགས་དག་པ་ཆུའི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་ལ། དབང་པོ་རྟེན་གྱི་ཆ་དེས་འཁྲུལ་སྣང་མཐོང་བས་རྒྱང་ཞགས་མ་དག་པ་ཆུའི་སྒྲོན་མ་ཞེས་བྱ་བར་གནས་སོ། ། རང་བཞིན་དུ་དེ་གཉིས་བསྡོམས་པ་ལ་རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མ་ཞེས་གཅིག་ཏུ་བཞག་ཀྱང་ཆ་གཉིས་སུ་གནས་ལ། ཤིན་ཏུ་བཏགས་ན་འོད་རྩ་དངས་པའི་སྣ་དེ་ཉིད་རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མ་ཡིན་གྱི་འཁྲུལ་སྣང་མཐོང་བ་དེ་མ་ཡིན་ཏེ། ལམ་སྣང་མཐོང་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་ལ་གནད་ཆེ་བར་ཡོད་པས་རྟོག་དཔྱོད་ཞིབ་ཏུ་ཐོང་མཛོད།

這是對原文的完整直譯： 其修行成果是認為粗大身體的禪定是樂空。這裡則相反，身體保持不動的姿勢等三種方法，以及追求光明身，這些有很大的區別。《珍寶藏論》中講解智慧之道，即詳細解釋金剛五處。 接下來確定智慧顯現之門有兩個要點：確認真正的門，以及從中顯現的四燈詳細解釋。 首先，智慧顯相向外顯現的真正之門是兩眼。即四大精華在臍輪結成兩眼，由三脈相連，從臍連到心間，再連到喉間，然後到頭部螺殼處右旋的四脈中，產生感官對境的根本脈，一根分為五支，支撐五門各自。特別是看見色相的支撐脈，稱為"凈化感官優劣的脈"，頂端粗而根部細，像山羊角一樣的兩條脈，插入兩眼瞳孔的精華，依此看見色相。 看見有兩個方面：不清凈的輪迴方面，看見迷亂顯現的土石山巖等；清凈的涅槃方面，看見空性形相光明的顯現。因此說："二者皆持，顯示輪迴涅槃。" 細分兩種看見，光脈的部分看見光相，稱為清凈的遠取水燈；感官支撐的部分看見迷亂顯現，稱為不清凈的遠取水燈。自然狀態下，這兩者合稱為遠取水燈，雖然統一稱呼，但實際上有兩個方面。極細分析的話，光脈凈化的尖端才是遠取水燈，而看見迷亂顯現的不是，因為它不是看見道相的工具。這一點非常重要，請仔細思考。

འདི་ལ་གནད་ཆེ་བར་ཡོད་པས་རྟོག་དཔྱོད་ཞིབ་ཏུ་ཐོང་མཛོད། སྔ་རབས་པ་དག་མིག་དངོས་ལ་འདོད་ཀྱང་འོད་རྩའི་ཆ་ཟུག་པ་དེ་མ་ཕྱེད་པར་སྣང་ངོ༌། ། དེ་ལྟར་ན་དར་དཀར་དང་ཕྲ་ལ་འཁྲིལ་གྱི་རྩ་སྣ་རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མ་ལས་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་ཡི་གེ་ན་རོ་ལྟ་བུ་དང༌། སྤྱི་བོ་ཚངས་པའི་བུ་ག་ན་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་རྟོག་པ་མེད་པའི་སྐུ་དང༌། དེ་དག་གི་རྩལ་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་རྩལ་དུ་མ་དང་འོད་རྩའི་གདངས་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྣང་བ་གསེར་གྱི་སྐུད་པ་ལྟ་བུར་འཆར་རོ། །དེ་སྐད་དུའང་ཐལ་འགྱུར་ལས། ཡེ་ཤེས་འཆར་བའི་སྒོ་ཉིད་ནི། །ལུས་བཅུད་དངས་མ་ཀུན་འདུས་པའི། ཙཀྵུ་ཞེས་པའི་སྒོ་ནས་འཐོན། །གཉིས་ཀྱི་ཆ་འཛིན་སྣང་བ་མཐོང༌། །བསྐྱེད་ཅིང་རྩ་འབྲེལ་འབྱུང་བའོ། །རྩེ་མོ་ལས་ནི་གཅིག་གྱུར་པས། །དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་འཆར་བྱེད་པའི། །གཅིག་ལ་ཡལ་ག་ལྔ་ཡོད་པ། །སོ་སོའི་དབང་པོའི་སྒོ་ལ་སྣང༌། །ཁྱད་པར་སྐྱོན་ཡོན་དངས་འབྱེད་པ། །བ་མེན་རྭ་འདྲ་འཁྱིལ་བ་ལས། །ཨ་འབྲས་ཞེས་པ་དཀར་ནག་ཕྱེད། །རིག་ཅིང་གཟུགས་རྣམས་འཛིན་པ་དང༌། །ཤེས་པའི་རང་རྩལ་རྫོགས་པར་སྟོན། །འདི་ལས་ཡེ་ཤེས་དངོས་འབྱུང་སྟེ། །མངོན་གསུམ་པ་དང་རང་གནད་ཀྱི། །ཆོས་ཉིད་དག་པའི་རང་སྣང་ཡུལ། །རྟོག་བཅས་འགག་པར་གནས་པའོ། །དེ་ཡི་འབྱུང་བྱེད་ཅི་ཞེ་ན། །དོན་དམ་ཆོས་ཉིད་འབྱུང་བ་ལས། །སྒྲོན་མ་རྣམ་པ་བཞི་ཞེས་ཏེ། །སྨིན་ཅིང་འཇུག་ལ་ཁྱབ་སྟོང་ པས། །ཆོས་ཉིད་རང་སྣང་སྡུད་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། ཀླད་པ་དུང་ཁང་དཀར་པོ་ནས། །གཡས་སུ་འཁྱིལ་བ་གསུམ་ཡོད་པའི། །རྩ་ནི་བ་མེན་རྭ་ཡི་དབྱིབས། །དབང་པོའི་དངས་མ་ཀུན་འདུས་ནས། །དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་འཆར་བྱེད་པའི། །རྩ་ཡི་ནང་ན་འདི་ཉིད་གནས། །ཐོག་མ་རང་གི་ལུས་བསྐྱེད་པའི། །མ་ཡི་མངལ་དུ་ཞུགས་པའི་ཚེ། །ལུས་ཀུན་གྱི་ནི་དངས་མ་རུ། །» «ལྟེ་བའི་རྩ་མདུད་ཆེན་པོ་ལས། །དབུས་ཀྱི་གྲུ་གསུམ་ཉིད་དུ་ཡང༌། །ཕ་མའི་རྒྱུ་རྐྱེན་དངས་མ་ལས། ། མིག་གི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཆགས། །དེ་ཡང་ཕ་མའི་ཆ་ཉིད་ལས། །དཀར་ནག་འདྲེས་པ་ཉིད་དུའོ། །འཆར་བའི་སྒོ་ནི་མིག་གཉིས་ དང༌། །

這是對原文的完整直譯： 這一點非常重要，請仔細思考。古代學者認為就是眼睛本身，但似乎沒有區分出插入的光脈部分。 因此，從白絹和細微纏繞的脈尖遠取水燈中，顯現出如同"ན་རོ"(na ro)字母形狀的空性明點燈，在頭頂梵穴處有金剛鏈無分別身，以及這些的力用——自生智慧燈，即多種智慧的自力，和光脈的光芒顯現如金線般的金剛鏈相。 如《勝義續》所說："智慧顯現之門，即身體精華匯聚處，從眼睛(梵文：cakṣu)之門而出。持有兩種特性，見到顯相。產生並與脈相連而產生。頂端合而爲一，顯現感官對境的，一根分為五支，顯現於各自感官之門。特別是分辨優劣的，如山羊角般盤旋，分為瞳孔的黑白兩部分。了知並執取色相，完整展現覺知的自力。從此直接生起智慧，現量和自要訣的法性清凈自顯境界，有分別念止息而安住。其生起因是什麼？從勝義法性中生起，稱為四種燈，成熟、趣入、遍滿、空性，攝集法性自顯。" 《燃燈經》中說："從頭部白色螺殼處，右旋有三條，脈形如山羊角。匯聚所有感官精華，顯現感官對境的，此脈存在其中。最初產生自身時，進入母胎之際，作為全身的精華，從臍部大脈結中，在中央三角處，由父母因緣的精華，形成眼球。這也是由父母的成分，黑白交融而成。顯現之門即兩眼，"

འཆར་བའི་སྒོ་ནི་མིག་གཉིས་ དང༌། །» «ཞེས་སོ། །» «དོན་གཉིས་པ་དེ་ལས་འཆར་བ་སྒྲོན་མ་བཞིའི་གནས་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། འཆར་གཞི་སྒྲོན་མ་བཞི་མིག་གཉིས་ལས་ཇི་ལྟར་འཆར་བའི་འབྲེལ་དགོད་པས་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང༌། འཆར་བྱེད་སྒྲོན་མ་དངོས་སོ་སོར་བསྟན་པས་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། མིག་གཡས་ནས་རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མ་དང་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ་གཉིས་ཏེ་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐབས་སྣང་བའི་རང་བཞིན་དུ་འཆར་ལ། མིག་གཡོན་ནས་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་དང་དབྱིངས་རྣམ་དག་གི་སྒྲོན་མ་གཉིས་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤེས་རབ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་དུ་འཆར་ཞིང༌། དེའི་དབུས་ཚངས་པའི་བུ་ག་ནས་རིག་པ་རྟོག་མེད་ཀྱི་སྐུ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཐིག་ལེ་བརྩེགས་མར་སྣང་བ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། འགྲོ་བའི་ལམ་ནི་མཐོང་བྱེད་སྒོ། །དེ་ཉིད་གཡས་གཉིས་གཡོན་གཉིས་དབུས། །སྒྲོན་མ་འབར་བའི་ཚུལ་དུ་གནས། །» «ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་དང༌། །དག་པ་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་དང༌། །ཤེས་རབ་རང་བྱུང་ཉིད་དང་ནི། །རྒྱང་ཞགས་ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ་ནི། །མཐོང་བྱེད་ཡུལ་ལ་སྣང་བའོ། །རིག་པ་རྟོག་མེད་ལུ་གུ་རྒྱུད། །བདེ་ཆེན་ཚངས་པའི་སྒོ་ནས་སྣང༌། །» «ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། དངས་མ་འདུས་པའི་མིག་གཉིས་ནས། །» «ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ལས། །ཇི་ལྟ་མཁྱེན་པའི་ཐིག་ལེ་དང༌། །དག་པ་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མར་སྣང༌། །ཇི་སྙེད་པས་ནི་རྒྱང་ཞགས་དང༌། །ཤེས་རབ་སྒྲོན་མར་སྨིན་པ་ཡི། །འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལས་དང་ཡང༌། །དབང་པོའི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟ་བར། །དེ་ལ་བསླབ་པས་ཤེས་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྣམ་དབྱེ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང༌། རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །» «དང་པོ་ནི་སྒྲོན་མ་བཞི་སྟེ། རང་ཤར་ལས། སྒྲོན་མ་རྣམ་བཞི་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་དང༌། །རིག་པ་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་དང༌། །ཤེས་རབ་རང་བྱུང་སྒྲོན་མ་དང༌། །རྒྱང་ཞགས་ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ་» «རྣམས། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་སྣང་བའོ། །ཞེས་པ་དང༌། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། འདི་ཀུན་སྒྲོན་མ་རྣམ་བཞི་ཡིས། །

這是對原文的完整直譯： 顯現之門即兩眼。" 第二部分詳細解釋從中顯現的四燈有兩點：簡要說明四燈如何從兩眼顯現的關係，闡明其本質；分別闡述實際顯現的四燈，詳細解釋其自性。 首先，從右眼顯現遠取水燈和自生智慧燈兩種，為如所有智慧方便顯相的自性；從左眼顯現空性明點燈和清凈法界燈兩種，為如所是智慧空性智慧的自性；從中央梵穴顯現無分別覺性身的金剛鏈，如堆疊的明點。 如《珍珠串》所說："見到眾生之道的門，即右二左二中，以燃燈方式安住。空性明點燈、清凈法界燈、自生智慧燈、遠取水燈，顯現於見境。無分別覺性金剛鏈，從大樂梵門顯現。" 《勝義續》說："從匯聚精華的兩眼，由方便智慧的差別，如所是智慧的明點和清凈法界燈顯現。如所有則成熟為遠取燈和智慧燈。眾生的業和根器差別，通過修習而了知。" 第二部分有兩點：總說分類和別說種類。 首先，四種燈。《自現續》說："四種燈如下：空性明點燈、覺性法界燈、自生智慧燈、遠取水燈，顯現於一切眾生。" 《燃燈經》說："這一切由四種燈，"

འདི་ཀུན་སྒྲོན་མ་རྣམ་བཞི་ཡིས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྣང་བ་འཛིན། །རྒྱང་ཞགས་ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ་ཡིས། །གཟུགས་སོགས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྡུད། །ཤེས་རབ་རང་བྱུང་སྒྲོན་མ་ཡིས། །ཐེག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་ཡིས། །འཁོར་འདས་བསྲེ་བའི་མཚམས་སྦྱོར་བྱེད། །དག་པ་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་ཡིས། །རྣལ་འབྱོར་ཉམས་ཀྱི་ས་བོན་འདེབས། །འདི་ཀུན་ཁྱད་པར་སྣང་བའོ། །ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་ལ་བཞི་སྟེ། རྒྱང་ཞགས་ཆུ། ཐིག་ལེ་སྟོང་པ། དབྱིངས་རྣམ་དག» «ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག» «མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། རྟེན། བཞུགས་ཚུལ། གནས། ཡུལ། དཔེ། གནད་དང་བཅུ་ལས། དང་པོ་ངོ་བོ་ནི། རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མའི་ངོ་བོས་སྣང་བ་གཉིས་ཀྱི་ཆ་འཛིན་པས་འཁོར་འདས་མཐུན་པར་ལྟ་བ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། རྒྱང་ཞགས་ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ་ཡིས། །ངོ་བོ་སྣང་བ་གཉིས་ཀ་སྡུད། །མཐོང་བྱེད་འཛིན་ཆ་མ་འགགས་ཕྱིར། །གཉིས་ཀའི་ཆ་འཛིན་ལྟ་བས་ན། །འཁོར་འདས་མཐུན་པའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། རྒྱང་ནི་སྒོ་ལྔའི་རྟ་ཕོ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཞོན་ནས་རྒྱུ། །ཡུལ་རྣམས་ཀུན་ལ་འཇུག་ཅིང་སྡུད། །ཞགས་པས་བཟུང་བའི་ཡུལ་ཉིད་ནི། །འཛིན་པའི་སེམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་བཟུང༌། །ཆུས་ནི་དངས་སྙིགས་འབྱེད་པར་བྱེད། །» «དེ་ཡང་གཉིས་ན་ཆ་མཉམ་སྟེ། །མདོར་ན་དབང་པོའི་དངས་མ་ཡིན། །ཞེས་དང༌། སྔ་མ་ལས། ངེས་པའི་ཚིག་ནི་འདི་ལྟ་བུ། །རྒྱང་ནི་རིང་བའི་རྒྱུད་འཛིན་པས། །གཟུགས་སུ་སྣང་བ་འཛིན་པ་དང༌། །ཁ་དོག་ལ་སོགས་སྡུད་པ་དང༌། །» «རིག་པའི་སྐུ་ཡང་རྒྱང་རིང་ནས། །མཐོང་བྱེད་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང༌། །འཁོར་བ་རྟོགས་པའི་ཆ་ནས་ནི། །རྒྱང་དུ་འཕེན་པས་རྒྱང་ཞེས་བྱ། །དེ་བཞིན་མ་རྟོགས་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང༌། །མྱང་འདས་འཕེན་པས་རྒྱང་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་འཁོར་བའི་སྣང་ཆ་ནས། །གཟུགས་དང་འདོད་ཡོན་ལྔ་རྣམས་ནི། །འདི་ཡིས་འཆིང་བས་ཞགས་པ་ཡིན། །དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་སྣང་བ་ཡིས། །དྲན་བསམ་བདག་ཏུ་འདིས་འཛིན་པས། །ཞགས་པ་ཞེས་ནི་རྒྱང་ནས་འཛིན། །དེ་བཞིན་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་བྲལ་ལ། །

這是對原文的完整直譯： 這一切由四種燈，執持一切眾生的顯現。遠取水燈，攝集色等自性。自生智慧燈，斷除諸乘疑惑。空性明點燈，連線輪迴涅槃交界。清凈法界燈，播下瑜伽境界種子。這一切是特殊顯現。" 第二部分有四點：詳細解釋遠取水燈、空性明點燈、清凈法界燈、自生智慧燈的自性。 首先，遠取水燈有十個方面：本質、詞源、特徵、分類、所依、安住方式、處所、對境、比喻和要點。 第一，本質：遠取水燈的本質持有兩種顯現的特性，故平等看待輪迴和涅槃。《燃燈經》說："遠取水燈，攝集本質兩種顯現。因見者的執取未滅，故持有兩種特性，是輪迴涅槃平等見。" 詞源：《珍珠串》說："遠，即騎乘五根之馬的意識，趣入並攝集一切境。繩索所捕獲的境，為能執心所執取。水則分離清濁。這兩者等同，簡言之即感官精華。" 前文說："詞源如下：遠，即執持長遠相續，執取色相顯現，攝集顏色等，從遠處見到覺性身，執取所見，從了悟輪迴的角度，遠遠拋出故稱遠。同樣從未了悟的角度，拋向涅槃故為遠。同樣從輪迴顯現角度，此係縛色等五欲，故為繩索。通過顯現感官對境，此執為我所，故稱遠處執取的繩索。同樣在無雲晴空中，"

།དེ་བཞིན་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་བྲལ་ལ། །རིག་པ་བདག་མེད་སྐུར་སྣང་བ། །སྣང་བ་ཡེངས་སུ་མི་འཇུག་པར། །འདི་ཡིས་འཛིན་པས་ཞགས་ཞེས་བྱ། །ཆུ་ནི་སྣང་བ་དེ་དག་ལ། །ཞེན་པ་རང་སར་ལོག་ནས་ནི། །ཀུན་ལ་ཆགས་པའི་སེམས་མེད་» «པར། །སྣང་བ་རང་སར་བཞག་པས་ནི། །བདག་འཛིན་བྲལ་བས་ཆུ་ཞེས་» «བྱ། །སྒྲོན་ནི་རང་གི་སྣང་བ་ཀུན། །གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ཡི། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་གསལ་བས་སྒྲོན། །འབྱུང་བ་རགས་པའི་སྣང་བ་ཀུན། །རང་ཤེས་སྤྱོད་པ་འགག་མེད་ཅིང༌། །དབང་པོའི་རང་སྒོར་གསལ་བས་སྒྲོན། །རིག་པ་ཕྱི་ཡི་དབྱིངས་བཞག་པས། །ནང་དབྱིངས་རང་སར་དག་སྟེ་སྣང༌། །ཉམས་ཀྱི་སྣང་བ་འདིས་བསྐྱེད་པས། །དབྱིངས་རིག་འདྲེས་པས་མ་ཡང་ཡིན། །དབང་པོ་ཀུན་གྱི་དངས་མ་ཡི། །འཆར་བྱེད་སྒོ་ནི་མིག་ཡིན་པས། ཀུན་གྱི་གཞི་འཛིན་མ་ཞེས་» «བྱ། །ཞེས་སོ། །མཚན་ཉིད་ནི། གཟུགས་སྣང་འཛིན་རུང་དུ་སྐྱེས་པ་གང་ཞིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བས་འཁྲུལ་སྣང་འགགས་བྱེད་དུ་གནས་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། རྒྱང་ཞགས་སྒྲོན་མའི་མཚན་ཉིད་ནི། །ཁྱབ་པས་འཇུག་ལ་འཇུག་པས་ཁྱབ། །འབྱུང་བ་བཞི་དག་བྱེད་པར་གནས། །འཛིན་འཇུག་མཆེད་དང་བྱེད་པའོ། །ཞེས་དང༌། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། འདི་ཡི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་» «བུ། །འཆར་བྱེད་འགག་པ་མེད་པ་ཡི། །དབང་པོའི་དངས་མ་མིག་གི་སྒོར། །» «བསྐྱེད་པས་པད་མའི་སྤྱན་དུ་གནས། །རང་གི་མཚན་ཉིད་དབང་པོ་འཛིན། །» «འབྱུང་བ་ལས་ནི་འཕེན་པ་དང༌། །སྡུད་དང་འཛིན་དང་མཆེད་པར་སྣང༌། །ཡེ་ཤེས་ལས་ནི་ལྟ་བ་དང༌། །གནས་དང་གོང་མ་འཛིན་པའོ། །དབང་པོས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དང༌། །ཡུལ་མེད་རྣམས་ནི་རང་འཛིན་པའོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་གསུམ་སྟེ། འབྱུང་བའི་དངས་མ་འདུས་པའི་རྒྱང་ཞགས་དབང་རྟེན་དངས་པ་ཟར་མའི་མེ་ཏོག་ལྟ་བུ་དང༌། དབང་པོ་འདུས་པའི་རྒྱང་ཞགས་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ་གཟུགས་ལ་འཛིན་ནུས་སུ་སྐྱེས་པ་མིག་གི་དབང་པོ་དང༌། ཡེ་ཤེས་འདུས་པའི་རྒྱང་ཞགས་འོད་རྩ་དངས་པའི་རྩ་སྣ་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་མཐོང་བྱེད་དུ་གནས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །» «འབྱུང་བའི་དངས་མ་རང་འདུས་པའི། །རྒྱང་ཞགས་ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ་དང༌། །

這是對原文的完整直譯： 同樣在無雲晴空中，覺性無我身顯現，此不讓顯現散亂，故執持稱為繩索。水則對這些顯現，自然迴轉執著，於一切無貪著心，顯現自然安住，離我執故稱水。燈則自身一切顯現，逐漸增長，覺性智慧明晰故稱燈。粗大元素的一切顯現，自知行為無礙，于根門明晰故稱燈。覺性安住外界，內界自然清凈顯現。此生起境界顯現，故法界覺性融合亦為母。一切根之精華，顯現之門為眼，故稱一切基礎之母。" 特徵是：能生起可執取的色相顯現，並因見到智慧顯現而能遮止迷亂顯現。《勝義續》說："遠取燈之特徵：遍及趣入，趣入遍及，安住清凈四大，執取、趣入、增長和作用。" 《燃燈經》說："其特徵如下：無礙顯現的根之精華，于眼門生起，安住蓮花眼中。自相執持根，從元素顯現拋出、攝集、執持和增長。從智慧顯現觀察、安住和執持上位。根執取境、有境和無境。" 分為三種：元素精華匯聚的遠取燈，如清凈根依的芝麻花；根匯聚的遠取燈，即能執色的有色根眼根；智慧匯聚的遠取燈，即清凈光脈末端安住為見光明顯現。 同一經典說："分類有三種。元素精華自匯聚的遠取水燈，

།རྒྱང་ཞགས་ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ་དང༌། །ཡེ་ཤེས་འདུས་པའི་རྒྱང་ཞགས་དང༌། །དབང་པོ་འདུས་པའི་རྒྱང་ཞགས་སོ། །» «ཞེས་སོ། །རྟེན་ནི་རང་གནས་མིག་ལ་བརྟེན་ལ་མཐོང་བྱེད་ཀྱི་ཆ་དེ་སྣང་ཡུལ་དེ་ལ་བརྟེན་པས་དག་མ་དག་གཉིས་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། རྒྱང་ཞགས་རྟེན་ནི་སྣང་བ་ལ། །དག་དང་མ་དག་བྱེ་བྲག་གིས། །ལས་དང་ཚོགས་པ་དག་དང་ནི། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལ་བརྟེན། །ཞེས་སོ། །བཞུགས་ཚུལ་ནི་སྣང་བ་འཛིན་བྱེད་དུ་རང་གསལ་འགག་མེད་ཆེན་པོར་བཞུགས་ཏེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། གནས་དང་གོང་མ་འཛིན་པར་བཞུགས། །ཞེས་སོ།» «།གནས་ནི་དེ་ཉིད་ལས། འདི་ཡི་གནས་ནི་མིག་ཡིན་ཏེ། །མཐོང་བྱེད་འགག་པ་མེད་པ་ཡིས། །ཡུལ་རྣམས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ཡུལ་ནི་སྣང་ཡུལ་འཁྲུལ་པ་དེའི་དོན་རང་མཚན་གྱི་ཆ་སྟེ་དངས་མ་འདུས་པའི་ཡུལ་ལོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཞེས་མིང་གི་ཆ་དེ་དབང་པོའི་རྒྱང་ཞགས་ཀྱི་ཡུལ་ལོ། །འོད་སྣང་སྟོང་གཟུགས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱང་ཞགས་ཀྱི་ཡུལ་ཏེ། དེ་ཉིད་ལ་བསླབ་པར་བྱ་བ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། རྒྱང་ཞགས་ཡུལ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས། །སྡུད་ཅིང་འཛིན་ལ་འཕེན་པར་བྱེད། །གནད་ཀྱིས་བཅིངས་དང་ཞགས་པ་དང༌། །དབང་པོ་སྒྱུར་དང་རྩ་བ་བཅད། །འདྲེན་ཅིང་གཟུགས་ལ་བསླབ་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །མཚོན་དཔེ་ནི་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟ་བུ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དཔེར་ན་འཛིན་བྱེད་ལྕགས་ཀྱུ་ལྟར། །ཞེས་པ་དང༌། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། དཔེར་ན་འཛིན་བྱེད་ལྕགས་ཀྱུ་ཡིས། །གང་སྣང་སྣ་ནས་འཛིན་པ་བཞིན། །འཁོར་དང་མྱ་ངན་འདས་པ་» «ཡི། །སྣ་གཉིས་འདི་ཡིས་འཛིན་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གནད་ནི། སྤྱིར་སྣང་ཡུལ་གཏད་དུས་རིག་པ་དལ་བ་རླུང་དལ་བ་ཡུལ་མི་རྟོག་པ་གསུམ་ཡིན་ལ། འདིར་མིག་མི་འགུལ་བ་གཙོ་བས་ལྟ་སྟངས་དང་སྦྱར་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒྲོན་མའི་གནད་ནི་ངས་བཤད་ཀྱི། །ལྷ་བུ་སྐལ་ལྡན་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག» «།ཡུལ་དང་རིག་པ་རླུང་དག་གིས། །ཆོས་ཉིད་ལམ་དུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར། །ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པས་ཆོས་ཉིད་དག» «།འདི་ཡང་སྒྲོན་མའི་གནད་ཡིན་ནོ། །རྒྱང་ཞགས་འགུལ་བ་མེད་པ་གནད། །འདི་དུས་ལྟ་སྟངས་གསུམ་དང་སྦྱར། །ཞེས་སོ། །

這是對原文的完整直譯： 智慧匯聚的遠取燈，根匯聚的遠取燈。" 所依是：自身依靠眼睛，能見之分依靠所見境，故依靠清凈與不清凈兩者。《勝義續》說："遠取燈依于顯現，以清凈不清凈差別，依于業和資糧，以及身和智慧。" 安住方式：作為執持顯現者，安住為自明無礙大性。《燃燈經》說："安住為執持處所和上位。" 處所：同一經典說："此處所為眼，以無礙能見，執取諸境。" 對境：迷亂顯現境的自相部分，即精華匯聚的對境。其中稱為"色"的名稱部分是根的遠取燈的對境。光明顯現的空性色相是智慧遠取燈的對境。對此應當修習。《勝義續》說："遠取燈對境為色等，攝集執持並拋出。以要訣束縛、套索、轉變根、斬斷根本，引導並修習色。" 比喻：如鐵鉤。《珍珠串》說："譬如執持鐵鉤"。《燃燈經》說："譬如執持鐵鉤，從鼻執取所顯，此執持輪迴與涅槃二者之鼻。" 如何實修的要點：一般而言，專注顯現境時，覺性緩慢、氣息緩慢、境無分別三者。此處以眼睛不動為主，配合觀想。《勝義續》說："我將解說燈之要點，天子有緣者請聽。以境、覺性和氣，為攝持法性之道。智慧圓滿故法性清凈，這也是燈的要點。遠取燈不動是要點，此時配合三種觀想。"

འདི་དུས་ལྟ་སྟངས་གསུམ་དང་སྦྱར། །ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལའང༌། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག» «མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། རྟེན། གནས། ཡུལ། སྒོ། རང་བཞིན། ཚད། དངོས། དཔེ། གནད་དང་བཅུ་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི་རང་གསལ་ཀ་དག་སྟོང་པའི་རང་གདངས་སུ་གནས་ཏེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་ནི། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་ཡིད་ཆེས་པས། །འདི་ཉིད་སུ་ཡིས་ཤེས་པ་དེ། །» «ཐིག་ལེའི་སྐུ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དེ། །གོམས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐོབ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཡི་ངོ་བོ་ནི། །ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲ་སྤྲོས་དང་བྲལ། །སྟོང་པའི་མུ་བྲལ་རང་གསལ་ཆེ། །རང་བཞིན་རང་གསལ་མཉམ་པ་ཉིད། །མི་རྟོག་སྤྲོས་བྲལ་ཟླུམ་པོར་གནས། །མ་བསྐུར་རང་དབང་བཞི་རྫོགས་ཕྱིར། །དམར་པོ་རང་གསལ་ཡེ་ནས་དངས། །དྲི་མ་མེད་ཅིང་ཀ་དག་པས། །བདག་འཆིང་ཉོན་མོངས་རྣམས་དང་བྲལ། །རང་གིས་རང་གསལ་ངོ་བོ་སྟོང༌། །འདི་ནི་དེ་ཡི་ངོ་བོར་འདོད། །» «ཅེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཐིག་ནི་འགྱུར་བ་ཡོད་མ་» «ཡིན། །ལེ་ནི་ཁྱབ་ཅིང་ཡུལ་ལ་སྣང༌། །སྟོང་པ་དངོས་པོ་མཚན་མ་མེད། །སྒྲོན་མས་མུན་སེལ་སྣང་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང༌། སྔ་མ་དེ་ཉིད་ལས། ཐིག་ནི་མི་འགྱུར་དྲང་པོ་ལ། །ཡེ་ནས་བཅོས་པ་ཉིད་དང་བྲལ། །ལེ་ནི་གདལ་བ་ཆེན་པོ་ལ། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་རྫོགས། །སྟོང་པ་དངོས་པོ་འཛིན་པ་ནི། །ཡུལ་ལ་ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་བཀག» «།རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཡི། །གསལ་བར་རང་ཞེན་བློ་མི་སྣང༌། །སྒྲོན་མས་འོད་ལྔ་སྣང་བར་ནི། །བྱས་ཏེ་རང་ངོ་གསལ་རིག་བཅས། །འདི་རྣམས་ངེས་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །མཚན་ཉིད་ནི་ཚོན་གང་འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་གང་ཞིག་རང་གསལ་ཟླུམ་ཞིང་ཟུག་རྔུ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། །ཟླུམ་ཞིང་རང་བཞིན་ཀུན་གསལ་བ། །དམར་དངས་ཁ་དོག་གསལ་བའི་འོད། །སྤྲོས་དང་བཅས་ཏེ་མཆེད་པར་བྱེད། །ཅེས་པ་དང༌། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་གསལ་བས་ཁྱབ། །རང་ངོ་ལུས་ཀྱི་མཐའ་རྣམས་ཟད། །ཅེས་སོ། །དབྱེ་བ་ནི་ལྔ་སྟེ། གཞི་གནས་རིག་པའི་ཐིག་ལེ་སྟོང་པ་སྙིང་ག་ན་གནས།

這是對原文的完整直譯： 第二、詳細解釋空性點光明燈，有十三方面：本質、詞源、特徵、分類、所依、處所、對境、門、自性、大小、實際、比喻和要點。 本質：安住為自明本凈空性的自然光芒。《燃燈經》說："空性點光明燈，為諸法之確信，誰了知此者，受用點之身，獲得修習者行境。故其本質，唯一細微離戲論，離邊空性大自明，自性自明平等性，無念離戲圓形住。未造作自在四圓滿故，紅色自明本來清凈。無垢本凈故，離我執煩惱。自明自性空，此為其本質。" 詞源：《珍珠串》說："點無變異，滴遍及顯現境，空無實相，燈除暗成明。"前文又說："點不變直，本來離造作，滴大遍佈，諸顯現自圓滿。空遮執實，阻礙執境之心，自性大空性，不現執自明心。燈令五光顯現，具自明覺知。這些是確定詞。" 特徵：一指寬的光點，自明圓形且無刺痛。《勝義續》說："空性點之特徵：圓形自性遍明，紅凈色明之光，伴隨戲論而增長。"《燃燈經》說："特徵空明遍及，自相身之邊際盡。" 分類有五：基住覺性空性點安住心間，

གཞི་གནས་རིག་པའི་ཐིག་ལེ་སྟོང་པ་སྙིང་ག་ན་གནས། ལུས་གནས་རྩའི་ཐིག་ལེ་སྟོང་པ་རྩ་རྣམས་ན་གནས། ཀུན་རྫོབ་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་རོ་མ་ན་གནས། དོན་དམ་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་སྟོང་པ་རྐྱང་མ་ན་གནས། རང་བྱུང་འབྲས་བུའི་ཐིག་ལེ་སྟོང་པ་མིག་ན་གནས་པའོ། །འདི་དག་ཀྱང་རང་ངོ་ཡེ་ནས་སྟོང་པས་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཕྱིར་དབྱེ་བ་ཙམ་དུ་ཟད་མོད། དོན་ལ་མིག་གཉིས་ལ་ལྟོས་ནས་གཉིས་སུ་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། དབྱེ་བ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་ལྔ། །གཞི་གནས་རང་གི་ཐིག་ལེ་» «ཡིས། །སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་གཅིག་ཏུ་བཟླུམས། །ལུས་གནས་རྩ་ཡི་ཐིག་ལེ་ཡིས། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་གཅིག་ཏུ་བཟླུམས། །ཀུན་རྫོབ་རྒྱུ་ཡི་ཐིག་ལེ་ཡིས། །ཕུང་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཏེ། །ཕུང་པོ་ཁམས་སོགས་གཅིག་ཏུ་བཟླུམས། །དོན་དམ་སྤྲོས་མེད་ཐིག་ལེ་ཡིས། །དབྱིངས་དང་རིག་པ་གཅིག་ཏུ་བཟླུམས། །རང་བྱུང་འབྲས་བུའི་ཐིག་ལེ་ཡིས། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་རྣམས། །རྩོལ་སྒྲུབ་བྲལ་བའི་དབྱིངས་སུ་བཟླུམས། །ཞེས་སོ། །རྟེན་ནི། ངོ་བོ་འོད་རྩ་གཉིས་ལ་བརྟེན། །སྣང་བ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་བརྟེན། །རྣམ་པ་ཐིག་ལེ་གསལ་བ་ལ་བརྟེན། འགྲོ་འོང་རང་གནས་རླུང་ལ་བརྟེན། །ཡུལ་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལ་བརྟེན། གནས་མིག་གི་དབུས་ན་བརྟེན། སྐྱེ་མཆེད་ངེས་པ་མཐོང་བྱེད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་བརྟེན་པ་ནི། །རྣམ་ཤེས་ཉིད་དང་བར་སྣང་དང༌། །རྩ་དང་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་དང༌། །ཡེ་ཤེས་དག་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཞེས་སོ། །གནས་ནི། ངོ་བོའི་གནས་སྙིང་ག» «གདངས་ཀྱི་གནས་མིག་གཉིས་ཏེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ། །ཙིཏྟ་རིན་ཆེན་གཞལ་ཡས་ལས། །ཞེས་སོ། །ཡུལ་ནི། འོད་ལྔར་གསལ་བ་དང༌། དེ་ལས་མཆེད་པའི་ཕྱེད་སྐུ་དང༌། སྐུ་རྐྱང་དང༌། ཡབ་ཡུམ་དང༌། ཚོམ་བུ་དང༌། དཀྱིལ་འཁོར་དང༌། དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་དྲུག་དང་ལོངས་སྐུ་ལས་སྤྲུལ་སྐུ་དེ་ལས་ཟེར་གྱི་སྐུ་འཕྲོ་བས་གསུམ་དང༌། ཞི་ཁྲོ་གཉིས་དང༌། ཐུབ་པ་དྲུག་གི་རྣམ་པར་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་དག་པས་གསལ་བ་དང༌།

這是對原文的完整直譯： 基住覺性空性點安住心間，身住脈之空性點安住諸脈中，世俗因之點安住右脈，勝義無戲論空性點安住左脈，自生果之空性點安住眼中。這些由於自相本來空，故歸屬空性點之類，僅是分類而已。實際上，就兩眼而言只有兩種。《燃燈經》說："分類有五種：基住自點，融顯有輪涅為一。身住脈點，融苦樂為一。世俗因點，為蘊心生因緣，融蘊界等為一。勝義無戲論點，融界與覺為一。自生果點，諸佛密意，融入離勤求之界。" 所依：本質依于兩光脈，顯現依於五智慧，形相依于明點，來去依于自住氣，境依于空虛空，處所依于眼中央，處所決定依于見識。《勝義續》說："空性點之所依：識、虛空、脈、氣、明點及智慧。" 處所：本質處所為心間，光芒處所為兩眼。《燃燈經》說："一切有情身中央，心寶樓閣中。" 對境：顯現為五光，從中生出半身、單身、父母像、聚集、壇城、大壇城六種顯現，以及從報身化現化身，從中放射光芒身為三種，寂猛二種，六牟尼形相，作為對境顯現的一切清凈虛空中明現，

ཐུབ་པ་དྲུག་གི་རྣམ་པར་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་དག་པས་གསལ་བ་དང༌། མེ་དག་པས་དྲོ་བ་དང༌། ཆུ་དག་པས་བསིལ་བ་དང༌། ས་དག་པས་ཡང་བ་དང༌། རླུང་དག་པས་གཡོ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ། དེ་ཡང་ཐལ་འགྱུར་ལས། ཐིག་ལེའི་ཡུལ་ནི་ཁ་དོག་སྟེ། །ལྔ་དང་དྲུག་དང་གསུམ་གཅིག་དྲུག» «།གསལ་དང་དྲོ་དང་བསིལ་བ་དང༌། །ཡང་ཞིང་གཡོ་བའི་བདག་ཉིད་འཛིན། །དོན་དམ་ཆོས་ཉིད་འབྱུང་བའོ། །ཞེས་པ་དང༌། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། རྣ་བའི་ཡུལ་དུ་གསལ་བར་ཡང༌། །སྟོང་པ་ཉིད་ལས་རང་ལོག་པའི། །མྱོང་བྱེད་གསལ་བའི་སྣང་བར་ནི། །ཡེ་གདངས་ལྔ་དང་བཅས་པར་» «ཡང༌། །རང་བཞིན་བབས་ཀྱིས་གནས་པ་ལ། །གསལ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོར་ཡང༌། །དངོས་པོ་ལས་ནི་ལོགས་པར་བཞུགས། །ཞེས་སོ། །སྒོ་ནི་དེ་ཉིད་ལས། རྐྱེན་གྱིས་མ་བསྒྲིབས་སེམས་ཅན་མིག» «།ཙཀྵུ་ཞེས་པའི་སྒོ་ནས་ནི། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞིན་དུ་ཡང༌། །རང་གི་འོད་དང་ཟེར་ཉིད་དུ། །རང་ཆས་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་སྣང༌། །ཞེས་སོ། །རང་བཞིན་ནི། ཀ་དག་གི་རང་སྣང་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་པར་རང་སྣང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཐོག་མའི་ཀ་དག་ཆེན་པོ་ལ། །རང་བཞིན་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་བུ། །སུས་ཀྱང་མ་བྱས་རང་གསལ་བར། །ཡེ་ཉིད་ནས་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ཚད་ནི། ཉམས་སུ་བླངས་དུས་ནམ་མཁར་སྣང་ལ་གོམས་པའི་ཚད་དེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། ཐིག་ལེ་སྤྲོ་དང་བསྡུ་མེད་» «པར། །བར་སྣང་ཉིད་དུ་སུས་ཟིན་པ། །དེ་ཡི་ཚད་དུ་དེ་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་སོ། །» «དངོས་ནི། མིག་བཙིར་དུས་སྣང་བའི་འོད་དམར་སེར་ཚོན་གང་བ་དེ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་འགྲོ་དྲུག་སོ་སོའི་སྣང་ཚུལ་ནི། ལྷ་ལ་ཕྱིར་སྣང་དུ་བལྟར་ཡོད་པ་ལས་འདོད་ལྷ་རྣམས་ལ་རང་མཐོ་གང༌། གཟུགས་ཁམས་པ་རྣམས་ལ་རང་ཁྲུ་གང༌། ལྷ་མིན་རྣམས་ལ་རིགས་གཉིས་ལས་ལྷའི་རིགས་ཅན་དུ་གཏོགས་པ་རྣམས་ལ་འོད་ཟེར་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ཕྱག་གང༌། གཞན་རྣམས་ལ་ཕྲ་མོ་སོར་བཞི་པ་མི་རྣམས་ལ་མཐེབ་གང༌། དུད་འགྲོ་རྣམས་ལ་རང་གནས་ཙམ་ལས་བལྟར་མེད་དོ། །ཡི་དགས་རྣམས་ལ་རང་ངོ་ཕྲ་ཞིང་འཕྲིག་པ་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ། དམྱལ་བ་རྣམས་ལ་རང་གནས་རྟ་རྔའམ་ཏིལ་ཉག་ཡང་ཆུང་ཙམ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། མ་རྟོགས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །

這是對原文的完整直譯： 六牟尼形相，作為對境顯現的一切清凈虛空中明現，火清凈故溫暖，水清凈故清涼，地清凈故輕盈，風清凈故動搖的自性。《勝義續》說："點之對境為色，五、六、三、一、六，明、暖、涼、輕、動之本質，勝義法性所生。"《燃燈經》說："耳境中明現，從空性自返，能感受明顯，與五種本光，自性安住中，為能明之本質，離實有而住。" 門：同經說："無障礙有情眼，從'察克舒'（ཙཀྵུ，cakṣu，चक्षु，眼，察克舒）之門，如日輪般，以自光與光芒，顯現為自然裝飾。" 自性：本凈自顯，無人造作而自顯。同經說："最初大本凈中，自性是如此，無人造作自明，本來即為自性。" 大小：修習時顯現虛空中的熟練程度。《燃燈經》說："點無散收，誰能持于虛空中，即成其大小。" 實際：閉眼時所見紅黃光一指寬即是。六道各自的顯現方式是：天人向外可見，欲界天人見一身高，色界天人見一肘長，非天中屬天類者見極明亮光一掌寬，其餘見細微四指寬，人見拇指寬，旁生僅見自處不可觀，餓鬼見自相細微閃爍如芝麻粒大，地獄眾生見自處如馬尾或更細如芝麻纖維。《自現續》說："未覺悟一切有情，

རང་ཤར་ལས། མ་རྟོགས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །མི་ལ་མཚོན་དུ་ཡོད་པའོ། །ལྷ་རྣམས་ལ་ནི་བལྟར་ཡོད་པའོ། །ལྷ་མ་ཡིན་ལ་ཕྲ་བར་ཡོད། །བྱོལ་སོང་རང་གནས་ཙམ་དུ་ཡོད། །ཡི་དགས་རྣམས་ལ་འཕྲིག་པར་ཡོད། །དམྱལ་བའི་ཡུལ་ལ་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ། །ཞེས་པ་དང༌། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། འོད་ལྔ་འདུས་པའི་ཐིག་ལེ་» «ནི། །ལྷ་རྣམས་ལ་ནི་རང་མཐོ་གང༌། །ཟླུམ་པོ་རང་གསལ་ཆེན་པོར་ཡོད། །ལྷ་མིན་རང་གི་ཕྱག་གང་ངོ༌། །མི་རྣམས་རང་གི་མཐེབ་གང་ལ། །ཟླུམ་པོ་ཟག་པ་མེད་པར་ཡོད། །བྱོལ་སོང་ལ་ནི་ཕྱིར་མི་སྣང༌། །ཡི་དགས་རང་ངོ་ཕྲ་བར་» «ཡོད། །དམྱལ་བ་རྣམས་ལ་རང་གསལ་ཙམ། །ལྷ་ལ་དཀར་པོ་ཤས་ཆེར་» «སྣང༌། །ལྷ་མིན་དེ་བཞིན་ལྗང་གུ་ཆེ། །མི་ལ་དམར་གསལ་རང་ཆགས་བྲལ། །» «བྱོལ་སོང་ཉིད་ལ་མཐིང་ཤས་ཆེ། །ཡི་དགས་སེར་པོ་དེ་བཞིན་ནོ། །དམྱལ་བ་རྣམས་ལ་ཁ་དོག་ལྔ། །རང་གསལ་ཤེས་པའི་ཆར་གནས་པ། །སྒྲོན་མ་དངོས་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང༌། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། དགའ་ལྡན་རྣམས་ལ་ཁྲུ་གང་གནས། །རྩོད་ལྡན་རྣམས་ལ་སོར་བཞི་གནས། །ཆ་མཉམ་ལྡན་ལ་ཚོན་གང་ངོ༌། །ཉིས་ལྡན་རྣམས་ལ་རང་གསལ་ཙམ། །བཀྲེས་ལྡན་རྣམས་ལ་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ༌། །སྡུག་བསྔལ་ལྡན་ལ་རྟ་རྔ་ཙམ། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་གནས་པར་བཤད། །ཅེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སར་གནས་ལ་མདའ་གང་དང༌། སྤྲུལ་སྐུ་རྣམས་ལ་འདོམ་གང་དང་བཅས་པའོ། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང༌། ལྷ་རྣམ་པ་གཉིས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་རང་སྣང་ཡུལ་ལ་སྣང་ལ་མི་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ལ་མ་བསྟན་ན་མི་མཐོང་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་དཔག་ཏུ་མེད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མདའ་གང་» «ངོ༌། །སྦྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་འདོམ་གང་གནས། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང༌། །སྤྲུལ་བའི་སྐུ་དང་ལྷ་རྣམས་ལ། །མངོན་སུམ་ཡུལ་ལ་སྣང་བའོ། །དེ་རྣམས་མན་ཆད་ཡུལ་ལྔ་ལ། །མ་བསྟན་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་» «སོ། །དཔེ་ནི་མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དཔེར་ན་རྨ་བྱའི་མདོངས་ལྟ་བུ། །ཞེས་དང༌། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། དཔེར་ན་རྨ་བྱའི་མདོངས་དང་མཚུངས། །དེ་བཞིན་ཕྲ་བའི་མིག་དང་ནི། །

這是對原文的完整直譯： 《自現續》說："未覺悟一切有情，人可見指寬，天人可觀看，非天細微存在，旁生僅自處存在，餓鬼閃爍存在，地獄境如芝麻粒。"《燃燈經》說："五光聚集之點，天人見一身高，圓形自明大存，非天見一掌寬，人見拇指寬，圓形無漏存在，旁生不向外顯，餓鬼自相細微存，地獄眾僅自明。天人多顯白色，非天多顯綠色，人顯明紅離貪，旁生多顯藍色，餓鬼黃色亦然，地獄眾五色，自明住于識分，實際燈即如此。"《獅子圓滿力》說："喜足天住一肘，爭鬥天住四指，平等天一指寬，二足天僅自明，饑足天如芝麻，苦足天如馬尾，如是安住所說。" 同樣，佛陀圓滿報身無量，住地菩薩一箭長，化身一庹長。佛陀、菩薩及兩類天人，自顯現於境，人等五類不示則不見。同經又說："諸佛無量，菩薩一箭長，化身住一庹。佛陀與菩薩，化身及諸天，顯現於現境。此下五境界，不示則不見。" 比喻：《珍珠串》說："譬如孔雀尾。"《燃燈經》說："譬如孔雀尾相同，如是細微眼與，

དཔེར་ན་རྨ་བྱའི་མདོངས་དང་མཚུངས། །དེ་བཞིན་ཕྲ་བའི་མིག་དང་ནི། །ཡང་ན་དེ་བཞིན་ཉ་ཡི་མིག» «།དེ་བཞིན་སྲོག་ཆགས་རྐུན་མོའི་མིག» «།འདི་རྣམས་བཞིན་དུ་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གནད་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཐིག་ལེའི་སྒྲོན་མ་བལྟེམ་པ་གནད། །རྩ་དང་མཐེབ་མཛུབ་མ་བྲལ་བས། །ཡེ་ཤེས་གོང་དུ་འཕེལ་བའོ། །ཞེས་པ་དང༌། སྔ་མ་དེ་ཉིད་ལས། རང་གི་མཐེབ་དང་མཛུབ་མོ་ཡིས། །ཙཀྵུའི་ཕུག་དང་འགྲམ་བཙིར་ན། །མངོན་དུ་སྣང་སྟེ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒྲོན་མ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལའང་ངོ་བོ། ངེས་ཚིགམཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། རྟེན། རང་བཞིན། ཡུལ། དགོས་པ། ཚད། གནས། སྒོ། དངོས། དཔེ། གནད་དང་བཅུ་བཞི་ལས། ངོ་བོ་ནི་ངེས་པའི་ཡུལ་བྱེད་པ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། རྣམ་དག་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མས་ནི། །རིག་པ་ཡི་ནི་ངོ་བོ་སྡུད། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་ར་བར་སྣང༌། །འདི་ལ་སུས་གོམས་དོན་དེ་» «ཉིད། །མཐིང་ག་མི་འགྱུར་རང་གསལ་བ། །མུ་ཁྱུད་ཀྱི་ནི་ར་བར་གནས། །རང་གསལ་ཕྱི་ཡི་ཡུལ་དུ་སྣང༌། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མ་བཅོས་པའོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི་དེ་ཉིད་ལས། རྣམ་པ་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ལ། །དག་པ་དྲི་མའི་གྲངས་མཐའ་» «ཟད། །དབྱིངས་ཀྱི་རིག་པའི་རང་ཡུལ་བྱེད། །རྡོ་རྗེ་ཉིད་ནི་ལུ་གུ་རྒྱུད། །འདི་ཉིད་ནང་དུ་གཞུག་པར་བྱ། །རང་གི་ངོ་བོ་རྟོག་མེད་དུ། །ནང་གི་དབྱིངས་ཀྱི་གོ་རར་ཡང༌། །མ་བཟུང་མི་གནས་ཚུལ་གྱིས་ནི། །འབྲེལ་«༼༡༽«བ་མེད་པར་རྒྱུན་དུ་སྣང༌། །སྒྲོན་གྱི་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད། །ནམ་མཁའ་ཉིད་ལ་ཅེར་སྟོན་ཏེ། །རང་བཞིན་མེད་པར་སྣང་བར་བྱེད། །མས་ནི་དེ་ཡི་དོན་འཛིན་པས། །རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་ངེས་ཚིག་ཏུ། །ཡེ་ནས་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་གནས། །ཞེས་པ་དང༌། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དབྱིངས་ནི་ཡངས་ཤིང་རྒྱ་མ་ཆད། །ཆོས་ཉིད་ཡུལ་ལ་རྣམ་དག་པས། །གཉིས་ཀའི་ཟུར་ནས་འཆར་བར་བྱེད། ཁྱབ་ཆེན་མཐིང་ག་འགྱུར་བ་མེད། །སྣང་བ་དག་པའི་རྐྱེན་འཕྲད་ན། ཁ་དོག་ལྔ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། །» «ཞེས་སོ། །མཚན་ཉིད་ནི་མཐིང་ག་ཁྱབ་ཆེན་དང་ལྔ་ལྡན་འོད་དུ་སྣང་བ་གང་ཞིག་རིག་པའི་ཡུལ་གྱི་ཆར་གནས་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས།

這是對原文的完整直譯： 譬如孔雀尾相同，如是細微眼與，或者如魚眼，如是盜賊眼，如此等安住。" 修習要訣：《勝義續》說："點燈觀看為要訣，不離脈與拇指，智慧向上增長。"同前經又說："以自拇指與食指，按壓察克舒（ཙཀྵུ，cakṣu，चक्षु，眼，察克舒）洞與邊，顯現於前當確信。" 第三、廣說界清凈燈有十四方面：本質、詞義、特徵、分類、依處、自性、對境、作用、大小、所在、門、實際、比喻、要訣。 本質是確定對境。《燃燈經》說："清凈界燈攝，為覺性本質，顯現於虹光，誰習此即義。深藍不變自明，住于虹光圈中，自明顯外境，本質即無造作。" 詞義：同經說："相顯現為境，清凈垢盡際，界為覺自境，金剛即虹光，此應內攝入。自性無分別，于內界圈中，不執不住相，無關而恒顯。燈之金剛虹光，于虛空中顯示，無自性而顯現。下持彼之義，自性之詞義，本無聚散而住。"《珍珠串》說："界廣闊無邊際，法性境清凈，從二邊而生。遍大深藍不變，若遇凈相緣，具五色相。" 特徵是顯現為深藍遍大及五色光，住于覺性境界分。《勝義續》說：

མཚན་ཉིད་ནི་མཐིང་ག་ཁྱབ་ཆེན་དང་ལྔ་ལྡན་འོད་དུ་སྣང་བ་གང་ཞིག་རིག་པའི་ཡུལ་གྱི་ཆར་གནས་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དབྱིངས་ཉིད་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། །མཐིང་ག་རང་རྫོགས་གཉིས་ཀྱི་ཆ། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་རྫོགས་པ་ཡི། །ཟུར་གཉིས་ཆ་ལས་སྐུ་གཉིས་འཛིན། །རབ་ཏུ་སྣང་བ་མཆེད་པར་བྱེད། །འདི་དག་རྣམས་ཀྱང་རང་ཤེས་རྫོགས། ཁྱབ་བདག་སེམས་དཔའི་གཟུགས་བརྙན་སྟོན། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ནི་སྲང་ནས་འདྲེན། །དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པའི་གཟུགས་དང་མཚུངས། །ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་གཟི་མདངས་» «སྟོན། །འོད་ཀྱི་གཏིང་མདངས་བཀྲག་ཀྱང་སྟོན། །སྐུ་དང་ཐིག་ལེ་འདུན་» «སའོ། །དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པའི་སྐུ། །འདི་ཉིད་སུས་མཐོང་སངས་རྒྱས་» «ཏེ། །སྐུ་གསུམ་ཟད་སར་རང་བཞིན་གྲོལ། །གཟུང་འཛིན་ཕྲང་ལས་བརྒལ་ནས་ནི། །འཁོར་འདས་རྡོས་ཐག་ཆོད་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། བརྗོད་ཅིང་སྣང་ཚིག་གཉིས་མེད་པས། །ཕྱི་དང་ནང་མེད་དབྱིངས་སུ་ཡང༌། །རང་གདལ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་གནས། །ཕྱི་ནང་མེད་པར་ཟང་ཐལ་» «བས། །མ་བསྒྲིབས་དྲི་མ་མེད་པར་ནི། །ཡེ་ནས་ཀ་དག་ཆེན་པོར་སྣང༌། །རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་ནི། །མཚན་ཉིད་དུ་ནི་ཡེ་ནས་བཞུགས། །ཞེས་» «སོ། །» «དབྱེ་བ་ནི་གསུམ་སྟེ། གཞིའི་དབྱིངས་རང་གི་སྙིང་ག་ན་འོད་ལྔ་ལྷུན་གྲུབ། ལམ་གྱི་དབྱིངས་མིག་གི་འོད་རྩའི་རང་འོད་སྣང་བ། ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་དབྱིངས་མཐིང་ག་དང་ལྔ་ལྡན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། དབྱེ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། །གཞི་ལ་གནས་པའི་དབྱིངས་ཀྱིས་ནི། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐུ་རུ་འཛིན། །ལམ་ལ་སྣང་བའི་དབྱིངས་ཀྱིས་ནི། །རིག་པའི་ཐིག་ལེའི་དངས་མ་སྡུས། །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་དབྱིངས་ཀྱིས་ནི། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དེ་བཙོན་དུ་འཛིན། །འདི་ཀུན་དེ་ཡི་དབྱེ་བའོ། །ཞེས་སོ། །རྟེན་ནི་ཐལ་འགྱུར་ལས། རྣམ་དག་དབྱིངས་ཀྱི་རྟེན་པ་ཡི། །» «སྨིན་མཚམས་ཉིད་དང་ནམ་མཁའ་དང༌། །འོད་དང་ཐིག་ལེ་དག་དང་ཡང༌། །» «སྣ་ཚོགས་སྐུ་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཞེས་སོ། །རང་བཞིན་ནི་དབྱིངས་སྣང་ལ་གཏད་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཉམ་གནས་ཀྱི་དབྱིངས་ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ལ་ངང་གིས་བློ་གནས་པ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས།

這是對原文的完整直譯： 特徵是顯現為深藍遍大及五色光，住于覺性境界分。《勝義續》說："界清凈之特徵，深藍自圓滿二分，方便智慧圓滿之，二邊分中持二身。極為顯現廣大，此等皆自知圓滿。遍主菩薩影像顯，虹光從中引，如圓滿壇城形，顯示諸智慧光輝，光之深彩亦顯示，身與明點所依處。如是圓滿智慧身，誰見此即成佛陀，三身盡處自性解脫，超越能所執著，輪涅斷絕。"《燃燈經》說："說與顯詞無二故，無內外之界中，住于廣大自展狀。內外無礙通透故，無障無垢，本來大清凈顯現。清凈界之特徵，本來安住。" 分類有三：基界自心中五色光任運，道界眼光脈自光顯現，境界顯現之界深藍及五色。同經說："分類有三種：住于基之界，持覺智慧身；顯于道之界，攝覺明點精；顯于境之界，虹光為囚持。此等為其分類。" 依處：《勝義續》說："清凈界之依處，眉間與虛空，及光與明點，依于種種身。" 自性是觀界顯現而住于無分別三摩地平等界法性盡之見解中，心自然安住。《燃燈經》說：

རང་བཞིན་ནི་དབྱིངས་སྣང་ལ་གཏད་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཉམ་གནས་ཀྱི་དབྱིངས་ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་དགོངས་པ་ལ་ངང་གིས་བློ་གནས་པ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། རང་བཞིན་སྣང་བ་མ་འགགས་པས། །བློ་དངོས་དྲན་པ་ཀུན་ཟད་དེ། །སྣང་བ་རང་དག་དབྱིངས་སུ་ནི། །རྟོག་པ་མེད་པའི་རིག་པར་ཡང༌། །མི་གཡོ་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་པས། །ཐམས་ཅད་མཉམ་པའི་དབྱིངས་སུ་ཡང༌། །ཡེ་ནས་རྣམ་པར་ཟད་པར་ནི། །རང་བཞིན་རྣམ་དག་དབྱིངས་སུ་གནས། །ཞེས་སོ། །ཡུལ་ནི་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལ་འོད་ལྔ་རང་གསལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དབྱིངས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་སྟོང་པ་དང༌། །གསལ་དང་སྒྲིབ་བྲལ་གདངས་འབྱིན་པ། །ཁྱབ་ཅིང་ཡངས་ལ་གཅིག་འདུས་པའོ། །བག་རྡུལ་དེངས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ། །མཉམ་རྫོགས་ཆོས་ཉིད་དག་པའོ། །གསལ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་གདངས། །འོད་གསལ་དག་པའི་ཡུལ་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་དང༌། སྔ་མ་ལས། འདི་མེད་རིག་པའི་ཡུལ་མེད་པས། །སྣང་བ་འགག་པ་མེད་པ་ཡི། །ཆར་ནི་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མའོ། །» «ཞེས་སོ། །དགོངས་པ་ནི་སྔ་མ་ལས། དབྱིངས་ཀྱི་རིག་པའི་རང་ཡུལ་བྱེད། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ནི་སྲང་ནས་འདྲེན། །ཞེས་སོ། །ཚད་ནི་དབྱིངས་སྨིན་མཚམས་ལས་སོར་བཞིའི་ཡར་མཚམས་སུ་སྣང་དུས་དང་པོ་མཐིང་ག་ལས་ཁ་དོག་ལྔར་མཆེད་པ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། མཐིང་ག་མི་འགྱུར་སྣང་བ་ལས། ཁ་དོག་གསལ་བའི་འོད་ལྔར་ཡང༌། །འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་གསལ་འགྱུར་ཞིང༌། །རང་གི་མདུན་གྱི་ཡར་མཚམས་སུ། །སོར་བཞི་འམ་ནི་མཐོ་གང་ལས། །འཕགས་ཏེ་ལུས་དང་བྲལ་བ་ནི། །དེ་ཡི་ཚད་དུ་དེ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །འདིའི་དུས་ན་འཁོར་འདས་ཕྱེད་པས་ཕྱིས་འཁོར་བར་མི་འཇུག་པའི་ཚད་ཐོབ་སྟེ། རང་བྱུང་བསྟན་པའི་རྒྱུད་ལས། ཡར་མཚམས་ལས་ནི་སོར་བཞི་ལས། །བྲལ་བའི་སྐྱེས་བུ་སྐལ་བཟང་བ། །འཁོར་བར་འཇུག་པ་ག་ལ་སྲིད། །ཅེས་སོ། །གནས་ནི་གསུམ་སྟེ། ཕྱིའི་ཡུལ་གནས་ནམ་མཁའ། བར་གྱི་འཆར་གནས་མིག་ཟུར། ནང་གི་གཞི་གནས་ཙིཏྟའོ། །སྔ་མ་ལས། མིག་ནི་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་མེད་ལ། །» «གནས་པ་རང་གི་རིག་པ་ཉིད། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་སྣང་བ་སྟེ། །སྤྲིན་བྲལ་མཁའ་ལ་འཛིན་པར་བྱེད། །རང་ཤེས་ནང་དུ་གསལ་བའི་ཚེ། །ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་དུ་གནས་པ་ཡིན།

這是對原文的完整直譯： 自性是觀界顯現而住于無分別三摩地平等界法性盡之見解中，心自然安住。《燃燈經》說："自性顯現無阻故，實際念想皆盡滅，顯現自凈界中，無分別覺性中，了知不動平等性，一切平等界中，本來盡滅，住于自性清凈界。" 對境是虛空中五色光自明。《勝義續》說："界之對境空性與，明及離障放光芒，遍滿廣大而融一。塵垢消除虛空中，平等圓滿法性凈。明亮五智慧光芒，即光明凈之對境。"前經又說："無此則無覺對境，顯現無阻之分即界燈。" 作用：前經說："界為覺性自對境，從中引出虹光。" 大小：界從眉間向上四指處初顯深藍，后擴充套件為五色。《燃燈經》說："從不變深藍顯現，五色明光極清晰，于自前方上方處，四指或一掌之上，離身而現，此為其量。"此時已辨輪迴涅槃，獲得不再入輪迴之量。《自生教法續》說："上方四指處，離開之人福德大，豈有入輪迴可能？" 所在有三：外境所在為虛空，中間顯現處為眼角，內在基礎處為心（ཙིཏྟ，citta，चित्त，心，策大）。前經說："眼無生因緣，所住即自覺，顯為虹光，執于無雲空。自知內明時，住於心中央。"

རང་ཤེས་ནང་དུ་གསལ་བའི་ཚེ། །ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་དུ་གནས་པ་ཡིན། །ཕྱིར་འཕྲོས་སྤྲིན་བྲལ་ནམ་མཁའ་ལའོ། །ཞེས་སོ། །སྒོ་ནི་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། འདི་ཡི་འཆར་སྒོ་མིག་ནས་ཀྱང༌། །འགྱུར་མེད་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་དུ་སྣང༌། །ཞེས་སོ། །དངོས་ནི་ཡར་མཚམས་སུ་དང་པོ་མཐིང་ག་ཁྱབ་པ་ཆེན་པོའི་འོད་ལས་རྣམ་ལྔ་རང་གསལ་འཇའ་འོད་ཀྱི་ནང་ན་མུ་ཁྱུད་ཀྱི་ར་བས་བསྐོར་བའི་ཐིག་ལེ་པད་འདབ་དང་བཅས་པ་ནི་དབྱིངས་ཀྱི་ར་བ་ཞེས་བྱ་བའམ་འཇའ་འོད་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ། མཐིང་ག་ནི་དབྱིངས་རང་ངོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་དག་པ་ལ། །གསལ་བྱེད་འབར་བའི་འོད་ཟེར་ལྔ། །མི་འགྱུར་ཁྱབ་པའི་ཚུལ་དུ་ཡང༌། །མཐིང་གའི་རང་གདངས་ཆེན་པོར་གནས། །འཆར་བྱེད་སྣང་བ་མ་འགགས་པས། །ཕྱི་ཡི་ཡུལ་ལ་རྣམ་པར་སྣང༌། །ཞེས་པ་དང༌། སྲིད་པ་ཡི་ནི་ཡར་མཚམས་ནས། །འདི་ཉིད་གཉིས་འཇུག་ཟེར་«༼༡༽«ལས་ནི། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་རང་བཞིན་ལས། །གཉིས་ནི་འཁྲིལ་ཏེ་གཅིག་པར་ཡང༌། །སོར་གཅིག་གིས་ནི་མ་རེག་པར། །ཉིན་དུས་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ལྡན་པས། །སྣང་བར་འགྱུར་ཏེ་མཚན་མོ་ཡང༌། །མཐིང་ག་རང་ངོ་ཉིད་དང་འབྱར། །དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་ཀྱི་ཁྱིམ། །འགྱུར་མེད་ཡེ་གདངས་ཆེན་པོར་ནི། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །སུས་ཀྱང་བྱས་པ་མེད་པར་ནི། །ཡེ་ནས་གཉིས་མེད་མཉམ་པར་གནས། །འདི་ནི་ཁྱབ་ཆེ་ཕྲ་བ་ལས། །རང་གི་ཤེས་པའི་ཆར་ཤར་ནས། །མངོན་སུམ་ཉིད་དེ་རབ་ཏུ་གསང༌། །གསང་བ་ཆེན་པོ་འདི་ཉིད་ལ། །གང་དུ་སྤྱོད་པར་འདོད་པ་དེ། །ཡེ་སངས་ཉིད་ལས་ཡང་སངས་རྒྱས། །ཞེས་སོ། །དཔེ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་འཇའ་ཚོན་ལྟར། །དག་པས་ཉོན་མོངས་དྲི་མ་ཟད། །ཅེས་པ་དང༌། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། དཔེར་ན་ཡི་གེ་ན་རོ་བཞིན། །གཉིས་ཀྱི་ཟུང་སྟེ་སྡོམ་པས་གཅིག» «།ནག་པོ་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པ་མིན། །དེ་ལ་གོམས་པའ»ི་«གདེང་རྙེད་ནས། །བར་སྣང་འཇའ་ཚོན་ཇི་བཞིན་དུ། །ཁ་དོག་མ་འདྲེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས། །དེ་ནས་ཡང་ནི་གོམས་སྟོབས་ཀྱིས། །དེ་ཡི་རྟགས་དང་ལྡན་པ་» «ལ། །བར་སྣང་ཁམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །

這是對原文的完整直譯： 自知內明時，住於心中央。外放無雲空中。" 門：同經又說："此之顯現門從眼，顯為不變遍滿相。" 實相：在上方處初顯深藍遍大光，從中自明五色虹光中，有輪圍墻環繞的明點及蓮瓣，稱為界之圍墻或虹光界之顯現。深藍稱為界自相。《燃燈經》說："眼識清凈中，五種明亮光，不變遍滿相，住為深藍大自光。顯現無阻礙，外境中顯現。"又說："從有之上方，此二入光中，方便智慧性，二者交織一，一指未相觸，具日出因緣，而成顯現相，夜晚亦，與深藍自相粘。界之自性光之家，不變本光大，于諸佛眾生，無人所造作，本來無二平等住。此遍大微細，顯為自知分，現量極秘密。此大秘密中，欲行何處者，本凈中覆成佛。" 比喻：《珍珠串》說："如同虛空彩虹般，清凈煩惱垢盡滅。"《燃燈經》說："譬如字母'那'音，二合為一，黑色不可改變。於此獲熟練定解，如同空中彩虹般，色彩不混全圓滿。復由熟練之力，于具彼相者，虛空界亦如是。"

བར་སྣང་ཁམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གནད་ནི་དང་པོ་འཁོར་འདས་རུ་ཤན་ཕྱེ་བས་དབྱིངས་སྣང་ངོ་སྤྲད་དེ་སྣ་རྩེར་མིག་གཏད་པས་འཇའ་འོད་དུ་སྣང་དུས་མིག་ཟུར་གཉིས་ལ་དལ་བུས་འཁྲིད་དེ་ནམ་མཁར་བལྟ་ཞིང་ཉི་མའི་ཟུར་ནས་ཁྲིད་པས་གང་གཏད་ཀྱི་སར་སྣང་བ་སྟེ། ཟླ་བ་དང་མར་མེའི་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་ལ་གཏད་པས་སྣང་སྟེ་རིམ་གྱིས་མཆེད་ནས་འཁྲུལ་སྣང་འོད་གསལ་དུ་འཆར་བ་ནི་གོམས་པའི་ཚད་ཀྱིས་མཐོང་བ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། འཁོར་འདས་རུ་ཤན་ཕྱེད་པ་ནི། །ལུས་ངག་རྣམས་ནི་རྣལ་དུ་དབབ། །དེ་ནས་དབྱིངས་རིག་སྣང་བ་བརྟག» «།འདི་ལ་གོམས་པའི་ཚད་རྙེད་ན། །ཕྱི་རོལ་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ནི། །གོང་ནས་གོང་དུ་ཡང་འཕེལ་«༼༡༽«པར། །རིམ་གྱིས་རང་བཞིན་གོམས་ཆེན་ཐོབ། །འདི་ལ་བརྟན་པའི་ཚད་རྙེད་ན། །ཆོས་རྣམས་ཟད་སར་འགྱུར་བ་ནི། །དེ་ཉིད་གོམས་པར་བྱ་བ་» «ཡིན། །ཡན་ལག་ཏུ་ནི་ངས་བཤད་དོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། དབྱིངས་ཀྱི་གནད་ནི་འཁྲིད་པ་སྟེ། །ཉི་ལ་བསླབ་ཐབས་རྣལ་འབྱོར་» «པས། །ལེགས་པར་སྦྱར་ཏེ་འཁྲིད་པར་བྱ། །ཟླ་བ་དག་ལའང་བསླབ་པར་བྱ། །» «འདི་ལྟར་རྒྱུན་དུ་སུས་བྱས་པ། །འཁྲུལ་བའི་སྣང་བ་རྒྱུན་ཆད་དེ། །དག་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་འོད། །ས་རྡོ་རི་བྲག་བག་སྟོངས་ནས། །གྲུ་ཆད་ལས་ནི་ཡུལ་གྲུ་ཙམ། །འཁྲིད་ལ་མཁས་པས་སྣང་བར་འགྱུར། །འདི་དུས་ཐབས་ཀྱིས་བཅོས་པ་གནད། །རྫོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པའོ། །འདི་ལྟར་གོམས་པས་ཆོས་ཉིད་སྟོབས། །ལུས་འབྱུང་རང་སོར་རྫོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ལུས་འབྱུང་རྒྱུན་ཆད་པས། །ཟག་བཅས་ཕུང་པོ་མི་སྣང་བར། །འདི་ལ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱའོ། །» «ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལའང༌། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག» «མཚན་ཉིད། དབྱེ་བ། རྟེན། སྒོ། ཡུལ། གནས། ཚད། དཔེ། གནད་དང་བཅུ་གཅིག་ལས། ངོ་བོ་ནི། སྒྲོན་མ་གཞན་ལ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་ཡོད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་སྒྲོན་མ་» «ནི། །འདི་ལྟར་སྒྲོན་མ་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཤེས་བྱེད་ཚུལ་དུ་གནས་པས་» «ན། །ཀུན་གྱི་ཆ་ལ་འདི་ཉིད་པས། །འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཉིད་པས་ནི། །

這是對原文的完整直譯： 虛空界亦如是。" 如何修習的要點：首先辨別輪迴涅槃，介紹界顯，將目光集中於鼻尖，當顯現為虹光時，緩緩引導至兩眼角，觀看虛空，從太陽邊緣引導，則顯現於所注視之處。注視月光和燈光中心也會顯現。逐漸擴充套件，幻相顯為光明，依熟練程度而見。《燃燈經》說："辨別輪迴涅槃，身語歸於自然，然後觀察界覺顯現。若得此熟練量，外在顯現逐漸增長，漸得自性大熟練。若得此穩固量，諸法歸盡處，即是應當熟練。我于支分中已說。" 《勝義續》說："界之要點即引導，瑜伽士應善巧學習太陽引導法。月亮也應學習。如是常行者，幻相顯現斷，清凈五智慧光，從地石山崖空隙中，從邊角處至方隅，善於引導者將見。此時以方便調整要點，獲得圓滿法性。如是熟練法性力，身元素自然圓滿。如是身元素斷絕，有漏蘊不顯，於此現前成佛。" 第四、廣說智慧自生燈，有本質、詞義、特徵、分類、所依、門、對境、處所、大小、比喻、要點等十一項。 本質：遍及其他燈的智慧相。《燃燈經》說："智慧自生燈，如是一切燈，以能知方式而安住，於一切分即此故，為辨別智慧故，

།འབྱེད་པའི་ཤེས་རབ་ཉིད་པས་ནི། །འབྱེད་པ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་གནས། །ཆ་ཕྲ་བསྐྱེད་པའི་ངོ་བོར་ནི། །ཡེ་ཐོག་ཉིད་ནས་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི་དེ་ཉིད་ལས། ཤེས་པ་དངོས་དང་དངོས་མེད་པའི། །སྣང་བ་ཀུན་ལ་རབ་ཞུགས་ནས། །སྤྱི་ཡི་དོན་རྣམས་ཤེས་པ་» «དང༌། །མ་བཙལ་བཞག་པའི་གདེང་རྙེད་དེ། །རང་གི་ཡེ་ཤེས་ཚད་རྣམས་» «ཤེས། །རང་བཞིན་དག་པའི་ཆོས་སྐུ་ནི། །སུས་མ་རྙེད་པར་རང་རིག་» «པས། །ཀུན་ལས་ཁྱད་འཕགས་རབ་ཏུ་སྣང༌། །གཞན་གྱིས་སྤྱོད་པའི་གནས་མེད་པས། །རང་ཤར་ཡེ་ནས་དག་པའི་ཡུལ། །གཞན་གྱི་ཡུལ་མིན་རང་ཤེས་བྱ། །བྱིས་པས་འདི་དོན་རྙེད་པ་མེད། །སུ་ལ་རེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཡེ་ནས་རང་སྣང་འབྱུང་ཞེས་བྱ། །སྒྲོན་ནི་ཆོས་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀུན། །གཉིས་སུ་མེད་པར་སྣང་བར་བྱེད། །མས་ནི་རང་ངོ་ཁྱབ་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཤེས་པས་ཆོས་རྣམས་ཅིག་ཅར་རྟོགས། །རབ་ནི་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོར་གྱུར། །» «རང་ནི་གཞན་ལྟོས་ཆོས་དང་བྲལ། །བྱུང་བས་མ་བཀག་ལྷུག་པར་སྣང༌། །» «གཡོན་ནས་འཆར་བྱེད་སྒོ་མ་འགགས། །ཞེས་སོ། །མཚན་ཉིད་ནི་སྤྲོས་བྲལ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་གང་ཞིག་ཆོས་ཅན་དང་ཆོས་ཉིད་རང་དང་སྤྱིའི་ཆོས་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པས་ཤེས་བྱ་ཤེས་ཤིང་སྤང་བྱ་སྤོང་བ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། སྣང་དང་མི་སྣང་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །རང་བཞིན་མེད་པར་སུས་ཤེས་པ། །འདི་ནི་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཤེས་རབ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། །མཁས་པ་ཚིག་འཇུག་གཞི་མ་སྡུད། །ཉོན་མོངས་ལས་དང་བག་ཆགས་སྲེག» «།སྨིན་བྱེད་འཁོར་འདས་སྲོག་གཅོད་པའོ། །» «ཞེས་སོ། །» «དབྱེ་བ་ནི་ལྔ་སྟེ། གཞི་གནས་རང་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་ལ། སྣང་བ་ཅེར་འཛིན་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དབྱིངས་རིག་ཐད་ཀར་རྟོགས་པ། དྲན་པ་འགག་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཉམ་གཞག་ཏུ་གསལ་དངས་ཕྱེད་པ། སོ་སོར་རྟཽགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ། འཇུག་བྱེད་རྣམས་གསུམ་གྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་མཚམས་ཕྱཻད་པ་སྟེ། སྔ་མ་ལས། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། །

這是對原文的完整直譯： 以無分別方式安住。以微細分生起本質，從本初即安住。" 詞義：同經說："知識于有無諸相中遍入，了知共相義，不尋而得定解，知自智慧量。自性清凈法身，無人所得而自證，顯現超勝一切。無他所行處，本自清凈境，非他境自所知。凡夫不得此義。因無所依賴，稱為本自顯。燈即令一切法性，無二而顯現。'瑪'即自相遍滿。" 《珍珠串》說："智慧頓悟諸法，'拉'即成為一切之巔。'讓'即離他緣法。'炯'即無礙自在顯。'永'即從左顯現門無礙。" 特徵：離戲自生智慧，能如實了知事物和法性、自相和共相，了知所知、斷除所斷。《燃燈經》說："誰知一切顯現不顯現法，無自性，此即其特徵。"《勝義續》說："智慧之特徵，善巧不攝語基礎，焚燒煩惱業習氣，成熟斷輪迴涅槃命。" 分類有五：基住自生智慧為諸法之依；顯現直視智慧直接了悟界覺；無礙憶念智慧在等持中辨明清凈；別別了知智慧了知共相和自相；趣入三種智慧辨明聞思修之界限。前經說："分類有五種：

སྔ་མ་ལས། དབྱེ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་ཏེ། །གཞི་གནས་རང་བྱུང་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །ལུས་སོགས་ཆོས་ཀྱི་རྟེན་རྣམས་བྱེད། །སྣང་བ་ཅེར་འཛིན་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །དབྱིངས་དང་རིག་པའི་དྲན་པ་འཛིན། །དྲན་པ་འགག་མེད་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །ཤེས་པ་རྩེ་གཅིག་ཡུལ་རྣམས་སྡུད། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་འབྱེད། །འཇུག་བྱེད་རྣམ་གསུམ་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །རང་བཞིན་བར་དོར་གཏན་ལ་འབེབས། །ཞེས་སོ། །རྟེན་ནི་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྣམས་ལ་ཤེས་བྱ་དང་ཤེས་བྱེད་དུ་བརྟེན་ལ། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྡན་པ་དང༌། ལྡན་ཆོས་སུ་ངོ་བོ་གཅིག་པར་བརྟེན་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་བརྟེན་པ་ནི། །ཚིག་དང་ཡིན་མིན་རྟོག་པ་དང༌། །གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་ལྟ་སྒོམ་དང༌། །ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་བརྟེན་པའོ། །ཞེས་སོ། །སྒོ་ནི་དབང་པོ་ལྔ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། འཆར་བྱེད་སྒོ་ནི་དབང་པོ་ལྔ། ཁྱད་པར་སྣ་ནས་འཆར་བར་བྱེད། །དེ་རྟགས་མཚན་མོའི་དུས་ཉིད་དུ། །གློ་དང་སྤྲིད་«༼༡༽«པ་དྲག་པོ་དང༌། །» «ཤིན་ཏུ་གློ་དྲག་བུས་པའི་ཚེ། །དམར་ལ་དངས་པའི་འོད་ཟེར་ནི། །མེ་སྟག་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་འཕྲོ། །དེ་ཡི་ཚད་དང་རྟགས་དེ་ཡིས། །འཆར་བར་བྱེད་པའི་སྒོ་ངོས་ཟིན། །ཞེས་སོ། །ཤེས་རབ་དངོས་ནི་ཤེས་པས་ཡུལ་རིག་ཀྱང་རྟོག་པར་མ་སྐྱེས་པའི་གསལ་བ་དེ་ལ་ངོས་བཟུང་ནས་སྒོ་དབང་པོ་ལྔ་ལ་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་དངས་པ་ལྔ་འབྱུང་བ་ལ་བྱའོ། །དབང་ཤེས་རྟོག་བྲལ་དེ་ཉིད་སེམས་ཡིན་ཀྱང་དེའི་ནང་ན་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་གསལ་རིག་རྟོག་མེད་གང་ལའང་མི་འཛིན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ངོས་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པའི་ཤེས་པའི་རང་དུས་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆ་ཡོད་པ་དེ་འདིར་ངོས་གཟུང་གི» «རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་ལ་མི་འདོད་པས་གནད་འདི་གལ་ཆེ་བར་ཡོད་དོ། །ཡུལ་ནི་རང་ངོའི་ཡུལ་རིག་པ་འཇུག་ཡུལ་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཡྀན་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཤེས་རབ་ཡུལ་ནི་ཚིག་དང་དོན། །ཚིག་དོན་འབྲེལ་བར་འདོད་པ་ཡི། །མཚོན་པས་ཤེས་དང་བརྗོད་པས་སོ། །མཚོན་པ་དཔེ་དང་བརྡ་མཚོན་དང༌། །

這是對原文的完整直譯： 前經說："分類有五種：基住自生智慧，作為身等諸法之依。顯現直視智慧，執持界與覺之念。無礙憶念智慧，專注攝集諸境。別別了知智慧，辨別共相和自相。趣入三種智慧，決定自性中陰。" 所依：依于顯現、存在、輪迴、涅槃所攝之法和自相為所知與能知，依于自生智慧為具有和所具法同一本質。《勝義續》說："智慧自生所依，即依于語言、是非分別、宗派、見修和法性。" 門：五根。《燃燈經》說："顯現之門為五根，尤其從鼻顯現。其相夜晚時，劇烈咳嗽、打噴嚏，及極劇烈咳嗽吹氣時，紅而清澈的光芒如火星般散射。以此量和相，可識別顯現之門。" 智慧本身應認定為：雖以知識了知對境但未生分別的明晰性，從五根門生起五種無分別清凈知識。雖然無分別根識是心，但其中有一分自生智慧的明瞭、無執著任何的部分，應當認定。同樣，在聞思修知識的當下有智慧的部分，這裡應認定，而不承認分別觀察的心所攝，這一要點很重要。 對境：自相的對境、覺知的趣入對境是一切法和法性。《勝義續》說："智慧對境為詞與義，詞義關聯所許，以表示而知、以言說。表示為喻、符號表示，

།མཚོན་པ་དཔེ་དང་བརྡ་མཚོན་དང༌། །ཚིག་གིས་མཚོན་པ་མཐའ་མར་བརྗོད། །བརྗོད་པས་ཤེས་པ་ཐ་སྙད་དང༌། །ངོ་སྤྲད་པ་དང་འཁྲིད་པ་དང༌། །ལ་བཟླ་ཤན་འབྱེད་དག་གིས་སོ། །ཞེས་སོ། །གནས་ནི་ངོ་བོ་སྙིང་གའི་འོད་རྩ་བཞི་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་རྩལ་ཟེར་གདངས་ཀྱི་མ་རྩ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་གནས་པས་ལུས་ལ་ཁྱབ་སྟེ། གང་དུ་རེག་ཀྱང་ཤེས་པས་ཚོར་བ་དེས་ཤེས་ལ་རླུང་གི་རྟ་ལ་ཞོན་པས་རང་རྩལ་རྩ་འདབ་འགར་འཐུམས་དུས་ཤེས་པ་རྨུགས་ཤིང་མི་གསལ་ལ་རྩ་ཟང་ཐལ་དུ་རང་རྩལ་ཚུད་དུས་ཤེས་པ་གསལ་ལ་ངར་ཆེ་བ་སྟེ། མདོར་ན་ངོ་བོ་སྙིང་དང་རྩལ་རྩ་རྣམས་ན་རླུང་གི་རྟ་ལ་ཞོན་ནས་རྒྱུ་སྟེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྩ་བཞི་ན། །འགྱུ་དང་འགུལ་དང་འཕྲིག་པ་དང༌། །» «ཡང་ཞིང་བསྐྱོད་པའི་བདག་ཉིད་དུ། །ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཉིད་དུ་འཁོར། །» «དངས་མ་ཤེས་པའི་བཅུད་རྣམས་ནི། །མེ་སྟག་ཡར་བའི་མཚན་ཉིད་དུ། །ལྔ་བཞི་ལས་ཀྱི་རླུང་དང་བཅས། །ཤེས་པ་གསལ་གསལ་རིག་རིག་པོ། །ཤེས་རབ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ། །རོ་མ་རྐྱང་མ་ཀུན་འདར་མ། །ཤེལ་བུག་ཁོག་པ་སྟོང་པའི་ནང༌། །གསལ་བ་ཤེས་རབ་ཆེན་པོར་བཞུགས། །མིང་གཞི་འདུས་པའི་ཡེ་གདངས་སུ། །ཐམས་ཅད་འབྱེད་པའི་ངོ་བོར་ནི། །ཡེ་ནས་ལུས་ཀྱི་ཆ་ལ་གནས། །སྐབས་སུ་རླུང་གིས་རང་གཟུང་བས། །ཤེས་པ་དྲན་མེད་རྨུགས་པར་ཡང༌། །ཤེས་རབ་རྩལ་རྣམས་རྒྱས་འཐུམས་པས། །གསལ་བའི་ཆ་མེད་རྨུགས་པར་འགྱུར། །རླུང་གིས་ཤེས་རབ་རྩལ་བསྐྱེད་ཚེ། །སྔོན་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང༌། །ཡིད་ལ་དྲན་ཞིང་གསལ་བར་འཆར། །གསལ་དང་མི་གསལ་རྩལ་རྣམས་ནི། །རླུང་གི་གཡོ་འགུལ་ཉིད་ལས་འབྱུང༌། །ལུས་དཀྱིལ་རྩ་ནང་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཚད་ནི་ཤེས་རབ་ལྔ་པོ་དེས་རང་རང་གི་འཇུག་ཡུལ་ལ་ཞུགས་པས་གདེང་ཚད་དུ་ལོངས་པའི་ཚད་དུ་ཕྱིན་པ་ནི། ཡང་དེ་ཉིདལས། གཞི་གནས་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་ཚད། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་ཉམས་སྐྱེས་ན། །ཤེས་པ་བརྟན་པའི་གདེང་རྙེད་ཡིན། །དེ་ཉིད་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་» «པར། །རྟག་ཏུ་རྒྱུད་ལ་གནས་པ་ན། །འདི་ནི་གཞི་གནས་ཤེས་རབ་ཡིན། །འདི་ཡིས་ལུས་ཀྱང་ཡང་བ་དང༌། །ཤེས་པ་རྣམས་ནི་གསལ་བའོ། །སྣང་བ་ཅེར་འཛིན་ཤེས་རབ་ཚད། །

這是對原文的完整直譯： 表示為喻、符號表示，以及詞語表示最後說。以言說而知為名言，介紹、引導、重複和辨別。" 處所：本質在心間四光脈中，智慧的自力光芒遍佈所有主脈內，因此遍及全身。無論觸及何處，知識都能感知。乘于氣之馬，自力包裹某些支脈時，知識昏沉不清；自力進入通暢脈時，知識明晰有力。總之，本質在心和力脈中乘氣之馬而行。《燃燈經》說："在四生根脈中，以動搖、震動、抖動、輕盈移動的本性，在心輪中旋轉。清凈知識精華，以火星上升的相，伴隨五四業氣，明明瞭了的知識，為諸智慧的自性。在右脈、左脈、遍動脈，水晶管空腔內，安住為大智慧明晰。作為名基聚集的本初光芒，以一切分別的本性，本來安住于身體部分。有時為氣所執，知識無念昏沉，智慧力被包裹，無明晰分而昏沉。當氣生起智慧力時，甚至未曾聽聞的法，也能憶念於心並明顯顯現。明晰與不明晰的力，皆從氣的動搖而生。安住于身中脈內。" 量：五種智慧各自趣入其對境，達到確信的程度。同經又說："基住自生智慧之量，若生一切法平等之感受，即獲得穩固知識的確信。若其恒常不變，常住于相續中，此即基住智慧。由此身體輕盈，諸知識明晰。顯現直視智慧之量，

ཤེས་པ་རྣམས་ནི་གསལ་བའོ། །སྣང་བ་ཅེར་འཛིན་ཤེས་རབ་ཚད། །ཅོག་གཞག་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་རྟགས། །ལུས་དཀྱིལ་ཁ་དོག་ལྔ་ཡི་འོད། །རྩོལ་བ་མེད་པར་ཕྱིར་ཤར་ནས། །འདི་ལ་ཤེས་པ་རང་ས་ཟིན། །ལུས་ཀྱང་ས་ལ་རེག་པ་མེད། །འདི་ཡིས་ཤེས་པ་གར་གཏད་» «པའི། །བེམས་པོ་རྣམས་ཀྱང་འགུལ་བར་ནུས། །རང་རྩལ་འབྱོངས་པའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །དྲན་པ་འགག་མེད་ཤེས་རབ་ཚད། །ཤེས་པ་གཞན་ལ་འཇུག་པ་» «མེད། །གཅིག་པུར་འདུག་པར་དགའ་བ་དང༌། །དབེན་པའི་ས་ལ་རྟག་ཏུ་» «དད། །མི་དང་འགྲོགས་སྙིང་མི་འདོད་པར། །ཤེས་པ་རྩེ་གཅིག་འགྱུར་བ་» «མེད། །གཞན་གྱིས་བརྗོད་པའི་གཏམ་ལ་ཡང༌། །གཉིས་སུ་འཛིན་པ་ཉིད་དང་བྲལ། །ལྟ་བ་མི་འགྱུར་གདེང་ཉིད་དུ། །ནམ་མཁའ་དག་ལ་འགྲོ་བ་སྙམ། །» «སེམས་དེ་གར་གཏད་ས་དེར་འགག» «།ཕ་རོལ་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཀྱང༌། །འདི་ལ་བསྒྱུར་དུ་ག་ལ་ནུས། །བག་མེད་ཤེས་པ་བདེ་ཡངས་པ། །འདི་ཉིད་སྐྱེས་པའི་མི་དེ་ནི། །དྲན་པ་འགག་མེད་ཤེས་རབ་ཟིན། །སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཚད། །ཀུན་གཞི་དང་ནི་ཆོས་སྐུ་ཡང༌། །འདི་ལྟར་ཕྱི་བཏགས་འདི་ལྟ་» «བུ། །ལུས་ལ་ཞེན་པའི་བློ་བྲལ་ནས། །རིག་པ་གར་གཏད་སར་གནས་ཏེ། །» «ལུས་ནི་བེམས་པོ་བཞིན་དུ་འགྱུར། །སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཕྱེད་པ་ནི། །འགྱུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་ཡང་འགག» «།འབྱུང་བ་དངས་སྙིགས་སུས་ཕྱེད་པ། །རགས་པའི་སྣང་བ་རང་འགགས་ཏེ། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་བདེ་བར་སྤྱོད། །དེ་བཞིན་འཁོར་འདས་སུས་ཕྱེད་པ། །འཁྲུལ་པའི་བློ་རྣམས་སྐྱེ་མི་སྲིད། །གལ་ཏེ་སྐྱེས་ཀྱང་ཕན་གནོད་བྲལ། །དེ་ལ་སོགས་པའི་རང་ཤེས་ཀྱིས། །འཁོར་འདས་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་ནི། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །འཇུག་བྱེད་རྣམ་གསུམ་ཤེས་རབ་ཚད། །ཆོས་ཀུན་ཚིག་གཅིག་སྨོས་པ་ན། །དེ་ཡི་གཞུང་ཀུན་ཤེས་པར་» «ནི། །ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཚད་དུ་ཕྱིན། །ཤེས་པས་གང་ལ་བསམ་པ་ཡི། །» «བཟུང་དེ་རྒྱུད་ལ་བདེ་ཤར་ནས། །བསམ་པ་ཡང་ནི་དེ་བཞིན་འབྱོངས། །གང་བྱུང་རྐྱེན་གྱིས་མི་གནོད་པར། །འཁྲུལ་རྟོག་ཞེན་པ་རང་འགགས་ནས། །འདིས་ནི་བསྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་རྙེད། །ཅེས་སོ། །དཔེར་ན་སྣང་བར་བྱེད་པས་སྒྲོན་མེ་དང་འདྲ་ལ།

這是對原文的完整直譯： 諸知識明晰。顯現直視智慧之量，經驗任運而住的征相。身中五色光，無需努力向外顯現，於此知識安住自處。身體不觸地面。此能使所指向的無情物也能移動。這是自力熟練的量。無礙憶念智慧之量，知識不趣入他處。喜歡獨處，常信仰寂靜處。不願與人交往，知識專一不變。對他人所說之語，也離二取執著。見解不變成為確信，如行於清凈虛空。心意所向之處即止息。他人的緣也無法改變此。無拘無束、寬廣安樂的知識，生起此者即獲得無礙憶念智慧。別別了知智慧之量，阿賴耶與法身，如此外加如是。離執著身體的心，覺性安住所指之處。身體如無情物。分辨心與智慧，動作之門也止息。誰能分辨元素清濁，粗顯現自然止息，安樂游于光明網。同樣誰能分辨輪迴涅槃，迷亂心不可能生起。即使生起也無利害。以此等自知，決定輪迴涅槃，即別別了知智慧。趣入三種智慧之量，說一詞能知一切法，及其所有教典，即達聞慧之量。心意所思維者，所執顯現於相續安樂，思維也如是熟練。任何緣起不能損害，迷亂執著自然止息，由此獲得修慧。" 例如，因能顯現而如燈，

དཔེར་ན་སྣང་བར་བྱེད་པས་སྒྲོན་མེ་དང་འདྲ་ལ། མཆེད་ཅིང་སྤྲོ་ཐུབ་པས་སྤྲ་བ་ལ་མེ་སྟག་མཆེད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དཔེར་ན་སྲེག་བྱེད་སྒྲོན་མེ་ལྟར། །ཤེས་པས་ཆོས་རྣམས་ཅིག་ཅར་རྟོགས། །ཞེས་པ་དང༌། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། དཔེར་ན་སྤྲ་བ་རླན་མེད་ལ། །མེ་སྟག་ཕྲ་བ་ཉིད་ཕྲད་ཀྱང༌། །ཕྲ་བ་ཀུན་མཆེད་མེས་བསྲེགས་བཞིན། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་བག་ཆགས་བསྲེག» «།འདི་ཀུན་ཤེས་རབ་སྒྲོན་» «མའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་གོང་དུ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རང་རྩལ་མེ་སྟག་ལྟ་བུ་དང་འབྲེལ་བ་བསྒྲུབས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ལྟར་སྒྲོན་མ་བཞིའི་གནད་འདི་གལ་པོ་ཆེའོ། །ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོའི་གནད་བསྟན་པའི་རིམ་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་དྲུག་པའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ།། » «།།» «དེ་ནས་གང་ལ་འཆར་བ་ཡུལ་གྱི་གནད་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཡུལ་གྱི་གནད་སྤྱིར་བསྟན་པ། སྒྲོན་མའི་གནད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ། དབྱིངས་རིག་གི་གནས་«༼༡༽«གཏན་ལ་དབབ་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཕྱིའི་ཡུལ་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་དང༌། ནང་གི་ཡུལ་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒྲོན་མ་གཉིས་ནི། རིག་པ་ལུ་གུ་རྒྱུད་འཆར་བའི་ཡུལ་དུ་གསལ་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དབྱིངས་ནི་ཕྱི་དང་ནང་དུ་» «སྟེ། །ཕྱི་ནི་སྤྲིན་བྲལ་མཁའ་ལ་འཛིན། །ནང་དབྱིངས་སྒྲོན་མ་ལམ་དུའོ། །ཞེས་སོ། །ཕྱིའི་ཡུལ་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལ་རིག་པ་གཏད་པས་དེ་དང་མཚུངས་པའི་ཉམས་སྟོང་གསལ་རྣམ་དག་ཏུ་འཆར་བའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་བཤད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། འདི་ཉིད་ཡུལ་གནད་འདི་ལྟ་སྟེ། །སྤྲིན་བྲལ་ཕྱི་ཡུལ་སྟོང་པ་ལ། །རྣལ་འབྱོར་ནམ་མཁའི་བྱ་ལམ་གནས། །འདི་དང་མ་བྲལ་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་དང༌། སྡུད་པ་ལས། དོན་དེ་གང་ཡིན་ནམ་མཁའ་དག་ལ་བལྟ་བར་གྱིས། །» «ཞེས་པ་དང༌། ཡུམ་བར་མ་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པར་འདོད་པས་ནམ་མཁའ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱའོ་ཞེས་པ་དང༌། ནམ་མཁའ་ཆེ་ལས། རྣལ་འབྱོར་ནམ་མཁའི་བྱ་ལམ་གནས། །ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་སྐྱེ་མེད་ཅིང༌། །སྐྱེ་མེད་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། །ནམ་མཁའ་སྔོ་བསངས་རྫི་མེད་ལ། །འོད་དང་ཁ་དོག་དབྱིངས་ཉིད་དང༌། །

這是對原文的完整直譯： 例如，因能顯現而如燈，能擴散增長如干草上火星蔓延。《珍珠串》說："如同燃燒的燈火，知識能同時了知諸法。"《燃燈經》說："例如干燥的草，即使遇到微小火星，也會全面蔓延被火燒盡。智慧也如是燒盡習氣。這一切即是智慧燈。"這也證實了前面所說智慧自力如火星的含義。因此四燈的要訣非常重要。以上是《詞義寶藏》中智慧門要訣的次第，即金剛六處的廣解。 接下來解說所顯現的境之要訣,分三:總說境之要訣、別說燈之要訣、抉擇界智之處。 首先,外境虛空和內境清凈界燈二者,是覺性光明網顯現的境,明顯。《超越》說:"界分外內二,外取無雲空,內界為燈道。" 對外境虛空專注,則生起與之相應的空明凈體驗,故解說虛空。同經說:"此境要訣如是,于無雲外境空中,瑜伽師住于天空鳥道。不離此即法性。"《般若攝頌》說:"彼義為何,當觀清凈虛空。"《中般若》說:"欲修般若波羅蜜者,應以虛空為瑜伽。"《大虛空》說:"瑜伽師住于天空鳥道。虛空空無生,無生如虛空。"《超越》說:"境相顯現的特徵,于無瑕藍天空中,光明、色彩及界性,

།འོད་དང་ཁ་དོག་དབྱིངས་ཉིད་དང༌། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་རང་སྣང་གསལ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕྱིའི་ནམ་མཁའ་ལ་ནང་དབྱིངས་སྣང་བ་ནི་སྣང་བ་དང་སྟོང་པ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྔ་མ་ལས། ཕྱི་དང་ནང་ཀུན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །རྣམ་པར་དག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་གཉིས་མེད་དེ། །ལས་ཀྱིས་བཅོས་སུ་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཡུལ་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་དབྱིངས་» «སྣང༌། དབྱིངས་ཀྱི་ར་བར་རིག་པ་ལུ་གུ་རྒྱུད་འགུལ་འཕྲིག་མེད་པར་བཞག་ནས་བལྟ་བ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ལུགས་ཀྱི་གཏད་སོའི་འབེན་མངོན་སུམ་རང་ངོ་ལ་བལྟ་བ་དབྱིངས་རིག་གཉིས་སུ་མེད་པའི་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་དེ། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མངོན་སུམ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །ཡུལ་མེད་རྣམ་པར་དག་པའི་ནམ་མཁའ་མཐོང༌། །ཞེས་སོ། །ཐབས་གང་གིས་མཐོང་ན་ལྟ་སྟངས་དང་གཟིགས་སྟངས་ཤེས་པས་མཐོང་བ་སྟེ་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། ། དོན་གཉིས་པ་སྒྲོན་མའི་གནད་ལ་གསུམ་སྟེ། སྔོན་འགྲོ། དངོས་གཞི། རྗེས་སོ། །དང་པོ་ནི། སྤྱིར་འཁོར་བའི་བྱ་བ་སྤངས་ལ་དབེན་པར་གནས་པ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གི་བར་ལ་ཕྱིའི་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་ནས་མཚམས་དམ་པར་བཅད་དེ་བླ་མ་དང་མཁའ་འགྲོ་མཆོད་ནས་རྒྱ་མཚོ་ཨར་གཏད་ཀྱི་མུན་ཁྲིད་ལ་འཇུག་པས། སྒོམ་ཁང་མུན་པས་བརྒྱན་པར་གཅིག་པུར་མི་གཡོ་བ་གསུམ་གྱིས་གནས་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒྲོན་མ་ལྟེམས་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དད་ལྡན་འཁོར་བའི་ཡིད་བྲལ་བས། །བླ་མ་མཆོད་དང་གཏོར་མ་» «བྱ། །འཁོར་བའི་འབྲེལ་བ་ཀུན་སྤངས་ལ། །དབེན་པའི་ཕྱོགས་སམ་དུར་ཁྲོད་དུ། །གྲོགས་སྤངས་གཅིག་པུར་གནས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། ། དངོས་གཞི་ལ་རྩོལ་མེད་དང༌། རྩོལ་བཅས་གཉིས་རྩོལ་མེད་ལའང་རང་གདངས་ནམ་མཁའི་རྣལ་འབྱོར་དང༌། རང་གནད་རྒྱ་མཚོའི་རྣལ་འབྱོར་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་ལྟ་སྟངས་དང་གཟིགས་སྟངས་གསུམ་བསྟུན་ཏེ་སྨིན་མཚམས་ནས་སོར་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཚད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལ་མིག་མི་འགུལ་སེམས་མ་ཡེངས་རླུང་རབ་ཏུ་དལ་བ་གསུམ་གནད་དུ་བསྟུན་པ་སྟེ། སྒྲོན་མ་སྣང་བྱེད་ལས། མཚན་དུས་རང་གི་གནས་ཁང་དུ། །ཉིན་མོ་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་བལྟ། །ཞེས་ སོ། །

這是對原文的完整直譯： 光明、色彩及界性，五智自顯明。"如是,外虛空中顯現內界,稱為顯空不二之界。前引經說:"內外一切法界,于清凈行境中,佛與眾生無二,豈有業力所造?" 如是,境虛空顯現界。于界之網中安置不動搖的覺性光明網而觀察,是此大圓滿傳統的直指本面的靶子,觀察現量自相,稱為界智不二的見地。《無字經》說:"無生現量佛陀,見無境清凈虛空。" 以何方法見到?通過了知觀看方式和注視方式而見到,下文將解釋。 第二,燈之要訣分三:前行、正行、後行。 首先,總之應捨棄輪迴事務而住于靜處,特別是二十一天中斷絕一切外事,嚴守界限,供養上師空行,進入大海凝視的暗修。獨自住于黑暗裝飾的禪房中,以三種不動而安住。《超越》說:"燈之閃爍如是:具信者離輪迴心,供養上師作供施,斷除一切輪迴緣,于靜處或尸陀林,捨棄伴侶獨自住。" 正行分無勤和有勤兩種。無勤又分自顯虛空瑜伽和自要大海瑜伽兩種。首先,配合三種觀看方式和注視方式,從眉間十二指寬處的虛空,以眼不動、心不散、氣極緩三要訣相配合。《顯燈經》說:"夜晚於自住處,如白晝般恒觀。"

ཉིན་མོ་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་བལྟ། །ཞེས་ སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་དུ་བ་ལྟ་བུ་དང༌། སྤྲིན་དཀར་པོ་ལང་ལོང་ལྟ་བུ་དང༌། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང༌། སྐར་མ་ལྟ་བུ་དང༌། མེ་སྟག་ལྟ་བུ་དང༌། མར་མེ་ལྟ་བུ་དང༌། མཐིང་ག་ཁྱབ་པ་ཆེན་པོའི་འོད་རེ་ཁཱ་ནག་པོའི་རྣམ་པ་ན་རོ་ལྟ་བུ་མཐོང་སྟེ། འོད་ཟེར་དང་ཐིག་ལེ་དང་དབྱིངས་རིག་གི་སྟོང་གཟུགས་ཚད་མེད་པ་འཆར་ རོ། །རྒྱ་མཚོའི་རྣལ་འབྱོར་ནི་ལྟ་སྟངས་དང་གཟིགས་སྟངས་རླུང་གནད་གསུམ་བསྟུན་ལ་མཐེབ་མཛུབ་གསུམ་གྱིས་མི་བྱ་བར་གཉིས་ཀྱིས་ཙཀྵུའི་འབྲས་བུ་ལྟེམས་པས་དང་པོ་དམར་ངམ་པ་དང་ལྗང་སེར་དང་མཐིང་གའི་སྣང་བ་ལ་འོད་ཙེར་ཙེར་ཡོད་པ་སྙམ་བྱེད་པ་དང༌། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་དངོས་དམར་སེར་དུ་འཆར་དུས་དར་ཅིག་བལྟེམས་ལ་ཤེས་པ་སྣང་བ་དེར་བལྟ་བ་མ་ཡེངས་པས་མཐེབ་མཛུབ་བཏང་ནས་རྒྱ་མཚོ་དངས་སུ་བཅུག་ལ་བལྟའོ། །ཡང་སྣང་བ་དེ་ཀུན་མི་གསལ་བར་སོང་དུས་ལྟེམ་ཞིང་ཡང་དངས་སུ་བཅུག་པས་ཞག་གསུམ་བཞི་ན་མ་ལྟེམས་ཀྱང་སྣང་ནས་དེ་ཉིད་ལ་དངས་བཅུག་ནས་བསྒོམས་པ་གཅིག་པུས་ཆོག་གོ» «།སྣང་བ་ནི་རྩ་བཟང་བ་རྣམས་ལ་འོད་དང༌། ཐིག་ལེ་དང༌། ལུ་གུ་རྒྱུད་དང༌། དབྱིངས་སྣང་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་ལ། ངན་པ་རྣམས་ལ་འཕེལ་སྣང་ཅུང་ཟད་ཉུང་སྟེ། དོན་ལ་ཤེས་པ་སྟོང་གསལ་གྱི་ངང་ལ་བསྒོམས་པས་འཆར་སྣང་མང་ཉུང་འདྲའོ། །དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དབྱིངས་རིག་གི་སྣང་བ་ཞེས་བྱའོ། །མ་ངེས་པའི་སྟོང་གཟུགས་ལ་ཚད་མེད་དོ། །ལྷའི་སྐུ་སྣ་ཚོགས་ དང༌། འགྲོ་བ་དྲུག་གི་སྣང་བ་དང༌། ཡུལ་ཐག་རིང་པོའི་ལྗོངས་དང༌། རྒྱ་མཚོའི་གླིང་དང༌། ལྷ་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དང༌། རི་མོ་དང༌། མཆོད་རྟེན་དང༌། པདྨ་དང༌། འདྲེ་དང༌། རོ་དང༌། རི་བོ་བརྩེགས་པ་ལ་སོགས་པ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ་འཆར་བ་ནི་རྩ་འདབ་མ་དག་པ་རྣམས་སུ་ནང་གི་རླུང་འདུས་པའི་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ་ལྟ་སྟངས་བསྒྱུར་བས་རང་ལོག་ལ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །» «གཞན་ཡང་འོད་རྩ་དངས་པས་ཕྱི་རོལ་རྒྱང་རིང་པོ་དང་ལུས་ཀྱི་ནང་ཟང་ཐལ་དུ་མཐོང་བ་དང༌། སྒོམ་ཁང་ལ་ཟང་ཐལ་དུ་ཕྱིར་འཐོན་པ་འབྱུང་སྟེ།

這是對原文的完整直譯：

晝夜恒常觀察。"

起初會見到如煙、如白雲飄動、如蜃景、如星星、如火星、如燈火、如遍滿的青色光線中有黑色那若形狀等景象。會出現無量的光芒、明點和界智的空形。

大海瑜伽是:配合觀看方式、注視方式和氣脈要訣三者,不用三指而用兩指輕按眼球,最初會感覺有紅色或黃綠色或青色的景象中有閃爍的光,然後會出現實際的紅黃色空明點燈。此時稍作按壓,心專注于那個顯相而不散亂,然後放開手指,如清澈海水般觀察。

當那些顯相都不清晰時,再次按壓然後放開。三四天後,即使不按壓也會出現顯相,只需專注于那個顯相併如清澈海水般觀察即可。

對根基好的人會出現無量的光、明點、光明網和界顯。對根基差的人這些顯相會稍少。實際上,在空明覺性中修習,顯相的多少是相似的。這些稱為確定的界智顯相。不確定的空形則無量無邊。

會出現各種天尊身相、六道眾生相、遠方景象、海島、天界等處所、圖畫、佛塔、蓮花、鬼怪、屍體、層疊山巒等不可言說的顯相,這是內氣聚集在未清凈的支分脈中的顯相,改變觀看方式就會自然消失。

此外,通過凈化光脈,還會出現能看見遠處外境和身體內部的透視能力,以及能穿透禪房墻壁而出的能力。

སྒོམ་ཁང་ལ་ཟང་ཐལ་དུ་ཕྱིར་འཐོན་པ་འབྱུང་སྟེ། དབུ་མའི་འོད་རྩར་རླུང་ཟིན་པའི་གནད་ལས་འབྱུང་བ་ཙམ་ལས་བཟང་ངན་འདྲ་སྟེ་རློམ་སེམས་དང་འཛིན་པ་མེད་པར་བྱའོ། །གནད་དེ་དག་ནི་ཐལ་འགྱུར་ལས། གསུམ་པོ་ལྟེམས་པ་མ་ཡིན་པར། །རང་གི་མཐེབ་དང་མཛུབ་མོ་ཡིས། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་བལྟེམ། །བལྟེམས་པ་དེ་ལས་གང་བྱུང་བ། །ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་སྣང་བའོ། །ཞེས་པ་དང༌། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། རང་གི་མཐེབ་དང་མཛུབ་མོ་ཡིས། །ཙཀྵུའི་ཕུག་དང་འགྲམ་བཙིར་ན། །མངོན་དུ་སྣང་དེ་ཡིད་ཆེས་ཀྱིས། །དེ་ནི་རྩོལ་མེད་རང་གྲོལ་ལོ། །ཞེས་སོ། ། གཉིས་པ་རྩོལ་བཅས་ཀྱི་གནད་ནི། རྒྱང་ཞགས་བལྟེམས་«༼༡༽«པ་དང་འོད་རྩ་ཆུང་དུ་ལྟེམས་པ་གཉིས་འཇུག་པ་གཅིག་དུས་གཅིག་ལ་བྱས་པས་སྣང་བ་འོད་གསལ་དུ་མཆེད་པ་དང༌། ཤེས་པ་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཕེབས་པ་དུས་མཉམ་དུ་འགྱུར་«༼༢༽«སྟེ། དེ་ལས། རྩོལ་བ་ཅན་དེ་ཡང་འདི་ ལྟར། །རང་གི་མཇིང་པའི་ཕྱི་རོལ་རྩ། །འཕྲིག་ཅིང་འཕར་བ་དྲག་པ་ལ། །སོར་དང་མཛུབ་ཀྱིས་ཡང་བཙིར་ནས། །མིག་གི་འདུག་སྟངས་མཁས་པས་ བཅའ། །འོད་ནི་མདའ་གང་ཚུན་ཆད་གསལ། །དེ་ལ་མཆེད་པའི་དུས་རྣམས་བཟུང༌། །འདི་ཡི་ཐབས་ཀྱི་མན་ངག་ཏུ། །འདི་ཀུན་དེ་ཡི་དེར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། ། གསུམ་པ་རྗེས་སྣང་བའི་འཆར་ཚུལ་ལ་སྣང་བ་དང་པོར་མཐོང་བའི་ཉམས་དང༌། གོང་དུ་མཆེད་པ་རྫོགས་པའི་ཉམས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལྟར་བལྟེམས་པའི་སྣང་བ་ནི། །དང་པོ་དམར་པོ་དག་པ་ ཡིས། །དབང་རྫོགས་ཟླུམ་པོ་རང་གསལ་རྫོགས། །མཛུབ་གཉིས་དག་ལས་གསུམ་དུ་འགྱུར། །དེ་ནས་ཡང་ཡང་བལྟེམས་པ་ཡིས། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་ཁ་དོག་ནི། །དཀར་དམར་ལྗང་གུ་མཐིང་སེར་གྱི། །ཡུལ་ལ་སྣང་སྟེ་རྩོལ་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་མདོར་བསྟན་པ་དང༌། རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་འཕེལ་བའི་ཉམས། །ཁ་དོག་དང་ནི་དབྱིབས་ཀྱི་ཡང༌། །ཕྱི་དང་ནང་ཀུན་གསལ་བར་ཁྱབ། །གོང་ནས་གོང་དུ་ངེས་པར་འཕེལ། །འདི་དུས་ལུས་ངག་བདེ་བའི་རྟགས། །སྣང་བའི་ཚད་དང་རིམ་པས་སྦྱར། །ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པའི་སྣང་བ»་«དང༌། །ཆོས་ཉིད་དག་པའི་སྣང་བ་ལས། །

這是完整的直譯： 從禪修室中毫無阻礙地出現外出的現象，這僅僅是由於在中脈的光明脈中抓住了氣的要訣而產生的，無論好壞都一樣，應當沒有驕傲自滿和執著。這些要訣在《勝義諦論》中說： "三者不是壓迫， 用自己的拇指和食指， 壓迫空性明點的燈光。 從那壓迫中所產生的， 是法性的現前顯現。" 在《燃燒燈》中說： "用自己的拇指和食指， 擠壓眼窩和眼角， 相信那直接顯現， 那是無為的自解脫。" 第二，有為的要訣是：同時進行壓迫遠套索和壓迫小光脈兩種方法，這樣會使顯相擴充套件為光明，並同時使心進入樂明無念的禪定。在那裡說： "那有為的方法是這樣的， 自己頸部外側的脈， 劇烈跳動時， 用手指和拇指再次擠壓， 以熟練的方式擺好眼睛姿勢。 光明清晰可見約一箭之距。 在那裡把握擴充套件的時機。 這是方便的口訣， 這一切都會變成那個。" 第三，後續顯現的出現方式有兩種：初次見到顯相的體驗和向上擴充套件圓滿的體驗。 首先，《勝義諦論》中說： "這樣壓迫的顯相， 首先是純凈的紅色， 圓滿自明的圓形， 從兩指變成三個。 然後反覆壓迫， 五智慧的顏色， 白紅綠藍黃， 顯現於境中，這是有為的。" 其次分為略說和廣說兩部分。首先，《勝義諦論》中說： "在那裡智慧增長的體驗， 顏色和形狀， 遍滿內外一切清晰。 必定從上到上增長。 此時身語有快樂的徵兆。 與顯相的程度和次第相應。 智慧圓滿的顯相， 以及法性清凈的顯相。"

ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པའི་སྣང་བ»་«དང༌། །ཆོས་ཉིད་དག་པའི་སྣང་བ་ལས། །སྣང་གསུམ་རྫོགས་ནས་ཟད་པར་འགྱུར། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་ཞེས་ བྱའོ། །ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་ནི། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། གོམས་པ་ཡི་ནི་གནད་ཀྱིས་» «ནི། །དམར་པོའི་ཤས་མེད་ལྔ་ལྡན་པར། །གྱུར་ཏེ་ནམ་མཁའ་སྣང་བའི་མི། །» «འདིས་ནི་རིག་པའི་རང་དབང་ཐོབ། །ཅེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ནས་རྩོལ་བྲལ་ཕྱིར་སྣང་སྟེ། །རླུང་གི་ཆ་ཡི་འགྲོ་འོང་དང༌། །མེ་ལོང་དག་གི་དབྱིབས་ཙམ་ཡང༌། །གཉིས་དང་གསུམ་གྱི་ཆར་སྣང་ངོ༌། །དེ་ཉིད་རྟག་ཏུ་གོམས་པ་ལས། །ཁ་དོག་ལྔ་ཡི་འོད་ཀྱི་ཡང༌། །རེ་ལྡེ་ཙམ་ལས་གྲུ་ཆད་སྣང༌། །» «ཡུལ་གྲུ་ཙམ་ལས་མཐོང་ཚད་དོ། །དེ་ལ་གོམས་པའི་ཚད་རྙེད་ནས། །ཐིག་ལེའི་ནང་དུ་སྐུ་དང་བཅས། །ཕྱེད་སྐུ་དག་ཏུ་ཡུན་འགའ་གནས། །དེ་ལས་ལྔ་ལྔ་ཟུང་དུ་བཅས། །རབ་ཏུ་གསལ་བའི་ཐིག་ལེས་འབྲེལ། །ཡབ་ཡུམ་སྐུ་ཡི་སྣང་བ་ཅན། །འཁྲུལ་སྣང་ཟད་ནས་ཞིང་ཁམས་སོ། །འདི་དུས་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་» «ཚད། །སོ་སོའི་སྣང་བ་མཐོང་དུས་ཀྱི། །རང་ལ་སྨིན་པས་རྟགས་རྫོགས་ཏེ། །» «ཟད་པའི་ཚད་རྣམས་མངོན་པར་སྣང༌། །འདི་ལ་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་ཆུང་གིས། །» «ཞག་དང་ཟླ་བ་ལོ་རྣམས་ཀྱིས། །སོ་སོའི་དུས་ལ་ངེས་པར་འགྲུབ། །འགྱུར་བ་མེད་པའི་དུས་དག་ལ། །སོ་སོའི་ཚད་ལ་ཕེབས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་རབ་རྣམས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་དངོས་གཞི་ལ་ཞུགས་ནས་ལེ་ལོ་མེད་པར་ཉིན་མཚན་དུ་བསྒོམས་ན་རབ་ལོ་གསུམ་དང་ཟླ་བ་གཅིག» «འབྲིང་རྣམས་ལོ་བཞི་དང་ཟླ་བ་ལྔ་ཞག་དྲུག» «ཐ་མ་རྣམས་ལོ་བདུན་དང་ཟླ་བ་བཅུ་བཞི་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀ་དག་གི་ས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་རྟགས་ཚད་ཀྱི་ཡི་གེ་ལས་གསུངས་སོ། »། «སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་དབྱིངས་རིག་གི་གནད་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། དབྱིངས་རིག་གི་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྤྱིར་བསྟན། ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། གནད་གསུམ་ངེས་པས་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ་སྤྱིར་བསྟན། རྣམ་དབྱེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། རྟོགས་པར་གདམས་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལའང་ངོ་བོ་དངོས་དང༌། ཁྱད་པར་བསྟན་པ་གཉིས། ངོ་བོ་ལ་གཉིས་ལས།

這是完整的直譯： 智慧圓滿的顯相， 以及法性清凈的顯相。 三種顯相圓滿后將耗盡。 這被稱為果。 第二，《燃燒燈》中說： 通過熟練的要訣， 變成不帶紅色的五種， 如同虛空顯現的人。 由此獲得覺性的自主。 《勝義諦論》中說： 然後無為地向外顯現， 風的部分來去， 以及鏡子般的形狀， 顯現為兩個或三個部分。 經常修習那個， 五種顏色的光， 從稍微顯現到完全顯現。 從僅見一角到見全境。 在那裡獲得熟練的程度后， 明點內有身相， 半身相暫時安住。 從那裡五五成對， 極為清晰的明點相連。 有父母身相的顯現， 迷亂顯相耗盡后成為剎土。 這時身語意的 程度，在各自顯相見到時， 因在自身成熟而徵兆圓滿， 耗盡的程度明顯顯現。 對此精進大小， 以日月年， 各自時間必定成就。 在不變的時間， 達到各自的程度。 又說，精進最勝者實修正行后，日夜無懈怠地修習，最上者三年零一個月，中等者四年五個月零六天，最下者七年十四個月，就能在本初清凈的法性境界中成為如來，這是在徵兆程度的文字中所說的。 第三總義，確立基智的要訣分三：總說基智的建立，別說修習方法，以三要訣總結。 第一又分三：總說本質，別說分類，說明領悟方法。 第一又分本質本身和說明特點兩部分。本質又分兩部分：

ཁྱད་པར་བསྟན་པ་གཉིས། ངོ་བོ་ལ་གཉིས་ལས། དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོ་མཐིང་ག་ལས་ཁ་དོག་ལྔར་མཆེད་པའི་འོད་གདངས་ཡིན་ལ། རིག་པའི་ངོ་བོ་དངོས་ནང་ན་ཡོད་ཀྱང་གདངས་ཕྱིར་གསལ་བས་རིག་པ་ཞེས་བཏགས་ཏེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་སྣང་བ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དཔེར་ན་གསེར་གྱི་ལུ་གུ་རྒྱུད། །བཟོ་བོ་མཁས་པས་བརྒྱུས་པ་ལྟར། །» «རིག་པས་ཐམས་ཅད་ཤེས་ཤིང་རིག» «།རྟོག་མེད་འཁོར་བས་གོས་པ་མེད། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ནི་འབྲེལ་ཆགས་སོ། །ཞེས་པ་དང༌། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་མ་ནི། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་རང་ཆས་ཏེ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འཆར། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་དང༌། །རིག་པ་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་» «མའོ། །འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་འཆར། །ཞེས་སོ། །ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ལ། བརྟེན་པ། མཚན་ཉིད། གནས། དུས། རྟོགས་པ་དང་ལྔ་ལས། རྟེན་དངོས་ནི་ཙིཏྟ་ན་གཞི་འཛིན་པའི་རིག་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་མར་མེའི་འོད་མར་མེ་ལ་བརྟེན་པ་ལྟར་རིག་པ་དངོས་ཀྱི་འོད་ཁྱིམ་དང་གདངས་སུ་གནས་ཏེ། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། རང་གི་ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི། །ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་རང་རྫོགས་ན། །ཡེ་ནས་གནས་པའི་རྫོགས་ཆེན་དོན། །གསང་དོན་རྫོགས་པ་རིག་པའི་ཀློང༌། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་དང༌། །རང་བྱུང་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་གཉིས། །སྟོང་དང་མི་སྟོང་མཐའ་ལས་འདས། །རྩོལ་བ་མེད་པར་མངོན་གནས་པའི། །སྣང་བ་རྫོགས་ཕྱིར་རང་གནས་པ། །ཞེས་པ་དང༌། དབྱིངས་དང་རིག་པས་རབ་བརྒྱན་ཏེ། །ལྷུན་རྫོགས་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོར་གནས། །ཞེས་སོ། །མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་ལས། དབྱིངས་དེས་རིག་པའི་རང་ཡུལ་བྱེད་པའི་འོད་གདངས་དོན་དམ་གྱི་འབྱུང་ལྔར་གནས་ཤིང་རིག་པ་དེ་རླུང་གི་འགྲོ་འོང་དུ་ཡོད་པ་དབྱིངས་ཀྱི་ར་བར་གཏོད་པ་པོའི་རང་བཞིན་ཏེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། རིག་པའི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྲ་བ་ཉིད་དང་འཕྲོ་བ་དང༌། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དང་འགུལ་བའོ། །དབྱིངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཡངས་དང་ལྷུན་སྟུག་སྟོང་མཐའ་ཡས། །གསལ་དང་དྲོ་དང་བསིལ་བ་དང༌། །ཡང་ཞིང་གཡོ་བའི་བདག་ཉིད་འཛིན། །ཁྱབ་དང་མུ་ཁྱུད་ར་བའོ། །ཞེས་སོ། །

這是完整的直譯： 特點說明分兩部分。本質分兩部分： 基的本質是從深藍色擴充套件為五色的光芒。覺性的本質雖然實際存在於內，但因光芒向外顯現而被稱為覺性，顯現為連續體。《珍珠串》中說： "比如金製的連續體， 由熟練工匠串連一樣， 覺性知曉並覺察一切， 無分別不被輪迴染污。 連續體是相互連線的。" 《獅子圓滿力》中說： "覺性智慧燈， 本具於一切眾生， 以兩種方式顯現。 空性明點燈， 和覺性基之燈。 以無聚散的方式顯現。" 特點說明有五方面：所依、特徵、處所、時間和證悟。 實際所依是以心中持基的覺性為依，如同燈光依賴燈火一樣，覺性本身的光芒和光暈安住。《寶珠排列》中說： "自己心的壇城中， 唯一明點若自圓滿， 本來安住的大圓滿義， 秘密義圓滿覺性界， 空性明點燈， 和自生基之燈二者， 超越空與不空邊， 無需努力而明顯安住。 因顯現圓滿而自住。" 又說： "以基和覺性嚴飾， 安住于任運圓滿大明點。" 特徵分兩部分：基作為覺性的自境，光芒安住為勝義五大，覺性存在於風的來去中，是將覺性安置於基之網的本性。《獅子圓滿力》中說： "覺性的特徵是這樣的： 細微、放射、 連續體和運動。 基的特徵是這樣的： 廣闊、厚重、空無邊際、 明亮、溫暖、清涼、 輕盈、運動的本性， 遍滿和周邊網羅。"

ཁྱབ་དང་མུ་ཁྱུད་ར་བའོ། །ཞེས་སོ། །དབྱིངས་སྣང་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་གདངས་ཡིན་ལ་དེའི་མཚན་ཉིད་ནི། ཡང་དེ་ལས། ཡེ་ཤེས་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འབྱུང་དང་བྱུང་དང་རང་གསལ་དང༌། །ཡེ་དང་ཤེས་དང་རྟོགས་པའོ། །གསལ་དང་འཚེར་དང་འབྱམས་ཡས་ཉིད། །ཅེས་སོ། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལས་སྐུའི་སྣང་བ་གྲངས་མེད་པ་འཆར་ལ། དེའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རྩལ་རྫོགས་ལས། སྐུ་ཡི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འགྱུར་བ་མེད་དང་གསལ་བ་» «དང༌། །སྟོང་པ་དང་ནི་རྟོག་བྲལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །གནས་ནི་མིག་གཉིས་ཏེ། མིག་ཟུར་ཉིད་ནས་དབྱིངས་འབྱུང་བས། །ཞེས་པས་སོ། །དུས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་ཚེ་འདིར་འཆར་ལ། སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་བར་དོར་འཆར་རོ། །» «རྟོགས་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་པ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གསལ་སྣང་དུ་རྟོགས་ལ། སེམས་ཅན་ལ་མཐོང་ཡུལ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པའི་མིང་བརྗོད་དེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྣང་བ་བཤད། །སྣང་བ་དེ་ཉིད་འདི་ལྟ་སྟེ། །གནས་དང་དུས་དང་རྟོགས་པའོ། །གནས་ནི་བྲི་གུ་ཏ་ན་གནས། །དུས་ནི་བར་མ་དོ་ན་འཆར། །ནམ་མཁའ་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མར་རྟཽགས། །དེ་ཡང་མཐོང་བའི་དུས་སུ་བསྟན། །ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་རྣམ་དབྱེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། གཞི། ལམ། འབྲས་བུའི་དབྱིངས་རིག་གསུམ་ལས། གཞིའི་དབྱིངས་རིག་ལའང་བྱ་བ་རྫོགས་པའི་གཞི་རིག་པ་ཀ་དག་གི་སྣང་བ་ཡིན་ལ། རྟོགས་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་གཞི་ནི་དེའི་སྣང་བ་ནང་དབྱིངས་ད་ལྟ་སྙིང་ག་ན་འོད་གདངས་སུ་གསལ་བའོ། །ལམ་གྱི་དབྱིངས་རིག་ནི་མངོན་སུམ་ཡུལ་ལ་ཤར་དུས་འོད་ཀྱི་མུ་ཁྱུད་ནི་དབྱིངས་ལ། རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་སྐུ་ལྔའི་ཐིག་ལེས་འབྲེལ་བ་རིག་པའོ། །འབྲས་བུ་ལའང་དབྱིངས་འོད་ལྔའི་ཞིང་སྣང་ནམ་མཁའ་ཁྱབ་པར་སྣང་སྟེ། རིག་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྟོག་པས་སྐུར་སྨིན་ཏེ་ཞི་ཁྲོའི་ཚོམ་བུ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསལ་བ་རྣམས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་དབྱིངས་ར་བ་ཡེ་ཤེས་ཁ་དོག་རིག་པ་སྐུ་རྣམས་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ནི་དབྱིངས་རིག་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་ཀྱི་ཁ་དོག་གི་ཆ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཟེར་ཡང་དབྱིངས་ཀྱི་བྲེ་བྲག་ཡིན་ནོ། །སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། དེ་ཡང་དབྱིངས་དང་རིག་པ་བཤད། །

這是完整的直譯： 《獅子圓滿力》中說："遍滿和周邊網羅。" 基的顯現是五智的自光芒，其特徵如下。同書中又說： "智慧的特徵是這樣的： 生起、已生、自明、 本有、了知和證悟。 明亮、閃耀和無邊際。" 從連續體中顯現無數身相，其特徵《圓滿力》中說： "身相的特徵是這樣的： 無變、明亮、 空性以及離分別。" 處所是兩眼，如說："從眼角本身生起基。" 時間是對瑜伽士在今生顯現，對所有眾生在中陰顯現。 證悟是對法性者證悟為法性的明顯顯現，對眾生僅僅證悟為所見境界的名稱。《獅子圓滿力》中說： "解說一切眾生的顯現。 那顯現是這樣的： 處所、時間和證悟。 處所在心中安住。 時間在中陰顯現。 證悟為虛空基之燈。 這也在見到時示現。" 第二，別說分類有基、道、果三種基覺。 基的基覺又分為：作為圓滿事業的基，是覺性本初清凈的顯現；作為證悟方便的基，是其顯現內基現在在心中顯現為光芒。 道的基覺是：當直接顯現於境時，光環是基，金剛連續體由五身明點相連是覺性。 果也有：基顯現為遍滿虛空的五色光剎土，覺性由智慧的念頭成熟為身，顯現為寂忿尊眾和壇城。 如是，基網羅、智慧色彩、覺性身相無聚無散，稱為基覺無聚散的智慧。 雖然基的色彩部分也稱為智慧顯現，但實際上是基的分支。《獅子圓滿力》中說： "那也解說為

སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། དེ་ཡང་དབྱིངས་དང་རིག་པ་བཤད། །དེ་ཡི་བཤད་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །གཞི་ལ་གནས་པའི་དབྱིངས་རིག་དང༌། །ལམ་ལ་སྣང་བའི་དབྱིངས་རིག་དང༌། །མཐའ་ལ་སྐྱོལ་བའི་དབྱིངས་རིག་གོ» «།གཞི་ཡི་དབྱིངས་རིག་རྣམ་གཉིས་ནི། །རྟོགས་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་གཞི་དང་ནི། །བྱ་བ་རྫོགས་པའི་གཞི་རུ་བཤད། །རྟོགས་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་གཞི་ཡི་དུས། །བག་ཆགས་ཕུང་པོ་འདི་ལ་བཤད། །བྱ་བ་རྫོགས་པའི་གཞི་གནས་ནི། །ཆོས་ཉིད་ཀ་དག་སྣང་བར་བཤད། །རྟོགས་བྱེད་ཐབས་ཀྱི་གཞི་བཤད་པ། །དབྱིངས་ནི་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་ལ། །རིག་པ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་གསལ། །ལམ་ལ་སྣང་བའི་དབྱིངས་རིག་» «ནི། །དབྱིངས་ནི་འོད་ཀྱི་མུ་ཁྱུད་ལ། །རིག་པ་སྐུ་ལྔའི་སྣང་བར་བཤད། །མཐའ་ལ་སྐྱོལ་བའི་དབྱིངས་རིག་ནི། །དབྱིངས་ནི་རང་བཞིན་སྣང་བ་ལ། །རིག་པ་སྐུ་དང་ངོ་བོར་བསྟན། །དེ་ཕྱིར་དབྱིངས་དང་རིག་པ་བཤད། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གནས། །དབྱིངས་དང་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་གསུམ། །འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་གནས། །ཞེས་སོ། །» «གསུམ་པ་རྟོགས་པར་གདམས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། མ་རྟོགས་པའི་སྐྱོན་ལ་བསམས་ནས་རྟོགས་དགོས་པར་བསྟན་པ་འདིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསྟན་པས་རྟོགས་དགོས་པར་བསྟན་པ། ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པས་རྟོགས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། རིན་ཆེན་སྤུངས་པའི་རྒྱུད་ལས། དབྱིངས་རིག་གཉིས་མེད་མ་ཤེས་པར། །མི་རྟོག་ལྟེངས་པོ་སུས་བསྒོམས་པ། །རི་བོ་རྐེད་པར་གཅོད་དང་འདྲ། །ཞེས་པས་ངལ་བ་དོན་མེད་པར་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། རྩལ་རྫོགས་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་པའི་དོན་ཉིད་ནི། །ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་ཀུན་གྱི་དངོས། །» «ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་གཟུང་འཛིན་བྲལ། །དབྱིངས་དང་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན། །འདི་ཡི་ངང་དུ་ཐམས་ཅད་འདུས། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། རིག་པའི་ངོ་བོ་ཆོས་སྐུ་དྲི་མེད་ཀ་དག་ཡིན་པས་ལྟ་སྒོམ་ཉམས་ལེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཀྱང་བྱང་ན་གཡག་ཡོད་དུ་སོང་བས་ཉམས་སུ་མ་བླངས་ན་ཕན་མེད། རྡོས་བཅས་ཀྱི་ལུས་དང་འཁྲུལ་རྟོག་གི་སེམས་དག་ལ་དབྱིངས་རིག་གི་མན་ངག་གནད་དུ་བསྣུན་དགོས་པས་ན་དབྱིངས་རིག་ཤེས་དགོས་ཏེ། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས།

這是完整的直譯： 《獅子圓滿力》中說： "那也解說為基和覺性。 其解說方式如下： 安住于基的基覺， 顯現於道的基覺， 和達至究竟的基覺。 基的基覺有兩種： 證悟方便之基， 和圓滿事業之基。 證悟方便之基的時候， 說是此習氣蘊。 圓滿事業之基安住， 說是法性本凈顯現。 解說證悟方便之基： 基是基之燈， 覺性明顯為連續體。 顯現於道的基覺是： 基是光環， 覺性說為五身顯現。 達至究竟的基覺是： 基是自性顯現， 覺性示為身和本質。 因此解說基和覺性。 如是安住于真如。 基、覺性和智慧三者， 以無聚散方式安住。" 第三，勸誡證悟分三：思維未證悟的過患而說明需要證悟，此處說明因已宣說一切法而需要證悟，說明因需要修習而證悟。 第一，《寶積經》中說： "不知基覺無二， 誰修無念呆滯， 如砍斷山腰一般。" 這說明徒勞無益。 第二，《圓滿力》中說： "基和覺性的義理， 是一切見修行的實質。 智慧自顯離能所執。 基和覺性本身的義， 一切都攝入此境界。" 第三，覺性的本質是無垢本凈的法身，雖然超越見修實踐，但如同"北方有牦牛"一樣，如果不修習就無益。因為有實質的身體和迷亂的心，需要以基覺的要訣擊中要害，所以需要了知基覺。《無字》中說：

རྡོས་བཅས་ཀྱི་ལུས་དང་འཁྲུལ་རྟོག་གི་སེམས་དག་ལ་དབྱིངས་རིག་གི་མན་ངག་གནད་དུ་བསྣུན་དགོས་པས་ན་དབྱིངས་རིག་ཤེས་དགོས་ཏེ། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཨེ་མ་དངོས་པོ་མེད་པའི་སྣང་བ་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་སྟེ་རགས་པའི་འབྱུང་བ་ལྔས་བསྒྲིབས་པས་ལུས་མེད་པ་ལ་སྣང་བ་མ་ནུས་སོ། །རིག་པ་རང་སྣང་གི་ངོ་བོ་ལྷུན་བརྗིད་དེ་ཕྲ་བའི་ཉོན་མོངས་པས་བསྒྲིབས་པས་རྟག་མ་ཐུབ་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ལ་བཀོད་པའི་སྣང་བ་གསལ་དངས་ཏེ་སྣ་ཚོགས་དུ་མའི་སྤྱོད་པས་བསྒྲིབས་ནས་མངོན་སུམ་དུ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་རིག་པའི་ངོ་བོ་བཟུང་བར་དཀའ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་དལ་བས་འགྲུབ། རིག་པའི་དབྱིངས་མི་འགྱུར་བར་གནས་ཀྱང་རྀག་པའི་སྟོབས་རྐྱེན་ཟད་པས་འགྲུབ། རིག་པའི་རང་བཞིན་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གདམས་ངག་ལ་ཐུག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །» «གཉིས་པ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབྱིངས་རིག་འབྲེལ་པའི་གནད་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང༌། སོ་སོའི་གནད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ཐབས་ཀྱིས་རང་ངོ་སྤྲད་པ། དེའི་ངང་ལ་བསྐྱང་བ། གྲོལ་ཚད་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལ་སྤྱི་ཡི་མཐོང་བ་ནི། །གོམས་དང་གནད་ཀྱིས་མཐོང་བ་སྟེ། །གོམས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས་ན། །བརྩམས་ཏེ་ལུས་ངག་གནད་གཟིར་བས། །རང་སྣང་དག་པའི་གཟུགས་མཐོང་ནས། །འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ནུབ་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ། ལྟ་བའི་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང༌། སྒོམ་པའི་ངང་ལ་རང་བབས་སུ་བསྐྱང༌། སྤྱོད་པ་འབྲལ་མེད་དུ་སྤྱད་པ་དང་གསུམ་ལས། ལྟ་བ་ནི་དབྱིངས་སྣང་འོད་དང་རིག་སྣང་ལུ་གུ་རྒྱུད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། འོད་དང་ཁ་དོག་དབྱིབས་ཉིད་དང༌། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་རང་སྣང་སྟོན། །ཞེས་སོ། །སྒོམ་པ་ནི། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དབྱིངས་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་དུས་ན་དབྱིངས་དང་རིག་པ་ཚད་ལ་དབབ་པ་དང༌། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པར་ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་མཐའ་ལ་མཁས་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་དང༌། རང་གསལ་བློ་ལ་གོམས་པ་ཡིས། །ནང་གསལ་འགྱུ་ཡིད་ཕྱིར་མི་འཆོར། །དངོས་པོའི་རྗེས་སུ་སེམས་མི་འབྲང༌། །ཞེས་སོ། །སྤྱོད་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྤྱོད་པའི་སྦྱངས་ས་དབྱིངས་རིག་ལ། །

這是完整的直譯： 因為有實質的身體和迷亂的心，需要以基覺的要訣擊中要害，所以需要了知基覺。《無字》中說： "噫！無實體的顯現多麼奇妙啊！被粗大的五大所遮蔽，無身卻無法顯現。覺性自顯的本質莊嚴，被微細的煩惱所遮蔽，無法恒常。法性中安立的顯現明凈，被種種行為所遮蔽，無法直接呈現。雖然覺性的本質難以把握，但通過智慧的力量緩慢成就。雖然覺性的基恒常不變，但通過覺性的力量消盡緣起而成就。雖然覺性的自性遍及一切，但法身依賴於口訣。" 第二，別說修習方法分兩部分：總說基覺相連的要點和別說各自的要點。 第一又分三：以方便指認自性、安住于其境界、確定解脫程度的果。 第一，《勝義》中說： "其中總的見解是， 通過熟悉和要點而見。 因為熟悉在先， 所以開始約束身語要點。 見到清凈的自顯形相后， 一切迷亂都消失。" 第二分三：認定見解的本質、安住于修習的境界、行為不離。 見解是基的顯現光明和覺性顯現的連續體。同書中說： "光和顏色形狀， 顯示五智的自顯。" 修習，《六虛空》中說："當基顯現為二時，應確定基和覺性的量度。應精通一切顯現都不是任何東西、法性窮盡的邊際。"又說： "通過熟悉自明的心， 內明動心不向外散。 心不隨逐事物。" 行為，《勝義》中說： "行為的修習處是基覺。

སྤྱོད་པའི་སྦྱངས་ས་དབྱིངས་རིག་ལ། །གཟེར་གསུམ་ལྡན་པས་འབྲལ་མེད་པར། །རྟག་ཏུ་འདྲིས་ནས་སྤྱོད་པ་སྟེ། །ཆོས་ཀུན་བྱ་བ་བྲལ་བ་དང༌། །འཁོར་འདས་འབྲེལ་པ་ཆད་པའི་དུས། །རྟོག་བཅས་འཁྲུལ་པ་འགགས་པ་སྟེ། །འཁོར་བའི་གཡང་ས་རྒྱུན་ཆད་པས། །རྣལ་འབྱོར་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་པའོ། །ཞེས་སོ། །རང་གནད་ནི་དེ་ཉིད་ལས། རིག་པའི་གནད་ནི་དབྱུང་བ་དང༌། །བསྐྱིལ་ཞིང་མཁའ་ལ་གཏོད་པའོ། །དབྱིངས་ཀྱི་གནད་ནི་བསྡུ་བ་དང༌། །དགུག་དང་ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་བས་སྦྱར། །ཞེས་སོ། ། གསུམ་པ་གྲོལ་ཚད་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་ནི། གནས་སྐབས་སྣང་ལ་འཕེལ་བས་རིག་པ་སྐུར་སྨིན་པ་དང༌། མཐར་ཐུག་ཟད་པ་ལ་སྤྱོད་པས་སྣང་དབྱིངས་ཀ་དག་ལ་རིག་པས་རང་ས་ཟིན་པས་མཐའ་ལ་སྐྱོལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དག་པ་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་ལ། །ཐིག་ལེ་སྐུ་དང་འཁྲུལ་སྣང་དག» «།རང་བཞིན་ཉིད་དང་ངོ་བོ་ཉིད། །གཉིས་མེད་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་སྣང༌། །འདི་དུས་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། །བྱ་བྲལ་ནམ་མཁའ་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང༌། འབྲས་བུ་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཀྱང༌། །ཆོས་རྣམས་ཟད་སར་ཕྱིན་པ་དང༌། །རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཡང་འཇིག» «།འདི་དུས་བླ་མའི་མན་ངག་ནུབ། །ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པའི་མཐའ་སྟོངས་པས། །ཆོས་སུ་སྣང་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་ཆད་པས། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །མདོར་ན་གང་ཡང་གནས་པ་མེད། །སོང་བ་མེད་པས་འོང་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་སོ་སོའི་གནད་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་དབྱིངས་ཀྱི་གནད་ནི། སྒྲོན་མ་སྣང་བྱེད་ལས། དབྱིངས་ཀྱི་གནད་ནི་ཙིཏྟ་སྟེ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་སྙིང་ལ་གནས། །དབྱིངས་ཀྱི་ལམ་ནི་རླུང་ཡིན་པས། །ཤེས་པའི་དངས་མ་འོད་དུ་གསལ། །དབྱིངས་ཀྱི་སྒོ་ནི་མཛོད་སྤུ་བས། །མཐིང་ག་ཁྱབ་ཆེན་ཤེས་པའི་གྲོགས། །དབྱིངས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་མིག་ཡིན་པས། །མཐོང་བྱེད་ཟུར་ལ་རྒྱུན་དུ་གནས། །དབྱིངས་ཀྱི་ཟད་པ་ནམ་མཁའ་སྟེ། །རིས་མེད་ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པར་གདལ། །དབྱིངས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལུས་ཡིན་པས། །མཐོང་བྱེད་འཁྲུལ་སྣང་འདི་གཅོད་«༼༡༽«དོ། །དབྱིངས་ཀྱི་གོལ་ས་འོད་ཡིན་པས། །གསེར་སྒྲོག་ཐག་སྒྲོག་འཆིང་བར་མཉམ། །དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོག་ནི་འབྱུང་བ་ལྔ། །

這是完整的直譯： 行為的修習處是基覺。 具備三個要點而不離， 常常熟悉而行。 一切法離開造作， 輪迴涅槃聯繫斷絕時， 有唸的迷亂止息， 輪迴的深淵斷絕， 這是大瑜伽的行為。" 自身要點，同書中說： "覺性的要點是抽出、 收攝並置于虛空。 基的要點是收攝、 召請和以界別相應。" 第三，確定解脫程度的果是：暫時顯現增長，覺性成熟為身；究竟行於窮盡，顯現和基本凈，覺性安住自處而達至究竟。《勝義》中說： "在清凈基之燈中， 明點、身和迷亂顯現， 自性和本質， 無二無聚散而顯。 此時窮盡的特徵是， 如虛空離諸造作。" 又說： "雖無法言說果， 諸法達到窮盡處， 自身所立宗也壞。 此時上師口訣隱， 見修行的邊際空， 法的顯現不復存。 身和智慧相續斷， 無佛亦無眾生。 總之無有任何住， 無去故亦無來。" 第二，各自的要點分兩部分。 首先是基的要點，《顯現燈》中說： "基的要點是心， 虛空界住於心。 基的道路是氣， 意識精華明為光。 基的門是眉間， 藍色遍滿是意伴。 基的境是眼， 見者常住于眼角。 基的窮盡是虛空， 無偏遍佈于境。 基的果是身， 能斷此見者迷現。 基的迷處是光， 金鎖鐵鎖同爲縛。 基的束縛是五

དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོག་ནི་འབྱུང་བ་ལྔ། །ཟད་པས་འཁྲུལ་པའི་ཞེན་ཡུལ་འགག» «།དེ་ཕྱིར་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ནི། །དབྱིངས་དང་རིག་པ་ཕུངས་པས་དཔུངས། །ཞེས་སོ། །རིག་པའི་གནས་ནི་དུང་ཡིག་ཅན་ལས། རིག་པའི་གནས་ནི་སྙིང་ཡིན་པས། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་སྙིང་གར་གནས། །རིག་པའི་ལམ་ནི་རྩ་ཡིན་པས། །ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་རྩ་ནས་འགྱུ། །རིག་པའི་སྒོ་ནི་མིག་ཡིན་པས། །ལྟ་བ་ཁྱབ་ཆེན་མིག་ནས་འཆར། །རིག་པའི་ཡུལ་ནི་མཁའ་ཡིན་པས། །གཟུང་དཀའ་ཁྱབ་གདལ་ནམ་མཁར་ཟིན། །རིག་པའི་རྡོས་ནི་འཁོར་བ་སྟེ། །ཉག་གཅིག་ཆ་ཕྲ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ། །རིག་པའི་གྲོགས་ནི་མྱང་འདས་ཏེ། །གནད་གཟིར་རིག་ངོ་སྟོང་གསལ་མཐོང༌། །རིག་པའི་གོལ་ས་སྐུ་གསུམ་སྟེ། །ཞེན་འདོད་མཐར་ནི་ལྷུང་བར་འགྱུར། །རིག་པའི་སྒྲིབ་པ་ལྟ་སྒོམ་སྟེ། །» «བྱས་པ་རྣམས་ནི་འཇིག་པའི་རྒྱུ། །རིག་པའི་འཁྲུལ་ས་འོད་ཡིན་ཏེ། །གཞན་འབྱུང་འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་ཅན། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་སྐུ་གསུམ་ལམ་སྣང་དུ་འཆར་བ་ལ་འབྲས་བུར་ཞེན་ནས་དགའ་བྲོད་དུ་སོང་བས་ལྷུང་བ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །རིག་པ་ཀ་དག་ཟང་མ་འདི་རྗེན་པར་ངོས་མ་ཟིན་ན་ལྟ་སྒོམ་ཐམས་ཅད་ཡིད་དཔྱོད་སེམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པར་སོང་བས་གཉེན་པོ་དུག་ཏུ་སོང་བ་བཤལ་སྨན་བརྫིངས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་ནོ། །འོད་ལ་ཞེན་པ་ཨ་འཐས་ན་ས་རྡོ་ལ་ཞེན་པ་དང་འདྲ་སྟེ། དང་པོ་ཡང་འོད་ལ་བཟུང་བས་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་གོལ་ས་ཅིག་ཡིན་» «ནོ། །གནད་འདི་ཀུན་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བར་ཡོད་པས་རྟོགས་པར་བྱའོ། ། གསུམ་པ་གནད་གསུམ་ངེས་པས་དོན་བསྡུ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། གནད་མ་ཤེས་ན་སྐྱོན་ཡོད་པས་ཤེས་པར་གདམས་པ་དང་གནད་དངོས་སོ། །དང་པོ་ནི་སྒྲོན་མ་སྣང་བྱེད་ལས། ལུས་ཀྱི་གནད་ཉིད་མ་ཤེས་ན། །དཀོར་མཛོད་སྒོ་མོ་དམ་དགྲིགས་ལྟར། །ཕྱི་ནས་ནོར་རྙེད་མ་ཡིན་ནོ། །བསྐྱེད་པ་ཡི་ནི་རིམ་པ་ ཡི། །དོན་ཉིད་དང་ནི་ཁྱད་མེད་ལྟར། །དབྱིངས་ཀྱི་གནད་ཉིད་མི་ཤེས་ན། །བྱ་ལམ་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཚོལ་འདྲ། །རིག་པའི་གནད་དེ་མ་ཤེས་ན། །ནམ་མཁའ་སྤར་གྱིས་འདེབས་དང་འདྲ། །གནད་གསུམ་མན་ངག་མ་ཤེས་པར། ། བསྒོམ་པར་འདོད་པའི་སྒོམ་ཆེན་དེ། །སྤྱད་དབང་མེད་པའི་ནོར་བསྲུང་འདྲ། །

這是完整的直譯： 基的束縛是五大， 窮盡則迷亂執著境止息。 因此一切功德， 由基和覺性聚集而成。" 覺性的住處，《具螺文》中說： "覺性的住處是心， 法身也住於心間。 覺性的道路是脈， 明點唯一從脈執行。 覺性的門是眼， 廣大見解從眼生。 覺性的境是虛空， 難以把握遍空而住。 覺性的實質是輪迴， 唯一細分遍一切。 覺性的伴侶是涅槃， 擊中要害見空明覺性。 覺性的迷處是三身， 執著欲求終將墮落。 覺性的遮蔽是見修， 所作皆是毀滅因。 覺性的迷亂處是光， 他生迷亂為根本。" 這裡，三身顯現為道相時，執著為果而生歡喜，就會墮落。如果沒有認出這赤裸的本來清凈的覺性，一切見修都會成為意識分別的遮蔽，對治變成毒藥，就像積壓的瀉藥。如果執著光明，就像執著土石一樣，因為最初也是因執著光明而迷亂，所以這也是一個迷處。這些要點都非常重要，應當了知。 第三，以三要點總結分兩部分：不知要點有過失故勸知，以及實際要點。 首先，《顯現燈》中說： "若不知身體要點， 如緊鎖寶藏之門， 從外無法得財寶。 如同生起次第的 意義沒有差別般， 若不知基的要點， 如尋鳥道虛空際。 若不知覺性要點， 如以手掌拍虛空。 不知三要點口訣， 欲修行的大修行者， 如守無權使用的財。

སྤྱད་དབང་མེད་པའི་ནོར་བསྲུང་འདྲ། ། དེ་ཕྱིར་གནད་གསུམ་འབྲེལ་པ་གཅེས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལུས་ལ་གནས་པས་དང་པོ་ལུས་གནད་འདུག་སྟངས་ལས་མི་འདའ་བ་གཅེས། ཡུལ་གྱི་གནད་ནམ་མཁའ་ཡིན་པས་མཛོད་སྤུའི་ནམ་མཁའ་ལས་མི་འགྱུར་བར་བལྟ་བ་གཅེས། རིག་པའི་གནད་ལུ་གུ་རྒྱུད་དབྱིངས་ཀྱི་ར་བར་བཅུག་ནས་མི་འགུལ་བར་འཇོག་པ་ལ་མིག་མི་འགུལ་ཞིང་རླུང་རབ་ཏུ་དལ་བ་གཅེས་པ་སྟེ། དུང་ཡིག་ཅན་ལས། རིག་པ་རྟེན་ས་ལུས་ཡིན་ཏེ། །ལུས་ཤིག་མེད་ན་མེད་པ་སྟེ། །ཡོད་ན་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པར་ངེས། །དེ་ལྟར་ལུས་ལ་ཡོད་པ་དེ། །ཆོས་ཅན་སྤྱི་ཡི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས། །སྤྱི་བོའི་གཙུག་ནས་རྐང་མཐིལ་བར། །བརྟག་དཔྱད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །དཔྱད་པས་དེ་ཉིད་རྙེད་པ་ མིན། །མོ་དང་པྲ་ལ་སོགས་པ་ཡི། །རྩིས་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །བལྟས་ཤིང་དཔྱད་ཀྱང་རྙེད་པ་མིན། །འོ་ན་གཏན་མེད་ཡིན་ཞེ་ན། །གཏན་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ལུས་ངག་ལྟེམས་ན་མངོན་དུ་སྣང༌། །དཔེར་ན་ལུས་ལ་ཁྲག་ཁྱབ་སྟེ། །སྐྱེས་བུ་གླེན་པ་འགའ་ཞིག་གིས། །གང་གང་ལུས་ལ་ཁྲག་བཙལ་བས། །» «གཅིག་ཀྱང་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ལུས་ལ་ཁྲག་མེད་དམ། །ལུས་ལ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཐམས་ཅད་ཁྱབ་ཅིང་ཁྲག་ལ་བརྟེན། །སྐྱེས་བུ་ཐབས་དང་ལྡན་པ་ཡིས། །རྩ་ལ་གཏར་ན་ཁྲག་འབྱུང་ལྟར། །ལུས་གནད་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་» «ནོ། །ཡུལ་གྱི་གནད་ནི་ནམ་མཁའ་སྟེ། །འདི་ཉིད་མི་ཤེས་ཁ་ཅིག་གིས། །ཉིན་དང་མཚན་མོ་མེད་པ་རུ། །ནམ་མཁའ་ཉིད་ལ་བལྟ་བྱས་ཀྱང༌། །འདི་ཉིད་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གཏན་དུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །འདི་ཉིད་གོམས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་དོན་ཤེས་འགྱུར། །རིག་པའི་གནད་ནི་ཉིན་མཚན་དུ། །རྟག་ཏུ་དེ་ཉིད་ལ་གནས་བྱ། །གཞན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་ཀྱང༌། །ཡེངས་ཤིང་འབྲལ་བར་མི་བྱའོ། །འོ་ན་གནད་གསུམ་ཡེ་ཤེས་དེ། །» «འདི་ཉིད་མ་གཏོགས་གཞན་རྣམས་ཀྱིས། །མཐོང་བ་དག་ནི་མེད་དམ་ཅི། །» «གཞན་ལྟ་སྤྱོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །འདི་ཉིད་མ་བསྟན་བར་དུ་ནི། །ཇི་ལྟར་བརྟགས་ཀྱང་མཐོང་བ་མིན། །དམ་པའི་གདམས་ངག་འདི་བསྟན་ན། །བ་རྣམས་ལུས་ལ་འོ་མས་ཁྱབ། །

這是完整的直譯： 如守無權使用的財。 因此三要點關聯珍貴。" 第二分三： 首先，覺性智慧住于身體，所以最初身體要點不離坐姿很重要。 境的要點是虛空，所以觀看眉間虛空而不改變很重要。 覺性要點是將光明鏈置於基的網中而不動，眼睛不動且氣極緩慢很重要。 《具螺文》中說： "覺性依處是身體， 無身則無，有則定有智慧。 如是存在於身體， 以有法共相特徵， 從頭頂至腳底間， 以種種觀察方式， 觀察也不能發現。 以占卜等各種演算法， 觀察推算也不能得。 那麼是否完全不存在？ 並非完全不存在， 身語動搖時明顯顯現。 例如血液遍佈身體， 若有愚人尋找血液， 無論在身體何處尋找， 都無法找到一點血液。 那麼身體沒有血液嗎？ 並非身體沒有血液， 遍佈一切依靠血液。 如有方法的人， 刺脈則血液流出， 身體要點智慧亦然。 境的要點是虛空， 不知此理的一些人， 日夜不分地， 觀看虛空本身， 也無法見到此理。 並非完全不存在， 熟悉此的瑜伽士， 剎那間即能了知。 覺性要點日日夜夜， 應當常住於此中。 其他心念片刻也， 不應散亂或分離。 那麼這三要點智慧， 除此之外其他人， 是否完全無法見到？ 其他見行的瑜伽士， 在未教授此之前， 無論如何觀察也不見。 若教授此殊勝教言， 如牛身遍佈牛奶，

དམ་པའི་གདམས་ངག་འདི་བསྟན་ན། །བ་རྣམས་ལུས་ལ་འོ་མས་ཁྱབ། །མཁས་པས་ནུ་མ་ནས་འཐེན་ན། །འོ་མ་དག་ནི་འབྱུང་བ་བཞིན། །མངོན་དུ་གསལ་ཏེ་ལུས་གནད་ཀྱིས། །རྟག་ཏུ་གོམས་དང་ཁྱད་མེད་མཐོང༌། །བཤན་པ་སྨད་འཚོང་སྡིག་ཅན་ལ། །འདི་ཉིད་བསྟན་པས་གྲོལ་ཐོབ་འགྱུར། །ཉན་ཐོས་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང༌། །བྱང་སེམས་སྒྲིབ་པ་བྲལ་བས་ཀྱང༌། །འདི་ཉིད་གནད་གསུམ་གདེང་མེད་ན། །རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་ཡང་མཐོང་མི་འགྱུར། །གཞན་དག་གིས་ནི་སྨོས་ཅི་དགོས། །དེས་ན་གོམས་དང་ཐབས་ཉིད་གཅེས། །ཞེས་སོ། །ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས་ཡུལ་གྱི་གནད་བསྟན་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་བདུན་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ།། » «།།» «དེ་ནས་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉམས་སུ་བླང་བའི་ཐབས་བསྟན་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། གང་གིས་ཉམས་སུ་བླང་བ་གང་ཟག་གི་རིམ་པ། ཇི་ལྟར་སྨིན་པ་དབང་གི་རིམ་པ། ཡོངས་སུ་གྲོལ་བྱེད་གདམས་པའི་རིམ་པའོ། །དང་པོ་ལའང་གསུམ་སྟེ། སྟོན་བྱེད་བླ་མའི་རང་བཞིན། བསྟན་བྱ་སློབ་མའི་རང་བཞིན། ཐུན་མོང་དུ་བསྟེན་ཚུལ་ངེས་པའོ། །དང་པོ་ལ་བླང་དོར་གཉིས་ལས། ཡང་དག་པའི་བླ་མ་ལ་བརྟེན་པར་གདམས་པ་ལས་དེའི་མཚན་ཉིད་ངོས་གཟུང་བ་ནི། སྤྱིར་ཐེག་པ་མཐའ་དག་གི་གནས་ལ་མཁས་ཤིང་ཐུགས་རྗེའི་རླབས་ཆེ་བ། གསང་སྔགས་ཀྱི་དོན་ལ་མཁས་ཤིང་དབང་གི་ཆུ་བོ་རྫོགས་པ། དམ་ཚིག་དང་སྡོམ་པ་ལ་གནས་ཤིང་བསྙེན་སྒྲུབ་ཡན་ལག་བཞི་ལ་རྟགས་ཐོན་པ། བྱེ་བྲག་ཏུ་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་ལ་དབང་འབྱོར་བས་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ལ་དབང་བ་སྟེ། དེ་ཡང་རྟོགས་ཤིང་ལྟ་བ་ལ་མཁས་པས་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་ཐོབ་པ། གོམས་ཤིང་སྒོམ་པ་ལ་མཁས་པས་རྟག་ཏུ་ཆོས་ཉིད་ལས་མི་འདའ་བ། གཉིས་མེད་སྤྱོད་པ་ལ་མཁས་པས་གཟུང་འཛིན་དང་རྣམ་རྟོག་བགས་ཀྱིས་ཆུང་ཞིང་བླང་དོར་མེད་པ། མཐར་ཕྱིན་འབྲས་བུ་ལ་མཁས་པས་གྲོལ་ཚད་གསུམ་གང་རུང་ཡོད་ཅིང་རེ་དོགས་དང་འབད་རྩོལ་ཞིག་པས་ཁོང་ཡངས་ཤིང་བློ་བདེ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། མཚན་ཉིད་རྫོགས་པའི་བླ་མ་ནི། །ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་བཞིན། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་གཞི་འཛིན་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། རྡོ་རྗེའི་དོན་ལྡན་སློབ་དཔོན་ནི། །

這是完整的直譯： 若教授此殊勝教言， 如牛身遍佈牛奶， 智者從乳房擠壓時， 牛奶即會流出般， 明顯清晰由身要點， 常修與無別而見。 屠夫妓女等罪人， 教授此法得解脫。 聲聞緣覺諸佛及， 離障菩薩若無此， 三要點的把握， 連微塵許也不見。 其他人更何須說？ 故修習和方法珍貴。" 這是《珍寶藏論》中講述境的要點，即廣泛解釋第七金剛處。 接下來講解如何修習真實智慧的方法分三：誰來修習的補特伽羅次第、如何成熟的灌頂次第、完全解脫的教授次第。 第一又分三：教授者上師的本性、所教導弟子的本性、共同依止方式的確定。 第一中有取捨兩方面。首先講依止真實上師的教導，其特徵是： 總的來說，精通一切乘的要義且大悲廣大；精通密咒義且圓滿灌頂之流；安住誓言戒律且四支修行有成就；特別是通達自性大圓滿義而能攝受他人。 即通達見解精通法性，獲得現證法性的暖相；熟悉修行精通法性，恒時不離法性；精通無二行為，能減少能所執著和分別念，無取捨；精通究竟果位，具三種解脫程度之一，無希懼勤勉而心胸開闊安樂。 《穿透》中說："具足特徵的上師，如一切功德源泉，是圓滿菩提之基礎。" 《自現》中說："具金剛義之阿阇黎，

རྡོ་རྗེའི་དོན་ལྡན་སློབ་དཔོན་ནི། །» «ངང་རྒྱུད་བཟང་ཞིང་སློབ་ལ་མཁས། །དབང་ཐོབ་གསང་སྔགས་དོན་ལ་སྦྱོར། །» «ཕྱི་ནང་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཤེས། །ཡི་དམ་ལྷ་དང་འདུ་འབྲལ་མེད། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལས་ཡེང་བ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་མན་ངག་དོན་ལྡན་པའི། །གསང་སྔགས་གསང་བའི་རྒྱུད་ལ་མཁས། །ཕྱི་ནང་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད། །ལྟ་བའི་དོན་ལས་མི་འདའ་ཞིང༌། །ཕྱི་ནང་གསང་བའི་བྱ་བ་བཏང༌། །ཡོན་ཏན་ནོར་བུ་རིན་ཆེན་ལྟར། །ཟད་མེད་གཏེར་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། ཡངས་ཤིང་རྒྱུད་དང་གྲུབ་མཐའ་དག་ལ་» «མཁས། །ངང་རྒྱུད་བཟང་ཞིང་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་མཁས། །གསང་སྔགས་རྒྱལ་པོ་རྡོ་རྗེ་ཨཱ་ལི་ཀཱ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་རང་ཤར་ལས། སློབ་དཔོན་ལ་ཡང་དོན་བཞི་སྟེ། །སྤྱི་དང་འདྲེན་དང་དམ་ཚིག་དབང༌། །མན་ངག་ལུང་གི་སློབ་དཔོན་ནོ། །ཞེས་བཞིར་བཤད་ཀྱང་སྐབས་འདིར་གཉིས་སུ་བསྡུ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། རྩ་བ་ཡན་ལག་བླ་མ་གཉིས། །ཞེས་པ་དང༌། དབང་བསྐུར། རྒྱུད་བཤད། མན་ངག་ཕོག་ན་རྩ་བའི་བླ་མ་ཞེས་བྱ་ལ། དེ་དག་གང་རུང་རེའམ་གཉིས་ལྡན་ལྟ་བུ་ནི་ཡན་ལག་གི་བླ་མ་ཞེས་བྱའོ། །རྩ་བའི་བླ་མ་གཉིས་ཡོད་ནའང་ད་ལྟ་དེའི་མན་ངག་གང་ལ་རང་སྤྱོད་པ་སྟེ་རབ་ཏུ་གཉན་པས་གཞི་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །» «གཉིས་པ་དོར་བྱའི་བླ་མ་ནི་ཡོན་ཏན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་དག་དང་མི་ལྡན་ཞིང་སྡོམ་པ་དང་དམ་ཚིག་འཆལ་བ། མི་ཤེས་ལ་ང་རྒྱལ་ཆེ་བ། ཚེ་འདིའི་བྱ་བ་དང་སོ་ཚིགས་སློབ་ཅིང་རང་གི་སར་བཅིངས་ནས་སློབ་མ་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་ཟུམ་ཐར་བའི་ལམ་སྟོར་བར་བྱེད་པ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། མི་ཤེས་ང་རྒྱལ་ཆེན་པོ་དང༌། །བླུན་རྨོངས་ཚིག་ཕྱིར་འབྲེང་བ་དང༌། །གསང་སྔགས་དོན་ལ་མི་དགོངས་དང༌། །གཞན་གྱི་ཞེ་གཅོད་ཁེངས་ཚིག་དང༌། །ལོག་པའི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་དང༌། །དབང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཞལ་མ་མཐོང༌། །དམ་ཚིག་འཆལ་བར་གྱུར་པ་དང༌། །དྲིས་པ་དག་ལ་ལན་མི་ཐེབས། །ཐོས་ཆུང་ང་རྒྱལ་ཆེ་བ་» «སྟེ། །སློབ་དཔོན་མ་བརྟགས་སློབ་མའི་བདུད། །གསང་སྔགས་སྟོན་པའི་སློབ་དཔོན་མིན། །རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏི་སྟོན་མི་ནུས། །དེ་དང་འགྲོགས་པར་མི་བྱའོ། །» «ཞེས་པ་དང༌།

這是完整的直譯： "具金剛義之阿阇黎， 性情善良善於教導， 獲得灌頂通達密咒義， 了知一切內外事業， 與本尊不離不分， 不離三摩地， 具大圓滿口訣義， 精通密咒秘密續， 行一切內外事業， 不離見地之義， 放下內外秘密事業， 如功德寶珠， 享用無盡寶藏。" 《金剛薩埵心鏡》中說： "廣博精通續與宗派， 性情善良通達見解， 密咒之王金剛阿里卡。" 分類時，《自現》中說： "上師也有四種義， 即總、引導、三昧耶灌頂， 口訣傳承之上師。" 雖然如此解釋，此處歸納為兩種。《穿透》中說： "根本與支分上師二。" 若授予灌頂、講解續部、傳授口訣，稱為根本上師。具備其中一種或兩種者，稱為支分上師。若有兩位根本上師，現在依隨誰的口訣修行，因極為重要，稱為基礎具足。 第二，應捨棄的上師是不具備上述圓滿功德，破壞戒律誓言，無知而傲慢，教授今生瑣事和世間學問，束縛于自己的地位，使弟子智慧之眼閉合而失去解脫道。 《自現》中說： "無知而大傲慢， 愚昧追隨言辭， 不思密咒義理， 貶低他人自負， 入于邪道， 未見灌頂壇城， 破壞誓言， 問不能答， 學淺而傲慢， 未經觀察之上師是弟子魔， 非密咒教授上師， 不能教授大圓滿阿底瑜伽， 不應與之交往。"

དེ་དང་འགྲོགས་པར་མི་བྱའོ། །» «ཞེས་པ་དང༌། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། སློབ་དཔོན་ཚད་མར་མ་གྱུར་སྤྲེའུ་འདྲའི་ལུང༌། །ལོག་པའི་ལམ་ཞུགས་གསང་སྔགས་འཆོལ་བར་སྤྱོད། །དེ་ནི་ལོག་འདྲེན་ཡིན་པས་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་སློབ་མའི་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་སྣོད་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང༌། ཁྱད་པར་གྱི་སྣོད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་བླང་དོར་གཉིས་ལས། དབང་དང་གདམས་པ་ཐུན་མོང་པའི་གནས་སྟོན་པའི་སྣོད་བཟང་པོ་ནི། རང་ཤར་ལས། དད་པའི་སྟོབས་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཆེ། །ཤེས་རབ་ཆེ་ཞིང་འཛིན་ཆགས་མེད། །ཕུ་དུད་ཆེ་ཞིང་གསང་སྔགས་སྤྱོད། །རྟོག་མེད་སེམས་ལ་གཡེང་བ་མེད། །དམ་ཚིག་ལྡན་ཞིང་སྒྲུབ་ལ་བརྩོན། །བྲེང་ངེ་དུང་ངེ་བརྩེ་གདུང་ཅན། །ལྷང་ངེ་ལྷན་ནེ་སྒོམ་ལ་སྤྱོད། །སློབ་དཔོན་གསུང་པ་ཇི་བཞིན་སྤྱོད། །དམ་ཚིག་འཆལ་བར་མི་གཏོང་ཞིང༌། །སྤྱོད་ལམ་གཞན་དང་མཐུན་པར་སྤྱོད། །གུས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སེམས་གདུང་ཞིང༌། །ཚིག་གཅིག་བསྟན་པའང་རྗེས་སུ་འཛིན། །རང་གི་དོན་ལ་དེ་བཞིན་སྤྱོད། །གསང་བ་གཉེར་གཏད་ཐུབ་པར་བྱེད། །རྡོ་རྗེའི་དོན་ལས་མི་འདའ་ཞིང༌། །ཐོས་པ་ཆེ་བའི་གང་ཟག་» «བསྟེན། །རང་གི་དོན་ལས་འདའ་བ་མེད། །དྲེགས་པའི་ཚིག་མེད་འཇམ་པོར་སྨྲ། །ཕ་རོལ་སེམས་དང་མཐུན་པར་འཇུག» «།སློབ་དཔོན་དང་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས། །ཁྱད་མེད་གཅིག་གི་ཚུལ་དུ་བྱེད། །དེ་ནི་སློབ་མའི་མཚན་ཉིད་» «དེ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་སྣོད་དུ་གསུངས། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། དད་དང་ཤེས་རབ་ལྡན་པ་དང༌། །མོས་ཤིང་འཁྲུལ་ནོར་མེད་པ་དང༌། །བརྗོད་བྱ་རྣམས་ལ་འཁྲུལ་ནོར་མེད། །དབང་པོ་གསལ་བས་བླ་མ་བསྟེན། །ཞེས་པ་དང༌། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། ང་རྒྱལ་དྲེགས་མེད་ངང་གིས་ཤེས་པ་དལ། །བཀའ་དྲིན་མི་གསོད་གསང་སྔགས་དོན་ལ་སྦྱོར། །ངེས་པར་དད་ལྡན་གཏོང་ཕོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །རྡོ་རྗེའི་དོན་ལྡན་གསང་སྔགས་སྣོད་དུ་གསུངས། །ཞེས་སོ། །དོར་བྱའི་སློབ་མ་ནི། རང་ཤར་ལས། བཀུར་སྟི་ཕུ་དུད་མི་བྱེད་ཅིང༌། །གསང་སྔགས་འཆོལ་བར་སྤྱོད་པ་དང༌། །རིགས་རྒྱུད་མེད་ཅིང་ངང་རྒྱུད་མེད། །

這是完整的直譯： 《金剛薩埵心鏡》中說： "非量上師如猴子傳承， 入邪道亂行密咒， 此為邪引導應捨棄。" 第二，弟子的特徵分兩部分：一般的法器總說和特殊的法器詳解。 首先是取捨兩方面。適合接受灌頂和共同教授的優良法器，《自現》中說： "具大信力與精進， 智慧廣大無執著， 恭敬而行密咒行， 無分別心不散亂， 具誓言勤修持， 專注懇切具悲心， 明瞭專注而修行， 如上師所說而行， 不破誓言， 行為與他人和諧， 恭敬方式心虔誠， 一言教導亦領受， 如是行自己之事， 能守秘密， 不違金剛義， 親近多聞之人， 不違自己之事， 無傲慢語溫和， 隨順他人心意， 視上師與如來， 無別如一般， 此為弟子特徵， 說為大圓滿法器。" 《穿透》中說： "具信心與智慧， 信解無錯誤， 所詮無錯誤， 根器明利依上師。" 《金剛薩埵心鏡》中說： "無驕慢自然知緩慢， 不忘恩德修密咒義， 必定具信圓滿慷慨， 說為具金剛義密咒器。" 應捨棄的弟子，《自現》中說： "不恭敬禮敬， 亂行密咒， 無種姓無性情，

རིགས་རྒྱུད་མེད་ཅིང་ངང་རྒྱུད་མེད། །ཤེས་རབ་ཆུང་བར་གྱུར་པ་དང༌། །བཀའ་དྲིན་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་དང༌། །རང་གི་རིགས་རྒྱུད་བརྗོད་པ་དང༌། །ལུས་ལ་རྒྱན་བཟང་འདོགས་པ་དང༌། །དོན་མེད་འཆལ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། །སློབ་མ་མ་བརྟགས་སློབ་དཔོན་» «དགྲ། །ཉམས་སུ་མི་ལེན་གང་ཟག་ལ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་མི་བཤད། །» «ཅེས་པ་དང༌། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། མི་ཤེས་ང་རྒྱལ་ཆེ་ཞིང་བླུན་རྨོངས་གཅམ་བུ་ཅན། །ང་རྒྱལ་དྲེགས་ཚིག་སྨྲ་ཞིང་མཆེད་ལ་རས་ཆོད་བྱེད། །ངོ་ཚ་མེད་ཅིང་ཁྲེལ་མེད་བག་འཛེམ་མེད། །གསང་སྔགས་སྣོད་མིན་གང་ཟག་སྤང་བར་བྱ། །ཞེས་སོ། ། གསུམ་པ་ཐུན་མོང་དུ་བསྟེན་ཚུལ་ངེས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། བསྲུང་རྒྱུ་གཅིག་པས་ཕན་ཚུན་བརྩེ་གདུང་ལ་གནས་པ། སྣོད་བརྟགས་ནས་གསང་བའི་དོན་གདམས་པ། བླ་མ་བསྟེན་ཚུལ་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པའོ། །དང་པོ་ལ་བསྲུང་རྒྱུ་གཅིག་པ་དང༌། བརྩེ་གདུང་བསྐྱེད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་གསང་སྔགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་དཔོན་སློབ་གཉིས་ཀས་བསྲུང་དགོས་པར་གཅིག་པས་ཕན་ཚུན་མ་གུས་པ་དང་རྩོད་པ་ལ་སོགས་པ་སྤང་དགོས་ཏེ། དམ་ཚིག་འདོམས་པའི་སྟོན་པ་སློབ་དཔོན་ཡིན་ལ་སྣོད་སློབ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རང་ཤར་ལས། སློབ་དཔོན་དང་ནི་སློབ་མ་གཉིས། །བསྲུང་བའི་རྒྱུ་ཞེས་ཀུན་ཏུ་གྲགས། །བསྲུང་བའི་རྒྱུ་ནི་སློབ་དཔོན་ཏེ། །སྲུང་བར་བྱེད་པ་སློབ་མའོ། །དེ་ལ་སྤྱོད་པ་རྗེས་འཇུག་གོ» «།ཞེས་སོ། །དེས་ན་གཅིག་ལ་གཅིག་བརྩེ་གདུང་བསྐྱེད་དགོས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཐུགས་རྗེའི་འབྲེལ་ཐག་མ་ཆད་ཅིང༌། །བརྩེ་གདུང་རྒྱུན་ཐག་མ་ཆད་པ། །སློབ་དཔོན་སློབ་མའི་འབྲེལ་བའོ། །ཞེས་སོ། །སློབ་དཔོན་དེས་ཐུགས་རྗེས་གཟིགས་པ་དང་སློབ་མ་དེས་བརྩེ་གདུང་བསྐྱེད་པ་གཉིས་འབྲེལ་བ་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་བྱའོ། །» «གཉིས་པ་སྣོད་བརྟག་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། མན་ངག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན། །སྣོད་ངན་ཕལ་དུ་བླུགས་མི་བྱ། །དད་དང་ལྡན་པ་འགའ་ཡི་བཅུད། །» «སྣོད་ངན་དག་ཏུ་བླུགས་གྱུར་ན། །བཅུད་མེད་གཉིས་ཀ་ཕུང་བར་བྱེད། །དེ་ཕྱིར་བློ་དམན་རྣམས་ལ་གསང༌། །ཞེས་སོ། ། གསུམ་པ་བླ་མ་བསྟེན་ཚུལ་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་ལ་བསྟེན་ཚུལ་དང༌།

這是完整的直譯： "無種姓無性情， 智慧淺薄， 輕視恩德， 宣揚自己種姓， 身著精美裝飾， 無義放逸， 未觀察弟子是上師之敵。 對不修持之人， 不說大圓滿義。" 《金剛薩埵心鏡》中說： "無知大傲慢愚昧諂媚， 說驕慢語貶低同修， 無慚無愧無謹慎， 非密咒法器之人應捨棄。" 第三，共同依止方式的確定分三：因守護一致而互相慈愛；觀察法器後傳授秘密義；依止上師的方式及其利益。 首先，守護一致和生起慈愛兩方面。第一，密咒誓言上師和弟子都必須守護，因此應避免互不尊重和爭論等。上師是傳授誓言的導師，弟子是法器，因此《自現》中說： "上師與弟子二者， 普遍稱為守護因， 守護之因是上師， 守護者是弟子， 於此隨行而行。" 因此，應互相生起慈愛，同書中說： "悲心聯繫不斷， 慈愛相續不斷， 是上師弟子關係。" 上師以悲心觀照，弟子生起慈愛，這兩者關係最為密切，應如此行。 第二，觀察法器，同書中說： "大圓滿口訣義， 不應倒入劣器中， 若將少數具信者之精華， 倒入劣器中， 將使二者皆無精華而毀壞， 因此對智淺者應保密。" 第三，依止上師的方式及其利益分為依止方式和

གསུམ་པ་བླ་མ་བསྟེན་ཚུལ་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་ལ་བསྟེན་ཚུལ་དང༌། ཕན་ཡོན་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། རྩ་བ་ཡན་ལག་བླ་མ་གཉིས། །སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ལ། །རྒྱལ་སྲིད་དང་ནི་རང་གི་ལུས། ། འཁོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ཀྱིས་བསྟེན། །ལུས་ངག་སྤྱོད་པ་མཉེས་པ་ ཡིས། །བླ་མ་སངས་རྒྱས་མཉམ་སྦྱོར་བསྟེན། །ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། དེ་ལྡན་མན་ངག་སློབ་དཔོན་ལ། །རང་ལུས་དང་ནི་རིན་ཆེན་རྫས། །ཤིན་ཏུ་དཀོན་པ་དག་གིས་བསྟེན། །ཞེས་པ་དང༌། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། གསང་སྔགས་རྒྱལ་པོ་རྡོ་རྗེ་ཨཱ་ལི་ཀཱ། །ལུས་ཡོན་ཕུལ་ལ་རབ་ཏུ་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །ཕན་ཡོན་ནི་ཐལ་འགྱུར་ལས། བསྟེན་པ་དེ་ལས་ཡོན་ཏན་ནི། །དཔག་བསམ་ཤིང་དང་ཡིད་བཞིན་ནོར། །འདོད་འཇོའི་བ་དང་འདྲ་བ་ ཡི། །ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐོབ། །དེ་ལ་དམིགས་ཏེ་བླ་མ་བསྟེན། །འཁོར་བའི་གཡུལ་ལས་བཟློག་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་སྣོད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པའི་སྣོད་སྤྱིར་བསྟན་པ། གང་གིས་འཛིན་པའི་སྣོད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ། བསྟན་པ་འཛིན་པའི་སྣོད་བླ་ན་མེད་པར་བསྔགས་པའོ། །དང་པོ་ནི། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། གསང་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་ནི། །ཀུན་ལ་བསྟན་པར་མི་བྱ་སྟེ། །གསང་བ་ཐུབ་པ་འགའ་ལ་བསྟན། །གསང་སྔགས་གསང་བའི་དམ་པ་ནི། །བསྟན་པའི་རིགས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །གསང་བའི་གཉེར་གཏད་ཐུབ་པར་བྱེད། །གསང་བའི་དོན་ལ་འགྲུས་པ་དང༌། །ཤེས་རབ་བློ་རྩལ་ཆེ་བ་དང༌། །དམ་ཚིག་སྡོམ་པ་ལྡན་ལ་བསྟན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བ་སྒོམ་པ་འཛིན་པ་ནི། །དང་པོ་བར་དང་བརྩོན་འགྲུས་» «དང༌། །གཏོང་བར་ནུས་ཤིང་བླ་མར་གུས། །བརྟུལ་ཞུགས་ལྡན་ལ་སྡིག་ལ་འཛེམ། །འགྱུར་མེད་རབ་ཏུ་བརྟན་པོས་འཛིན། །ཡང་ན་ངང་རིང་ཤུགས་དལ་བ། །ལྷུག་པ་གླེན་པའི་ལྷོད་ཡོད་པ། །རྟོག་པ་ཆུང་ཞིང་རང་བཞིན་དལ། །ལུས་ངག་བྱ་བ་བྲལ་བ་དང༌། །ཤེས་རབ་ལྡན་པས་འཛིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །» «གསུམ་པ་ནི། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། རྒྱལ་རིགས་དང་ནི་བྲམ་ཟེའི་རིགས། །དེ་བཞིན་རྗེའུ་རིགས་ཆེན་པོ་དང༌། །

這是完整的直譯： 第三，依止上師的方式及其利益分為依止方式和利益兩部分。 首先，依止方式。《穿透》中說： "根本和支分兩種上師， 具各自特徵者， 以王位及自身， 眷屬和受用而依止。 以身語行為令歡喜， 依止等同佛陀之上師。" 《自現》中說： "具此口訣上師， 以自身及珍寶， 極其稀有物依止。" 《金剛薩埵心鏡》中說： "密咒之王金剛阿里卡， 獻身依止。" 關於利益，《穿透》中說： "依止彼所得功德， 如如意樹及如意寶， 如願牛般， 獲得無量功德。 緣此依止上師， 為轉離輪迴戰場。" 第二，特殊法器的詳細解釋分三：總說大圓滿教法的法器；詳解能持之法器；讚歎無上持教法器。 首先，《寶珠串飾》中說： "秘密大曼荼羅， 不應示現於所有人， 應向少數能保密者示現。 密咒秘密之精要， 應示現的種類如下： 能保守秘密託付， 精進于秘密義， 智慧才能廣大， 具誓言戒律者。" 其次，《穿透》中說： "持見修者， 初中精進， 能捨能敬上師， 具律儀戒慎惡， 不變極為堅定者能持。 或者性情溫和緩慢， 寬鬆愚鈍有鬆弛， 分別少而本性緩， 身語離造作， 具智慧者能持。" 第三，《寶珠串飾》中說： "王族及婆羅門種姓， 以及大吠舍種姓，

དེ་བཞིན་རྗེའུ་རིགས་ཆེན་པོ་དང༌། །ཁྱད་པར་ཆེན་པོའི་མི་རྣམས་» «ལ། །གསང་སྔགས་ངེས་དོན་བསྟན་པར་གསུངས། །ཡང་ན་རིས་མེད་ཁ་དོག་བརྟགས། །ཕོ་མོ་གཉིས་ནི་གང་ཡང་རུང༌། །ཁ་དོག་འདི་དང་ལྡན་པར་ནི། །» «རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་སྣོད་དུ་གསུངས། །ཡན་ལག་རགས་ཤིང་ཁ་དོག་ནག» «།སོ་ཉིད་ཐགས་བཟང་དཀར་ལ་འགྲིག» «།མིག་རྩ་ཡིད་ཙམ་དམར་བ་དང༌། །སྐྲ་ཡི་མཚན་ཉིད་ཆེན་པོ་ཡང༌། །གཡས་སུ་འཁྱིལ་ཞིང་ཁམ་ནག་མདོག» «།ལུས་ལ་བཀུར་སྟི་ཆུང་བ་དང༌། །ཕྱི་ཡི་སྤྱོད་ལམ་ཐ་མལ་མདོག» «།ཚིག་རྣམས་ཤུགས་འབྱུང་སྨྲ་བ་དང༌། །ཡང་ན་ཚིག་གི་རྣམ་པ་ཀུན། །གཅིག་གིས་གང་ལྟར་སྨྲས་པ་ལྟར། །སྐྱེས་བུ་དེ་ཡང་དེ་ལྟར་སྨྲ། །རྫོགས་ཆེན་གདམས་ངག་བསྟན་པར་གསུངས། །དེ་རྣམས་གཅིག་ལ་ཚང་གྱུར་ན། །ཤན་པའི་རིགས་སམ་སྨད་འཚོང་རིགས། །ཕྱག་བདར་ཁྲོད་པའི་རིགས་ཀྱང་རུང༌། །རིགས་ངན་གང་དག་སུ་ཡིན་ཀྱང༌། །གསང་བའི་མན་ངག་བཅུད་འདི་གཏད། །རྒྱུ་ཆུང་ཡོ་བྱད་མེད་པ་ན། །རང་གིས་ཡོ་བྱད་སྦྱར་ནས་ཀྱང༌། །ལྷག་མ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་སྦྱིན། །» «གསང་བའི་བཅུད་གསུམ་མན་ངག་འདི། །རིགས་དང་ཁ་དོག་བརྟག་ཐབས་དང༌། །ང་ནི་མྱ་ངན་འདས་འོག་ཏུ། །གསང་བའི་མན་ངག་ཡང་བཅུད་འདི། །» «ངེས་པའི་རྒྱལ་པོ་འདི་ལྟར་བསྟན། །དེ་རྣམས་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ། །གོང་གི་གདམས་ངག་བསྟན་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། ། སྤྱི་དོན་གཉིས་པ་སྨིན་པ་དབང་གི་རིམ་པ་ལ་བཞི་སྟེ། དབང་བསྐུར་བའི་ཕན་ཡོན། མ་བསྐུར་བའི་ཉེས་དམིགས། ཇི་ལྟར་བསྐུར་བའི་དབང༌། གྲོགས་དམ་ཚིག་གི་རིམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཡོན་ཏན་བྱེ་བྲག་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ཆེན་པོ་ལ། །ཐོགས་རྡུགས་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང༌། ། རང་སྣང་གྲོགས་སུ་བསྟེན་པ་དང༌། །བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང༌། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། དབང་རྫོགས་སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཅེས་པ་དང༌།དབང་མཆོག་ཐོབ་ན་གསང་སྔགས་མ་བསྒྲུབས་འགྲུབ། །ཅེས་པ་དང༌། གཉིས་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དབང་མ་ཐོབ་པའི་སྐྱོན་ནི་འདི་ལྟ་བུ། བར་མ་དོ་ལ་བྲེད་པ་དང༌། དངངས་པ་དང༌། རྡུགས་པ་དང༌། ཐོགས་པ་དང༌། འདུ་ཤེས་ཤོར་བ་ཡང་འབྱུང་ངོ༌། །

這是完整的直譯： "以及大吠舍種姓， 特殊之人， 應示密咒了義。 或者無分別觀察膚色， 男女皆可， 具此膚色者， 稱為大圓滿法器。 肢體粗壯膚色黑， 牙齒整齊潔白， 眼睛微紅， 發的特徵是， 向右捲曲深褐色， 對身體不太在意， 外在行為平常， 言語自然而發， 或者言語方式， 如他人所說， 此人也如是說。 應示大圓滿教授。 若一人具備這些， 無論屠夫種姓或妓女種姓， 或清潔工種姓， 任何低種姓， 都可託付此秘密口訣精華。 若貧窮無資具， 自己準備資具， 全部無餘施予。 此秘密三精華口訣， 觀察種姓和膚色的方法， 我涅槃后， 此秘密口訣精華， 如是示現決定之王。 對具此等之人， 應示上述教授。" 第二總義，成熟灌頂次第分四：灌頂的利益；未灌頂的過患；如何灌頂；誓言道友的次第。 首先，《自現》中說： "功德差別如是： 于智慧大光明， 無礙無滯， 依自現為友， 能做一切事。" 《金剛薩埵心鏡》中說： "灌頂圓滿三身自成就。" 又說："獲最勝灌頂，密咒不修而成就。" 其次，《自現》中說： "未得灌頂之過患如是：中陰時驚慌、恐懼、滯礙、阻礙、失去想念等也會發生。

ཐོགས་པ་དང༌། འདུ་ཤེས་ཤོར་བ་ཡང་འབྱུང་ངོ༌། །བག་ཆགས་ཀྱི་ལུས་མ་བོར་བར་དུ་ཡང་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བཀུར་བའི་འོས་སུ་མི་མཐོང་བ་དང༌། བསོད་ནམས་ཆུང་བ་དང༌། ཚེ་ཐུང་བ་དང༌། འཚོ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཉུང་བ་དང༌། ཁ་ཉེན་པ་དང༌། བར་ཆོད་མང་པོ་འབྱུང་ངོ༌། །བྱ་བ་ཐམས་ཅད་མི་འགྲུབ་བོ། །དེ་ནི་གསང་སྔགས་སྤྱོད་པའི་དབང་མ་ཐོབ་པའི་སྐྱོན་ནོ་ཞེས་པ་དང༌། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། དབང་མཆོག་མ་ཐོབ་རྣལ་འབྱོར་ནི། ། མཉན་«༼༡༽«པ་ལག་སྐྱ་མེད་པ་བཞིན། །ཕ་རོལ་སྒྲོལ་བར་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དབང་དངོས་ལ་བཞི་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དབང་བསྐུར་བ་ཡི་ཆོ་ག་བཤད། །ཕྱི་དང་ནང་དང་གསང་བ་དང༌། །ཡང་གསང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཡི། །སྡེབས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་དག་གིས། །འགྲོ་བའི་ལུས་ངག་ཡིད་སེམས་བཞི། །རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །དབང་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡིས་ཀྱང༌། །སྐལ་བ་ལྡན་པ་སྨིན་པར་བྱ། །» «སྤྲོས་བཅས་ཉིད་དང་སྤྲོས་མེད་དང༌། ། ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང༌། །དེ་བཞིན་རབ་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད། །དབྱེ་བ་བཞི་ཡི་ཚུལ་གྱིས་ནི། །དད་ལྡན་རང་རྒྱུད་སྨིན་པར་བྱེད། །ཅེས་པས། དེ་ལས་དང་པོར་སྤྲོས་བཅས་ཀྱི་དབང་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་བསྐུར་བའི་རིམ་པ་ཡང༌། དེ་ཉིད་ལས། སྤྲོས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དུ་ཡང༌། །བསྙེན་པ་སྒྲུབ་པ་ཉེ་བར་བསྙེན། །མཚན་ཉིད་ཚང་བའི་བླ་མས་བྱ། །གཞན་ཡང་ས་ཡི་ཆོ་ག་ དང༌། །སྟ་གོན་ཐིག་དང་ཚོན་བཀྱེ་བ། །རྒྱུད་ལ་འབྱོངས་པས་དཀྱིལ་འཁོར་བཞིན། །དེ་ནས་དབང་བསྐུར་ཆོ་ག་ཡང༌། །ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་ནས་བརྩམས་ ཏེ། །རིམ་པ་བརྒྱད་པོ་རྫོགས་བྱས་ནས། །རྫོགས་ཆེན་རིག་པའི་རྩལ་དབང་བསྐུར། །དེ་དག་སོ་སོའི་དགོས་པ་དང༌། །འཇུག་ཅིང་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་བཤད། །ཅེས་སོ། །དེ་ནས་མཎྜལ་དང་བུམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྤྲོས་མེད་ཀྱི་གསང་དབང་བསྐུར་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྤྲོས་མེད་དད་ལྡན་འཇུག་སྨིན་ཕྱིར། །སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དབང་མཆོག་ནི། །མཎྜལ་བུམ་པ་ལ་བརྟེན་ནས། །» «ཚིགས་སུ་བཅད་པས་དབང་སྦྱིན་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དབང་བརྡ་དང་རྟེན་འབྲེལ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྐུར་བ་ཡང༌།

這是完整的直譯： "滯礙、失去想念等也會發生。在未捨棄習氣身之前，也不被眾生視為值得尊敬的對象，福德小、壽命短、生活受用少、易受誹謗、多有障礙。一切事業不成就。這是未得密咒行持灌頂的過患。" 《金剛薩埵心鏡》中說： "未得最勝灌頂的瑜伽士， 如同沒有手的聾人， 怎能度化他人？" 第三，實際灌頂分四。《穿透》中說： "解說灌頂儀軌， 外、內、密、極密， 圓滿四種組合。 為清凈眾生身語意心四者， 以四種灌頂， 令具緣者成熟。 有相、無相、 極無相、 以及最極無相， 以此四種方式， 令具信者相續成熟。" 首先，依據粉末曼荼羅授予有相灌頂的次第，同書中說： "為有相者， 應修近修成就， 由具相上師行。 此外地面儀軌， 準備、畫線、撒粉， 熟悉經續如曼荼羅。 然後灌頂儀軌， 從聲聞乘開始， 完成八個次第， 授予大圓滿覺性力灌頂。 解說彼等各自目的， 及入門能力差別。" 然後依據曼荼羅和寶瓶授予無相密灌頂。《穿透》中說： "為令無相信者入門成熟， 無相最勝灌頂， 依曼荼羅寶瓶， 以偈頌授灌頂。" 然後依據手印和緣起授予極無相灌頂。

དེ་ནས་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དབང་བརྡ་དང་རྟེན་འབྲེལ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྐུར་བ་ཡང༌། དེ་ཉིད་ལས། ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ལ། །འཁོར་འདས་རུ་ཤན་གོང་བཞིན་དབྱེ། །དེ་ཚེ་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ལས། །ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཡང༌། །མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ངེས་པར་བརྟག» «།གལ་ཏེ་སྤྱོད་པ་མ་དག་ན། །རང་རང་མཐུན་པའི་དགེ་བས་སྦྱང༌། །དབང་ནི་བརྡ་ལ་བརྟེན་པ་ཡི། །རང་རིག་གསལ་བའི་རང་ངོ་ སྤྲད། །བརྡ་གྲོལ་མན་ངག་མཁས་པས་སྦྱར། །ཞེས་སོ། །དེ་ནས་རབ་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དབང་ལྟ་སྟངས་དང་གཟིགས་སྟངས་ལ་བརྟེན་ནས་རིག་པ་མངོན་སུམ་གྱི་དབང་བསྐུར་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། རབ་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ལ། །སེམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒོ་ཕྱེ་ལ། །ལུས་ཀྱི་འདུག་སྟངས་ངེས་པར་བརྩམ། །དེ་ལ་གོམས་ཏེ་གཟིགས་སྟངས་སྦྱར། །མངོན་སུམ་རིག་པ་ལུང་གི་བརྡའོ། །ཞེས་ སོ། །དབང་འདི་དག་ལོས་བར་དུ་བཅད་ན་ཤིན་ཏུ་ལེགས་ལ། ཟླ་བ་དང་ཞག་གིས་བར་དུ་བཅད་ནས་བསྐུར་ཀྱང་འགལ་བ་ནི་མེད་དེ། དང་པོའི་སྒོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་སྐལ་ལྡན་ཡིན་ངེས་ལ་ཞག་གཅིག་གམ་བཞི་ལ་རྫོགས་པར་བསྐུར་ཡང་འགལ་བ་མེད་ལ་ཕལ་པ་ལ་ཟླ་བ་ལ་སོགས་པས་བར་དུ་བཅད་དགོས་ཏེ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ལུགས་ཀྱིས་མན་ངག་དུམ་བུའི་ལུགས་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་པས་སྣོད་དྲོད་ཚད་བརྟགས་རྣམས་ལ་རྟོག་ཅིང་རིམ་པས་དབང་ཁྲིད་མན་ངག་དང་བཅས་པ་ཐེབས་པར་འདེབས་དགོས་པ་དང་བཀའ་སྲུངས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་གཉན་ཆེས་པས་བཀའ་ཆད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། དབང་རྣམས་ཀྱི་རྗེས་ལ་དགའ་སྟོན་ཡོན་དང་བཅས་པས་བླ་མ་དང་རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་མཉེས་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། ཕྲ་ཊཱི་ཀ་ལས། སྟོན་མོ་མེད་ན་དོན་མི་འགྲུབ། །དགའ་སྟོན་ཆེན་པོའི་མཆོད་པ་ཡིས། །བླ་མ་དང་ནི་བླ་མའི་འཁོར། །དེ་བཞིན་རང་གི་རྡོ་རྗེའིསྤུན། །གཅིག་དང་གཉིས་དང་གསུམ་དག་གམ། །ཡང་ན་བརྒྱ་སྟོང་གྲངས་མེད་ལ། །ཚོགས་ནི་དགའ་སྟོན་སུས་བྱས་པ། །སྟོན་མོ་ཡོན་དང་བཅས་པ་ཡིས། །རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་མགུ་བྱས་ན། ། ལེགས་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་དང༌། །ཉེས་པ་ཀུན་ལས་གྲོལ་བར་འགྱུར། ། ཞེས་སོ། ། བཞི་པ་གྲོགས་དམ་ཚིག་གི་རིམ་པ་བསྟན་པ་ལ་དྲུག་སྟེ།

這是完整的直譯： "然後依據手印和緣起授予極無相灌頂。同書中說： '對於極無相者， 如前分辨輪迴涅槃， 此時從虛空特徵， 身語意的障礙， 以特徵決定觀察。 若行為不清凈， 以各自相應善行凈化。 灌頂依手印， 授予自覺明之自性。 善巧者以解脫手印口訣相結合。' 然後依據視線和觀看方式授予最極無相的現前覺性灌頂。同書中說： '對於最極無相者， 開啟心的曼荼羅門， 確立身體姿勢， 熟悉后結合觀看方式， 現前覺性是言教手印。' 這些灌頂以年為間隔最好，以月或日為間隔授予也無妨，因為是初入之門。對於確定具緣者，一日或四日內完整授予也無妨，對於普通人則需以月等為間隔。因為大圓滿這一傳統被稱為分段口訣傳統，需觀察法器成熟程度，逐步授予灌頂、引導和口訣，且守護誓言極為嚴格，以免違背教言。 灌頂之後，應以宴會和供養取悅上師和瑜伽自在者們。《細疏》中說： '無宴會則不成就。 以大歡宴供養， 上師及上師眷屬， 以及自己金剛兄弟， 一二三人， 或百千無數， 誰舉辦聚會歡宴， 以宴會及供養， 令瑜伽士歡喜， 則一切善事成就， 解脫一切過患。' 第四，示現道友誓言次第分六：

བཞི་པ་གྲོགས་དམ་ཚིག་གི་རིམ་པ་བསྟན་པ་ལ་དྲུག་སྟེ། དམ་ཚིག་གི་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག» «ཕན་ཡོན། ཉེས་དམིགས། དབྱེ་བ། བསྲུང་ཐབས་སོ། །དང་པོ་ནི། དབང་ལས་བྱུང་བའི་སྐབས་ཀྱི་སྤང་བླང་རྣམས། དམིགས་ངེས་པས་སྤང་བྱ་སྤོང་ཞིང་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་དམ་འཆའ་བའི་སྡོམ་པས་རྒྱུད་སྡོམ་པ་སྟེ། རྩལ་རྫོགས་ལས། ངོ་བོ་སྲུང་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། དམ་པ་གཉེན་པོ་དེས་རྒྱུད་སྡོམ་པ་ཡིན་ལ། ཚིག་པ་སྡོམ་པ་དེས་ཉེས་ལྟུང་སྲེག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དམ་ཚིག་མཆོག་གི་རྒྱུད་ལས། དམ་པ་བཅིངས་པར་གྱུར་པ་ སྟེ། །ཉོན་མོངས་སྲེག་པས་ཚིག་ཅེས་བརྗོད། །ཅེས་སོ། །དམ་ཚིག་ལེགས་པར་བསྲུངས་པའི་ཕན་ཡོན་ནི། གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། དམ་ཚིག་ལ་ནི་གང་གནས་པ། །བསམ་པ་ཐམས་ཅད་མཐར་ཕྱིན་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཉམས་པའི་ཉེས་པ་ནི། ཚད་མེད་དེ་རེ་ཞིག་བསྡུ་ན་གཉིས་ལས། ཐུན་མོང་དུ་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཉམས་ན་དམྱལ་བར་ངེས་པར་འགྲོ། །ཞེས་པ་དང༌། དམ་ཚིག་ཉམས་པའི་སྔ་ལྟས་སུ། །མི་བདེ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང༌། །ཡམས་དང་འཚེ་བའི་ནད་རྣམས་དང༌། །རིམས་ནད་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །གདོན་དང་ལོག་འདྲེན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང༌། །བསད་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བར་འགྲོ། །མིག་གིས་གཟུགས་མི་མཐོང་བར་འགྱུར། །རྣ་བ་འོན་ཞིང་ལས་མི་འགྲུབ། །མཛེ་དང་ཤུ་བའི་ནད་རྣམས་འབྱུང༌། །ཆོམ་རྐུན་རྒྱལ་པོའི་ཆད་པ་འབྱུང༌། །གཞན་ལ་མེད་པའི་རིམས་ནད་འབྱུང༌། །བུ་དང་ཆུང་མ་འཆི་བར་སྟོན། །ཡུལ་རྣམས་ཐམས་ཅད་དགྲར་ལྡང་ཞིང༌། །བྱས་པ་དོན་མེད་ཆེན་པོར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །ཁྱད་པར་དམིགས་སུ་བཀར་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། བླ་མ་སྨད་པ། སྤུན་སྲིང་སྨད་པ། གསང་སྒོ་འཆོལ་བའོ། །དང་པོ་ནི་བླ་མ་ལ་དམ་ཉམས་ན་«༼༡༽«ཉེས་པ་ཚད་མེད་དེ། རྩལ་རྫོགས་ལས། སློབ་དཔོན་དག་ལ་སྨོད་པ་ནི། །དཔེར་ན་མུན་ཁུང་སྒྲོན་བསད་ན། །མཐོང་བའི་གོ་སྐབས་མེད་པ་བཞིན། །མནར་མེད་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་དུ། །སྡུག་བསྔལ་ཉམ་ཐག་ཡུན་རིང་གནས། །བསྐལ་པ་མང་པོར་མྱོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཡུལ་མཆོག་ཏུ་གཉན་པའི་ཕྱིར་ཡེ་མ་ཉམས་པ་དགོས་ཏེ།

這是完整的直譯： 第四，示現道友誓言次第分六：誓言的本質、詞義、利益、過患、分類和守護方法。 首先，本質是：對灌頂所生的取捨，以明確觀想捨棄應舍、成就應成，以誓言約束相續。《圓滿力》中說："本質是守護。" 詞義是：以殊勝對治約束相續，以誓言焚燒過失。《最勝誓言續》中說："殊勝為約束，焚燒煩惱稱為誓。" 善守誓言的利益是：成就一切暫時和究竟的目標。《自現》中說："安住于誓言者，一切願望皆圓滿。" 破誓的過患無量，暫且歸納為二。一般共同的過患，《自現》中說： "若破誓必定墮地獄。 破誓的前兆是： 各種不適產生， 瘟疫和損害性疾病， 各種傳染病出現。 被魔鬼邪靈殺害后， 眾生墮入地獄。 眼不見色， 耳聾事不成， 麻風和疥瘡病出現， 遭遇盜賊和王法懲罰， 他人無有的瘟疫出現， 子女妻子死亡， 一切地方興起敵人， 所作皆成大無義。" 特別指出的有三：誹謗上師、誹謗金剛兄弟姐妹、泄露密門。 首先，若對上師破誓，過患無量。《圓滿力》中說： "誹謗上師者， 如同黑暗中滅燈， 無有見到的機會， 將在無間極難忍中， 長久住于痛苦困厄， 經歷多劫受苦。" 又因對像極其神聖，故絕不可破誓。

དེ་ཡང་ཡུལ་མཆོག་ཏུ་གཉན་པའི་ཕྱིར་ཡེ་མ་ཉམས་པ་དགོས་ཏེ། ལན་ཅིག་དམ་དེ་ཉམས་ན་བསྐང་དང་འགྱོད་ཚངས་ཅི་བྱས་ཀྱང་སྒྲིབ་པ་སྲབ་ཏུ་འགྲོ་བ་ཙམ་ལས་དམ་ཚིག་སོར་མི་ཚུད་པས་འོ་བརྒྱལ་ཡང་དམྱལ་བར་ལན་ཅིག་འགྲོ་དགོས་ཏེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། ཉམས་ན་མེ་བཞིན་ཐམས་ཅད་ཚིག་པར་བྱེད། །གསང་སྔགས་དོན་སྟོན་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ལ། །རིན་ཆེན་གསེར་ནི་རང་ལུས་ཙམ་ཕུལ་ཡང༌། །དམ་ཚིག་ཉམས་གྱུར་མི་སྐོང་ཚིག་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། ། མཆེད་ལ་བཞི་སྟེ། སྤྱིའི་མཆེད་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་སོ་ཅོག་གི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་དོ། །ཉེ་བའི་མཆེད་སྔགས་ལ་ཞུགས་པ་དང་དེའི་ནང་ནས་ཆོས་རྒྱུད་གཅིག་པ་རྣམས་སོ། །འདྲེས་པའི་མཆེད་བླ་མ་གཅིག་པའི་སློབ་མ་རྣམས་སོ། །ཤིན་ཏུ་འདྲེས་པའི་མཆེད་དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག་དང་མར་མེ་གཅིག་ལ་བལྟ་ཞིང་བུམ་པ་གཅིག་ལ་དབང་གྲལ་གཅིག་ཏུ་དབང་དང་གདམས་པ་དུས་གཅིག་ཏུ་ཞུས་པའི་སྤུན་སྲིང་རྣམས་ཏེ། རང་ཤར་ལས། རྡོ་རྗེའི་སྤུན་ལ་དོན་བཞིས་བསྟན། །སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་འདྲེས་པ་དང༌། །དཀྱིལ་འཁོར་བུམ་པ་འདྲེས་པའོ། །ཞེས་ སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་མཆེད་ལ་དམ་ཚིག་ཉམས་ན་ཉེས་པ་ཚད་མེད་དེ། རྩལ་རྫོགས་ལས། རྡོ་རྗེའི་མཆེད་དང་ལྕམ་དྲལ་ནི། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་འགྲོགས་པའི་ སྤུན། །ཆོས་ཉིད་བྱང་ཆུབ་སྨོན་ལམ་མཐུས། །རྡོ་རྗེའི་དམ་ཚིག་ལུ་གུ་རྒྱུད། །» «རྟག་ཏུ་དེ་དང་མི་འབྲལ་བས། །དེ་ལ་བཟློག་ཅིང་འཁུ་བ་ནི། །རང་ལ་རང་གིས་མཚོན་བཏབ་ན། །རང་སྲོག་ཚེ་རབས་ལྔ་བརྒྱའི་བར། །རང་གིས་གཅོད་ཅིང་ཕུང་བར་འགྱུར། །ཚེ་འདིར་མི་བདེ་སྣ་ཚོགས་པ། །མི་འདོད་བཞིན་དུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དག་ཏུ་ཡང༌། །ངན་སོང་གསུམ་དང་མི་ཁོམ་པའི། །སྡུག་བསྔལ་རྒྱུད་ལ་མྱོང་བར་འགྱུར། །ཡུན་རིང་དག་ཏུ་མི་ཐར་ཞིང༌། །ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཐག་མྱོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གསང་སྒོ་འཆོལ་བའི་ཉེས་པ་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། རྫོགས་ཆེན་ཨ་ཏིའི་གསང་ཆེན་འདི། །བློ་དམན་རྣམས་ལ་བསྒྲགས་གྱུར་ན། །དཔེར་ན་གཙུབ་ཤིང་མེ་གཙུབས་ན། །» «གཙུབ་ཤིང་ཉིད་ཀྱང་འཚིག་པར་འགྱུར། །གཞན་ཡང་མཚན་མར་གྱུར་པ་» «སྲེག» «།

這是完整的直譯： 因為對像極其神聖，所以絕不可破誓。一旦破誓，即使做任何補償和懺悔，也只能稍微減輕罪障，無法恢復誓言，最終仍需墮入地獄。《金剛薩埵心鏡》中說： "若破誓，如火焚燒一切。 對開示密咒義理的金剛上師， 即使供養等同自身重量的珍寶黃金， 破誓也無法彌補，將被焚燒。" 金剛兄弟姐妹有四種：一般的兄弟姐妹是所有入佛門的眾生。近的兄弟姐妹是入密乘者，其中同一法脈的人。交融的兄弟姐妹是同一上師的弟子。極交融的兄弟姐妹是在同一壇城、同一燈光下觀看，從同一寶瓶、同一灌頂行列中，同時接受灌頂和教授的兄弟姐妹。《自現》中說： "金剛兄弟以四義示： 一般、特殊、交融， 以及壇城寶瓶交融。" 對這樣的兄弟姐妹破誓，過患無量。《圓滿力》中說： "金剛兄弟姐妹是 無上菩提道友兄弟。 以法性菩提願力， 金剛誓言相連結。 永不與之分離， 若對之反目仇恨， 如自己刺傷自己， 五百世中自斷生命， 自己毀壞自己。 今生各種不適， 不願意卻會發生。 來世也將經歷 三惡趣和無暇處 相續中的痛苦。 長久無法解脫， 經歷極度困苦。" 泄露密門的過患，同書中說： "若向劣慧者宣說 大圓滿阿底大密， 譬如用木鉆取火， 木鉆自身也會被燒。 其他具相者也會被燒。

གཞན་ཡང་མཚན་མར་གྱུར་པ་» «སྲེག» «།གསང་སྔགས་ངེས་དོན་»«མེ་དང་«༼༡༽«འདྲ། །སྐལ་བ་ཆུང་ཞིང་ཤེས་རབ་དམན། །བློ་ངན་རྒྱུ་འབྲས་རྨོངས་པ་རྣམས། །རྫོགས་ཆེན་དོན་ལ་སྐུར་འདེབས་ན། །ངན་སོང་གསུམ་དུ་འཕང་བར་འགྱུར། །ངེས་དོན་མ་རྟོགས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང༌། །གསང་བ་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡང༌། །སྨྲ་བྱེད་ལྕེ་ལ་ཞིང་རྨོ་ཞིང༌། །སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མྱོང་བར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་ངེས་པའི་དོན་འདི་གསང༌། །རླུང་ཕྱོགས་ཙམ་དུའང་བསྒྲག་མི་བྱ། །ཡུན་རིང་དག་ཏུ་མི་ཐར་བའི། །སྡུག་བསྔལ་ཤིན་ཏུ་ཉམ་ཐག་མྱོང༌། །ཞེས་སོ། །» «ལྔ་པ་དབྱེ་བ་ནི། རྣམ་གྲངས་དཔག་ཏུ་མེད་ཀྱང་སྐབས་འདིར་གསུམ་དུ་དབྱེ་བ་«༼༢༽«དེ། རྩ་བ། ཡན་ལག» «གསང་བ་རྒྱལ་པོའི་དམ་ཚིག་གོ །དང་པོ་ནི་ཐལ་འགྱུར་ལས། དབང་རྟེན་པ་ཡི་དམ་ཚིག་ལ། །བྱེ་བྲག་བརྗོད་དུ་མི་ལང་ཡང༌། །མདོར་བསྡུས་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས། །རྣལ་འབྱོར་ལུས་ངག་ཡིད་ལ་སྦྱར། །ཞེས་སོ། །སྐུའི་དམ་ཚིག་ཏུ་ལུས་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་རྣམས་བསྲུང་ཞིང་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བ་དང༌། ལུས་ལྷར་དམིགས་ཤིང་ཁྱད་པར་དུ་ལྟ་སྟངས་གསུམ་ལས་མི་གཡོ་བར་བྱའོ། །གསུང་གི་དམ་ཚིག་ཏུ་ངག་གིས་མི་དགེ་བ་རྣམས་བསྲུང་ཞིང་དགེ་བ་ལ་སྦྱར་ཏེ་སྔགས་བཟླས་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་སྨྲ་བ་གཅད་པར་བྱའོ། །ཐུགས་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཏུ་ཡིད་ཀྱིས་མི་དགེ་བ་རྣམས་བསྲུང་ཞིང་དགེ་བ་ལ་སྦྱར་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་དོན་སྒོམ་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཅི་ལའང་མི་རྟོག་པར་བྱའོ། །» «གཉིས་པ་ཡན་ལག་གི་དམ་ཚིག་ལ་རྣམ་གྲངས་མང་ཡང་འདིར་བརྒྱད་དུ་འདོད་དེ། དཀོན་མཆོག་གསུམ་པོ་ལ་རྟག་ཏུ་མཆོད་ཅིང་བཀུར་སྟི་རྒྱུན་མི་བཅད་པ། རྡོ་རྗེའི་སློབ་དཔོན་མི་སྨད་པ། རྡོ་རྗེའི་མཆེད་ལ་མི་ཁྲོ་བ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་འཚེ་བ་སྤང་ཞིང་བྱམས་པ་བསྒོམ་པ། མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤང་བ། དགེ་བ་བཅུ་ལ་སྤྱོད་པ། ཕ་མ་ལ་བཀུར་སྟི་རྗེས་སུ་མ་གནང་བར་གསང་བ་བསྒྲག་པ་ལས་བསྲུང་བའོ། །ཇི་སྐད་དུའང་རྩལ་རྫོགས་ལས། དཀོན་མཆོག་གསུམ་ནི་སྤང་མི་བྱ། །དགེ་སྤྱད་མི་དགེ་སྤྱད་མི་བྱ། །རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་སྨད་མི་བྱ། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། དམིགས་པ་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་མཆེད། །

這是完整的直譯： 其他具相者也會被燒。密咒了義如火，對於福報小、智慧低劣、愚鈍、不明因果的人，若誹謗大圓滿義理，將墮入三惡趣。不瞭解了義而遭受痛苦。泄露秘密者，其舌將被耕犁，遭受大苦。因此應秘密此了義，連風向也不可宣說。長久無法解脫，經歷極度困苦。 第五，分類：雖有無量種類，此處分為三種：根本、支分和秘密王誓言。 首先，《普賢續》中說： "依于灌頂的誓言， 雖難盡述其差別， 略攝身語意三者， 瑜伽士應用於身語意。" 身誓言是以身護持不善業，行持善業，觀想身為本尊，尤其不動搖三種目光。語誓言是以語護持不善業，行持善業，誦咒，尤其應斷語。意誓言是以意護持不善業，行持善業，修習生圓次第之義，尤其應無分別。 其次，支分誓言雖有多種，此處認為有八：常供養恭敬三寶不間斷；不誹謗金剛上師；不嗔恨金剛兄弟；對一切眾生斷除傷害修慈愛；斷十不善；行十善；恭敬父母；未獲允許不泄露秘密。 如《圓滿力》中說： "不應捨棄三寶， 應行善不行不善， 不應誹謗金剛上師。" 《普賢續》中說： "所緣上師金剛兄弟，

ཐལ་འགྱུར་ལས། དམིགས་པ་བླ་མ་རྡོ་རྗེ་མཆེད། །བསྲུང་བའི་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་དབྱེ། །ཞེས་པ་དང༌། སྔ་མ་ལས། རང་རིག་བསྐྱེད་པའི་སློབ་དཔོན་ལ། །ཤིན་ཏུ་གཙོ་བོས་བླང་བར་བྱ། །ལུས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཕ་མ་ལ། །བཀུར་སྟི་རིམ་གྲོ་རྒྱུན་མི་བཅད། །རྡོ་རྗེའི་མཆེད་དང་ལྕམ་དྲལ་» «ནི། །བླ་མེད་བྱང་ཆུབ་འགྲོགས་པའི་སྤུན། །ཞེས་པ་དང༌། ཁམས་གསུམ་རིགས་དྲུག་སེམས་ཅན་ལ། །སྙིང་རྗེའི་རྒྱུན་ཐག་མི་གཅད་དོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། གཞན་ཡང་དམ་ཚིག་སྡོམ་པ་བཤད། །བླ་མ་སངས་རྒྱས་མཆོད་པའི་རྟེན། །ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ཡི་དམ་ལྷ། །རྡོ་རྗེ་མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ལ། །ཚོགས་དང་མཆོད་པ་རྒྱུན་མི་གཅད། །བླ་མ་མཚན་ཉིད་ལྡན་མཐོང་ན། །བསྟོད་དང་མཆོད་པ་རྫོགས་པར་བྱ། །བུད་མེད་མི་སྨད་ཁྲོ་མི་བྱ། །» «ཕུང་པོ་མི་སྨད་ཡི་དམ་བསྟེན། །དཀྱིལ་འཁོར་དང་ནི་སྔགས་དང་ལྷ། །ཕྱག་རྒྱ་བསྟེན་པ་ཡང་དག་ཉིད། །དད་ཅན་ཚོགས་གཉིས་མི་བཅག་ལ། །དགེ་ལྡན་སེམས་ནི་མི་དཀྲུག་སྟེ། །སྡོམ་ལྡན་དམ་ཚིག་གནས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཆེན་པོ་བརྒྱད། ཕྲ་མོ་བཅོ་ལྔ་དང་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་ནི་འདིར་བསྲུང་བྱའི་ཡན་ལག་ཏུ་ངེས་པའོ། །ཕྲ་མོ་བཅོ་ལྔ་ཡང་ཆེན་པོ་བརྒྱད་དུ་འདུས་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་བརྒྱད་ཁོ་ནའོ། །དེ་ཡང་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དང་བླ་མ་དང་མཆེད་རྣམས་ནི་ངོ་བོར་བསྟན་ལ། ལྷ་དང་དཀྱིལ་འཁོར་དང་ཕུང་པོ་དང་མཁའ་འགྲོ་རྣམས་ནི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་དུ་འདུས་ཤིང་བུད་མེད་ནི་མཁའ་འགྲོར་འདུས་ལ། ཕྱག་རྒྱ་ཡང་དེར་འདུས་ཤིང་ཚོགས་མི་བཅག་པ་ནི་དགེ་བཅུར་འདུས་ལ། སེམས་མི་དཀྲུག་པ་མི་དགེ་བ་བཅུ་སྤོང་བར་འདུས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་གསང་བ་རྒྱལ་པོའི་དམ་ཚིག་ནི། འཁྲུལ་སྣང་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བའི་སྣོད་བཅུད་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཞི་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ངང་ལས་མི་འདའ་བ་དང༌། ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་དང་དབང་པོས་བསྡུས་པ་ལ་བླང་དོར་དང་འཛིན་ཞེན་མེད་པར་ཆོས་ཉིད་བྱ་བ་དང་བྲལ་བའི་ངང་དུ་ཕྱལ་བར་བཞག་པ་ལས་མི་འདའ་བ་དང༌། རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་རྟོགས་པའི་ངང་དང་མི་འབྲལ་བ་དང༌།

這是完整的直譯： 《普賢續》中說： "所緣上師金剛兄弟， 是守護對象的分類。" 前文中說： "對開啟自覺的上師， 應以至尊心接受。 對生養身心的父母， 恭敬供養不間斷。 金剛兄弟姐妹是 無上菩提道友兄弟。" 又說： "對三界六道眾生， 悲心相續不應斷。" 《普賢續》中說： "復說誓言戒律： 上師佛陀供養處， 法僧本尊諸天神， 金剛空行母眾等， 資糧供養勿間斷。 若見具相上師時， 應圓滿讚頌供養。 不誹謗女性不嗔， 不誹謗蘊依本尊。 壇城咒語與本尊， 印契依止皆如實。 不破有信二資糧， 不擾具德之心意， 具戒者應持誓言。" 其中，八大誓言、十五小誓言和二十三誓言是此處應守護的支分。十五小誓言也包含在八大誓言中，因此實質上只有八個。其中，三寶、上師和道友是明確指出的，而本尊、壇城、蘊和空行母都包含在三寶中，女性包含在空行母中，印契也包含其中，不破資糧包含在十善中，不擾心意包含在斷十不善中。 第三，秘密王誓言是：理解如幻如夢的器世間和有情世間內外一切法無有根基，不離此境界；對六識所攝的境和根無取捨執著，將法性無為的狀態中放鬆，不離此境界；理解自生智慧光明顯現自然成就，不離此境界；

རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་དང་བཅས་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་རྟོགས་པའི་ངང་དང་མི་འབྲལ་བ་དང༌། ཆོས་སོ་ཅོག་རྩ་བ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་པུའི་ངང་ལས་འབྱུང༌། ངང་ལ་སྣང༌། ངང་དུ་གྲོལ་བ་ལས་གཞན་མེད་པར་ཐག་བཅད་པ་སྟེ་དམ་ཚིག་གི་ཆིངས་ཆེན་པོ་བཞི་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་སུ་བསྟན་པ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པའི་རྒྱུད་ལས། དེ་ཉིད་བསྟན་པའི་ཡན་ལག་ཏུ། །དམ་ཚིག་རྣམ་གཉིས་བསྲུང་བར་བྱ། །འདི་ཀུན་སྔོན་དུ་བྱས་པ་ཡིས། །ཐེག་མཆོག་རྒྱལ་པོའི་ནང་དུ་འཇུག» «།ཅེས་པ་དང༌། ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་དམ་ཚིག་ཏུ་མེད་པ་དང་ཕྱལ་བ། ཐོད་རྒལ་གྱི་དམ་ཚིག་ཏུ་ལྷུན་གྲུབ་དང་གཅིག་པུ་སྟེ། སོ་སོར་དབྱེ་བ་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དེ་དུས་བསྲུང་བའི་མཚམས་འདས་པའི། །མེད་དང་གཅིག་པུ་ཕྱལ་བ་ཡི། །དེ་ཡི་གྲོགས་སུ་དེ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་དང༌། རྩལ་རྫོགས་ལས། ཤེས་རབ་ཆེན་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་» «ནི། །མེད་པ་ཉིད་ལ་མེད་པ་སྤྱོད། །གཅིག་པུ་ཉིད་ལ་གཅིག་པུ་ཉིད། །ཕྱལ་བ་ཉིད་ལ་ཕྱལ་བ་ཡས། །ལྷུན་གྲུབ་ཉིད་ལ་ལྷུན་གྲུབ་སྟེ། །དམ་ཚིག་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་བ། །གུད་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །རང་གི་སྣང་བའི་དོན་རྟོགས་» «ན། །དམ་ཚིག་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །དྲུག་པ་བསྲུང་ཐབས་ལ་གཉིས་ཏེ། གཏན་ནས་མི་ཉམས་པར་བསྲུང་བ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོའི་ལུགས་དང༌། ཉམས་ན་ཕྱིར་བཅོས་ཀྱིས་བསྲུང་བ་རིན་ཆེན་བུམ་བཟང་གི་ལུགས་སོ། །དང་པོ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ཏེ་ཕན་ཡོན་དང་ཉེས་དམིགས་མཐོང་བ། ངོ་ཚ་དང་ཁྲེལ་ཡོད་ཆེ་བ། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དག་པས་སྤང་བླང་ངེས་པའི་མཚམས་ལས་མི་འདའ་བར་རབ་ཏུ་བརྟན་པོས་བསྲུང་བ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། དམ་ཚིག་ལ་ནི་ཇི་བཞིན་གནས། །བསྐལ་པ་ཞིག་ཀྱང་མི་གཏོང་ན། །དམ་ཚིག་ཆེན་པོའི་བསྲུང་ཐབས་སོ། །ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་ནི། སྐྱེས་བུ་བར་མ་ཁ་ཅིག་གི་ལུགས་ཏེ། ཉམས་པའི་ཉེས་པས་འཇིགས། བསྲུང་པའི་ཕན་ཡོན་ལ་བྲོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕྱིར་བཅོས་པས་སོར་ཆུད་པར་བྱེད་པའོ། །དེའང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི་རྫ་བེའུ་ཆག་པ་ལྟར་གསོར་མི་རུང་བ་དང༌།

這是完整的直譯： 理解自生智慧光明顯現自然成就，不離此境界；確定一切法皆源自本覺智慧一體的狀態中生起，顯現於此狀態，解脫於此狀態，除此之外別無他物。這四大誓言約束是大圓滿的殊勝法。 《寶積續》中說： "為闡明彼等義理， 應守護二種誓言。 以此等為前行故， 得入最勝乘王中。" 頓斷的誓言是無有和放鬆，頓超的誓言是任運和一體。分別解釋如下，同續中說： "彼時超越守護界限， 無有一體與放鬆， 彼等成為其助伴。" 《圓滿力》中說： "大智慧的行境是， 于無有中行無有， 於一體中行一體， 于放鬆中行放鬆， 于任運中行任運。 所謂誓言誓言者， 並非在外另有之， 若悟自顯之義理， 則稱為誓言之王。" 第六，守護方法有二：一是金剛王的傳統，即從不失毀地守護；二是寶瓶的傳統，即失毀后以補救來守護。 第一是殊勝士夫的傳統，即見到功德與過患，具大慚愧，以清凈正念正知決定取捨的界限，以極其堅固的方式守護。《自現續》中說： "如實安住于誓言， 縱經劫壞亦不捨， 此乃大誓言守護法。" 第二是某些中等士夫的傳統，即畏懼失毀過患，欣喜守護功德，以此方式進行補救以恢復。聲聞戒如同破碎的陶器無法修復，

དེའང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི་རྫ་བེའུ་ཆག་པ་ལྟར་གསོར་མི་རུང་བ་དང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་རྫ་སྣོད་དངོས་ཆག་པ་ལྟར་སྦྱར་དུ་ཡོད་པ་ཙམ་ལས། གསང་སྔགས་ཀྱི་སྡོམ་པ། རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་ཞོམ་པ་བསྲང་དུ་ཡོད་པ་ལྟར་བསྐངས་པས་སོས་པ་ནི་ཆེས་འཕགས་པར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྡོམ་རྒྱུན་གཅིག་པོ་དེ་ལ་བརྩི་བ་ཡིན་གྱི། ཕྱིས་ལེན་དགོས་ན་མ་སོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞི་ནས་ལེན་དགོས་པར་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །» «སྔགས་ནི་གསོ་བ་ཙམ་ལས་གཞི་ནས་བཅོས་དགོས་པ་མ་ཡིན་པས་འབད་ན་ཚེ་གཅིག་གིས་གྲོལ་བའི་གནད་དེ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་སྒྲིབ་པ་དེས་གྲོལ་དུ་མི་སྟེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྦྱང་བའི་ཐབས་ནི། རང་ཤར་ལས། སློབ་དཔོན་དམ་ཚིག་ལས་ཉམས་ན། །ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེན་བྱ། །རྡོ་རྗེའི་མཆེད་ལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང༌། དེ་ཡང་སྦྱང་ཐབས་འདི་ལྟ་སྟེ། །མར་མེ་བརྒྱ་རྩའི་ཆོ་ག་དང༌། །སྤོང་སྐོང་བརྒྱ་རྩ་འདོན་པ་དང༌། །བཤགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་» «བྱ། །ཞེས་པ་དང༌། སློབ་དཔོན་མཉེས་པའི་རྫས་ཀྱི་མཆོད། །འབྱོར་ཚོགས་ཅི་ཡོད་འཕགས་པ་མཆོད། །ཅེས་སོ། །དེའང་སློབ་མའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། སློབ་དཔོན་གྱི་ཉམས་ན་བཅོས་ཐབས་མེད་དེ་བཤགས་པའི་རྟེན་དེ་ཉིད་ཉམས་པའི་ཕྱིར་དཔོན་སློབ་གཉིས་ཀ་ལ་གནོད་ལ། སློབ་མའི་ཉམས་ན་བཅོས་ཐབས་ཡོད་དེ་སློབ་དཔོན་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བཤགས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང༌། སློབ་དཔོན་ལ་མི་གནོད་དེ་རྟེན་གོང་འོག་གི་ཁྱད་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུའང་རང་ཤར་ལས། དཔོན་གྱིས་ཉམས་ན་སྦྱང་ཐབས་མེད། །གཉིས་ཀ་ངུ་འབོད་ཆེན་པོར་སྐྱེ། །སློབ་མས་ཉམས་ན་སྦྱང་ཐབས་ཡོད། །གསུང་རབ་རྒྱ་ཆེན་བཀླག་པ་དང༌། །ཚོགས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རྒྱ་ཆེན་བསྐོར། །འཁོར་གསུམ་ཡོངས་དག་བྱ་བར་གསུངས། །ཞེས་སོ། །བཤགས་པས་འདག་པར་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟར་བཤགས་པ་བྱས་གྱུར་ན། །བསམ་པ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་སྐོང་བར་འགྱུར། །བྱ་བ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང༌། སྔ་ལྟས་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་དང༌། །གོང་དུ་བསྟན་པའི་བཤགས་པ་བྱ། །བྱས་ན་ཟློག་པའི་དངོས་གྲུབ་འབྱུང༌། །ཞེས་སོ། །

這是完整的直譯： 聲聞戒如同破碎的陶器無法修復，菩薩戒如同實際破碎的陶器只能粘合，而密咒戒則如同彎曲的寶器可以矯正，通過補救而恢復，這被認為是最殊勝的。這是針對同一戒體而言，若需重新受戒則稱為未恢復，因為需要從頭開始。 密咒只需修復，不需從頭重建，因此若精進則可在一生中解脫，這是關鍵所在。否則，那些障礙將不允許解脫。 關於凈化的方法，《自現續》中說： "若上師違背誓言， 應廣大舉行會供。 金剛兄弟亦如是。" 又說： "凈化方法如是： 百盞燈供養儀軌， 誦百遍懺悔經文， 作各種懺悔。" 又說： "以悅意物品供養上師， 以所有財富供養聖者。" 這是針對弟子而言。若上師違背誓言則無法補救，因為懺悔的對象本身已失毀，故師徒二人都受損害。若弟子違背誓言則可以補救，因為可以依靠上師懺悔，且不會傷害上師，這是由於依止對象的高低差別。 《自現續》中也說： "上師若失毀無法凈化， 二者都將大聲哭泣。 弟子若失毀可以凈化， 誦讀廣大經典， 廣大舉行會供， 應凈化三輪。" 關於懺悔能凈化，同續中說： "若如是作懺悔， 一切意願將成就， 一切所欲將滿足， 一切事業將圓滿。" 又說： "若出現如是前兆， 應作上述懺悔。 若作則生遣

བྱས་ན་ཟློག་པའི་དངོས་གྲུབ་འབྱུང༌། །ཞེས་སོ། །དེའང་ཐུན་མོང་བའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་གྱི། རྡོ་རྗེའི་སློབ་དཔོན་ལ་སློབ་མས་ཉམས་པ་དེ་ནི་བཤགས་པ་ལས་བསྲབས་པ་ཙམ་ལས་གཟུགས་བརྙན་ཅིས་ཀྱང་མྱོང་དགོས་པར་བཤད་དེ། དམ་ཚིག་གསང་བ་མཆོག་གི་རྒྱུད་ལས། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་སྨོད་པའི་མི། །བཤགས་ཀྱང་ལས་ཀྱི་ལྷག་མ་ཡིས། །ངན་སོང་གནས་སུ་འཚེད་པར་འགྱུར། །དེ་བས་འབད་དེ་བསྲུང་བར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་སྤྱིར་སྡོམ་ཁྲིམས་ཡོན་ཏན་གྱི་གཞིར་བཤད་པས་མ་ཉམས་ཤིང་གཙང་བ་དགོས་ཏེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། ཁྲིམས་ནི་རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུའི་ས་བཞིན་དུ། །ཡོན་ཏན་གཞི་རྟེན་ལེགས་པར་ཐུབ་པས་གསུངས། །ཞེས་བཤད་ལ། ཁྱད་པར་དུ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པའི་གཞི་དམ་ཚིག་གཙང་མ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་རྣམ་དག་བསྲུང་བ་འདི་གལ་ཆེ་སྟེ།» «རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་དམ་ཚིག་ནི། །དཔེར་ན་ས་གཞི་ལྟ་བུའོ། །ཐམས་ཅད་འབྱུང་བྱེད་གཞི་མ་མཆོག» «།ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་དབང་དང་དམ་ཚིག་གི་རྣམ་གཞག་འདི་དག་གསང་བ་རྒྱལ་པོའི་རྒྱུད་གང་ལས་ཤེ་ན། རྫོགས་པ་རང་བྱུང་དང༌། སྙིང་གི་མེ་ལོང་དང༌། རྩལ་རྫོགས་དང༌། རང་ཤར་རྣམས་ལས་བསྐྱར་རྒྱུ་དང་བསྲུང་རྒྱུ་ཡོད་པར་གསུངས། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས་ཡོད་མེད་ཕྱེད་མར་གསུངས། ཐལ་འགྱུར་དང་མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་དང་རིན་ཆེན་སྤུངས་པ་ལས་མེད་པར་གསུངས་ཟེར་ཡང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། བཞི་ཀ་དག་བསྟན་ཏེ་འོན་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པ་བརྡ་མཚོན་པ་གཙོ་བོར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་ཡོངས་སུ་གྲོལ་བྱེད་གདམས་པའི་རིམ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། དོན་གྱི་འབྲེལ་དགོད་པ། ཉམས་སུ་བླང་ཚུལ་ངེས་པ། གདམས་པ་དངོས་གཏན་ལ་དབབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། རིག་པ་རང་གྲོལ་ལས། དབང་བསྐུར་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་ནས་ནི། །གདམས་ངག་རྒྱས་པར་གདབ་པར་བྱ། །ཞེས་པ་དང༌། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། དེ་ལྟར་དབང་རྣམས་རྫོགས་ནས་ནི། །» «གོང་དུ་བསྟན་པའི་གདམས་ངག་གདབ། །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་དབང་མ་ཐོབ་པར་གསང་སྔགས་ཀྱི་གདམས་པ་བསྟན་དུ་མི་རུང་སྟེ།

這是完整的直譯： 若作則生遣除成就。" 這是針對一般情況而言。對於金剛上師，弟子若違背誓言，僅通過懺悔只能減輕，無論如何都必須經歷果報。《誓言秘密勝續》中說： "誹謗金剛上師者， 雖懺悔仍有業餘， 將在惡趣中煎熬。 故應努力守護之。" 因此，一般來說，戒律被解釋為功德之基礎，需要不失毀且清凈。《致友書》中說： "戒如動靜之地基， 善逝說為功德依。" 特別是密咒乘以清凈誓言為基礎，因此守護清凈誓言非常重要。《金剛薩埵心鏡》中說： "金剛乘之誓言， 譬如大地一般。 一切生起最勝基。" 關於灌頂和誓言的這些論述出自哪些密續呢？《圓滿自生》、《心鏡》、《圓滿力》和《自現》中說有受戒和守戒。《如意寶鬘》中說一半有一半無。據說《超越》、《珍珠鬘》和《寶積》中說沒有，但《超越》中實際上講了四種清凈，只是主要講無戲論的表示而已。 第三大科"廣說解脫方便教授次第"分三：一、闡述義理關聯；二、確定修習方法；三、確立實際教授。 第一，《覺性自解脫》中說： "灌頂壇城圓滿后， 應廣授予教授。" 《金剛薩埵心鏡》中說： "如是諸灌頂圓滿后， 應授上述教授。" 未得灌頂不應傳授密咒教授，

དེ་ཡང་དབང་མ་ཐོབ་པར་གསང་སྔགས་ཀྱི་གདམས་པ་བསྟན་དུ་མི་རུང་སྟེ། སྣོད་མ་ཡིན་པ་ལ་གསང་བ་བསྟན་པའི་ཉེས་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་དང༌། གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་སྔོན་དུ་སྨིན་དགོས་པ་ལས། མ་སྨིན་པ་དེ་གྲོལ་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འབྲས་མ་སྨིན་པ་རྩ་འུས་བརྟོལ་ཀྱང་མི་ཕན་གྱི་སྟེང་དུ་སླར་གནོད་པ་བཞིན་ནོ། །སྤྱིར་གསང་སྔགས་གང་ཉམས་སུ་ལེན་ཀྱང་སྔོན་དུ་དབང་འགྲོ་དགོས་ལ། ཁྱད་པར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ལུགས་ལ་དབང་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་དབང་རྫོགས་པ་འདི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་ནོ། །དབང་མ་སྐུར་བར་འདིའི་གདམས་པ་བཤད་པས་གསང་སྒོ་འཆོལ་ནས་སྔར་ཡང་ཁ་ཅིག་ལ་བཀའ་ཆད་བྱུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་དུ་མ་ཡོད་པས་ཕྱི་རབས་སུ་དེ་ལྟར་མི་བྱ་བར་སྔོན་དུ་དབང་བསྐུར་བ་ལ་གཅེས་སྤྲས་སུ་བྱའོ། །» «གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྲང་པོའི་ཚུལ་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་དང༌། རི་དགས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བསྒྲུབ་པའོ། །དང་པོ་ནི་མི་ངོ་མི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་ཐ་མལ་པ་ལྟར་བརྫུས་ནས་འཚོ་བ་དང་གོས་སློང་མོ་ལ་བརྟེན་ཏེ་ཅི་ཤེས་ཆ་མེད་པར་བསྒྲུབ་པའོ། །འདིའི་དུས་སུ་རང་གི་ཡོན་ཏན་གཞན་ལ་མི་ངོམ་པ་ནི་ཞེ་འདོད་མེད་པའི་རྟགས་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་ཆོས་དང་བླ་མ་དང་ངོ་མཚར་གྱི་གྲུབ་རྟགས་སོགས་མི་འདྲི་ཞིང་མཐོང་ཡང་ཡིད་མི་སྨོན་པ་ནི་རང་གི་མན་ངག་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །རི་དགས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བསྒྲུབ་པ་ནི་དུར་ཁྲོད་དམ་རི་ངོགས་སམ་ལུང་སྟོང་དུ་སོང་ནས་བྱ་བ་གསུམ་བཏང་ལ་བསྒྲུབ་པའོ། །དེ་ཡང་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་བྱ་བ་བྲེལ་དོ་སྣ་ཚོགས་རྣམས་བཏང་ལ་དལ་བར་བསྡད་པས་རྩ་དལ། རྩ་དལ་བས་རླུང་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་དལ་བས་རྣམ་རྟོག་ངང་གིས་འགག་པའོ། །ངག་གི་བྱ་བ་སྨྲ་བརྗོད་བྲལ་ཏེ་མི་སྨྲ་བར་འདུག་པས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་རང་བཞིན་གྱིས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བའོ། །སེམས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམ་རྟོག་སྣ་ཚོགས་སུ་འཕྲོ་བའི་རྗེས་སུ་སེམས་མི་གཏོང་བར་ངང་གིས་རྟོག་མེད་དུ་གཞག་པའོ། །དེ་སྐད་དུའང་ཐལ་འགྱུར་ལས། དད་ལྡན་འཁོར་བའི་ཡིད་བྲལ་» «བས། །བླ་མ་མཆོད་དང་གཏོང་བ་བྱ། །འཁོར་བའི་འབྲེལ་པ་ཀུན་སྤངས་» «ནས། །གྲོགས་སྤངས་གཅིག་པུར་གནས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །

這是完整的直譯： 未得灌頂不應傳授密咒教授，因為向非法器傳授秘密會產生過失，而且解脫之前需要成熟，未成熟者無法解脫，就像未成熟的果實即使用力擠壓也無益反而有害一樣。 一般來說，修習任何密咒都需要先得灌頂，尤其是在這個大圓滿法門中，灌頂是不可或缺的，因此圓滿灌頂非常重要。未授灌頂就講解這個教授會導致泄露秘密，過去也有多次因此受到懲罰的事例，所以後代不應如此做，應該珍視先授灌頂。 第二分兩部分：以乞丐方式修行和以野獸方式修行。 首先，以乞丐方式修行是指在陌生地方偽裝成普通人，依靠乞食和化緣生活，隨緣無執地修行。此時不向他人炫耀自己的功德是無私心的標誌，不詢問也不羨慕他人的法、上師和神奇成就等是對自己教授有信心的標誌。 以野獸方式修行是指前往墓地、山坡或空曠山谷，放下三種行為來修行。即放下外在事務的各種忙碌而安閑地住，身體放鬆則氣心自然放鬆，妄念自然停息。放下語言行為不說話，無言之義自然生起。放下心的行為，不隨各種妄念而轉，自然安住于無分別中。 《超越》中也說： "具信厭離輪迴者， 應供養上師行佈施。 斷盡一切輪迴緣， 捨棄伴侶獨自住。"

གྲོགས་སྤངས་གཅིག་པུར་གནས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་གདམས་པ་དངོས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་དོན་གཉིས་ཏེ། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་བ་དང༌། རིག་པ་རང་སྣང་བའི་བློ་ཅན་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་བའོ། །དང་པོ་ནི་དེའང་རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། འདི་དག་བློ་རིམ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས། །དོན་གྱི་ངོ་བོ་ཉམས་སུ་བླང༌། །དམིགས་པ་ཡུལ་ཅན་བློ་རྣམས་ལ། །སྒོམ་དང་བསྒོམ་བྱའི་ཆོས་ཀུན་བསྟན། །རིག་པ་རང་སྣང་བློ་ཅན་ལ། །ལྟ་བའི་ཐབས་རྣམས་གཅིག་ཏུ་བསྟན། །ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྣམ་གྲངས་ངེས་པའི་དོན་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང༌། རྣམ་དབྱེ་ངེས་པའི་གནས་སོ་སོར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པའི་རྒྱུད་ལས། དེ་རིམ་བྱེ་བྲག་འདི་ལྟ་བུ། །ཁྲིག་ཆགས་ཉིད་དུ་ཉམས་སུ་བླངས། །བདག་པོ་བཞི་ཡི་ཚུལ་གྱིས་ནི། །དོན་གྱི་ངོ་བོ་བཞི་ཡང་བཟུང༌། །དེ་ཡི་ཡུལ་རིག་རྣམ་བཞི་ཡིས། །འདི་ལྟར་སྣང་བའི་སྐྱེ་རྒྱུན་གཅོད། །གཞག་ཐབས་མན་ངག་རྣམ་བཞི་ཡིས། །རིག་པ་རྟེན་མེད་གནས་སུ་གཞག» «།དེ་དོན་དགོངས་པ་རྣམ་བཞི་ཡིས། །སྣང་སྲིད་ཆོས་རྣམས་གདར་ཤ་གཅད། །དུས་ཚོད་གང་ཟག་རྣམ་བཞི་ཡིས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་ལ་རང་བྱིན་«༼༡༽«ལ། །དག་ལུགས་གྲོལ་བའི་གནད་བཞི་ཡིས། །ཉོན་མོངས་རྣམས་ལ་རང་དབང་བསྒྱུར། །དེ་ཡིས་རང་གི་ཚད་འབེབས་པའི། །དཔེ་བཞི་ཡིད་ཆེས་རང་ངོ་བསྟན། །འདི་ལ་གོམས་པར་སུས་བྱས་པ། །ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀུན་ཕུགས་སུ་ཟིན། །གསང་ཆེན་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཐོབ། །ཅེས་རྣམ་གྲངས་ཉི་ཤུས་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ནི། དེ་དག་གི་ངོར་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་བཞིར་བསྡུས་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་སྟེ། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། སྤྱཽད་པ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་དང༌། །སྒོམ་པ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་དང༌། །ལྟ་བ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་དང༌། །འབྲས་བུ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་» «རོ། །ཞེས་གསུངས་པས། སྤྱོད་པ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། སྒོམ་པ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། ལྟ་བ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར། འབྲས་བུ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱོད་པའི་ངོ་བོ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང༌། སྐབས་ཀྱི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས།

這是完整的直譯： "捨棄伴侶獨自住。" 第三、確立實際教授分兩部分：有緣對境者的修習和覺性自現者的修習。 首先,《寶積》中說： "此等二種智慧次第， 實修實義之本性。 對於有緣對境智， 教示修與所修法。 對於覺性自現智， 唯一教示見解法。" 第二分兩部分：總說數目確定之義和分別解說各確定處。 首先,《寶積續》中說： "其次第差別如是， 應當如實地修習。 以四主之方式， 把握四種義本性。 以其四種境覺慧， 如是斷除顯現續。 以四種安置竅訣， 安置無依覺性住。 以其四種義密意， 決斷顯有諸法相。 以四種時機補特伽羅， 于諸法中自加持。 以四種清凈解脫要訣， 于諸煩惱得自在。 以此自身立標準， 四喻示現令生信。 若有人能熟習此， 一切智慧究竟證。 獲得大密大手印。" 如是以二十種分類來說明。 第二,對應這些,歸納為見修行果四者來修習。《如意寶鬘》中說： "行為相續瑜伽和 禪修相續瑜伽和 見解相續瑜伽和 果位相續瑜伽。" 因此有行為相續瑜伽、禪修相續瑜伽、見解相續瑜伽、果位相續瑜伽四種。 首先,行為相續瑜伽分兩部分:總說行為本質和辨別此處之義。 第一,《日月雙運》中說:

སྐབས་ཀྱི་དོན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རྣལ་འབྱོར་དོན་ལ་སུ་སྦྱོར་བ། །» «སྤྱོད་པ་འདི་རྣམས་གོམས་པར་བྱ། །བུང་བ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་རོ་མྱང་བྱ། །རི་དགས་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །འཁྲུལ་བའི་རྐྱེན་གྱུར་ཡུལ་རྣམས་སྤང༌། །ལྐུགས་པ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །འཁྲུལ་པའི་ངག་རྣམས་རྣམ་པར་སྤང༌། །ཐི་བྱ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །གསང་བའི་སྔགས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅད། །སྨྱོན་པ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །གཅིག་ཏུ་གནས་པས་ཡུལ་རྣམས་» «སྤང༌། །སེང་གེ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །འཇིགས་པའི་སེམས་སྤང་དུར་ཁྲོད་རྒྱུ།། » «ཁྱི་ཕག་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །གཙང་དང་སྨེ་བའི་གཙང་རྟོག་སྤང༌། །ལྡོམ་བུ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །དྲན་བསམ་ཐོག་བབས་ཉིད་དུ་གཅད། །བུ་ཆུང་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །འཁྲུལ་པའི་ཞེན་པ་རྒྱུན་རིང་སྤང༌། །རྔ་བོང་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །འཇིག་རྟེན་མཐུན་པའི་ཚིག་གིས་དྲང༌། །གླང་ཆེན་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་» «ཡིས། །འཁོར་བའི་གཡུལ་རྣམས་གཏིང་ནས་བཟློག» «།རི་དགས་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །བུ་དང་དགྲ་ཡི་འདུ་ཤེས་སྤང༌། །རྒྱ་མོ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །འདོད་པ་ཆོག་ཤེས་དུས་ཚོད་གཅད། །དྲེའུ་མོ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །འཁོར་བའི་ས་བོན་སྤེལ་མི་བྱ། །བྲམ་ཟེ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །གཞན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་ཟས་རྣམས་སྤང༌། །དཔའ་བོ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །འཁོར་འདས་རྣམས་ཀྱི་རུ་ཤན་དབྱེ། །ཆུ་མིག་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །དྲན་པའི་རྟེན་ཉིད་རང་སར་བཞག» «།» «ནམ་མཁའ་མདུང་བསྐོར་སྤྱོད་པ་ཡིས། །དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཟང་ཐལ་» «སྤྱད། །བར་སྣང་རླུང་འདྲའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་རྟོག་པ་» «སྤང༌། །བྱ་ཁྱུང་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །གཡང་ས་རྣམས་ནི་རླབས་ཀྱིས་» «གཅད། །རི་བོ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །འགྱུར་མེད་རང་དག་སྟེང་དུ་སྤྱད། །ཐེག་«༼༡༽«ཆེན་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ཡིས། །སྣང་བ་ཕྱིར་མི་ཟློག་པར་སྤྱད། །ཅེས་སོ། །» «གཉིས་པ་ནི། དེ་ལྟར་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ལས་སྐབས་འདིར་བདུན་ལ་བསླབ་པ་ལས།

這是完整的直譯： 辨別此處之義。首先，《日月雙運》中說： "凡修習瑜伽義， 應當熟習此等行。 以蜜蜂般之行為， 嚐遍一切法之味。 以野獸般之行為， 斷除迷亂緣之境。 以啞者般之行為， 斷除一切迷亂語。 以鸚鵡般之行為， 斷除密咒之疑惑。 以瘋人般之行為， 一心安住斷諸境。 以獅子般之行為， 斷除怖畏心遊墓。 以豬狗般之行為， 斷除凈穢之分別。 以蚯蚓般之行為， 斷除念想突發性。 以嬰兒般之行為， 斷除長久迷執著。 以驢子般之行為， 隨順世間語引導。 以大象般之行為， 徹底扭轉輪迴戰。 以野獸般之行為， 斷除子敵之分別。 以妓女般之行為， 知足慾望定時機。 以騾子般之行為， 不增輪迴之種子。 以婆羅門之行為， 斷除他人財食物。 以勇士般之行為， 區分輪涅諸陣營。 以泉水般之行為， 安置念住于自處。 以虛空旋槍行為， 于諸事物任執行。 以空中風般行為， 斷除能所之分別。 以大鵬鳥般行為， 以勢斷除諸險處。 以山嶽般之行為， 于不變自凈中行。 以大乘般之行為， 不退顯現而修行。" 第二，在這二十一種中，此處應學習七種：

དེ་ལྟར་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ལས་སྐབས་འདིར་བདུན་ལ་བསླབ་པ་ལས། དང་པོ་སྒོ་མོ་ཀུན་ནས་བསྟུན་པ་བུང་བ་ཚང་འཚོལ་བ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ནི། ཐོས་པས་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་འབྱེད། བསམ་པས་ཉོན་མོངས་པ་མགོ་གནོན། སྒོམ་པས་རྩ་བ་ནས་ཡུལ་འབྱིན་པ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཤེས་རབ་ནི་གསུམ་སྟེ། ཐོས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཕྱིའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅད་པ་དང༌། བསམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནང་གི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་པ་དང༌། སྒོམ་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་གསང་བའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅད་པ་དང་ཞེས་སོ། །དེའི་གྲོགས་སུ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཐི་བྱ་ཚང་དུ་འཇུག་པའི་སྔོན་དུ་མིའི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་ནས་འཛལ་འཛོལ་མེད་པར་འོང་བ་ལྟར་སྔོན་ཐོས་པས་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་ནས་དེ་ནས་རང་ཉིད་གང་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ལ་ཉམས་ལེན་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་འཇུག་པའོ། །དེའི་གྲོགས་སུ་ཀུན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་རི་དགས་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ནི། རི་དགས་རྨས་པ་དེ་རྨ་ཡོད་པའི་གནོང་གིས་མི་ལ་བྲོས་ཏེ་ཅི་ནས་ཀྱང་ལུང་ཕུག་གམ་རི་རྩེ་ལ་འགྲོ་བ་བཞིན་དུ་རྣལ་འབྱོར་པ་དེའང་འཁོར་བ་སྤོང་བའི་གནོང་གིས་མི་ལ་འཇིགས་པར་བྱས་ནས་མི་མི་རྒྱུ་བའི་དུར་ཁྲོད་ལ་སོགས་པར་གནས་པར་བྱའོ། །དེའི་གྲོགས་སུ་ལྐུགས་པ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ནི། ངག་སྨྲ་བ་བཅད་དེ་སུ་དང་ཡང་སྨྲ་བར་མི་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་དྲན་པ་རེངས་པ་དང༌། སྨྱོན་པ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་ནི། དེའི་ཚེ་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་གཏམ་རང་རྡོལ་དུ་འབྱུང་ལ་སྨྱོན་པ་དང་འདྲའོ། །འདིའི་དུས་སུ་གཙང་སྨེ་མེད་པ་ཁྱི་ཕག་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་འབྱུང་སྟེ། ཟས་བཟང་ངན་མེད་པར་འབྱོལ་ཉོག་ཏུ་སྤྱོད་པ་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ལྟར་དྲུག་རྫོགས་པ་ལས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་སེང་གེ་ལྟ་བུའི་སྤྱོད་པ་འབྱུང་སྟེ། སེང་གེ་གང་ལའང་འཇིགས་པ་དང་བག་ཚ་བ་མེད་པ་དང་འདྲ་བར་རྣལ་འབྱོར་པ་འདི་ཡང་སྣང་བ་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་དང་བྲལ་ནས་འདི་ཉིད་དུ་དབང་བསྒྱུར་ནུས་པ་དག་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་དག་གི་སྤྱོད་པ་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་སྣང་བ་དབང་བསྒྱུར་གྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞན་གྱིས་མ་དད་པ་བསྒྱུར་ནུས་པ་དང༌། བསད་པ་གསོ་ནུས་པ་དང༌།

這是完整的直譯： 在這二十一種中，此處應學習七種： 首先，從各方面適應的蜜蜂尋巢般的行為是：以聞法分辨法與非法，以思維壓制煩惱，以禪修從根本拔除境界。同一續中說："智慧有三種：以聞慧斷除外在增益，以思慧斷除內在增益，以修慧斷除秘密增益。" 與此相伴的是無疑慮的鸚鵡入巢行為，如同鸚鵡在進入巢穴之前先斷除人的增益而後毫無猶豫地進入，同樣先以聞法斷除增益，然後對自己所確信的無疑地進行修習。 與此相伴的是非眾人行境的野獸般行為：如同受傷的野獸因傷口的羞恥而逃避人類，無論如何都要去山洞或山頂，同樣瑜伽士也因厭離輪迴的羞恥而畏懼人類，應住於人跡罕至的墓地等處。 與此相伴的是啞者般行為：斷絕言語，不與任何人交談。 這樣做會導致記憶僵化，以及瘋人般行為：此時會自然發生無關的言語，如同瘋子。 在此時會出現無分凈穢的豬狗般行為：不分好壞食物，雜亂無章地食用。 完成這六種后，會出現不被壓制的獅子般行為：如同獅子對任何事物都無所畏懼和顧慮，同樣這位瑜伽士也擺脫了顯現等的危害，能在此處自在掌控。 若給這些行為命名，稱為"掌控顯現之行"。能夠轉變他人的不信，能夠復活死者，

གཞན་གྱིས་མ་དད་པ་བསྒྱུར་ནུས་པ་དང༌། བསད་པ་གསོ་ནུས་པ་དང༌། རྫུ་འཕྲུལ་འགྲུབ་ཅིང་ཤེས་པ་ཆོས་ཉིད་དུ་ཤར་བས་སྣང་བའི་དངོས་པོ་ས་ཆུ་མེ་རླུང་གང་ལའང་དབང་བསྒྱུར་ནུས་པ་དག་འབྱུང་ངོ༌། །འདིའི་མན་ངག་ཏུ་སྣང་བ་ཅེར་གཞག་གི་ཐབས་ནི། ཆོས་ཅན་དུམ་བུ་ལ་བསླབ་པས་གཟུགས་བརྙན་ཡོངས་སུ་དག་སྟེ། གང་སྣང་གི་སྟེང་དུ་ཅེར་གཞག་ཅེར་གྲོལ་དུ་སོང་བ་ལས་འབྱུང་བའོ། །འདིའི་དུས་ན་དགོངས་པ་ནི་སྣང་སྲིད་གཞི་བཞེངས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསླབ་པ་མེད་ཀྱང་བློ་ཐོག་ཏུ་ཕུངས་ཀྱིས་ཤར་བའོ། །དེ་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ན་ཉོན་མོངས་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་པ་ཉོན་མོངས་སུ་ཤར་བ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་བ་ཐ་དད་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཏུ་གྲོལ་བས་ཉོན་མོངས་པས་མི་གནོད་པ་སྣམ་བུ་ཚོས་བསྒྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ནི། །» «རིགས་དང་རིགས་ཀྱི་བདག་པོར་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །དེའང་སྤྱོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྒོམ་དགོས་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ་འདི་ཉིད་ཀྱིས་གྲོལ་བས་ན་གང་ཟག་གཅིག་གི་ལམ་ཚང་ལ་མ་ནོར་བའི་ཆ་རྐྱེན་དུ་བསྟན་པའོ། །གཉིས་པ་སྒོམ་ཐུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལའང་ལྔ་སྟེ། སྒོམ་པ་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར། དེའི་མན་ངག་ཏུ་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས། དེའི་དུས་སུ་གནད་སྣང་སྲིད་གཞི་བཞེངས་ཀྱི་དགོངས་པ། དེའི་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་པ་རྒྱས་གདབ། དེའི་ཚེ་ཆོས་ལ་གནས་པའི་དུས་སུའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན། གསང་སྔགས་ཟབ་མོའི་སྒོམ་པ། ལྷ་དང་མིའི་སེམས་འཛིན། བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་བབས་ལས་བྱུང་བ་ཡིས། །བསམ་གཏན་དག་ཏུ་བརྗོད་པར་བྱ། །རྩ་དང་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་དང༌། །ལུས་གནད་མིག་དང་སྟོང་པ་ནི། །སྒོམ་པ་ཞེས་ནི་འདོད་པ་ཡིན། །ཡི་གེ་འོད་དང་ཁ་དོག་དང༌། །རྣམ་པར་འཕྲུལ་བའི་སྤྲོ་བསྡུ་» «ནི། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བཤད་པ་ལ། །མ་བཅོས་རང་གཞག་གནས་ལུགས་» «ཏེ། །ཇི་ལྟར་དེ་ལས་འགྱུར་མེད་པ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པའོ། །» «ཞེས་པ་དང༌། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། སྒོམ་པ་ནི་གསུམ་སྟེ།

這是完整的直譯：

能夠轉變他人的不信，能夠復活死者，能成就神通，智慧顯現為法性，因此能夠掌控地水火風等一切顯現事物。

這種方法的口訣是"直觀顯現"：通過學習部分有法，影像完全清凈，在任何顯現之上直觀直解，由此而生。

此時的見解稱為"顯現存在基礎顯現"：雖未學習，但輪迴涅槃的一切法都自然浮現於心。

當這種情況出現時，煩惱轉為智慧：智慧顯現為煩惱和顯現為智慧沒有區別，解脫為一體的智慧，因此煩惱不能為害，如同染色的布料。

《珍珠串》中說："蘊界處解脫為種姓及種姓主。"

這並非需要依靠行為來修習，而是由此本身解脫，因此作為一個人完整無誤道路的助緣而教授。

第二，作為禪修時段的瑜伽也有五種：日夜相連的禪修，其口訣是"海洋安住"的方法，其時的要點是"顯現存在基礎顯現"的見解，其果是"煩惱增長"，其時是安住於法的時期。

第一種又分為四：菩薩禪定、甚深密咒的禪修、天人持心、如來的意趣。

首先，《勝義續》中說： "由自然流露而生， 應當稱之為禪定。 脈、氣、明點及身要， 眼睛和空性等等， 這些被認為是修。 文字、光明與顏色， 幻化的收放等等， 被解釋為三摩地。 無造自然安住性， 如是不變即為佛 諸佛的意趣所在。"

《日月雙運》中說："禪修有三種：

།» «ཞེས་པ་དང༌། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། སྒོམ་པ་ནི་གསུམ་སྟེ། ལྷ་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་སྒོམ་པ་དང༌། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་དང༌། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། ལྷ་དང་མི་ཡི་སེམས་འཛིན་དང༌། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་དང༌། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །» «དེ་དག་ལ་སྤྱིའི་དོན་གསུམ་གསུམ་གྱིས་ཉམས་སུ་བླང་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཡང་ནི་སྒོམ་པའི་སྲོག་ཤིང་བཤད། །སེམས་ཀྱི་ལུང་གིས་ངེས་སྦྱར་» «ཏེ། །གཞན་ཡང་སྒོམ་པའི་གནད་རྣམས་ལ། །སྔོན་འགྲོ་བ་དང་དངོས་གཞི་» «དང༌། །རྗེས་འགྲོ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །ལུས་སྦྱང་སེམས་ཉིད་གདུལ་བ་དང༌། །ངག་གི་བྱ་བ་རྫོགས་པ་དང༌། །སེམས་ཉིད་ལམ་དུ་གཞུག་པའོ། །རླུང་ལ་བརྟེན་ཏེ་ལུས་སེམས་དབྲལ། ཁམས་གསུམ་འབྲོས་ཁུང་གཅད་པའི་» «ཕྱིར། །ལུས་ངག་ཞེན་པ་གཏིང་ནས་བཟློག» «།འགྲོ་དྲུག་གཡང་ས་མཉམ་པའི་ཕྱིར། །ལུས་ངག་སེམས་ཀྱི་གནད་རྣམས་གཟིར། །སེམས་ཉིད་ཆོས་དང་བསྲེ་བའི་ཕྱིར། །རླུང་དང་ཤེས་པ་གྱེན་ལ་དྲང༌། །འཁྲུལ་སྣང་ཟད་པར་བྱ་བའི་» «ཕྱིར། །རྟག་ཏུ་རླུང་ལ་གོམས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་ལ་གཉིས་ཏེ། ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ། རྣམ་གྲངས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་དུང་ཡིག་ཅན་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་ནི། །བསམ་པའི་ཞེན་པ་འགོག་པ་སྟེ། །ལུས་ཀྱི་གནད་ནི་སྐྱིལ་ཀྲུང་ལ། །སྒལ་པའི་ཚིགས་ནི་བསྲང་བྱས་ནས། །ལག་པ་མཉམ་པའི་ཕྱག་རྒྱ་བཅའ། །མགྲིན་པ་ཡིད་ཙམ་དགུག་པའོ། །མིག་ནི་སྣ་ཡི་རྩེ་ལ་དབབ། །རིག་པའི་གནད་ནི་མདའ་གང་དུ། །འདི་དག་མིག་གིས་མི་བལྟ་བར། །དབུགས་ནི་ནང་དུ་འཐེམ་«༼༡༽«པ་ལ། །ཕར་ལ་མཆོག་ཏུ་རིང་བར་བཏང་«༼༢༽«། །ཡིད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་མཉམ་པར་གཞག» «།ཅེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་ནི། །སེམས་ཀྱི་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ངང་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་སྐྱེ་བའོ། །གོམས་ནས་ཀློང་དུ་གྱུར་པ་དང༌། །ཟས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་སྤོང་» «བའོ། །ས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྤྱོད། །རྣམ་རྟོག་ངང་གིས་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །

以下是直譯： "如是說。從《日月交合》中：禪修有三種：對神靈等的心的禪修，大乘的禪定，以及三世一切佛陀的密意本身。" 從《自現》中： "保持天人之心， 菩薩的禪定， 以及如來的密意。" "對這些以三種普遍意義來修習。從《超越》中： 又解釋禪修的核心， 以心的教言確定， 其他禪修要點， 前行、正行 和後行三種。 凈化身體、調伏心性， 完成語言行為， 將心性引入道路。 依靠氣脈分離身心， 爲了切斷三界逃路， 從根本扭轉身語執著， 爲了平等六道險處， 壓迫身語心的要點， 爲了融合心性與法， 向上牽引氣和意識， 爲了窮盡迷亂顯現， 常常熟悉氣脈。" "其中，首先菩薩禪定分兩部分：簡要闡述本質，詳細解釋分類。第一，從《貝葉經》中： 菩薩的禪定是， 遮止思維的執著， 身體姿勢結跏趺坐， 挺直脊椎骨節， 雙手結平等印， 頸部稍微彎曲。 眼睛下視鼻尖， 覺性要點在一箭之地， 這些不用眼睛看， 氣息內收(1)， 向外極長地呼出(2)， 以意平等安住。" 從《自現》中： "菩薩的禪定， 不是心的執持， 而是自然而然生起。 熟練后成為廣大境界， 捨棄食物的想法。 住地上的人們修行， 分別念自然消失。" 註： (1) (藏文：འཐེམ, 梵文擬音：stambha, 梵文天城體：स्तम्भ, 漢語字面意義：收縮/停止, 漢語擬音：tem) (2) (藏文：བཏང, 梵文擬音：tyāga, 梵文天城體：त्याग, 漢語字面意義：放出/捨棄, 漢語擬音：tang)

རྣམ་རྟོག་ངང་གིས་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ནི་སེམས་རྣམ་ཤེས་བག་ལ་ཡེང་བའི་དུས་ན་ཡོད་དེ། མདའ་སྲོང་གི་མིག་རི་བོང་གི་མིག་ཁྲ་ཚང་ན་ཉལ་བའི་མིག་ལ་རྣམ་ཤེས་ཡེང་དུས་ཡོད་པ་ལྟ་བུའོ། །ས་ལ་གནས་པའི་བསམ་གཏན་ནི་ས་བཅུ་སོ་སོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནོ། །དམིགས་པ་»«རྒྱུན་བརྟེན་«༼༣༽«གྱི་བསམ་གཏན་ནི་བཅོས་མའི་བསམ་གཏན་ཏེ་བསམ་གཏན་གྱི་ཐུན་བཞི་ལ་བསླབ་པའི་རིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་བསམ་གཏན་ནི། །རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་བསམ་གཏན་» «གྱིས། །མ་བཅོས་ལུས་ངག་རྣལ་དུ་འབེབས། །དམིགས་པ་རྒྱུན་བསྟེན་བསམ་གཏན་གྱིས། །འཕྲལ་བྱུང་ཉོན་མོངས་མགོ་རྣམས་གནོན། །ས་ལ་གནས་པའི་བསམ་གཏན་གྱིས། །རང་རང་རྒྱུད་ཀྱི་འཚོ་སྐྱོང་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལ་འདིར་དམིགས་པ་རྒྱུན་བསྟེན་གྱི་བསམ་གཏན་བཤད་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་གཉིས་ཡོད་དེ། འཕྲལ་དུ་ཟས་དང་གོས་གནོད་ལ་ཕུགས་སུ་རྨི་ལམ་དང་བག་ཆགས་གནོད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་འཁོར་བའི་ལས་སོགས་པའོ། །དེ་དག་གི་གཉེན་པོར་བསམ་གཏན་གྱི་ཐུན་བཞི་ལ་བསླབ་སྟེ། ཟས་ཀྱི་ཞེན་པ་བཅད་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ཐུན། གོས་ཀྱི་ཞེན་པ་བཅད་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ཐུན། རྨི་ལམ་གྱི་ཞེན་པ་བཅད་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ཐུན། བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་བཅད་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ཐུན་ལ་བསླབ་པའོ། །དང་པོ་ནི། བཅུད་ལེན་སྣ་ཚོགས་དང༌། རླུང་ཟས་སུ་ཟ་བ་དང༌། བདུད་རྩི་དྲི་ཆེན་གྱི་སྦྱོར་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བཅུད་ཀྱི་ལེན་པ་འདི་ལྟ་བུ། །རྒྱུད་གཞན་ཀུན་ཏུ་མ་བསྟན་» «པའི། །ཨེ་མ་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་བཤད། །ལྷ་བདག་སེམས་དཔའ་ཁྱོད་ཉོན་» «ཅིག» «།རིན་པོ་ཆེ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིས། །ཚེ་ནི་ཉི་ཟླ་དག་དང་མཉམ། །སྣ་ཚོགས་རྡོ་ཡི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །མཚོན་གྱིས་ལུས་ལ་ཚུགས་པ་མིན། །སྔོ་ལ་བརྟེན་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །སྐྲ་དཀར་གཉེར་མ་མེད་པར་འགྱུར། །རྩི་སྦྱོར་དག་གི་བཅུད་ལེན་གྱིས། །གཟི་བརྗིད་ལྡན་ཞིང་གཞོན་པར་འགྱུར། །ཤ་ལ་བརྟེན་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །ལུས་ཟུངས་ལྡན་ཞིང་སྟོབས་བསྐྱེད་འགྱུར། །གཞན་ཡང་རླུང་ལ་བརྟེན་པ་ཡི། །

以下是直譯： "分別念自然消失。"如是說。 第二部分有三：自然力的禪定是在心識散亂時存在，如同射箭者的眼睛、兔子的眼睛、鷹在巢中睡覺時的眼睛，在意識散亂時存在。住地的禪定是十地各自的三摩地。持續專注(3)的禪定是人為的禪定，如學習四座禪定的次第。 這些也在《日月交合》中說： "大乘的禪定， 以自然力的禪定， 使未造作的身語迴歸自然。 以持續專注的禪定， 壓制突發的煩惱。 以住地的禪定， 各自維護自己的相續。" 在此，如果解釋持續專注的禪定，對瑜伽士有兩種危害：眼前的食物和衣服的危害，長遠的夢境和習氣的危害，導致在三界輪迴等。作為這些的對治，學習四座禪定：斷除對食物的執著的禪定座，斷除對衣服的執著的禪定座，斷除對夢境的執著的禪定座，斷除對習氣的執著的禪定座。 首先，各種精華攝取、以氣為食、大小便甘露的修習。從《超越》中： "這樣的精華攝取， 其他續部都未宣說， 哇，講述極為稀有。 天尊菩薩你聽好！ 依靠珍寶， 壽命與日月同等。 通過各種寶石的修習， 武器不能傷害身體。 依靠青草的修習， 白髮皺紋消失。 通過藥物精華攝取， 變得有光彩且年輕。 依靠肉類的修習， 身體健康且增強力量。 還有依靠氣， 註： (3) (藏文：རྒྱུན་བརྟེན, 梵文擬音：santāna-āśraya, 梵文天城體：सन्तानाश्रय, 漢語字面意義：持續依靠, 漢語擬音：gyün ten)

ལུས་ཟུངས་ལྡན་ཞིང་སྟོབས་བསྐྱེད་འགྱུར། །གཞན་ཡང་རླུང་ལ་བརྟེན་པ་ཡི། །ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་བཅུད་ལེན་བཤད། །འབྱུང་བ་རྒྱུན་གཅོད་ཅེས་བྱ་བ། །སྟེང་དང་འོག་གི་རླུང་གི་«༼༡༽«ཤེས། །མཁས་པས་རླུང་ནི་གནས་སུ་» «སྦ། །ཡང་ནི་རླུང་གི་འགྱུར་རྩིས་ཀྱིས། །ཟས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དག་ཏུ་» «འགྱུར། །འབྱུང་བ་དག་ལ་བརྟེན་པ་ཡི། །དེ་ལྟར་བཅུད་ཀྱི་ལེན་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཡང་ནི་ལུས་འབྱུང་རྒྱུན་གཅོད་པའི། །བཅུད་ལེན་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་» «བཤད། །དྲི་ཆེན་རྒྱུན་དུ་སྐོར་ཟློག་པས། །ཐ་མལ་ལུས་ཀྱི་ཟག་པ་འཛད། །» «ཡང་ན་བཅུད་ཕྱུང་མར་ཁུ་ནི། །ཚད་དང་ལྡན་པར་བསྟེན་པ་ཡིས། །འབྱུང་བས་རྒྱུན་རྣམས་ཆད་པར་འགྱུར། །ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་རྒྱུན་ཆད་པས། །ལུས་ལ་སྲོག་ཆགས་མི་གནས་དང༌། །བཤང་གཅི་ལ་སོགས་མེད་པ་རྣམས། །ཕྱི་ནང་རླུང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གོས་ཀྱི་ཞེན་པ་བཅད་པ་ལའང༌། རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོ་གཉིས་ལས། རྟེན་འབྲེལ་ནི་ཤ་སྦྱོར་དང༌། སྔོ་སྦྱོར་དང་རྩི་སྦྱོར་ལ་སོགས་པའོ། །རླུང་ནི་ལུས་ཙོག་པུར་འདུག་ལ་རླུང་ནང་དུ་གཏིགས་ཏེ། ཕོ་བ་དགང་ཞིང་ཕྱིར་དལ་བས་བཏང་ལ་མེའི་དམིགས་པ་དང་བསྟུན་པས་ཕྱི་ལུས་ལ་དྲོད་སྐྱེ་བས་གོས་མི་དགོས། ནང་དུ་སེམས་ལ་དྲོད་སྐྱེ་བས་རྣམ་རྟོག་བགས་ཀྱིས་མེད་ཅིང་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་རྟོག་པའི་ངང་ལ་གནས་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། གོས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་འདི་ལྟ་སྟེ། །རླུང་དང་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོས་བཅའ། །རླུང་ནི་འཕེན་ཅིང་སྡུད་པ་ལས། །འགྲོ་འོང་བསྐྱིལ་བའི་གནད་ཀྱི་» «ཡང༌། །དམིགས་པ་སོ་སོའི་འབྱུང་བ་དང༌། །རྣལ་འབྱོར་ལུས་དང་མཐུན་པས་དབྱེ། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བའི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །གཉིས་དང་དྲུག་དང་བདུན་གསུམ་ལ། །རིལ་བུ་ཕྱེ་མ་ལེགས་སྦྱར་བ། །ལྟོར་གཏང་བྱུག་པའི་མཐའ་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་གི་ཚེ་འབྱུང་བ་བཞིའི་བཅུད་ལེན་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་རིན་པོ་ཆེ་དངུལ་ཆུའི་སྦྱོར་བ་ལྟ་བུ་དང༌། འབྱུང་བ་བཞིའི་རླུང་དང་དམིགས་པ་ལ་བརྟེན་པས་ཟས་གོས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འགྲུབ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། གལ་ཏེ་འབྱུང་བ་བཞི་པོ་ལ། །རོ་སྙོམས་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་གནད་བསྟུན་ཏེ།

以下是直譯： 身體健康且增強力量。 還有依靠氣的 極為稀有的精華攝取說明。 所謂"斷絕元素之流"， 上下氣(1)的了知， 智者將氣隱藏於處所。 又以氣的變化計算， 成為食物的瑜伽。 依靠元素， 如是精華攝取。 又說："身體元素斷流的 極為稀有的精華攝取說明。 持續旋轉大便， 耗盡平凡身體的漏。 或者提取精華的油脂， 按量服用， 元素之流將斷絕。 身體元素流斷絕後， 身體中不存在生物， 沒有大小便等， 內外氣也不存在。" 斷除對衣服的執著也有兩種：氣和深奧緣起。緣起是肉的修習、青草的修習、藥物的修習等。氣是身體蹲坐，將氣收入內部，充滿腹部，然後緩慢呼出，配合火的觀想，外部身體生熱就不需要衣服。內心生熱，分別念自然消失，安住于無分別三摩地的狀態。《超越》中說： "衣服的瑜伽如下： 以氣和深奧緣起準備。 從拋出和收攝氣， 來去盤繞的要訣， 以及各自元素的專注， 瑜伽身相應而分。 以緣起的修習， 二、六和三七， 丸藥粉末善配製， 最後吞服塗抹。" 在這些時候，將四大元素的精華攝取合為一體，如珍貴水銀的修習，依靠四大元素的氣和專注，成就食物衣服等功德。同書中說： "如果對四大元素， 平衡修習的瑜伽士， 調和地水火風的要訣， 註： (1) (藏文：རླུང་གི, 梵文擬音：vāyu, 梵文天城體：वायु, 漢語字面意義：氣的, 漢語擬音：lung

རོ་སྙོམས་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་གནད་བསྟུན་ཏེ། །ལུས་དང་བསྲེས་ཏེ་རླུང་གིས་སྦར། །རང་ལུས་སོ་སོའི་འབྱུང་བ་ཡིས། །བསྒྱུར་ཞིང་དེ་ཉིད་སྤྱོད་པ་ལ། །གནད་འདུས་དཀྱིལ་འཁོར་བསྒོམ་པར་བྱ། །དེ་ཉིད་གོམས་པ་ཚད་ཕྱིན་པས། །བཞི་པོའི་ནུས་པ་ངོ་མཉམ་» «ནས། །བདེ་བར་སྤྱོད་ཅིང་འཇིགས་བྲལ་ཏེ། །འདིས་ཀྱང་ཟས་གོས་གཉིས་འགྲུབ་ནས། །ཚེ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའོ། །ཞེས་སོ། །གནད་འདུས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནི། སྔོན་དུ་སའི་བཅུད་ལེན་དབང་པོ་ལག་པ། ཆུའི་དངུལ་ཆུ། མེའི་ཉེ་ཤིང་པ། རླུང་གི་ཨ་ག་རུ་བཞི་སྦྱར་བའི་རིལ་བུ་སྲན་མ་ཙམ་རེ་རེ་ཐོ་རངས་ཟ་ཞིང་རླུང་བཟུང་ནས་ལྟེ་བར་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྲུ་གསུམ། སྙིང་གར་ཆུའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཟླུམ་པོ། མགྲིན་པར་སའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྲུ་བཞི། སྤྱི་བོར་རླུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་གཞུ་ལྟ་བུའི་ཁོང་གསེང་ནས་ཧཾ་ཐུར་དུ་ལྟ་བ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཐིགས་པ་བབས་པས་མགྲིན་པ་སྙིང་ག་ལྟེ་བ་གསུམ་ཁྱབ་པས་དྲོད་གཡོས། བདེ་བ་ཕབ་སྟེ་འབར་འཛག་གི་བདེ་དྲོད་ལ་སེམས་བཟུང་བས་ཟས་གོས་གཉིས་ཀའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་མཆོག་གྲུབ་པ་ནི་སློབ་དཔོན་ཤྲཱི་སིངྷས་གསུངས་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཀྱང་གྲུབ་བོ། །རྨི་ལམ་གྱི་ཞེན་པ་བཅད་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ཐུན་ལ་བསླབ་པ་ལ། བརྟག་པ་དང༌། སྒོམ་པའི་མན་ངག་གཉིས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། རྨི་ལམ་གནད་ཀྱི་ལམ་ཁྱེར་ནི། །སྔོན་དུ་བྱ་དང་གནད་ལ་དབབ། །སྔོན་དུ་ལུས་ངག་སེམས་སྦྱངས་ཏེ། །འབྱོངས་པའི་རྟགས་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །བརྟག་དང་ཟིལ་གྱིས་མནན་པ་དང༌། །བག་ཆགས་གསུམ་པོ་ངོས་གཟུང་བྱ། །དེ་ནས་གནད་ལ་འབེབས་དུས་སུ། །སྦྱང་དང་བསྒྱུར་དང་བཅད་པ་དང༌། །དཀྲུག་དང་གཅུད་དང་གནད་ལ་བོར། །བསྐྱིལ་བཟློག་ལས་ཀྱི་གནད་བྱས་པས། །ལས་ཀྱི་རྨི་ལམ་མཐའ་ཟད་དེ། །བག་ཆགས་འཁྲུལ་པ་དྲུངས་ནས་ཐོན། །འདི་དུས་རང་གི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས། །རབ་ལ་ཆད་དང་འབྲིང་ལ་ཤེས། །ཐ་མ་འགྱུར་བར་ངེས་པ་སྟེ། །འདི་དག་རྨི་ལམ་ཐོག་མ་» «མང༌། །ཐ་མ་མི་གསལ་དེ་ནས་འགྱུར། །དེ་དག་རྣམས་ཀྱིས་ཚད་ལ་» «ཕེབས། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་ཉམས་སུ་བླང་བའི་གནད་ངེས་པ་ནི་སྔོན་དུ་བྱ་བ་དང༌།

以下是直譯： 平衡修習的瑜伽士， 調和地水火風的要訣， 與身體融合並以氣點燃。 以自身各自的元素， 轉化並實踐那個， 應修習要訣彙集的壇城。 當熟練到極致時， 四大元素的力量平等， 安樂受用且無畏懼， 由此也成就飲食衣服二者， 圓滿壽命和受用。 要訣彙集的壇城是：首先服用地的精華攝取手掌參、水的水銀（註：有劇毒勿用）、火的天門冬、風的沉香四種混合的小豆大小丸藥,在黎明時吃一粒並持氣,然後觀想臍輪有火的三角壇城、心輪有水的圓形壇城、喉輪有地的方形壇城、頂輪有風的弓形壇城,其中有向下看的(藏文：ཧཾ, 梵文擬音：haṃ, 梵文天城體：हं, 漢語字面意義：吽, 漢語擬音：hung),菩提心滴從中落下,遍滿喉、心、臍三處而生熱。引導樂感,專注于燃燒滴落的樂熱,即可成就飲食衣服二者的最勝悉地。這是師尊室利僧訶所說,通過親身體驗也可證實。 斷除對夢的執著,在禪定時段修習,有觀察和修習的口訣兩種。《超越》中說: "夢的要訣道用是: 先行預備和落入要訣。 首先凈化身語意， 依靠熟練的徵兆， 觀察、壓制、 辨識三種習氣。 然後落入要訣時， 凈化、轉化、斷除， 攪動、收攝、放入要訣。 逆轉旋轉業的要訣后， 業的夢境窮盡， 習氣迷亂從根拔除。 此時以自己的精進， 上等者斷除,中等者了知， 下等者必定轉變， 這些是夢的開始多， 最後不清晰然後轉變。 以這些達到標準。" 實修這些意義的確定要訣是預備和

དེ་དག་གི་དོན་ཉམས་སུ་བླང་བའི་གནད་ངེས་པ་ནི་སྔོན་དུ་བྱ་བ་དང༌། དངོས་གཞི་གཉིས་ལས། དང་པོ་བརྟག་པ་སྟེ། འདི་ལ་བརྟག་པ། ཟིལ་གནོན། བག་ཆགས་ངོས་གཟུང་བའི་གནད་དང་གསུམ་ལས། བརྟག་པ་ནི་ཉི་མ་འགའ་དལ་བར་བྱས་ལ་བསྐུ་མཉེ་བྱས་ཤིང་ནུབ་མོ་གཞོགས་གཡས་ཕབ་ལ་ཉལ་བའི་རྨི་ལམ་ལ་བརྟག་གོ» «།དཻ་ཡང་ཡལ་ཡུལ་ལས་ངོས་མ་ཟིན་ན་ཟིལ་གནོན་ནི་མགྲིན་པར་ཨཱཿདམར་པོ་ལ་སེམས་བསྡུས་ཏེ་མ་ཡེངས་པར་ཉལ་བས་གསལ་ལ་ངོས་ཟིན་པ་སླའོ། །བག་ཆགས་ངོས་གཟུང་བ་ནི། དེ་ཡང་སྔར་ཞེན་པའི་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཤས་ཆེར་རྨི་ན་སྔར་ཞེན་གྱི་བག་ཆགས་ཚན་ཆེ་བ་ཡིན་པས་བསྒྱུར་དཀའ་སླ་འབྲིང་པོ་ཡིན་ནོ། །ད་ལྟའི་ཤས་ཆེར་རྨི་ན་ཤིན་ཏུ་སླ་བས་འདི་ལ་ཉི་མ་གསུམ་བཞི་བསྒོམས་པས་འབྱོངས་སོ། །སྔར་མ་ཕྱིན་པའི་ཡུལ་དང་འཕྲད་མ་མྱོང་བའི་མི་དང་འཕྲད་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ཀ་ཆལ་ཆོལ་དུ་རྨི་ན་བག་ཆགས་གསུམ་འདུས་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་གཅད་པར་དཀའོ། །» «དངོས་གཞི་སྒོམ་པ་ལ། རྨི་ལམ་སྦྱང་བ། བསྒྱུར་བ། བཅད་པ། དཀྲུག་པ། གཅུད་པ། གནད་ལ་འབོར་བ། བསྐྱིལ་བ། བཟློག་པ་དང་བརྒྱད་ལས། དང་པོ་སྦྱང་བ་ནི། ཉིན་དུས་རྨི་ལམ་གྱི་འདུན་པ་རྩེ་གཅིག་ལས་མ་ཡེངས་པས་གང་སྣང་རྨི་ལམ་དུ་སྦྱངས་པས་རྨི་ལམ་དུ་རྨི་ལམ་ཟིན་ནས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་དུ་སྦྱང་བ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །བསྒྱུར་བ་ནི་ཉིན་དུས་མེ་ལོང་དུ་གཟུགས་བརྙན་ཐ་དད་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བསྒྱུར་ནས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ལྷའི་སྐུར་བསྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་བྱས་དུས་རྨི་ལམ་དུའང་སྣང་བ་དེ་དག་ལས་རྟ་གླང་པོར་བསྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང་ལྷའི་སྐུར་བསྒྱུར་བར་» «བྱའོ། །བཅད་པ་ནི་བདེན་ཞེན་བཅད་པ་སྟེ། ཉིན་དུས་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ཙམ་ལའང་བདེན་པར་མི་བཟུང༌། རྨི་ལམ་དུ་རྨི་ལམ་ཟིན་ནས་སྦྱང་བསྒྱུར་ནུས་པ་ལའང་དགའ་བྲོད་མི་བྱ་བར་ཐམས་ཅད་བདེན་མེད་ཡིན། གཏད་མེད་ཡིན་སྙམ་དུ་གང་ལའང་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་འཕྲལ་བྱུང་དུ་གཅོད་པའོ། །དཀྲུག་པ་ནི་རྩལ་སྦྱོང་བ་སྟེ་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་ཤར་གྱི་སྣང་བ་ནུབ་ཏུ་བསྒྱུར་ཞིང་ནུབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཤར། དགའ་བ་མི་དགའ་བ། མི་རྟོག་པ་རྟོག་པ། རྟོག་པ་མི་རྟོག་པར་དཀྲུག་པ་ལ་སོགས་པའོ།

以下是直譯： 實修這些意義的確定要訣是預備和正行兩種。首先是觀察,包括觀察、壓制和辨識習氣三個要點。觀察是:休息幾天,做按摩,晚上右側臥睡覺,觀察夢境。如果模糊不清無法辨識,壓制是:專注于喉輪的紅色(藏文：ཨཱཿ, 梵文擬音：āḥ, 梵文天城體：आः, 漢語字面意義：啊, 漢語擬音：ah),不分心入睡,就容易清晰辨識。辨識習氣是:如果多夢見過去執著的對象等,說明過去執著的習氣強烈,較難轉化,屬於中等。如果多夢見現在的事,非常容易,修習三四天就能熟練。如果夢見從未去過的地方、未曾見過的人等三種雜亂情況,稱為三種習氣彙集,極難斷除。 正行修習有八種:凈化夢、轉化夢、斷除夢、攪動夢、收攝夢、放入要訣、旋轉夢、逆轉夢。首先,凈化夢是:白天專注于夢的意念不分心,將所有顯現凈化為夢,從而在夢中認知是夢,學習將一切凈化為夢。轉化夢是:白天在鏡中將影像從一個轉變為另一個,將所有顯現轉化為deity身等,在夢中也將那些顯現從馬轉化為象等,乃至轉化為佛土和deity身。斷除是斷除實執:白天對夢的顯現也不執為實有,在夢中認知是夢並能凈化轉化時也不生歡喜,認為一切無實、無所緣,當下斷除一切執著。攪動是練習技巧:在剎那間將東方顯現轉為西方,西方轉為東方,喜轉為不喜,無分別轉

རྟོག་པ་མི་རྟོག་པར་དཀྲུག་པ་ལ་སོགས་པའོ། །གཅུད་པ་ནི་བརྟན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་དུས་ཀྱི་ཉམས་ལ་བལྟ་ཞིང་ངང་དེ་མ་ཤོར་བར་ནང་དུ་ངོས་བཟུང་ནས་བསྒོམ་» «པའོ། །གནད་ལ་བོར་བ་ནི་རྟོགས་པའི་དོན་དང་བསྲེ་བ་སྟེ། ཤར་གྲོལ་རིས་མེད་དུ་ཤ་ར་ར་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་དང་ཉིན་དུས་ཐམས་ཅད་ཡེངས་«༼༡༽«མེད་དུ་སྦྱང་བའོ། །བསྐྱིལ་བ་ནི་ངང་ལ་སྒོམ་པ་སྟེ་རྨི་ལམ་བདེན་མེད་ཤར་གྲོལ་དུ་སྦྱངས་པའི་ངང་དེ་ལ་ཡུན་རིང་ཏུ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྐྱིལ་ནས་བསྒོམ་» «པའོ། །བཟློག་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་དུ་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཉིན་སྣང་དང༌། རྨི་ལམ་དང༌། ལྟ་སྒོམ་ཐམས་ཅད་ཅོག་གིས་བཞག་སྟེ། གང་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པར་སྟོང་ཉིད་ཀ་དག་གི་ནམ་མཁའ་ཡངས་པར་རང་སངས་ཆོས་ཉིད་དུ་ཡལ་དུ་འཇུག་པའོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པ་ན་དང་པོ་བརྩོན་འགྲུས་རབ་ལ་བརྗེད་ངས་འབྲིང་ལ་གསལ། ཐ་མ་དགའ་སྤྲོ་དང་བཅས་པ་ལས། མཐར་གྱིས་རྨི་ལམ་རྒྱུན་ཆད་དེ། རྨི་ལམ་འོད་གསལ་དུ་གྲོལ་ནས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པ་འབྱུང་ངོ༌། །འདིའི་དུས་སུ་ལུས་ལ་གྲིབ་མ་མེད་པ་དང་རྡུལ་ཕྲན་སིལ་བུར་རང་གིས་མཐོང་བས་གྲིབ་མའི་སྣང་བ་ལྟར་བདེན་མེད་དུ་འཆར་ཞིང༌། བར་དོ་རང་ཆོད་ལ་སོང་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒྱུ་ལུས་རྨི་ལམ་དག་ཏུ་» «སྦྱང༌། །དེ་ཉིད་འབྱོངས་པའི་ལུས་ཉིད་ཀྱང༌། །གྲིབ་མའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་» «འགྱུར། །དེ་ནས་བར་མ་དོ་ཡི་ལུས། །འདི་དག་རང་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར། །» «ཞེས་སོ། །» «འདིའི་སྐབས་སུ་གཉིད་ལ་བརྟེན་པའི་འོད་གསལ་སྦྱང་བའང་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། གཉིད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་སྦྱངས་ན། །འབྱོངས་པས་ཉིན་དང་མཚན་མེད་པར། །ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་གསལ་བ་དང༌། །འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་པས། འདི་ལ་གཉིས་ལས།

以下是直譯： 為分別,分別轉為無分別等。收攝是使之穩固:觀察當時的體驗,不失那種狀態,內心認知后修習。放入要訣是與證悟的意義融合:將夢的顯現和白天的一切無分別地融入頓超無分別中,持續修習。旋轉是安住于本性中修習:長時間專注于夢無實、頓超的那種狀態中修習。逆轉是融入法性:將白天的顯現、夢境和見修等一切放下,不作意任何事,融入空性本凈廣闊的虛空中,自然消融於法性中。 如此修習,最初精進者會忘記,中等者會清晰,最後會伴隨喜悅。最終夢境斷絕,夢解脫為光明,日夜融入法性三摩地。此時,自己會看到身體沒有影子,微塵分散,顯現如影子般無實。這就是自斷中陰。如《勝義續》所說:"幻身於夢中修習,熟練後身體也變得如影子一般。然後中陰身,會認為這些就是自己。" 此時也可修習依靠睡眠的光明,如同續所說:"修習睡眠禪定,熟練後日夜無別,外在顯現清晰,由此成就大光明。"這有兩種:

འདིས་ནི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་པས། འདི་ལ་གཉིས་ལས། དང་པོ་འོད་གསལ་སྤྱིར་སྒོམ་པ་ནི་ཉིན་དུས་ལུས་གནད་དང་རླུང་གནད་བསྟུན་ནས་ཤེས་པ་དངས་གསལ་ཕྱེད་«༼༡༽«པར་ས་ལེ་རྒྱ་བསྐྱེད་ནས་བསྒོམ་ཞིང་མཚན་དུས་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱིས་གཉིད་དུ་འགྲོ་ཁའི་ཤེས་པ་རྟོག་མེད་ཀྱི་འོད་གསལ་ངོས་བཟུང་བའི་ངང་ལ་ཉལ་བས་རྨི་ལམ་གང་ཡང་མེད་པར་ངང་དེ་ཉིད་ལ་གནས་ཤིང་ཉེ་འཁོར་གྱི་སྣང་བའང་མཐོང་ལ་རྟོག་དཔྱོད་གང་ཡང་མི་འགྱུར་བར་གནས་ཏེ། གཉིད་དུ་སོང་བྱས་ན་སྣང་བ་སོ་སོ་ན་གསལ་བར་ངེས་ལ། མ་སོང་བྱས་ན་སང་རྒྱུ་འབྱུང་བའོ། །འདིའི་དུས་ན་འོད་ལྔའི་སྣང་བ་དང་ཐིག་ལེ་དང་ཟེར་དང་མར་མེ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་ཡང་གསལ་བར་མཐོང་སྟེ་སྣང་བའི་འོད་གསལ་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་པ་གསལ་དངས་ཕྱེད་པ་ནི་སྟོང་པའི་འོད་གསལ་ཏེ་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པ་གསུམ་དུ་གནས་སོ། །འོད་གསལ་གནད་དང་སྦྱར་ཏེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྒོམ་པ་ལ་བཞི་སྟེ། སྲོད་ལ་དབང་པོ་གནས་སུ་བསྡུ་བ། ནམ་ཕྱེད་ཤེས་བྱ་བུམ་པར་གཞུག་པ། ཐོ་རངས་ཡེ་ཤེས་གསལ་བར་བྱེད་པ། ཉིན་པར་སྣང་བ་རྒྱ་ཡིས་གདབ་པའོ། །དང་པོ་ནི་དུང་ཁང་ན་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་ལ་སེམས་གཏད་དེ་སྒོམ་པའོ། །» «གཉིས་པ་ནི། སྙིང་གར་ཨཿདཀར་པོ་ལ་སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་» «པའོ། །གསུམ་པ་ནི། སེང་གེའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས་གཞུ་གང་གི་ནམ་མཁར་སྙིང་ནང་གི་ཨཿའཕངས་ཏེ་ལིང་ངེ་འདུག་པ་ལ་སེམས་གཏོད་པའོ། །བཞི་པ་ནི་ལུས་གནད་སེམས་དང་བཅས་པ་སྔ་མ་བཞིན་བསྟུན་ནས་ཤེས་པ་གསལ་དངས་ཕྱེད་པར་བསྒོམ་ཞིང་རྗེས་ལ་སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་དུ་ཤེས་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཉིན་དུས་སྣང་བ་རྒྱས་འདེབས་སོ། །མཚན་དུས་རང་གི་གནས་ཁང་དུ། །དུས་བཞི་མཉམ་པའི་ཚད་གཟུང་ཕྱིར། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་རང་བསྡུས་ནས། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་ལ། །རྣལ་འབྱོར་ལྡན་པ་སེམས་ཞུགས་ཏེ། །ཐིག་ལེ་ཉིད་ནི་འཕེལ་བ་ན། །ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱང་འཕེལ་བར་གཏད། །དེ་བཞིན་ཐིག་ལེ་ཕྲར་གྱུར་ཚེ། །ཐིག་ལེ་ཇེ་ཕྲ་ཇེ་ཕྲ་ལ། །ཤེས་པའང་ཇེ་ཕྲ་ཇེ་ཕྲར་གཞག» «།གཉིད་དང་རྨི་ལམ་གནད་ཀྱིས་ནི། །སྔར་ཞེན་བག་ཆགས་རྩད་ནས་དབྱུང༌། །ཞེས་སོ། །

以下是直譯： 這有兩種:首先,總體修習光明是:白天調整身體和氣的要訣,將意識修習得清明透徹、廣闊開放。晚上以獅子臥姿入睡,在入睡前認知無分別的光明狀態,保持這種狀態入睡,不做任何夢,安住其中。能看到周圍的顯現,但不起任何分別。如果感覺睡著了,會確定看到各種清晰的顯現;如果感覺沒睡著,第二天會有睡意。此時會清晰看到五色光、明點、光芒和如燈火般的顯現,這稱為顯現光明。意識清明透徹是空性光明,安住於樂、明、無分別三者。 結合光明要訣的特殊修法有四種:黃昏收攝感官,午夜將所知納入瓶中,黎明明顯智慧,白天以印封顯現。首先,專注修習頭頂明堂中空性明點之燈。其次,專注心間的白色(藏文：ཨཿ, 梵文擬音：aḥ, 梵文天城體：अः, 漢語字面意義：啊, 漢語擬音：ah)。第三,以獅子視線將心中的(藏文：ཨཿ, 梵文擬音：aḥ, 梵文天城體：अः, 漢語字面意義：啊, 漢語擬音：ah)投射到一箭之遙的虛空中,專注于其懸浮狀態。第四,如前調整身心要訣,修習清明透徹的意識,之後了知幻化如夢。 如《六虛空續》所說:"白天以印封顯現。夜晚在自己房間,為把握四個時段平等,收攝諸根,瑜伽士心入空性明點之燈。當明點增長時,意識也隨之增長。同樣,當明點變細時,意識也隨之變得越來越細微。通過睡眠和夢的要訣,從根本拔除過去的執著習氣。"

སྔར་ཞེན་བག་ཆགས་རྩད་ནས་དབྱུང༌། །ཞེས་སོ། །བག་ཆགས་ཀྱི་ཞེན་པ་བཅད་པ་བསམ་གཏན་གྱི་ཐུན་ནི། ཡོད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྤང༌། མེད་པ་ཆེད་དུ་མི་སྒྲུབ། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། མེད་པ་ལ་སེམས་ལས་མི་བྱ། འདས་པའི་རྗེས་མི་བཅད«༼༡༽«། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མི་བསུ། ད་ལྟར་གྱི་ཤེས་པ་ལ་གཉེན་«༼༢༽«པོའི་གོས་མི་བསྐོན་པར་རྗེན་ཡེ་རེ་རེ་རང་ས་ན་གྲོལ་བ་ངོས་བཟུང་སྟེ། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ་བྱེའུ་ཁྲས་ཁྱེར་བ་ལྟ་བུ། འགྱུ་བ་འགྱུ་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ་བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུ།

以下是直譯： 習氣執著的斷除禪修時段是：不刻意捨棄存在，不刻意證成不存在，不明顯執著于存在，不對不存在起心動念，不追隨過去，不迎接未來，不給當下的意識披上對治的外衣，而是認知赤裸裸的當下意識自然解脫。認知顯現當下解脫，如同鳥兒飛走；認知變化當下解脫，如同空中微風消散。

འགྱུ་བ་འགྱུ་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ་བར་སྣང་གི་སེར་བུ་ཡལ་བ་ལྟ་བུ། སྣང་ཤེས་གཉིས་མེད་དུ་གྲོལ་བ་ལན་ཚྭ་ཆུར་ཐིམ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྐྱེས་བུ་གང་གིས་འདས་པའི་རྗེས་མ་བཟུང༌། མ་འོངས་པའི་སྔུན་མ་བསླངས། ད་ལྟའི་ཤེས་པ་རང་སོ་ལ་བཞག་ནས་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་སྔ་ཕྱི་མེད་པར་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ན་གཅིག་འདུས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རིག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དྲན་པ་རང་ཟད་ཀྱི་ཐབས་ཀྱིས་འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་བསྲེ་བ་སྟེ། འདས་པའི་དྲན་པ་རྣམས་བར་མཚམས་གཅད་པ་དང༌། མ་འོངས་པའི་དྲན་པ་ཉིད་མགོ་མནན་པ་དང༌། ད་ལྟར་གྱི་དྲན་པ་རྣམས་རང་ཡུལ་«༼༣༽«དུ་བཏང་བ་ནི་དུས་གསུམ་མཉམ་པར་«༼༤༽«ཉིད་དུ་རིག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཡང་འདས་པའི་སེམས་ལ་ཕུགས་མི་གཏད། མ་འོངས་པའི་སེམས་ལ་རྒྱབ་མི་གཏད། ད་ལྟར་གྱི་སེམས་ལ་བློ་མི་གཏད་པ་ནི་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིན་ནོ། །འདས་པའི་མ་རིག་པ་ལ་གཟེགས་མ་བསྐུར། མ་འོངས་པའི་མ་རིག་པ་ལ་ཡབ་མ་བོར། ད་ལྟར་གྱི་མ་རིག་པ་ལ་ཕང་དུ་མ་བསླངས་ན་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིན་ནོ། །འདས་པའི་ཞེ་སྡང་ལ་ཞེ་མི་ཆགས། མ་འོངས་པའི་ཞེ་སྡང་ལ་ལྕགས་ཀྱུས་མ་བཟུང༌། ད་ལྟར་གྱི་ཞེ་སྡང་ལ་ངར་མ་བླུད་ན་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདས་པའི་གཏི་མུག་གི་སྤྲིན་མ་བསྡུས། མ་འོངས་པའི་གཏི་མུག་གི་ས་མ་བཅད། ད་ལྟར་གྱི་གཏི་མུག་གི་ཆར་མ་བབས་ན་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་» «བྱའོ། །འདས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ལན་མ་བཏབ། མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་ལ་ཁུ་མ་བཏབ། ད་ལྟར་གྱི་སངས་རྒྱས་ལ་ཐོག་མ་གཏོད་པ་ནི་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདས་པའི་འདོད་ཆགས་ཉིད་སུན་ཕྱུང༌། མ་འོངས་པའི་འདོད་ཆགས་རྣམས་ཞེ་བཅད། ད་ལྟར་གྱི་འདོད་ཆགས་ཡུལ་ཕྱུང་བ་ནི་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིན་ནོ། །འདས་པའི་ཕྲག་དོག་ལ་དམ་དུ་མ་བཟུང༌། མ་འོངས་པའི་ཕྲག་དོག་ལ་སེམས་མ་བསྡུས།

以下是完整的漢語直譯: 變化在變化中解脫,如同空中的微風消散。顯現與意識無二地解脫,如同鹽溶於水。如《六空間》中所說:某人不追隨過去的痕跡,不喚起未來的前兆,將當下的意識安置於自然狀態,若所有意識無前後地融為一體,稱為"一體同質"。這就是稱為通達三時平等的瑜伽士。 通過自然耗盡記憶的方法,將輪迴和涅槃無二地融合。即切斷過去的記憶,壓制未來的記憶,將當下的記憶放置於自身境界中,這就是稱為通達三時平等的瑜伽士。 又,不依賴過去的心,不背靠未來的心,不專注于當下的心,這就是通達三時平等的瑜伽士。 不對過去的無明發送碎片,不拋棄未來的無明,不抱起當下的無明,這就是通達三時平等的瑜伽士。 不執著於過去的嗔恨,不用鉤子抓住未來的嗔恨,不給當下的嗔恨新增力量,這就是稱為通達三時平等的瑜伽士。 不聚集過去的愚癡之云,不切斷未來的愚癡之地,不降下當下的愚癡之雨,這就是稱為通達三時平等的瑜伽士。 不回報過去的佛,不期待未來的佛,不依賴當下的佛,這就是稱為三時平等的瑜伽士。 驅逐過去的貪慾,切斷未來的貪慾,排除當下貪慾的對象,這就是三時平等的瑜伽士。 不緊緊抓住過去的嫉妒,不收攝未來的嫉妒,

མ་འོངས་པའི་ཕྲག་དོག་ལ་སེམས་མ་བསྡུས། ད་ལྟར་གྱི་ཕྲག་དོག་ལ་སེམས་མ་བཅུག་པ་ནི་དུས་གསུམ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྟེ། འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སོ། །སངས་རྒྱས་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོན་ཏན་དུ་སྣང་བ་ལ་བྱའོ། ། གཉིས་པ་གསང་སྔགས་ཟབ་མོའི་སྒོམ་པ་ལ། རྩ་དང༌། རླུང་དང༌། ཐིག་ལེའི་རྣལ་འབྱོར་གསུམ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། རྩ་ཡི་གནས་ནི་བརྒྱ་ཕྲག་གཉིས། །དེ་ལ་ངེས་པར་གནད་བསྡུས་ན། །བརྒྱ་དང་བཅོ་ལྔ་ལས་ཀུན་བྱེད། ། རབ་ཏུ་འགྱུར་བ་རྩ་ཡི་གནད། །དྲུག་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཆོས་ཉིད་སྦྱོར། །མཆོག་ཏུ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་རྩ། །བཞི་ཡིས་འགྲོ་བའི་སྣང་བ་ལྟོས། །གཞི་ཡི་གནས་དང་འགྲོ་བའི་ལམ། །སྨིན་པའི་སྒོ་དང་འབྱེད་པའི་ལས། །དུས་དང་དེ་ཡི་སྣང་ཚད་དོ། །དེ་ཡི་གནས་ཀྱི་མན་ངག་ནི། །» «གནས་དང་སྤོ་དང་འགྲོ་ལམ་སྟེ། །སྨིན་པའི་ས་དང་ཐིག་ལེ་སྦྱར། །དེ་ལྟར་སུ་ཡིས་བྱས་པ་ཡིས། །རྣམ་རྟོག་འགགས་ལ་ཡེ་ཤེས་སྐྱེའོ། །ཞེས་པ་དང༌། རླུང་གི་དགོས་པ་རྣམ་པ་གཉིས། །འཇིག་རྟེན་ལུས་རྫོགས་སྐྱེད་པ་དང༌། །འདས་པ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་དང༌། །ཐིག་ལེ་ཉིད་ལ་གོམས་པ་དང༌། །ལུས་ནི་སྟོང་དང་གསལ་བས་ཁྱབ། །སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་འགག་པ་དང༌། །མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བ་དང༌། །ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་ཟད་པ་དང༌། །རླུང་དང་སེམས་སུ་འདྲེས་པ་སྟེ། །དེས་ན་རླུང་གིས་ལས་ཀུན་བྱེད། །ཅེས་པ་དང༌། རེ་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཐིག་ལེ་ལ། །བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་འདོད་པ་ཡིས། །རིག་མ་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པ་ནི། །དགུག་པའི་སྦྱོར་བ་ངེས་བརྩམས་ནས། །བརྟེན་བྱ་ཉིད་དང་རྩ་རྣམས་དང༌། །དམིགས་བྱ་དག་གིས་ལུས་རྫོགས་བྱ། །དེ་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཐིག་ལེ་ཉིད། །དབབ་ཅིང་བཟུང་དང་བཟློག་པ་དང༌། །རྩ་ལ་གདབ་ཅིང་རླུང་ལ་བསྲེ། །སྟོང་ཉིད་བྱ་ཞིང་བློ་རྗེས་བཅད། །ལུས་དང་སེམས་གཉིས་གོ་བཟློག་བྱ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ནི་རེ་ཞིག་ལག་ཁྲིད་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་ བྱའོ། ། གསུམ་པ་ལྷ་དང་མིའི་སེམས་འཛིན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་ དང༌། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་སྒྲོན་མ་སྣང་བྱེད་ལས། ལྷ་དང་མི་ཡི་སེམས་འཛིན་གྱིས། །

以下是完整的漢語直譯: 不收攝未來的嫉妒,不將心投入當下的嫉妒,這就是通達三時平等的瑜伽士,也稱為通達輪迴涅槃無二的大瑜伽士。 佛是指體驗的禪定顯現為功德。 第二,深奧密咒的修習有三種瑜伽:脈、氣和明點。如《勝義》中說: 脈的位置有二百處,若歸納其要點,則有一百一十五處起作用。脈的關鍵在於極其變化,六十八脈與法性相應。最極樂的大脈有四條,觀察眾生的顯現。基礎的位置和行進的路徑,成熟的門和開啟的作用,以及時間和其顯現的程度。其位置的口訣是:位置、移動和行進路徑,成熟之地和明點相連。若有人如此修習,分別念將止息,智慧將生起。 氣有兩種作用:在世間完成身體的生長,在出世間生起身、智慧和明點的熟練。身體遍滿空性和光明,心的分別念止息,無分別智慧生起,外在顯現耗盡,氣與心融合。因此,氣能成就一切事業。 暫時依於世俗明點,希求成佛者,應當尋找具足特徵的明妃,確定開始召請的修習,依靠明妃本身、脈、所緣對像來完成身體。然後對於世俗明點本身,應當降下、持住、逆轉,置於脈中並與氣融合,使之空性並以意識跟隨。身心二者應當顛倒。 這些暫時應當如實際指導那樣了知。 第三,關於持守天人之心有兩部分:略說和廣說。 首先,《燈明顯現》中說:持守天人之心,

དང་པོ་ནི་སྒྲོན་མ་སྣང་བྱེད་ལས། ལྷ་དང་མི་ཡི་སེམས་འཛིན་གྱིས། །སྣ་ཚོགས་མཚན་མ་འཛིན་པ་ནི། །ལུས་ཀྱི་གནད་ནི་སྐྱིལ་ཀྲུང་ལ། །དབུགས་ཀྱི་གནད་ནི་ནང་དུ་རྔུབ། །རིག་པའི་གནད་ནི་སྣ་རྩེའོ། ། ཞེས་པ་དང༌།རང་ཤར་ལས།» «ལྷ་དང་མི་ཡི་སེམས་འཛིན་ནི།» «ཁ་སྣའི་དབུགས་ནི་བསྡམས་བྱས་ནས། །རྟོག་མེད་ཡིད་ལ་འགྱུས་པ་ནི། །ཤེས་པ་རྩེ་གཅིག་ངོ་བོ་སྟེ། །འཕྲལ་གྱི་རྣམ་རྟོག་མེད་པར་གསུངས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དམིགས་རྟེན་རགས་པ་དང༌། ཕྲ་བ་ལ་བསླབ་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཚོགས་དྲུག་སོ་སོའི་ཡུལ་ལ་སེམས་འཛིན་པ་སྟེ། གཟུགས་སྒྲ་དྲི་རོ་རེག་ཆོས་ནི་རྣམ་རྟོག་གང་ཤར་འཆར་དུ་བཅུག་ནས་དེའི་ངང་ལ་མ་ཡེངས་པར་ངོ་ལ་ཅེ་རེ་རེ་དྲན་རྟོགས་སྔ་ཕྱིའི་བར་དེ་ངོས་བཟུང་ནས་སྒོམ་པ་སྟེ། ཚོགས་དྲུག་གི་ཡུལ་གང་ཤར་དེའི་སྟེང་དུ་ཤེས་པ་ཙེ་ནེ་འཛིན་པ་ཡང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གནད་འདིའོ། །དམིགས་རྟེན་ཉིད་དང་བསམ་གནས་སོ། ། དམིགས་རྟེན་སྒྲ་དྲི་རོ་དང་རེག» «།འདོད་པ་ལྔ་ཡི་གནས་སྦྱངས་ཏེ། །གཟུགས་ནི་ཁ་དོག་དབྱིབས་རྣམས་དང༌། །བཟོ་དང་སྒྱུ་རྩལ་ཐ་དད་དང༌། །མིག་འཕྲུལ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའོ། །སྒྲ་ནི་པི་ཝང་བུང་ལྡིར་དང༌། །རྒྱུད་མངས་རྫ་རྔ་གླིང་བུ་དང༌། །ཕེག་དང་ཧར་ལ་སོགས་པའོ། །དྲི་ནི་ངད་ལྡན་སྦྱར་མ་དང༌། །ཡིད་མཐུན་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོས་བྱ། །རོ་ནི་བུ་རམ་དྲུག་ལྡན་དང༌། །རྒུན་ཆང་སྦྱར་མ་སྣ་ཚོགས་བསྒྱུར། །རྟེན་འབྲེལ་ཡན་ལག་སྦྱོར་བས་སོ། །རེག་ནི་མཁས་པས་ཁྲི་སྟེང་སྦྱོར། །གཞུ་བསྣོལ་འབྱུང་བའི་སྦྱོར་བ་དང༌། །ཤིང་གི་ལོ་མ་འགའ་ཞིག་གིས། །རེག་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོས་ཉིད་ལ། །འབྲལ་མེད་སེམས་ཀྱི་གནས་པའོ། །སེམས་ནི་བཟུང་དང་གནས་པ་དང༌། །རྩ་བ་བཅད་དང་དངོས་པོ་དེད། །ཡུལ་དང་ཤེས་པའི་བར་ནས་བཙལ། །ཡེངས་ལ་བོར་བ་རྣམས་ཡིན་ ནོ། །ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་ཕྲ་བ་ལ་བསླབ་པ་ནི། ཚོགས་དྲུག་གི་བྱེ་བྲག་ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ཆོས་ལ་བསླབ་པ་སྟེ། འདི་ལ་གཉིས་ཏེ། རྣམ་གྲངས་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང༌། སྐབས་ཀྱི་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ནི་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཡི་གེ་ཨ་ལ་སེམས་གཏད་པས། །

以下是完整的漢語直譯: 首先,《燈明顯現》中說: 持守天人之心,即持守各種相。身體的要訣是結跏趺坐,氣的要訣是向內吸氣,覺性的要訣是鼻尖。 《自然顯現》中說: 持守天人之心,即控制口鼻呼吸,無分別地專注于意,這是一心專注的本質,據說能立即消除分別念。 第二分為兩部分:修習粗相所緣和細相所緣。 首先,對六識各自的對境持心,即色聲香味觸法,任何生起的分別念都讓它生起,然後不散亂地在其狀態中保持清醒,認識前後的間隔,然後修習。對於六識任何生起的對境,在其上保持清晰的覺知。如《勝義》中說: 這是修習的要訣。所緣和思維處。所緣是聲香味觸,修習五欲境。色是顏色形狀,工藝技巧的差別,以及各種幻象。聲是琵琶、蜂鳴、琴、鼓、笛、拍掌等聲音。香是芳香、調和香、悅意香,以深奧緣起修習。味是糖、六味、葡萄酒等各種調配,以緣起支分相應修習。觸是由智者在床上修習,弓形交叉的元素相應,以及某些樹葉的觸感,僅僅觸碰就能與法性不分離地安住心。心是執持、安住、切斷根本、追尋事物、在對境與意識之間尋找、放置於散亂中。 第二,修習細相,即修習六識中意識對境的法。這分為兩部分:總說類別和指出目前的本質。 首先,《日月交會》中說: 將心專注于字母A,

དང་པོ་ནི་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཡི་གེ་ཨ་ལ་སེམས་གཏད་པས། །དངོས་པོའི་ཞེན་པ་རང་སར་བཟློག» «།བསྐྱེད་པའི་ལྷ་ལ་སེམས་གཏད་པས། །ལུས་ཀྱི་དྲི་མ་དག་པར་བྱེད། །ངག་གི་རྡོ་རྗེའི་གླུ་ཡིས་» «ནི། །དེ་ཡི་ཡིད་ནི་ཚིམ་པར་བྱེད། །ཡི་གེ་ཧཱུཾ་ལ་སེམས་གཏད་པས། །དེ་ཡི་ངག་གི་དྲི་མ་འདག» «།རཾ་ལ་སེམས་ནི་སུས་འཛིན་པ། །དེ་ཡི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྦྱོང༌། །ཡི་གེ་ཧ་ལ་སུ་གནས་པ། །གཏི་མུག་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བྱེད། །གང་ཞིག་ཕཊ་ལ་སེམས་གནས་པ། །དེ་ཡིས་ལུས་ངག་གནོད་པ་སྤོང༌། །སྨིན་མཚམས་ཐིག་ལེ་གང་སྒོམ་པ། །འདིས་ནི་རླུང་ལ་གོམས་པར་འགྱུར། །དབྱུ་གུའི་རྒྱུ་ལ་སེམས་འཛིན་པ། །དེས་ནི་དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་ཁེགས། །སྣ་རྩེར་ཡི་ནི་སུ་སྒོམ་པ། །འབྱུང་བ་ཡས་པ་རང་སར་བསྡུ། །ལུས་རྟེན་རང་འོད་གང་སྒོམ་པ། །འདིས་ནི་བར་དོའི་ས་ལ་གོམས། །ནམ་མཁར་སེམས་ནི་སུས་འཕངས་» «པ། །འདིས་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གོམས། །གང་གིས་རྣ་བར་སེམས་བཟུང་» «བ། །འདིས་ནི་སྒྲ་རྣམས་ཅི་དགར་སྤྱོད། །གང་གིས་སྙིང་གར་སེམས་འཛིན་» «པ། །འདིས་ནི་བསམ་པ་རང་སར་དག» «།སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སུ་གནས་པ། །འདིས་ནི་དངོས་པོའི་ཞེན་པ་འགག» «།སྟོང་ཉིད་ཧད་པོར་སུ་སྒོམ་པ། །དྲན་པ་རྣམས་ནི་ཅིག་ཅར་སྟོངས། །མི་རྟོགས་སེམས་ལ་གང་སྦྱོར་བ། །འདིས་ནི་འཁོར་བའི་ཞེན་པ་བཟློག» «།འབྱུང་བ་ལྔ་ལ་སེམས་བཟུང་ན། །དེས་ནི་ལུས་ཀྱི་སེམས་རྣམས་འབྱུང༌། །མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་གང་སྒོམ་པ། །འདིས་ནི་མཚན་མའི་ཞེན་པ་འགག» «།གཉིས་འཇུག་བདེ་བ་སུ་སྒོམ་པ། །འདིས་ནི་འདོད་ཡོན་ལམ་དུ་» «བྱེད། །བར་སྣང་ལམ་དུ་སུ་བྱེད་པ། །འདིས་ནི་སེམས་ལ་དབང་ཡང་ཐོབ། །» «ཅེས་སོ། །དེ་དག་གི་གནས་དང་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གནད་ངེས་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། སེམས་འཛིན་བསླབ་རིམ་ཉེར་གཅིག་གིས། །དང་པོ་གནས་སུ་གཞུག་པ་དང༌། །གཉིས་པ་ལུས་སེམས་དབྲལ་བ་དང༌། །གསུམ་པ་ཆོས་ཉིད་མཐོང་བའོ། །འདི་དུས་ལུས་ངག་སེམས་ཀྱི་གནད། །རྣལ་འབྱོར་ལྡན་པས་རྣལ་དབབ་བྱ། །འགྱུ་བྱེད་རླུང་གི་རྟ་དང་ཡང༌། །བསྲེ་ཞིང་འཕེན་ཅིང་སྡུད་པ་ཡི། །གནད་རྣམས་མཁས་པས་བསྟེན་བྱས་ན། །སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་རྒྱུན་ཆད་» «དོ། །ཞེས་སོ། །

以下是完整的漢語直譯: 首先,《日月交會》中說: 將心專注于字母A,自然逆轉對事物的執著。 將心專注于生起的本尊,能凈化身體的污垢。 以語金剛之歌,使其心意滿足。 將心專注于字母（ཧཱུཾ, hūṃ, हूं, 吽, 吽）,能凈化其語言的污垢。 誰能持心於（རཾ, raṃ, रं, 讓, 讓）,能凈化一切事物。 誰能安住于字母（ཧ, ha, ह, 哈, 哈）,能耗盡一切愚癡。 誰能將心安住于（ཕཊ, phaṭ, फट्, 啪特, 啪特）,能除去身語的障礙。 誰能修習眉間明點,能熟練于氣。 誰能持心於莖管之流,能阻塞諸根門。 誰能修習鼻尖的（ཡི, yi, यि, 依, 依）,能自然收攝上行的元素。 誰能修習身依自光,能熟悉中陰境界。 誰能將心投向虛空,能熟悉空性。 誰能持心於耳,能隨意享用諸聲。 誰能持心於心間,能自然凈化意念。 誰能安住于空性,能止息對事物的執著。 誰能明顯修習空性,能頓時空掉諸念。 誰能修習無分別心,能逆轉對輪迴的執著。 若持心於五大,能生起身心。 誰能修習無分別智慧,能止息對相的執著。 誰能修習雙運樂,能將欲樂轉為道用。 誰能將虛空作為道,能獲得對心的自在。 這些的位置和修習要訣,《勝義》中說: 以二十一種持心修習次第: 第一,安置於處所; 第二,分離身心; 第三,見到法性。 此時,具瑜伽者應調伏身語心的要訣。 與能動之氣的馬相融合, 投射和收攝, 若智者依止這些要訣, 心的分別念將被切斷。

སེམས་ཀྱི་རྟོག་པ་རྒྱུན་ཆད་» «དོ། །ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་སྐབས་ཀྱི་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། དེ་དག་ལས་འདིར་བདུན་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །དད་པ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གིས་སྔོན་དུ་བླ་མ་མཉེས་པར་བྱས་ལ་དེ་ནས་དབེན་པར་སྟན་བདེ་བ་ལ་འདུག་སྟེ། སྐྱིལ་ཀྲུང་བཅས་ནས་མཚན་མ་ཨཱཿདཀར་ལ་སེམས་གཟུང་བ་ནི། རང་གི་སྣ་རྩེར་ཨཱཿདཀར་པོ་ཞིག་བསམས་ལ་རླུང་ཕར་སོང་དུས་ཨཱཿདེ་ཡང་ཕྱིར་རྒྱངས་ཀྱིས་སོང༌། ནང་དུ་འཇུག་དུས་ཨཱཿདེ་ཚུར་ལ་དཀར་ཧྲིལ་ལི་ལི་སྣ་རྩེར་བྱུང་བ་ལ་སེམས་མ་ཡེངས་པར་ཡུན་བསྲིངས་ལ་བསྒོམ་མོ། །དེའང་ལུས་ཚ་བ་ཤེས་ཆེ་ན་ཨཱཿདེ་གྲང་རེག་ཏུ་བསམ་མོ། །གྲང་བ་ཆེ་ན་ཚ་རེག་ཏུ་བསམ་མོ། །དེ་ལྟར་བྱས་པས་སྐྱེ་མེད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་མ་མོས་ན་བར་ཆད་སེལ་བའི་ཡི་གེ་ཕཊ་དྲག་པོ་ལ་སེམས་གཟུང་བ་ནི། ལུས་གོང་ལྟར་བྱས་ལ་དར་ཅིག་ཤེས་པ་ཡེང་དུ་བཅུག་ནས་ཕཊ་དྲག་པོ་ཞིག་བརྗོད་པས་ཤེས་པ་གསལ་ལ་མི་རྟོག་པ་ཞིག་འཆར་བ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ངོས་གཟུང་ལ་ཉིན་མཚན་དུ་བསླབས་པས་རང་བཞིན་དག་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་མ་མོས་ན་ཁྲོ་བོ་དགྱེས་པའི་གད་མོ་ལ་སེམས་བཟུང་སྟེ་ལུས་གོང་ལྟར་གློད་ལ་ཧ་དྲག་ལ་ཐུང་བར་བརྗོད་པས་གསལ་ལ་རྟོག་མེད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེའོ། །དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པས་སེམས་འཁྲུག་པ་དང་ལུས་སེམས་མི་བདེ་བར་གང་བྱུང་ཡང་ཐབས་འདིས་སེལ་ལོ། །འདིའི་དུས་སུ་ཆོས་ཉིད་ངོས་གཟུང་དང་བྲལ་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་མ་མོས་ན་ལྷ་མ་ཡིན་རྩོད་པ་འགྱེད་པ་ལ་སེམས་གཟུང་བ་ནི། རི་རྩེའམ་བྲག་གམ་ཁང་པའི་ཡང་ཐོག་ཏུ་འདུག་སྟེ་ཙོག་པུར་བསྡད་ནས་དང་པོར་མགོ་དལ་བུས་བསྒྲིལ། དེ་ནས་ཁམས་ཀྱིས་ཐུབ་ཐང་དུ་བསྒྲིལ། ལུས་བྱིང་ཡང་བསྐྱོད་ཅིང་ཉི་མ་གསུམ་བཞིར་སྦྱངས་པས་ཇི་ཞིག་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྣང་བ་འདི་དག་དམར་ཁྲག་ཁྲུག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང༌། དེ་ནས་སེར་ལྷང་ལྷང་དུ་འགྱུར་བ་དང༌། དེ་ནས་སྔོ་གྱ་གྱུར་འགྱུར་བ་དང༌། དེ་ནས་སྐྱ་ཐལ་ཐིལ་དུ་འགྱུར་བ་དང༌། དེ་ནས་སྐྱེ་སང་སེང་དུ་འགྱུར་བ་དང༌། དེ་ནས་ཕྱིའི་སྣང་བ་འགགས་པས་ཅིའི་ངོ་བོར་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །

以下是完整的漢語直譯: 心的分別念將被切斷。 第二,指出目前的本質。在這些中,此處應修習七種。一個有信心的人首先應取悅上師,然後在寂靜處坐在舒適的座墊上。結跏趺坐,持心於白色（ཨཱཿ, āḥ, आः, 阿, 阿）相:想像自己鼻尖有一個白色的（ཨཱཿ, āḥ, आः, 阿, 阿）,呼氣時（ཨཱཿ, āḥ, आः, 阿, 阿）也向外延伸,吸氣時（ཨཱཿ, āḥ, आः, 阿, 阿）清晰明亮地回到鼻尖,心不散亂地延長時間修習。如果身體感覺熱,可以想像（ཨཱཿ, āḥ, आः, 阿, 阿）是冷觸感;如果感覺冷,可以想像是熱觸感。這樣做會產生超越無生和概念的體驗。 如果對此不感興趣,可以持心於強烈的（ཕཊ, phaṭ, फट्, 啪特, 啪特）字以消除障礙:身體如前所述,先讓意識短暫散亂,然後大聲唸誦（ཕཊ, phaṭ, फट्, 啪特, 啪特）,會出現清明無分別的意識,將其認定為智慧,日夜修習,會產生自性清凈的體驗。 如果對此不感興趣,可以持心於忿怒尊的歡笑:身體如前放鬆,短促有力地念誦（ཧ, ha, ह, 哈, 哈）,會生起清明無分別的智慧。當煩惱擾亂心意,身心不適時,都可用此方法消除。此時會產生超越法性認定的體驗。 如果對此不感興趣,可以持心於阿修羅爭鬥:坐在山頂、巖石或房頂上,蹲坐,先緩慢轉動頭部,然後逐漸加快,搖動身體,練習三四天後,外界景象會變成血紅色,然後變成黃色,然後變成藍色,然後變成灰白色,然後變成淡綠色,最後外界景象消失,不再以任何形式存在。

དེ་ནས་ཕྱིའི་སྣང་བ་འགགས་པས་ཅིའི་ངོ་བོར་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་མཐོང་སྣང་རང་སར་གྲོལ་བའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མི་སྐྱེ་མི་སྲིད་དོ། །འདིའི་དུས་ན་རླུང་ལ་ཤིས་པའི་ཁ་ཟས་བསྟེན་ཅིང་ལྟེ་བར་རཾ་ལ་ཤེས་པ་གཏད་དོ། །དེ་ལ་མ་མོས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཧཱུྃ་གིས་དེད་པ་ལ་སེམས་བཟུང་སྟེ་ཧཱུྃ་རིང་པོ་དབྱངས་དང་བཅས་པ་རླུང་དང་བསྲེས་ཤིང་སྐབས་སུ་ཐུང་བ་ཡང་བྱས་པས་སེམས་གང་ལའང་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཆར་ཏེ་རྣམ་རྟོག་ཆོས་ཉིད་དུ་འཆར་བའི་ཉམས་སྐྱེའོ། །དེ་ལ་མ་མོས་ན་སྟོང་ཉིད་རིམ་གྱིས་པ་ལ་སེམས་གཟུང་བ་ནི། རང་གི་ཤེས་རབ་གྱིས་ལུས་འདི་སོ་སོར་གསིལ་ལ་མིང་དུ་མ་ལ་སོགས་པས་གཞིག་སྟེ། མགོ་གཅིག་པུ་ལའང་པགས་པ་དང་སྐྲ་དང་ཤ་དང་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་ལ་སོགས་པའང་རྡུལ་ཕྲན་དུ་ཕྱེ་ཞིང་བརྟགས་པས་མགོ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ། ཐམས་ཅད་གཞིག་པས་གང་ཡང་མ་རྙེད་པར་ཧད་དེ་ཕྱམ་མེ་ལུས་ནས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉམས་སྐྱེས་པའི་ངང་དེར་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ལ་མ་མོས་ན་སྟོང་ཉིད་ཅིག་ཅར་བ་ལ་སེམས་གཟུང་བ་ནི། མིག་སྔར་གང་སྣང་དེ་སྟོངས་སང་སང་སོང་བ་ལ་ཤེས་པ་གཏད་པས་དེ་འབྱོངས་ནས་དང་པོ་སྣང༌། གཉིས་པ་སྟོང༌། གསུམ་པ་ལ་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བའི་ཆོས་ཉིད་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་བློ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ལུས་ལ་བརྟེན་པའི་བསམ་གཏན་གྱི་སྐབས་སུ་ལུས་ཀྱི་བསྒུལ་བསྐྱོད་མ་ཞིག་པ་གནད་ཡིན་ནོ། །ངག་གི་དུས་སུ་ཤེས་པ་རྣ་བར་གཞུག་ཅིང་ངག་གི་བརྗོད་པ་མ་ཉམས་པ་གལ་ཆེའོ། །སེམས་ཀྱྀ་བསམ་གཏན་གྱི་དུས་སུ་སེམས་ཀྱི་གཏད་ས་དམིགས་རྟེན་ལས་མ་ཡེངས་ཤིང་རླུང་དལ་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་ནི་ཉམས་གློ་བུར་དུ་སྐྱེ་བའི་གནད་ཟབ་མོ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ངོ་བོ་དང༌། དབྱེ་» «བའོ། །ངོ་བོ་ནི། ཐུན་མཚམས་ལས་འདས་པའི་སྒོམ་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དགོངས་པ་ནི། །ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན། མ་བཅོས་པར་རང་གར་བཞག་པས་གཉེན་པོ་མེད་པར་བྱུང་ཚོར་འགག་པ་དང༌། མ་བསྒོམས་པར་རང་བཞིན་བབས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་རྙེད་པ་སྟེ།

以下是完整的漢語直譯: 然後由於外界景象停止,不再以任何形式存在。之後,不可能不產生所見自然解脫的體驗。此時應食用有利於氣的食物,並將意識集中於臍輪的（རཾ, raṃ, रं, 讓, 讓）字。 如果對此不感興趣,可以持心於用（ཧཱུྃ, hūṃ, हूँ, 吽, 吽）驅散分別念:將長音的（ཧཱུྃ, hūṃ, हूँ, 吽, 吽）與氣結合,有時也短促唸誦,這樣會出現不分別任何事物的禪定,產生分別念顯現為法性的體驗。 如果對此不感興趣,可以持心於漸進的空性:用自己的智慧分解這個身體,用各種名稱等來破析。即使只是頭部,也要將面板、頭髮、肉、耳朵、鼻子、舌頭等分解成微塵並觀察,就像"頭"這個概念不成立一樣,破析一切后什麼也找不到,保持在茫然、空蕩的狀態中,修習在生起無分別智慧體驗的狀態中。 如果對此不感興趣,可以持心於頓悟的空性:將意識集中在眼前所見變得空空蕩蕩的狀態上,熟練后,首先是顯現,其次是空性,第三是不分別任何的法性中心自然安住。 如此,在依身體的禪修階段,身體的運動不被破壞是關鍵。在語言階段,將意識放入耳朵並保持語言表達不受損很重要。在心的禪修階段,心不散亂于所緣對像和氣息平緩是關鍵。這些都是突然產生體驗的深奧要點。 第四,如來的密意分為兩部分:本質和分類。本質是:超越座間的修行如虛空。如《自現》中說:"如來的密意,應知如虛空。" 分類有:不加修飾自然安置,無對治而生起感受停止;不修習而自然獲得禪定。

མ་བསྒོམས་པར་རང་བཞིན་བབས་ཀྱིས་བསམ་གཏན་རྙེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། བདེ་གཤེགས་དགོངས་པ་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །མ་བཅོས་བཞག་པས་བྱུང་ཚོར་འགག» «།མ་བསྒོམས་བལྟས་པས་དྲོད་ཚད་རྙེད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་སྒོམ་པ་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་ཉིན་མཚན་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉིན་མོ་མྱང་འདས་ཀྱི་ཆ། མཚན་མོ་འཁོར་བའི་ཆའོ། །འདི་དུས་ན་སྒོམ་ཉམས་ལ་ཉིན་གསལ་རྒྱུ་མེད་མཚན་མི་གསལ་རྒྱུ་མེད་པར་ཕྲིལ་གྱིས་སོང་བ་ལ་བྱའོ། །དེས་མན་ངག་ཏུ་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི་མིག་མི་འཛུམས་མི་འགུལ་བར་བསྒོམ་པ་སྟེ། དེ་ཡང་མིག་ཆུའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པས་རྒྱ་མཚོ་དེ་དངས་པར་བཞག་པས་ཅོག་གཞག་»གོ «།གང་བསྒོམ་ཡང་མིག་རང་སོར་བཞག་སྟེ་མ་བསྒོམས་ན་མི་སྒོམ། སྒོམ་བྱེད་ཕྱིན་ཆད་མིག་མི་འཛུམས་པར་བལྟ་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དུ་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་བཀྲ་ས་ལེ་སྣང་ཡང་རྒྱ་མཚོ་ལ་གོས་པ་མེད་པས་སྣང་ཡུལ་དུ་སྣང་ཡང་བཟུང་དུ་མེད་པ་ལྟར་ཕྱིའི་སྣང་བ་འདི་རྣམས་མིག་སྔར་རང་ས་ན་སྣང་ཡང་ཤེས་པ་སྣང་ཐོག་ཏུ་མ་ཤོར། སྣང་བས་ཤེས་པ་མ་འཕྲོགས་པར་རང་ས་ན་གསལ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་འཕྲོ་བ་དང་གཡོ་རྩོལ་མེད་པར་གནས་པ་ནི་སྣང་སྟོང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཡེ་ནས་མ་བཅོས་རང་བྱུང་ཅོག་གཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །མཁའ་ལ་གནས་ན་དགོངས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཏེ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོར་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པ། །» «དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང༌། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་ཆོས་སྐུ་དངོས་དང་བྲལ། །བཅོས་མེད་རང་གསལ་རང་གི་ཏིང་འཛིན་གསལ། །འཛིན་རྟོག་མེད་པའི་ངང་དུ་ཐམས་ཅད་འུབ། །ཅེས་» «སོ། །གོལ་ས་སྤང་བ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། མ་གོལ་གནས་པའི་སྒོམ་པ་» «ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་མ་འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །

以下是完整的漢語直譯: 不修習而自然獲得禪定。如《日月雙運》中說:"如來密意有兩種,不加修飾安置則生起感受停止,不修習觀察則獲得暖相。" 這種修行若命名,稱為日夜雙運修行。白天是涅槃分,夜晚是輪迴分。此時修行體驗應該是白天無因明亮,夜晚無因不明亮,完全消失。 因此,口訣中的大海頓住法是眼睛不眨不動地修習。由於眼睛本性如水,將大海安置清澈即為頓住。無論修什麼,都將眼睛安置原處,不修時不修,一旦開始修習,眼睛不眨地觀看是關鍵。 比如,大海中清晰映現星宿等影像,但不沾染大海,雖顯現於境但無法執取。同樣,這些外界顯現雖在眼前顯現,但意識不被顯現所奪,顯現不奪取意識,保持在明晰無分別的意識中,無散亂無造作地安住,這就是稱為顯空如虛空的修行。 如《無字》中說:"本來無造作自然頓住,不被顯現轉變心不加工,若住于虛空中即示為密意。法身智慧捨棄一切思維,無造作即是修行的密意。若不執著所緣方向,如大海中升起星宿,無執著明分不阻礙,密意的安住方式即如是。" 又如《獅子圓滿力》中說:"無分別法身離實有,無造作自明自定明顯,一切融入無執著分別的狀態。" 避免偏差:"未解脫的安住修行是:感官門戶明晰,意識分別不動搖,心專注于意識本身,不向外散失。"

ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སྤྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །རིས་ཅན་གསལ་བ་མ་ཡིན་དང༌། །གུད་བཅད་སྟོང་པར་མ་སོང་དང༌། །བདེ་བ་རྒྱུན་ཆད་མ་ཡིན་དང༌། །བཏང་སྙོམས་ལྟེངས་པོར་མ་སོང་དང༌། །དྲན་རིག་གསལ་བ་ངལ་སོ་དང༌། །སྦྱངས་པ་ལོག་ཆར་མ་སོང་དང༌། །འཛིན་ཆ་ནང་དུ་འགྱུ་བདེ་དང༌། །» «རྣམ་པ་གསལ་བའི་འཛིན་ཆ་དང༌། །ཁ་དོག་ཡིག་འབྲུ་སྒྱུར་བྱེད་རྣམས། །དེ་རྣམས་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །མ་གོལ་གནས་པའི་སྒོམ་པའོ། །ཞེས་སོ། །» «དེའང་ཤེས་པ་ལ་སྣང་བས་མ་གོས། སྣང་བ་ལ་ཤེས་པས་མ་བཅད་པར་གསལ་ལ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། མཚན་ཉིད་སྟོང་གསལ་རིག་པ་ལ། །» «རང་བཞིན་གང་དུ་མ་འདྲེས་པ། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ཟད་དང༌། །» «ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པ་ལས་ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་ཚུད་ནས་མཉམ་རྗེས་འདྲེས་པ་ལ་སྣང་སྲིད་གཞི་བཞེངས་ཀྱི་དགོངས་པ་དེ་» «དང༌། འདིར་གཞི་བཞག་ཏུ་སོང་བས་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ལ་རྟོག་དཔྱོད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཆོད་ནས་གང་སྣང་གང་ཤར་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་ལྷན་ལྷན་གནས་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བྱིང་རྒོད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཏང་སྙོམས་ཆེན་པོའི་སྒོམ་པ་ནི། །ཚོགས་དྲུག་ལྷུག་པའི་སྒོམ་པ་» «ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཡ་ང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེ་དོགས་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །ཡེ་གཞག་གདེང་ལྡན་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཞེས་སོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རྒྱས་བཏབ་པས་ཉོན་མོངས་རང་དག་པའི་ཆ་དེ་ཡེ་ཤེས་སུ་ཤར་ནས་སྣང་བཏགས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་སྐུའི་རོལ་པར་ཤར་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉོན་མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག» «།ཅེས་» «སོ། །འདིའི་དུས་ན་གང་ཟག་དེ་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་ཆོས་ལ་གནས་པའི་དུས་ཞེས་བྱའོ། །འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བསླབ་པ་མེད་པར་རང་གི་བློ་ཐོག་ན་གནས་ཏེ། དེ་ཉིད་མ་ཕྱེ་མི་འབྱེད་རང་སར་གནས་པ་ལ་སྒོམ་པ་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལའང༌། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད།

以下是完整的漢語直譯: 專注于意識本身的心,不向外散失。不是有相明晰,不是切斷成空,不是快樂中斷,不是捨棄僵硬,不是明晰覺知疲勞,不是修習變成錯誤,不是執著內部易動,不是形相明晰的執著,不是轉變顏色文字等。若不落入這些偏差,就是未解脫的安住修行。 意識不被顯現染污,顯現不被意識切斷,明晰而離戲論。如同經中所說:"空明覺性的特徵,本性不與任何混雜,能取所取邊際盡,法性自面清凈。" 如此修習,止觀雙運,平等后得融合,顯現存在基礎生起的密意,以及此處成為基礎安置,對顯現存在輪迴涅槃諸法的分別觀察戲論斷除,一切顯現生起都在法性中安然安住。如《六虛空》中說:"無沉掉的心性中,大舍的修行,即六識自在的修行,我普賢如是宣說。無畏懼的心性中,離希憂的顯現,即本然安置具信心的密意,我普賢如是宣說。" 此時煩惱被印封,煩惱自凈的部分顯現為智慧,一切顯現安立的法顯現為法身的游舞。如同經中所說:"在有想顯現的心性中,煩惱數目自然清凈。" 此時若給此人命名,稱為安住於法的時期。輪迴涅槃一切法無需學習而自然安住于自心中。不分別不區分而自然安住,稱為修行。 第三,經常修習見解的瑜伽:見解斷絕城市相續。

གསུམ་པ་ལྟ་བ་ལ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལའང༌། ལྟ་བ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད། མན་ངག་རི་བོ་ཅོག་གཞག» «དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ། ཉོན་མོངས་རང་གནས་རྣམ་དག» «གང་ཟག་ཆོས་བོར་བའི་དུས་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ལྟ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྤྱིའི་ལྟ་བ་དང་རང་གི་ལྟ་བའོ། །སྤྱིའི་ནི་ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། རིམ་བརྒྱད་སོ་སོའི་འདོད་ལུགས་ལ། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ཅེས་སོ། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་བྱ་བྲལ་ཀློང་ཆེན་གྱི་ལྟ་བ་སྟེ། སྤྱིའི་ཆོས་ཅན་ལ་བལྟས་པས་ཅི་སྣང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རོལ་པར་གྲོལ་ནས་སྣང་སྟོང་མཐའ་བྲལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་དུ་རང་ཤར་བ་སྟེ། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཅན་མཚན་མར་སྣང་བ་ལ། །མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པས། །སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པ་ཡིན། །རང་གི་རིག་པ་གསལ་བ་ཡི། །ཆོ་འཕྲུལ་ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་སྟེ། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལ། །» «རང་བྱུང་ཆེན་པོར་ཤེས་གྱུར་ན། །ཆོས་ཅན་ལྟ་བའི་ལྟ་བའོ། །ཞེས་སོ། །ནང་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟས་པས་གཉིས་མེད་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་ཏེ། རང་སེམས་སྐྱེ་མེད་ཆེན་པོར་མཐོང་བ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་རིག་པ་སྐྱེ་མེད་ལ། །རྣམ་རྟོག་མཚན་མ་ངང་གིས་མེད། །རིག་པ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་ལ། །ཞེན་པའི་སྤྱོད་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། །བྱར་མེད་ངང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །གསང་བ་རིག་པ་ལ་བལྟས་པས་ཀ་དག་མཐའ་བྲལ་དྲི་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། བྱ་བྱེད་བྲལ་བའི་རིག་པ་ནི། །» «གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །སྒོམ་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་རྟོགས་བྱེད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འདུ་ཤེས་གཅིག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས། །བློ་གཏིང་ཡིད་ཆེས་གྱུར་པ་དང༌། །ཆོས་ཉིད་སྐྱེ་མེད་རྟོགས་གྱུར་ན། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །» «ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ལྟ་བའི་ངོ་བོ་མཐོང་དུས་ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གི་སྟེང་དུ་འཛིན་པ་དང་བྲལ་ནས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་དོན་རྟོགས་པ་ནི་ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་ངོ་བོ་མཐོང་བ་ལ། །ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གི་འགྱུ་བ་» «མེད། །ཅེས་སོ། །

以下是完整的漢語直譯: 第三,經常修習見解的瑜伽有五:見解斷絕城市相續,口訣山頂頓住,密意三界全解脫,煩惱自住清凈,人捨棄法的時期。 首先,見解分為兩種:總的見解和自己的見解。總的見解是意識分別執著,如《超越》中說:"對八次第各自的主張,認為是意識分別執著。" 自性圓滿大手印離戲大界的見解是:觀察總的有法,一切顯現解脫為法性的游舞,自然顯現為顯空離邊的法性。如《覺性自顯》中說:"對有相顯現的有法,眼根未阻礙,心的見解是善妙的。自己明晰覺性的幻化是外在顯現,若了知無分別明晰的本性是大自生,這就是觀察有法的見解。" 觀察內在法性,則離二元對立和邊際,見到自心是大無生。同樣在《覺性自顯》中說:"法性覺性無生中,分別相自然不存。覺性無有遮遣立,哪有執著的行為?了悟法性,應知是無作的狀態。" 觀察秘密覺性,則見到原始清凈離邊無垢如虛空。同樣在該經中說:"離造作的覺性,若不落入任何一邊,稱為大修行。其證悟方式如下:以一想的智慧,內心深處生起信心,若證悟法性無生,則生起大智慧。" 如此見到見解的本質時,遠離在意識分別詞句上的執著,證悟自生智慧不變的意義。如《超越》中說:"見到見解的本質時,無有意識分別詞句的變動。"

ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གི་འགྱུ་བ་» «མེད། །ཅེས་སོ། །དེ་རྣམས་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་ཆོད་ནས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་བཟློག་པའི་ལྟ་བ་སྟེ། རབ་འདི་ཉིད་ལ་འཚང་རྒྱ། འབྲིང་བར་དོར་འཚང་རྒྱ། ཐ་མའང་རང་བཞིན་སྤྲུལ་པར་འཚང་རྒྱ་བ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རབ་ལ་སྐྱེ་གཉིས་མི་དགོས་ཏེ། །འབྲིང་པོ་སྐྱེ་གཉིས་མཚམས་སུའོ། །ཐ་མ་རྣམས་ནི་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །སྤྲུལ་པ་པོར་ནི་རང་རྒྱུད་གྲོལ། །ཞེས་སོ། །དེའི་མན་ངག་ཏུ་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི་དཔེར་ན་དབུས་ཀྱི་རི་བོ་མཆོག་རབ་ཀྱི་སྟེང་ནས་གླིང་བཞི་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་ལྟར། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ལྟ་བས་ཀྱང་བལྟས་ན་ཐེག་པ་རིམ་པ་དགུའི་དོན་ཐམས་ཅད་རང་ལུགས་སུ་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཞིང་ཐེག་པ་གཞན་གྱིས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་མི་མཐོང་བའོ། །མི་འགྱུར་བའི་ངོས་ནས་ཀྱང་རི་བོ་ཅོག་གཞག་སྟེ། གང་སྣང་གང་ཤར་དེ་ཉིད་བཅོས་བསླད་མེད་པར་ཅོག་གཞག་ཏུ་བཞག་པས་ཐེག་པ་ཀུན་གྱི་དགོངས་པ་རྫོགས་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བགྲང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཐེག་པ་སོ་སོར་རང་ཤར་བས། །འདོད་རྒྱལ་ཡིད་དཔྱོད་མིན་པར་ནི། །སྙིང་པོ་ཡང་གསང་ཆེན་པོར་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །དེའང་དགོངས་པ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་དུ་ཤར་ཏེ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་དེས་བལྟས་ན་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡང་མེད་པར་རྟོགས་པས་འགྲོ་དྲུག་རང་ས་ནས་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བླང་དོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཞེས་སོ། །དེའི་ཚེ་ཉོན་མོངས་པ་ནི་གནས་སུ་དག་སྟེ་མཁའ་ལ་སྤྲིན་དེངས་པའི་རྣམ་པའམ་ཆུའི་རྙོག་རང་སར་དེངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དང་པོ་འཁྲུལ་མ་མྱོང༌། ད་ལྟ་འཁྲུལ་པ་ལ་མི་གནས། ཕྱིས་འཁྲུལ་མི་སྲིད་པའི་གནད་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཟག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག» «།ཅེས་» «སོ། །

以下是完整的漢語直譯: 這些若命名,稱為斷絕城市相續的見解。斷絕胎中城市的相續,不退轉於三界的見解。上等者即身成佛,中等者中陰成佛,下等者也在自性化身中成佛。如《日月交合》中說:"上等不需兩次生,中等在兩生之間,下等者呼出氣息,解脫為化身自續。" 其口訣是山頂頓住之法:譬如從中央最高山頂同時看見四大洲,以大圓滿見解觀察時,也能同時在自宗中見到九乘所有意義,而其他乘無法見到大圓滿的意義。從不變的角度來說也是山頂頓住:任何顯現生起,都無改造污染地頓住,圓滿一切乘的密意。如《六虛空》中說:"在可數的心性中,各乘自然顯現,非任意意識分別,圓滿於大秘密精華。" 這也顯現為三界全解脫的密意:證悟大圓滿的瑜伽士觀察時,了知顯現存在輪迴涅槃一切法中無有未解脫者,稱為六道自處解脫。如《六虛空》中說:"無取捨的心性中,無偏自解脫的顯現,稱為大遍滿的密意,我普賢如是宣說。" 此時煩惱在原處清凈,如同天空雲散或水中濁物自然沉澱。從未曾迷亂,現在不住于迷亂,以後不可能迷亂的要點而生起。如同該續中說:"無漏顯現的心性中,迷亂因垢自處清凈。"

།འཁྲུལ་རྐྱེན་དྲི་མ་རང་སར་དག» «།ཅེས་» «སོ། །འདིའི་དུས་ན་གང་ཟག་དེ་ལ་ཆོས་བོར་བ་ཞེས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ནི་ཆེད་དུ་ཡིད་ལ་བྱ་རྒྱུའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་པས་སོ། །བཞི་པ་འབྲས་བུ་རྒྱུན་དུ་བྱེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལའང༌། འབྲས་བུ། ཐབས། དགོངས་པ། དག་ལུགས། གང་ཟག་དང་ལྔ་ལས། འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུར་མི་ལྡོག་པ་བསེ་ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེའང་འདིའི་དུས་ན་རྒྱལ་པོས་གདན་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་ནི་དཔེར་ན་རྒྱལ་རིགས་སྤྱི་བོ་ནས་དབང་བསྐུར་བས་རྒྱལ་ས་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་དང་འདྲ་བར་རིག་པ་ཉིད་རང་ས་ཟིན་པའོ། །དམངས་ཆམ་ལ་ཕེབས་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་ནི་རྒྱལ་པོས་འབངས་ལ་དམག་དྲངས་ཏེ་ཆམ་ལ་ཕབ་ནས་དེ་ནས་འགྱུར་བ་མེད་པ་ལྟར། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་འཆར་བའི་གཞི་སྟོངས་པས་འཁོར་བའི་མིང་མེད་» «པའོ། །བློན་པོ་བཙོན་དུ་ཟིན་ཏེ་མི་འགྱུར་བ་ནི། དཔེར་ན་རྒྱལ་པོ་ཞིག་གི་བཀའ་བློན་གཅེས་པ་དེ་བཙོན་དུ་བཟུང་ན་རྒྱལ་པོ་དེ་ཡང་ཉན་དགོས་པ་ལྟར། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་འགྱུ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས་རིག་པ་རང་དབང་ཐོབ་པའོ། །དཔེ་དེ་དག་གིས་རིག་པ་གཅིག་པ་མི་འགྱུར་བར་བསྟན་པའོ། །འབྲས་བུ་དེ་ལ་མིང་དུ་བཏགས་ན་རང་བཞིན་རྣམ་པར་དག་པའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འབད་པས་བྱས་པའམ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡེ་ནས་དག་པའི་དོན་མངོན་དུ་གྱུར་པས་འབྲས་བུ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་ནོ། །དེའི་མན་ངག་ཏུ་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་ནི། རིག་པ་ཉིད་གང་སྣང་དེའི་སྟེང་དུ་བཞག་པས་སྣང་འཛིན་རང་སར་གྲོལ། གང་ཤར་གྱི་སྟེང་དུ་བཞག་པས་འཛིན་པ་རང་སར་གྲོལ་ཏེ། གཟུང་འཛིན་རང་གྲོལ་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་གནས་ལུགས་ཞེས་བྱའོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཡུལ་རྐྱེན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་དག་ཆེན་པོའི་གནས་ལུགས་ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟོག་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བཟུང་འགག་མེད་རང་སྣང་བས། །རང་གི་གསལ་བའི་ཡུལ་ངོ་ཤེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཞེས་སོ། །

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: "錯亂的因緣污垢自然清凈"。此時,稱那個人為"捨棄法者",是因為沒有任何需要刻意憶念的法。 第四,持續修習果位的瑜伽也有五個方面:果位、方法、意趣、清凈方式和人。 果位是不退轉的,如同柏樹的果實。在這個階段,就像國王穩固地掌握王位而不改變一樣,覺性自身安住于自己的位置。就像國王征服臣民並使之屈服后不再改變一樣,五根識生起的基礎空掉了,因此沒有輪迴的名稱。就像國王把珍貴的大臣關進監獄后,國王也必須聽從那個大臣一樣,意識的活動中斷,覺性獲得自主。這些比喻表明覺性是單一的、不變的。 如果給這個果位命名,可稱為"自性清凈的果位"。它不是通過努力或精進而產生的,而只是顯現了本來清凈的意義,所以僅僅是名義上稱為"果位"。 其竅訣是安住覺性的方法:將覺性安住于任何顯現之上,能所執著自然解脫;安住于任何生起之上,執著自然解脫。這稱為"能所自解脫、超越邊際的實相"。 《六空間》中說:"無分別的心性中,離開對境緣的顯現,稱為大自凈的實相,是我普賢如來所教導的。在無分別的心性中,不執著而無礙地自然顯現,了知自己明晰的境相,是我普賢如來所教導的。"

ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཞེས་སོ། །འདིའི་དུས་སུ་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཀུན་ནས་ལྡང་བའི་དྲི་མ་སྒོ་གསུམ་ལ་མངོན་གྱུར་དུ་མི་གནས་པས་སྲིད་གསུམ་ཀ་དག་གི་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་» «ལ། །བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་» «ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཞེས་སོ། །འདིའི་དུས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ཆུའི་རི་མོའམ་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་ལྟར་རང་སངས་རང་གྲོལ་ལ་སོང་སྟེ། ཤར་བ་དང་གྲོལ་བ་སྔ་ཕྱི་མེད་པས་ཆོས་ཉིད་རང་དག་གི་གནས་ལུགས་སུ་ཤར་བ་ནི། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཚོགས་དྲུག་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རྟོག་ཚོགས་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་དག» «།སྒྲ་ཚིག་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཐ་སྙད་མིང་རྣམས་རྣམ་པར་དག» «།རང་སར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བཞིའི་རྐྱེན་རྣམས་རང་སར་དག» «།གཟུང་འཛིན་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། བཅིངས་པའི་བདག་འཛིན་རྣམ་པར་དག» «།ཅེས་སོ། །འདིའི་དུས་ན་གང་ཟག་དེ་ལ་ཆོས་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཁོར་འདས་སྐྱོན་ཡོན་གྱི་འཛིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་དག་ནི་དམིགས་པའི་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་བླང་བའི་རིམ་པ་བསྟན་ཏེ། དོན་གྱི་སྤྲོས་པ་ལ་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུའོ། །» «ད་ནི་རིག་པ་རང་སྣང་གི་བློ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཉམས་སུ་བླང་བའི་རིམ་པ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་ལས་འཕགས་ཚུལ། གདམས་པ་དངོས་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཐུན་མོང་ལས་གནད་བདུན་གྱིས་འཕགས་ཏེ། རིག་པ་ཅེར་མཐོང་དུ་རྟོག་པས་དབང་པོ་ལ་རྣོ་རྟུལ་མེད་པའི་གནད། ཆོས་ཉིད་དབང་པོས་མཐོང་བས་ཤེས་རབ་ལ་ཆེ་ཆུང་མེད་པའི་གནད། གནས་ལུགས་རང་ངོ་རྟོགས་པས་ཚིག་གི་ཆོས་ཉིད་མི་མཐོང་བའི་གནད། བླང་དོར་འབད་རྩོལ་མེད་པས་ན་སོ་ལ་རྒན་གཞོན་མེད་པའི་གནད། རང་རིག་ལ་དྲི་མ་མེད་པས་ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་པའི་གནད། ཆོས་ཉིད་བསམ་རྫོགས་ལས་འདས་པས་ལྟ་སྒོམ་གཞི་ལམ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་གནད། འབྲས་བུ་ཀ་དག་ཡིན་པས་སྐུ་གསུམ་ལམ་སྣང་དུ་ཤར་ཏེ་ཁམས་གསུམ་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་གནད་དོ། །དང་པོ་ནི་ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གནད་ཀྱིས་ཀྱང༌། །ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་པར་རྟོགས།

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: "是我普賢如來所教導的。" 在這個階段,業、煩惱和一切生起的污垢在身語意三門中不再顯現,這稱為"三有清凈的意趣"。同一部續中說:"在無痛苦的心性中,離開我執的顯現,稱為大自住的意趣,是我普賢如來所教導的。" 此時,煩惱如同水中的圖畫或蛇的結,自然消散自解。顯現與解脫同時無先後,呈現為法性自凈的實相。《六空間》中說:"在六識顯現的心性中,諸妄念完全清凈。在聲音詞語顯現的心性中,言說名稱完全清凈。在自然顯現的心性中,四大緣起自然清凈。在能所顯現的心性中,束縛的我執完全清凈。" 此時,稱那個人為"超越法者",因為他已遠離輪迴涅槃、過失功德的一切執著。 以上是為那些有緣于所緣境的智者們所講述的修習次第,是爲了喜歡廣泛義理的人而說的。 現在講述為那些具有覺性自顯智慧的人所修習的次第,分兩部分:超越共同的方式和實際教授。 首先,有七個要點超越共同: 直觀覺性,故根器無利鈍之分的要點 以感官直接見到法性,故智慧無大小之分的要點 認識實相自面目,故不見文字法性的要點 無需取捨努力,故修行無老少之分的要點 自覺無污染,故業無善惡之分的要點 法性超越思維圓滿,故不依賴見修基道的要點 果位本來清凈,三身顯現為道相,不再退轉三界的要點 關於第一點,《直貫》中說:"通過直接證悟法性的要點,了知業無善惡之分。

ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གནད་ཀྱིས་ཀྱང༌། །ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་པར་རྟོགས། །སྙིང་ཏིག་ངེས་པར་བསྡུས་པ་ཡིས། །དབང་པོ་རྣམས་ལ་རྣོ་རྟུལ་མེད། །ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གི་མཐའ་ཟད་པས། །ཤེས་རབ་མ་ཡིན་དབང་པོ་མཐོང༌། །ཚིག་གིས་ཆོས་ཉིད་མི་མཐོང་བས། །ཐུན་མོང་ཐེག་པས་དོན་མི་འགྲུབ། །སྐུ་གསུམ་ལམ་སྣང་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །འདི་མཐོང་ཁམས་གསུམ་བཟློག་པ་མིན། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པར་རོ་གཅིག་པས། །གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་ལྟོས་མིན་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། མན་ངག་གི་འབྲེལ་དགོད་པ་དང༌། འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་མན་ངག་ཉིད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཁྲེགས་ཆོད་དང་ཐོད་རྒལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ངོ་སྤྲོད་སྤྲས་པའི་རྒྱུད་ལས། འབད་མེད་རང་གྲོལ་ཚད་འཛིན་པ། ཁྲེགས་ཆོད་ཐོད་རྒལ་མཚམས་སུ་བརྟག» «།ཅེས་པ་དང༌། རྫོགས་པ་རང་བྱུང་ལས། ཁྲེགས་ཆོད་ཐོད་རྒལ་རང་བཞག་གོ །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཁྲེགས་ཆོད་ནི་ལམ་འབད་མེད་དུ་རང་གྲོལ་བ་སྣང་བ་ལ་མ་ལྟོས་པར་རིག་པ་རྗེན་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལེ་ལོ་ཅན་མ་བསྒོམས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་གནད་ཡིན་ལ། ཐོད་རྒལ་ནི་འབད་བཅས་སུ་གྲོལ་བ་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་ཚེ་འདི་ཉིད་དུ་རྡོས་བཅས་འོད་ལུས་སུ་དག་ནས་འཚང་རྒྱ་བ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། གང་ཟག་བློ་ཡི་བྱེ་བྲག་» «གིས། །རིམ་པ་ཇི་ལྟར་བཤད་པར་བྱ། །འབད་རྩོལ་མེད་པས་རང་གྲོལ་» «ཉིད། །འབད་བྱས་ཉམས་སུ་བླང་བྱའོ། །འབད་མེད་རྣམས་ནི་རང་དག་» «ཡིན། །ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་མན་ངག་ཉིད་བཤད་པ་ལ། ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་འདེབས་ལུགས་ཤིན་ཏུ་མང་ཡང་འདིར་རྒྱ་ནག་པོའི་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་ཤྲཱི་སིངྷའི་རྗེས་སུ་འབྲེངས་ནས་དོན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པ་ནི། ཆོས་ཟད་ཀ་དག་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་བ། བྱ་བྲལ་ཟང་ཐལ་རྗེན་པར་འགག་བསྡམ་པ། ཡོངས་གྲོལ་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་ཆིངས་སུ་བཅིང་བའོ། །དང་པོ་ནི། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་«༼༡༽«མཁའ་མཉམ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཀློང་དུ་ཡེ་ནས་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ཟིན་པས་ད་འབད་རྩོལ་དང་བྱ་རྩོལ་གང་ཡང་མི་བྱ་བར་ཐག་བཅད་དེ།

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: "通過直接證悟法性的要點,了知業無善惡之分。通過精要的確定歸納,諸根無利鈍之別。心的分別和言詞的邊際窮盡,見到非智慧的感官。因為不以言詞見到法性,所以共同乘不能成就意義。因為三身是道的顯現,見到這個不會退轉三界。一切法平等一味,所以基、道、果不相互依賴。" 第二部分分兩節:闡述口訣的關聯和解釋相關的口訣本身。 首先,有頓斷和頓超兩種。《莊嚴指示續》中說:"無勤自解脫的衡量,應在頓斷和頓超的界限上考察。"《自生圓滿》中說:"頓斷頓超自然安住。" 其中,頓斷是無勤道中自解脫,不依賴於顯現而修習赤裸覺性,是懶惰者不修而成佛的利根要訣。頓超是有勤而解脫,依賴光明顯現,精進者在此生中凈化有質礙身為光身而成佛。《珍珠串》中說:"依照眾生智慧的差別,如何解說次第?無勤自解脫本身,應當勤修實踐。無勤者是自凈的。" 第二,解釋相關的口訣本身。雖然頓斷的教授方式非常多,但這裡遵循印度大阿阇黎獅子吼的傳統,用三個方面來闡述:引導至法盡本凈大清凈,束縛于無為裸露的直接性,約束于遍解脫大平等。 首先,輪迴涅槃所攝的一切法在等同虛空的大圓滿境界中本來就已經證悟,因此決定不再做任何勤勉和造作,

སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་«༼༡༽«མཁའ་མཉམ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་ཀློང་དུ་ཡེ་ནས་མངོན་པར་སངས་རྒྱས་ཟིན་པས་ད་འབད་རྩོལ་དང་བྱ་རྩོལ་གང་ཡང་མི་བྱ་བར་ཐག་བཅད་དེ། འདི་ལྟར་ཕྱི་སྣ་ཚོགས་སྣང་བའི་ཡུལ་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་སྣང་ལ་བདེན་པས་སྟོང་པ་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ཡེ་ནས་གྲོལ་ལ། དེའང་སྒྱུ་མ་མཐའ་བྲལ་གཞི་མེད་སྣང་བ་ཙམ་ལས་ཡོད་མ་མྱོང༌། མེད་མ་མྱོང༌། བདེན་མ་མྱོང༌། རྫུན་མ་མྱོང༌། གཞི་མེད་ཕྱལ་བ་ཡེ་སངས་སུ་གནས་པས་བླང་དོར་དམིགས་ཆོས་སུ་མ་གྲུབ། ནང་རང་སེམས་ཀྱི་ཆོས་སུ་སྣང་བའང་སྐྱེ་འགག་གནས་པའི་ཡུལ་དུ་མ་གྲུབ་པས་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་གི་མཐའ་ལས་འདས་ཏེ། སེམས་འདི་ལ་བལྟ་བ་དང་སྒོམ་རྒྱུའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པས་སྤྱད་རྒྱུ་དང་ཐོབ་རྒྱུའི་ཆོས་མི་དམིགས། རང་བཞིན་གྱི་རིག་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ་སྤང་བླང་གཉེན་པོའི་གཟེབ་ཀྱིས་འཆིང་མི་དགོས་པས། ད་རང་སངས། རང་དག་ཕྱལ་བ། རང་ཡན། བར་མེད། ཡེ་སངས། བློས་བྱས་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པར་འུབ་ཆུབ་པས་འཁོར་འདས་མིང་མེད་ཆེན་པོར་ལ་ཟློས་ཏེ་ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་གྱི་དགོངས་པར་ཡེ་སངས་རྒྱས་པས་མཁའ་གསལ་ཀློང་ཡངས་ཀྱི་དོན་ལས་མ་གཡོས་ཏེ། སྣང་བཏགས་ཇི་ལྟར་སྣང་ཡང་རིག་པའི་ངང་ལས་མ་གཡོས་པས་འབྱུང་བཞིའི་ཆོ་འཕྲུལ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་པ་ལྟར་ཡེ་ནས་ལ་ཟློས་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། སྟོང་པ་ཡུལ་གྱི་སྤྲོས་པ་མེད། །གསལ་བ་ཡོད་མེད་མཐའ་ལས་འདས། །མཚོན་ཚིག་དུ་མའི་སྤྲོས་དང་བྲལ། །སྔགས་ལས་མ་བསྐྱེད་ཡེ་རྫོགས་ཉིད། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་རྣམས་ཡོངས་སུ་བྲལ། །ལྟ་སྒོམ་དྲི་མ་ཀུན་དང་བྲལ། མཐའ་མེད་དབུས་སུ་དམིགས་པ་མེད། །རྣམ་པ་མེད་ཅིང་ཡུལ་རྣམས་མེད། །ལྷ་མེད་སྔགས་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཆོས་མེད་བཏགས་པ་ཀུན་ལས་འདས། །དགྲ་མེད་བཤེས་ཀྱང་ཡོད་པ་མིན། །ལུས་མེད་དབང་པོར་སྣང་བ་མེད། །ཆོས་འདི་བསམས་པས་མི་སྣང་སྟེ། །གང་མེད་གང་དུ་འཛིན་པ་མེད། །ང་མེད་ང་ཡི་འཁོར་ཡང་མེད། །» «དབྱིངས་མེད་རིག་པའི་སྐུ་ཡང་མེད། །དགེ་མེད་སྡིག་པའི་རྣམ་སྨིན་མེད། །» «སྲོག་མེད་བཅད་པའི་སེམས་པ་མེད། །

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 一切顯現、存在、輪迴、涅槃所攝的法,本來就已在等同虛空的大圓滿境界中證悟,因此決定不再做任何勤勉和造作。如是,外在的種種顯現境界,器世間和有情世間一切雖然顯現但本空,如八種幻化比喻本來解脫。而且,這幻化離邊無基,僅僅是顯現而已,從未有過,從未無過,從未真實,從未虛假,無基散亂本來清凈,因此不成為取捨的所緣法。內在顯現為自心的法也不成為生滅住的對象,其本質超越了可以指認的邊際。這心中沒有絲毫可見可修的法,因此不見有可行可得之法。自然的覺性如虛空,不需用對治取捨的網來束縛。現在自解、自凈散亂、自由、無間、本凈,無有意造的污染而圓滿,超越輪迴涅槃名相,融入大無名中,三界遍解脫的意趣中本來成佛,不離開虛空明朗廣闊的意義。無論如何顯現和執著,都不離開覺性的狀態,如同四大的幻化不離開虛空界,應當領會這本來融入的意義。 《六空間》中說:"空性無境界的戲論,明性超越有無邊際,離開眾多描述詞的戲論,非咒語所生而本來圓滿,遠離一切因緣,離開見修的一切污染,無邊無中無所緣,無相無境,無本尊無咒語,無法超越一切名言,無敵無友,無身無感官顯現。思維此法不顯現,無有何物執何物,無我無我的眷屬,無界無覺性之身,無善無惡業之果,無命無斷命之心。"

» «སྲོག་མེད་བཅད་པའི་སེམས་པ་མེད། །ཚོགས་མེད་བསག་པའི་ཡུལ་ཡང་» «མེད། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །གནས་མེད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །ཐབས་མེད་ཉན་པའི་འཁོར་ཡང་མེད། །ཡུལ་མེད་དུས་གསུམ་ཉིད་ཀྱང་མེད། །དུས་གསུམ་ཚོགས་པ་ཡོད་པ་མིན། །དེ་ཕྱིར་ཅི་ཡང་མེད་པར་ནི། །ཆོས་རྣམས་མ་ཕྱེ་མི་འབྱེད་སྣང༌། །ཞེས་པ་དང༌། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། དགོངས་པ་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ནི། །རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་མཐའ་ལས་འདས། །» «ཡིན་མིན་བློ་ཡི་བྱ་བ་ཐོང༌། །སྣང་དང་མི་སྣང་ཆོས་ཉིད་ཀྱང༌། །བྱ་བྱེད་མཐར་ལྷུང་ཆོས་དང་བྲལ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལས། །སྟོང་དང་མི་སྟོང་མཐའ་ལས་འདས། །བཏགས་པ་གཉིས་སྣང་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །ཀུན་བཟང་སེང་གེའི་ངང་ལས་འབྱུང༌། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལས། སེམས་ཅན་མེད་པས་སངས་རྒྱས་མིང་ཡང་མེད། །འཛིན་པ་མེད་པས་སེམས་ཅན་ཡུལ་ཡང་མེད། །རྟོག་པ་མེད་པས་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་མེད། །ཞེན་པ་མེད་པས་རྣམ་རྟོག་ཡུལ་ཡང་མེད། །ཆགས་པ་མེད་པས་བག་ཆགས་སེམས་ཀྱང་མེད། །འདས་པ་མེད་པས་མ་འོངས་མིང་ཡང་མེད། །ད་ལྟ་མེད་པས་ཉོན་མོངས་མིང་ཡང་མེད། །དོན་དམ་མེད་པས་ཀུན་རྫོབ་མིང་ཡང་མེད། །རིག་པ་མེད་པས་མ་རིག་མིང་ཡང་མེད། །སངས་རྒྱས་མེད་པས་སེམས་ཅན་མིང་ཡང་མེད། །སྟོན་པ་མེད་པས་སྟོན་བྱེད་མིང་ཡང་མེད། །ཅེས་སོ། །འདི་ལྟར་སྣང་བ་དང་སེམས་པའང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལས་ཤར་བ་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་གྲུབ་པའི་ཆོས་མེད་པས་སྣང་སེམས་ལ་བླང་དོར་དང་རྩོལ་སྒྲུབ་བྱ་མི་དགོས་ཏེ། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ཐམས་ཅད་འབྱུང་ཞིང་འཁྲུལ་སྣང་ང་ཡི་སེམས། །ཐམས་ཅད་གནས་པ་འཁྲུལ་སྣང་ང་ཡི་ཐུགས། །ཐམས་ཅད་སྣང་བ་འཁྲུལ་སྣང་ང་ཡི་སྐུ། །» «ཐམས་ཅད་འགག་པ་འཁྲུལ་སྣང་ང་ཡི་གསུང༌། །མཐོང་བ་མ་འགགས་ང་ཡི་གཟུགས་ལྟར་སྣང༌། །ཐོས་པ་མ་འགགས་ང་ཡི་སྒྲ་ལྟར་གྲག» «།སྣོམ་བྱེད་མ་འགགས་ང་ཡི་དྲི་ལྟར་ཚོར། །མྱོང་བྱེད་མ་འགགས་ང་ཡི་རོ་ལྟར་བདའ། །ཚོར་བྱེད་མ་འགགས་ང་ཡི་ཡིད་ལྟར་མགྱོགས། །གསང་བའི་ཉོན་མོངས་ང་ཡི་ཆོ་འཕྲུལ་ཏེ། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ང་ཡི་དུར་ས་ཡིན། །ཀུན་བྱེད་ང་ནི་སྣང་བ་རང་གསལ་ཆེ། །ཞེས་པ་དང༌།

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: "無命無斷命之心,無資糧無積累之境,無佛無眾生,無處所無空性,無方便無聽聞之眷屬,無境無三世,三世聚集亦不存在。因此,諸法不分別也不顯現任何分別。" 《獅子圓滿游舞》中說:"自生智慧的意趣,超越了證悟與未證悟的邊際。放下是非的心識活動。顯現與不顯現的法性,也離開了落入造作邊際的法。從空性智慧中,超越空與不空的邊際。一切二元顯現的名言法,都從普賢獅子的狀態中生起。" 《普賢心鏡》中說:"因無眾生故,連佛的名字也無。因無執著故,眾生的境界也無。因無分別故,無明迷亂也無。因無耽著故,妄念的對境也無。因無貪著故,習氣的心也無。因無過去故,未來的名字也無。因無現在故,煩惱的名字也無。因無勝義故,世俗的名字也無。因無明性故,無明的名字也無。因無佛故,眾生的名字也無。因無教示者故,被教示者的名字也無。" 如是,顯現和思維也僅僅是從法性中生起而已,除此之外沒有其他成立的法,因此對顯現和心識不需要取捨和造作。《無文字》中說:"一切生起,迷亂顯現是我的心。一切安住,迷亂顯現是我的意。一切顯現,迷亂顯現是我的身。一切滅盡,迷亂顯現是我的語。見而不滅,如我的色相顯現。聞而不滅,如我的聲音響起。嗅而不滅,如我的香氣感受。嘗而不滅,如我的味道追尋。觸而不滅,如我的意識迅速。秘密的煩惱是我的幻化。佛與眾生是我的墓地。我是遍行者,是自明的大顯現。"

ཀུན་བྱེད་ང་ནི་སྣང་བ་རང་གསལ་ཆེ། །ཞེས་པ་དང༌། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལས། སྣང་སྲིད་མ་བཅོས་ཆོས་སྐུའི་ངང༌། །ཡེ་ཤེས་མ་བཅོས་ཐུགས་ལ་རོལ། །འབྱུང་བ་མ་བཅོས་ལོངས་སྐུའི་ངང༌། །ཁ་དོག་མ་བཅོས་དབྱིངས་ལ་རོལ། །སེམས་ཅན་མ་བཅོས་སྤྲུལ་སྐུའི་ངང༌། །ཐུགས་རྗེ་མ་བཅོས་འགག་མེད་ཀློང༌། །ཀུན་གཞི་མ་བཅོས་བདེ་ཆེན་ངང༌། །རིག་པ་མ་བཅོས་ནམ་མཁའི་ཀློང༌། །ཡེ་ཤེས་མ་བཅོས་རྣམ་དག་པ། །གཉིས་མེད་མ་བཅོས་སྟོང་པའི་ངང༌། །རང་བྱུང་མ་བཅོས་རིག་པའི་ཀློང༌། །སེམས་ཉིད་མ་བཅོས་རིག་པའི་ངང༌། །ཡིད་རྣམས་མ་བཅོས་ཡེ་ཤེས་འོད། །འགྱུ་བྱེད་མ་བཅོས་རང་བཞིན་འོད། །སེམས་ཅན་མ་བཅོས་སངས་རྒྱས་དངོས། །མ་རིག་མ་བཅོས་རིག་པ་དངོས། །དུག་ལྔ་མ་བཅོས་ཡེ་ཤེས་ལྔ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་སྣང་སྲིད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་པ་གསལ་སྣང་རིག་པའི་ངང་ལས་སྣང་བ་ཙམ་ལས་གཞན་མེད་པའང་ཡེ་ནས་ཡོད་མ་མྱོང་བའི་དོན་ལ་ཐུག་པས་ཡེ་སངས་ཡེ་གྲོལ་ཡེ་ཕྱིན་ཙམ་གྱི་རོལ་པ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། འཁོར་བ་ཉིད་ཀྱང་རུ་ནས་བཟློག» «།དཔྱོད་པས་མ་ཕྱེ་ཡུལ་དུ་མེད། །རྩ་བ་ལྔ་དང་ཡེ་ཤེས་སྐུ། །དྲན་བྱེད་ཡེ་སངས་རང་རིག་དག» «།ཀུན་གྱི་ལམ་ལ་རྣམ་པར་སྣང༌། །ཀུན་གཞི་ལུས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལ། །སྟོང་རིག་གསལ་བའི་བཞིན་བསྟན་པས། །གཞན་འབྱུང་འཁྲུལ་པ་གཞི་ལ་བསྐྱལ། །ཕུང་པོ་ལྔ་ཉིད་རྒྱུ་མེད་པས། །འཁྲུལ་པའི་ལུས་ནི་སྔོན་སངས་རྒྱས། །འབྱུང་བ་ལྔ་ཉིད་ཡེ་དངས་པས། །སྣང་བ་འོད་གསལ་ཉིད་དུ་གྲོལ། །དབང་པོ་ལྔ་ཉིད་ཅེར་བཞག་པས། །འཛིན་པའི་ཡུལ་ལྔ་རང་སར་གྲོལ། །ཉོན་མོངས་ལྔ་ཉིད་རང་ཡིན་» «པས། །ཁམས་གསུམ་ཉིད་ནི་གཞི་ལ་བསྐྱལ། །མ་རིག་པ་ཉིད་རང་བྱུང་» «བས། །འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཡེ་ནས་སངས། །ཀུན་གཞི་ཆོས་སྐུར་རང་ཤར་» «བས། །བརྒྱུད་པའི་སྐྱེ་བ་རྩད་ནས་བཅད། །ཡིད་བཞིན་དགོངས་པར་ཡེ་གནས་པས། །འགྱུ་བྱེད་རྣམས་ནི་རང་གཞག་ཡིན། །དབུགས་ནི་ཡེ་ནས་རྒྱུན་ཆད་པས། །སྐྱེ་ཤི་གདོད་ནས་ཡོད་པ་མིན། །འདོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཡེ་རྫོགས་» «པས། །ཞེན་པའི་མཐའ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀློང༌། །ཡན་ལག་མ་བསྐྱོད་ཡེ་ཕྱིན་» «པས། །འགྲོ་བའི་ལམ་ཉིད་ཡེ་ནས་བགྲོད། །

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: "我是遍行者,是自明的大顯現。" 《普賢心鏡》中說: "現有未造作,法身之境界。 智慧未造作,遊戲於心中。 元素未造作,報身之境界。 色彩未造作,遊戲於法界。 眾生未造作,化身之境界。 大悲未造作,無礙之廣闊。 阿賴耶未造作,大樂之境界。 覺性未造作,虛空之廣闊。 智慧未造作,本來清凈。 無二未造作,空性之境界。 自生未造作,覺性之廣闊。 心性未造作,覺性之境界。 諸意未造作,智慧之光明。 變化未造作,自性之光明。 眾生未造作,即是真佛陀。 無明未造作,即是真覺性。 五毒未造作,即是五智慧。" 再者,一切現有諸法皆無實體,僅從明顯覺性的狀態中顯現而已,除此之外別無他物。這也指向了本來未曾存在的意義,因此只是本來清凈、本來解脫、本來圓滿的游舞。 《珍珠串》中說: "輪迴本身從根本上顛倒, 未經分析即無境可得。 五根本和智慧身, 憶念本凈自覺清凈, 顯現於一切的道路。 在阿賴耶身體之鏡中, 示現空明覺性之面容, 他生迷亂歸於基礎。 五蘊本身無因, 迷亂之身先前已成佛。 五大元素本來清凈, 顯現解脫為光明自性。 五根本身任其自然, 五境執著自然解脫。 五煩惱本身即是自性, 三界本身歸於基礎。 無明本身自然生起, 迷亂之因本來清凈。 阿賴耶自顯為法身, 相續之生從根斷絕。 如意安住于覺受, 諸變化本是自然安住。 氣息本來已斷流, 生死從始不存在。 欲妙功德本圓滿, 執著邊際即法性廣闊。 肢體未動本已到達, 行走之道本已走過。"

།འགྲོ་བའི་ལམ་ཉིད་ཡེ་ནས་བགྲོད། །སྨྲས་པའི་ངག་ནི་བརྗོད་མེད་» «པས། །ཡེ་ནས་སྨྲ་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས། །བསམ་པའི་འཕྲོ་འདུ་ཡེ་སྟོང་པས། །ཡེ་ནས་བསམ་གཏན་ཆེན་པོར་གནས། །བྱས་དང་བྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཐོག་མ་ཉིད་ནས་བྱ་བྱེད་བྲལ། །གཞི་ནས་གཞན་བྱུང་ཆོས་མེད་» «པས། །གདོད་ནས་རང་བྱུང་ཉག་གཅིག་གོ» «།གཅིག་དང་གཉིས་ཀྱི་གྲངས་ཟད་པས། །ཐིག་ལེ་ཟླ་དང་བྲལ་བ་ཉིད། །མུན་པ་གདོད་ནས་རྣམ་དག་» «པས། །རིག་པ་ཡེ་ནས་འོད་གསལ་ཉིད། །འཁོར་བ་ཆོས་ཉིད་འགགས་ཟིན་པས། །ཡེ་ནས་ལྷུན་རྫོགས་སངས་རྒྱས་པ། །མཚན་མའི་དངོས་པོ་སྟོང་སངས་པས། །བདག་འཛིན་བློ་ནི་ཡེ་ནས་ཟད། །ཅེས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ཡེ་ནས་དག་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རང་བཞིན་དུ་དག་ཟིན་ཏེ། རང་ཤར་ལས། དོན་ནི་སྐྱེ་མེད་རང་གསལ་ཉིད། །དེ་ལ་གཉེན་པོས་གཞིག་ཏུ་མེད། །དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་རིས་སུ་མེད། །ང་དང་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད། །བཟང་དང་ངན་པའི་རྣམ་རྟོག་མེད། །ཡིན་དང་མིན་པའི་མཐའ་ལས་འདས། །རྟོག་དང་མི་རྟོག་ཆོས་ལས་འདས། །རྟག་དང་ཆད་པར་«༼༡༽«གཉིས་དང་བྲལ། །གོལ་དང་སྒྲིབ་པའི་ཆོས་ལས་འདས། །རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་གཉིས་སུ་མེད། །དག་དང་མ་དག་མཐའ་ལས་འདས། །སེམས་དང་ཡིད་དང་ཆོས་ལས་འདས། །ཤེས་དང་མ་ཤེས་གཉིས་སུ་མེད། །མ་རིག་འཁྲུལ་པའི་སེམས་ལས་འདས། །སྒྲ་དང་ཐ་སྙད་ཚིག་དང་བྲལ། །གཟུང་འཛིན་སེམས་ཀྱི་དྲི་མ་མེད། །རྟོག་པ་ལམ་གྱི་དྲི་མ་» «བསལ། །དངོས་པོར་འཛིན་པའི་ཆོས་དང་བྲལ། །ས་དང་ལམ་ལ་སྦྱང་དུ་» «མེད། །ལྷ་ལ་མཆོད་པ་དབུལ་མི་དགོས། །དགེ་བ་བཅུ་ཡིས་བསྐྱབ་ཏུ་» «མེད། །སྡིག་པས་དེ་ལ་གོས་མི་འགྱུར། །འཁོར་བ་ངན་སོང་ག་ལ་ཡོད། །མྱ་ངན་འདས་པའི་ཆོས་མེད་ཅིང༌། །བདག་དང་གཞན་ཅེས་གྲུབ་པ་མེད། །ལོག་དང་མ་ལོག་ག་ལ་ཡོད། །ཡོད་དང་མེད་པའི་མཐའ་ལས་འདས། །ཁ་དོག་མེད་ཅིང་དབྱིབས་མེད་པ། །དཔེ་མེད་མཚོན་མེད་བསྟན་དུ་མེད། །གཟུང་དང་འཛིན་པའི་ཆོས་མེད་ཅིང༌། །སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །ཅེས་» «དང༌། ཁྱུང་ཆེན་ནམ་མཁའ་ལྡིང་ལས། རྒྱུ་རྐྱེན་བྲལ་བའི་རང་སྣང་སྒྲིབ་མེད་ཉིད། །རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་པའི། །

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: "行走之道本已走過。 所說之語無可言表, 本已超越言思之境。 思維之流散本來空, 本已安住大禪定中。 因無所作與所生, 從始離開能所作。 基中無他生之法, 本來唯一自生性。 一與二之數已盡, 明點本離月亮性。 黑暗本來全清凈, 覺性本來即光明。 輪迴法性已止息, 本來任運成佛陀。 相之實體空凈故, 我執之心本已盡。" 如是所顯,本來清凈,已成法身自性清凈。 《自顯》中說: "義理無生自明性, 對治於此無可壞。 於此無有方與黨, 無有我與我執著。 無有善惡分別念, 超越是與非之邊。 超越有念無念法, 遠離常斷二邊際。 超越解脫障礙法, 證悟未證無二相。 超越清凈不凈邊, 超越心意及諸法。 了知未知無二相, 超越無明迷亂心。 遠離聲音名言詞, 無有能所心垢染。 已除分別道垢染, 遠離執實之諸法。 地道無需修煉凈, 無需供養諸天神。 十善不能救護此, 罪業於此不染污。 輪迴惡趣何處有? 無有涅槃之諸法, 自他二者無成立。 顛倒未倒何處有? 超越有無二邊際。 無色無形無比喻, 無可表徵不可示。 無有能所取之法, 無有佛陀無眾生。" 《大鵬金翅鳥》中說: "離因緣之自顯無礙性, 離勤作唯一無人造作,

རྩོལ་བྲལ་ཉག་གཅིག་སུས་ཀྱང་མ་བྱས་པའི། །ཡེ་རྫོགས་སྙིང་པོ་ལྷུན་གྲུབ་ཡུལ་ལ་རོལ། །སྒྱུ་མའི་ཆུ་དེ་གཟུགས་ལས་བྱུང་བ་ཡི། །སྙིང་པོ་བརྒྱ་དང་རྟག་ཆད་ཡིད་ཟད་དེ། །སྒྲིབ་བྲལ་ཅོག་གཞག་བསླད་པ་མེད་པ་ཉིད། །མཐོང་མེད་མཚུངས་པ་མེད་ཅིང་ཡེ་ཤེས་དངོས། །འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ལ་གཟུང་བའི་ལྟོས་བྲལ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་སྣང་ཤེས་ཐམས་ཅད་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རོལ་པ་ཡེ་སྟོང་རྩ་བ་དང་བྲལ་བར་ཐག་ཆོད་པར་མ་ཟད་ཡེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཆོས་སྐུར་སངས་རྒྱས་པས་རང་སྣང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་རང་ཤར་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང་སྣང་བ་ཆེན་པོ་རྒྱལ་མཆོག་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་རོལ་པར་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྣང་བ་འཁྲུལ་པའི་རང་བཞིན་འདི། །ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་སྔར་མ་མཐོང༌། །རྟོག་བཅས་འཁྲུལ་པ་གཞི་མེད་པས། །ཀུན་གཞི་ཆོས་སྐུ་ཆེན་པོར་རྟོགས། །འཁྲུལ་པའི་རང་རྟོག་རྒྱུན་ཆད་དོ། །དེ་ལྟར་འཁྲུལ་མེད་སྣང་བ་འདི། །ཡེ་ནས་གྲོལ་བའི་གནད་ལས་ཤར། །འགྲོ་བའི་ཕུང་པོ་སངས་རྒྱས་» «སྐུ། །ཡེ་ནས་ཡིན་པར་སུས་མ་རིག» «།ཕུང་པོ་སངས་རྒྱས་མངའ་བདག་ཏུ། །རྩ་གནས་ཡི་གེར་གྲུབ་ལས་བྱུང༌། །ཆུ་བུར་མིག་ལ་ཡེ་ཤེས་ནི། །རང་སྣང་ཡིན་པར་སུས་མ་མཐོང༌། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཡེ་ཟིན། སངས་ཡེ་རྒྱས། འཁོར་བ་ཡེ་གྲོལ། མྱང་འདས་ཡེ་ཐོག་ཏུ་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡི། །དེ་ཀུན་བློ་ཡི་དཀྱིལ་དུ་ཚུད། །མི་སྣང་ཡུལ་མེད་རྟོག་པ་ཡང༌། །མ་བཅད་རང་ས་ཉིད་དུ་ཆོད། །འཁྲུལ་མ་མྱོང་བས་མ་རིག་བརྩད། །མ་བརྟགས་ཡེ་ནས་ཆོད་ནས་འདུག» «།གོང་དུ་འདི་ཀུན་སུས་མ་» «ཚོར། །རགས་པའི་འབྱུང་བ་འདི་ཀུན་ཡང༌། །ཐོག་མ་ཉིད་ནས་རང་དེངས་པར། །འགྲོ་བའི་གནས་མེད་རང་སོང་བས། །རང་ལུས་ཡེ་ནས་མེད་པར་» «ནི། །སྔ་ཕྱི་མེད་པར་འདིར་ཡང་རིག» «།འདི་ཀུན་དུས་མེད་ཡང་འདུས་» «པས། །གཅིག་དང་གཉིས་དང་དྲུག་གསུམ་གྱི། །སྣང་མེད་སྣང་དང་ཡང་ཕྱེད་སྣང༌། །མི་སྣང་མཛད་པའི་རང་སྒྲར་ཡང༌། །ས་འཛིན་ས་ལ་གནས་པར་» «ནི། །ཡེ་ནས་འདུག་པ་སུས་མ་ཚོར། །བགྲོད་དུ་ཡེ་ནས་མེད་པ་ཡི། །ལམ་ནི་ཡེ་ནས་ཉེ་བར་ནི། །འདི་ཡང་རང་ལ་ཡེ་འདུག་པ། །

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: "離勤作唯一無人造作, 本圓滿精華任運境中游。 幻化之水從色相生起, 精華百種常斷意已盡。 離障礙任其自然無污染, 無可見無等同真實智慧。 于迷亂境中離能取所取。" 如是,一切顯現與認知皆為影像之遊舞,本空離根本,不僅如此決定,而且本來任運成就法身佛,因此自顯智慧之本質自然顯現,等同佛土與大顯現勝王普賢之遊舞。 《穿透》中說: "此顯現迷亂之自性, 先前未見即是智慧。 有念迷亂無基故, 了知阿賴耶大法身。 迷亂自念相續斷。 如是無迷之顯現, 從本解脫要義生。 眾生蘊體即佛身, 本來如是誰不知? 蘊體即是佛主尊, 從根本字成就生。 水泡眼中即智慧, 自顯誰人未曾見?" 再者,法本已成就,佛本已圓滿,輪迴本已解脫,涅槃本已到達。 《寶積》中說: "自性大圓滿, 一切攝心中。 無顯無境念, 未斷自處斷。 未曾迷故無明根, 未觀察本已斷。 先前此等誰未覺? 粗大諸元素, 從始自消融。 眾生無處自消失, 自身本來無, 無前後此處亦知。 此等無時復聚集, 一二及六三, 無顯半顯與不顯, 無顯事業自聲中, 持地安住于地上, 本來如是誰未覺? 本來無可行, 道路本親近, 此亦本自在,

ལམ་ནི་ཡེ་ནས་ཉེ་བར་ནི། །འདི་ཡང་རང་ལ་ཡེ་འདུག་པ། །སྔར་མ་མཐོང་སྟེ་རང་རིག་རྟུལ། །མི་གནས་བསམ་གཏན་དགོངས་པ་ན། །སྒོམ་པ་མེད་པར་ཡེ་འདུག་» «པ། །འདི་ཡང་གང་གིས་སྔར་མ་རིག» «།བདག་དང་འཛིན་པའི་ཞེན་ཡུལ་» «ནི། །དང་པོ་ཉིད་ནས་ཆོས་ཉིད་«༼༡༽«ལ། །འདི་ཀུན་རང་གིས་རང་སྣང་» «བར། །ཡེ་ནས་སྣང་བ་སྔར་མ་རིག» «།བདག་རྟོག་བཅིངས་པའི་ཉོན་མོངས་» «ལྔ། །ཡེ་ནས་རིག་པ་རང་ཤར་བར། །ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ཞལ་མ་འཚོ། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་བཞི། །ཡེ་ནས་རང་གི་ཡུལ་ཡིན་པར། །སུས་མ་མཐོང་བ་མིག་རེ་རྟུལ། །ཡང་གསང་བཏུས་པའི་མན་ངག་བཅུད། །བར་མཚམས་མེད་པར་རང་གྲག་པ། །གང་གིས་འདི་ཉིད་མ་ཐོས་པ། །རྣ་བའི་དབང་པོ་མེད་དམ་» «ཅི། །རང་གནས་དབྱིངས་དང་རིག་པའི་དྲི། །བྲལ་བའི་སྐབས་མེད་རང་འཁོར་བར། །ཚོར་མ་མྱོང་བ་སྣ་འགགས་སམ། །བཅུད་གསུམ་མན་ངག་གཅིག་དྲིལ་བ། །ཡེ་ནས་ལུས་སེམས་བཅུད་ཡིན་པ། །འདི་ཉིད་མ་མྱོང་ལྕེ་ཆད་དམ། །སྣང་བ་རང་དག་ཁ་དོག་རྒྱན། །རང་གི་ལུས་དང་འབྲལ་མེད་པར། །ལུས་དང་གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་ནི། །ཉིན་དང་མཚན་མོ་མེད་འདུག་པ། །སུས་ཀྱང་མ་རེག་ལུས་བེམས་སམ། །སྡུག་བསྔལ་ཚལ་««༼༡༽«འདེབས་བདེ་བའི་ཆོས། །བརྗོད་པ་མེད་པར་རང་གནས་པ། །སུས་མ་ཤེས་པ་བློ་རེ་རྟུལ། །འཁོར་བའི་བག་ཆགས་ཡང་བརྩེགས་པ། །ཡེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་འདུག་པ། །གང་གིས་མ་མཐོང་སྙིང་རྗེའི་གནས། །དབང་པོ་བདག་རྟོག་ཡུལ་ཤར་ནས། །དྲན་བསམ་འགྱུ་བ་སྣ་ཚོགས་རྣམས། །ཡེ་ནས་ལོངས་སྐུར་རང་ཤར་བ། །འདི་ཀུན་མ་དྲན་བརྗེད་རེ་» «ངས། །བྱ་བྱེད་སྤྱོད་པ་རྩོལ་སྒྲུབ་དང༌། །སྐྱེ་བོ་འདུ་བའི་ཅ་ཅོ་ཀུན། །ཡེ་ནས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་པར། །སུས་མ་ཤེས་པར་ཡོངས་རེ་རྟུལ། །ཇི་ལྟར་བསམ་དང་དྲན་འགྱུས་པ། །ཆུ་བོའི་རྒྱུན་བཞིན་བར་མེད་པར། །རྟག་ཏུ་རང་གི་ཡིད་འཕྲོག་པ། །རྩོལ་མེད་རང་གཞག་སྒོམ་པར་ནི། །ཉམས་སུ་མ་ཆུད་སེམས་རེ་ཡེངས། །སྣོད་བཅུད་ཡོད་ཐོས་སྣང་བ་འདི། །བརྟགས་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡང༌། །གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུན་གཅོད་«༼༢༽«ལྟ་བར་ནི། །ཡེ་ནས་འདུག་པ་མ་མཐོང་བ། །དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྒོ་འགགས་སམ། །ཞེས་པ་དང༌། གཞི་རྩ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: "道路本親近, 此亦本自在, 先前未見自知遲鈍。 無住禪定境界中, 本來安住無修習, 此亦何人先未知? 我執所取之對境, 從始即是法性中, 此等皆為自顯現, 本來顯現先未知。 我執束縛五煩惱, 本來覺性自顯現, 共存未曾相見面。 地水火風四元素, 本來即是自境界, 誰未見此眼遲鈍。 極密精要教授精, 無間斷自然響起, 何人未聞此聲音, 耳根器官豈缺失? 自住界與覺性香, 無離時自然環繞, 未曾感受鼻塞耶? 三精要合一教授, 本來即是身心精, 此未經歷舌斷耶? 顯現自凈色彩飾, 與自身體不相離, 如同身體與影子, 晝夜無別而安住, 誰未觸及身僵硬? 苦痛銳利樂法性, 無言說而自安住, 誰未知曉智遲鈍? 輪迴習氣層層疊, 本來安住法身中, 誰未見此悲憫處? 根境我執顯現后, 念想變化諸種種, 本來報身自顯現, 此等未憶真健忘。 作為行為勤修及, 眾生聚集喧囂聲, 本來即是化身性, 誰不知曉真遲鈍? 所思所想所變化, 如河流水無間斷, 常奪自心無勉強, 任其自然之修習, 未能領悟心散亂。 器世間有聞顯現, 觀察無有自性yet, 如斷城市相續見, 本來安住未見此, 諸根門戶是否塞?" 又說: "于無基礎之法性,

ཞེས་པ་དང༌། གཞི་རྩ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །མ་བཙལ་བཞག་པས་ངོ་མཚར་ཆེ། །འགྲོ་དང་འོང་བའི་རིག་པ་ལ། །ཐུག་པ་མེད་པ་ངོ་མཚར་ཆེ། །ཡེ་གནས་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ལ། །གཉེན་པོ་མེད་པ་ངོ་མཚར་ཆེ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྡོ་རྗེའི་གད་མོ་བཅུ་གཉིས་དང་ངོ་མཚར་གྱི་གསང་ཚིག་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་ཆོས་ཟད་ཀ་དག་ཆེན་པོར་ལ་བཟླ་བར་བྱ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཀྱེ་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ལྟ་བ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟོས་དང༌། དགེ་སྡིག་དང་ལྟ་སྒོམ་ལས་འདས་པ་ངོ་མཚར། གཞི་མ་བསྐྱོད་པས་ལུས་ངག་གི་བྱ་བ་ཅི་བྱས་ཀྱང་ཕན་གནོད་དང་བྲལ་བ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་དངོས་པོ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ལ་ལྟོས་དང༌། སྣང་བ་འདི་སྤུ་མ་བརྗེས་མདོག་མ་བསྒྱུར་བ་ངོ་མཚར། བདེ་སྡུག་ཇི་ལྟར་བསམས་ཀྱང་དོན་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཀུན་འབྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟོས་དང༌། དྲན་བསམ་གྱི་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་ཅི་བྱས་ཀྱང་རོལ་པར་ཤར་ཏེ་ངོ་མཚར། ཇི་ལྟར་བྱས་ཀྱང་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་ཀློང་དུ་འགག་མེད་གྲོལ་བ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟོས་དང༌། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་ཡེ་ནས་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་ངོ་མཚར། སྐྱེས་བུས་མཚོན་རྣོན་པོ་ཐོགས་ནས་འགྲོ་བ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་བསྒྲལ་ཀྱང་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ལ་ཕན་གནོད་དང་བྲལ་བ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་རང་གི་ཤེས་པ་སྟོང་པ་ཀུན་སྣང་གི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟོས་དང༌། གང་ལྟར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རང་གི་གྲོགས་སུ་འཆར་བ་ངོ་མཚར། ཇི་ལྟར་སྣང་ཡང་རང་གི་གཞི་ལས་གཡོས་པ་མེད་པ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་རིག་པ་སྟོང་པ་ཀུན་གྲོལ་གྱི་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་དང༌། རང་གི་གཉེན་པོར་རང་ཆེ་བ་ངོ་མཚར། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རང་གིས་རང་གྲོལ་བ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་རིག་པ་སྟོང་པ་ཀུན་དག་གི་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་དང༌། འབད་རྩོལ་མེད་པར་འབྲས་བུ་རང་རྙེད་པ་ངོ་མཚར། གཅིག་ཟིན་པས་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་དུ་དག་པ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་སྐུ་གསུམ་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཀུན་བཞག་གི་ཚད་ལ་ལྟོས་དང༌། འགྲོ་དྲུག་སྐུ་གསུམ་དུ་སྣང་བ་ངོ་མཚར།

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: "于無基礎之法性, 不尋而安真稀奇。 來去之覺性之中, 無有盡頭真稀奇。 本住大智慧之中, 無有對治真稀奇。" 這些也應以十二金剛笑聲和七種稀奇秘語,歸結為法盡大清凈。同一續中說: "嗟!一切佛語金剛心髓,請觀自生智慧之見,超越善惡見修真稀奇。基礎未動,身語所作無益害,哈哈! 嗟!語金剛,請觀事物本性實相,顯現未改色未變真稀奇。無論如何思維苦樂,實際無變,哈哈! 嗟!語金剛,請觀大空遍生智慧,種種念想行為皆顯為游舞真稀奇。無論如何作為,無生界中無礙解脫,哈哈! 嗟!語金剛,請觀法性空性遍智慧,無生與本來共存真稀奇。若人持利劍同時度化眾生,彼人相續離益害,哈哈! 嗟!語金剛,請觀自心空性遍現智慧,一切顯現皆現為自伴真稀奇。無論如何顯現,未離自基,哈哈! 嗟!語金剛心髓,請觀覺性空性遍解顯現,自身對治自大真稀奇。諸煩惱自解脫,哈哈! 嗟!語金剛,請觀覺性空性遍凈本質,無勤獲得果實真稀奇。悟一切則輪涅無二清凈,哈哈! 嗟!語金剛,請觀三身大空遍安住之量,六道顯現為三身真稀奇。

འགྲོ་དྲུག་སྐུ་གསུམ་དུ་སྣང་བ་ངོ་མཚར། འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སྒོམ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མ་བྱས་པར་དུས་གཅིག་ལ་འཚང་རྒྱ་བ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་སྐུ་གསུམ་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་རྫོགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་དང༌། དུས་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ངོ་མཚར། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་མ་སྤྱད་པར་ཚོགས་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་རྫོགས་པ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་རིག་པ་ཅེར་གཞག་སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཀུན་མཉམ་ལ་ལྟོས་དང༌། བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་རྒྱན་དུ་ཤར་བ་ངོ་མཚར། སྤོང་ལེན་ཐམས་ཅད་ལྟ་བས་གྲོལ་བ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་ཡེ་སྟོང་ཆེན་པོ་ལ་ལྟོས་དང༌། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པར་འདུག་པ་ངོ་མཚར། བྱ་བྱེད་བསྒོམས་པས་ལྟུང་བར་འགྱུར་བ་ཧ་ཧ། ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་མི་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་དངོས་ཅན་ལ་ལྟོས་དང༌། མེད་པ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཐེག་པ་ངོ་མཚར། སྐྱེས་པས་སྐྱེ་མེད་ཐོབ་པ་ཧ་ཧ་ཞེས་» «སོ། །འདི་དག་གཤིས་ཀྱི་འདུག་ཚུལ་དང༌། རང་ངོ་རྗེན་པ་དང༌། རྟོགས་པ་ཀློང་དུ་གྱུར་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་སྦྱར་ཏེ་བཤད་པར་བྱའོ། །ངོ་མཚར་གྱི་གསང་ཚིག་བདུན་ནི་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཨེ་མ་ཧོ། གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོ་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག» «།རང་གི་རིག་པ་ཉིད་སྐྱེ་ཤི་དང་བྲལ་བའི་གནད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་བྱེ་བའི་སྲོག་གཅད་«༼༡༽«པ་དང༌། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་རྟག་ཏུ་སྤྱད་པའི་གང་ཟག་ལ་ཁྱད་པར་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངས་བསྟན་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཉིད་ལ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གོམས་པར་བསྒོམས་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་སྐད་ཅིག་ཙམ་མ་བྱས་པའི་གང་ཟག་གཉིས་འཚང་རྒྱ་བ་ལ་ཁྱད་པར་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངས་བསྟན་པའོ། །ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་རིག་པ་ཉིད་འདུས་མ་བྱས་པའི་གནད་ཀྱིས། འདུས་བྱས་ཀྱི་དགེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱས་པའི་དད་པ་ཅན་དང་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པའི་མི་གཉིས་ཚོགས་རྫོགས་པའི་སྒོ་ལ་ཁྱད་པར་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངས་བསྟན་པའོ། །

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: "六道顯現為三身真稀奇。眾生未修絲毫禪定,同時成佛,哈哈! 嗟!語金剛,請觀三身大空本圓果,三時無聚散真稀奇。未行六度,一時圓滿諸資糧,哈哈! 嗟!語金剛,請觀覺性直觀大空平等,一切作為顯為莊嚴真稀奇。一切取捨以見解脫,哈哈! 嗟!語金剛,請觀空之空性本大空,安住一切佛陀密意真稀奇。作為修習反成墮落,哈哈! 嗟!語金剛,請觀非空之空有實者,無中執我之乘真稀奇。因生而得無生,哈哈!" 這些應結合本性安住方式、赤裸自性和證悟融入境界的瑜伽士來解釋。 七種稀奇秘語,同一續中說: "噫嘛呼!語金剛心髓請聽:由自覺離生死之要,殺害億萬眾生者,與常行十度者,無絲毫差別,此乃普賢我所說。 一切佛語金剛,由法性無戲論之要,常修空性者,與未曾念及空性者,成佛無絲毫差別,此乃普賢我所說。 嗟!語金剛,由覺性本無為之要,行無量善業之信者,與常勤殺生者,圓滿資糧無絲毫差別,此乃普賢我所說。

འདུས་བྱས་ཀྱི་དགེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱས་པའི་དད་པ་ཅན་དང་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པའི་མི་གཉིས་ཚོགས་རྫོགས་པའི་སྒོ་ལ་ཁྱད་པར་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངས་བསྟན་པའོ། །ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འགྲོ་འོང་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རྟགས་སྣ་ཚོགས་ལུས་ངག་ལ་བྱུང་བའི་སྐྱེས་བུ་དང་ཐོས་བསམ་ལ་བློ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མ་སྦྱངས་པའི་གང་ཟག་གཉིས་དངོས་པོ་མཐོང་བ་ལ་ཁྱད་པར་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངས་བསྟན་པའོ། །ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་ཆོས་ཉིད་ལ་སྐྱེ་འགག་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་དམྱལ་བ་ཚ་གྲང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྐྱེས་བུ་དང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་མྱོང་བའི་སྐྱེས་བུ་གཉིས་རྟོགས་པའི་སྒོ་ཐོབ་པ་ལ་ཁྱད་པར་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངས་བསྟན་པའོ། །ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་རིག་པ་ལས་«༼༡༽«འགྱུར་བ་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཆོད་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་བདག་རྟག་པར་ལྟ་བ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངས་བསྟན་པའོ། །ཀྱེ་གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་ཆོས་སྐུ་རང་ལ་ཡོད་པའི་གནད་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་དུ་མཆོད་པ་དང་བསྟོད་པ་དང་གསོལ་བ་སྣ་ཚོགས་བཏབ་པའི་སྐྱེས་བུ་དང་ལས་སུ་བྱ་བྱེད་དང་བྲལ་བར་འདུག་པ་གཉིས་ལ་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་ལ་ཁྱད་པར་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ངས་བསྟན་པའོ། ། གསུང་གི་རྡོ་རྗེ་དེའི་ཕྱིར་ན་རང་བྱུང་ཆེན་པོའི་ཚིག་འདི་དག་ལ་སྤྱོད་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི་འབད་པ་མེད་པར་ཉམས་སུ་ལོན་པའི་གདེང་རྙེད་ནས་སྣང་བ་དང་སྐུ་གསུམ་དབྱེར་མེད་དུ་འཚང་རྒྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །འདི་དག་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་རིག་པ་མངོན་སུམ་རྗེན་པའི་སྒོ་མཐོང་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་ངོ་བོ་ལ་སྦྱར་ནས་བཤད་དེ། གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་གནད་རླབས་པོ་ཆེ་ལ་ལ་བཟླ་བ་ཡིན་ནོ། །དོན་གཉིས་པ་བྱ་བྲལ་ཟང་ཐལ་རྗེན་པར་འགག་བསྡམ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཆོས་སྐུ་ངོས་གཟུང་བ་དང༌། ངང་དེར་འགག་བསྡམ་པའོ། །དང་པོ་ནི།

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: "行無量有為善業之信者,與常勤殺生者,圓滿資糧無絲毫差別,此乃普賢我所說。 嗟!語金剛,由覺性智慧無來去之要,身語現種種法性徵兆者,與未曾剎那修習聞思者,見實相無絲毫差別,此乃普賢我所說。 嗟!語金剛,由法性無生滅之要,經歷寒熱地獄者,與經歷諸佛種種安樂者,獲證悟門無絲毫差別,此乃普賢我所說。 嗟!語金剛,由覺性無變之要,斷除意識戲論者,與執我為常見者,無絲毫差別,此乃普賢我所說。 嗟!語金剛,由法身自有之要,外在供養讚頌祈請者,與離一切作為而安住者,獲得果位無絲毫差別,此乃普賢我所說。 語金剛,因此,行持此等自生大語者,無需勤勉即獲修持把握,顯現與三身無別而成佛。" 這些應結合大圓滿見到覺性赤裸直觀之門而修持的本質來解釋,是歸結于超勝他法的重要關鍵。 第二,無為任運裸露中止息,分兩部分:一、指認法身;二、于彼境中止息。 首先,

ངང་དེར་འགག་བསྡམ་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཚོགས་དྲུག་གི་ཡུལ་ལ་ཕར་འཆར་རམ་རང་གནས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནང་དུ་གནས་པའམ་གང་ཡིན་ཀྱང་རིག་པའི་ཆ་ལ་རང་གསལ་རྗེན་པ་གསལ་རིག་ཏུ་ལྷག་གེ་བ། ངན་རྟོག་ཏུ་ཤར་ཡང་རང་སངས་སུ་རྗེན་ནེ། བཟང་རྟོག་ཏུ་ཤར་ཡང་མཐའ་གྲོལ་དུ་སངས་སེ། རང་ས་ན་གནས་ཀྱང་བར་མེད་དུ་ཧ་རེ་བ་ཡུལ་གྱིས་མ་བསྒྱུར། འཛིན་པས་མ་བསླད། སྤང་གཉེན་མ་ཞུགས་པར་ས་ལེ་སང་ངེ་བའི་རིག་ཆ་དེ་ཟང་ཐལ་རྗེན་པའི་ཆོས་སྐུར་ངོས་བཟུང་སྟེ། ཤེས་རིག་མ་ཡིན་ན་ཕར་ཞོག» «ཡིན་ན་ངོ་བོ་དེ་ཆོས་སྐུར་མ་ཡིན་པ་མི་སྲིད་པས་ངོ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། ཁྱུང་ཆེན་ལས། མ་བསྒོམས་བཞག་པ་དེ་ཉིད་རང་རིག་ པ། །སྒྲ་དང་བློ་བྲལ་ཀུན་གྱི་ཕ་རོལ་ཞིང༌། །དམིགས་བཅས་རང་སོ་ཉིད་དེ་བཅོས་ཅི་«༼༡༽«དགོས། །གནས་པས་འགག་ལ་འགྱུས་པས་རང་སར་དག» «།མེད་མཐོང་མ་སྤངས་དེ་ལ་སངས་པ་མེད། །ས་མེད་འདི་ཉིད་གནས་དེ་གང་གི་ ཡུལ། །འཇུག་སྟེ་གང་གི་ཕ་རོལ་སོང་མེད་པའོ། །རང་བཞིན་ཡོད་མེད་བརྟག་དཀའི་སེམས་ལ་རེག་ནུས་ཤིང༌། །མ་བསམས་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད། །བྱ་བྲལ་གླེན་པའི་ཤུགས་འཆང་བློ་བདེ་བ། །སྤྲོས་མེད་ནམ་མཁའི་ཡིད་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བྱོས། །ཞེས་སོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ལ་ཡེ་སངས་རྗེན་པར་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡིན་ལུགས་ཀྱི་ཆོས་སྐུར་རང་མལ་དུ་རང་ངོ་ཤེས་པས་དབྱིངས་རིག་མ་བུ་འདྲེས་པར་བརྗོད་ཀྱང་དོན་ལ་རང་གནས་ཆོས་ཟད་ཀྱི་དགོངས་པ་ངོས་ཟིན་པས་འཁོར་བ་ཆོས་སྐུར་སངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་ངོ་བོ་ལ་སྒྲོ་སྐུར་གྱི་དྲི་མ་བསལ་བ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། རང་བཞིན་དག་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །དྲི་མ་མེད་པས་ཕྲ་རགས་ལོག» «།གཟུགས་««༼༡༽«འཛིན་མེད་པས་འཁྲུལ་པ་ལོག» «།འགྱུ་བ་མེད་པས་ལས་རླུང་ལོག» «།ཟང་ཐལ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་ལོག» «།རང་གྲོལ་ཡིན་པས་སྣང་བ་ལོག» «།གསལ་བ་ཡིན་ཕྱིར་སྟོང་པ་ལོག» «།» «ཡེ་ནས་རྫོགས་པས་བསྐྱེད་རིམ་ལོག» «།རྩོལ་བ་མེད་པས་སྤྱོད་པ་ལོག» «། མ་བཙལ་བཞག་པས་སྒོམ་པ་ལོག» «།མངོན་དུ་སྣང་བས་ལྟ་བ་ལོག» «།སྒྲ་ཚིག་མེད་པས་ཐ་སྙད་ལོག» «།ཡོད་མ་མྱོང་བས་ཞེན་པ་ལོག» «།མེད་མ་མྱོང་བས་གཞན་ལྟོས་ལོག» «།

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: "于彼境中止息。首先, 無論是六識對境外顯,還是內住的自明覺知,或任何情況,覺性方面都是赤裸自明,清晰覺知明朗。即使顯為惡念,也自然清凈;即使顯為善念,也解脫邊際。即使安住自處,也無間隔明朗。不被境轉,不被執污,不入取捨,明明瞭了的覺性,應認知為任運裸露的法身。 若非覺知,姑且不論;若是覺知,其本質不可能不是法身,應當認知。如《大鵬》中說: '無修安住即自覺,離聲離心超一切,有緣自性何須改?住則止息動則凈,見無所見無可斷,無地此境誰能入?無有超越可趣入。自性有無難測心可觸,無思無惑即智慧,無為愚鈍力持安樂心,無戲虛空意者行。' 此本質即本凈裸露的自生智慧。雖說是本來法身中自知自明,境智如母子融合,實際上是認識到本住法盡的密意,稱為輪迴成法身清凈。 清除此本質的增益損減垢染,如《珍珠串》所說: '自性清凈諸法中,無垢故粗細顛倒滅,無執色故迷亂滅,無動故業風滅,任運故實有滅,自解故顯現滅,明瞭故空性滅,本圓故生起次第滅,無勤故行為滅,不尋安住故修習滅,現前顯現故見解滅,無聲詞故言說滅,未曾有故執著滅,未曾無故他依滅。'

ཡོད་མ་མྱོང་བས་ཞེན་པ་ལོག» «།མེད་མ་མྱོང་བས་གཞན་ལྟོས་ལོག» «།གཟུང་དུ་མེད་པས་བློ་རྒྱ་ལོག» «།ཉག་གཅིག་ཡིན་པས་གྲངས་མཐའ་ལོག» «།ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པས་གཞན་བྱུང་འགགས། །རང་ཤར་ཡིན་པས་མུན་པ་སངས། །སྙིང་པོ་ཡིན་པས་ཆོས་སྐུར་ཁྱབ། །གསལ་བར་སྣང་བས་ལོངས་སྐུར་རྒྱས། །མ་བུ་ཕྲད་པས་སྤྲུལ་སྐུར་བྱུང༌། །རྟོགས་སུ་ཡོད་པས་ཐབས་སུ་བྱུང༌། །བསམ་འདས་ཡིན་པས་དྲན་པ་སངས། །རྟག་ཆད་མེད་པས་གྲུབ་མཐའ་རྫོགས། །བཅུད་དུ་འདྲིལ་བས་རིག་པར་གསལ། །རང་གྲོལ་ཡིན་པས་ཅོག་གཞག་ཡིན། །དེ་ཉིད་ལོག་པའི་རིག་པ་ནི། །རང་ལས་འབྱུང་བས་གྲོལ་ཞེས་བྱ། །གནས་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཅེས་བྱ། །མཚན་མ་མེད་པས་སྟོང་ཞེས་» «བྱ། །ནུབ་པ་མེད་པས་ཤར་ཞེས་བྱ། །རྡོས་བཅས་མེད་པས་ཟང་ཐལ་པོ་» «༼༢༽«། །གྲོལ་བར་གནས་པས་ལོག་ཅེས་བྱ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བས་གདངས་ཞེས་བྱ། །གཉིས་སུ་མེད་པས་གཅིག་པུ་ཉིད། །ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པས་རྒྱུ་ཞེས་» «བྱ། །མ་ལུས་རྫོགས་པས་འབྲས་བུ་ཉིད། །དམིགས་པ་དག་པས་ལམ་ཞེས་» «བྱ། །འཁྲུལ་པ་ཟད་པས་ལུང་ཡང་ཡིན། །རང་ལ་གནས་པས་རྒྱུད་ཅེས་» «བྱ། །མཚོན་དུ་ཡོད་པས་མན་ངག་ཡིན། །གྲངས་ལས་འདས་པས་རྩིས་ཞེས་» «བྱ། །དེ་ལྟ་བུ་ཡི་སེམས་ཉིད་ནི། །དགོས་འདོད་སྐོང་བས་ནོར་བུ་འདྲ། །དགོས་པ་ཚང་བས་བང་མཛོད་བཞིན། །གང་བསྟན་སྣང་བས་མེ་ལོང་འདྲ། །དྲི་མེད་གསལ་བས་ཤེལ་གོང་འདྲ། །སྣ་ཚོགས་ཟ་འོག་གུར་ཁྱིམ་འདྲ། །སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པས་ཁྱུང་ཆེན་འདྲ། །ལྟ་བའི་རྩལ་རྫོགས་སེང་གེ་འདྲ། །གཏིང་རྫོགས་ཁྱབ་པས་རྒྱ་མཚོ་འདྲ། །ནང་བྱུང་གྲོལ་གཞི་ནམ་མཁའ་བཞིན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ངང་དེར་འགག་བསྡམ་པ་ནི། རིག་པ་རྗེན་པ་དེ་འཆར་རམ་གནས་ཀྱང་ཅོག་གཞག་བཅོས་བསླད་མེད་པར་རང་སོར་གློད་ནས་དངས་ཕྱིན་པར་གསལ་ངར་དང་བཅས་པ་སྟེ་རྗེན་ཡེར་རེ་རེ་ངོས་བཟུང་དུས་རིག་པ་རྗེན་པ་དེ་དུས་གསུམ་འབྲེལ་ཐག་ཆད་པའི་སྟེང་དུ་ཕོག་པས་ཆོས་སྐུ་རང་མལ་ན་རང་བཞིན་བར་མེད་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་བཞུགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། སྣང་མེད་སྟོང་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དེ། །མ་བཟུང་མ་བཏང་མ་བསླད་རང་སོ་སྟེ། །གཅིག་གིས་གསུམ་ལ་སུ་ཡིས་ཕོག་པ་ཉིད། །

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: "未曾有故執著滅,未曾無故他依滅,無可執故心量滅,唯一故數量邊際滅,遍一切故他生滅,自顯故黑暗凈,為心要故遍法身,明顯故圓滿報身,母子相遇故化身生,可證故為方便生,超思故念想凈,無常斷故見解圓滿,精華凝聚故覺性明,自解脫故任運安住。 彼即顛倒的覺性,自生故稱解脫,安住故稱遍滿,無相故稱空性,無滅故稱顯現,無實體故稱任運,解脫安住故稱顛倒,種種顯現故稱光芒,無二故稱一體,生一切故稱因,圓滿無餘故稱果,清凈所緣故稱道,迷惑盡故亦是教言,自住故稱續,可表故是口訣,超數量故稱計算。 如是心性,滿愿故如如意寶,具足所需故如寶藏,隨示現故如明鏡,無垢明凈故如水晶,種種顯現故如錦帳,無收放故如大鵬,見解力圓滿故如獅子,深廣遍滿故如大海,內生解脫基故如虛空。" 其次,于彼境中止息: 那赤裸覺性,無論顯現或安住,都不加修飾污染,任其自然放鬆,保持清明銳利。當認知赤裸覺性時,那赤裸覺性落在三世聯繫斷絕之上,稱為法身自處安住于無間自然禪定。如《大鵬》所說: "離無顯空之智慧,不執不捨不染自性,一以貫三誰能觸及。

གཅིག་གིས་གསུམ་ལ་སུ་ཡིས་ཕོག་པ་ཉིད། །རྫུན་མིན་བདེན་མིན་གནས་ཐབས་ལྷང་ངེ་བའོ། །ཞེས་སོ། །འདིའི་དུས་སུ་རྟོག་པར་སྣང་ཡང་རང་ངོ་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་རྗེན་ལ་བུད་ཟིན་ཏེ། གཟུང་འཛིན་དང་དུས་གསུམ་གྱི་འབྲེལ་ཐག་ཆད་པའི་རིག་པ་རང་ས་ན་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་ངོ་བོ་ནི། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་སྟེ། །འདས་པའི་ཡུལ་དང་མ་འོངས་ཡུལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་བཅད་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཤེས་པ་ལ་རྐྱེན་དྲག་པོས་བསླང་སྟེ་དུག་ལྔ་ལྟ་བུར་རམ་རམ་སྐྱེས་དུས་ཐད་ཀ་ན་རིག་པ་མ་གཏོགས་པ་མེད་པས་ངོས་རྗེན་པར་བཟུང་དུས་ཡེ་ཤེས་ལྷག་པར་གསལ་ལ་ཤེས་པའི་སྟེང་དུ་དགའ་བ་དང་མི་དགའ་བ་དང་བར་མ་དང་བཟང་རྟོག་ངན་རྟོག་ཅི་ཤར་ཡང་རིག་པ་མ་གཏོགས་པ་མི་འཆར་བས་ངོས་ཟིན་དུས་ཆོས་སྐུ་རྗེན་པར་འཆར་ཏེ། རིན་ཆེན་སྤུངས་པ་ལས། གཟུགས་སྐུ་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་ཚེ། །ང་ཡི་སྐུ་ཡི་རོལ་པ་ཡིན། །འདི་ལ་ཡ་ང་མེད་པའི་མི། །ང་ཡི་སྐུ་ལ་འདི་ཡིས་» «རེག» «།གཏི་མུག་ཞེ་སྡང་འདོད་ཆགས་ཀྱི། །ཞེན་པ་དྲག་པོ་ནམ་སྐྱེས་ན། །ང་ཡི་རིག་པ་རྟོག་མེད་ཡིན། །འདི་ཉིད་རང་གིས་རང་གྲོལ་བ། །ང་ཡི་མིག་ལ་འདི་ཉིད་མཐོང༌། །ཡིད་ཀྱི་དྲན་པ་ཕྱིར་སྣང་ཚེ། །ང་ཡི་སྒྲིབ་པ་རང་དག་ཕྱིར། །འདི་ལ་རྗེས་སུ་གཅོད་མེད་ན། །ང་ཡི་སྒྲ་རྣམས་འདི་ཡིས་ཐོས། །བསམ་པའི་རྟོག་ཚོགས་འདུས་པའི་ཚེ། །ང་ཡི་ཏིང་འཛིན་མི་རྟོག་བཟང༌། །འདི་ལ་ཞེན་པའི་བློ་མེད་ན། །ང་ཡི་དྲི་རྣམས་འདི་ཡིས་ཚོར། །རགས་པའི་གཟུགས་ལ་བློ་ཞུགས་ཚེ། །ང་ཡི་ཉམས་མྱོང་ཤར་བས་ཡིན། །འདི་ལ་གཅིག་དང་གཉིས་ཟད་ནས། །» «འདིས་ནི་ང་ཡི་རོ་རྣམས་མྱོང༌། །འདི་ལྟར་སྣང་ཚད་ཐོས་ཚད་ཀུན། །ཀུན་བཟང་ང་ཡི་རོལ་པར་བཤད། །རོལ་པའི་འཆར་བྱེད་མ་འགགས་པས། །ང་ཡི་ཡོན་ཏན་ཉིད་དུ་འབྱུང༌། །ཡོན་ཏན་སྣང་བྱེད་འདི་ཙམ་པས། །ཟད་པར་མི་འགྱུར་ཟད་པ་མེད། །དེ་ཕྱིར་སྐུ་གསུམ་ཕྱག་རྒྱའི་ཞིང༌། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་དུས་ཀྱི་རིག་པའི་ངང་དེ་ཉིད་ཆོས་སྐུ་རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་» «ལ། །

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: "一以貫三誰能觸及,非虛非實安住方式明朗。" 此時,雖顯爲念想,但自性已落入無念智慧,因為已斷絕能所執取和三世聯繫的覺性自明於本處。如《獅子力圓滿》所說: "智慧自顯本質,無有意識分別,過去未來之境,顯現直接截斷。" 當強烈因緣激發意識,如五毒般猛烈生起時,當下除覺性外別無他物,認知其赤裸本質時,智慧更加明顯。意識上無論生起喜不喜或中性,善念惡念,除覺性外別無他物,認知時法身赤裸顯現。如《寶聚》所言: "色身顯為境時,是我身之遊舞,無畏懼者於此,觸及我之身體。愚癡嗔恨貪慾,強烈執著生時,我之覺性無念,此即自解脫者,我眼見此本性。意念向外顯時,我障礙自凈故,於此無所追逐,我音聲此能聞。思維念想聚集時,我定無念殊勝,於此無執著心,我香味此能嗅。入粗相之心時,我體驗生起故,於此一二俱盡,此嘗我之味道。如是所見所聞,皆說普賢我游舞,游舞顯現不滅,即生我之功德,功德顯現如此,無盡亦不窮竭,故為三身印契剎土。" 如是本質修習時的覺性狀態,即是法身大自在的密意。如《六虛空》所說: "無生受之心性中,

བྱུང་ཚོར་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་» «ལ། །མ་བསམས་ལྷག་མཐོང་སྣང་བ་ནི། །འགྲོ་འོང་ཟད་པའི་དགོངས་པ་» «ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །གཟུང་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་» «ལ། །མ་འགགས་དག་པའི་སྣང་བ་ནི། །རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་» «ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་» «ལ། །རང་ཤར་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་ནི། །མ་འགགས་མི་རྟོག་དགོངས་པ་» «ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཟུག་རྔུ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་» «ལ། །བདག་རྟོག་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །རང་གཞག་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་» «ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །རྟག་ཆད་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་» «ལ། །བཟང་ངན་བྲལ་བའི་སྣང་བ་ནི། །སྤང་བླང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་» «ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །བླང་དོར་བྲལ་བའི་སེམས་ཉིད་» «ལ། །ཕྱོགས་མེད་རང་གྲོལ་སྣང་བ་ནི། །ཁྱབ་གདལ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་» «ཞེས། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ང་ཡིས་བསྟན། །ཞེས་སོ། །འདི་ལ་རིག་པ་འཕྲོ་འདུ་མེད་པར་གནས་པའི་དུས་ན་གནས་ཆའི་མི་རྟོག་པ་དེ་སྒོམ་དུ་འདོད་པ་མ་ཡིན། འདིའི་དུས་ཀྱི་རིག་གེ་སིང་ངེ་བའི་གསལ་དངས་ཀྱི་རིག་པ་རྗེན་པ་དེ་མ་ཡེངས་པར་ཕྱལ་ལེ་སྐྱོང་བའོ། །ཡང་རིག་པ་ཡུལ་ལ་འཆར་དུས་གང་ཤར་ལ་ལྟ་བ་དེ་སྒོམ་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན། དེའི་དུས་ཀྱི་རིག་པ་གསལ་རྗེན་རྗེན་པའི་ཆ་དེ་མ་ཡེངས་པར་སྐྱོང་བའོ། །» «གནད་འདི་མ་གོ་ན་གནས་པ་དང་འཆར་བ་གཉིས་ལ་ལྟ་བ་དེ་སྒོམ་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་སྙམ་ནས་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས་གནས་པ་ཙམ་བསམ་གཏན་གྱི་ལྷ་དང་འདྲ་ལ། འཆར་བ་ཙམ་ཐ་མལ་གྱི་རྟོག་པ་དང་འདྲ་བས་དེ་ལ་བསྒོམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཐོབ་རེ་སྐན་ནོ། །འདིར་གང་གི་དུས་ཡིན་ཀྱང་རིག་པའི་ཆ་རྗེན་པ་ཟང་ཐལ་ཤེལ་གོང་འདྲ་བ་དེ་ཀློང་དུ་མ་གྱུར་རིང་ལ་སྐྱོང༌། གྱུར་ནས་དེའི་ངང་ལ་མི་འབྲལ་བར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྲེགས་གཅོད་ཀྱི་དོན་གོ་རིག་པ་རྗེན་ལ་ཕུད་ནས་སལ་སལ་སྐྱོང་བ་དེ་ལ་ཟེར་བས་གནད་འདི་ཁོ་ན་གལ་ཆེ་བར་ཡོད་པས་ངོ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུའང་ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། སེམས་འཛིན་ལྟ་སྒོམ་མེད་ན་ཆོས་སྐུ་དངོས་པོ་ཡིན། །ལྟ་བའི་རྩལ་གསུམ་འབྱོངས་ན་སྣང་བ་ཆོས་སྐུའི་ཀློང༌།

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: "無生受之心性中,未思維之勝觀顯現,我普賢示為去來盡之密意。 無所執之心性中,不滅清凈之顯現,我普賢示為大游舞三昧。 無能執之心性中,大自顯之顯現,我普賢示為無滅無念密意。 無刺痛之心性中,離我執之顯現,我普賢示為大自住密意。 無常斷之心性中,離善惡之顯現,我普賢示為離取捨密意。 離取捨之心性中,無偏自解脫顯現,我普賢示為大遍滿密意。" 對此,當覺性無散聚而安住時,不應認為那種安住分的無念是修行。此時應不散亂地保持那赤裸覺性的清明澄澈狀態。 又當覺性顯現於境時,不應認為觀察所顯為修行。此時應不散亂地保持那赤裸覺性的明顯狀態。 若不瞭解此要點,會誤以為觀察安住和顯現二者就是修行的本質。僅僅安住的心如同禪定天,僅僅顯現如同平凡的念頭,修習這些也難以成佛。 此處無論何時,都應保持覺性赤裸透明如水晶般的狀態,直至融入廣大。融入后應不離彼境而安住。 瞭解斷除執著之義,即是將覺性赤裸呈現並明朗保持,此要點極為重要,應當認識。 如《無文字》所言: "心無執著見修,法身即是實相。見解三力熟練,顯現即法身境界。

ལྟ་བའི་རྩལ་གསུམ་འབྱོངས་ན་སྣང་བ་ཆོས་སྐུའི་ཀློང༌། །བྱ་བྱེད་གཡེང་བ་མེད་ན་ཆོས་ཉིད་བདེ་བའི་ས། །གཅིག་པུ་དལ་བར་འདུག་ན་རྩལ་གསུམ་རང་ལས་འབྱུང༌། །ཐད་ཀ་གྲོགས་སུ་ཤེས་ན་ཅོག་གཞག་གཅིག་གི་ངང༌། །དེ་དང་རྒྱུན་དུ་གནས་ན་དེ་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ། །སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཀུན་ལ་ཡང་དག་གནས། །གསང་བའི་སྔགས་ཀྱི་དངོས་པོ་དེ་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ཡོངས་གྲོལ་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་ཆིངས་སུ་བཅིང་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཡོངས་གྲོལ་གྱི་གནས་ལུགས་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང༌། དེའི་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ངོ་བོ་དང༌། དབྱེ་བ་གཉིས་ལས། ངོ་བོ་ནི་རིག་པ་རྗེན་པའི་དོན་དེ་ངོས་བཟུང་ལ། གནས་ན་གནས་ཐོག་ཏུ་ཕྱམ་གདལ། འཆར་ན་འཆར་ཐོག་ཏུ་དངས་ཕྱེ་ནས་བཞག་པས་རང་ཡལ་རྗེས་མེད་ཟང་ཐལ་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དགོངས་པ་གཅིག་ལས་གཡོས་པ་མེད། །སྣང་བ་སྣང་བའི་ཐོག་གསལ་བས། །བཞིན་དང་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ལས། །གྲོལ་བ་དེ་དང་དེ་ཉིད་གྲོལ། །ཤེས་པ་འགྱུ་བ་སྟོང་ཡལ་བས། །མཐོང་ཞེས་རིག་པ་ཐ་དད་མིན། །དེ་ཉིད་རང་གི་ཐོག་ཏུ་གྲོལ། །གཅིག་ཤེས་པས་ནི་ཀུན་གྲོལ་ཕྱིར། །གཉིས་དང་གསུམ་གྱི་གྲངས་མཐའ་ཟད། །རྟོག་ཅིང་འཛིན་པའི་ཡུལ་མི་སྣང༌། །འགྱུ་དང་འཛིན་པ་ཡེ་ནས་སྟོང༌། །སྟོང་པའི་དགོངས་པ་གསལ་རྫོགས་པས། །དུ་མའི་གྲངས་མཐའ་ཟད་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཁྱུང་ཆེན་ལས། ཆོས་ཀུན་སྤྲོས་དང་བྲལ་ཞིང་རྙོག་མེད་པས། །བྱས་མེད་རང་སར་གྲོལ་བའི་གནད་འདི་རབ་ཏུ་ཆེ། །རྒྱུ་འགགས་རྐྱེན་ཡལ་འབྲས་བུ་ཟད་པའི་གནད། །གང་ལ་མ་བརྟེན་གཅིག་གྲོལ་ཀློང་ཉིད་དོ། །སྤྱོད་བྲལ་སྒོམ་དག་བལྟ་རུ་མེད་པའི་དོན། །མ་བཅོས་སྣང་བ་རང་སར་བཞག་པས་གྲོལ། །ཞེས་» «སོ། །སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ལས་གཞན་དུ་སྤོ་ལག་དང་བཅས་བཅོས་མེད་པར་བཞག་པ་ཙམ་གྱིས་རང་ས་ནས་གྲོལ་བས་ལྟ་སྒོམ་ཟད་སར་སྐྱོལ་བའི་དགོངས་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། མ་དག་པ་ཡི་འཁྲུལ་པ་ལ། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་མ་བཅོས་པར། །ཅོག་གིས་བཞག་པ་གནད་ཡིན་ལ། །དེ་ལས་བསྒྱུར་བ་མན་ངག་གོ །གཟུང་བ་མེད་པའི་སྣང་བ་ལ། །འཛིན་པ་མེད་པའི་སེམས་ཤར་བ། །» «དཔྱོད་པ་མེད་པའི་མིག་གིས་མཐོང༌། །ཆོས་ཉིད་མེད་པའི་ལམ་ནས་» «དྲངས། །

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: "見解三力熟練,顯現即法身境界。 無有作為散亂,即是法性安樂地。 獨自安閑而住,三力自然生起。 直接了知為友,一味安住狀態。 恒常安住其中,于彼還有何為? 安住一切大顯,即是密咒實相。" 第三,解脫平等大結要分兩部分:總說解脫的實相和別說其分類。 首先,本質和分類兩方面。本質是認識赤裸覺性的意義,安住時于安住中平等遍滿,顯現時于顯現中清凈開顯,自然消融無痕跡。 如《超越論》所言: "不離一密意,顯現於顯中明,如面與映象,解脫即彼彼解。意識動搖空消,見即覺無差別,于自本中解脫。知一故皆解脫,二三數量盡。思執境不現,動執本來空,空性密意圓明故,多數邊際盡。" 《大鵬》云: "諸法離戲論無垢,無作自解要義極殊勝。因滅緣消果盡要,不依一解即廣大。離行凈觀無可見,不造顯現自處解。" 顯現僅安住于顯現本身,不加造作即自然解脫,是見修盡處的密意。 如《超越論》所言: "對於不凈迷亂,諸根門不造作,直接安住是要訣,改變則是口訣。無所取之顯現,無能執之心生,無分別眼見之,無法性道引導。

ཆོས་ཉིད་མེད་པའི་ལམ་ནས་» «དྲངས། །ལྟ་སྒོམ་མེད་པའི་གཞི་ལ་བསྐྱལ། །བྱས་མེད་རྩོལ་བྲལ་འབྲས་བུར་སྨིན། །འདི་ལ་སྣང་མཐའ་མི་གནས་སོ། །ཞེས་སོ། །སྣང་ཐོག་ཏུ་བཞག་དུས་བསྒྱུར་བ་ནི་འདིའི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་སྟེ། གཟུགས་སྣང་གི་སྟེང་དུ་ཤེས་པ་ཤར་དུས་དེ་ཀ་ལ་གཏད་ན་ཡང་ན་ཞི་གནས་ལྟེངས་སོ། །ཡང་ན་རྟོགས་པ་འཕྲོ་རྒོད་གང་རུང་ཞིག་ལས་མི་འདའ་བས་འདིར་དེ་དུས་ཀྱི་རིག་པ་རྗེན་པ་དེ་ངོས་བཟུང་ནས་དེའི་ངང་དུ་བསྒྱུར་བའོ། །» «གཉིས་པ་དབྱེ་བ་ནི། གྲོལ་ལུགས་བཞི་གནད་བཞི་དང་བཅས་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་རིག་རྟོག་པ་ཀུན་བྲལ་བས། །གྲོལ་ལུགས་བཞི་དང་བཅས་པའོ། །གནད་བཞི་གྲོལ་བའི་གདེང་གིས་ནི། །འཁོར་དང་མྱ་ངན་འདས་པའི་གནས། །མ་བྱུང་བྱས་པ་མེད་པས་ན། །གཞི་དང་རྩ་བ་མེད་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། དེའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། རང་སེམས་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱ་བ། །གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་སོང་བ་མེད། །གང་གིས་བཅིངས་བཀྲོལ་མེད་པའི་སེམས། །གཞི་ནས་རྫོགས་པས་འགྲོ་འོང་མེད། །བརྟགས་པས་མ་རྙེད་རྒྱུ་མཚན་མེད། །གཞི་རྩ་མེད་པས་སྟེང་«༼༡༽«གསལ་གནས། །རང་གསལ་གནས་པའི་སེམས་དེ་ནི། །གནད་ཀྱིས་གྲོལ་བས་ཕྱོགས་རིས་མེད། །དུས་ཀྱིས་གྲོལ་བས་ལྟོས་གཞི་མེད། །འབད་མེད་གྲོལ་བས་བརྩོན་འགྲུས་མེད། །གདེང་གིས་གྲོལ་བས་འབད་རྩོལ་མེད། །དེ་ལ་གདེང་གིས་གྲོལ་བ་བཤད། །ཡེ་ནས་གྲོལ་བས་བསྐྱར་གཞི་མེད། །རང་གིས་གྲོལ་བས་གཉེན་པོ་མེད། །ཅེར་གྱིས་གྲོལ་བས་མཐོང་སར་ཡལ། །ཡོངས་སུ་གྲོལ་བས་འབད་མེད་པའོ། །ཞེས་» «སོ། །དེའང་རིག་པ་རྗེན་པར་མཐོང་བའི་གནད་ཀྱིས་གྲོལ་བ་དང༌། སྔ་ཕྱི་རིས་མེད་གཅིག་པར་དུས་ཀྱིས་གྲོལ་བ་དང༌། རང་གཞག་འབད་རྩོལ་མེད་པར་གྲོལ་བ་གསུམ་ནི་མཐའ་གྲོལ་གྱི་དོན་ཡིན་ལ། གདེང་གིས་གྲོལ་བ་བཞི་དང་བཅས་ན་ལྔར་འདུས་པ་ཡིན་ནོ། །རིག་པ་རྗེན་པ་ཡེ་ནས་བཅིངས་གྲོལ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ལ་གྲོལ་ཞེས་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་དེ་དོན་ལ་བཅིངས་པ་མེད་པས་གྲོལ་བ་མཚན་ཉིད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱུང་ཆེན་ལས། རང་སྣང་དོན་དེ་གང་ལ་བཞིན་གསལ་བ། །བསྒྱུར་བ་མེད་ཅིང་མ་རྙོག་སུས་མ་འཕྲོགས། །ཡེ་ཤེས་དངོས་ཏེ་གཅིག་དང་ཐ་དད་མེད། །

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: "無法性道引導,無見修基礎安置,無作離勤果成熟,於此顯現邊際不住。" 安住于顯現本身時,轉變是此中重要要訣。當意識生起於色相之上,若專注于彼,或陷入止觀凝滯,或生起任何散亂分別。此時應認識那赤裸覺性,轉入其境界中。 二、分類:四種解脫方式及四要訣。如《超越論》所言: "自覺離一切分別,具四種解脫方式。四要訣解脫確信,輪迴涅槃之處,無生無作故,無基無根本。" 其詳細解釋,同論又云: "所謂自心解脫,非從一至一。無縛解之心,本圓無去來。觀察不得無因由,無基根故上明住。彼自明住心,要訣解脫無偏倚。時解脫故無所依,無勤解脫故無精進。確信解脫故無勤勉。此說確信解脫。本來解脫故無重複,自解脫故無對治,直接解脫故見處消,圓滿解脫故無勤作。" 其中,以見赤裸覺性要訣而解脫、無分前後一味而時解脫、自然安置無勤而解脫這三者是邊際解脫之義。加上確信解脫四者,共為五種。 赤裸覺性本無束縛解脫之本性,稱之為"解脫"只是假名安立。實際上無束縛,故無真實解脫。如《大鵬》所言: "自顯義於何處明顯,無轉無染無人奪,即是智慧本身,非一非異。

ཡེ་ཤེས་དངོས་ཏེ་གཅིག་དང་ཐ་དད་མེད། །གཞི་མེད་ལམ་ཟད་འབྲས་བུ་ཡོད་མ་» «མྱོང༌། །མཐོང་ཐོས་ལྟར་སྣང་གཅིག་གིས་གང་གྲོལ་བ། །མ་བཙལ་སུས་མི་རྙེད་པ་ཀུན་གྱི་སྙིང་ལ་གནས། །ཡེ་ནས་ཡོད་ཅིང་བལྟས་ཤིང་མཐོང་ལས་» «འདས། །དེ་ཉིད་རང་དེ་མ་བཅོས་ཐོག་མའི་ངང༌། །རྒྱུ་སྟོང་རྐྱེན་ཡལ་ངོ་བོ་འདུས་མ་བྱས། །བྱ་བྱེད་སྤྱོད་དང་འཛིན་པའི་མཐའ་ལས་འདས། །རིག་པས་བྱུང་དང་སོ་སོས་གོང་«༼༡༽«བསྒྱུར་བ། །གནས་ཐབས་ཉིད་དེ་དེ་ལས་བཅོས་མི་དགོས། །རྩོལ་མེད་བཙལ་མི་དགོས་ཏེ་བྱུང་ཁུངས་ཀུན་གྱི་དངོས། །རང་དག་དྲི་མའི་ཆོས་ནི་བཅས་ཤིང་བྱེད། །འབད་འགགས་རྩོལ་བ་བྲལ་བར་ངས་རིག་སྟེ། །ལྷག་པར་གྲོལ་དང་མ་གྲོལ་འདུག་གམ་ཅི། །གང་ལ་སྲིད་དེ་ཡེ་ཤེས་ཁྱབ་གདལ་ལོ། །ཞེས་སོ། ། དེ་ཡང་བྱིས་པ་རྣམས་ཡུལ་དང་ཤེས་པར་འཆིང་བའི་རྒྱ་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་དུ་རྣལ་འབྱོར་པས་ཤེས་པ་རང་ཡན་དུ་བཞག་པས་གྲོལ་བ་འདི་ནི་གནད་གཞན་ལས་འཕགས་ཏེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གང་གིས་མ་བསླད་རང་རིག་གྲོལ་བའི་གནད། །ལུས་དང་སེམས་དང་ཉོན་མོངས་རང་གི་ཆོས། །མི་ཤེས་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་སྣང་ཡང༌། །མ་བཞག་མ་བཅོས་རྣལ་འབྱོར་རང་རིག་པ། །ཡེ་ནས་རང་གྲོལ་སུས་ཀྱང་བཀྲོལ་བ་མེད། །མ་བཅོས་རང་སར་བཞག་པས་འབད་ཅི་དགོས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རྣམ་གྲངས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ངོ་བོ་མདོར་བསྟན། རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད། དཔེ་དོན་ངེས་པས་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི། རིག་པ་ཟང་ཐལ་རྗེན་པའི་ཆོས་སྐུ་ནི་ལྡོག་ཆོས་ལྔ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡོངས་གྲོལ་གྱི་ཆིངས་ལྔར་བཤད་དེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། འགག་པ་མེད་པའི་རིག་པ་ལ། །འཁྲུལ་རྒྱུ་མེད་པས་ལྡོག་པ་མེད། །ཡེ་གྲོལ་ཡིན་པས་གཏན་ནས་འཕགས། །རང་གྲོལ་ཡིན་པས་ཡུལ་རྐྱེན་ཟད། ། ཅེར་གྲོལ་ཡིན་པས་སྣང་བ་དག» «།མཐའ་གྲོལ་ཡིན་པས་མུ་བཞི་འགགས། ། གཅིག་གྲོལ་ཡིན་པས་དུ་མ་སྟོངས། །ཞེས་སོ། ། གཉིས་པ་ལ་ཡེ་གྲོལ། རང་གྲོལ། ཅེར་གྲོལ། མཐའ་གྲོལ། གཅིག་གྲོལ་གྱི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ཡེ་གྲོལ་ལ་བསྐྱར་གཞི་མེད་པའི་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་ལྟ་སྒོམ་འབད་རྩོལ་ལ་རག་མ་ལུས་པར་བསྟན་པ་ནི།

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: "即是智慧本身,非一非異。無基道盡,果未曾有。如所見聞顯現,一解脫一切。不尋誰不得,住于眾心中。本有超見聞,即彼自然初始狀。因空緣消,本性無為。超越作為行持執著邊際。覺性生起各自轉變,即是安住方便,此外無需造作。無勤無需尋求,是一切源頭實相。自凈垢染法乃造作。我知勤止離勤,更有解脫未解脫嗎?於何有此,智慧遍滿。" 凡夫被境與識束縛,瑜伽士則將意識任其自然而解脫,此要訣勝過其他。同論又云: "未被污染自覺解脫要訣,身心煩惱自性,無知凡夫視為因,未安置未造作瑜伽自覺,本來自解無人能解。不造作自然安住何需勤作?" 第二、別說分類有三:略說本質、廣說自性、總結以喻義確定。 首先,赤裸覺性法身依五種反體而說為五種圓解結要。如《珍珠串》所言: "無礙覺性中,無迷因故無反轉。本解脫故永超越。自解脫故境緣盡。直解脫故顯現清凈。邊解脫故四邊滅。一解脫故多空。" 其次,廣說本解脫、自解脫、直解脫、邊解脫、一解脫五種自性。 首先,本解脫無重複基礎,故說見修勤作非必要:

དང་པོ་ཡེ་གྲོལ་ལ་བསྐྱར་གཞི་མེད་པའི་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་ལྟ་སྒོམ་འབད་རྩོལ་ལ་རག་མ་ལུས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཡེ་ནི་ཁྱབ་པ་སྤྱིར་བཏང་བས་བྱས་པ་དང་རྩོལ་བ་མེད་པའི་དོན་ཏེ། གང་ནས་ཀྱང་མ་བྱུང༌། གང་དུའང་མ་སོང༌། གར་ཡང་གནས་པ་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །གྲོལ་ནི་བཀྲོལ་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས། ལྟ་སྒོམ་གྱིས་འབད་མི་དགོས། གྲོལ་ཞེས་རང་ལུགས་སུ་གནས་པ་ལས། བཅས་བཅོས་མེད་པའི་དོན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་པས་ལུས་ངག་ཡིད་རང་ལུགས་ལ་ལྷོད་ཆགས་ཤིང་སེམས་ཉིད་རྣལ་དུ་ཕེབས་པ་ལ་གྲོལ་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་གཏན་དུ་དེ་ལྟར་གནས་པས་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་པ་ལས་འཕགས་སོ། །དེས་ན་གྲོལ་བའི་དཔེ་ནི་ཨཱ་ལི་ཀཱ་ལིའི་འབྲུར་ཡེ་ནས་སྨིན་པ་ལ་ད་སྨིན་རྒྱུ་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་ན་གསེར་ཡེ་ནས་སེར་པོ་ཡིན་པ་ལ་ད་སེར་པོར་འགྲོ་རྒྱུ་མེད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡེ་གྲོལ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཡེ་གྲོལ་གྱི་གོ་བ། འཇོག་པའི་འཐད་པ། གྲོལ་ལུགས་སོ། །ཡེ་གྲོལ་གྱི་གོ་བ་ནི་གློ་བུར་བ་མ་ཡིན་པར་ཐོག་མ་ནས་གྲོལ་ཟིན་པས་ད་བསྐྱར་ནས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའི་གནད་ནི་རིག་པ་ཉིད་འཁྲུལ་མ་མྱོང་བ་ལས་བྱུང་བའོ། །» «ཡེ་གྲོལ་དུ་འཇོག་པའི་འཐད་པ་ལ་གསུམ། རིགས་པའི་འཐད་པ། ལུང་གིས་འཐད་པ། གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཐད་པའོ། །རིགས་པས་འཐད་པ་ནི་ཡེ་ཉིད་ནས་རིག་པ་ཉིད་གྲོལ་བའི་གནད་ནི། རིག་པ་ལ་གཞི་མེད་པས་ལྡོགས་མེད་པ་དང༌། རྩ་བ་མེད་པས་བྱུང་ས་མེད་པ་དང༌། མཚན་ཉིད་མེད་པས་སྒྲ་སྤྱིས་གཏན་ལ་མི་ཕེབས་པ་དང༌། སྐྱེ་བ་མེད་པས་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཡེ་གྲོལ་ཡིན་པའི་རྟགས་སུ་སྒོམ་སྒྲུབ་གང་གིས་ཀྱང་མཚན་ཉིད་མཐོང་བ་མེད། དེའང་རྒྱུ་འབྲས་རྗེས་མེད་ཀྱི་རིག་པས་འཐད་དེ། རིག་པ་ལ་རྒྱུ་མེད་པས་འབྲས་བུ་མེད་དེ། ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡོད་མི་སྲིད་དོ། །ལུང་གིས་འཐད་པ་ནི། བརྩོན་པ་དོན་ལྡན་ལས། ཡེ་ནས་གྲོལ་བའི་སེམས་ཉིད་ནི། །ཕྱི་ནས་གྲོལ་རྐྱེན་ག་ལ་སྲིད། །ཅེས་སོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཐད་པ་ནི། གཏད་ཡལ་རང་གཞག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འགྲུབ་སྟེ། གཏད་ས་ཡེ་ནས་གྲོལ་བས་དེ་ཉིད་རང་སར་གྲོལ་ཏེ། ཡེ་ཉིད་ནས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་སེམས་ལ་བྱུང་ས་མེད་པ་དང༌། གནས་ས་མེད་པ་དང༌།

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 首先,本解脫無重複基礎,故說見修勤作非必要: "本"指普遍遍及,意為無作無勤,從何處也不生,往何處也不去,於何處也不住。"解脫"非如解開,故不需見修勤作。"解脫"即自然安住,無需造作之義。因此,身語意自然放鬆,心性安然,稱為解脫。恒常如此安住,故超越共同乘。 解脫的比喻如阿里卡里字母本已成熟,無需再熟;或如黃金本來就是黃色,無需再變黃。 本解脫分三:本解脫的理解、安立的合理性、解脫方式。 本解脫的理解是非突然,而是從最初就已解脫,無需再解脫,這要點源於覺性本未曾迷惑。 安立本解脫的合理性有三:理由的合理性、經典的合理性、論證的合理性。 理由的合理性:覺性本來解脫的要點是,覺性無基故無反轉,無根本故無來源,無特徵故言語概念無法確定,無生故無需解脫。本解脫的標誌是任何修行都無法見其特徵。這由無因果痕跡的覺性而成立,覺性無因故無果,不可能有業和果報。 經典的合理性:《精進有義》云:"本來解脫的心性,後來怎會有解脫因緣?" 論證的合理性:以專注消融自然安住的論證成立。專注處本來解脫,故自然解脫,因為本來就是解脫的。 此外,心無來處、無住處、

དེའང་སེམས་ལ་བྱུང་ས་མེད་པ་དང༌། གནས་ས་མེད་པ་དང༌། འགྲོ་ས་མེད་པའི་གནད་ཀྱིས་ཡེ་ནས་གྲོལ་བར་ཤེས་སོ། །གྲོལ་ལུགས་ནི། སེམས་སྟོང་པ་ཡིན་པས་གྲོལ་བྱ་བའམ། མ་གྲོལ་ཞེས་ཐ་སྙད་ཙམ་དུ་གདགས་སུ་མེད་པས་ཡེ་ནས་གྲོལ་ཟིན་པའི་རྟགས་སུ་ད་དེ་ནས་བསྐྱར་ནས་གྲོལ་མི་དགོས་པ་ནི་སེམས་ཉིད་ཡེ་ནས་སངས་རྒྱས་པས་ཡེ་ནས་གྲོལ་བ་དེ་ལ་གྲོལ་རྒྱུ་མེད་པར་ཤེས་སོ། །གཉིས་པ་རང་གྲོལ་ལ་གཉེན་པོ་མེད་པའི་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་བླ་མའི་གདམས་ངག་ལ་རག་མ་ལུས་པར་བསྟན་པ་ནི། འདི་ལྟར་སྣང་གྲག་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱུང་ཡང་རང་ལས་བྱུང་ཞིང་གྲོལ་ཡང་རང་གྲོལ་བས་སོ། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་དང་སྤྲིན་ནམ་རྒྱ་མཚོ་དང་རླབས་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡིན་པར་ཡུལ་གཞན་ལ་བརྟེན་པའི་སྒོམ་པ་དང་ལྟ་བ་དང་སྤྱོད་པ་སྐྱོན་ཅན་ལྟ་བུ་མིན་པས་ན་དོན་གྱི་གྲོལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཟད་པ་ལ་བྱའོ། །རང་གྲོལ་ལ་གསུམ་སྟེ་རང་གྲོལ་གྱི་གོ་བ། རང་གྲོལ་གྱི་འཐད་པ། རང་གྲོལ་ལུགས་སོ། །རང་གྲོལ་གྱི་གོ་བ་ནི་གཉེན་པོ་མེད་པའི་དོན་ཏེ་སྣང་བ་ཉིད་སྣང་བ་ནས་རང་གྲོལ་བས་སྣང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡང་མེད། དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གྲོལ་བ་ལས་ལོགས་སུ་མེད་པའོ། །དཔེར་ན་ཆང་ནད་ཅན་ཆང་གིས་འཇོམས་པ་དང༌། དུག་གིས་དུག་འཇོམས་པ་དང༌། ལྕགས་ཀྱིས་ལྕགས་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བར། ཉོན་མོངས་པ་ཉིད་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གྲོལ་བས་ན་རང་གྲོལ་ཞེས་བྱའོ། །རང་གྲོལ་དུ་འཇོག་པའི་འཐད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། རིགས་པས་འཐད། ལུང་གིས་འཐད། གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཐད་པའོ། །རིགས་པས་འཐད་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་འཐད་དེ། གྲོལ་བ་ཐམས་ཅད་རང་གྲོལ་ཡིན་པས་གཞན་གྱིས་བཀྲོལ་བ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་འཐད་ལ། གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་ཡིན་ན། དངོས་པོ་གཅིག་ལ་གཟུགས་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་མི་འཐད་པ་བཞིན་དང༌། ཤེས་པ་དེ་ཉིད་གཞན་དང་རྫས་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དང་པོའི་མཚན་ཉིད་དངོས་པོ་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་བཞིན་རང་གྲོལ་བར་རིགས་སོ། །» «ལུང་གིས་འཐད་པ་ནི་སེམས་སྡེ་ལས། གྲོལ་བ་རང་བྱུང་གཞན་ལས་མིན། །» «ཞེས་སོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཐད་པ་ནི།

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 此外,由心無來處、無住處、無去處的要點,知其本來解脫。 解脫方式:心為空性,故無可稱為"解脫"或"未解脫"的名言安立,本已解脫的標誌是無需再解脫,因心性本來成佛,本來解脫,故知無需解脫。 第二,自解脫無對治要點,故說不依賴上師教授: 如是,一切顯現聲音之法雖生,從自生;雖解脫,自解脫。譬如虛空與云,或海洋與波浪。如是,非依他境的有過失修、見、行,故稱為義解脫,指法盡。 自解脫分三:自解脫的理解、自解脫的合理性、自解脫方式。 自解脫的理解是無對治之義,顯現自顯現中解脫,除顯現外無任何法性。同樣,空性等自身解脫,無有他法。譬如酒病以酒治,毒以毒解,鐵以鐵斷等,煩惱自身解脫,故稱自解脫。 安立自解脫的合理性有三:理由的合理性、經典的合理性、論證的合理性。 理由的合理性:以法性理由成立。一切解脫皆為自解脫,非如他人解開,此為合理。若由他人,則如一物不應顯現不同形狀,且彼識與他相違。如最初確定事物特徵,應知自解脫。 經典的合理性:《心部》云:"解脫自生非他生。" 論證的合理性:

» «ཞེས་སོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཐད་པ་ནི། རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ལ་རྩོད་གཞི་མེད་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འགྲུབ་ཅིང་འཐད་དོ། །འདི་ལྟར་སྣང་བ་རང་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། གཉེན་པོ་གཞན་ལ་རག་ལུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །» «གྲོལ་ལུགས་ནི། རང་གིས་རང་གྲོལ་བ་ལས་མ་གཏོགས་པ་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། གཞུང་གཞན་ནས་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ཅན་འདོད་ཆགས་ལ་ལམ་དུ་བྱས་པས་གྲོལ་བར་བཤད་པ་དང༌། སྣང་བ་སྣང་བ་རང་གི་ཐོག་ནས་གྲོལ་བ་ཉིད་སྣང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་གྲོལ་རྒྱུའམ་གྲོལ་རྐྱེན་གཞན་མེད་པའོ། །དེ་ཉིད་དེ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བས་གནས་པའི་རྟེན་མེད་པས་གཞི་རྩ་མེད་པ། གཞི་རྩ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་དེ་ཉིད་རང་ལས་མ་གཏོགས་པ་ལྡོག་པའི་ས་མེད་པས། གྲོལ་ས་མེད་པས་སྐྱེ་མ་མྱོང་བའོ། །གང་ནས་བྱུང་བའི་ས་མེད་དེ། དེ་ཉིད་རང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་སུ་མེད་པས་རང་གྲོལ་ཞེས་བྱའོ། །དཔེར་ན་སྦྲུལ་གྱི་མདུད་པ་སུས་ཀྱང་མ་བཀྲོལ་བར་གྲོལ་བ་བཞིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཅེར་གྲོལ་མཐོང་ཡལ་གྱི་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུད་ལུང་ལ་རག་མ་ལུས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཅེར་གྱིས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དེ་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་ནི་མ་བུ་འཕྲད་པས་གྲོལ་བ་ཡིན་པས། སྣང་བ་དེ་ཉིད་བློས་མ་བསྒྱུར། སྣང་བས་མ་དཔྱད་པར་བཞག་པས་རང་དག་ཏུ་གྲོལ་བའོ། །ཅེར་གྲོལ་མཐོང་ཡལ་ལ་བཞི་སྟེ། ཅེར་གྲོལ་གྱི་གོ་བ། ཅེར་གྲོལ་དུ་འཇོག་པའི་འཐད་པ། གྲོལ་ལུགས། དཔེའོ། །ཅེར་གྲོལ་གྱི་གོ་བ་ནི། ཅེར་གྱིས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་དེ་ཉིད་མཐོང་བར་གྲོལ་བ་ནི་སྐད་ཅིག་དང་པོ་རང་ལ་མཐོང་ངམ་ཐོས་སམ་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་རྩིས་ཐེབས་སོ། ཅེར་གྲོལ་དུ་འཇོག་པའི་འཐད་པ་ལ་གསུམ། རིགས་པ། ལུང༌། གཏན་ཚིགས་སོ། །རིགས་པ་ནི་གཏད་ཡལ་གང་དུའང་མ་དམིགས་པས་འཐད་དེ། སྣང་བ་སྣང་ཐོག་ཏུ་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བ་དང༌། ཤེས་པ་འགྱུ་ཐོག་ཏུ་འགྱུ་བ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་བ་སྟེ། སྟོང་བ་རང་སོའི་གནད་ཀྱིས་གཟུགས་ཅེར་གྱིས་མཐོང་བས་གཟུགས་སོ་སྙམ་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་གྲོལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་གྲོལ་བར་ཅིས་ཤེས་ན། གཟུགས་སུ་མཐོང་བས་གཟུགས་མ་ཡིན་པའི་སྤྲོས་པ་ཆོད།

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 論證的合理性:以大自解脫無爭議點的論證成立且合理。如是,顯現為自解脫,因為不依賴其他對治。 解脫方式:除自解脫外別無他法。其他經典也說貪慾者以貪慾為道而解脫,顯現從顯現本身解脫,除顯現外無他解脫因或緣。于彼處解脫,無安住依處故無基礎,無基礎的心性除自身外無反轉處,無解脫處故未曾生。無來源處,除自身外無他法,故稱自解脫。譬如蛇結無人解開而自解。 第三,頓解脫見消要點,故說不依賴續部經典: 一見即解脫,如母子相見而解脫。不以心轉變顯現,不觀察顯現而安置,自凈解脫。 頓解脫見消分四:頓解脫的理解、安立頓解脫的合理性、解脫方式、比喻。 頓解脫的理解:一見即見彼性而解脫,即第一剎那見聞覺知即解脫,此為法性現前所攝。 安立頓解脫的合理性有三:理由、經典、論證。 理由:以專注消融無所緣而合理。顯現於顯現上僅顯現即解脫,心於變化上僅變化即解脫。以空性自處要點,形色一見即知是色,依此而解脫。聲等亦然。 如何知其解脫?見為色時,非色的戲論斷絕。

གཟུགས་སུ་མཐོང་བས་གཟུགས་མ་ཡིན་པའི་སྤྲོས་པ་ཆོད། དེ་ལ་ཅེར་གྱིས་བཞག་པས་དེ་ཉིད་གྲོལ་ཏེ་གཞན་ལ་འཇུག་པའི་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བས་སོ། །ལུང་གིས་འཐད་པ་ནི། གསེར་གྱི་སྙིང་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཅེར་གྲོལ་ཆེན་པོའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་གཉིས་ཀ་གྲོལ། །ཞེས་» «སོ། །གཏན་ཚིགས་ནི་ཕྱོགས་བྲལ་རང་དག་གི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཐད་དེ། འདི་ལྟར་སྣང་བ་ཅེར་གྲོལ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ཅེར་གཞག་པས་གཞག་སར་གྲོལ་ལ། གྲོལ་སར་ཡལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོལ་ལུགས་ནི། ཆོས་ཅན་དུམ་བུ་ལ་བསླབས་པས་དུམ་བུ་ཅེར་སར་གྲོལ་ཏེ། གང་དུའང་སོང་བ་མེད་པ་དང༌། གང་ནས་ཀྱང་འོང་བ་མེད་པ་དང་གང་དུའང་འགྲོ་བ་མེད་པ་དང༌། གར་ཡང་གནས་པ་ལས་འགྱུར་བ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཅན་སྤྱི་ལ་བསླབས་པས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཅེར་གྲོལ་དུ་སོང་བའོ། །དཔེ་ནི་གཟུ་བོའི་བློ་ཅན་ལྷ་ཁང་དུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། མཐོང་ལ་རིས་མེད་པའོ། །» «བཞི་པ་མཐའ་གྲོལ་ལྟོས་པ་དང་བྲལ་བའི་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་ལྟོས་པ་གང་ལའང་མི་འཆའ་བའི་གནད་ནི། གཅིག་གི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་པས་གཉིས་སུ་མི་གནས་ལ། གཉིས་ལས་གྲོལ་བས་གཅིག་ཏུའང་མི་གནས་» «པའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཉིས་ཀ་དང༌། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པའི་མུ་བཞི་འགགས་པ་ལ་གྲོལ་ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་བྱའོ། །མཐའ་གྲོལ་ལྟོས་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། མཐའ་གྲོལ་གྱི་གོ་བ། མཐའ་གྲོལ་དུ་འཇོག་པའི་འཐད་པ། གྲོལ་ལུགས་» «སོ། །མཐའ་གྲོལ་གྱི་གོ་བ་ནི། ཡོད་པ་དང༌། མེད་པ་དང༌། སྣང་བ་དང༌། སྟོང་པའི་མཐའ་གང་ལའང་ལྟོས་པ་མི་འཆའ་བར། དོན་གྱི་འདི་ཡིན་འདི་མིན་གྱི་རྩིས་གདབ་ལས་འདས་པའོ། །མཐའ་གྲོལ་དུ་འཇོག་པའི་འཐད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། རིགས་པ། ལུང༌། གཏན་ཚིགས་སོ། །རིགས་པ་ནི་ལྟོས་བྲལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པས་འཐད་དེ། གང་ལ་ཡང་མ་ལྟོས་པ་མཐའ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་པས་མཐའ་གང་ལའང་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་མཐའ་བྲལ་དབུས་མ་དམིགས་པའི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལུང་གིས་འཐད་པ་ནི། རྩལ་ཆེན་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་ལུང་ལས། མཐའ་དང་བྲལ་བས་གྲོལ་ཞེས་བྱ། །ཞེས་སོ། །གཏན་ཚིགས་ནི་གཅིག་ཤེས་པས་ཀུན་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཐད་དེ།

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 見為色時,非色的戲論斷絕。於此頓然安住,即解脫,因不生趨入他處的心。 經典的合理性:《金精續》云:"以大頓解脫見,佛與眾生俱解脫。" 論證:以離邊自凈的論證合理。如是,顯現為頓解脫,因於安置處頓然安置而解脫,于解脫處消融故。 解脫方式:學習有法部分,部分于頓處解脫,無往任何處,無從任何處來,無去任何處,無住任何處而變化。學習有法總體,一切顯現成為頓解脫。 比喻:如公正者入寺廟,見而無偏。 第四,邊解脫離依賴要點,故說不依賴任何:因從一邊解脫,不住二;從二解脫,亦不住一。如是,二俱、非二俱四句皆滅,名言稱為解脫。 邊解脫離依賴分三:邊解脫的理解、安立邊解脫的合理性、解脫方式。 邊解脫的理解:不依賴有無、顯空任何邊,超越"是此非彼"的實義計算。 安立邊解脫的合理性有三:理由、經典、論證。 理由:以離依自性理由合理。不依賴任何,離邊故不住任何邊。因此稱為離邊不緣中的見。 經典的合理性:《大力功德圓滿經》云:"離邊故稱解脫。" 論證:以知一解一切的論證合理。

གཏན་ཚིགས་ནི་གཅིག་ཤེས་པས་ཀུན་གྲོལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཐད་དེ། གཅིག་མཐའ་དང་བྲལ་བར་ཤེས་པས་འདི་ལྟར་སྣང་བཏགས་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ། ལྟོས་པ་གང་ལའང་འཆའ་«༼༡༽«མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོལ་ལུགས་ནི། ཡོད་མཐའ་ལ་མི་གནས་པས་མེད་མཐའ་ལས་གྲོལ་ལ། མེད་མཐའ་ལ་མི་གནས་པས་ཡོད་མཐའ་ལས་གྲོལ་ལ། ཡོད་མེད་གཉིས་ལ་མི་གནས་པས་གཉིས་ཀ་ལས་གྲོལ། གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པས་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་པ་ལས་གྲོལ་བའོ། །ལྔ་པ་གཅིག་གྲོལ་ལ་ཟླ་མེད་པའི་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས་པར་བསྟན་པ་ནི། གཅིག་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཐིག་ལེ་ཉག་གཅིག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དེ། དེའི་ངང་དུ་གྲོལ་བ་ཡིན་པས་དུ་མ་གྲངས་ཀྱི་མཐའ་ཐམས་ཅད་སྟོངས་པའོ། །གཅིག་གྲོལ་ལ་ཟླ་མེད་པའི་གནད་ལས་«༼༢༽«བཞི་སྟེ། གཅིག་གྲོལ་གྱི་གོ་བ། གཅིག་གྲོལ་དུ་འཇོག་པའི་འཐད་པ། གཅིག་གྲོལ་ལུགས། དཔེའོ། །གཅིག་གྲོལ་གྱི་གོ་བ་ནི། གྲོལ་བ་དེའང་འཐད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ལ་གཅིག་ཏུ་གྲོལ་བ་ལས་མ་གཏོགས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་རིག་པ་ལ་ཡེ་ནས་གྲོལ་མ་གྲོལ་ཐ་སྙད་ལས་འདས་པའོ། །གཅིག་གྲོལ་དུ་འཇོག་པའི་འཐད་པ་ལ་གསུམ། རིགས་པ། ལུང༌། གཏན་ཚིགས་» «སོ། །རིགས་པས་འཐད་པ་ནི་གྲོལ་བ་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ལས་གཞན་མེད་པས་གྲོལ་ཞེས་བྱ་སྟེ་གཅིག་པུ་ནི་རིག་པ་ཉིད་དོ། །དེའང་རང་རིག་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལོགས་སུ་མེད་པས་སོ། །ལུང་གིས་འཐད་པ་ནི། གསེར་གྱི་སྙིང་པོ་ལས། གཅིག་པུ་གྲོལ་བའི་སེམས་ཉིད་ནི། །དུ་མ་རོ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འཐད་པ་ནི། གཅིག་ཤེས་ཀུན་གྲོལ་གྱིས་འཐད་དེ། གཅིག་རིག་པར་ཤེས་པས་འཁོར་འདས་ཀུན་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོལ་ལུགས་ནི། ཆོས་ཉིད་དུ་ངོ་ཤེས་པས་སྣང་ཤེས་ཀུན་གྲོལ་བའོ། །དཔེ་ནི་དཔེར་ན་ཚྭ་གཅིག་གི་རོ་གཏན་ལ་ཕེབས་ན་ཚྭ་ཀུན་གྱི་རོ་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་ལྟར་དུ་མ་རོ་གཅིག་ཏུ་ཤེས་པའོ། །དེ་ལྟར་གྲོལ་ལུགས་ལྔ་པོ་དེ་གང་ཟག་གཅིག་ལ་བརྩི་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དབང་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་སོ་སོ་གང་ལ་གང་མོས་ཀྱིས་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །» «གསུམ་པ་དཔེ་དོན་ངེས་པས་དོན་བསྡུ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ།

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 論證:以知一解一切的論證合理。知一離邊,如是解脫一切顯現執著,因不依賴任何。 解脫方式:不住有邊故解脫無邊,不住無邊故解脫有邊,不住有無二者故解脫二俱,非二俱故解脫非二俱。 第五,一解脫無對要點,故說不依賴方便智慧:一即大圓滿唯一明點離戲論,于其境界解脫,故一切多數邊際空無。 一解脫無對要點分四:一解脫的理解、安立一解脫的合理性、一解脫方式、比喻。 一解脫的理解:解脫亦不合理,除一中一解脫外別無他法。故覺性本來超越解脫未解脫之名言。 安立一解脫的合理性有三:理由、經典、論證。 理由合理性:一切解脫非各別,因除一外無他,稱為解脫,一即覺性。因無覺性自覺一以外的他法。 經典合理性:《金精》云:"一解脫心性,多即一味故。" 論證合理性:以知一解一切合理,因知一覺性,輪涅皆解脫。 解脫方式:認知法性,一切顯現認知解脫。 比喻:如確定一鹽味,即確定一切鹽味,知多即一味。 如是五種解脫方式不計於一補特伽羅,因根器差別各隨所欲而解脫。 第三,以確定比喻意義總結分三:

» «གསུམ་པ་དཔེ་དོན་ངེས་པས་དོན་བསྡུ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བ། དཔེ་ངེས་པ། དོན་རྫོགས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི་གྲོལ་ལུགས་ལྔ་པོ་དེ་ལྟོས་གཞི་དང་བྲལ་བ་ནི་རང་གྲོལ་ལ་རྐྱེན་རྣམས་རྐྱེན་གྱིས་རང་གྲོལ་བས་དམིགས་པའི་ལྟ་བ་དང་སྒོམ་པ་དང་སྤྱོད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལྟོས་པ་དང་བྲལ་བ་དང༌། ཡེ་གྲོལ་ཡུལ་རྣམས་ལ་ཡུལ་གྱིས་གྲོལ་བས་གཟུང་འཛིན་ཟུང་འཇུག་གི་ལྟོས་པ་དང་བྲལ་བ་དང༌། ཅེས་«༼༡༽«གྲོལ་ལ་རྒྱུ་ཉིད་རྒྱུས་གྲོལ་བས་འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་མི་ལྟོས་པ་དང༌། མཐའ་གྲོལ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཀྱིས་གྲོལ་བས་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཚིག་ལ་མ་ལྟོས་པའོ། །གཅིག་གྲོལ་ལ་སེམས་ཉིད་སེམས་ཉིད་ཀྱིས་གྲོལ་བས་མཚོན་བྱེད་བློ་ལ་མི་ལྟོས་པ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། རྐྱེན་རྣམས་རྐྱེན་གྱིས་གྲོལ་བས་ན། །དམིགས་པའི་ཆོས་ལ་ང་མི་ལྟོས། །ཡུལ་རྣམས་ཡུལ་གྱིས་གྲོལ་བ་ལ། །གཟུང་འཛིན་གཉིས་ལ་ང་མི་ལྟོས། །རྒྱུ་ཉིད་རྒྱུ་ཡིས་གྲོལ་བ་ལ། །འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་ང་མི་ལྟོས། །ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཀྱིས་གྲོལ་བ་ལ། །ཐ་སྙད་ཚིག་ལ་ང་མི་ལྟོས། །སེམས་ཉིད་སེམས་ཀྱིས་གྲོལ་བ་» «ལ། །མཚོན་བྱེད་བློ་ལ་ང་མི་ལྟོས། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་དཔེ་ངེས་པ་ལ། རང་གྲོལ་རིག་པ་ཀ་དག་གིས་ཀ་དག་གྲོལ་བ་དྲི་མས་དྲི་མ་འཁྲུད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ཡེ་གྲོལ་དུག་གིས་དུག་འཇོམས་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ཅེར་གྲོལ་ལྕགས་ཀྱིས་ལྕགས་གཅོད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། གཅིག་གྲོལ་རྡོས་རྡོ་གཅོག་པ་ལྟ་བུ་དང༌། མཐའ་གྲོལ་ཤིང་གི་མེས་ཤིང་བསྲེགས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། དྲི་མས་དྲི་མ་འཁྲུད་པ་བཞིན། །དེ་བཞིན་དག་པས་དག་པ་གྲོལ། །དུག་གིས་དུག་རྣམས་འཇོམས་པ་དང༌། །ལྕགས་ཀྱིས་ལྕགས་རྣམས་གཅོད་པ་དང༌། །རྡོ་ཡིས་རྡོ་རྣམས་གཅོག་པ་དང༌། །ཤིང་གིས་ཤིང་རྣམས་བསྲེགས་པ་ལྟར། །རང་རང་དགྲ་ནི་རང་གིས་བྱེད། །རིགས་མི་མཐུན་པས་གྲོལ་བ་མིན། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་དོན་གྱི་རྫོགས་ལུགས་ལ་ཡེ་གྲོལ་ལ་སྣང་བ་དང་གཞི་དང་ཡུལ་རྣམས་ཡེ་ནས་རྫོགས་པ་དང༌། རང་གྲོལ་ལ་འཁྲུལ་གཞི་དང་ལམ་དང་ཤེས་བྱ་རང་སར་རྫོགས་པ་དང༌། གཅིག་གྲོལ་ལ་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམས་རང་སར་རྫོགས་པ་དང༌།

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 第三,以確定比喻意義總結分三:離所依、確定比喻、顯示意義圓滿。 首先,五種解脫方式離所依:自解脫中,緣由緣自解脫,故離所緣見修行之法的依賴;本解脫中,境由境解脫,故離能所雙運的依賴;頓解脫中,因由因解脫,故不依賴輪涅二者;邊解脫中,法由法解脫,故不依賴名言詞句;一解脫中,心性由心性解脫,故不依賴能詮之心。 《珍珠鬘》云:"緣由緣解脫,我不依所緣法。境由境解脫,我不依能所二。因由因解脫,我不依輪涅二。法由法解脫,我不依名言詞。心由心解脫,我不依能詮心。" 其次,確定比喻:自解脫如垢除垢,本解脫如毒製毒,頓解脫如鐵斷鐵,一解脫如石碎石,邊解脫如木燒木。 同經云:"如垢除垢般,凈由凈解脫。如毒制諸毒,鐵斷諸鐵物,石碎諸石頭,木燒諸木材,各自敵自除,非異類能解。" 第三,意義圓滿方式:本解脫中,顯現、基礎、境界本來圓滿;自解脫中,迷亂根源、道路、所知自然圓滿;一解脫中,果、因緣、法性自然圓滿;

གཅིག་གྲོལ་ལ་འབྲས་བུ་དང་རྒྱུ་རྐྱེན་དང་ཆོས་ཉིད་རྣམས་རང་སར་རྫོགས་པ་དང༌། མཐའ་གྲོལ་ལ་འཁོར་འདས་དང་རྒྱུད་ལུང་དང་དུས་གཅིག་མུ་མཐའ་དང་བྲལ་བ་རྫོགས་པ་དང༌། ཅེར་གྲོལ་ལ་གདམས་ངག་དང་བསམ་གཏན་དང་འབྲས་བུ་དང་ཆོས་དབྱིངས་རང་ངོར་རྫོགས་པ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། དེ་ཕྱིར་གཞི་གནས་རིག་པ་ལ། །རང་ཤར་ཡིན་ཕྱིར་སྣང་བ་» «རྫོགས། །རང་བྱུང་ཡིན་ཕྱིར་གཞི་ཉིད་རྫོགས། །རང་སྣང་ཡིན་ཕྱིར་ཡུལ་ཡང་རྫོགས། །རང་གྲོལ་ཡིན་ཕྱིར་འཁྲུལ་གཞི་རྫོགས། །རང་དག་ཡིན་ཕྱིར་ལམ་ཀུན་རྫོགས། །རང་རིག་ཡིན་ཕྱིར་ཤེས་བྱ་རྫོགས། །རང་ཁྱབ་ཡིན་ཕྱིར་འབྲས་བུ་རྫོགས། །རང་ས་ཡིན་ཕྱིར་རྒྱུ་རྐྱེན་རྫོགས། །རང་རྟོགས་ཡིན་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་རྫོགས། །རང་ལོག་ཡིན་ཕྱིར་འཁོར་འདས་རྫོགས། །རང་གནས་ཡིན་ཕྱིར་རྒྱུད་ལུང་རྫོགས། །རང་རྫོགས་ཡིན་ཕྱིར་དུས་གཅིག་རྫོགས། །རང་ཤེས་ཡིན་ཕྱིར་གདམས་ངག་རྫོགས། །རང་གཞག་ཡིན་ཕྱིར་བསམ་གཏན་རྫོགས། །རང་བྱས་ཡིན་ཕྱིར་དབྱིངས་རྫོགས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ལ་བཟླ་བ། འགག་བསྡམ་པ། ཆིངས་སུ་བཅིངས་པ་གསུམ་པོ་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་གནད་རབ་ཏུ་ཟབ་པས་ན་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོས་ཕྱི་རབས་ཀྱི་དོན་དུ་གསུངས་ཏེ། མདོར་དྲིལ་ན། ཁྱུང་ཆེན་ལས། གཞི་གནས་འདོད་པ་མི་སྲིད་སེམས་འདི་ལ། །རྣམ་སྨིན་བག་ཆགས་གཞི་མེད་སུ་ཡི་རྟེན། །ནམ་མཁར་མེ་ཏོག་སྐྱེ་བའི་གནས་མེད་རྟེན་བྲལ་ལྟར། །ལུས་ལ་སེམས་ཀྱི་གནས་མེད་བག་ཆགས་རྟེན་མི་སྲིད། །དེ་ལྟར་ཅི་བྱས་སེམས་ཀྱི་གྲོགས་ཏེ་གང་གིས་ཕན་གནོད་བྲལ། །བར་སྣང་རྫས་སོགས་བརྟེན་པར་མི་ནུས་བཞིན། །ཡེ་ནས་རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའི་སེམས། །འཁོར་བ་ངན་སོང་སུ་ལ་གྲུབ་སྣང་བ། །མི་བདེན་རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་བཞིན། །རྫུན་སྣང་བདེན་པའི་འབྲས་བུ་འདི་ལ་མི་སྲིད་དོ། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་མེད་ཕྱིར་མ་རིག་ལ་སོགས་ཉོན་མོངས་སུ་ལ་སྲིད། །ཅེས་ལ་བཟླ་བ་དང༌། བདེ་འདོད་སེམས་ལ་གནོད་པའི་ཆོས་སྤངས་ཏེ། །རང་གཞག་ལྟོས་བྲལ་འཁོར་འདས་བྱ་བ་བྲལ། །རང་ཡིན་གཞན་མིན་སྣང་ཤེས་ཆོ་འཕྲུལ་ཀྱང༌། །འགྱུས་མཐོང་འཛིན་དང་གཞན་པའི་གེགས་བསལ་བས། །

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 一解脫中,果、因緣、法性自然圓滿;邊解脫中,輪迴涅槃、經續、一時離邊際圓滿;頓解脫中,教誡、禪定、果位、法界自性圓滿。 《珍珠鬘》云:"故於基住覺性,自現故顯現圓滿。自生故基礎圓滿。自顯故境界圓滿。自解故迷亂根源圓滿。自凈故諸道圓滿。自覺故所知圓滿。自遍故果位圓滿。自處故因緣圓滿。自悟故法性圓滿。自返故輪涅圓滿。自住故經續圓滿。自圓故一時圓滿。自知故教誡圓滿。自立故禪定圓滿。自成故法界圓滿。" 如是,對治、遮止、繫縛三者,是大圓滿頓斷的極深要訣,故大阿阇黎為後世利益而說。 總之,《大鵬》云:"此心不可能有基住欲,誰依無基的業報習氣?如空中無花生處無依,身中無心住處不可能有習氣依。如是心所作皆為伴,離於利害。如虛空物等不能依靠,本來廣大無偏倚之心,輪迴惡趣于誰顯現?如不實夢幻乾闥婆城,虛妄顯現此中不可能有真實果。無身智慧故,無明等煩惱于誰可能有?"此為對治。 "欲樂心舍害法,自住離依,無輪涅作為。自是非他,雖有顯知幻化,除動見執及他障礙,

འགྱུས་མཐོང་འཛིན་དང་གཞན་པའི་གེགས་བསལ་བས། །ཅོག་གཞག་ཚིག་ཏུ་སྤྲོ་བའི་མཐའ་འགགས་ཏེ། །ཡིད་དང་སེམས་ཀྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ཅི་སྣང་འགག» «།ཆོས་བྲལ་ཡིད་དང་བྱེད་པའི་བར་དུ་བསྡམ། །ཞེས་འགག་བསྡམ་པ་དང༌། མ་བཅོས་འཁོར་འདས་བྱ་བྱེད་ནམ་བྲལ་ན། །རྫོགས་ཆེན་ཉིད་དེ་གཞན་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །སེམས་ལ་བལྟར་མེད་རྒྱུ་མཚན་སུས་མཐོང་མེད། །དེ་ཕྱིར་སྡིག་བྲལ་དགེ་བས་འདི་ལ་ཅི། །རང་ལུགས་བྱུང་ཁུངས་ཐོག་མ་ཉིད་དང་སྦྱར། །སྒྲིན་པོའི་གཟེབ་སྐྱུར་ཁམས་གསུམ་ལས་མི་» «འདའ། །མ་བཅོས་གླེན་སྣང་སུ་ལ་ལྷོད་ཡོད་པ། །འདི་ནི་འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་མི་གནས་སོ། །ཞེས་ཆིངས་སུ་བཅིངས་པ་གསུངས་སོ། །དེ་དག་གིས་ལེ་ལོ་ཅན་གཞི་ཐོག་ནས་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་མན་ངག་བསྟན་ཟིན་ཏོ། །» «གཉིས་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་ལམ་ཐོག་ནས་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ཐོད་རྒལ་གྱི་གདམས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཁྲེགས་ཆོད་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཚུལ་བསྟན་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཐོད་རྒལ་ཉིད་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ཁྱད་པར་བདུན་གྱིས་འཕགས་ཏེ། ཉམས་ལེན་ལག་ལེན་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྱད་པར། ལུས་གནད་རྩའི་ཁྱད་པར། སྣང་བྱེད་སྒོའི་ཁྱད་པར། མཐོང་བ་དབང་པོའི་ཁྱད་པར། རང་གནད་མངོན་སུམ་གྱི་ཁྱད་པར། སྣང་བ་འོད་ཀྱི་ཁྱད་པར། ཉམས་སྣང་གོང་འཕེལ་གྱི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་ནི། ཕྱིའི་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་སྟོང་པ་ལ་ནང་གི་དབྱིངས་རིག་པ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དངོས་སུ་ཅེར་མཐོང་དུ་སྟོན་པའི་ལག་ཁྲིད་ཟམ་མ་ཆད་པས་ཡིད་དཔྱོད་རྟོག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་རག་མ་ལུས་ཏེ། གདམས་པའི་ངོ་བོ་ལ་བར་དུ་བསྲེ་བསླད་དང་རྟོག་བཟོས་ཟབ་མི་ཟབ་བྱར་མེད་པས་ཆེས་འཕགས་ཏེ། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། རིག་པའི་རང་བཞིན་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གདམས་ངག་ལ་ཐུག་གོ་ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་ནི། ཁྲེགས་ཆོད་ལ་རིག་པ་ལུས་ལ་གནས་ཀྱང་དེའི་གནད་མེད་པ་ལས། འདིར་གནད་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཡུལ་གནད་དབང་ལ་དབང་གནད་སེམས། །སེམས་གནད་མིག་ལ་མིག་གནད་རྩ། །དེས་ན་ལུས་ཀྱི་འདུག་སྟངས་ལས། །བག་ཆགས་ལུས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆོད་དང༌། །སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་རྫོགས་པའོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི།

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 除動見執及他障礙,安住言語散播邊際止息,意識心幻化諸顯皆止息。離法意與作為之間遮止。"此為遮止。 "無造輪涅作為何時離,即是大圓滿,還有何他?心不可見,誰見因由?故離罪過,此中善有何用?自宗源頭與本初相連。魔網所拋不出三界。未造愚顯于誰有鬆懈?此不住于輪涅二者。"此為繫縛。 以上已說懶惰者從基礎解脫的頓斷教授。 第二,為精進者從道路解脫的頓超教授分二:顯示勝過頓斷的方式和解說殊勝的頓超。 首先,以七種殊勝而超勝: 一、修行與實踐相關的殊勝。 二、身體要訣脈輪的殊勝。 三、顯現門的殊勝。 四、見解根基的殊勝。 五、自性要訣現量的殊勝。 六、光明顯現的殊勝。 七、體驗增上的殊勝。 第一,以外界虛空為境,直接指示內在覺性光明為境,有不間斷的實修引導,不僅依賴意識分別的智慧。教授本質無有中間混雜和分別造作,無有深淺之分,故極為殊勝。《無文字》云:"覺性本性遍一切,然法身依賴教授。" 第二,頓斷中覺性雖住于身,但無其要訣。此中有殊勝要訣,《自然解脫》云:"境要訣在根,根要訣在心,心要訣在眼,眼要訣在脈。故從身體姿勢,斷除身體習氣相連,圓滿佛陀密意。" 第三,

སངས་རྒྱས་དགོངས་པ་རྫོགས་པའོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། རིག་པ་མི་རྟོག་པར་གནས་པ་ལ་ཁྲེགས་ཆོད་དུ་ཡིད་ཀྱི་སྒོ་རྟོག་བཅས་ཀྱི་གདངས་ལས་ཡེ་ཤེས་འཚོལ་བ་ལས་འདིར་རིག་པ་རྟོག་མེད་འོད་གསལ་གྱི་གདངས་མིག་ནས་འཆར་བ་ངོས་འཛིན་པས་ཀྱང་འཕགས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཡེ་ཤེས་གནད་ནི་མིག་ནས་འབྱུང༌། །མིག་གི་གཟིགས་སྟངས་ཤེས་པ་ཡིས། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །མཐོང་བ་དབང་པོའི་ཁྱད་པར་ནི། ཁྲེགས་ཆོད་དུ་ཡུལ་སྣང་ཚོགས་དྲུག་གི་སྣང་བ་འཛིན་པའི་དབང་པོས་མཐོང་བས་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ལས་འདིར་འོད་རྩ་དངས་པའི་དབང་པོས་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཅེར་མཐོང་དུ་མཐོང་དུས་རྟོག་པ་དུས་གཅིག་ལ་འགག་ཅིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་ཆ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཆར་བ་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་ཅེར་མཐོང་བས། །རྣམ་རྟོག་འགྱུ་བའི་དྲན་པ་འགགས། །བྱ་ལམ་ནམ་མཁར་འགྲོ་བ་བཞིན། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་འགྲོ་ས་མེད། །གཞན་མེད་རིག་སྣང་རྣམ་དག་པས། །འཁྲུལ་པར་སྣང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཟད། །ཅེས་སོ། །རང་གནད་མངོན་སུམ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཁྲེགས་ཆོད་དུ་ཡེ་ཤེས་དངོས་སུ་བལྟར་མེད་ལ། འདིར་དངོས་སུ་མཐོང་བས་ཕྱིས་མངལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱུནགཅོད་པའི་ཆེ་བས་འཕགས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ཁྱད་པར་གྱིས། །དབང་པོ་རྣོ་དང་རྟུལ་མེད་པར། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ལས། །གཞན་དུ་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང༌། མངོན་སུམ་རྙེད་པའི་སྐལ་ལྡན་ལ། །ཁམས་གསུམ་འཁོར་བ་མིང་མེད་པས། །སྲིད་གསུམ་གདར་ཤ་ཆོད་པའོ། །ཞེས་» «སོ། །སྣང་བ་འོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཁྲེགས་ཆོད་དུ་འཁྲུལ་སྣང་ལས་མི་སྣང་ལ། འཁྲུལ་སྣང་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་ནི་འཁྲུལ་ཤེས་སུ་འགྱུར་བས་དོན་ལ་གཟུང་འཛིན་ལས་མི་འདའ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟར་སྣང་ཆའི་ཕྱེད་པ་ལས། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་གཉིས་སུ་ཤར། །གཟུང་བ་ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་སེམས། །ཡུལ་སེམས་འདུས་པས་དུག་གསུམ་མོ། །ཞེས་སོ། །འདིར་ནི་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འབྱུང་བ་དག་པས་འཁྲུལ་སྣང་མི་སྣང་བར་རང་འོད་སྣང་བས་འཕགས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། འབྱུང་བ་དག་པའི་ཆ་ལས་ནི། །ལས་སུ་མེད་ལ་ཚིག་རྫོགས་» «པའི། །

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 第三,頓斷中從意識之門帶有分別的顯現中尋求智慧,而覺性安住于無分別。此處則從眼睛辨識覺性無分別光明的顯現而超勝。《自然解脫》云:"智慧要訣從眼生,了知眼睛觀看方式,與法界同時運作。" 第四,見解根基的殊勝:頓斷中由六識對境顯現的執取根識所見,種種分別念不斷生起。此處由清凈光脈的根識直接見到光明,分別念當下止息,無量智慧顯相生起。同經云:"直見光明時,動念憶念止息。如鳥飛過虛空,無從法界中離去。無他清凈覺顯,迷亂顯現因緣盡。" 第五,自性要訣現量的殊勝:頓斷中不能直接見到智慧,此處直接見到,能斷除後來胎中之城的相續,故殊勝。《自然解脫》云:"以法性現量殊勝,無利鈍根之別,一切眾生不異於佛。""對獲得現量的有緣者,三界輪迴無名,故斷三有根本。" 第六,光明顯現的殊勝:頓斷中只有迷亂顯現,執取迷亂顯現的心成為迷亂心,實際上不超出能取所取。同經云:"如是了知顯現的一半,能取所取二者顯現。所取是境,能取是心,境心和合成三毒。"此處由於覺性智慧中元素清凈,不顯迷亂顯現而顯自光,故殊勝。同經云:"從元素清凈的部分,無有作為而言語圓滿。

ལས་སུ་མེད་ལ་ཚིག་རྫོགས་» «པའི། །ཉི་མ་ལ་ནི་འོད་བཞིན་དུ། །རང་ཆས་སྒྲིབ་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་གཞི་རིག་པ་ལ་རང་འོད་ཡོད་པས་རང་སྣང་ལམ་འོད་དུ་འཆར་ལ། དེ་ཉིད་ལམ་དུ་བྱས་པས་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལས་ཀ་དག་ཆོས་ཀྱི་སྐུར་གྲོལ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ཡང་གཞི་ལ་རྫོགས་པའི་གནད། །རང་བཞིན་མ་བཅོས་མངོན་དུ་སྣང༌། །ལམ་ནི་སྒྲོན་མས་མཚམས་སྦྱར་ནས། །མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་སྣང་བའོ། །འབྲས་བུ་གང་དུ་བཟློག་པ་» «མེད། །འདོད་དང་རེ་དོགས་ཡུལ་ལས་འདས། །རང་སྣང་ཀ་ནས་དག་པར་རྫོགས། །ཤེས་འཛིན་རྟོག་པ་ཀུན་ཟད་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཉམས་སྣང་གོང་འཕེལ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཁྲེགས་གཅོད་དུ་ཤེས་པ་གཅོད་ཁམས་བརྟན་དུ་འགྲོ་བ་ཙམ་ལས་ནང་ཤེས་པའི་ཉམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་མ་དང༌། སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་དང༌། ཕྱི་སྣང་བའི་ཉམས་འོད་དང་སྐུ་ལ་སོགས་པ་མེད་ལ། འདིར་ཉམས་སྣང་ཁྱད་པར་ཅན་གོང་ནས་གོང་དུ་འཆར་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཤེས་པའི་ཉམས་ཟད་སྣང་བ་སྟེ། །འཕེལ་སྟོན་ཟླ་བ་ཡར་ངོ་བཞིན། །སྣང་བ་རེ་ལ་ཉམས་རེ་འོ། །དྲོད་དང་ཚད་དང་རྟགས་ལས་ནི། །བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་རྟོག་མཐའ་ཟད། །ཅེས་སོ། །འོད་གསལ་གྱི་སྣང་ཉམས་འདི་ལ་བསོད་ནམས་ཆུང་ངུ་ཁ་ཅིག་ལྷ་ཁང་གི་རི་མོ་དང་འདྲའོ་ཞེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཆོས་སྤངས་པས་མནར་མེད་ལས་གཏན་དུ་མི་ཐར་བའི་ལས་ཅན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་འཁྲུལ་སྣང༌། ཁྱོད་ཀྱི་ངན་རྟོག་དང་འཁྲུལ་སྣང་རང་ག་མ་ལ་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་ནི་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་བདུད་ཀྱི་གསང་ཚིག་སྟེ། ཆོས་འདི་པར་ཞུགས་པ་དག་གིས་སྨད་པའི་གནས་སོ། །འདི་ནི་ཡང་དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་སྟེ་མཐོང་བ་ཙམ་ཡང་འགྲོ་དྲུག་གི་སྐྱེ་སྒོ་གཅོད་པ། ཉམས་སུ་ལེན་དུས་སྒོ་ལྔའི་འཁྲུལ་སྣང་»«འགག་པ་«༼༡༽«། དབང་པོ་ལྔའི་གནས་གྱུར་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་སྤྱོད་པ་སྟེ། ཐུན་མོང་གི་བསྟན་བཅོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་དུའང༌། ཡིད་དང་འཛིན་དང་རྣམ་པར་རྟོག» «།གྱུར་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་དང༌། །ཞིང་དང་ཡེ་ཤེས་ལས་དག་ལ། །དབང་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡིས་གནས། །ཞེས་བཤད་པ་དང་མཚུངས་ལ།

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 如太陽之光,自然無有遮蔽。" 基礎覺性中有自光,故自顯現為道光明顯現。以此為道,果報圓滿受用身從本凈法身中解脫,不再退轉。同經云:"此亦基中圓滿要訣,自性未造作而顯現。道由燈相連,現量中顯現。果無有退轉,超越欲求怖畏境。自顯本來清凈圓滿,知執分別皆盡。" 第七,體驗增上的殊勝:頓斷中只是心識堅固,內心體驗、禪定、神通、外相光明和身相等都沒有。此處殊勝體驗逐漸增上。《自然解脫》云:"心識體驗盡顯現,如上弦月漸增長,每一顯現一體驗。從暖相、量和徵兆,二諦雙運分別邊盡。" 對此光明顯相體驗,一些福德淺薄者顛倒執著為如寺院壁畫,這是捨棄正法,將永不解脫無間地獄的業。將佛陀身相和智慧顯現視為迷亂顯現,你的惡念和迷亂顯現中有光明顯現,這太過分了,是魔鬼的密語,入此法者應當呵斥。這是真實智慧顯現,僅見即能斷除六道生門,修習時五根迷亂顯現止息,殊勝轉依五根。如共同論典《大乘莊嚴經論》所說:"意、執取和分別轉變故無分別,于凈土、智慧和業,以四種自在而住。"

དབང་ནི་རྣམ་པ་བཞི་ཡིས་གནས། །ཞེས་བཤད་པ་དང་མཚུངས་ལ། ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་འཕེལ་སྣང་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྣང་ཚུལ་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ལ། །རྒྱུ་རྐྱེན་དག་པའི་རང་བཞིན་ཅན། །དངོས་དང་དངོས་མེད་རང་དག་དང༌། །སྒོ་ལྔའི་ཡུལ་ཞེན་དག་པ་དང༌། །འབྱུང་བའི་རགས་པ་དག་པ་དང༌། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་འཕེལ་སྣང་སྟོན། །དེ་ལ་ཟད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་ཚིག་དང༌། ཤེས་རབ་ལ་མི་ལྟོས་པར་དབང་པོས་མཐོང་བ་དང༌། དབང་པོ་ལ་རྣོ་རྟུལ་མེད་པ་དང༌། ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་པ་དང༌། སྐུ་གསུམ་ལམ་དུ་སྣང་བས་འཕགས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དོན་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་པར། །དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་བལྟ། །ཚིག་གིས་གཏན་ལ་མི་ཕེབས་ཏེ། །གནད་གསུམ་མཐོང་བའི་ངོ་གང་» «ལ། །ཚིག་གསུམ་གནད་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། །དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་མེད་པ་དང༌། །» «ཆོས་ཉིད་མཐོང་བ་དག་པས་ན། །ལས་ལ་བཟང་ངན་མེད་པ་དང༌། །ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་རིས་མེད་པས། །དགེ་སྡིག་གཉིས་ཀ་རྣམ་པར་སེལ། །རང་རིག་མངོན་སུམ་མཐོང་མེད་པས། །རིམ་དགུའི་འདོད་པས་གྲོལ་བ་མིན། །ཆོས་ཉིད་ཟད་པ་མཐར་ཕྱིན་པས། །སྐུ་གསུམ་ལམ་གྱི་སྣང་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།། » «དོན་གཉིས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཐོད་རྒལ་ཉིད་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། གདམས་ངག་སྤྱིའི་རྣམ་པར་གཞག་པ། སྔོན་དུ་འགྲོ་བ། དངོས་གཞི་གནད་ཀྱི་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ལུགས་ཀྱི་གདམས་ངག་གི་འདེབས་ལུགས་གསུམ་དུ་བཞེད་དེ། ཁྲིད་ཀྱི་ལུགས་སུ་གདབ་པ། ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་ལུགས་སུ་གདབ་པ། འགྲོན་པོ་ལ་བརྒལ་ལ་ཚང་«༼༡༽«སྤྲུགས་སུ་གདབ་» «པའོ། །དང་པོ་ནི། སྔོན་འགྲོ་གསུམ་གང་རུང་སྔོན་དུ་སོང་ནས་དངོས་གཞི་ངོ་སྤྲད་དེ་རྗེས་རྒྱབ་ཆོས་ཀྱིས་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པའོ། །དེའང་སྐྱེས་བུ་སྤྲོས་པ་ཅན་ཐུན་མོང་གི་དྲོད་རྟགས་ལ་དགའ་བས་སྐུ་གསུམ་གྱི་སྣ་ཁྲིད་པ་འབྱུང་བཞིའི་སྒྲ་དོན་ལ་སྔོན་དུ་སྦྱངས་ནས་དངོས་གཞི་ངོ་སྤྲོད་པའོ། །

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 這與所說的"以四種自在而住"相符。這是殊勝智慧的增上顯現。《自然解脫》云:"顯現方式非迷亂,具清凈因緣自性,有無自凈及五根境執清凈,粗大元素清凈,智慧清凈增上顯現,於此有盡法性。" 此外,不依靠意識推理的言詞和智慧,而由根識見到;根識無利鈍之別;業無善惡之分;三身顯為道,故殊勝。《自然解脫》云:"義為法性現量,非由智慧,而為根識境界所見。言詞不能決定,見三要訣者,三句成為要訣。無利鈍根之別,見清凈法性故,業無善惡之分。法性空性無偏故,善惡二者皆除。無自證現量可見,非由九次第欲而解脫。法性盡至究竟,三身為道之顯現。" 第二,解釋殊勝的頓超,分三:總說教授、前行、正行要訣教授。 首先,此大圓滿傳統中有三種教授方式:以引導方式傳授、以指點方式傳授、以客人渡河方式全面傳授。 第一,先修任一前行,然後正行指點,最後以背法令生信解。對喜歡共同暖相的凡夫,先修習三身引導和四大音義,然後正行指點。

དེའང་སྐྱེས་བུ་སྤྲོས་པ་ཅན་ཐུན་མོང་གི་དྲོད་རྟགས་ལ་དགའ་བས་སྐུ་གསུམ་གྱི་སྣ་ཁྲིད་པ་འབྱུང་བཞིའི་སྒྲ་དོན་ལ་སྔོན་དུ་སྦྱངས་ནས་དངོས་གཞི་ངོ་སྤྲོད་པའོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཅན་བརྟུལ་ཞུགས་ལ་དགའ་བས་རིག་པའི་སྣ་ཁྲིད་པ་འཁོར་འདས་རུ་ཤན་འབྱེད་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་སྔོན་དུ་སྦྱངས་ནས་དངོས་གཞི་ངོ་སྤྲོད་པའོ། །ལེ་ལོ་ཅན་རྟོག་དཔྱོད་ལ་དགའ་བས་སེམས་ཀྱི་སྣ་ཁྲིད་པ་ལུས་ངག་སེམས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོ་སྔོན་དུ་སྦྱངས་ནས་དངོས་གཞི་ངོ་སྤྲད་«༼༡༽«པ་ཡིན་ནོ། །ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་ལུགས་སུ་གདབ་པ་ནི་ལས་འཕྲོ་སད་པ་ཁ་ཅིག་ལ་སྙེ་མ་མགུལ་པ་ནས་འཆང་བ་ལྟར་དབང་གི་རྗེས་ལ་ངོ་སྤྲད་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་པའོ། །ཚང་སྤྲུགས་སུ་གདབ་པ་ནི། ལས་ཅན་འཆི་ཁ་མ་ཁ་ཅིག་ལ་རང་འོད་སྒྲོན་མ་ལ་བརྟེན་ནས་མངོན་སུམ་ངོ་སྤྲད་དེ་ཆོས་ཉིད་བར་དོའི་གདམས་ངག་འདེབས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་ཁ་ཅིག་གིས་ཚོང་པ་ལྟ་བུའི་ལམ་ཞུགས་ལ་སྦྱར་བ་ནི་གདམས་ངག་གི་ཕྱོགས་མ་མཐོང་བས་དོན་མ་གོ་བ་ཞེས་བྱའོ། །» «གཉིས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་སྐབས་འདིར་ཁྲིད་ཀྱི་ལུགས་སུ་གདབ་པ་ལ་ཐམས་ཅད་ཚང་བས། དེ་ལ་ཐོག་མར་སྔོན་འགྲོ་གཅེས་པའི་ཕྱིར། འདི་ལ་སྔོན་འགྲོའི་འབྲེལ་དགོད་པ་དང༌། སྔོན་འགྲོ་དངོས་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་དཔེར་ན། འཇིགས་བཅས་ཀྱི་ལམ་དུ་ཞུགས་པ་ལ་འཇིགས་པའི་བསྐུངས་ཉུལ་ནས་འགྲོན་པོ་བདེ་བར་འགྲོ་བ་ལྟར། སྔོན་འགྲོས་སྒོ་གསུམ་གཏན་ལ་ཕབ་པས་དངོས་གཞི་གེགས་དང་བར་ཆད་མེད་པར་མཐར་ཕྱིན་པ་དང༌། འཇིགས་བཅས་ཀྱི་སོ་མཁར་ལ་སྔོན་དུ་བཙན་ཆ་བྱས་པས་དངོས་གཞི་ནང་མི་བདེ་བར་བསྡད་པས་ཆོག་པ་ལྟར། སྔོན་འགྲོས་རེ་དོགས་དང་སྤང་བླང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་བཅད་ནས་དངོས་གཞིའི་དུས་སུ་བྱ་རྩོལ་དང་རེ་དོགས་མེད་པར་བཞག་པས་ཆོག་པ་དང༌། སོ་ནམ་གྱི་སྔོན་དུ་དེའི་ཆས་རྣམས་བསགས་པས་དངོས་གཞི་མྱུ་གུ་ནས་སྟོན་ཐོག་གི་བར་འབྱུང་བ་ལྟར། སྔོན་འགྲོས་གཞི་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོར་ཐག་བཅད་ནས་དངོས་གཞིའི་དུས་སུ་སྣང་བ་བཞི་ཚད་དུ་ཕྱིན་ནས་ཆོས་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་འབྲས་བུ་རང་ཆས་སུ་ཐོབ་པའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། ། གཉིས་པ་སྔོན་འགྲོ་དངོས་ལ་གསུམ་སྟེ།

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 對喜歡共同暖相的凡夫,先修習三身引導和四大音義,然後正行指點。對喜歡苦行的精進者,先修習覺性引導、輪涅辨別的行為,然後正行指點。對喜歡思維觀察的懶惰者,先修習心的引導、身語意前行,然後正行指點。 以指點方式傳授是對一些宿緣已熟者,如握住麥穗頸部般,在灌頂后直接指點后修習。 以客人渡河方式全面傳授是對一些臨終有緣者,依自光明燈直接指點,傳授法性中陰教授。有些人將此應用於如商人般入道者,是未見教授要點而不解其義。 第二,前行。此處以引導方式傳授,包含一切,因此首先重視前行。這分為前行關聯和正行前行兩部分。 首先,前行關聯:如入險路者先探查危險,令旅人安全前行。前行確立三門,使正行無障礙圓滿。又如險要堡壘先做防禦,正行時內部安居即可。前行斷除一切希求恐懼、取捨之根,正行時無需作為希求,安住即可。又如農耕前準備工具,正行從發芽到收穫皆成。前行決定基礎為大任運,正行時四種顯現達到量,自然獲得法界普賢果。 第二,正行前行分三:

གཉིས་པ་སྔོན་འགྲོ་དངོས་ལ་གསུམ་སྟེ། སྐུ་གསུམ་གྱི་སྣ་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་འབྱུང་བ་བཞིའི་སྒྲ་དོན་ལ་བསླབ་པ་དང༌། རིག་པའི་སྣ་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་འཁོར་འདས་རུ་ཤན་འབྱེད་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབ་པ་དང༌། སེམས་ཀྱི་སྣ་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་ལུས་ངག་སེམས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོ་ལ་བསླབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ལས། མདོར་བསྟན་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྐུ་གསུམ་བསླབ་པའི་རིམ་པ་ཉིད། ། འབྱུང་བའི་འདོད་ཡོན་གཙོར་བྱས་ཏེ། །མཆོག་ཏུ་ས་ཆུ་མེ་རླུང་གི །སྒྲ་ལ་བསླབས་པས་ངེས་པར་འགྲུབ། །ཆུ་ཡི་སྒྲ་ནི་བཤང་བ་ལ། །མཁའ་འགྲོ་མ་ཡི་སྒྲ་དབྱངས་འཛིན། །འདི་ལ་རྟག་ཏུ་གོམས་སྤྱོད་ན། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡང་ངེས་པར་འགྲུབ། །ས་ཡི་སྒྲ་ནི་བསིལ་ཞིང་ལྕི། །ཚངས་པ་ཆེན་པོའི་སྒྲ་སྐད་ལྡན། ། འདི་ལ་རྟག་ཏུ་སྙོམས་སྤྱོད་ན། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡང་ངེས་པར་འགྲུབ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་ངེས་འགྲུབ་པ། །མེ་ཡི་སྒྲ་ནི་རིང་བྱེད་བསླབ། །ཁྱབ་འཇུག་ཆེན་པོའི་སྒྲ་དབྱངས་སྟོན། །འདི་ལ་ཉན་པར་སུ་སྤྱོད་པ། །ཆོས་སྐུའི་ཡོན་ཏན་ངེས་པར་འཐོབ། །རླུང་གི་སྒྲ་ནི་བསིལ་ཞིང་དྲག» «།མཁའ་ལྡིང་རྒྱལ་པོ་སྦྱོར་བའི་» «གསུང༌། །འདི་ནི་རྟག་ཏུ་ཟློས་ཤེས་ན། །སྐུ་གསུམ་ཐུན་མོང་བསླབ་བྱའོ། །» «ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། སྒྲོན་མ་སྣང་བྱེད་ལས། ཡང་ནི་དབེན་པ་དེ་ཉིད་དུ། །བུད་ཤིང་སོགས་ལ་མེ་བུས་ལ། །དེ་ལས་འདོམ་དོའི་ས་ཚོད་དུ། ། བདེ་བའི་སྟན་ལ་འདུག་ནས་ནི། །ལུས་ཀྱི་གནད་ནི་བྱོལ་སོང་བཞིན། །རིག་པ་མེ་ཡི་དཀྱིལ་དུ་འཕང༌། །སེང་གེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་བལྟ། །དེ་ནས་འབྱུང་བ་མེ་ཡི་སྒྲ། །ཆགས་ཆེན་བཤང་དང་བསླབ་པ་དང༌། །འུར་དང་ཚག་དང་འཚེག་པ་» «དང༌། །རང་གི་ཤེས་པའི་ཉམས་དང་སྦྱར། །ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱི་སྐལ་ལྡན་» «པར། །འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །རྣལ་འབྱོར་མངོན་ཤེས་ལྡན་པར་འགྱུར། །ཆུ་ཡི་སྒྲ་སྤྱོད་རྣལ་འབྱོར་པས། །སྔོན་འགྲོ་གོང་བཞིན་བྱས་ནས་» «ནི། །སྟོན་སེར་ལོ་ཏོག་སྨིན་དུས་སུ། །ལུང་སྟོང་ཐུར་ཟུག་ཆུ་དྲག་» «འབབ། །དབའ་རླབས་ཤིན་ཏུ་དྲག་པ་རུ། །ལུས་ཀྱི་གནད་ནི་ཙོག་པུ་ལ། །» «རིག་པའི་གནད་ནི་ཆུ་དཀྱིལ་ལོ། །

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 第二,正行前行分三:學習引導三身的四大音義,學習引導覺性的輪涅辨別行為,學習引導心的身語意前行。 首先,簡述。《自然解脫》云:"學習三身次第,以四大欲塵為主,尤以地水火風之音學習必定成就。水聲為大小便,持空行母音韻。若常修習此,必定成就化身。地聲冷重,具大梵天音聲。若常修習此,必定成就化身。成就圓滿受用身,學習火聲延長,示現大遍入音韻。誰聽聞修習此,必定獲得法身功德。風聲冷猛,金翅鳥王相應語。若常能誦此,為三身共同學處。" 詳細解釋。《光明燈》云:"又于寂靜處,點燃柴火等,於一二肘距離,安坐舒適座。身體姿勢如畜生,覺性投於火中,如獅子般觀察。然後學習火大聲,大貪便溺及,呼嘯爆裂聲,與自心體驗結合。具緣者半月內,必定成就無疑。瑜伽士獲得神通。修習水聲瑜伽士,先行如前而作,秋季莊稼成熟時,空谷陡峭處急流,波浪極為洶涌。身體姿勢蹲坐,覺性要訣在水中。"

» «རིག་པའི་གནད་ནི་ཆུ་དཀྱིལ་ལོ། །གླང་ཆེན་མིག་གིས་གཞུང་«༼༡༽«ལ་» «བལྟ། །ཁམས་ཀྱི་དང་པོ་མ་ཐུབ་ན། །སྒྲ་མེད་ས་རུ་མགོ་གཏུམས་ཏེ། །ཐང་རེ་ཐང་རེ་ཉན་བྱའོ། །ཟླ་བ་གསུམ་ནི་བསྒོམས་བྱས་ན། །རང་རིག་གདེང་ཆེན་འགྲུབ་པའོ། །ཤེས་པ་རྣ་བར་གཏད་བྱས་ནས། །སྒྲ་ལ་རྟག་ཏུ་ཉན་བྱས་» «ན། །སྐྱེ་མེད་མཆོག་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །རྣལ་འབྱོར་སྣ་ཚོགས་ཆོས་ཤེས་» «འགྱུར། །བྱིང་བ་གསེང་བའི་ཆོ་གའོ། །རླུང་གི་སྒྲ་རྣམས་ཤེས་འདོད་» «པས། །སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་གོང་བཞིན་ཏེ། །ལུང་གསུམ་མདོའམ་རི་རྩེ་རུ། །དབེན་ཁང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐར་ཁུང་ཅན། །ལེགས་པར་བརྩིགས་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་ནི། །རླུང་གི་ཕྱོགས་དག་གང་ཡིན་པར། །རྣ་བར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་གཏད། །དེ་ཉིད་རྒྱུན་དུ་སྤྱོད་པ་ཡིས། །ཟླ་བ་གཅིག་གིས་སྐལ་ལྡན་པར། །འགྲུབ་འགྱུར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །རྣལ་འབྱོར་ཉམས་མྱོང་མཆོག་ཐོབ་བོ། །ས་ཡི་སྒྲ་ནི་ལྕི་མཉམ་» «སྟེ། །སྒོ་ནི་རིམ་པ་མང་བྱས་ལ། །རྒྱུན་དུ་ལག་པའི་འདུ་བྱེད་སྒོམ། །ཟླ་དྲུག་བསྒོམས་པས་འབྱུང་བ་ལ། །དབང་བསྒྱུར་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ། །ནམ་མཁའི་སྒྲ་ནི་རི་རྩེ་ལ། །རྣལ་འབྱོར་སྐལ་ལྡན་ཉིད་ཕྱིན་ལ། །ལུས་ཀྱི་གནད་ནི་གན་རྐྱལ་ལ། །རིག་པ་མཁའ་ལྡིང་གནམ་ལ་འཕང༌། །དབུགས་ནི་ཡང་ཡང་ཕྱིར་དབྱུང་སྟེ། །རྟག་ཏུ་ནམ་མཁའ་ལ་གནས་ན། །ལོ་གསུམ་གྱིས་ནི་ནམ་མཁའ་ལ། །བྱ་བཞིན་འགྱུར་བར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །རྟག་ཏུ་འདི་དག་ཉིད་བསྒོམས་ན། །འཇིག་རྟེན་ཕན་པ་འགྲུབ་པ་དང༌། །ཕྱག་རྒྱ་མཆོག་གི་ས་ཐོབ་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། གསང་བ་སྤྱོད་པ་ས་བོན་གྱི་རྒྱུད་ལས། ཨེ་མ་ཧོ། འདི་ལྟར་འབྱུང་འདོད་སྐྱེས་བུ་གང༌། །ཐབས་ཀྱི་ཡན་ལག་འདི་ལྟ་བུ། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཉིད་ལ་ནི། །འདི་ལྟར་དེ་ཡི་སྔོན་དུ་སྦྱང༌། །སེམས་ཀྱི་རིམ་པ་ཅི་སྦྱངས་པ། །འདིས་ནི་མི་རྟོག་སེམས་ལ་འབྱོར། །ཇི་ལྟར་སྒྲ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་པས། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་བཞིའི། །སྒྲ་དོན་རྣམས་ལ་གོམས་པ་ཡིས། །རིགས་དྲུག་རྣམས་ཀྱི་རང་སྐད་ཀྱི། །མངོན་ཤེས་འཆར་བ་འདིས་འགྲུབ་བོ། །ཞག་རིམ་དུས་ནི་རྣམ་དྲུག་གིས། །འདི་ཡི་སྐད་ཀུན་རང་དུས་ཤེས། །འགྲུས་པ་མེད་པར་སུས་ཤེས་པ། །

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 覺性要訣在水中。以象眼觀察水流。若初次不能忍受,可在無聲處矇頭,每次聽一會兒。修習三個月,將成就大自信覺性。將意識集中於耳,常常傾聽聲音,無疑將證無生之最勝。瑜伽士將了知各種法。這是提振沉沒的儀軌。 欲知風聲者,前行如前所述。在三谷交匯處或山頂,建造有四面窗戶的靜室。瑜伽士面向風來方向,將意識集中於耳。若常修習此,一個月內有緣者必定成就,毫無疑問。瑜伽士將獲最勝體驗。 地聲沉重平穩,多做開關門動作。常修手部動作。修習六個月,必定獲得控制元素的果。 空聲在山頂,有緣瑜伽士前往。身體仰臥,覺性如金翅鳥投向天空。反覆呼氣,常住于虛空。三年後必定如鳥般飛翔虛空。若常修習這些,將成就利益世間,獲得最勝手印之地。 《秘密行為種子續》云:"誒瑪吙!如此生起欲求之人,如是方便支分,于種種相中,應如此先行修習。心的次第如何修習,由此將獲無分別心。如聲瑜伽士,于地水火風四大,熟習其音義,將成就了知六道眾生語言的神通。以六種時間次第,了知一切語言的自時。誰能無勤而知,"

འདི་ཡི་སྐད་ཀུན་རང་དུས་ཤེས། །འགྲུས་པ་མེད་པར་སུས་ཤེས་པ། །མ་འོངས་ད་ལྟར་འདས་པ་ཡི། །སེམས་རྒྱུན་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་འགྱུར། །གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་སྤྲུལ་པ་པོས། །འདི་ལ་སྔོན་དུ་མ་སྦྱངས་ན། །» «སྤྲུལ་པའི་ས་བོན་འཇོག་པར་ནི། །ནུས་པ་ཉིད་ནི་མི་ཐོབ་བོ། །དེས་ན་འབྱུང་བའི་སྒྲ་ལ་བསླབ། །ཅེས་སོ། ། གཉིས་པ་རིག་པའི་སྣ་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་འཁོར་འདས་རུ་ཤན་འབྱེད་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལུས་རུ་ཤན་ཕྱེ་ལ་ནུབ་མོ་རྣལ་དུ་དབབ། དེ་ནས་ངག་རུ་ཤན་ཕྱེ་ལ་རྣལ་དུ་དབབ། དེ་ནས་སེམས་རུ་ཤན་ཕྱེ་ལ་རྣལ་དུ་དབབ་བོ། །དགོས་པའང་གཉིས་གཉིས་ཏེ་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །རང་བྱུང་བསྟན་པའི་རྒྱུད་ལས། འདི་ལྟར་ཡང་གསང་དོན་ཉིད་ལ། །འཇུག་པར་འདོད་པའི་སྐལ་བ་རབ། །སྔོན་དུ་ལུས་ངག་ཡིད་རྣམས་ཀྱི། །མངོན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་རྣམས་ཀྱིས། །སྔོན་དུ་སྤྱོད་པ་བརྩམ་པར་བྱ། །ལུས་ནི་རྒྱུག་དང་ཉལ་བ་ དང༌། །ལངས་དང་ཡན་ལག་བསྐྱོད་པ་དང༌། །བསྐོར་བ་དང་ནི་ཕྱག་བྱ་ དང༌། །ཡན་ལག་བསྐོར་དང་མགོ་བསྒྲིལ་དང༌། །ཇི་ལྟར་དྲན་པའི་ལས་རྣམས་དང༌། །གར་དང་ཕྱག་རྒྱ་བསྒྱུར་བ་དང༌། །ཇི་ལྟར་དམིགས་པའི་ལས་རྣམས་ བྱ། །འདི་ལྟར་སུ་ཡིས་བྱས་པའི་མི། །ལུས་ཀྱི་མངོན་ཞེན་རང་ཆོད་«༼༡༽« ནས། །ལུས་ཀུན་རུ་ཤན་ཕྱེད་པར་ནི། །འདི་ཡིས་འགྱུར་རོ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། །དེ་འདས་ངག་གི་སྤྱོད་པ་བརྩམ། །སྔགས་དང་ཁ་ཏོན་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ། །ཡོད་དང་མེད་དང་སྣང་བ་དང༌། །ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་ནི་སྣ་ཚོགས་བརྗོད། །བྱོལ་སོང་སྣ་ཚོགས་བརྡ་སྐད་དང༌། །སྐད་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ། །འདི་ལྟར་སུ་ཡིས་བྱས་པའི་ མི། །ངག་གི་མངོན་ཞེན་རང་ཆོད་ནས། །འཁོར་འདས་རུ་ཤན་འདིས་ཕྱེད་ དོ། །འདི་ཉིད་ཀྱི་ནི་འོག་ཏུ་ཡང༌། །སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བརྩམ་པར་བྱ། །དགའ་དང་མི་དགའ་བདེ་དང་སྡུག» «།རྟག་དང་མི་རྟག་ལ་སོགས་པ། །ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པའི་བསམ་པ་དང༌། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་ལ་སོགས་དང༌། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་དང༌། །དགེ་དང་མི་དགེ་ལ་སོགས་པའི། །བསམ་དཔྱོད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བྱ། །འདི་ལྟར་སུ་ཡིས་བྱས་པའི་མི། །སེམས་ཀྱི་མངོན་ཞེན་རང་ཆོད་ནས། །འཁོར་འདས་རུ་ཤན་ཕྱེད་པའོ། །

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 誰能無勤而知此一切語言的自時?如何了知未來、現在、過去的心續?若利他化身者未先修習此,則無法獲得安立化身種子的能力。因此應學習元素之聲。 第二,引導覺性的輪涅辨別行為分三:首先辨別身體后入睡,然後辨別語言后入睡,最後辨別心后入睡。其目的各有兩種,下文將解釋。 《自生教法續》云:"如是欲入最秘義,最勝緣者,應先行,遣除身語意執著,開始前行修習。身應跑跳臥起,四肢運動旋轉,頂禮轉動肢體,翻滾頭部,隨念諸業,舞蹈手印變化,隨意作業。如是行者,斷除身體執著,能辨別一切身,此成化身。之後開始語行,咒語誦經法音,有無顯現,意識言語種種,畜生各種訊號,種種語言。如是行者,斷除語言執著,能辨別輪涅。此後又應,開始心的行為。喜不喜樂苦,常無常等,見修行的意樂,法非法等,貪嗔癡,善不善等,思維種種。如是行者,斷除心的執著,能辨別輪涅。"

སེམས་ཀྱི་མངོན་ཞེན་རང་ཆོད་ནས། །འཁོར་འདས་རུ་ཤན་ཕྱེད་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཨེ་མ་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཡི། །འཁོར་འདས་རུ་ཤན་མ་ཕྱེ་ན། །ཁམས་གསུམ་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་ཡང༌། །འབྲེལ་པ་ཆོད་པར་མི་འགྱུར་བས། །འཁོར་འདས་རུ་ཤན་ཕྱེ་བ་བཤད། །འདི་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། །ལུས་ནི་འགྲོ་དང་འདུག་པ་» «དང༌། །གཅུད་ཅིང་འཁྲུལ་འཁོར་སྣ་ཚོགས་དང༌། །ཡན་ལག་འཕེན་ཅིང་སྡུད་པ་དང༌། །བྱ་བྱེད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བསྟེན། །དྲན་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྔོན་བླངས་» «ཏེ། །འགྲོ་དྲུག་གཟུགས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྣམས། །སེམས་ཀྱིས་བླངས་ཏེ་ལུས་ཀྱིས་བྱ། །དེ་ལྟར་སུ་ཡིས་སྤྱོད་ནུས་པ། །ཇི་ལྟར་བརྩམས་པས་ཕྱིས་རྒྱུན་» «ཆད། །འདི་ལ་དགོས་པ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཐུན་མོང་མཆོག་གི་དབྱེ་བ་» «བརྟག» «།དེ་ལྟར་རྟགས་དང་ཚད་ཕེབས་ནས། །རྣལ་འབྱོར་དག་པའི་ངག་སྤྱོད་བརྩམ། །བརྗོད་པ་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཕྱིར། །སྒྲ་སྐད་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་» «པ། །ཅི་སྨྲས་བཟློག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ལྷ་དང་ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང༌། །དྲི་ཟ་གྲུལ་བུམ་ཁྱབ་འཇུག་གི །སྐད་ནི་བཟང་ངན་བྱེ་བྲག་བརྗོད། །མདོར་ན་འགྲོ་བ་དྲུག་གི་སྐད། །སེམས་ཀྱི་དྲན་བསམ་ངག་གིས་བརྗོད། །འདིར་ཡང་དགོས་པ་རྣམ་པ་གཉིས། །མཆོག་དང་ཐུན་མོང་མཐའ་ཡས་དབྱེ། །དེ་ལྟར་ཚད་ལ་ཕེབས་ནས་ཀྱང༌། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་སེམས་སྤྱོད་བྱ། །འདས་དང་མ་འོངས་ད་ལྟར་གྱི། །དྲན་བསམ་འཕྲོ་འདུའི་ངོ་བོ་བསྟན། །དགའ་དང་མི་དགའ་བཟང་ངན་སེམས། །ཡོད་མེད་སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལ། །ཕྱི་རུ་བརྟགས་ཏེ་ནང་དུ་བསམ། །ཇི་ལྟར་བསམས་པའི་དྲན་པ་ཉིད། །ཕྱི་ནས་སྐྱེ་རྒྱུན་ཆད་པར་ངེས། །འདི་ཡི་དགོས་པ་གོང་གིས་དབྱེ། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་རྫོགས་བྱས་» «ནས། །མངོན་སུམ་གནད་ལ་རྟག་ཏུ་དགར། །དེ་རྫོགས་ཁམས་གསུམ་འཇུག་པ་མིན། །རབ་ཏུ་གསངས་ཏེ་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། ། གསུམ་པ་སེམས་ཀྱི་སྣ་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་ལ་ལུས་ངག་སེམས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོ་ལ། སྔོན་འགྲོ་དངོས་དང་རྣལ་དུ་དབབ་པ་གཉིས་ལས། སྔོན་འགྲོ་དངོས་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིས། །སོ་སོའི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་འགག་པས། །རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བྱས་ཏེ། །

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 斷除心的執著后,能辨別輪迴與涅槃。 《普賢續》云:"誒瑪!甚為稀有。若不辨別輪涅,則三界身語意的聯繫不會斷絕,故說辨別輪涅。此有三種:身行走坐,彎曲各種瑜伽動作,伸縮肢體,從事各種行為。以念心先取,六道眾生的形體行為,以心取而以身行。如是能行者,隨所開始後續斷。此有兩種目的,觀察共同與殊勝的區別。如是達到標準后,瑜伽士開始清凈語行。因言說是分別的本性,故種種音聲,無可阻礙。天龍夜叉,乾闥婆緊那羅毗濕奴,善惡語言差別。總之,六道眾生語言,以心憶念以語言說。此亦有兩種目的,殊勝與共同無量差別。如是達到標準后,瑜伽士應行心行。過去未來現在,憶念思維散聚本性。喜不喜善惡心,有無種種一切,外觀內思。如是所思之念,后必斷相續。此目的如前分。如是圓滿行后,恒時喜于現前要訣。圓滿此則不入三界。應極秘密修持。" 第三,引導心的前行分身語意前行。前行正行與入定二者中,前行正行如《普賢續》云:"以身前行,各自作用之因止息,結金剛跏趺坐。

རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་མོ་ཀྲུང་བྱས་ཏེ། །ལུས་སྦྱངས་སེམས་ལ་ཕན་པའོ། །ངག་ནི་ཧཱུྃ་ཞེས་གནས་པ་ལས། །རྒྱས་གདབ་པ་དང་རྩལ་སྦྱང་ཉིད། །གཉེན་བཙལ་ལམ་དུ་གཞུག་པ་ཡིས། །དེ་ལྟར་ངག་སྦྱངས་སེམས་ལ་ཕན། །སེམས་ནི་ཐོག་མ་བྱུང་ས་དང༌། །བར་དུ་གནས་དང་ཐ་མ་འགྲོ། །དེ་ལྟར་གསུམ་ལ་བརྟག་དཔྱད་ན། །སེམས་སྦྱངས་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཤེས། །ཞེས་སོ། །རྣལ་དབབ་ནི་དེ་ཉིད་ལས། རྣལ་འབྱོར་ལྡན་པས་རྣལ་དབབ་བྱ། །ཞེས་སོ། །སྔོན་འགྲོ་དེ་དག་གི་དགོས་པ་ནི། ཐུན་མོང་དུ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་གྱི་བར་ཆད་ཞི་ཞིང་སྡིག་སྒྲིབ་འབྱང་ལ། མཆོག་གི་དགོས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཀློང་དུ་གྲོལ་བ་སྟེ། འདི་ལ་དགོས་པ་རྣམ་པ་གཉིས། །ཐུན་མོང་མཆོག་གི་དབྱེ་བ་བརྟག» «།ཅེས་སོ། །རྣལ་དབབ་གསུམ་གྱི་དགོས་པ་ནི། ལུས་རྣལ་དུ་ཕབ་པས་ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་བྱང་སེམས་རྒྱས། ངག་རྣལ་དུ་ཕབ་པས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་ལ་གནས་ཤིང་ཚིག་གི་རྟོག་དཔྱོད་ཟད་པར་འགྱུར། སེམས་རྣལ་དུ་ཕབ་པས་བསམ་པའི་ཞེན་ཡུལ་གྲོལ་བའི་དགོས་པ་ཡོད་དོ། །དེ་དག་གིས་སྔོན་འགྲོ་བསྟན་ཟིན་ཏོ། ། དོན་གཉིས་པ་དངོས་གཞི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣལ་འབྱོར་པའི་རྒྱུད་ལ་ཇི་ལྟར་བསྟན་པ་གནད་ཀྱི་གདམས་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཆེན་པོ་བཞི་སྟེ། སྔོན་དུ་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་གནད་ཇི་ལྟར་གཟིར་བ། གནད་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་རང་ཐོག་ཏུ་དབབ་པ། དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལས་སྣང་བ་བཞི་ཇི་ལྟར་འཆར་བ་སྟེ། དེ་དག་གི་གྲོགས་སམ་རྒྱབ་རྟེན་ནམ་མཐའ་རྟེན་དུ་མན་ངག་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། རང་བྱུང་བསྟན་པའི་རྒྱུད་ལས། དེ་ལྟར་སྔོན་དུ་འགྲོ་བྱས་ནས། །མངོན་སུམ་དོན་ལ་བལྟ་བའི་ ཕྱིར། །ལུས་ངག་ཡིད་ནི་རབ་ཏུ་གཅུན། །ལུས་ནི་སེང་གེ་ལྟ་བུ་དང༌། །དྲང་སྲོང་དང་ནི་གླང་ཆེན་ཚུལ། །འདི་ལས་གཡོ་བར་མ་བྱས་ན། །སངས་རྒྱས་སུམ་སྟོང་ཉིད་དང་ཡང༌། །སྐལ་བ་དག་ནི་མཉམ་པ་ཡིན། །ངག་ནི་ཇི་ལྟར་ལྐུགས་པ་བཞིན། །སུ་དང་བརྡ་ཙམ་ཉིད་མི་བྱ། །འདི་ལྟར་སུ་ཡིས་བྱས་པའི་མི། ། སེམས་ཀྱི་འཕྲོ་འདུ་རང་ཆོད་དོ། །འདི་ལྟར་ལུས་ངག་སུས་གཅུན་པ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ། །

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 結金剛跏趺坐。修身有益於心。語安住于（ཧཱུྃ，hūṃ，हूं，吽，吽）字,加持並練習技能。尋找親友或入道,如是修語有益於心。心則觀察最初生起處,中間安住處,最後去處。如是觀察三者,修心則知心的實相。" 入定如同續云:"具瑜伽者應入定。" 這些前行的目的是:共同目的是平息身語意三者的障礙並凈除罪障,殊勝目的是解脫于佛陀身語意的境界中。如雲:"此有兩種目的,觀察共同與殊勝的區別。" 三種入定的目的是:身入定使蘊界和菩提心增長;語入定安住于不可言說的義並窮盡言詞的分別觀察;心入定有解脫所執著對境的目的。以上已說明前行。 第二,正行無漏智慧如何在瑜伽士相續中顯現的關鍵教授有四大法類:首先如何調伏身語意的要訣;依靠三種要訣而親證法性;如是修習后四種光明如何顯現;作為這些的助伴或依靠或邊際依靠而傳授口訣。 首先,《自生教法續》云:"如是作前行后,為觀察現前義,應極調伏身語意。身如獅子、仙人、大象姿勢,若不動搖,則與三千佛陀同等福德。語如啞者,不與任何人交談。如是行者,心的散聚自然止息。如是調伏身語者,於法界光明中,

།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ། །འདི་ཡིས་གོམས་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། མངོན་སུམ་གནད་ནི་ལུས་ངག་སེམས། །སོ་སོའི་གནད་རྣམས་ངེས་པར་བསྟུན། །དེ་ཡང་ལུས་ནི་སྐུ་གསུམ་ལས། །རྒྱུན་དུ་འདའ་བར་མི་བྱའོ། །ངག་ནི་བསླབ་དང་གནས་པ་དང༌། །ལ་བཟླ་བརྟན་པར་བྱ་ བའོ། །སེམས་ནི་དབྱིངས་ལ་གཏད་པས་འགྲུབ། །ཅེས་པས། ལུས་ཀྱི་གནད་འདུག་སྟངས་གསུམ་ལས་མི་གཡོ་བ། ངག་གི་གནད་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ལས་མི་གཡོ་བ། སེམས་ཀྱི་གནད་ཕྱིའི་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་སྟོང་པའི་དཀྱིལ་དུ་བལྟ་བ་ལས་མ་ཡེངས་ཤིང་རྟོག་པ་མེད་པའི་ངང་ལས་མི་གཡོ་བ་གསུམ་མཆོག་ཏུ་བསླབ་པར་བྱའོ། །» «གཉིས་པ་གནད་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་རང་ཐོག་ཏུ་དབབ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། གནད་གསུམ་གྱིས་རང་ཐོག་ཏུ་དབབ་པ། མངོན་སུམ་གྱིས་རང་ངོ་སྤྲད་པ། ཉམས་ལེན་གྱིས་གནད་དུ་བསྣུན་པའོ། །དང་པོ་ནི། སངས་རྒྱས་སྲས་གཅིག་ལས། དེ་ལྟར་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡི། །གནད་ཀུན་རབ་ཏུ་གཟིར་བ་ཡིས། །རིག་པ་ཉིད་དང་མངོན་སུམ་དུ། །བླ་མའི་ལུང་ལས་ཤེས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། གནད་གསུམ་མན་ངག་འབྲལ་མི་བྱ། །དེ་ཡང་སྒོ་དང་ཡུལ་ཉིད་དང༌། །རླུང་དང་རིག་པའི་གནད་ཉིད་བསྟེན། །» «སྒོ་ནི་སྐུ་གསུམ་མིག་གིས་བལྟ། །ཡུལ་ནི་སྒྲིབ་བྱེད་བྲལ་བའོ། །རླུང་རིག་དལ་བས་ཡེ་ཤེས་འགྲུབ། །ཅེས་པས། སྒོའི་གནད། ཡུལ་གྱི་གནད། རླུང་རིག་གི་གནད་དང་གསུམ་ལས། སྒོའི་གནད་གཟིགས་སྟངས་གསུམ་ལས་མི་འགུལ་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། རྒྱང་ཞགས་འགུལ་བ་མེད་པ་གནད། །འདི་དུས་ལྟ་སྟངས་གསུམ་དང་སྦྱར། །ཞེས་པ་དང༌། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། སྒོ་ནི་དེ་ཉིད་མི་འགུལ་དང༌། །གསལ་བྱེད་རྣམ་གཉིས་མི་འགུལ་བ། །ཞེས་སོ། །དེའང་མིག་གཉིས་མི་འགུལ་བས་འོད་རྩ་མི་འགུལ། དེས་རྟོག་པ་རྒྱུན་ཆད་པའོ། །ཡུལ་གྱི་གནད་སྨིན་མཚམས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ལ་མིག་གཏད་དེ་ཤེས་པ་མ་ཡེངས་པར་བལྟ་བ་ནི་དབྱིངས་དང་རིག་པའི་ལྟ་སྟངས་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་ནམ་མཁའ་ནི་དབྱིངས་རྣམ་དག་གི་སྒྲོན་མ་འཆར་བའི་གཞི་ཡིན་པས་དེར་བལྟ་བ་ལ་དབྱིངས་ཀྱི་ལྟ་སྟངས་ཞེས་བྱའོ། །

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 於法界光明中,此人將得熟練。" 《普賢續》云:"現前要訣即身語意,應當確實依循各自要訣。其中身不應離三身,語應學習、安住及誦持,心以安住法界而成就。" 因此,應當極善修習三種不動:身的要訣是不動於三種坐姿,語的要訣是不動于不可言說,心的要訣是不散亂地觀察外界虛空中心且不動于無分別的狀態。 第二,依靠三種要訣而親證法性分三:以三要訣親證,以現前認識自性,以修習擊中要害。 首先,《佛一子續》云:"如是極調伏身等諸要訣,依上師教言而現前了知覺性本身。" 《普賢續》云:"不離三要訣口訣。即依門、境界、氣及覺性要訣。門以三身之眼觀看,境界離遮蔽,氣覺緩慢則成就智慧。" 三種要訣是:門的要訣、境界的要訣、氣覺的要訣。門的要訣是不動於三種觀看方式,如同續云:"遠套不動是要訣,此時配合三種觀看方式。"《珍珠串》云:"門即不動彼,及不動二種明顯。" 這是指兩眼不動則光脈不動,由此斷除分別念。境界的要訣是將眼睛專注于眉間虛空並不散亂地觀看,這稱為界與覺的觀看方式。其中虛空是法界清凈燈顯現的基礎,故觀看虛空稱為界的觀看方式。

དེའང་ནམ་མཁའ་ནི་དབྱིངས་རྣམ་དག་གི་སྒྲོན་མ་འཆར་བའི་གཞི་ཡིན་པས་དེར་བལྟ་བ་ལ་དབྱིངས་ཀྱི་ལྟ་སྟངས་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་པ་ནི་རིག་པའི་རྩལ་ཡིན་པས་དེ་མ་ཡེངས་ན་གདངས་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྣང་བ་འཆར་བས་རིག་པའི་ལྟ་སྟངས་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་ཕྱིའི་དབྱིངས་ནམ་མཁའ་ལ་གཏད་པས་ནང་གི་དབྱིངས་སྒྲོན་མ་སྡོད་ལ། དེ་བསྡད་པས་རིག་པའི་ངོ་བོ་ལུ་གུ་རྒྱུད་སྡོད་ཅིང༌། དེ་བསྡད་པས་དེ་ལས་ཤར་བའི་སྣང་བ་ཀུན་སྡོད་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་གསང་བ་སྤྱོད་པ་ས་བོན་གྱི་རྒྱུད་ལས། དབྱིངས་དང་རིག་པའི་ལྟ་སྟངས་ནི། །སྒྲིབ་བྱེད་བྲལ་བའི་ནམ་མཁའ་» «བལྟ། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། དབྱིངས་ནི་ཕྱི་དང་ནང་དུ་སྟེ། །ཕྱི་ནི་སྤྲིན་བྲལ་མཁའ་ལ་འཛིན། །ནང་དབྱིངས་སྒྲོན་མ་དག་ཏུའོ། །ཞེས་པ་དང༌། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཡུལ་གྱི་གནད་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ། །དག་པའི་དབྱིངས་ནི་སྡོད་པ་དང༌། །དེ་བཞིན་རིག་པའི་ངོ་བོ་སྡོད། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྡོད་» «པའོ། །ཞེས་སོ། །རླུང་རིག་གི་གནད་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། རླུང་རིག་དལ་བས་ཡེ་ཤེས་འགྲུབ། །ཅེས་པས། རླུང་ཅི་ནས་ཀྱང་དལ་བས་ཕྱིར་རྒྱང་རིང་དུ་འཕང་བ་ནི་འདིའི་གནད་དོ། །དེ་ཡང་རླུང་ནི་སེམས་ཀྱི་རྟ་ཡིན་པས་ཕྱིར་འཕངས་དུས་རྟ་ཕར་ཆད། མི་ཚུར་ཆད་ནས་གདངས་སྙིང་གར་ཐིམ་པས་རིག་པ་ཀ་དག་རང་ངོ་ལ་གསལ་ལ་མི་རྟོག་པ་ཆོས་སྐུའི་དགོངས་པར་རང་བབས་ལ་གནས་པའི་གནད་དེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། རླུང་ནི་ཅི་ནས་དལ་བྱ་སྟེ། །རབ་ཏུ་འཕངས་པ་ལས་བྱུང་བ། །ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆད་དོ། །ཁམས་གསུམ་དུ་ཡང་ལྡོག་པ་མིན། །ཞེས་སོ། །རིག་པའི་གནད་ནི་མིག་མི་འགུལ་སེམས་མ་ཡེངས་པ་ལས་དབྱིངས་སྣང་ལུ་གུ་རྒྱུད་དང་བཅས་པ་ཤར་དུས་དབྱིངས་ཀྱི་ར་བར་ལུ་གུ་རྒྱུད་འགུལ་འཕྲིག་མེད་པར་འཛིན་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་སྲས་གཅིག་ལས། དབྱིངས་ཀྱི་ནང་དུ་ལུ་གུ་རྒྱུད། །རྣམ་པར་བཞག་ཅིང་འབྲལ་མི་བྱ། །» «ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་ངོ་རིག་པ་ལུ་གུ་རྒྱུད། །འགྲོ་འོང་བྲལ་ཏེ་མཁའ་ལའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་མངོན་སུམ་ཀྱིས་རང་ངོ་སྤྲད་པ་ནི།

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 虛空是法界清凈燈顯現的基礎,故觀看虛空稱為界的觀看方式。意識是覺性的力用,若不散亂則顯現光明鏈的光芒,故稱為覺的觀看方式。此時專注于外界虛空,則內界燈安住;內界燈安住,則覺性本體光明鏈安住;光明鏈安住,則由此顯現的一切現象安住。 《密行種子續》云:"界與覺的觀看方式,即觀看離遮蔽的虛空。"《普賢續》云:"界分外內二種,外界執持無雲虛空,內界為清凈燈。"《珍珠串》云:"境界要訣亦有三:清凈界安住,如是覺性本體安住,一切現象安住。" 氣覺的要訣,《普賢續》云:"氣覺緩慢則成就智慧。"氣盡量緩慢地向外遠遠吐出,這是此處的要訣。氣是心的馬,向外吐氣時,馬斷于彼,人斷於此,光明融入心間,覺性于本凈自性中明而無念,自然安住於法身境界。同續云:"氣應儘量緩慢,從極遠吐出而生,身心聯繫斷絕,三界亦不返回。" 覺性的要訣是:眼不動、心不散亂,當界光明鏈顯現時,將光明鏈無動搖地執持于界的網中。《佛一子續》云:"于界中安置光明鏈,不應分離。"《普賢續》云:"自性覺光明鏈,離去來而住虛空。" 第二,以現前認識自性:

གཉིས་པ་མངོན་སུམ་ཀྱིས་རང་ངོ་སྤྲད་པ་ནི། གནད་ཀྱིས་མཐོང་བའི་རང་སྣང་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དེ་ནི་ཐོག་མའི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དམ་པ་དང་པོའི་སངས་རྒྱས་ཡེ་ནས་རང་ལ་ཡོད་པའི་རང་གདངས་དེ་རིང་མཐོང་བས་ཐོག་མའི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པར་འགྱུར་ཏེ། རང་ངོ་རང་གིས་མཐོང་བ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེད་ཅིག» «རང་གི་རིག་པ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་ཡེ་ནས་གནས་པའི་སྣང་བ་དེ་རིང་ཉིད་དུ་མཐོང་བའོ་ཞེས་བཤད་དེ། རང་བྱུང་བསྟན་པའི་རྒྱུད་ལས། འདི་ལྟར་སུ་ཡིས་མཐོང་བའི་མི། །ཐོག་མའི་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་དང༌། །བསྐལ་«༼༡༽«བ་ཉིད་ནི་མཉམ་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་དག་པས། །མ་འཁྲུལ་པ་ཡིས་སངས་རྒྱས་སོ། །ཞེས་དང༌། མངོན་སུམ་རྙེད་པའི་སྐལ་ལྡན་ལ། །ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་མིང་མེད་པས། །སྲིད་གསུམ་གདར་ཤ་ཆོད་པའོ། །ཞེས་» «སོ། །དེ་ཡང་ལུ་གུ་རྒྱུད་ནི་དངོས་འོད་རྩའི་གདངས་དང་ཆ་ཤས་ཐིག་ལེ་དང་འོད་ལྔ་ཀུན་ལ་བཤད་དེ། ལུ་གུ་རྒྱུད་ནི་གྲངས་མང་བས། །ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྣང་དུས་ཀྱི་འོད་སྣང་སྟོང་གཟུགས་ཀྱི་ཆ་ཐམས་ཅད་ཁམས་བདེ་བཤེགས་སྙིང་པོའི་རང་གདངས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ་ཤེལ་གྱི་གདངས་ཕྱིར་སྣང་བ་བཞིན་ནོ། །འགུལ་བ་དང་འཕྲིག་པ་དང་འགྲོ་འོང་དང་འཕེལ་འགྲིབ་དང་ཕྱིའི་ཡུལ་ལ་སྣང་ནུས་པའི་ཆ་རྣམས་ནི་རྐྱེན་རླུང་ལྔའི་བྱེད་པ་སྟེ། ཉི་ཟེར་ཤེལ་ལ་ཕོག་པའི་ཆས་འོད་འཆར་བའི་རྐྱེན་བྱེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་ལྟ་སྟངས་གཟིགས་སྟངས་ཀྱིས་གཅུན་པས་གཡོ་བྱེད་ལས་ཀྱི་རླུང་ནང་དུ་འཇུག་དུས་སེམས་སེམས་བྱུང་རྟོག་པའི་འཕྲོ་འདུ་ཆད་པ་དང་འོད་སྣང་འགུལ་འཕྲིག་མེད་པར་སྡོད་པ་ནི་གནས་«༼༢༽«གཅིག་སྟེ། སེམས་ཀྱི་རྟ་དང་འོད་སྣང་འཆར་བའི་རྐྱེན་གཉིས་རླུང་གཅིག་པུ་དེས་བྱེད་པ་ལས། དེ་རང་གནས་སུ་དུས་དེར་འཆིང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐར་ཟད་པའི་དུས་སུ་རླུང་ལྔ་ནང་དབྱིངས་སུ་དག་པས་དེས་རྒྱུ་རྐྱེན་བྱས་པའི་འཁྲུལ་སྣང་འཁྲུལ་རྟོག་ཏུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང་གཟིགས་སྣང་འོད་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནང་དབྱིངས་ཀ་དག་གི་ས་ལ་རང་ཐིམ་སྟེ།

以下是完整的漢語直譯,不包含藏文: 第二,以現前認識自性: 通過要訣所見的自顯金剛光明鏈,是本初普賢尊、最初佛陀本來存在於自身的自光明,今日見到它,便與本初普賢尊同等。應對見到自己的本性生起歡喜。這是說,今日親見自己的覺性本來安住為金剛光明鏈的顯現。 《自生教法續》云:"如是見到者,與本初普賢尊,福德即相等。"《普賢續》云:"光明鏈的自性,清凈一切分別,不迷惑者即成佛。"又云:"具緣現前證悟者,三界輪迴無名稱,三有根本斷絕矣。" 光明鏈是指實際光脈的光明及其組成部分如明點和五光等,因為經中說:"光明鏈數量眾多。" 如是顯現時的光明、空性形相的一切部分,都是界如來藏的自光明、智慧的顯現,如水晶的光明向外顯現一樣。其中的運動、振動、來去、增減以及能顯現於外境的部分,是五種氣的作用,如陽光照射水晶而使光明顯現的緣一樣。 通過觀看方式調伏時,當動作之氣向內收攝時,心與心所的分別念流動停止,光明顯現無動無振地安住,這是一個關鍵點。因為心的馬(氣)和顯現光明的緣都是由同一個氣造成的,此時它被束縛在自處。 最終,當五種氣凈化于內界時,由它們作為因緣而顯現的迷亂顯現、迷亂分別以及所有光明剎土的顯現,都融入內界本凈的境

།མཐར་ཟད་པའི་དུས་སུ་རླུང་ལྔ་ནང་དབྱིངས་སུ་དག་པས་དེས་རྒྱུ་རྐྱེན་བྱས་པའི་འཁྲུལ་སྣང་འཁྲུལ་རྟོག་ཏུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང་གཟིགས་སྣང་འོད་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནང་དབྱིངས་ཀ་དག་གི་ས་ལ་རང་ཐིམ་སྟེ། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་འཆར་སྒོ་དབྱིངས་སུ་ཡལ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་གཏིང་གསལ་ཕྲ་བའི་ཆ་ཙམ་དུ་གནས་པ་ལས་དངོས་སྣང་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པས་ཆོས་སྐུ་སྣང་མེད་རོ་གཅིག་ཏུ་བཞུགས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་རླུང་ལྔ་གཡོ་ཟོལ་ཟད་པས་དབྱིངས་ནས་ནམ་ཡང་མི་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་གཞི་ཉིད་འབྲས་བུ་སྨིན་པས་རང་ས་ཟིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐོད་རྒལ་གྱི་སྣང་བ་དང་པོར་འཆར་དགོས། སྒོམ་དུས་མ་ཞེན་དགོས། ཕྱིས་ཟད་དགོས་ཏེ་རིག་པ་རླུང་དང་སྦྲགས་ནས་རང་ས་ཟིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རླུང་གི་ཆ་དག་དགོས། རིག་གདངས་ཀྱི་ཆ་འཕེལ་བ་ལས་སླར་ནང་དབྱིངས་སུ་ཟད་དགོས། འདིའི་དགོངས་པ་རྟོགས་དཀའ་བའི་གནས་ཏེ་ཁོ་བོས་ཀྱང་རིང་མོ་ཞིག་ན་བླ་མའི་དྲིན་གྱིས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ། ། གསུམ་པ་ཉམས་ལེན་གྱིས་གནད་དུ་བསྣུན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རིག་པའི་ངོ་བོ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང༌། དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་བླང་བ་དངོས་སོ། །དང་པོ་ལའང་རང་ངོ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་ངོས་གཟུང༌། གང་གི་ལྟ་བ་ཅན་གྱི་དབྱེ་བ་བཤད། རང་སྣང་དེ་ལྟ་བ་ལ་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི་མེ་ལོང་དུ་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་ལྟར་ཀ་དག་གི་རིག་པ་སྟོང་གསལ་ལྷག་མཐོང་གི་རང་གདངས་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་སྣང་བ་སྟེ། ཉི་མ་དང་ཟེར་ལྟར་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་དངོས་དང་བདག་ཉིད་གཅིག་པ་དང་དེ་ལས་དེ་བྱུང་གི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་པས་ན་རྒྱུ་མིང་འབྲས་བུ་ལ་བཏགས་པ་སྟེ། རིག་པ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྣང་བ་ཞེས་བྱའོ། ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། རང་སྣང་རིག་པའི་དངོས་པོ་དེ། །ཡེ་ཤེས་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་གནས། །ཞེས་པ་དང༌། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། དེ་ཡང་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐུ། །མངོན་དུ་སྣང་ཞིང་གཟུང་བར་དཀའ། །རིག་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་ལ། །ཞེས་པ་དང༌། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། ངོ་བོ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ལྟར་འབྱུང༌། །ཕྲ་དང་འཁྱུག་དང་འགྱུ་བའོ། །ཞེས་དང༌།རང་ཤར་ལས། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་འོད་ཀྱི་སྐུ། །

以下是直譯： 在最終耗盡的時候，五風凈化于內界中,由此作為因緣而產生的一切迷亂顯現、迷亂分別,以及所有光明剎土的顯現,都自然融入于內界本凈的境界中。圓滿自成的顯現之門消融于界中,僅以圓滿自成微細明澈的狀態安住,而無實有顯現,這稱為法身無相一味安住。此後,五風的動搖耗盡,永不再從界中迷亂,因此稱為基itself成熟果位而安住自處。因此,必須首先生起頓超的顯相,修持時不應執著,之後必須耗盡,因為覺性必須與氣結合而安住自處。氣的部分必須凈化,覺性光明的部分增長后又必須耗盡于內界。這是難以理解的要點,我也是經過很長時間依靠上師恩德才領悟的。 第三,以實修要訣擊中要害分兩部分:總的闡述覺性本體為虹光身,以及如實修持。第一部分又分為:認定自性為虹光身、解說何種見解者的分類、指示自顯為如是見解。第一,如鏡中顯現面容影像,本凈覺性空明的勝觀自顯為金剛虹光身。如同太陽與光芒,與覺性智慧本身同一,併成立從彼而生的關係,因此以因名加於果,稱為覺性金剛虹光身的顯現。 《獅子圓滿游舞》中說:"自顯覺性之實相,安住為智慧虹光身。"《寶珠串飾》中說:"彼亦虹光身之身,顯現明顯難以執。即是覺性之本體。"《無文字》中說:"本體如虹光身而生,細微、閃爍及變動。"《自現》中說:"具五智慧光明身。"

རང་ཤར་ལས། ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་འོད་ཀྱི་སྐུ། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་རབ་ཏུ་གསལ། །དེ་ཡང་འགྲོ་དང་འོང་བ་དང༌། །འགུལ་བ་དང་ནི་འཕྲིག་པ་དང༌། །ཞེས་སོ། །དེའང་རིག་པ་རླུང་གི་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་གྲོལ་བའི་རྟགས་སུ་འགྲོ་འོང་དུ་ཡོད་ལ། ཐིག་ལེ་ལ་བརྟེན་ནས་གྲོལ་བའི་རྟགས་སུ་བར་གྱི་འཁྱོག་མཚམས་ན་ཐིག་ལེ་ཕྲ་མོ་ཟུང་འབྲེལ་དུ་ཡོད་ཅིང༌། རྩའི་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་གྲོལ་བའི་རྟགས་སུ་ཕྲ་ཞིང་འཁྱོག་པའི་བྲེང་«༼༡༽«ཡོད་པའོ། །དེ་གསུམ་ནི་རིག་པ་དངོས་མ་མཐོང་བ་ཡང་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་དབང་བཙན་པའི་གནད་ཀྱིས་གྲོལ་བའོ། །རིག་པ་དེ་ཡང་མཐོང་བས་མི་ཆོག་པར་གོམས་དགོས་པའི་རྟགས་སུ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དེ་ཡང་གཅིག་ལ་གཅིག་འབྲེལ་དུ་ཡོད་པའོ། ། གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྤྱན་གཉིས་ཀྱིས་གོམས་པའི་ཚད་ངོས་གཟུང༌། གསུམ་གྱིས་རང་སྣང་ལ་གོམས་པ་དངོས་བསྟན། ལྔར་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཆ་ཤས་བརྗོད་པའོ། །དང་པོ་ནི་རང་སྣང་ལྷག་མཐོང་གི་རིག་པ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་ན་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ལ་ཚིག་ལ་རྟོག་པའི་བྱེ་བྲག་ཕྱེད། གཉིས་པ་ལ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མངོན་པར་རྟོགས། གསུམ་པ་ལ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའོ། །ཆུ་བུར་གྱི་མིག་གིས་མཐོང་ན་སྣང་བ་བཞི་མཐར་ཕྱིན་དགོས་སོ། །དེའང་ཆུ་བུར་གྱི་མིག་གིས་མཐོང་བའི་ཚེ་ཕྲ་བ་དང༌། འཁྱུག་པ་དང༌། འོང་བ་དང༌། འགྲོ་བ་དང༌། བྱེ་བ་དང༌། འདུ་བར་སྣང་སྟེ། སཱུརྻ་དང༌། ཙནྡྲ་དང༌། ཨཱ་ལོ་ཀེ་གསུམ་ལ་བསླབས་པས་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ནི་རིག་འཛིན་གྱི་ས་པ་རྣམས་ལ་ཡོད་ལ། ཆུ་བུར་གྱི་མིག་ནི་མི་རྣམས་ལ་ཡོད། སྤྱན་གསུམ་ནི་གཟིགས་སྟངས་གསུམ་ལ་ཡོད་དེ། དེའང་ཆོས་སྐུ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྤྱན་ཡོད་པས་གྱེན་ལ་གཟིགས་པ། ལོངས་སྐུ་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱན་ཡོད་པས་ཟུར་ལ་གཟིགས་པ། སྤྲུལ་སྐུ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ཡོད་པས་ཐུར་ལ་གཟིགས་པ་ནི་རིམ་པ་ལྟར། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་སུ་མཐོང་བས་འདི་ཉིད་ལ་ཐག་ཆོད། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རང་གསལ་དུ་མཐོང་བས་མཁྱེན་པ་རྒྱས།

以下是直譯： 《自現》中說："具五智慧光明身，明顯顯現為虹光身。又有往來及移動，以及閃爍等。" 此外，依靠氣的要訣而解脫的標誌是有往來；依靠明點而解脫的標誌是在中間彎曲處有細微明點相連；依靠脈的要訣而解脫的標誌是有細微彎曲的線條。這三者雖未見到覺性本身，但由於依靠它的功德力而解脫。 那覺性也不僅僅是見到就夠了，還需要熟習，其標誌是虹光身彼此相連。 第二分三：確定兩眼熟習的程度，以三眼直接顯示熟習自顯，以五眼詳細闡述各個部分。 首先，若以慧眼見到自顯勝觀的覺性虹光身，第一剎那能分辨詞語的差別，第二剎那現證虹光身的特徵，第三剎那圓滿成佛。若以肉眼見到，則需要圓滿四種光明。 以肉眼見到時，顯現為細微、閃爍、來、去、分散、聚合。修習（སཱུརྻ，sūrya，सूर्य，太陽，蘇利耶）、（ཙནྡྲ，candra，चन्द्र，月亮，錢札）、（ཨཱ་ལོ་ཀེ，āloke，आलोके，光明，阿洛給）三者將成為最勝。 慧眼為持明地的修行者所有，肉眼為人類所有。三眼存在於三種觀看方式中：法身有法性眼故向上觀看，報身有智慧眼故斜視，化身有慧眼故向下觀看。依次為：以法性直接見到而當下決定，以智慧見到自明而智慧增長。

ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རང་གསལ་དུ་མཐོང་བས་མཁྱེན་པ་རྒྱས། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒྲ་ཚིག་དང་བྲལ་བར་མཐོང་བས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་པ་ལ་རག་མ་ལུས་པའི་བྱིན་རླབས་འདི་ཉིད་ལས་འབྱུང་ངོ༌། །སྤྱན་གསུམ་དུ་བལྟ་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གྱེན་ལ་ཟློག་པས་བག་ཆགས་ཐུར་ལ་སེལ་བའི་གནད། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཟུར་ལ་«༼༡༽«མཉམ་པོར་བལྟས་པས་འཁོར་འདས་ངོ་མཉམ་དུ་བསྲེ་བའི་གནད། ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཕབ་ནས་བལྟས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་དངོས་སུ་འབེབས་པའི་གནད་དོ། །ལྔར་དབྱེ་བ་ནི་ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། ཡང་དག་པའི་རིག་པ་སྤྱན་ལྔའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐོབ་པར་འདོད་ན་རིག་པ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐུ་ལ་ལྟོས་ཤིག» «དེའང་རིག་པའི་སྐུ་དེ་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་ཞིང་མངོན་སུམ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པས་ཤའི་སྤྱན་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བྱེད་མ་འགགས་པའོ། །དེའི་དོན་ལ་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་ཐོབ་པའོ། །དེ་ལ་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་ཤིང་ཤར་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་གྱིས་ཐམས་ཅད་སྡུད་ཅེས་པའོ། །དེའི་དོན་མ་འགགས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སྤྱན་གྱིས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པའོ། །དེ་ཡང་མི་གནས་པར་རིག་པའི་སྐུ་དེ་ཉིད་ལས་གཞན་དུ་མ་ཡེངས་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའི་སྤྱན་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་སྤྱན་ལྔའི་དེ་བཞིན་ཉིད་རིག་པ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཐུག་གོ་ཞེས་སོ། །ས་མཚམས་ནི། སྤྱན་ལྔ་ཙམ་ཞིག་ཚད་ཕེབས་ནས་དངོས་གཞི་ཟད་སར་ཕྱིན་པ་གཅིག་པུ་ཐོབ་ལ། སྤྱན་ལྔ་ཁྱད་པར་ཅན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ན་ཡོད་དེ། དེའང་ཆོས་སྐུ་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྤྱན། ལོངས་སྐུ་ལ་ཞིང་སྣང་གཟིགས་པས་ཤའི་སྤྱན་དུ་མིང་བཏགས་པ་དེ་དང༌། སྤྲུལ་སྐུ་ལྷག་མ་གསུམ་མོ། །དེ་དག་ཀྱང་འཇམ་དཔལ་ལས། སྤྱན་ལྔ་ཆགས་པ་མེད་པ་འཆང༌། །ཞེས་སོ། ། གསུམ་པ་རང་སྣང་དེ་བལྟ་བ་ལ་གདམས་པ་ནི། ལམ་དང་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་འདོད་པས་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་གོམས་པར་བྱ་བ་སྟེ། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། སྐྱེ་ཤི་མེད་པའི་སྲོག་འཛིན་པར་འདོད་ན་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་ལྟ་སྟངས་ལ་ཐུག་གོ །

以下是直譯： 以智慧見到自明而智慧增長。以慧眼離開聲音和詞語而見到，因此不依賴聞思修而從此生起加持。 以三眼觀看是：以法性向上逆轉，從而向下清除習氣的要訣；以智慧平視，從而融合輪迴涅槃為等性的要訣；以慧眼向下觀看，從而直接降下智慧光明的要訣。 五種分類如《寶珠串飾》中所說："若欲獲得真實覺性五眼的如是性，當觀察覺性金剛虹光身。那覺性之身明顯顯現並安住于明顯中，故以肉眼無礙地直接見到。了知其義中一切內外事物，即獲得慧眼。於此，一切內外法圓滿顯現，即以法眼攝一切。其義無礙，了知一切法的如是性，即以一切智眼知見一切。又不住于彼，不離那覺性之身本身，即是清凈的解脫智慧見眼。因此，五眼的如是性歸結于覺性金剛虹光身。" 關於階位：僅僅獲得五眼的圓滿程度是到達正行耗盡處的唯一成就，殊勝五眼存在於佛地。其中，法身有解脫眼，報身由於見到剎土顯現而假名為肉眼，化身有其餘三眼。這些如《文殊》中所說："持無執著之五眼。" 第三，指示觀察那自顯：欲圓滿一切道果功德者，應當熟習金剛虹光身。如《寶珠串飾》中說："若欲持有無生死之命，當依止金剛虹光身的觀看方式。"

སྐྱེ་ཤི་མེད་པའི་སྲོག་འཛིན་པར་འདོད་ན་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་ལྟ་སྟངས་ལ་ཐུག་གོ །འགག་པ་མེད་པར་རང་སར་གྲོལ་བར་འདོད་ན་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་ཐུག་གོ །དམིགས་པ་མེད་པར་མཚན་མའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འདོད་ན་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྟོས་ཤིག» «དུ་མ་མེད་པར་གཅིག་ཏུ་བལྟ་བར་འདོད་ན་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་ཤིག» «དྲན་པ་མེད་པར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་བལྟ་བར་འདོད་ན་ལུ་གུ་རྒྱུད་དངོས་ལ་ལྟོས་ཤིག» «ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་འདོད་ན་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་རླུང་འགྱུ་བ་ལ་ལྟོས་ཤིག» «གནས་པ་སྐུ་ལ་བལྟ་བར་འདོད་ན་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་རང་སྣང་ལ་ལྟོས་ཤིག» «མཚན་མའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་སྣང་དུ་བལྟ་བར་འདོད་ན་ཆོས་ཉིད་ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་ལྟོས་ཤིག» «སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ལ་བལྟ་བར་འདོད་ན་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐུ་ལ་ལྟོས་ཤིག» «སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་འདོད་ན་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དང་མ་བྲལ་ཞིག» «ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འདོད་ན་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐུའི་འདུག་ཚུལ་ལ་ལྟོས་ཤིག» «གསང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པར་འདོད་ན་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་ཟེར་ལ་ལྟོས་ཤིག» «ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་འདོད་ན་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐུ་ལ་མ་ཡེངས་ཤིག» «ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞལ་ཡས་ཁང་འཛིན་པར་འདོད་ན་དབྱིངས་དང་རིག་པའི་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་གྱིས་ཤིག» «རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་གདུང་འཛིན་པར་འདོད་ན་རིག་པ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐུ་དང་མ་འབྲལ་ཞིག» «སྣང་བ་ཐམས་ཅད་འོད་གསལ་དུ་འཆར་བར་འདོད་ན་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་མཁས་པར་གྱིས་ཤིག» «ཨེ་མ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྐུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངའ་བདག་ཀྱང་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་ཐུག་གོ» «།རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བའི་འགྲོས་«༼༡༽«ནི་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དང་ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ཐུག་གོ་ཞེས་སོ། ། གཉིས་པ་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་བླང་བ་དངོས་ལ་གསུམ་སྟེ།

以下是直譯： "若欲持有無生死之命，當依止金剛虹光身的觀看方式。若欲無礙而自然解脫，當依止虹光身的顯現。若欲無所緣而壓伏一切有相法，當觀察虹光身的智慧。若欲無多而觀一，當觀察虹光身的顯現。若欲無念而觀法身，當觀察虹光身本身。若欲了知一切內外法，當觀察虹光身的氣的變化。若欲觀安住之身，當觀察虹光身的自顯。若欲觀一切有相法為自顯，當觀察法性虹光身。若欲觀一切佛陀之心，當觀察金剛虹光身。若欲通達一切佛陀的密意，當不離金剛虹光身。若欲了知一切法的簡略和廣說，當觀察金剛虹光身的安住方式。若欲精通一切秘密智慧，當觀察金剛虹光身的光芒。若欲見修行三者不離不合，當專注于金剛虹光身。若欲持有一切法的宮殿，當通達境界和覺性的意義。若欲持有金剛薩埵的傳承，當不離覺性金剛虹光身。若欲一切顯現皆現為光明，當精通虹光身的智慧。啊！即使是圓滿正等覺佛陀一切身的主宰，也歸結于金剛虹光身。一切自生智慧的如是性顯現的流轉，歸結于金剛虹光身和清凈虛空。" 第二，實際修習此義分三

གཉིས་པ་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་བླང་བ་དངོས་ལ་གསུམ་སྟེ། ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཀྱང་རྟོགས་དཀའ་བའི་རིག་པ་དབྱིངས་རིག་འདུ་འབྲལ་མེད་པས་ཉམས་སུ་བླང་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན། གཞག་ཐབས་བཞིས་ཉམས་སུ་བླང་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། རྣལ་འབྱོར་བཞིས་གནད་ངེས་པ་རང་ཐོག་ཏུ་དབབ་པའོ། །དང་པོ་ནི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཐོག་མའི་སངས་རྒྱས་འོད་མི་འགྱུར་བའི་མཆོད་རྟེན་དེས་འཁོར་འདས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་ཀྱང་རང་ངོ་མ་ཤེས་པ་རྣམས་འཁོར་བ་ན་འཁྱམ་ཞིང་དེར་ཡང་རང་རང་གི་རིག་པ་ལ་བདེ་བར་ནི་འདོད། སྡུག་བསྔལ་ནི་མི་འདོད་པས་འཕྲལ་བདེའི་སྣང་བ་ཟས་སྐོམ་དང་གནས་དང་ཡོ་བྱད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེན་ཅིང་སྤྱོད་པ་ནི་མཆོད་འོས་སུ་མཐོང་ཡང་མཆོད་མ་ཤེས་པས་དངོས་གྲུབ་མ་ཐོབ་པ་ཡིན་ལ། རང་ངོ་ཤེས་པ་རྣམས་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མའི་བུ་མོ་དང༌། རིག་པའི་ཁྱེའུ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་རྟོགས་ནས་ཉམས་སུ་བླངས་པས་བྱ་བ་རྫོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ལ་འཚང་རྒྱ་ལ། ད་ལྟ་དང་སླད་མའང་སངས་རྒྱས་འདོད་པས་ཀྱང་དེ་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ་ཞེས་གདམས་ཏེ། བཀྲ་ཤིས་མཛེས་ལྡན་དཔལ་ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་པའི་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ལས། ཨེ་མ་ཧོ། སྔོན་བྱུང་གི་དུས་ན་སངས་རྒྱས་འོད་སྲུངས་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅིག་ལ་སྣང་བ་ཆེན་པོ་བརྒྱ་སྟོང་དང་ལྡན་པའི་མཆོད་རྟེན་ཤིན་ཏུ་བརྩེགས་ལེགས་ལ། མཐོ་བ་ལ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོར་སླེབ་པ། རྒྱ་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་ནམ་མཁའི་མཐས་ཀླས་པའི་སྐྱེ་འགྲོ་ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པ། རྩ་བ་ན་རཀ་ཆེན་པོའི་དམྱལ་བར་ཟུག་པ། ཆུང་བའི་ཚད་ནི་ཏིལ་འབྲུ་བརྒྱར་བགོས་པ་ཙམ། ཡངས་པའི་ཚད་ནི་ནམ་མཁས་གང་ཁྱབ་པ་ཙམ། གསལ་བའི་ཚད་ནི་ཉི་ཟླ་སྤྲིན་གྱིས་མ་བསྒྲིབས་པ་ལྟ་བུ། ཐོགས་པ་མེད་པ་རླུང་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཆོད་འོས་སུ་མཐོང་སྟེ། ལས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོད་པ་ཆེར་བྱས་པས་གང་ལའང་དངོས་གྲུབ་མ་བྱུང་སྟེ། དེའི་ཚེ་རང་གི་བུ་མོ་དང༌། གསལ་བ་རང་གི་ཁྱེའུ་གཉིས་འདུས་ནས་ མཆོད་པའི་ལས་གཅིག་གིས་སྐད་ཅིག་མ་ལ་སངས་རྒྱས་སོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་ཀྱི་གནད་ཉི་ཟླ་དང་མར་མེའི་སྣང་བ་ལ་གཏད་པའི་ཟུར་ནས་ གཡས་གཡོན་དང་སྟེང་འོག་ཐམས་ཅད་དུ་འཁྲིད་ཅིང་བལྟ་ལ།

以下是直譯： 第二，實際修習此義分三： 一、總說遍及一切卻難以證悟的覺性境界覺性不離不合的修習方法。 二、詳細解釋以四種安置方法修習的方式。 三、以四種瑜伽將要訣確定落實于自身。 第一：自生智慧最初佛陀不變光之塔雖遍及輪迴涅槃一切，但不知自性者在輪迴中流轉。即便如此，各自的覺性也希求安樂，不願痛苦，因此執著于暫時安樂的顯現，如飲食、住處、資具等，雖視為應供養，卻因不知如何供養而未獲得成就。知曉自性者則了悟境界明燈之女與覺性童子不離不合，通過修習而在圓滿事業的剎那成佛。現在和未來欲成佛者也應學習此法。 如《吉祥莊嚴虛空無垢大續》中所說："誒瑪吙！往昔有一位名為大迦葉佛，他有一座具有百千大光明的塔，極其高聳，高達有頂，遍及三千大千世界乃至虛空邊際的一切眾生，底部深入大地獄，最小尺寸如芝麻百分之一，最大尺寸遍滿虛空，明亮程度如無雲遮蔽的日月，無礙如風。所有人都視之為應供養，以各種業行大力供養，卻無人獲得成就。那時，自己的女兒與明晰的自己的兒子二人相會，以一個供養行為在剎那間成佛。" 又，境界的要訣是將日月和燈光的顯現固定，從側面引導觀察左右上下一切方向。

དེ་ཡང་དབྱིངས་ཀྱི་གནད་ཉི་ཟླ་དང་མར་མེའི་སྣང་བ་ལ་གཏད་པའི་ཟུར་ནས་ གཡས་གཡོན་དང་སྟེང་འོག་ཐམས་ཅད་དུ་འཁྲིད་ཅིང་བལྟ་ལ། རིག་པའི་གནས་དེའི་ནང་དུ་ལུ་གུ་རྒྱུད་མ་འགུལ་བར་འཇོག་པའོ། །དེ་ཉིད་གོམས་པ་ལས་ཕྱིར་སྣང་བ་འོད་གསལ་དུ་ཤར་བས་སྐུ་དང་ཐིག་ལེ་ཟེར་དུ་སྣང་དུས་ནང་དུ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་འཛིན་པ་སངས་པས་ཆོས་ཉིད་ཀ་དག་རང་ངོ་གསལ་བ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཡིད་ནི་འགྱུར་མེད་རང་སར་གནས། །སེམས་ནི་འགྱུར་ མེད་རང་སངས་པ། །རིག་པ་མི་འགྱུར་སྐུ་གསུམ་གསལ། །ཡིད་སེམས་དལ་བས་དྲན་རྒྱུན་འགགས། །ལུས་ངག་དལ་བས་སྡུག་བསྔལ་བྲལ། །རིག་པ་དལ་བས་སྐུ་ལྔ་ཤར། །རིག་པ་ཤར་བས་འབྱུང་རྐྱེན་འགགས། །འོད་གསལ་ཤར་བས་ཕྲ་རགས་འགགས། །དབྱིངས་རིག་ཤར་བས་ལུས་སེམས་འགགས། ། ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་བཞག་ཐབས་བཞིས་ཉམས་སུ་བླང་ཚུལ་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་ཚུལ་གྱི་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། དེའང་རིགས་ཀྱི་བུ་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ལས་འདས་ཏེ་ནགས་ཀྱི་ཀློང་ཆེན་པོ་ལ་དགོན་པར་གནས་པར་གྱིས་ཤིག །ཕྱི་ནང་གི་བྱ་བ་དང་བྲལ་བར་བྱས་ཏེ་ལྟ་བའི་ཁྱེར་སོ་ཆེན་པོ་བཞི་དང་མ་བྲལ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེན་པ་དང་མི་འབྲལ་བས་བར་དོ་མེད་པར་སྐད་གཅིག་མ་ལ་འཚང་རྒྱའོ། །དེའི་ཐུགས་རྗེའི་སྒོ་མ་འགགས་པར་སྤྲུལ་པ་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་བཅུར་འགྱེད་དོ། །དེའང་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ལྟ་བ་དང༌། རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་དགོངས་པ་དང༌། རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་མན་ངག་དང༌། སྣང་བ་ཅོག་གཞག་གི་ཐབས་བསྟན་པའོ་ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་ལ་བཞི་ལས། དང་པོ་རི་བོ་ཅོག་གཞག་གི་ལྟ་བ་ནི་དབྱིངས་རིག་གི་ངང་ལ་ཐག་ཆོད་ཀྱི་དགོངས་པ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པར་གསལ་ལེ་ཧྲིག་གེ་བཞག་པ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། རི་བོ་ཅོག་གཞག་ལྟ་བ་གསང་བ་ཉིད། །ཐེ་ཚོམ་མ་ཡིན་འགྱུར་བ་ངང་གིས་མེད། །ནམ་མཁའ་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་རྣམ་པར་གསལ། །དོན་གྱི་ངོ་བོ་རིག་པ་དེ་ཉིད་ལ། །བྱས་པ་མ་ཡིན་བྱེད་མཁན་ག་ལ་ཡོད། །བཅོས་པ་མ་ཡིན་བཅོས་པའི་བདག་པོ་མེད། །ལྟ་བ་མ་ཡིན་ལྟ་བྱེད་ཆོས་དང་བྲལ། །

以下是直譯： "又，境界的要訣是將日月和燈光的顯現固定，從側面引導觀察左右上下一切方向。在覺性的處所內安置不動的虹光身。通過熟悉此法，外在顯現現為光明，當身、明點和光芒顯現時，內在舍離粗細執著，法性本凈自性明朗。 如《珍珠串》所說：'意不變而安住自處，心不變而自解脫，覺性不變而三身明朗。意心安靜則念續斷，身語安靜則離苦，覺性安靜則五身顯現。覺性顯現則緣起斷，光明顯現則粗細斷，境界覺性顯現則身心斷。' 第二，詳細解釋以四種安置方法修習的方式分兩部分：簡要說明如何修習的本質和廣說自性。 首先，《無字》中說：'再者，善男子，應離開大城市，住于森林廣闊的荒野中。遠離內外事務，不離四大取相，則不離佛陀真諦，無中陰而剎那成佛。其悲心門不阻，廣大化身遍十方。應如是了知：山峰安住之見解、大海安住之密意、覺性安住之口訣、顯現安住之方便。' 第二分四，首先山峰安住之見解是在境界覺性的狀態中，以決定的意解不變不動地明朗清晰安住。同一續中說：'山峰安住見解即秘密，非懷疑而自然不變，如虛空般狀態中明朗。義之本質即彼覺性，非造作豈有造作者，非修飾無修飾主，非見解離見所見法。'

ལྟ་བ་མ་ཡིན་ལྟ་བྱེད་ཆོས་དང་བྲལ། །མཐོང་བ་མ་ཡིན་མཐོང་བྱེད་རྣམ་པར་གསལ། །སྣང་བྱེད་མ་ཡིན་སྣང་བའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ། །དྲི་མ་མ་ཡིན་ཐོགས་མེད་ཕྱོགས་བཅུར་» «རྒྱས། །རྩོལ་བ་མ་ཡིན་རྩོལ་སྒྲུབ་ཆོས་དང་བྲལ། །གཅིག་པུ་མ་ཡིན་དུ་མའི་ཆོས་དང་བྲལ། །ཕྱི་དང་ནང་མེད་ཕྱི་ནང་མེད་པར་གསལ། །ལྟ་བྱེད་མ་ཡིན་རྟག་ཆད་གཉིས་ལས་འདས། །དེ་ལ་ལྟ་བ་མེད་པས་བལྟ་རུ་མེད། །དོན་ལས་མི་འདའ་ལྟ་བ་ངང་གིས་མེད། །དེ་ཡོད་མ་ཡིན་དེ་ཡི་ངང་ལ་གནས། །ཞེས་» «སོ། །གཉིས་པ་རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་དགོངས་པ་ནི། མིག་ཆུའི་རྒྱ་མཚོར་སྟོང་གཟུགས་གཟའ་སྐར་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བའི་ཚེ་དགག་སྒྲུབ་ཆགས་ཞེན་དུ་འཛིན་པའི་དབའ་རླབས་མེད་པར་ཤེས་པ་དངས་སང་ངེ་སྤྲོ་བསྡུ་མེད་པར་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་རྒྱ་མཚོར་ནུབ་པ་མེད་པའི་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྩེ་མོ་ལ་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། རྒྱ་མཚོ་ཅོག་གཞག་གི་དགོངས་པ་ནི། སྣང་བ་མ་ཡིན་སྣང་བར་བྱེད་པ་མིན། །» «སྟོང་པ་མ་ཡིན་སྟོང་པར་ཡོད་མ་ཡིན། །གསལ་བ་མ་ཡིན་གསལ་བ་ཆེན་པོའི་ཡུལ། །བྱིང་བ་མ་ཡིན་རྒོད་པ་ངང་གིས་མེད། །མ་གཡོས་མི་གཡོ་གཡོ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །མ་བསྐྱོད་མི་བསྐྱོད་བསྐྱོད་པ་ཀུན་ལས་འདས། །བྱས་པས་མ་བྱུང་བཞག་ཐབས་ཆེན་པོར་ལྟོས། །སྤྲོ་བསྡུ་མ་བྱེད་ཅོག་གཞག་གཅིག་གི་ངང༌། །» «གནས་པ་མ་ཡིན་དེ་ལས་འདའ་བ་མེད། །གསང་བའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་» «ལ། །ཡེ་ནས་ལྷུན་འབྱམས་མ་བསྐྱོད་དབྱིངས་སུ་ཞོག» «།གཏིང་དཔག་དཀའ་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ན། །ནུབ་པ་མེད་པའི་རྒྱལ་མཚན་རྩེ་མོར་ལྟོས། །སྟོང་པའི་སེམས་མེད་མ་བཅོས་ཆེན་པོའི་སྐུ། །བྱས་པ་མེད་པས་བྱེད་པ་ཀུན་ལས་» «རྒྱལ། །ཡེ་ནས་མ་བྱུང་མ་བཅོས་ཅོག་གཞག་ཉིད། །སྣང་བས་མ་བསྒྱུར་བློ་ཡིས་མ་བཅོས་པ། །ཆོས་ཉིད་མཁའ་ལ་གནས་ན་དགོངས་པར་བསྟན། །ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་བསམ་པ་རབ་སྤངས་པ། །འགྱུ་བྱེད་མེད་ན་སྒོམ་པའི་དགོངས་པ་ཡིན། །གང་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱོགས་དག་མི་འཛིན་ན། །རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་དུ་གཟའ་སྐར་ཤར་བ་བཞིན། །འཛིན་མེད་གསལ་ཆ་མ་འགགས་པས། །» «དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །

以下是直譯： 非見解而離能見所見法，非見而能見明朗，非能顯而離顯現方，非垢染而無礙遍十方。非勤勉而離勤修之法，非一亦非多法，無內外而內外明朗，非能見而超常斷二邊。於此無見解故無可見，不離義而自然無見解，非有彼而安住彼境界。 第二，大海安住之密意是：當眼水大海中顯現空性形象、星宿影像時，無有遮遣、成立、貪著執取的波浪，以清澈、明朗、無有收放的覺受修習，稱為觀察不沉沒于難測深度的甚深法性大海之勝幢頂端。 《無字》中說："大海安住之密意：非顯現亦非能顯，非空性亦非有空，非明朗而為大明境界，非沉沒而自然無掉舉。不動不搖不變動，不震不撼超一切動。非造作觀大安置法，勿收放而安住一味境，非安住亦不離彼。于如海秘密智慧中，本來廣大不動境中安。于難測深度大海中，觀不沉沒勝幢頂。無空心而未造大身，無造作故勝一切作為。本來未生未造而安住，顯現不變意不造作。若住法性虛空即示密意。法身智慧遠離思慮，無動搖即是修習密意。若不執著所緣方向，如海底現星宿般，無執著明分不阻，密意安住方式即如是。"

» «དགོངས་པའི་འདུག་ཚུལ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རིག་པ་ཅོག་གཞག་གི་མན་ངག་ནི། མིག་ཡིད་ཙམ་མནན་ནས་ཟུར་ལ་བལྟས་པས་དབྱིངས་སྣང་ཤར་བར་ལུ་གུ་རྒྱུད་བཙོན་དུ་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། རིག་པ་ཅོག་གཞག་མན་ངག་ཉིད། །འདི་ནི་གསང་བའི་མཐར་ཐུག་སྟེ། །མིག་ནི་རབ་ཏུ་མནན་བྱས་ཏེ། །དེ་དང་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་བརྟག» «།མིག་ཟུར་གཉིས་ལས་དབྱིངས་བྱུང་བས། །འོད་ནི་ཕྲ་ལ་འཁྲིལ་བ་འབྱུང༌། །དེ་ལས་ངོ་བོ་ལུ་གུ་» «རྒྱུད། །ཕྲ་དང་འཁྱུག་དང་འགྱུ་བའོ། །མིག་ནི་ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་» «བརྟག» «།སངས་རྒྱས་སྐུ་ཡི་ཐིག་ལེར་འཆར། །དེ་ཉིད་དགོངས་པའི་དྲོད་རྙེད་ནས། །རིག་པ་སྐུ་ནི་ལུ་གུ་རྒྱུད། །སྐུ་དང་བཅས་པར་སྣང་བའོ། །ཞེས་» «སོ། །» «བཞི་པ་སྣང་བ་ཅེར་གཞག་གི་ཐབས་ནི། ཡེ་ཤེས་རང་ངོའི་གདངས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་འོད་ལྔ་སྟེ། ཟ་འོག་རིས་ལ་སོགས་པ་སྣང་བའི་ངང་དེར་རིག་པ་གསལ་དངས་ཕྱེད། བྱིང་རྨུགས་མེད། འཕྲོ་རྒོད་དུ་མ་ཤོར། གང་ལའང་མི་འཛིན། བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་ཡོད་ལ་འཛིན་པ་མ་ཞུགས་པར་བཞག་པ་སྟེ། གསང་བ་ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། སྣང་བ་ཅེར་བཞག་རིག་པའི་ཐབས་ཆེན་ནི། །སྣང་བ་ཆེན་པོ་ཀུན་གྱི་གཞི་མ་ཡིན། །འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་སངས་རྒྱས་ལམ་ལྟར་སྣང༌། །ཆེན་པོ་ལྔ་ཉིད་མ་ཡི་སྣང་བར་གསལ། །མ་ཡེངས་ངང་དུ་འཛིན་མེད་ཆེན་པོར་ཞོག» «།གསང་སྔགས་ཆེན་པོ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ལྔ། །ཆེན་པོ་ལྔ་ཡིས་མ་བསྐྱོད་དབྱིངས་སུ་ཞོག» «།རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་རིག་པ་ཅེར་བཞག་ནི། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྟོན། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་སྣང་བ་ཅེར་སྣང་བས། །གསང་བའི་བཞག་ཐབས་ཅེར་བཞག་ཆེན་པོའི་ངང༌། །སྐུ་ཡི་སྣང་བ་འབྱུང་ལྔ་མ་སྤངས་པ། །ཡེངས་པ་མ་ཡིན་ངང་གི་དོན་ལ་ཞོག» «།ཅེས་» «སོ། །དེ་དག་ཀྱང་དབྱིངས་རིག་ལ་ཆགས་ཞེན་མེད་པར་ལྟ་བ་གཅིག་གི་ངང་དུ་འདུས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་རྣལ་འབྱོར་བཞིས་གནད་ངེས་པ་རང་ཐོག་ཏུ་དབབ་པ་ལ། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་བཞི་ལས། དང་པོ་ལྟ་བ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ནི།

以下是直譯： "密意安住方式即如是。" 第三，覺性安置之口訣是：稍微壓眼，從側面觀看，當境界顯現時，將虹光身牢固把握。同一續中說： "覺性安置口訣即，此乃秘密之究竟，善壓雙目而觀察，與之無有聚散時。從眼角二處生境界，細微盤旋光明生。由此本質虹光身，細微閃動而搖曳。觀察眼為虛空界，佛身明點而顯現。獲得彼密意暖相，覺性之身即虹光，與身一起而顯現。" 第四，顯現直視之方法是：智慧自相光芒即五大元素之五光，如彩虹等顯現之境中，覺性明澈清凈，無有昏沉迷糊，不散亂掉舉，不執著任何，有樂明無念之體驗而無執著安住。《無字秘密》中說： "顯現直視覺性大方便，非為一切大顯現之基，五大元素如佛道顯現，五大即母顯現明朗。無散亂中無執大安住，大密咒即五大智慧，以五大於不動境安住。金剛薩埵覺性直視即，顯示一切法身之顯現。清凈智慧顯現直視故，秘密安置法大直視境。身之顯現不離五大，非散亂而安住自性義。" 這些都是在境界覺性中無有貪執，匯於一味見解之境界。 第三，以四種瑜伽確定要訣落實于自身，分為見、修、行、果四種。首先，將見解作為瑜伽：

དང་པོ་ལྟ་བ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ནི། རྒྱ་མཚོ་དངས་པ་ལ་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྣང་བས་ཟང་ཐལ་དུ་མཐོང་དུས་དེ་ལ་བལྟ་ཡང་ནང་གི་ཤེས་པ་སྙེམས་བྱེད་དང་བྲལ་བ་ཟང་ཐལ་རྗེན་པར་ཡེ་རེ་བཞག་པ་སྟེ། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། ལྟ་བ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། །དེ་ཡི་དོན་ལ་འགྱུར་མེད་བལྟ། །དེ་ཡང་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐུ། །མངོན་དུ་སྣང་ཞིང་གཟུང་བར་དཀའ། །རིག་པ་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་ལ། །འགག་མེད་ཟང་ཐལ་གནས་པའི་དཔེ། །དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་དངས་པ་ལ། །གཟའ་དང་སྐར་མ་ཤར་བ་བཞིན། །བག་ལ་ཉལ་བའི་དུས་མིན་པར། །» «སྣ་ཚོགས་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོར་གནས། །ལྟ་བ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། །དེ་ཡི་དོན་ལ་མ་ཡེངས་ན། །བག་ལ་ཉལ་དང་མ་ཉལ་མེད། །ཅེས་སོ། །སྒོམ་པ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ནི། ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་འགུལ་འཕྲིག་མེད་པར་ཉམས་སུ་ལེན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། རང་རིག་སྒོམ་པའི་རྒྱུན་མེད་ཀྱང༌། །སྒོམ་པ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་འབྱུང༌། །དུས་དང་དུས་མིན་ཐམས་ཅད་དུ། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དང་མ་བྲལ་ན། །སྒོམ་པ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན། །ཞེས་པ་དང༌། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། སྒོམ་པའི་སྐྱེལ་སོ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་བསྟན། །ཞེས་སོ། །སྤྱོད་པ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ནི། ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་བལྟ་དུས་གཉིས་སྣང་བློའི་ཞེན་པ་ལས་འདས་པར་སྤྱོད་པ་སྟེ། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། སྤྱོད་པ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་» «ལ། །དུས་བཞི་ཉིད་དུ་མ་བྲལ་ན། །སྤྱོད་པ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན། །ཞེས་དང༌། ཡི་གེ་མེད་པ་ལས། སྤྱོད་པ་ཆེན་པོ་དེ་དང་མ་བྲལ་ན། །རྣམ་གསུམ་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་ཡིན་པར་གསུངས། །ཞེས་སོ། །འབྲས་བུ་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་ནི་ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་བལྟ་དུས་དེར་རེ་དོགས་གང་ཡང་མེད་པར་ལྷུན་གྲུབ་རང་ཆས་སུ་རྟོགས་པས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སངས་རྒྱས་འབྲས་བུ་བྱར་མེད་ཆེན་པོའི་ཀློང༌། །དེ་ལས་མ་འདས་ཆོས་ཉིད་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད། །ཅེས་» «སོ། །དེ་དག་གི་གོལ་ས་བཅད་པ་ནི།

以下是直譯： 首先，將見解作為瑜伽：如同在清澈的海面上看到影像一樣，當以虹光身的顯現透明地看見時，雖然觀看它，但內在的意識離開傲慢，赤裸透明地安住。《寶珠裝飾》中說： "以見解相續瑜伽，觀察其義不變異。彼即虹光身，顯現難以執取。于覺性本質，無礙透明安住之比喻，如同清澈海面，日月星辰顯現。非處於潛伏狀態，種種透明大安住。以見解相續瑜伽，于其義若不散亂，無有潛伏與否。" 將修習作為瑜伽：對虹光身無有動搖地修習。同一續中說： "自覺雖無修習相續，修習相續瑜伽生起。一切時與非時中，若不離虹光身，即是修習相續瑜伽。" 《無字》中說："修習引導示為虹光身。" 將行為作為瑜伽：觀看虹光身時，超越二元分別執著而行。《寶珠裝飾》中說： "以行為相續瑜伽，于虹光身本質，四時中若不離，即是行為相續瑜伽。" 《無字》中說："若不離大行為，說彼即是三種本質。" 將果作為瑜伽：觀看虹光身時，無有任何希望恐懼，了知為本自圓滿而修習。同一續中說： "佛果無為大境界，不離彼而法性不可成就。" 這些的誤區遮除是：

ཅེས་» «སོ། །དེ་དག་གི་གོལ་ས་བཅད་པ་ནི། རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་གོལ་མ་གོལ་མེད་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཉམས་སུ་ལེན་དུས་ཤེས་མ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་ལས་གོལ་མ་གོལ་དུ་བྱུང་བས་གོལ་ས་བཅད་པ་བསྟན་ཏེ། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་གསུམ་ལས། ལྟ་བ་ལ་སྟོང་པ་ཅང་མེད་དུ་བལྟས་ན་ཆད་པ། ཅང་མེད་ཧད་པོར་བསྒོམས་ན་གཟུགས་མེད་དུ་གོལ། སྣང་བ་འོད་ལ་དགའ་བྲོད་དུ་འཛིན་པར་སོང་ན་རྟག་པ། གསལ་བ་རིགས་ཆད་དུ་བསྒོམས་ན་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་བཞིར་གོལ། སྟོང་གཟུགས་ལ་དག་གྲོལ་གྱི་དངོས་པོ་མཚན་མར་འཛིན་ན་གཟུང་འཛིན། དེའི་ངང་ལ་བསྒོམས་ན་འདོད་པར་གོལ་བ་སྟེ། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། ལྟ་བ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ། །གོལ་ས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བལྟས་པ་» «ན། །གཟུགས་མེད་སྐྱེ་མཆེད་མུ་བཞིར་གོལ། །དངོས་པོ་ཉིད་དུ་བལྟས་པ་» «ན། །གཟུགས་ཁམས་གནས་རིགས་བཅུ་བདུན་དང༌། །བེམས་པོ་ཉིད་དུ་གོལ་བར་འགྱུར། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ། །རྟག་པ་ཉིད་དུ་རབ་བལྟས་» «ནས། །ཆགས་པ་ཆེན་པོས་བཅིངས་གྱུར་ན། །འགྲོ་དྲུག་གནས་སུ་གོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་འོད་སྣང་ལ་མཐར་འཛིན་དང་ཞེན་ཆགས་མེད་པས་གོལ་ས་ཤུགས་ལ་ཆོད་པའོ། །སྒོམ་པའི་གོལ་ས་ལའང༌། རྟོག་མེད་ལྟེངས་པོར་སོང་ན་ཞི་གནས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གོལ་བས་རིག་པའི་གསལ་རིག་རྗེན་རྗེན་ངོས་འཛིན་པ་གཅེས་སོ། །རྣམ་པ་གསལ་བ་རིས་ཅན་གུད་དུ་བཅད་ནས་བསྒོམས་ན་མཐར་འཛིན་ཕྱོགས་ལྷུང་དུ་གོལ་བས་མཐར་འཛིན་གྱི་འཁྲིས་མེད་པར་བྱའོ། །བྱུང་ཚོར་བཀག་པའི་སྟོང་པ་བསྒོམས་ན་སྟོང་ཆས་མུ་མེད་དུ་གོལ་བས་འཆར་བ་མི་དགག» «རྗེས་མཐུད་མ་བྱུང་གང་ཤར་ཐད་ཀར་ཁད་ཁད་འགྲོ་བ་ངོས་ཟིན་པ་གཅེས་སོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། སྒོམ་པ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་» «ལ། །གོལ་ས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། །བཏང་སྙོམས་བདག་མེད་བསྒོམ་བྱས་» «ན། །ལྟེངས་ནས་མུན་སྣང་ཉིད་དུ་གོལ། །ཏིང་འཛིན་ཡིག་འབྲུ་བསྒོམ་བྱས་» «ན། །ཆགས་པས་འཁོར་བའི་གནས་སུ་གོལ། །མི་རྟོག་སྟོང་པར་བསྒོམ་བྱས་» «ན། །ཆགས་པ་མུ་མེད་ཉིད་དུ་གོལ། །ཞེས་སོ། །

以下是直譯： 這些的誤區遮除是：雖然覺性本質無有解脫與未解脫之分，但在修習時由於了知與否的差別而產生解脫與未解脫，因此教示遮除誤區。在見、修、行三者中，關於見解： 若將空性視為一無所有，則墮入斷見；若將一無所有修為呆滯，則偏離無色界；若執著顯現光明為喜悅，則墮入常見；若將明晰修為斷絕，則偏離色界四禪；若執著空相為清凈解脫之實體相，則成能取所取；若修習其境界，則偏離欲界。《寶珠裝飾》中說： "見解相續瑜伽中，有三種偏離之處：觀察空性時，偏離無色界四處；觀察為實有時，偏離色界十七處及物質；觀察虹光身顯現為常有，被大貪慾束縛時，偏離六道之處。" 因此，對光明顯現無有執著和貪戀，則自然遮除誤區。 關於修習的誤區：若陷入無分別呆滯，則偏離專注止觀，因此重要的是認識覺性的赤裸明覺。若將明晰相分開修習，則偏離執著一邊，因此應無有執著傾向。若修習阻礙感受的空性，則偏離無邊空性，因此不應阻礙顯現，重要的是認識任何顯現都直接消融。同一續中又說： "修習相續瑜伽中，有三種偏離之處：修習舍離無我，則呆滯偏離黑暗；修習三摩地文字，則因貪著偏離輪迴之處；修習無分別空性，則偏離無邊貪著。"

ཆགས་པ་མུ་མེད་ཉིད་དུ་གོལ། །ཞེས་སོ། །སྤྱོད་པ་ལའང་ཞེན་མེད་གཞི་གྲོལ་དུ་མ་སོང་བར་གང་སྣང་ལ་སྤྱད་ན་སྨྱོན་པ་དང་འདྲ་བས་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་གོལ་ཏེ་ཤར་སྣང་ཐད་ཀར་གྲོལ་བ་གཅེས་སོ། །ཚིག་ལ་ཞེན་ནས་སྤྱོད་ན་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བར་གོལ་བས་ལྟ་སྒོམ་གྲུབ་མཐས་མ་བཅིངས་པ་གཅེས་སོ། །སྣང་བ་ལ་བུ་ཆུང་ལྟར་མིང་དོན་འཛིན་པ་མེད་ཀྱང་ཞེན་ཡུལ་དུ་སྤྱད་རྒྱུར་བྱུང་ན་ལུང་མ་བསྟན་གཏི་མུག་ཏུ་གོལ་བས་སྣང་ཤེས་རང་ས་ན་ཆོད་པའི་རྟོགས་པས་རང་ངོ་ཤེས་པ་གཅེས་སོ། །ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། སྤྱོད་པ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ། །གོལ་ས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། །འདི་ལྟར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ལ། །སྨྱོན་པ་ལྟ་བུར་སྤྱོད་«༼༡༽«བྱས་ན། །ལྷ་མ་ཡིན་དུ་གོལ་བར་» «འགྱུར། །དོན་མེད་ཚིག་རེངས་སྤྱད་བྱས་ན། །འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བར་གོལ་བར་འགྱུར། །ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་ལ། །བུ་ཆུང་ལྟ་བུར་སྤྱད་བྱས་» «ན། །ལུང་མ་བསྟན་པའི་གནས་སུ་གོལ། །ཞེས་སོ། །སྤྱིར་བློ་དམན་པ་དང་རྩལ་ཞེན་པ་ལ་གོལ་ས་ཡོད་ཀྱང་ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་རེ་དོགས་ཀྱི་གཟེབ་མི་འཆིང་བ་འབྲས་བུ་རྒྱུན་བྱེད་རྩལ་ཅན་རྣམས་ལ་གོལ་ས་མེད་དེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གོལ་བའི་རྒྱུ་ནི་བསམ་ཡས་ཀྱང༌། །གོལ་ས་ཆེན་པོ་དེ་ལ་མེད། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་གོལ་ས་མེད། །ལམ་པའི་རྒྱུད་ལ་གོལ་བར་སྣང༌། །དོན་ལ་གོལ་ས་གཅིག་ཀྱང་མེད། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་བཏགས་པ་ཡང༌། །གོལ་ས་བཅད་ཕྱིར་གསུངས་པའོ། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་ཀྱང་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་ཤེས་པར་བྱའོ། །» «དོན་གསུམ་པ་དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པས་སྣང་བ་བཞི་ཇི་ལྟར་འཆར་བ་ལ་བཞི་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལས་སྣང་བ་བཞིར་འགྱུར་ཏེ། །ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་སྣང་བ་ཡིས། །ཡིད་དཔྱོད་འཛིན་པའི་ཚིག་ལས་འདས། །གོང་གི་འཕེལ་བའི་ཉམས་སྣང་གིས། །འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ནུབ་པར་བྱེད། །རིག་པ་ཚད་ཕེབས་སྣང་བ་ཡིས། །སྐུ་གསུམ་རྟོགས་པའི་ལམ་སྣང་འདས། །ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་ཡིས། །ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་རྒྱུན་ཐག་གཅོད། །ཅེས་» «སོ། །དང་པོ་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་ལ་ཆོས་ནི་གཤིས་དོན་དམ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འཕོ་འགྱུར་དང་བཅོས་བསླད་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །

以下是直譯： 關於行為，若未達到無執著的基本解脫，而對任何顯現都行持，則如同瘋狂，偏離阿修羅道，因此重要的是直接解脫顯現。若執著于言詞而行持，則偏離身見，因此重要的是不被見解、修習和果位所束縛。雖然對顯現無如小孩般的名相執著，但若成為執著對像而行持，則偏離無記愚癡，因此重要的是以顯現和認知在自處斷絕的證悟來認識自性。《寶珠裝飾》中說： "行為相續瑜伽中，有三種偏離之處：若如瘋狂般行持一切顯現，則偏離阿修羅；若行持無義僵硬言詞，則偏離身見；若如小孩般行持六識境顯，則偏離無記之處。" 一般而言，雖然對心智低劣和執著能力者有偏離之處，但對於不對虹光身生起希望恐懼之網、具有果位相續能力者則無偏離。同一續中又說： "雖有無量偏離因，彼大偏離處無有。虹光身無偏離處，道者相續現偏離。實際一偏離亦無，說為因果之假立，為斷偏離而宣說。" 這些也是極為重要的要點，應當了知。 第三，如是修習后四種顯現如何生起有四：《勝義續》中說： "由此成四種顯現：法性現前顯現，超越意識執著言詞；上增長體驗顯現，令迷亂顯現隱沒；覺性達量顯現，超越三身證悟道顯；法性窮盡顯現，斷除三界輪迴相續。" 首先，法性現前顯現中，法即本性勝義覺性本質，即無有遷變和偽造的真如。

དང་པོ་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་ལ་ཆོས་ནི་གཤིས་དོན་དམ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་འཕོ་འགྱུར་དང་བཅོས་བསླད་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །» «མངོན་ནི་རང་གདངས་དབང་པོས་བལྟར་ཡོད་པའོ། །སུམ་ནི་སྒོ་དང་ཡུལ་དང་རླུང་གི་གནད་གསུམ་ལས་ཕྱིར་ཅེར་མཐོང་དུ་སྟོན་པའོ། །སྣང་བ་ནི་དབྱིངས་རིག་གི་འཕེལ་ལས་ཐིག་ལེ་སུམ་སྦྲེལ་དུ་སྣང་བ་ཚུན་ཆད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་སྣང་བ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་ལས་ངེས་འཐོན་ནས། །སྤྲིན་མེད་པ་ཡི་མཁའ་ལ་གསལ། །ཞེས་སོ། །ཉམས་གོང་འཕེལ་གྱི་སྣང་བ་ལ། ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང༌། རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ཉམས་ཞེས་པ་ལ་ཤེས་ཉམས་དང་སྣང་ཉམས་གཉིས་ལས། ཤེས་ཉམས་ལ་ཤེས་པ་དགའ་བདེའི་ཉམས་བདེ་གསལ་མི་རྟོག་པའི་འཕེལ་འགྲིབ་དང༌། ཤེས་པ་མཐར་གྱུར་གྱི་ཉམས་སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་ལྟ་བུ་དང༌། སྤྲིན་ལྟ་བུ་དང༌། རྨུག་ཟིལ་ལྟ་བུ་དང༌། དུ་བ་ལྟ་བུ་དང༌། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང༌། སྐར་མ་ལྟ་བུ་དང༌། ཟླ་འོད་ལྟ་བུ་དང༌། མར་མེ་ལྟ་བུ་སྟེ་མི་བརྟན་ཞིང་འགྱུར་བའི་ཉམས་སོ། །འདིར་ནི་སྣང་བའི་ཉམས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཕེལ་སྟོན་ཟླ་བ་ཡར་ངོ་བཞིན། །སྣང་བ་རེ་ལ་ཉམས་«༼༡༽«རེའོ། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །གོང་འཕེལ་ནི་རྒྱ་ཇེ་ཆེར་སོང་བའོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཉམས་ཀྱི་སྣང་བ་གོང་འཕེལ་ནི། །ཡེ་ཤེས་ཁ་དོག་ཕྱིར་ཕྱུང་ནས། །གྱེན་འགྲེང་བ་དང་རྩིབས་ཤར་དང༌། །ཐིག་ལེ་སྣ་ཚོགས་སྐུ་ཉིད་དུ། །རགས་པར་སྣང་བའི་ཡུལ་ལ་གསལ། །ཞེས་པས། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་ཁ་དོག་གི་སྣང་བ་དང༌། དབྱིངས་ཀྱི་སྣང་བ་གཉིས་ལས། ཁ་དོག་གི་སྣང་བ་འཆར་བ་ནི་རྡོ་རྗེའི་རིགས་རྣམ་པར་དག་པས་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཁ་དོག་དཀར་པོའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་འཆར་བ་དང༌། དེ་ཉིད་རྡོ་རྗེ་མི་བསྐྱོད་པའི་གདངས་དཀར་ལ་འཚེར་བ་འཆར་» «བའོ། །དེའི་འོག་ཏུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་རྣམ་པར་དག་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཁ་དོག་མཐིང་གའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་འཆར་རོ། །རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་གདངས་མཐིང་ག་གནག་པར་འཆར་བའོ། །

以下是直譯： 首先，法性現前顯現中，法即本性勝義覺性本質，即無有遷變和偽造的真如。現前是指自身光明可為感官所見。三是指通過門、境和風三要點而向外明顯顯現。顯現是指從基覺增長而顯現三重光點等。《勝義續》中說： "法性現前顯現，從感官門中確定出現，明顯如無雲晴空。" 關於體驗增長顯現，有簡略說明本質和廣泛解釋自性兩部分。首先，體驗分為知覺體驗和顯現體驗兩種。知覺體驗包括喜樂體驗的增減，即樂明無念的增減；以及極致知覺體驗，如螢火蟲、云、霧氣、煙、蜃景、星星、月光、燈火等不穩定變化的體驗。這裡指的是顯現體驗。《勝義續》中說： "增長如同月亮漸盈，每一顯現有一體驗。" 增長是指範圍逐漸擴大。 廣泛解釋如下，《勝義續》中說： "體驗顯現之增長，智慧色彩向外顯，直立和輻射光芒，各種光點成身相，明顯于粗顯境中。" 這包括五智慧色彩顯現和基界顯現兩種。色彩顯現出現時，金剛部清凈故，如映象智慧以白色形態顯現，即不動金剛之光明白色閃耀顯現。 其次，如來部清凈故，法界智慧以深藍色形態顯現。毗盧遮那之光明顯現為深藍黑色。

རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་གདངས་མཐིང་ག་གནག་པར་འཆར་བའོ། །རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཁ་དོག་སེར་པོའི་སྣམ་བུ་དང༌། རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱི་གདངས་རབ་ཏུ་སེར་བ་གསེར་ཞུན་ལྟ་བུར་འཆར་» «བའོ། །པདྨའི་རིགས་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁ་དོག་དམར་པོའི་སྣམ་བུ་དང༌། སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱི་གདངས་དམར་བ་ལས་རབ་ཏུ་དམར་བ་བྱི་རུའི་མདོག་ལྟ་བུར་འཆར་རོ། །ལས་ཀྱི་རིགས་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁ་དོག་ལྗང་གུའི་སྣམ་བུར་འཆར་རོ། །» «དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་གདངས་རབ་ཏུ་ལྗང་གུ་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལའི་རྣམ་པ་ལྟར་འཆར་བའོ། །དེ་དག་གི་ཕྱི་རིམ་མཐིང་ག་རྡོ་རྗེའི་ར་བས་ཀུན་ནས་བསྐོར་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་དེ་དག་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །དེ་ལས་སྣང་བའི་འཕེལ་ནི་སོ་སོས་གཙོ་བྱས་པའི་ཁ་དོག་ལྔ་ལྔར་གསལ་བ་ནི་རིགས་དང་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་མེ་ལོང་ལྟ་བུ་གྱེན་འགྲེང་དུ་སྣང་བ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཉམས་ཀྱི་འཕེལ་འབྱུང་བའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྩིབས་ཤར་དུ་འབྱུང་བ་ནི་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་ཟད་དུ་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་གྲུ་ཆད་དུ་སྣང་བ་ནི་འབྱུང་བའི་འཕྲོ་བ་འགག་པའི་དུས་སོ། །བྱ་བ་གྲུབ་པའི་རེ་ལྡེའི་རྣམ་པ་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་གདངས་སོ་སོར་གསལ་བ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡུལ་གྲུ་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ནི་རྟོག་པ་རགས་པ་འགགས་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །འདིའི་དུས་ན་དུག་ལྔ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་བཅིངས་པ་ལས་གྲོལ་ཏེ། བག་ལ་ཉལ་ཙམ་ལས་མེད་པས་འཁོར་བའི་བྱེད་ལས་ལས་འདས་པའོ། །དེ་དག་ལམ་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རབ་རྣམས་ལ་བར་ཞག་ལྔ་ལྔའོ། །འབྲིང་རྣམས་ལ་བདུན་བདུན། ཐ་མ་རྣམས་ལ་ཉེར་གཅིག་ཉེར་གཅིག་ན་གོང་མའི་སྣང་བ་འགགས་ནས་ཡང་འོག་མའི་སྣང་བ་དེ་དག་རྣམ་པར་སྣང་བའོ། །ཁ་དོག་དང་དབྱིབས་ཀྱི་བར་འདིར་ནི་ཐང་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་དག་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ནས་དེ་དག་ནུབ་ནས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་དབྱིབས་ཀྱི་སྣང་བ་འཆར་ཏེ།

以下是直譯： 毗盧遮那的光明顯現為深藍黑色。 寶生部清凈故，平等性智慧以黃色條紋顯現，寶生佛的光明顯現為極其黃色，如熔化的黃金。 蓮花部清凈故，妙觀察智慧以紅色條紋顯現，無量光佛的光明顯現為極其紅色，如珊瑚色。 羯磨部清凈故，成所作智慧以綠色條紋顯現。不空成就佛的光明顯現為極其綠色，如藍寶石的形態。 這些外圍被藍色金剛墻環繞，表示這些智慧並非分離。 從此顯現的增長是，每種智慧以各自為主的五種顏色明顯顯現，這是由於種姓和種姓的差別而產生的。 然後，從清凈智慧風中，映象智慧顯現為直立形態，依此而生起體驗的增長。 平等性智慧顯現為輻射狀，表示迷亂顯現接近窮盡。 接著，妙觀察智慧顯現為四方形，是元素散射停止的時候。 成所作智慧顯現為三角形狀，是智慧自身光明各自明顯顯現而產生的。 然後，法界智慧顯現為方隅形態，是由粗分概念停止而產生的。 此時，從五毒顯現的束縛中解脫，只剩下潛伏狀態，超越了輪迴的作用。 這些道路生起的次第，對於精進最勝者每五天一個階段，中等者每七天，最下者每二十一天，上一顯現消失後下一顯現明顯出現。 在顏色和形狀之間，有些會暫時停留。 然後，這些消失後，五智慧的形狀顯現出現。

དེ་ནས་དེ་དག་ནུབ་ནས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་དབྱིབས་ཀྱི་སྣང་བ་འཆར་ཏེ། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་དབྱིབས་མིག་ཚགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་ཁ་དོག་རབ་ཏུ་སྤེལ་ལེགས་པ་ལས་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ལ་གོམས་པ་ལས་མིག་མངས་རིས་སུ་འཆར་ཏེ། འདི་ནི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཚད་དུ་ཕྱིན་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ནས་མཉམ་པ་ཉིད་དྲ་བ་ཕྱེད་པར་འཆར་ཏེ། དེ་ནི་རླུང་གི་སྦྱངས་པ་དག་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལས་དྲ་བར་སྣང་བ་ནི་སྔོན་འགྲོ་དག་ཅིང་ཚར་ཆོད་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། ། དེ་ནས་སོ་སོར་རྟོག་པའི་མེ་ཏོག་གི་ཚོམ་བུར་འཆར་བ་ནི་གཟིགས་སྟངས་མ་འགུལ་བ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལས་པདྨ་སྟོང་ལྡན་དུ་འཆར་བ་ནི་སྔོན་འགྲོ་འབྱོངས་པ་ལས་སོ། །དེ་ནས་བྱ་བ་གྲུབ་པའི་མཚོན་བྱ་ལྟ་བུར་འཆར་བ་ནི་རང་བཞིན་མ་བཅོས་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལས་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ནི་ཕྱག་མཚན་སྨིན་པའི་དག་བྱེད་དེ་སྔོན་འགྲོ་ལས་སོ། །དེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མཁར་ཐབ་ཏུ་འཆར་བ་ནི་གཞལ་ཡས་ཁང་ཉེ་བར་མཚོན་པ་སྟེ། རིག་པ་མིག་ནས་དྲངས་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལས་ཟ་འོག་གི་གུར་ཁྱིམ་ལྟ་བུ་ནི་འོད་ཟེར་གྱི་སྣང་བ་མཚོན་པ་སྟེ་སྔོན་འགྲོ་དག་པར་བྱས་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །འདིའི་དུས་སུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ལས་འདས་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདག་སོམ་ཉི་ལས་འདས་ཏེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་བྱིན་རླབས་ཏེ། འབྱུང་བ་ལྔའི་ཆིངས་ལས་གྲོལ་དུ་ཉེ་བ་ཉིད་དོ། །དེ་དག་ཀྱང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཁྱད་ཀྱིས་རབ་རྣམས་ལ་«༼༡༽«ཞག་གསུམ་གསུམ་དང༌། འབྲིང་རྣམས་ལ་བདུན་བདུན། ཐ་མ་རྣམས་ལ་བཅུ་བཞི་བཅུ་བཞི་ན་གཅིག་སྐྱེ་གཅིག་འགག་» «པའོ། །དེ་ཕན་ཆད་ནི་ཉམས་གོང་འཕེལ་གྱི་སྣང་བ་སྟེ། འདི་དག་ནི་སེམས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོའི་དུས་ན་རྟོགས་«༼༢༽«པ་ཐ་དད་པར་བསླང་བ་དེ་དག་འགག་པའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་རིག་པ་ཚད་ཕེབས་ཀྱི་སྣང་བ་ལའང་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང༌། རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་རིག་པ་ཞེས་པ་ལ། གཞི་འཛིན་པའི་རིག་པ་སྙིང་ག་ན་གནས་པ་དང༌། གཞི་གནས་ཀྱི་རིག་པ་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་དང༌།

以下是直譯： 然後，這些消失後，五智慧的形狀顯現出現： 映象智慧的形狀如同網眼狀，這是由於顏色極其善巧增長而產生的。熟悉后顯現為棋盤格狀，這是由於前行圓滿而產生的。 然後，平等性智慧顯現為半網狀，這是由於風的凈化而產生的。從此顯現為網狀，是由於前行清凈且完成而產生的。 接著，妙觀察智慧顯現為花束狀，這是由於凝視不動而產生的。從此顯現為千瓣蓮花，是由於前行熟練而產生的。 然後，成所作智慧顯現如武器狀，這是由於自然未經造作而產生的。從此顯現為輪等各種形狀，是手印成熟的凈化，源於前行。 然後，法界智慧顯現為天幕狀，這象徵近於宮殿，是由於從眼中牽引覺性而產生的。從此顯現如錦緞帳篷，這象徵光芒的顯現，是由於前行清凈而產生的。 此時，超越了色等五蘊的我執，超越了世間我的疑惑，是法性見解清凈的加持，接近從五大元素的束縛中解脫。 這些也因精進的差異，對於最勝者每三天，中等者每七天，最下者每十四天，一個生起一個消失。 此後是體驗增長的顯現，這些是心的前行階段所引發的不同證悟消失的標誌。 然後是覺性達到量度的顯現，也分為簡略說明本質和廣泛解釋自性兩部分。首先，關於覺性，有安住於心間的基礎覺性，以及基礎安住的覺性，即本質、自性、大悲三者。

གཞི་གནས་ཀྱི་རིག་པ་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་དང༌། ལྷག་མཐོང་གི་རིག་པ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དང༌། ཡུལ་སྣང་གི་རིག་པ་སྟོང་ཉིད་གང་དུའང་མ་ཕྱེ་བ་དང་བཞི་ལས། འདིར་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དོ། །ཚད་ནི་སྐུར་ཤར་བ་སྟེ། སེམས་དཔའ་རང་རྐྱང་དང༌། ཡབ་ཡུམ་དང༌། ཚོམ་བུ་དང༌། གཙོ་འཁོར་དང་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པའོ། །ཕེབས་པ་ནི་སྣང་བ་དེ་ཀུན་རང་ས་ན་རྫོགས་པ་སྟེ། དབང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་ལྔ་ཚན་གྱི་ཆོས་དག་བྱ་དུ་མ་དག་པར་བྱེད་པའོ། །སྣང་བ་ནི་འོད་དང་ཟེར་དང་སྐུའི་རྣམ་པའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། རིག་པ་ཚད་ཕེབས་སྣང་བ་ནི། །» «ལོངས་སྐུའི་མཚན་དཔེ་གསལ་བར་ནི། །མ་ངེས་ཁ་དོག་འཇའ་ཚོན་ལས། །» «རིགས་ལྔ་ཡབ་དང་ཡུམ་དུ་སྣང༌། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་ཤར་བས་སྐུ་གསུམ་ལམ་དུ་སྣང་བས་འབྲས་བུ་རང་རྒྱུད་པར་ཞེན་པའི་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། རིག་པ་ཚད་ཕེབས་སྣང་བ་ཡིས། །སྐུ་གསུམ་རྟོགས་པའི་ལམ་སྣང་འདས། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། འཆར་ཚུལ་གྱི་སྣང་བ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང༌། ཚད་ཕེབས་ཀྱི་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་» «པའོ། །དང་པོ་ནི་དེ་ནས་རིག་པ་རང་གི་ངོ་བོ་སྟོང་པར་འཆར་ཏེ། འོད་དེ་དག་ཐིག་ལེར་འཆར་བ་ནི་ལུ་གུ་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་འདུས་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ནས་ཐིག་ལེ་ཉིས་འབྲེལ་དུ་སྣང་བ་ནི་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ནས་ཐིག་ལེ་ལྔ་སྦྲེལ་དུ་སྣང་དུས་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་བྱན་«༼༡༽«ཚུད་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ནས་ཐིག་ལེ་རེ་རེའི་ནང་དུ་སྐུ་ཕྱེད་མ་རེ་རེ་སྣང་བ་ནི་སྤྲུལ་པ་སྐུའི་སྦྱང་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ནས་སྐུ་རང་རྐྱང་པ་རེ་རེ་སྣང་བ་ནི་སྤྲུལ་སྐུའི་སྣང་བ་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དེ་ནས་སྐུ་དེ་དག་ཡབ་ཡུམ་ལྔ་ལྔར་གྱུར་པ་ནི་ལོངས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ཚད་དུ་ཕྱིན་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་སོ་སོའི་ཚོམ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་དང་བཅས་པར་«༼༡༽«སྣང་བ་དང༌། དེ་ཉིད་མུ་ཁྱུད་ཀྱི་ར་བ་དང༌། སོ་སོའི་གཙོ་ལ་«༼༢༽«འཁོར་དུ་སྣང་བ་ནི་ཆོས་སྐུའི་སྦྱང་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ཚད་དུ་ཕྱིན་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །» «འདི་ནི་རིག་པ་ཚད་ཕེབས་ཀྱི་སྣང་བ་སྟེ།

這是完整的直譯： 基礎的覺性具有本質、自性、悲心三者，勝觀的覺性是金剛鏈，境相的覺性是不分別的空性，這四者中，此處是金剛鏈。 衡量標準是顯現為身相，即單獨的本尊、父母尊、群集、主尊眷屬和完整的壇城。 到達是指那些顯現都在自處圓滿，即凈化五根等五類法的許多所凈。 顯現是光、光芒和身相的形態。 《自然解脫》中說："覺性的衡量標準、到達和顯現，清晰的報身相好，不定的彩虹色中，顯現為五部族父母尊。" 這些顯現使三身顯為道，超越了執著果為自相續的邊見。同樣在該論中說："由覺性衡量標準到達的顯現，超越了證悟三身的道的顯現。" 廣說有二：總說顯現方式的顯相和別說衡量標準到達的自性。 首先，然後覺性自身本質顯現為空性。那些光顯現為明點，是從匯聚為一個鏈條而產生的。然後明點顯現為雙連，是從清凈的方便和智慧而產生的。然後明點顯現為五連時，是從通達五智而產生的。然後在每個明點內顯現半身，是從清凈化身的凈化而產生的。然後顯現單獨的身相，是從親見化身顯相的法性而產生的。然後那些身相變成五對父母尊，正是報身智慧達到標準。然後顯現為各自的群集壇城，以及圍繞的圍墻，各自的主尊顯現眷屬，是從法身的凈化清凈達到標準而產生的。 這就是覺性衡量標準到達的顯相。 註： （藏文：བྱན，梵文擬音：byan，梵文天城體：ब्यन्，漢語字面意義：通達，漢語擬音：堅）

» «འདི་ནི་རིག་པ་ཚད་ཕེབས་ཀྱི་སྣང་བ་སྟེ། སྔོན་འགྲོའི་དུས་ན་ལུས་ཀྱི་བྱ་བྱེད་དེ་དག་གིས་འབྲེལ་ཆོད་དེ་ཕྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་རྟགས་སོ། ། གཉིས་པ་ཚད་ཕེབས་ཀྱི་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་ལྔ་སྟེ། ཚད་ཕེབས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན། ལུས་ཚད་ཕེབས། སེམས་ཚད་ཕེབས། འབྲེལ་བ་ཆོད་པའི་ཚད་ཕེབས། ཟད་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་རང་དེངས་པའི་ཚད་ཕེབས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་སྣང་བའི་འཁྲུལ་པ་སོ་སོར་འགག་སྟེ་འོད་དུ་སྣང་ཞིང་ཤེས་པ་ཅི་ལའང་ཚུད་པས་བེམས་པོ་འགུལ་བ་དང་ལུས་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་དུ་མཐོང་བ་དང་ཅིར་སྣང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་གསལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལྟར་ཕེབས་ནས་རྫོགས་པའི་ཚད། །ཐད་ཀའི་དངོས་སྣང་རྫོགས་པ་དང༌། །ས་རྡོའི་སྣང་བ་ཞུ་བ་དང༌། །རང་ཤེས་ཅི་ལའང་ཚུད་པ་དང༌། །དེ་ཚུད་བེམས་པོ་འགུལ་བ་དང༌། །རླུང་གི་འགྱུ་བའི་ཚད་ཟིན་དང༌། །ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཅིར་སྣང་གཟུགས་སྐུར་རྫོགས་པ་དང། །དེ་ལས་ཡབ་ཡུམ་འཁྲིལ་བ་དང༌། །ལྔ་ལྔ་ཡབ་དང་ཡུམ་སྦྱོར་ དང༌། །ཀུན་ཀྱང་མུ་ཁྱུད་ཟླུམ་པོ་ལ། །རྣལ་འབྱོར་ལུས་ཀྱི་འོད་གསལ་ ཞིང༌། །འགྲོ་དང་འོང་དང་འདུག་པར་སྣང༌། །ཐམས་ཅད་རིག་པ་ཚད་ཕེབས་སོ། །ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་ནི་བར་སྣང་འོད་ཀྱི་སྐར་ཁུང་ནས་འོད་ཟེར་བྱུང་བ་རང་གི་ལུས་ནང་སྙིང་དབུས་ཡི་གེ་ཨའི་རྣམ་པ་ལ་ཟུག་ནས་འབྲེལ་བར་སྣང་ཞིང༌། མཛོད་སྤུ་ནས་འོད་ཟེར་འདོམ་གང་གསལ་བ་ལས་ཐོར་ཚུགས་ནས་ཡེ་ཤེས་རླུང་གི་ཐིག་ལེའི་སྐུ་བརྩེགས་མ་འདེགས་པ་ནི་ཚངས་བུག་གི་འོད་རྩའི་གདངས་ལས་སྟེང་དུ་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣང་བ་མཚོན་པའོ། །ལག་པའི་སོར་མོ་འོད་ལྔས་འཁྲིགས་ཤིང་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུའི་སྒོ་དང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རེ་རེ་ནའང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ལོངས་སྐུའི་སྙིང་པོ་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པར་རང་གསལ་བ་ནི་འོད་རྩ་ཕྲ་མོ་རྣམས་སུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདངས་གསལ་བ་མཐོང་བའོ། །དུང་ཁང་དུ་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྣང་བའི་གདངས་ལས་སྟེང་གཞི་ཐམས་ཅད་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་ཞིང༌། ཐད་སོ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསལ་བས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གསལ་བར་རྫོགས་པའོ། །

這是完整的直譯： 這是覺性衡量標準到達的顯相，在前行時期，身體的那些行為已經斷絕關聯，是之後不再生起的標誌。 第二，別說衡量標準到達的自性有五：總說衡量標準到達的自性，身體衡量標準到達，心衡量標準到達，斷絕關聯的衡量標準到達，別說盡滅的果出現自然消散的衡量標準到達。 首先，各種顯現的迷亂停止，顯現為光，意識通達一切，無情物體移動，見到身體為無分微塵，一切顯現清晰為佛剎。《自然解脫》中說："如是到達圓滿的標準，直接的實相顯現圓滿，地和石的顯現融化，自心通達一切，通達后無情物動，掌握風的運動標準，見到身體的微塵，一切顯現圓滿為色身，由此父母尊交纏，五五父母尊結合，一切都在圓形圍墻中，瑜伽士身體光明清凈，顯現行走、來去和停留，這一切都是覺性衡量標準到達。" 第二，虛空光明的視窗中出現光芒，進入自身內心中央阿字的形態並顯現相連，眉間放出一尋長的光芒，從頂髻上舉起智慧風明點的層疊身，這是從梵穴光脈的光輝向上顯現忿怒尊壇城的象徵。手指被五色光纏繞，身體的毛孔和每個微塵中都自然清晰顯現無量以報身為本質的佛剎，這是見到細微光脈中智慧的光輝清晰顯現。 在頭顱中顯現忿怒尊壇城的光輝，由此上方一切顯現為忿怒尊壇城，正面一切清晰為寂靜尊壇城，金剛界壇城清晰

ཐད་སོ་ཐམས་ཅད་ཞི་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་གསལ་བས་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གསལ་བར་རྫོགས་པའོ། །འདིའི་དུས་སུ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་རྫོགས་པར་འཆར་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚད་ཕེབས་ལུས་ཀྱང་འདི་ལྟར་འགྱུར། །སོ་སོའི་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་བྲལ་ནས། །བར་སྣང་འོད་ཀྱི་སྐར་ཁུང་སྣང༌། །དེ་ནས་འོད་ཟེར་ལྕགས་ཀྱུའི་དབྱིབས། །ཕྲ་ཞིང་འཁྲིལ་བས་སྣང་བ་འཛིན། །ལུས་ཀྱི་རྡོས་པ་རང་འགགས་ནས། །ཟང་ཐལ་དྲི་མེད་འོད་ཀྱི་» «ལུས། །དབུས་ན་ཨ་ཡི་མཚན་མ་དང༌། །མཛོད་སྤུ་འོད་ཟེར་འདོམ་གང་» «ཚད། །ཐོར་ཚུགས་རླུང་གིས་འདེགས་པར་སྣང༌། །ཞི་སྐུ་ལག་པའི་སོར་མོ་ལས། །འོད་ཀྱི་འཕྲེང་བས་རྣམ་པར་འཁྲིགས། །སྒྲ་མེད་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་» «སྟེ། །མགོ་བོ་ཐོད་པའི་གཞལ་ཡས་ལས། །ཧེ་རུ་ཀ་རྣམས་མངོན་པར་» «འབྱུང༌། །འདི་དུས་རང་ལུས་ཚད་ལ་ཕེབས། །ཟང་ཐལ་སྐུ་གསུམ་གཅིག་དྲིལ་བའོ། །ཞེས་སོ། །» «གསུམ་པ་སེམས་ཚད་ལ་ཕེབས་པ་ནི། ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པའི་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནུབ་ནས་མི་རྟོག་པའི་སེམས་རང་རིག་པ་གསལ་བས་གཞན་གྱི་སེམས་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང༌། སྒྲིབ་པས་བར་དུ་ཆོད་པའི་ཕ་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱན་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་དག་པ་ཚད་མེད་པ་མཐོང་བའི་སྤྱན་ཏེ་སྣང་བའི་སེམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང༌། སྟོང་པའི་སེམས་དག་པས་ཤེས་རབ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་མངའ་དབང་འབྱོར་བ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། འདི་དུས་སེམས་ནི་གསལ་བ་དང༌། །མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་རྣམས་དང༌། །རིང་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡི། །ཆོས་རྣམས་སྐད་ཅིག་གིས་ཤེས་འགྱུར། །ཚད་མེད་སངས་རྒྱས་ཞིང་ཁམས་དང༌། །དེ་བཞིན་སྐུ་ཡང་སེམས་ལ་སྣང༌། །སྟོང་པའི་སེམས་ལ་དྲི་མ་ཟད། །རང་བཞིན་མི་གཡོ་སྟོང་གསལ་བརྙེས། །མ་འདྲེས་མཉམ་རྫོགས་དབྱིངས་ལ་ཁྱབ། །སྣང་བའི་གསལ་བས་དུ་མ་བྲལ། །ཆ་ཤས་མེད་པས་སྤྲོས་མེད་དོ། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ནི། ལུས་སེམས་འབྲེལ་བ་ཆོད་པའི་ཚད་ནི་ལུས་རྡོས་པ་དག་པས་རྩ་རླུང་དག» «དེ་དག་པས་གློ་བུར་དུ་འདུས་པའི་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཞིག་པས་འབྲེལ་ཆོད་པའོ། །

這是完整的直譯： 正面一切清晰為寂靜尊壇城，金剛界壇城清晰圓滿。此時任運成就的顯相圓滿顯現。《自然解脫》中說："衡量標準到達時身體也如此變化：各自身體的微塵分離，虛空光明的視窗顯現，然後光芒呈鉤狀，細微纏繞持取顯相。身體的粗重自然停止，成為透明無垢的光明身。中央有阿字的標誌，眉間放出一尋長的光芒，頂髻被風舉起顯現。寂靜身的手指被光明串珠纏繞。無聲的心的行為，從頭顱天宮中明顯出現諸赫魯嘎。此時自身到達衡量標準，透明的三身合一。" 第三，心到達衡量標準是：遍計的心、意和識消失，無分別的心自覺性清明，因此知他心等六種神通，以及見到被障礙阻隔的他方境界等的眼和見到無量清凈佛剎的眼，即顯相的心完全清凈，空性的心清凈而獲得無量智慧和禪定的自在。同一續中說："此時心清明，六種神通，遠處和隱蔽的諸法剎那了知。無量佛剎以及身也在心中顯現。空性的心中垢盡，獲得自性不動明空。無雜等圓遍滿法界。顯相的明顯離多，無有部分故無戲論。" 第四，身心斷絕關聯的衡量標準是：身體粗重清凈，因此脈風清凈，由此暫時聚合的身心二者的聚合瓦解而斷絕關聯。

ལུས་སེམས་འབྲེལ་བ་ཆོད་པའི་ཚད་ནི་ལུས་རྡོས་པ་དག་པས་རྩ་རླུང་དག» «དེ་དག་པས་གློ་བུར་དུ་འདུས་པའི་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཞིག་པས་འབྲེལ་ཆོད་པའོ། །ཕྲ་བའི་རིག་པའི་ཆ་ལ་བག་ལ་ཉལ་བ་ཙམ་གྱི་སེམས་དེ་ཉིད་སྐར་མདའ་འཕྲོ་བ་ལྟར་སྐད་ཅིག་རེ་ཤར་ཡང་དབྱིངས་སུ་ཡལ་བས་ཀུན་ནས་ལྡང་བའི་ལས་རྒྱུན་ཆད་དེ། འདིར་འཁོར་བ་བསྐྱེད་ཅིང་འཇུག་པའི་ལུས་ངག་སེམས་གསུམ་གྱི་ཚོགས་པ་མངོན་གྱུར་ལོག་ནས་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་བག་ལ་ཉལ་ཙམ་ཡོད་པའི་ཆ་ལས་སྐར་མདའ་རྒྱུག་པའི་ཆ་ཙམ་དུ་བྱུང་སྟེ། སྣང་ཆ་གཉིས་པོ་དེ་འཛིན་པའི་དུས་སོ། །ཡང་ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལྟར་སྣང་བའི་དུས་རྣམས་སུ། །ལུས་སེམས་འབྲེལ་བ་ཆོད་པ་ནི། །» «ཟག་བཅས་ཟད་པའི་ལུས་ལ་ཡང༌། །ཕྱིར་འབྱུང་མཚན་ཉིད་གསལ་བའི་སེམས། །སྐར་མདའ་འཕྲོ་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང༌། །ནམ་མཁའི་ཁམས་སུ་གསལ་བར་མཐོང༌། །དེ་ཉིད་ཐོག་མའི་དུས་རྣམས་སུ། །རླུང་དང་འཕྲལ་བ་དག་ལས་ཀྱང༌། །འབད་ཅིང་དག་པ་རླུང་གི་ལས། །ལུས་ལས་ཕྱི་རོལ་འཕགས་ལས་» «བྱུང༌། །མཐོང་བྱེད་གསུམ་གྱི་ཆ་ལས་ཀྱང༌། །ལུས་ནི་འོད་གསལ་དག་པ་ལ། །» «རླུང་ནི་མེ་སྟག་འཕྲོ་བ་བཞིན། །གཅིག་ཏུ་མི་གནས་རང་གསལ་གཞི། །སྣང་ཆ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འབྱུང༌། །འདིས་ནི་ལུས་སེམས་འབྲེལ་བཅད་ནས། །» «ཁམས་གསུམ་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་རིག་པ་ལ་ཕྲ་བའི་རླུང་མེ་སྟག་ཏུ་འཕྲོ་བ་ལྟ་བུ་དེས་སེམས་ཕྲ་བ་དེའི་རྟ་བྱས་ནས་འཁོར་བའི་སྣང་ཆ་མཐོང་བ་མ་འགགས་པའི་རྟེན་བྱེད་ལ། རིག་པ་དངོས་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་གདངས་ཡོད་པའི་ཆས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐོང་ཆ་མ་འགགས་པས་སྣང་བ་གཉིས་འཛིན་པ་སྟེ། རྒྱང་ཞགས་ཀྱི་གཉིས་ཀྱི་ཆ་འཛིན་དང་གཅིག་པར་སྣང་ངོ༌། །དེའང་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ཡོད་པའི་ཆ་ལས་ཤར་བ་ཡིན་ནོ། །» «ལྔ་པ་འབྲས་བུ་རང་དེངས་ཀྱི་ཚད་ལ་འབྲས་བུ་དངོས་དང་ཆ་འདྲ་བས་འབྲས་བུ་ཞེས་བརྗོད་དེ། སྟོན་སོར་«༼༡༽«ལོ་ཐོག་རྒྱས་པ་དེ། ནས་དངོས་སུ་ད་དུང་མ་གྲུབ་ཀྱང་ནས་སུ་ལེགས་པར་འཇོག་པ་བཞིན་ནོ། །དེའང་ལུས་འོད་དུ་གྲོལ་དུས་སྣང་བ་ཞིང་ཁམས་སུ་རྒྱས་པས་སྐུ་གསུམ་རང་སྣང་མཐོང་བའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱའོ། །

這是完整的直譯： 身心斷絕關聯的衡量標準是：身體粗重清凈，因此脈風清凈，由此暫時聚合的身心二者的聚合瓦解而斷絕關聯。在細微覺性的部分中，僅僅潛伏的那個心如同流星一般剎那顯現，卻在法界中消融，因此完全生起的業流斷絕。此時產生並進入輪迴的身語意三者的顯現聚合消失，僅剩極其細微的潛伏部分，如同流星劃過般出現。這是持取那兩種顯相的時候。 又《自然解脫》中說："如是在顯現的諸時，身心斷絕關聯是：即使在有漏盡的身體中，外出的特徵明顯的心，以流星劃過的方式，清晰見到在虛空界中。在最初的時候，從與風分離中，努力清凈的風的作用，從身體外升起而出現。從能見的三個部分中，身體是清凈光明，風如火星飛散，不住一處自明的基，以兩種顯相的方式出現。由此斷絕身心關聯，三界不會逆轉。" 這裡，覺性中細微的風如同火星飛散，它作為細微心的載體，成為見到輪迴顯相不斷的依靠。在覺性本身中有智慧的自然光輝，由此涅槃的見分不斷，因而持取兩種顯相。這與遠套繩持取兩個部分相同。這也是從本有任運成就的門存在的部分中顯現的。 第五，果自然消散的衡量標準，因與實際果相似而稱為果。如同秋天莊稼成熟時，雖然穀物尚未實際成熟，卻已經很好地定為穀物一樣。這也是身體解脫為光時，顯相擴充套件為剎土，因此見到三身自顯的果。

དེའང་ལུས་འོད་དུ་གྲོལ་དུས་སྣང་བ་ཞིང་ཁམས་སུ་རྒྱས་པས་སྐུ་གསུམ་རང་སྣང་མཐོང་བའི་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱའོ། །རིག་པ་ནི་གཞི་གནས་ཀྱི་རིག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ་ལམ་སྲོལ་དུ་ཚུད་པས་སྐུར་སྣང་བའོ། །ལམ་ཟད་དུ་ཉེ་བ་ལས་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པ་རྣམས་སོ། །ཚད་ནི་སྐུའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པའོ། །ཕེབས་པ་ནི་དེ་ལས་འདས་པ་མེད་པར་རྣམ་པར་སྣང་བའོ། །དེ་དག་ནི་ཟླ་བ་ཉ་གང་བའི་རྣམ་པ་དང་འདྲ་སྟེ་ཡར་གྱི་འཕེལ་ཟད་པས་རང་ངོ་ལ་བཅོས་སུ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་ནི་དེ་ལས་ཟླ་བ་མར་འགྲིབ་པ་ལྟར་སྐུ་ཡལ་ནས་ཐིག་ལེ་ལ་ཐུག་པ་ལ་སོགས་དང་པོའི་ས་ལ་ངེས་པར་སྣང་བ་སྟེ། འདི་ལ་ཟད་པའི་རང་བཞིན་སྤྱིར་བསྟན་པ། འཐད་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགོད་པ། ཐོབ་པས་མཇུག་བསྡུ་བ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཟླ་བ་མར་བྲི་ནས་གནམ་སྟོང་ལ་ཅི་ཡང་མེད་དུས་ཟླ་བའི་སྣང་བ་བྲི་བར་སྣང་ཡང་དང་པོ་ལས་ཆེར་སོང་བ་དང་ཆུང་ཏུ་སོང་བ་མེད་པ་ལྟར་རིག་པའི་སྣང་བ་ཡར་འཕེལ་དུས་ཆེར་མ་སོང༌། མར་ཟད་དུས་ཆུང་དུ་མ་སོང་སྟེ་གདངས་དབྱིངས་སུ་རང་ཐིམ་ལ་སོང་བ་ནི་ཤེལ་འོད་ནང་དུ་བསྡུས་པའི་ཆ་ཙམ་སྟེ། གང་བ་མེད་ཅིང་བྲི་བ་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་ཕྱིར་སྣང་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པས་སྣང་བ་ཆོས་ཅན་ཆོས་ཉིད་ལ་ཐིམ་ནས་ཆོས་ཉིད་གང་དུའང་བསམ་བརྗོད་མེད་པ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་བ་མེད་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཟད་ཅེས་བྱ། སྟོང་ཞེས་བྱ། མེད་ཅེས་བྱ། ཐ་སྙད་ལས་འདས་པའི་ཚིག་གོ» «།ཚུལ་འདི་མདོ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་སྟེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། འོད་དང་པདྨོ་ལྟ་བུ་དང༌། །རི་མོ་ནམ་མཁའ་འཇའ་འདྲ་མཐོང༌། །མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་འདི་དག་ནི། །མུ་སྟེགས་ཅན་ལམ་ཁྲིད་པར་བྱེད། །ཉན་ཐོས་དག་དང་རང་རྒྱལ་གྱི། །སྤྱོད་ཡུལ་དུ་ཡང་ལྷུང་བྱེད་པས། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་རྣམས་སྤངས་ཤིང༌། །སྣང་བ་མེད་པར་གྱུར་པ་ན། །དེ་ཚེ་སངས་རྒྱས་ལྷ་ཡི་ཕྱག» «།» «ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་ནས་ཕྱུང་ནས་ནི། །དེ་ཡི་མགོ་ལ་ཉུག་བྱས་མཛད། །ཡང་དག་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ལྟས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་སྟོང་གཟུགས་འཁྲུལ་སྣང་དུ་འདོད་པ་དང༌། ཁ་ཅིག་དོན་དམ་དུ་འདོད་པ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ཏེ།

這是完整的直譯： 這也是身體解脫為光時，顯相擴充套件為剎土，因此見到三身自顯的果。覺性是基本狀態的覺性顯現，進入道路，因此顯現為身。接近道路窮盡時，諸壇城圓滿。衡量標準是身的壇城圓滿。到達是超越此無所顯現。這些如同滿月的形態，上升增長窮盡，因此自性無需修正。法性窮盡的顯相是如同月亮逐漸虧損，身消融直至光點等，必定顯現在初地。 這裡分為三部分：總說窮盡的自性，詳細闡述合理性，以獲得結束。首先，如同月亮虧損至無月時，雖然月亮的顯相減少，但並非比開始時變大或變小。同樣，覺性的顯相上升增長時並未變大，下降窮盡時也未變小，光輝自然融入法界，就像水晶光收回內部一樣。這稱為無增無減。 此外，外在顯相融入法界，因此有為法融入法性，法性不可思議言說，稱為法性窮盡。相對於無顯相而言，稱為窮盡、空、無，這是超越言語的詞。 這種方式在經中也出現，《楞伽經》中說："見到如光、蓮花、圖畫、虛空、彩虹的各種標誌，這些引導外道。也會墮入聲聞緣覺的境界，因此應捨棄這一切。當無顯相時，諸佛天尊從十方剎土伸出手，摸其頭頂，這是如實隨行的徵兆。" 對此，有些人認為空性形相是錯亂顯現，有些人認為是勝義諦，兩者都不正確。

ཁ་ཅིག་དོན་དམ་དུ་འདོད་པ་གཉིས་ཀ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁམས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོའི་རང་གདངས་ཡིན་པས་མ་འཁྲུལ་ལོ» «༼༡༽«། །རིག་གདངས་ཕྱིར་ཤར་གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་པས་དོན་དམ་དངོས་སུ་མི་འཐད་དེ། སྙིང་པོའི་རང་གདངས་ཡིན་པས་ཕྱིར་སྣང་ཟད་དགོས་པའི་གནད་ནི་རིག་པ་གཡོ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་དང་བྲལ་ནས་ངོ་བོ་ནང་དབྱིངས་སུ་བཙན་ས་ཟིན་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་དོན་ལ་རིག་པ་ཤེལ་གོང་ལྟར་གནས་ཏེ། དང་པོ་གཞི་དུས་ཀྱི་རིག་པ་ཤེལ་རང་ངོ་ན་ཡོད་པ་ལྟར་ལྷུན་གྲུབ་གཏིང་གསལ་གྱི་ཆར་གནས་པ་དེ་རླུང་གིས་གཡོས་པས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་གདངས་ཕྱིར་གསལ་དུ་ཤར་བ་ཉི་མའི་རྐྱེན་གྱིས་འོད་ལྔ་ཤར་བ་ལྟ་བུ་ལས་སླར་ནང་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པས་ཉི་ཟེར་མེད་པས་འོད་ཆ་ཤེལ་གོང་དུ་ཡལ་བ་ལྟར་རིག་པ་རླུང་དང་བྲལ་བ་གདངས་རིག་པ་དབྱིངས་སུ་ལོག་སྟེ་ངོ་བོ་ལ་བཙན་ས་ཟིན་པའི་དུས་སོ། །» «དེའང་ནང་དབྱིངས་དང་པོའི་རིག་པ་ལས་རླུང་གཡོས་ཏེ་རབ་«༼༢༽«གདངས་སུ་ཤར་དུས་སུ་རླུང་དེས་ཕྱིར་འབྱུང་ལྔ་ཡུལ་ལྔར་སྣང་བའི་རྒྱུ་བྱས་པས་ལུས་དང་ཡུལ་དུ་རང་སྣང༌། ནང་དུ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་རྟ་བྱས་པས་རྣམ་ཤེས་བརྒྱད་དང་སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་གི་རྣམ་པར་ཤར་ཏེ་གཟུང་འཛིན་ལས་ཀྱི་ཁ་བརྒྱུད། གསང་བར་འོད་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདངས་བསྐྱོད་པས་གཞི་སྣང་སྙིང་པོའི་འོད་གསལ་སྣང་བའི་རྐྱེན་བྱས་པའི་ཕྱིར་ན། རླུང་ཞེས་བྱ་བ་ལས་ཀུན་བྱེད། །ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ལུས་ངག་གི་གནད་གཅུན་པས་རླུང་རང་སར་དག་ནས་ཕྱི་འབྱུང་ཡུལ་འཁྲུལ་སྣང་གི་ཆ་དང༌། ནང་འཁྲུལ་རྟོག་སེམས་སེམས་བྱུང་རང་འགགས་ཏེ། གསང་བ་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་གོང་དུ་འཕེལ་བས་རླུང་གི་གཡོ་བ་ཐམས་ཅད་དག་དུས་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཟད་སར་ཐུག་ནས་ངོ་བོ་ཀ་དག་གི་ཆོས་སྐུར་གྲོལ་ཏེ། གཟུགས་སྣང་ཐམས་ཅད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་རྣམས་ཆོས་སྐུའི་ཀློང་དུ་ཐིམ་པས་སངས་རྒྱས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཁོར་འདས་དབྱིངས་སུ་ནུབ་པས་བཟང་ངན་གྱི་འཁྲུལ་པ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །

這是完整的直譯： 有些人認為是勝義諦，兩者都不正確。因為是界如來藏的自然光輝，所以不是錯亂。因為是覺性光輝向外顯現的影像，所以不是真正的勝義諦。由於是心要的自然光輝，外在顯相必須窮盡的關鍵是：覺性必須脫離使之動搖的風，本質必須在內在法界中站穩腳跟。 因此，實際上覺性如水晶球般安住。最初基礎時的覺性如同水晶本身存在一樣，安住于任運成就深明的部分。被風攪動后，任運成就的光輝向外清晰顯現，如同陽光照射產生五色光一樣。然後再次融入內在法界，如同沒有陽光時光芒消失在水晶球中一樣。覺性脫離風時，光輝覺性迴歸法界，本質站穩腳跟的時候。 此外，內在法界最初的覺性被風攪動，顯現為光輝時，那個風作為向外五種顯現為五境的因，因此自顯為身體和對境。向內作為心和心所的載體，因此顯現為八識和五十一心所的形態，從能取所取產生業的相續。在秘密中，由於推動五光智慧的光輝，作為基礎顯現心要光明顯現的緣，因此說"風是一切業的造作者"。 對此，通過調伏身語的要點，風自然清凈，外在顯現的錯亂顯相部分和內在錯亂分別的心心所自然停止。秘密光明的顯相逐漸增長，當風的所有動搖清凈時，光明的顯相也達到法性窮盡處，本質解脫為本凈法身。這稱為一切色相涅槃。 此外，所有光明顯相融入法身界中，稱為佛陀涅槃。輪迴涅槃沉沒於法界，稱為善惡錯亂窮盡。

འཁོར་འདས་དབྱིངས་སུ་ནུབ་པས་བཟང་ངན་གྱི་འཁྲུལ་པ་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །འདིའི་དུས་སུ་དྲི་མ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དག་པར་སྦྱོང་བ་ལས་གཞན་མེད་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཕྱིས་སྐྱེ་བ་དང་ད་ལྟ་འབྱུང་བ་ལ་ལྟོས་ན་རྡུལ་ཆ་ཙམ་མེད་པའོ། །» «ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་ཡིས། །ཁམས་གསུམ་འཁོར་བའི་རྒྱུན་ཐག་གཅོད། །ཅེས་པ་དང༌། ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་ནི། །ཉམས་ཀྱི་སྣང་བ་སྟོངས་ནས་ནི། །ལུས་ཟད་དབང་པོའི་ཡུལ་ཡང་ཟད། །རྟོགས་ཚོགས་འཁྲུལ་པ་ལས་གྲོལ་ནས། །བརྗོད་གཞིའི་ཚིག་དང་བྲལ་བའོ། །ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་ནི། སྣང་བ་རིམ་གྱིས་ཐིམ་ཞིང་ཟད་ནས་དང་པོའི་ས་ལ་ཐུག་པ་ནི། དང་པོ་ནི་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་ཆགས་ལུགས་ཞིག་པ་དང༌། ནང་བཅུད་ཀྱི་ཚེའི་ཚད་ཡར་སྐྱེ་བ་དང་མར་འགྲིབ་པ་ཟད་པའི་རྟགས་སོ། །དེ་དག་མ་ཟད་ན་བདག་ཁམས་གསུམ་ལས་མི་གྲོལ་བས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཟད་པས་རྟེན་པའི་ས་མེད་བཟློག་པའི་གནས་མེད་པའི་གནད་ཀྱང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཟད་པས་སྐྱེ་བ་རྒྱུན་ཆད་དེ་རིག་པ་ཉིད་འཆི་བ་དང་བྲལ་བའོ། །» «དེས་ན་སྣང་བ་ཅིའི་ངོ་བོར་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་དེ། འདི་ཡིན་འདི་མིན་ཞེས་བརྗོད་པར་དཀའ་བས་ཆོས་ཉིད་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དོན་གྱི་འབྲས་བུའོ། །འབྲས་བུ་ནི་གང་ཟག་གིས་འདི་ཡིན་འདི་མིན་བརྗོད་པར་དཀའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཉིད་ནི། །རྟོགས་པ་རགས་པའི་ཁུངས་འགགས་ནས། །» «དྲན་པ་རང་དག་རྒྱུད་ལ་ཡང༌། །རྟེན་འབྲེལ་རླུང་ཉིད་རང་དག་པས། །རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཀ་ནས་དག་པའི་རང་བཞིན་ལ། །གཅིག་དང་དུ་མའི་གྲངས་ཟད་དེ། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་མེད་པ་དང༌། །ཆོས་རྣམས་ཟད་པའི་སར་ཕྱིན་པ། །འབྲས་བུའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། ། འདིའི་དུས་ན་ཆོས་ཙམ་དུ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པས་ན་ཆོས་ཟད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཟད་ལུགས་ནི་གཉིས་ལས། རིམ་གྱིས་ཟད་པ་ནི་སྣང་བ་བཞི་ཚད་དུ་ཕྱིན་པའི་དུས་སོ། །ཅིག་ཅར་དུ་ཟད་པ་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་མཐོང་ནས་གོམས་པར་བྱས་པས་ཉམས་གོང་འཕེལ་དང་ཚད་ཕེབས་ཀྱི་སྣང་བ་མ་སྐྱེས་པར་ཟད་པ་ཡང་ཡོད་དེ། འདི་ནི་བློ་མཆོག་ཅིག་ཅར་བ་ཞེས་བྱའོ། །

這是完整的直譯： 輪迴涅槃沉沒於法界，稱為善惡錯亂窮盡。此時除了清凈極其微細的所知障外，再無其他。相對於後來生起和現在產生的煩惱而言，連微塵般的量都沒有。 《勝義續》中說："法性窮盡的顯相，切斷三界輪迴的相續。"又說："法性窮盡的顯相，體驗的顯相空無後，身體窮盡，感官對境也窮盡。從覺悟聚集的錯亂中解脫，遠離能詮的詞語。" 其次，顯相逐漸融入窮盡，達到初地是：首先是外器世界的形成方式毀滅，內有情壽量增長和減少窮盡的標誌。如果這些不窮盡，自我就不會從三界解脫。如此，外器世界窮盡，無所依止之處，無可返回之處的關鍵也是有情窮盡，出生相續斷絕，覺性本身遠離死亡。 因此，顯相不成立為任何本質，難以說這是這不是，稱為法性窮盡，是真實的果。果是個人難以說這是這不是。 《勝義續》中說："因果的法性，粗大理解的根源阻塞后，自凈的憶念相續中，緣起風自然清凈，是從因產生的法性。本來清凈的自性中，一多數目窮盡，無身和智慧，到達諸法窮盡處，認為是果的法性。" 此時連法也不執著，所以稱為法窮盡。窮盡方式有兩種：逐漸窮盡是四種顯相達到極限時。頓時窮盡是直接見到法性后修習，未生起體驗增長和達到極限的顯相就窮盡，這稱為上等根器的頓悟者。

འདི་ནི་བློ་མཆོག་ཅིག་ཅར་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ལྟར་ཡང་ཟད་པའི་དུས་འདིར་རྡོས་བཅས་དེངས་པ། ཉོན་མོངས་དེངས་པ། སྣང་བ་དེངས་པ་གསུམ་འབྱུང་བ«༼༡༽«། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ངང་གིས་གནས་པས་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། རང་སར་དེངས་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི། །འབྱུང་བ་དེངས་པས་རྡོས་པ་འགག» «།རྡུལ་དང་ཕྲ་རབ་མཐར་འགགས་ནས། །ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་གནས་པ་མིན། །ཉོན་མོངས་དེངས་པས་འཁྲུལ་པ་དེངས། །རྟོག་བྲལ་ཞེན་པ་མི་གནས་པས། །བག་ལ་ཉལ་དང་ཀུན་ནས་ལྡང༌། །རྡུལ་ཆ་ཙམ་ཡང་མི་གནས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕྲ་རགས་དེངས་པ་ཡིས། །ཕུང་པོ་ལྔ་ཡང་མཐར་གྱིས་ཕྲ། །འབྱུང་བ་བཞི་ཡི་ལུས་ཟད་» «ནས། །ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་སྐུའོ། །རྟོག་མེད་ཏིང་འཛིན་རང་གནས་» «ཏེ། །བཅོས་མའི་ཆོས་ལས་འདས་པས་ན། །ཆོས་ཞེས་ཚིག་ཏུ་མི་གནས་» «སོ། །ཞེས་སོ། །» «གསུམ་པ་ཐོབ་པ་ནི་དེ་ལྟར་ཟད་པའི་དུས་ན་ཐོབ་པ་གཉིས་འབྱུང་སྟེ། སྐྱེ་བ་ལ་དབང་ཐོབ་པས་འཕོ་བ་ཆེན་པོར་བཞེངས་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་ཅིང་ཁྱད་པར་དུ་མི་ལུས་ཐོབ་པའི་སེམས་ཅན་སུམ་སྟོང་ལྷག་མེད་དུ་གྲོལ་བར་མཛད་པ་དང༌། འཇུག་པ་ལ་དབང་ཐོབ་པས་གདོད་མའི་ཀ་དག་ཏུ་སྐད་ཅིག་ལ་འཇུག་པ་ན་བུན་ནམ་མཁར་ཡལ་བ་ལྟར་དབྱིངས་སུ་འཇུག་པའོ། །འཕོ་བའི་སྐུར་བཞེངས་ལུགས་ནི་སྣང་བ་རིམ་གྱིས་ཟད་དུས་ལག་པའི་སོར་མོ་ལྔ་སྐབས་སུ་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་ན་བཀྲམ་བཀྲམ་སྣང་བ་ལ་ཤེས་པ་གཏད་པས་སྣང་བ་དེ་ལས་ལོག་ནས་འགྲོ་དྲུག་གི་སྣང་བ་ཆུ་ཟླ་དང་རྨི་ལམ་ལྟར་མཐོང་དུས་རང་གི་ལུས་ཀྱང་ཆུའི་ཟླ་བ་ཙམ་དུ་ཟང་ཐལ་བར་རང་སྣང་དུ་མཐོང་ལ། གཞན་གྱིས་དེ་སྔའི་ལུས་དེར་མཐོང་ལ། སྤྲུལ་པ་དང་དངོས་སུ་སྣང་བས་རིགས་དྲུག་སོ་སོའི་གནས་སུ་དོན་མཛད་ཅིང་མིའི་སྐྱེ་དགུ་སྨོན་ལམ་མཐུན་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་ལྷག་མེད་དུ་གྲོལ་བར་མཛད་ནས་སླར་ཆོས་ཉིད་ཀ་དག་གི་སར་གཤེགས་པ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་བི་མ་ལ་ལྟ་བུའོ། །

這是完整的直譯： 這稱為上等根器的頓悟者。無論如何，在這窮盡的時候，會出現有形物消散、煩惱消散、顯相消散這三種情況。自然安住於法性禪定中，稱為獲得圓滿智慧身。 同一續中說："自然消散的法性，由於元素消散而有形物停止。微塵和極微最終停止后，連微小部分也不存在。煩惱消散則錯亂消散。遠離分別，執著不存在，潛伏和完全生起的連微塵般的量也不存在。如此粗細消散，五蘊也逐漸變細。四大所成的身體窮盡后，一切成為圓滿智慧身。無分別禪定自然安住，超越造作的法，因此不住于'法'這個詞語中。" 第三，獲得：如此窮盡時出現兩種獲得。獲得對出生的自在力，顯現為大遷轉，利益眾生，特別使獲得人身的三千餘眾生無餘解脫。獲得對進入的自在力，剎那進入本初的本凈時，如雲消散於虛空般進入法界。 顯現為遷轉身的方式是：在顯相逐漸窮盡時，五指間出現光明遍佈的顯相，將意識專注於此，從那顯相返回，見到六道顯相如水月和夢境時，自身也如水中月亮般透明地顯現為自相。他人則看到之前的身體，以化身和實相顯現在六道各處利益眾生，使與願力相應的三千餘人類無餘解脫后，再回到法性本凈的境界，如大師毗摩羅一樣。

སྤྲུལ་པ་དང་དངོས་སུ་སྣང་བས་རིགས་དྲུག་སོ་སོའི་གནས་སུ་དོན་མཛད་ཅིང་མིའི་སྐྱེ་དགུ་སྨོན་ལམ་མཐུན་པ་སྟོང་ཕྲག་གསུམ་ལྷག་མེད་དུ་གྲོལ་བར་མཛད་ནས་སླར་ཆོས་ཉིད་ཀ་དག་གི་སར་གཤེགས་པ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་བི་མ་ལ་ལྟ་བུའོ། ། འཇུག་པ་ནི་སྐུ་དེས་དུས་དེར་དོན་རླབས་པོ་ཆེ་མི་མཛད་ན་སེམས་ཅན་སུམ་སྟོང་ལྷག་མེད་དུ་རང་དང་མཉམ་དུ་གྲོལ་ནས་ཀ་དག་གི་ས་ལ་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་གཤེགས་ནས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་དོན་མཛད་པའོ། ། དེ་དག་ཀྱང་རང་བྱུང་བསྟན་པའི་རྒྱུད་ལས། ནང་ལུས་ཟད་པའི་སར་ཕྱིན་ཚེ། །སོར་མོ་ལ་སོགས་དེ་བཞིན་སྣང༌། །འདིར་གཏད་འབྱུང་བ་རང་དེངས་ སོ། །སྐྱེ་དང་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས། །ཆོས་ཀུན་ཟད་པའི་རང་ས་ལ། །ཅི་ཡང་འཛིན་པ་མེད་པར་ནི། །གནས་པ་ཡིན་ནོ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ། །འདི་ནི་འཇུག་པའི་ཤུགས་ཀྱི་དབང༌། །སྐྱེ་བའི་རང་དབང་སུས་ཐོབ་པ། །དེ་ཡང་དེ་ལ་གཏད་ནས་ནི། །ཡང་དུས་འདི་ལྟར་བྱས་པ་ན། །སྣང་བའི་རང་སྒྲ་སིལ་སྐད་དེ། །སྔོན་དུ་ལོག་སྟེ་འཁྲུལ་པར་སྣང༌། །འདིས་ནི་སེམས་ཅན་དོན་ཀུན་མཛད། །རིག་པ་མཉམ་པར་གཅིག་པའི་ཕྱིར། །སྟོང་ཕྲག་གསུམ་རྣམས་སེམས་ཅན་གྱི། །འཕོ་བ་ཆེན་པོ་འདིས་འགྲུབ་བོ། །དེ་བཞིན་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་གྱིས། །ལུས་ནི་འདི་ཡི་འགྲུབ་པ་ཡིན། །འདི་ཀུན་ལུས་ཟད་ཚད་ལས་གྲོལ། །འདི་ཀུན་འབྲས་བུ་ངེས་པ་ཡི། །ས་མཆོག་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་འགྲུབ། །ཅེས་སོ། ། དེ་ལྟར་སྣང་བ་བཞི་ཚད་དུ་ཕྱིན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། དེ་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་པའོ་ཞེས་སོ། །དེའང་གནད་ལ་བརྟེན་ནས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་འཚང་རྒྱ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལྟར་ལུས་འབྱུང་རྒྱུན་ཆད་ནས། ། ཟག་བཅས་ཕུང་པོ་མི་སྣང་བར། །ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་འཚང་རྒྱའོ། །ཞེས་པ་དང༌། སྐུ་གདུང་འབར་བ་ལས། འདིས་ནི་སྣང་བ་འདི་ཉིད་ལས། འབྱུང་བ་རང་སར་དེངས་ནས་ནི། །» «འབྲས་བུ་ཐོབ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པས་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པའི་དུས་སོ། །

這是完整的直譯： 以化身和實相顯現在六道各處利益眾生，使與願力相應的三千餘人類無餘解脫后，再回到法性本凈的境界，如大師毗摩羅一樣。 進入是：如果那身不在那時做廣大利益，則與三千餘眾生一同無餘解脫，在那剎那進入本凈境界，以身和智慧不可分離的事業利益眾生。 《自生教法續》中也說："當到達內身窮盡處時，手指等同樣顯現。專注於此，元素自然消散。以出生和進入的差別，在一切法窮盡的自處，無有任何執著地安住，這是化身。這是進入力的自在。誰獲得出生的自在力，也專注於此，再次如此行時，顯相的自聲如鈴聲，首先返回而顯為錯亂。以此做一切眾生利益。因為覺性平等一味，三千眾生以此大遷轉成就。如此以漸次和頓時，此身成就。這一切從身體窮盡處解脫。這一切成就確定果位的殊勝大曼荼羅。" 如此四種顯相達到極限，稱為精進者在此產生為圓滿正等覺佛。《金剛薩埵心鏡》中說："其中圓滿正等覺佛是無餘蘊而成佛。"這也是依靠關鍵在此產生佛。《勝義續》中說："如此身體生起相續斷絕後，有漏蘊不顯現，在此產生正覺。"《身舍利燃燒》中說："由此在此顯相中，元素自然消散后，無疑獲得果位。"所說的是達到頂點的時候。

ཅེས་གསུངས་པས་ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པའི་དུས་སོ། །» «བཞི་པ་མཐའ་རྟེན་གྱི་མན་ངག་ནི། སྣང་བ་བཞི་ཚད་ལ་ཕེབས་དུས་ཀྱི་གྲོགས་སམ་རྒྱབ་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་སྟེ། དེའང་ཆོས་ཚན་གསུམ་གྱི་དབྱེ་བས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དགུར་གནས་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལ་མཐའ་རྟེན་ཡིད་ཆེས་བྱ། །མི་འགུལ་གསུམ་ལ་གཞི་བཅས་པས། །རླུང་སེམས་གནད་ལ་ཕེབས་པའོ། །སྡོད་པ་གསུམ་གྱིས་ཚད་བཟུང་བས། །རྨི་ལམ་ལྡོག་དང་ལུས་ངག་» «ཡིད། །རྟགས་དང་ཚད་དང་ངེས་འབྱུང་བའོ། །ཐོབ་པ་གསུམ་གྱིས་གཟེར་བཏབ་པས། །ཟག་བཅས་ཕུང་པོ་མི་སྣང་བའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་དང་པོ་མི་འགུལ་བ་གསུམ་ལ་གཞི་བཅས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་གཞི་ཐིངས་བའི་«༼༡༽«ཕྱིར་འདིའི་གནད་བཤད་དེ། ལུས་ཀྱི་མི་འགུལ་བ་གསུམ་གྱིས་གནད་གཟིར་བ། ངག་གི་མི་འགུལ་བ་གསུམ་གྱིས་ལམ་གསལ་བ། སེམས་ཀྱི་མི་འགུལ་བ་གསུམ་གྱིས་འབྲས་བུ་བཅུད་དུ་སྨིན་པའོ། །དང་པོ་ལུས་ཀྱི་མི་འགུལ་བ་གསུམ་ལའང་གསུམ་སྟེ། ཁྱབ་པ་བཞུགས་སྟངས་ཀྱི་མི་འགུལ་བ་གསུམ་གྱིས་རླུང་འགྲོ་འོང་དགག་པ། འཆར་བྱེད་གཟིགས་སྟངས་ཀྱི་མི་འགུལ་བ་གསུམ་གྱིས་སྣང་བའི་འཕེལ་བཟུང་བ། གཅུད་པ་སེམས་ཀྱི་མི་འགུལ་བ་གསུམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ཆམ་ལ་དབབ་པའོ། །དང་པོ་ལ་རྣམ་དབྱེ་མདོར་བསྟན་པ་དང༌། རྣམ་གྲངས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ལུས་ཀྱི་གནད་ནི་འདི་གསུམ་སྟེ། །སེང་གེའི་ཚུལ་དང་གླང་ཆེན་» «ཚུལ། །དྲང་སྲོང་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་འདུག་སྟངས་གསུམ་ལས། ཆོས་སྐུའི་འདུག་སྟངས་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་སྐུའི་བཞུགས་སྟངས་སེང་གེ་ཡིས། །འཁྲུལ་པའི་འཇིགས་པ་ཀུན་བྲལ་ནས། །རྡོ་རྗེའི་མིག་གིས་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་པས། བཞུགས་སྟངས་དེ་ཇི་ལྟར་བཅའ་བ་ནི་དཔེར་ན་སེང་གེ་འགྱིང་བ་འདྲ་སྟེ། རྐང་མཐིལ་གཉིས་ས་ལ་ཕབ་པ་ནི་འབྱུང་བ་སྙོམས་པ་དྲོད་ཀྱི་གནད། ལུས་འགྱིང་ཚུགས་སུ་འདུག་པས་ལས་རླུང་གནོན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་འཕེལ་བའི་གནད། ལག་སོར་བསྒོངས་ཏེ་ས་ལ་ཕབ་པས་འཕྲོ་བ་ལས་གྱི་རླུང་ལྡོག་པའི་གནད། རོ་སྟོད་གསེང་ལ་བོར་བས་ཉམས་སྣང་མྱུར་དུ་འཆར་བའི་གནད།

這是完整的直譯： 所說的是達到頂點的時候。 第四，究竟依止的口訣是：四種顯相達到極限時的助伴或後盾。這又以三種法類的區分而有九種法門： 《勝義續》中說："對此應信賴究竟依止。以三種不動為基礎，風心達到關鍵。以三種安住把握標準，夢境返轉和身語意的征相、標準和決定出現。以三種獲得釘住，有漏蘊不顯現。" 其中首先以三種不動為基礎，爲了涅槃的基礎沉澱，解釋這個要點：以身體三種不動壓迫要點，以語言三種不動明顯道路，以心意三種不動使果實成熟。 首先身體的三種不動又分三種：遍滿的坐姿三種不動阻止風的來去，顯現的注視方式三種不動把握顯相的增長，收攝的心意三種不動使元素平息。 第一又分為簡略說明分類和廣說類別兩部分。首先，《珍珠串》中說："身體要點有這三種：獅子式、大象式、仙人式，應當了知。" 第二，三種坐姿中，法身坐姿《勝義續》中說："以法身獅子坐姿，遠離一切迷亂恐懼，以金剛眼得見。" 如何擺這種坐姿呢？例如像威武的獅子：兩腳掌踏地是平衡元素、溫暖的要點；身體挺直坐著是壓制業風、增長智慧風的要點；手指伸展按地是逆轉散亂業風的要點；上身放鬆是迅速生起體驗顯相的要點。

རོ་སྟོད་གསེང་ལ་བོར་བས་ཉམས་སྣང་མྱུར་དུ་འཆར་བའི་གནད། རྩལ་མཇིང་པ་ལ་བོར་བས་དབྱིངས་རིག་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་གནད་དོ། །གནད་གཅུན་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་གསེར་གྱི་མཁའ་ལྡིང་ལས། གང་གིས་ཆོས་སྐུར་བཞུགས་པའི་ཚུལ། །གང་ཟག་གང་གིས་ལུས་ཀྱི་གནད། །དེ་དང་མཐུན་པར་སུས་ཤེས་པ། །འདིས་ནི་ཆོས་སྐུ་བདེ་ཆེན་ལ། །རྣལ་འབྱོར་དག་ཏུ་བྱེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །ལོངས་སྐུའི་བཞུགས་སྟངས་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུའི་བཞུགས་སྟངས་ནི། །» «རྣལ་འབྱོར་ཉལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས། །ཆོས་ཉིད་རྣམས་ལ་ལོངས་སྤྱད་ན། །པད་མའི་སྤྱན་གྱིས་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་པས་ཇི་ལྟར་བཅའ་བ་ནི། ཁ་སྦུབ་ཏུ་ཉལ་བས་ཚོགས་པའི་ཆོས་བཅར་ལ་གནོན་པའི་གནད། པུས་བྲང་སྦྱར་བས་འབྱུང་བའི་དྲོད་འབེབས་པའི་གནད། རྐང་པའི་སོར་མོ་ཕྱིར་འཕུལ་བས་གཡོ་བ་ལས་ཀྱི་རླུང་འཛིན་པའི་གནད། ལག་པའི་གྲུ་མོ་ས་ལ་བཙུགས་པས་དབྱིངས་ལ་རིག་པ་འདྲེན་པའི་གནད། མཇིང་པ་གྱེན་ལ་བཏེག་པས་དབྱིངས་རིག་གཉིས་མི་འབྲལ་བའི་གནད་དོ། །ཡོན་ཏན་ནི། གསེར་གྱི་མཁའ་ལྡིང་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཕྱིར། །ལོངས་སྐུའི་བཞུགས་སྟངས་བསྟུན་བྱས་པས། །འདི་ནི་སྐུ་གསུམ་ཞིང་ལ་སྤྱོད། །ཅེས་སོ། །སྤྲུལ་སྐུའི་བཞུགས་སྟངས་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྤྲུལ་པ་སྐུ་ཡི་བཞུགས་སྟངས་ནི། །དྲང་སྲོང་ཙོག་པུ་ལ་བརྟེན་ནས། །ཆོས་ཉིད་སྣང་བ་རང་སྤྲུལ་པས། །ཆོས་ཀྱི་མིག་གིས་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་པས། དཔེར་ན་དྲང་སྲོང་ཙོག་པུ་དང་འདྲ་སྟེ། རྐང་པའི་ལོང་བུ་གཉིས་གཤིབས་པས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་འབྲེལ་བ་འབྱུང་བའི་གནད། རྐང་མཐིལ་གཉིས་ས་ལ་ཕབ་པས་ཉོན་མོངས་དང་ལས་རླུང་གཉིས་གནོན་པའི་གནད། པུས་བྲང་སྦྱར་བས་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་སྙོམས་པའི་གནད། ལུས་སྤྱི་དྲང་པོར་འདུག་པས་རྩ་མི་འཆུས་པའི་གནད། ལག་པ་གཉིས་བསྣོལ་བས་དབྱིངས་རིག་འདྲེས་པའི་གནད། མཇིང་པ་ཐད་ཀར་བསྲངས་བས་«༼༡༽«སྒྲོན་མ་བཞི་རང་ཡུལ་ལ་འཕུལ་བའི་གནད་དོ། །ཡོན་ཏན་ནི་གསེར་གྱི་མཁའ་ལྡིང་ལས། ལུས་ཀྱི་ཚོགས་པ་དག་བྱེད་པ། །སྤྲུལ་པ་སྐུ་ཡི་བཞུགས་སྟངས་ཉིད། །སུ་ཡིས་ཤེས་པ་དེ་གནད་བསྟུན། །དེ་ཉིད་ལས་གྲོལ་འཚང་» «རྒྱའོ།

這是完整的直譯： 上身放鬆是迅速生起體驗顯相的要點。頭頸放鬆是境界和覺性不分離的要點。 調伏要點的功德，《金翅鳥》中說："誰能以法身方式安住，誰能了知與身體要點相應的人，此人於法身大樂中修習瑜伽。" 報身坐姿，《勝義續》中說："圓滿受用身的坐姿，依靠瑜伽臥姿，受用諸法性，以蓮花眼得見。" 如何擺這種姿勢：俯臥壓制聚集的諸法的要點；膝胸相貼引下元素溫暖的要點；腳趾向外伸展控制動搖業風的要點；手肘撐地引導覺性入境界的要點；頸部向上抬使境界和覺性不分離的要點。 功德是，《金翅鳥》中說："為受用法界，隨順報身坐姿，此人受用三身剎土。" 化身坐姿，《勝義續》中說："化身坐姿，依靠仙人蹲坐，法性顯現自化現，以法眼得見。" 例如像仙人蹲坐：兩踝骨併攏是生起方便和智慧關聯的要點；兩腳掌踏地是壓制煩惱和業風二者的要點；膝胸相貼是平衡身體元素的要點；身體整體正直而坐是脈不扭曲的要點；兩手交叉是境界和覺性融合的要點；頸部正直伸展是四燈向自境推進的要點。 功德是，《金翅鳥》中說："凈化身體聚合的化身坐姿，誰了知此要點並隨順，彼人解脫業而成正覺。"

སུ་ཡིས་ཤེས་པ་དེ་གནད་བསྟུན། །དེ་ཉིད་ལས་གྲོལ་འཚང་» «རྒྱའོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་གྲང་ཤས་ཆེ་བས་སྤྲུལ་སྐུ་དང་བསྟུན་ན་གྲང་དྲོ་སྙོམས་ལ། ཚ་བ་ཆེ་བས་ཆོས་སྐུ། སྙོམས་པས་གླང་པོ་དང་བསྟུན་པར་བྱའོ། །འཆར་བྱེད་གཟིགས་སྟངས་ཀྱི་མི་འགུལ་བ་གསུམ་ནི། སྤྲུལ་སྐུའི་གཟིགས་སྟངས་སུ་བལྟས་པས་རིག་པ་ཐུགས་རྗེའི་སྣང་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད། དེ་ཡང་མིག་དལ་བ་ལ་བརྟེན་པས་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་འབྲལ་མི་སྲིད། ཡིད་ཙམ་ཐུར་ལ་ཕབ་པས་སྟོང་ཉིད་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའི་ལྟ་བ་ལ་གནས། མཉམ་པར་བལྟས་པས་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་འགྱུར་མི་སྲིད་དོ། །ལོངས་སྐུའི་གཟིགས་སྟངས་སུ་བལྟས་པས་རིག་པ་རང་བཞིན་གྱི་སྣང་བ་མངོན་དུ་མཐོང་སྟེ། དེའང་ལུས་མ་གཅུས་པར་མིག་གཉིས་གཡས་གཡོན་དུ་ཟུར་གྱིས་མཉམ་པར་བལྟས་པས་འཁྲུལ་སྣང་དུས་གཅིག་ལ་འགག» «གཡས་ཟུར་གྱིས་རིག་པ་རང་སྣང༌། གཡོན་ཟུར་གྱིས་དབྱིངས་སྣང་རང་ཤར། ཡིད་ཙམ་མནན་པས་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲོ་འོང་ཆོད་«༼༡༽«པའོ། །ཆོས་སྐུའི་གཟིགས་སྟངས་སུ་བལྟས་པས་རིག་པའི་ངོ་བོ་མཐོང་སྟེ། དེའང་མིག་གཉིས་མཉམ་པར་ཡིད་ཙམ་གྱེན་ལ་བཟློག་པས་ངན་སོང་གསུམ་གྱི་སྐྱེ་གནས་རྒྱུན་གཅོད། སྨིན་མཚམས་སུ་གཅུད་པས་རིག་པ་ལ་འཁྱོར་ས་མེད། ནམ་མཁའི་མཐོངས་ལ་བལྟས་པས་དབྱིངས་རིག་འབྲལ་བ་མེད་དོ། །དེ་ཐམས་ཅད་ལ་མིག་ཧ་ཅང་མ་བསྒྲིམས་པར་ཁོང་དལ་ལ་གློད་པ་གཅེས་སོ། །གཅུད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱི་མི་འགུལ་བ་གསུམ་ནི། ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་གཅུད་པས་འགྲོ་དྲུག་གི་འཁྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་རྒྱུན་ཆད། སོར་མོའི་ཚིགས་རྣམས་བསྐུམས་པས་ལུས་གཡོ་རྩོལ་ལ་དགའ་བའི་བྱ་བ་འཇིག» «སྐབས་སུ་མཇིང་པའི་རྩ་ལྟེམས་པས་འོད་སྣང་རང་ལུགས་སུ་འཆར། ལུས་ཀྱི་གཅུད་པ་སོར་བཞག་པས་ཁམས་གསུམ་མིང་མེད་པར་བྱེད་པའོ། །» «གཉིས་པ་ངག་གི་མི་འགུལ་བ་གསུམ་ནི། གཞན་དང་ངག་མ་འདྲེས་པས་འགྲོ་དྲུག་ཕལ་བའི་ངག་སྟོངས་པར་བྱེད། ཚིག་གི་འགྲོ་ལྡོག་བཅད་པས་ཚིག་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འཆར་བར་བྱེད། རང་གི་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་བཀག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངང་ལ་གནས་པའོ། །

這是完整的直譯： 誰了知此要點並隨順，彼人解脫業而成正覺。" 此外，身體元素偏冷者應隨順化身姿勢則冷熱平衡，偏熱者應隨順法身姿勢，平衡者應隨順大象姿勢。 顯現的注視方式三種不動是：以化身注視方式觀看，覺性受用大悲顯相。依靠眼睛緩慢，不可能離開禪定。意識稍微向下壓，安住于離開思維的空性見。平等觀看，不可能受煩惱控制。 以報身注視方式觀看，親見覺性自性顯相。身體不彎曲，兩眼平等地向左右側看，幻相同時遮止。右側看覺性自顯，左側看境界顯相自生。稍微壓下，斷絕光明鏈的來去。 以法身注視方式觀看，見到覺性本質。兩眼平等稍微向上翻，斷絕三惡趣的生處相續。收攝於眉間，覺性無所依靠。看向虛空，境界和覺性不分離。 所有這些都不要過分用力看，保持內心放鬆很重要。 收攝的三種不動是：收攝身體肢節，斷絕六道迷亂之輪的相續。屈曲手指關節，破壞喜歡身體動作的行為。適時收緊頸部脈，光明顯相自然顯現。保持身體收攝，使三界無名。 第二，語言的三種不動是：不與他人言語混雜，使六道凡夫的語言空無。斷絕詞句的來去，使自生詞句智慧顯現。遮止一切自己的言說，安住於一切法不可言說的狀態。

རང་གི་བརྗོད་པ་ཐམས་ཅད་བཀག་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ངང་ལ་གནས་པའོ། །འདི་དག་གི་སྔོན་དུ་ངག་བསླབ་པ་རྒྱུས་མེད་པའི་སར་སྨྱོན་པའི་ཚིག་ལྟར་ཅི་དྲན་སྔ་ཕྱི་ཐམས་ཅད་བསླངས་ནས་བརྗོད་པས་དུབ་སྟེ་ཅི་ཡང་ཟེར་སྙིང་མི་འདོད་པ་ན་མི་སྨྲ་བའི་ངང་ལ་ངག་གནས་པར་བྱ་ཞིང་སྐབས་སུ་སྨྲ་སྙིང་མི་འདོད་ཀྱང་ལུང་སྟོང་ལ་སོགས་པ་མི་མེད་པར་དུབ་པ་ཙམ་བརྗོད་ནས་མི་སྨྲ་བའི་ངང་ལ་བསླབ་བོ། །དེ་ནས་གཞན་དང་གླེང་བ་སྤངས་ཏེ་མདོ་ཁ་ཏོན་སྔགས་བཟླས་པ་ཙམ་ལས་མི་བྱ་བ་ནི་བརྟན་པར་བྱ་བའོ། །དེ་ནས་དེ་དག་ཀྱང་བཀག་ནས་ཅི་ཡང་མི་སྨྲ་བར་ལ་བཟླ་བ་ནི། གསང་བ་སྒྲ་རྒྱུད་ལས། ངག་ནི་བསླབ་དང་གནས་པ་དང༌། །ལ་བཟླ་བརྟེན་པར་བྱ་བའོ། །ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །» «གསུམ་པ་སེམས་ཀྱི་མི་འགུལ་བ་གསུམ་ནི་གཏད་པའི་འབེམ་དང་མ་བྲལ་བས་རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས། རིག་པ་དབྱིངས་ཀྱི་གོ་རར་བཅུག་པས་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་འཁྱོར་ས་མེད། རྟག་ཏུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ངང་དང་མ་བྲལ་བས་སྣང་བ་བཞི་ཚད་དུ་ཕྱིན་པར་ངེས་སོ། །དེའང་འགྱུ་བས་རྟོག་ལ་རྟོག་པས་འཁོར་བའི་ལས་སོག་པ་ལས། འགྱུ་བའི་རྟེན་རྩ་རླུང་གནད་དུ་གཅུན་པས་རྟོག་པ་རྒྱུན་ཆད་པའི་རང་གནད་གལ་པོ་ཆེའོ། །གཉིས་པ་སྡོད་པ་གསུམ་གྱིས་ཚད་གཟུང་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། ལུས་ཀྱི་སྡོད་པ་གསུམ་གྱིས་བྱ་བ་དང་བྲལ་བ་དང༌། རླུང་གི་སྡོད་པ་གསུམ་གྱིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཚད་གཟུང་བ་དང༌། སྣང་བའི་སྡོད་པ་གསུམ་གྱིས་མི་ལྡོག་པར་ཡིད་ཆེས་པའོ། །དང་པོ་གསུམ་ནི་ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་ལ་མི་གནས་པར་སྡོད་པས་འཁོར་བའི་འཁྲུལ་བ་འཕེལ་མི་སྲིད། ཡན་ལག་གི་འཕེན་སྡུད་སྡོད་པས་འཁྲུལ་པའི་འཁོར་ལོ་རྒྱུན་ཆད། བྱ་བ་གཞི་ལ་ཕབ་སྟེ་རྩོལ་མེད་དུ་སྡོད་པས་བསགས་པ་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་དང་བྲལ་» «བའོ། །རླུང་གི་སྡོད་པ་གསུམ་ནི་རླུང་ཕྱིར་མི་འགྲོ་བར་སྡོད་པས་སྣང་རྐྱེན་ཐ་དད་པས་སྡོད་ས་མེད། རླུང་ནང་དུ་མི་འགེངས་པར་སྡོད་པས་རྣམ་རྟོག་ཐ་དད་པའི་རྟེན་མེད། རླུང་ཕྱི་ནང་དུ་འགྲོ་འོང་མེད་པར་སྡོད་པས་འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་འཛིན་པའི་གཞི་སྟོངས་པའོ། །

這是完整的直譯： 遮止一切自己的言說，安住於一切法不可言說的狀態。 在這之前，應先訓練語言：在陌生的地方，像瘋子一樣說話，想到什麼就說什麼，前後都說出來，直到疲憊不想再說為止，然後保持不說話的狀態。有時即使不想說話，也要在無人處說些無意義的話直到疲憊，然後訓練保持不說話的狀態。 之後，避免與他人交談，只誦經咒，這是要穩固的。然後，連這些也停止，完全不說話，這就是所謂的"默唸"。如《密續》所說："語言應訓練、安住和默唸依止。" 第三，心的三種不動是：不離所緣對象，常住于佛陀的意趣中。將覺性置入境界的圍欄中，事物的實相無所依靠。常不離彼之狀態，必定圓滿四種光明。 此外，由動轉生分別，由分別積聚輪迴業。通過調伏動轉之基礎脈風要點，斷絕分別相續，這是極其重要的自身要點。 第二，以三種安住把握標準分三：以身體三種安住離開行為，以氣三種安住把握不生的標準，以顯相三種安住確信不退轉。 第一三種是：不住于身體行為而安住，不可能增長輪迴的迷亂。肢體收放而安住，斷絕迷亂之輪的相續。將行為放置於基礎上無為而安住，離開所積業的異熟。 氣的三種安住是：氣不向外出而安住，不同的外緣無處可住。氣不向內充滿而安住，不同分別念無所依靠。氣無內外來去而安住，輪迴涅槃二取的基礎空無。

རླུང་ཕྱི་ནང་དུ་འགྲོ་འོང་མེད་པར་སྡོད་པས་འཁོར་འདས་གཉིས་སུ་འཛིན་པའི་གཞི་སྟོངས་པའོ། །སྣང་བའི་སྡོད་པ་གསུམ་ནི་འོད་ལ་འཕྲིག་ས་མེད་པར་སྡོད་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་མི་ལྡོག་པར་ངོ་ཤེས། རིག་པ་ལ་འཕྲིག་ས་མེད་པར་སྡོད་པས་ལས་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་མཐའ་ཟད། སྐུ་ལ་འདར་ས་མེད་པར་སྡོད་པས་ལུས་ཀྱི་ཟག་པ་རྣམས་རང་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །» «འདི་དག་གི་དུས་ན་རྟགས་ལུས་ངག་ལ་འཆར་བ་དང༌། ཚད་རྨི་ལམ་གྱིས་གཟུང་བ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་མཐོང་བའི་དུས་ན་ལུས་རུས་སྦལ་འཁར་གཞོང་དུ་བཅུག་པ་ལྟ་བུ་ནི་ལུས་ཀྱི་རྩ་དལ་བར་གནས་པ་ལས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་བྱ་རྩོལ་དང་བྲལ་བ་ལུས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། བུམ་པའི་དབང་གིས་ལུས་དག་པས་སྤྲོས་བཅས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རང་ལུགས་སུ་ཤར་བའོ། །ངག་ལྐུགས་པའི་རྣམ་པ་ལྟར་སོང་བ་ནི་རྩ་ནང་དུ་རྣམ་ཤེས་ཚུད་པ་ལས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བརྗོད་གཞི་རང་སར་དག་པ་ངག་གི་བརྡ་ལ་ཞུགས་པས་སྤྲོས་པ་ཕྱིར་བཅད་ནས་ཡེ་ཤེས་ནང་དུ་གསལ་བའོ། །སེམས་མཁའ་འགྲོ་རྙི་ལ་ཟིན་པ་ལྟར་སོང་བ་ནི་རིག་པ་འོད་གསལ་དང་འདྲེས་པ་ལས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འཛིན་མེད་རང་གྲོལ་བ་སེམས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་ཞུགས་པས་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བར་གནས་པའོ། །ཉམས་གོང་འཕེལ་གྱི་སྣང་བ་མཐོང་བའི་དུས་ན་ལུས་སྐྱེས་བུ་ནད་ཀྱིས་གདུངས་པ་ལྟར་ངོ་ཚ་དང་མཛེས་སྒེག་མེད་པ་ནི་རླུང་དབུ་མར་ཐོབ་«༼༡༽«པ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། འདི་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དགག་སྒྲུབ་མེད་པའི་དོན་ལུས་སྤྱི་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། གསང་དབང་གི་ལས་དག་པས་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དབང་ལས་ཉེ་བར་ཐོབ་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་ལུགས་སུ་ཤར་བའོ། །ངག་སྨྱོན་པ་རང་ཚིག་རྡོལ་བ་ལྟར་སོང་བ་ནི་བརྗོད་ཚིག་རང་ངོར་དག་པ་ལས་འབྱུང་སྟེ། འདི་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཚིག་ལས་འདས་པའི་དོན་ངག་གི་གདངས་ལ་ཞུགས་པས་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དོན་ནང་དུ་ཆོད་པའོ། །སེམས་སྐྱེས་བུ་རྩི་དུག་གིས་ལན་བདུན་ཐེབས་པ་ལྟར་དྲན་པ་གཏད་«༼༡༽«ཡལ་འཛིན་མེད་དུ་སོང་བ་ནི་སེམས་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་ཀློང་དུ་གྲོལ་བ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ།

這是完整的直譯： 氣無內外來去而安住，輪迴涅槃二取的基礎空無。 顯相的三種安住是：安住于光明無所阻礙，認知三界不退轉。安住于覺性無所阻礙，業和異熟的邊際耗盡。安住于身無所顫動，身體的漏自然耗盡。 此時有身語顯現的徵兆和以夢境把握標準兩種。首先，在見到法性現前顯相時，身體如龜殼置於木盆中，這是由身體脈輪緩慢安住而生。這是大圓滿的無作為義理進入身體肢節，由瓶灌頂清凈身體，有戲論智慧自然顯現。 語言如啞巴一樣，是由識進入內脈而生。這是大圓滿所詮自處清凈進入語言表達，遮止外在戲論，智慧內在明顯。 心如空行母抓住屍體，是由覺性與光明融合而生。這是大圓滿無執自解脫進入心的顯相，安住于遠離一切戲論。 在見到體驗增上顯相時，身體如病人備受折磨，無羞恥和美態，是由氣入中脈而生。這是大圓滿無遮無立義理進入全身，由密灌頂清凈業，無戲論灌頂所得的智慧自然顯現。 語言如瘋子自語，是由所說詞句自處清凈而生。這是大圓滿超越言詞的義理進入語音，內在斷絕無戲論義理。 心如人中毒七次，念頭無法固定和執取，是由心解脫于無生界而生。

སེམས་སྐྱེས་བུ་རྩི་དུག་གིས་ལན་བདུན་ཐེབས་པ་ལྟར་དྲན་པ་གཏད་«༼༡༽«ཡལ་འཛིན་མེད་དུ་སོང་བ་ནི་སེམས་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་ཀློང་དུ་གྲོལ་བ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་མ་སྐྱེས་རང་གྲོལ་གྱི་རྟོགས་པ་སེམས་ཀྱི་བྱུང་ས་ལ་ཞུགས་པས་སྤྲོས་པ་ཡེ་ནས་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་སྐྱེས་པའོ། །རིག་པ་ཚད་ཕེབས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བའི་དུས་ན་ལུས་གླང་པོ་ཆེ་འདམ་དུ་བྱིང་བ་ལྟར་སོང་བ་ནི་སེམས་རྩ་རླུང་ལ་ཐེབས་པ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། འདི་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྤང་བླང་མེད་པའི་དོན་སྙིང་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དབང་གིས་ལས་དག་པས་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་བྱུང་དུ་ཤར་བའོ། །ངག་གྲུལ་བུམ་གྱི་ཕྲུ་གུ་བྲག་བར་ནས་འཐོན་པའི་དབྱངས་ལྟར་སོང་བ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་དུ་སྙིང་རྗེ་འདུས་པ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྨྲ་བསམ་ལས་འདས་པའི་དོན་ངག་གི་སྒྱུར་བྱེད་ལ་ཞུགས་པས་ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་དོན་ནང་དུ་ཆད་པའོ། །སེམས་རིམས་ནད་བྱང་བས་སླར་མི་ལྡོག་པ་ལྟར་སོང་བ་ནི་འདས་པའི་ཆོས་ལ་ད་ལྟ་རྗེས་སུ་མི་བསྙག་པས་དུས་གསུམ་འབྲེལ་ཐག་ཆད་པ། སེམས་རྣམ་པར་དག་པའི་རླུང་གིས་ཟིན་པ་སྟེ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡེ་གྲོལ་བསྐྱལ་གཞི་མེད་པ་སེམས་ཀྱི་གནས་པ་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། ཤིན་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་རང་གྲོལ་ལ་དབང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་མཐོང་བའི་དུས་ན་ལུས་མཁའ་འགྲོ་རྙི་ལས་བཏོན་པ་ལྟར་སོང་བ་ནི་སེམས་འོད་གསལ་གྱི་དྲ་བར་ཚུད་པ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། འདི་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་རང་གྲོལ་ལུགས་ཀྱི་དམིགས་པ་ལ་ཞུགས་པས་ཉམ་ང་དང་བག་ཚ་དང་རེ་དོགས་དང་དགའ་འཇིགས་མེད་པ་སྟེ། ཚིག་དབང་གིས་ལུས་ཀྱི་ལས་དག་པས་རབ་ཏུ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་བྱུང་དུ་ཤར་བའོ། །ངག་བྲག་ཅའི་རྣམ་པ་ལྟར་བརྗོད་འཛིན་མེད་པར་སོང་བ་ནི་རྩ་གནས་ཀྱི་ཡི་གེ་རླུང་གི་ཐིག་ལེར་ཚུད་པ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་དོན་ངག་གི་གྲག་པ་ལ་ཞུགས་ཏེ། རབ་ཏུ་སྤྲོས་མེད་སྨྲ་བྱའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བའོ། །

這是完整的直譯： 心如人中毒七次，念頭無法固定和執取，是由心解脫于無生界而生。這是大圓滿本來不生自解脫的證悟進入心的源頭，生起本來無戲論的智慧。 在見到覺性達到標準的顯相時，身體如大象陷入泥沼，是由心入于脈氣而生。這是大圓滿無取捨義理進入心間，由智慧灌頂清凈業，極無戲論智慧自然顯現。 語言如山間野人孩童的聲音，是由智慧灌頂中悲心融合而生。這是大圓滿超越言思的義理進入語言轉換，極無戲論義理內在斷絕。 心如熱病痊癒后不再復發，是由不追隨過去法而斷絕三時聯繫，心被清凈的氣所攝持。這是大圓滿本解脫無需修持進入心的安住，稱為極無戲論智慧自顯自解脫自在。 在見到法性窮盡的顯相時，身體如空行母從屍體中取出，是由心入于光明網而生。這是大圓滿自解脫方式的所緣進入，無怯懦、畏懼、希望、恐懼和喜懼。由語灌頂清凈身業，極無戲論智慧自然顯現。 語言如回聲一樣無所詮說執取，是由脈處的字入于氣的明點而生。這是大圓滿不可言說的義理進入語言音聲，超越極無戲論所說境界的智慧自在。

རབ་ཏུ་སྤྲོས་མེད་སྨྲ་བྱའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བའོ། །སེམས་སྐྱེས་བུའི་སྙིང་ལ་མདས་ཟིན་པ་སྐད་ཅིག་ལ་འཆི་བ་ལྟར་རང་ཡལ་སྐར་མདའ་འཕྲོ་བ་ཙམ་དུ་སོང་བ་ནི་གོམས་པ་ཀློང་དུ་གྱུར་པ་ལས་འབྱུང་བ་སྟེ། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་སྐད་ཅིག་མ་མྱུར་བྱེད་ཀྱི་ཚད་སེམས་ཀྱི་འགྲོ་ས་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཡེ་ཤེས་ལ་རང་དབང་འབྱོར་བའི་དུས་སོ། །» «གཉིས་པ་ཚད་རྨི་ལམ་གྱིས་གཟུང་བ་ནི། དེ་དག་གི་དུས་སུ་བརྩོན་འགྲུས་རབ་ཚེ་འདིར་འཚང་རྒྱ་བ་རྣམས་ལ་རྨི་ལམ་རྒྱུན་ཆད་པ་ནི་གོམས་པ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བས་ལས་དང་བག་ཆགས་ཀྱིས་མ་གོས་ཤིང་ཕན་གནོད་མེད་པའི་རྟགས་སོ། །འབྲིང་བར་དོར་འཚང་རྒྱ་བ་རྣམས་ལ་རྨི་ལམ་ལ་རྨི་ལམ་དུ་ཤེས་པ་ནི་གོམས་པ་ངེས་པ་ལས་འབྱུང་བས་བག་ཆགས་བཟང་ངན་གྱི་རྟོག་པ་མེད་པའོ། །ཐ་མ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུར་དབུགས་ཕྱུང་ནས་འཚང་རྒྱ་བ་རྣམས་ལ་བག་ཆགས་ངན་པའི་རྨི་ལམ་རྣམས་འགགས་ཏེ། དཀར་ཕྱོགས་བཟང་པོ་ཤ་སྟག་ཏུ་རྨི་བ་ནི་ངན་པ་བཟང་པོར་འགྱུར་བ་སྟེ། གོམས་པ་ཙམ་ལས་འབྱུང་བས་བག་ཆགས་ཀྱི་མཐའ་སྟོངས་པའོ། །གསང་བ་སྒྲ་རྒྱུད་ལས། རབ་ལ་ཆད་དང་འབྲིང་གིས་ཤེས། །ཐ་མ་འགྱུར་བར་ངེས་པ་སྟེ། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་ཐོབ་པ་གསུམ་གྱིས་གཟེར་གདབ་པ་ནི། སྐྱེ་བ་ལ་རང་དབང་ཐོབ་པས་གཞན་དོན་དངོས་སུ་བྱེད། འཇུག་པ་ལ་རང་དབང་ཐོབ་པས་ཟག་བཅས་མི་སྣང་བར་འཚང་རྒྱ། རླུང་སེམས་ལ་རང་དབང་ཐོབ་པས་ཁམས་གསུམ་དུ་ལྡོག་མི་སྲིད་པ་སྟེ། གསང་བ་སྒྲ་རྒྱུད་ལས། ཐོབ་པ་གསུམ་གྱིས་གཟེར་བཏབ་» «པས། །ཟག་བཅས་ཕུང་པོ་མི་སྣང་བའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བ་བཞི་མཐའ་རྟེན་དང་བཅས་པའི་སྐབས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་བར་ལ་ས་ལམ་གྱི་རྫོགས་ཚུལ་ངེས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཕྱི་རྒྱུའི་ས་བཅུའི་དོན་ཚང་བར་རྫོགས་ཚུལ་དང༌། ནང་འབྲས་བུ་སྣང་བའི་ས་བཅུ་དྲུག་གི་རྫོགས་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི་རང་ཤར་ལས། ས་ཞེས་བྱ་བ་གུད་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདེན་པ་མཐོང་བའི་གང་ཟག་གཅིག་ལ་ས་རྣམས་རྫོགས་ནས་ཡོད་དོ། །

這是完整的直譯： 擁有超越言說範疇的無戲論智慧。當心念生起在人的心中時，如同瞬間死亡一般自然消失，僅如流星閃過，這是源於修習達到圓滿境界。大圓滿的剎那迅速修行的標準已進入心的行處，這是完全平息一切戲論的智慧自在的時刻。 第二，以夢境來把握標準：在那些時候，對於精進最高者今產生佛的人們來說，夢境中斷是由於大修習的出現，表示未被業力和習氣所染，無有利害的徵兆。對於中等者中陰成佛的人們來說，在夢中知道是夢是由於確定的修習而產生，沒有好壞習氣的分別。對於最低者在自性化身中解脫后成佛的人們來說，惡習氣的夢境停止，只夢見善妙的白法，這是惡轉為善，僅由修習而生，習氣的邊際空無。《密續》中說："上等者斷絕，中等者了知，下等者必定轉變。" 第三，以三種獲得來釘樁：獲得對出生的自主，直接利益他人；獲得對趣入的自主，不顯現有漏而成佛；獲得對氣心的自主，不可能再返回三界。《密續》中說："以三種獲得釘樁，有漏蘊不顯現。" 如是，四種顯現及其邊際支分的階段圓滿之間，確定地道圓滿的方式有兩種：外因十地的意義圓滿的方式和內果十六顯現地的圓滿方式。 第一，《自現》中說："所謂地，並非在別處存在。在一個見到真諦的人中，諸地已經圓滿。"

།བདེན་པ་མཐོང་བའི་གང་ཟག་གཅིག་ལ་ས་རྣམས་རྫོགས་ནས་ཡོད་དོ། །དེའང་ངོ་སྤྲོད་བསྟན་པའི་གང་ཟག་དེ་དང་པོར་བདེན་པ་མཐོང་བའི་དུས་ན་དེ་ལ་དགའ་བ་སྐྱེས་པ་ནི་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ནོན་པའོ། །དེ་ལ་རང་གི་སྣང་བ་ཡིན་པར་ངོ་ཤེས་པ་ནི་གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པའི་ས་ནོན་པའོ། །དེ་ནས་དེ་ལ་གོམས་པ་ནི་གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པའི་ས་ནོན་པའོ། །དེ་ནས་དེ་ལ་གོམས་ནས་འོད་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེར་མཐོང་བ་ནི་ས་བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་བའི་ས་ནོན་པའོ། །དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བ་དེ་ལ་གོམས་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྦྱངས་ནས་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བ་ནི་ལྔ་པ་སྦྱང་དཀའ་བའི་ས་ནོན་པའོ། །དེ་ནས་འོད་ལས་ཐལ་བའི་སྐུ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ས་ནོན་པའོ། །དེ་ནས་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རིང་དུ་སོང་བ་ནི་བདུན་པ་རིང་དུ་སོང་བའི་ས་ནོན་པའོ། །དེ་ནས་སྣང་བའི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་ཏེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་གཡོ་བ་ནི་བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བའི་ས་ནོན་པའོ། །དེ་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་དགུ་པ་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ས་ནོན་པའོ། །དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་རང་གི་ཤེས་པ་ཟིན་ནས་སྣང་བ་ལྷུག་པར་ཤར་བ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྲིན་ལྟ་བུར་མཐོང་ནས་གོམས་པ་ས་བཅུ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ལྟ་བུའི་ས་ནོན་པའོ། །དེ་ནི་གང་ཟག་བདེན་པ་མཐོང་བས་སྦུབས་འདི་ཉིད་མ་བོར་བར་ས་ནོན་པའོ་ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་ནི་སྣང་བ་བཞིའི་རིམ་པ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་མཆེད་པ་མིག» «ཉེ་བར་མཆེད་པ་མིག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད། ཐོབ་པ་ལུ་གུ་རྒྱུད་མཐོང་བ། དེ་ཉེ་བར་ཐོབ་པ་དེ་ལ་གོམས་པ་རྙེད་པའོ། །ཉམས་གོང་འཕེལ་གྱི་སྣང་བ་མཆེད་པ་འོད། ཉེ་བར་མཆེད་པ་ཐིག་ལེ། ཐོབ་པ་ཁ་དོག་ལྔར་གསལ་བ། ཉེ་བར་ཐོབ་པ་འགུལ་བ་དང་འཕྲིག་པའི་ཟེར་སྣ་ཚོགས་སུ་འབར་» «བའོ། །རིག་པ་ཚད་ཕེབས་ཀྱི་སྣང་བ་མཆེད་པ་སྐུ་རྐྱང་པ། ཉེ་བར་མཆེད་པ་ཡབ་ཡུམ་ཟུང་འབྲེལ། ཐོབ་པ་ཚོམ་བུ་ལྔ་ལྔར་སྣང་བ། ཉེ་བར་ཐོབ་པ་དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཟད་པའི་སྣང་བ་མཆེད་པ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་མི་གནས་པ། ཉེ་བར་མཆེད་པ་སྟོང་པ་གཏད་ས་མེད་པ།

以下是完整的漢語直譯: 一個見到真理的人已經完成了所有的地。那就是,對於被介紹教法的人,當他最初見到真理時,生起歡喜,這是達到第一極喜地。對此認識到是自己的顯現,這是達到第二離垢地。然後熟悉它,這是達到第三發光地。之後熟悉它並看到更大的光明顯現,這是達到第四焰慧地。然後見到智慧的顯現,熟悉它,自然清凈一切煩惱而見到智慧,這是達到第五難勝地。然後超越光明而顯現身相,這是達到第六現前地。之後完全熟悉,煩惱遠離,這是達到第七遠行地。然後顯現的功德圓滿,分別念不動,這是達到第八不動地。之後壇城圓滿,這是達到第九善慧地。然後在智慧的顯現中把握自己的意識,顯現自在顯現,這是見到一切法如雲,熟悉它,達到第十法雲地。這就是說,見到真理的人不離此身而達到諸地。 第二是四種顯現的次第。法性現前的顯現:增長是眼,(藏文:མིག, mig, मिग्, 眼睛, mig)近增長是眼的真如,獲得是見到光明相續,近獲得是熟悉它。體驗增長的顯現:增長是光,(藏文:འོད, 'od, ओद्, 光, od)近增長是明點,獲得是明顯為五色,近獲得是閃爍和振動的各種光芒燃燒。覺性達到量度的顯現:增長是單獨的身,近增長是父母雙運,獲得是顯現為五組,近獲得是壇城圓滿。法性窮盡的顯現:增長是不住于身與智慧,近增長是空性無所依止。

ཉེ་བར་མཆེད་པ་སྟོང་པ་གཏད་ས་མེད་པ། ཐོབ་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པ། ཉེ་བར་ཐོབ་པ་བལྟར་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པའོ། །དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ས་བཅུ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལས་ཆོས་སྐུ་ཀ་དག་གི་སར་གཤེགས་པ་ནི་མགོན་པོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ས་སྟེ། ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་དབྱེ་བས་ཐ་དད་པའི་རིམ་པ་རྣམས་སོ། །ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་བླང་བའི་རིམ་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་བརྒྱད་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ།།» « །།» «དེ་ནས་ཉམས་སུ་བླངས་པ་དག་གི་རྟགས་ཚད་ངེས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང༌། རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དེར་ཀློང་དུ་གྱུར་པས་གདེང་བཞི་སྟེ། དམྱལ་བ་ཚ་གྲང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལའང་བག་ཚ་བ་མེད་པའི་གདེང༌། འཁོར་བའི་བདེ་སྡུག་ལ་འཁོར་གྱི་དོགས་པ་མེད་པའི་གདེང༌། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ས་ལ་རེ་བ་མེད་པའི་གདེང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་དགའ་བྲོད་མེད་པའི་གདེང་ངོ༌། །དང་པོ་ནི། ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཚེ་ཚད་ལ་སོགས་པ་ཐོས་ཀྱང་དེ་ལ་ཉམ་ང་བ་དང་བག་ཚ་བ་མེད་པ་ནི་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་མ་མྱོང་པའི་རིག་པ་ལ་བདེ་སྡུག་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པར་ཐག་ཆོད་པས་འཁོར་བ་མིང་ཙམ་དུའང་རིག་པའི་སྟེང་དུ་མི་འདུག་པར་ཡིད་ཆེས་ཏེ། ད་བསྐྱར་ནས་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་མི་སྲིད་པར་བློ་བདེ་བའོ། ། གཉིས་པ་ནི་འཁོར་བ་མིང་ཙམ་དུ་མེད་པས་རིག་པ་རྗེན་པར་བུད་དེ་ལས་དང་རྣམ་སྨིན་ལས་བཟློག་པས་འཁོར་བར་ལྷུང་གི་དོགས་པ་མེད་པའོ། ། གསུམ་པ་ནི། རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་གྲོལ་གྲོལ་པོ་བདེ་བདེ་པོའི་མྱང་འདས་སུ་མི་འདུག་པར་རྟོགས་པས། དེ་ཐོབ་ཏུ་རེ་བ་དང་བྲལ་བའོ། །བཞི་པ་ནི། རིག་པ་ཉིད་ལས་ལོགས་སུ་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་མེད་པར་ཐག་ཆོད་པས་གཞན་དུ་བགྲོད་ཅིང་ཐོབ་བྱའི་ཡོན་ཏན་ལ་དགའ་བྲོད་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པའོ། །དེ་ལྟར་གདེང་བཞི་ཡང་རང་གི་རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡེ་ནས་ཀ་དག་ཆོས་ཟད་ཆེན་པོའི་དོན་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཡོད་དེ། འཁོར་འདས་ལ་ཟློས། ཆོས་ཉིད་ཟད་སར་ཕྱིན། རང་ས་ནམ་མཁའ་ལྟར་གྱུར་དུས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚད་ཅེས་བྱ་སྟེ།

以下是完整的漢語直譯: 近增長是空性無所依止,獲得是不可言說,近獲得是無法觀看的法性在任何處都不成立。這樣,十六種顯現的地圓滿后,前往本凈法身地,這是怙主金剛持的地。這些是按功德的分類而有差別的次第。這是《珍寶藏論》中如何修習的次第,即廣泛解釋的金剛八處。 然後,關於修習者的征相和量度的確定有兩點:簡要說明本質和廣泛解釋自性。首先,在那大圓滿自性中融入而有四種確信:對地獄寒熱之苦也無畏懼的確信,對輪迴苦樂無輪迴之慮的確信,對涅槃之地無希求的確信,對佛陀功德無喜愛的確信。 第一,雖然聽聞惡趣的痛苦和壽量等,對此無恐懼和畏懼,這是因為確定從未迷惑的覺性中不可能有苦樂所知,相信輪迴連名稱也不存在於覺性之上,因此安心於今後不可能再去惡趣。 第二,因為輪迴連名稱也不存在,覺性赤裸呈現,超越業和業果,所以無輪迴墮落之慮。 第三,了悟覺性的本質中不存在所謂解脫解脫、快樂快樂的涅槃,因此遠離對它的希求。 第四,確定除覺性之外沒有其他佛,因此對其他要去追求的功德沒有絲毫喜愛。 這四種確信存在於那些現證本來清凈、大法盡的自生智慧覺性之義的瑜伽士。他們超越輪迴涅槃,到達法性窮盡處,自處如虛空時,稱為不退轉地如來的量度。

རང་ས་ནམ་མཁའ་ལྟར་གྱུར་དུས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཚད་ཅེས་བྱ་སྟེ། རིན་ཆེན་སྤུངས་པའི་རྒྱུད་ལས། མི་འགྱུར་ལྟ་བའི་གདེང་ཆེན་བཞིས། །མི་ལྡོག་ཡེ་ཤེས་ཚད་ཀྱང་ གཟུང༌། །ཞེས་པ་དང༌། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཚད་ནི་གདེང་བཞིའི་རྣལ་འབྱོར་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །» «གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཉམས་ལེན་ངེས་པ་སྤྱིའི་རྟགས་ཚད། གདམས་ངག་ངེས་པ་དུས་ཀྱི་རྟགས་ཚད། དུས་གསུམ་ངེས་པ་གྲངས་ཀྱི་རྟགས་ཚད་» «དོ། །དང་པོ་ལ་མདོར་བསྟན་པ་དང༌། རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས། དང་པོ་ནི་ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལས། །རྟགས་དང་མཚན་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །ལུས་ནི་ཡང་ཞིང་ཟང་ཐལ་སྣང༌། །ས་ལ་རེག་མེད་ཐོགས་མེད་དང༌། །ངག་གི་ནུས་རྫོགས་གཏམ་ཟུངས་ཟད། །སེམས་ནི་འཕོ་བར་ནུས་» «པའོ། །མིག་དང་རྣ་བ་སྣ་དང་ལྕེ། །ལུས་ཀྱི་དབང་པོ་ཀུན་ཟད་དེ། །རང་བཞིན་མེད་པར་གྱུར་པའི་ཚད། །ཅེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། རིག་པའི་རྒྱལ་པོ་མཐོང་བའི་ཚད། །འདི་ཡིས་ཡང་དག་གཟུང་བར་བྱ། །གཅིག་པུར་བསྡད་ན་བདེ་བ་ཐོབ། །རང་སྣང་གྲོགས་སུ་འཆར་བའི་ཕྱིར། །ཕ་རོལ་སེམས་དང་མཐུན་པ་ཡིན། །རང་གི་དེ་དང་མི་འབྲལ་ཕྱིར། །ཆགས་དང་ཞེན་པ་མེད་པར་འགྱུར། །རང་གི་ས་ལ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། །གང་ལ་ཞེ་འདོད་བྱེད་མི་འགྱུར། །རང་གི་དོན་ཉིད་རྙེད་པའི་ཕྱིར། །ཤིང་བལ་འདབ་མ་ལྟ་བུར་ཡང༌། །འབུ་དང་སྲིན་བུ་དེངས་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་སོ། །རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་ལས། ཚེ་འདིར་ཉམས་སུ་བླངས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་རབ་རྣམས་གྲོལ་བའི་རྟགས་ཚད་དང༌། བར་དོར་གྲོལ་བའི་རྟགས་ཚད་དང༌། རང་བཞིན་སྤྲུལ་པར་དབུག་འབྱིན་པའི་རྟགས་ཚད་ངེས་པ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ནས། ཀྱེ་གྲོགས་པོ་དག་བསྟན་པ་འདི་ལ་གནས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་ལ་འདི་བཞིན་དུ་ལུང་སྟོན་ཅིག» «སྐྱེས་བུ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་སྔ་ལྟས་འདི་རྣམས་འབྱུང་སྟེ། གཅིག་པུར་བསྡད་ན་ཉམས་དགའ་བ་དང༌། ལུས་ཤིང་བལ་གྱི་འདབ་མ་བཞིན་དུ་ཡང་བ་དང༌། མི་དང་འགྲོགས་སྙིང་མི་འདོད་པ་དང༌། ནམ་མཁའ་ལ་འཕུར་བ་སྙམ་བྱེད་པ་དང༌། སྣང་བ་འདི་འགགས་ན་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་དང༌། ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ཆགས་པ་དང༌།

以下是完整的漢語直譯: 自處如虛空時,稱為不退轉地如來的量度。《寶積續》中說:"以不變見解的四大確信,也把握不退智慧的量度。"《珍珠串》中說:"量度即是四種確信的瑜伽。" 第二分三:修行確定的一般征相量度、教授確定的時間征相量度、三時確定的數量征相量度。 第一又分簡要說明和廣泛解釋兩部分。首先,《勝乘》中說:"如是修習之後,征相和特徵如下:身體輕盈透明,不觸地無阻礙,語言能力圓滿言語枯竭,心能轉移。眼耳鼻舌身諸根都枯竭,成為無自性的量度。"《自現》中說:"見到覺性之王的量度,應當以此正確把握。獨自安住得到快樂,因為自顯現為伴侶而顯現。與他人心意相合,因為不離自己的那個。變得無有貪著執著,因為前往自己的境地。不會對任何有所希求,因為已得自己的義利。如棉花的葉子,因為蟲蛆已離去。" 廣泛解釋分三:今生精進修習上等者解脫的征相量度、中陰解脫的征相量度、自性化身出氣的確定征相量度。《金剛薩埵心鏡》中說:"諸位道友,對住於此教法的諸人,如是授記:那個人臨近涅槃時會出現這些前兆:獨自安住時感到愉悅;身體如棉花葉般輕盈;不願與人交往;感覺能飛向虛空;希望這些顯現消失;不執著身體和生命;

སྣང་བ་འདི་འགགས་ན་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་དང༌། ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ཆགས་པ་དང༌། སྣང་བ་འདི་གང་ལའང་ཡིད་མི་འཇུག་པ་དང༌། ཤེས་པ་མ་བྱིང་བར་གསལ་བ་དང༌། ཤེས་པ་ངང་«༼༡༽«གིས་དལ་བ་དང༌། འགྲོགས་ན་བདེ་བ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་གང་གིས་ཀྱང་ལྡང་མི་ནུས་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་པ་ལངས་ཀྱང་རྟག་པར་མི་འཛིན་པ་དང༌། གཟུགས་སྡུག་པ་ལ་ཆགས་པ་མི་སྐྱེ་བ་དང༌། གཟུགས་མི་སྡུག་པ་ལ་ཞེ་མི་སྡང་བ་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ནུས་པས་ཟས་དང་སྐོམ་གྱི་འདུ་ཤེས་མི་སྐྱེ་བ་དང༌། མི་དང་འགྲོགས་ན་ཡང་ཕ་རོལ་གྱི་སེམས་དང་མཐུན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་སྔ་ལྟས་སོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དེ་ཡང་གཉིས་ཏེ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང༌། མངོན་པར་རྫོགས་སངས་རྒྱས་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་པའོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པའི་སྐྱེ་བུ་དེ་ལ་འོད་དང་སྒྲ་དང་གདུང་དང་ས་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའོ། །འོད་ལ་གཉིས་ཏེ། འོད་ཁྱིམ་གྱི་ཚུལ་དུ་འབྱུང་བ་དང༌། འོད་གྱེན་ལ་འགྲེང་སྟེ་སྐས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འབྱུང་བའོ། །འོད་ཁྱིམ་ལྟར་འབྱུང་བ་དེ་ནི་ཞག་ལྔ་ནས་བརྟན་པ་ཐོབ་སྟེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའོ། །འོད་སྐས་ལྟར་འབྱུང་བ་ནི་ཞག་བདུན་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའོ། །སྒྲ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། འུར་གྱིས་བྱུང་«༼༡༽«ན་ཞག་བདུན་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའོ། །ཐུག་གིས་བྱུང་ན་ཞག་བཅུ་བཞི་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའོ། །གདུང་ལའང་ལྔ་སྟེ། ཁ་དོག་མཐིང་ག་ནི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་སུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའོ། །ཁ་དོག་དཀར་པོ་ནི་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའི་ཞིང་ཁམས་སུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའོ། །ཁ་དོག་སེར་པོ་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་ལྡན་གྱིའོ། །དམར་པོ་ནི་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཀྱིའོ། །ལྗང་གུ་ནི་དོན་ཡོད་གྲུབ་པའི་འོ། །ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱུང་ན་སྐུ་ལྔ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ས་ལ་ཕྱིན་པའོ། །སྐུ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། ཞི་བ་དང་ཁྲོ་བོའི་སྐུའོ། །

以下是完整的漢語直譯: 希望這些顯現消失;不執著身體和生命;對任何顯現都不起意;心識清明不昏沉;心識自然放鬆;與人相處感到愉快;任何煩惱都無法生起;即使煩惱生起也不會長久執著;對美好的色相不生貪著;對醜陋的色相不生嗔恨;由於禪定的力量不再有飲食的想法;與人相處時能與他人的心意相合。這些是完全涅槃的前兆。 涅槃又分兩種:圓滿正等覺和現前圓滿正等覺。其中,圓滿正等覺是無餘涅槃成佛。現前圓滿正等覺的人會出現光、聲、舍利、地震等現象。 光有兩種:如房屋形狀出現的光和向上豎立如梯子形狀出現的光。如房屋形狀出現的光,五天後獲得穩固而現前圓滿成佛。如梯子形狀出現的光,七天後現前圓滿成佛。 聲音也有兩種:如果是嗡嗡聲,七天後現前圓滿成佛。如果是咚咚聲,十四天後現前圓滿成佛。 舍利有五種:藍色表示在毗盧遮那佛剎現前圓滿成佛;白色表示在金剛薩埵佛剎現前圓滿成佛;黃色表示在寶生佛剎;紅色表示在無量光佛剎;綠色表示在不空成就佛剎。如果出現各種顏色,表示到達五身任運成就的境界。 身相也有兩種:寂靜身和忿怒身。

སྐུ་ལ་ཡང་གཉིས་ཏེ། ཞི་བ་དང་ཁྲོ་བོའི་སྐུའོ། །ཞི་བའི་སྐུ་བྱུང་ན་སྣང་བ་འདི་འགགས་མ་ཐག་ཏུ་བརྟན་པ་ཐོབ་སྟེ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འབྱིན་མི་ནུས་སོ། །ཁྲོ་བོའི་སྐུ་བྱུང་ན་དེ་ཉིད་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་པ་སྟེ། ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འབྱིན་ནུས་སོ། །རྟགས་དེ་རྣམས་མ་བྱུང་ན་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་ཏེ། ཡང་དེ་བཞིན་དུ་མི་འབྱུང་མི་སྲིད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་འོད་དང༌། སྒྲ་དང༌། གདུང་དང༌། སྐུ་དང༌། ཐ་ན་རིང་བསྲེལ་ཡན་ཆད་འབྱུང་ངོ་ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་རྙེད་པའི་ཚད་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཟུང་ཞིག» «དེའང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པ་དང༌། འཇིག་རྟེན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པ་དང༌། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་འོད་དུ་འཆར་བ་དང༌། འོད་ལ་སྐུའི་ཚོམ་བུ་མ་འགགས་པར་མཐོང་བ་དང༌། འཛིན་པ་མེད་པར་ལུས་བདེ་བ་དང༌། ཤེས་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་དང༌། ཤེས་པ་ངང་གིས་དལ་བ་དང༌། ཤེས་པ་མ་ཡེངས་པ་དང༌། ཤེས་པ་གཞན་ལ་མི་འཇུག་པ་དང༌། ཤེས་པ་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་པ་དང༌། ཤེས་པ་མི་འགྱུར་བ་དང༌། ཤེས་པ་མ་«༼༡༽«འགག་པར་གསལ་བ་དང༌། ཤེས་པ་མི་རྟོག་པར་འཆར་བ་དང༌། ཤེས་པ་འཛིན་པ་མེད་པར་རང་གྲོལ་བ་དང༌། ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ལ་འཛིན་པ་ཆུང་བ་དང༌། ལུས་ལ་ཆགས་པ་དང་ཞེན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྔ་རྟགས་དེ་རྣམས་དང་ལྡན་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་ཐོགས་རྡུགས་མེད་པར་འགྲོའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྟིང་ལའང་འོད་» «དང༌། སྒྲ་དང༌། གདུང་དང༌། རིང་བསྲེལ་དང༌། ས་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ༌། །སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལ་ཕྱག་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་ངོ༌། །མི་མ་ཡིན་པ་རྣམས་གྲོགས་བྱེད་ཅིང་རྟག་ཏུ་དེ་དང་མི་འབྲལ་ལོ། །འོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གང་ན་འདུག་པ་དེ་མཐོང་ནས་དེ་ལ་འཛིན་པ་མ་སྐྱེས་པ་རང་གིས་རང་ཡིན་པར་ཤེས་པའོ། །མི་དང་འགྲོགས་སྙིང་མི་འདོད་པ་ནི་རང་གི་སྣང་བ་ཤར་བའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །རི་ཕུག་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་རྙེད་པའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་འབྲེལ་«༼༢༽«བ་ནི་སྣང་བ་ཕྱོགས་གཅིག་མཐོང་བའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །

以下是完整的漢語直譯: 身相也有兩種:寂靜身和忿怒身。如果出現寂靜身,此顯現剛剛消失就獲得穩固,無法顯現化身。如果出現忿怒身,在其中獲得穩固,二十一天後能夠顯現化身。如果這些征相都沒有出現,則還需一世,之後必定會出現。同樣也會出現光、聲、舍利、身相,乃至舍利子等。 《自現》中說:"以這些標準把握佛陀的證悟:具有快樂;對世間無明顯執著;一切顯現皆現為光明;在光中見到不間斷的身相聚集;無執著而身體舒適;心一境性;心自然放鬆;心不散亂;心不趨向他處;了悟心非任何;心不變化;心不阻礙而明晰;心無分別而顯現;心無執著而自解脫;對內外法執著減少;對身體無貪著執著。如具備這些前兆,則無阻礙地趨向智慧顯現。 善男子,在涅槃之後也會出現光、聲、舍利、舍利子、地震等。諸佛菩薩也會對其頂禮等。非人會成為其伴侶並經常不離。見到光明世界所在處,對此不生執著,自知是自己。不願與人交往是自顯現顯現的征相。前往山洞是獲得佛陀證悟的征相。與世間事務相聯繫是見到一分顯現的征相。

འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་འབྲེལ་«༼༢༽«བ་ནི་སྣང་བ་ཕྱོགས་གཅིག་མཐོང་བའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མེད་པར་འདི་ལྟར་བྱུང་ན་ཁ་ཚིག་ལ་སྤྱོད་ཅིང་གཏིང་མ་རྟོགས་པའི་རྟགས་ཡིན་» «ནོ། །སྨྱོན་པ་ལྟ་བུར་བྱུང་ན་བར་ཆོད་ཀྱི་བདུད་བྱུང་བ་ཡིན་པས་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཏང་ལ་ཉམས་སུ་བླང་ངོ༌། །དྲན་པ་ཉམས་པ་ལྟ་བུ་བྱུང་ན་སྣང་བ་མ་མཐོང་བའི་རྟགས་ཡིན་པས་རྩ་གསུམ་བཟློག་པར་བྱའོ། །མཁའ་འགྲོ་མ་དག་ལུང་སྟོན་པ་བྱུང་ན་ཉམས་ལྟ་བ་ཡིན་པས་དགོངས་པ་ལ་གཏད་དོ། །རྟགས་ཀྱི་རིམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱུང་ན་དགོངས་པ་ཚད་དུ་ཕྱིན་པའི་རྟགས་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །» «དོན་གཉིས་པ་གདམས་ངག་ངེས་པ་དུས་ཀྱི་རྟགས་ཚད་ལ་གསུམ་སྟེ། ཤར་དུས་ངེས་པ་སྤྱིའི་རྟགས་ཚད། ཤར་སྣང་ངེས་པ་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་ཚད། རྗེས་སུ་གདམས་པ་གནད་ཀྱི་རྟགས་ཚད་དོ། །དང་པོ་ནི་སྐྱེས་བུ་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་གྱིས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ཉམས་སུ་བླང་དུས་སྣང་བ་མི་འདྲ་བ་དང་ཤེས་པའི་ཉམས་སྣ་ཚོགས་པ་འཆར་བས་དེ་དག་གི་དུས་རྟགས་ཚད་ངེས་པའི་བྱེ་བྲག་མ་ཕྱེད་ན་བདུད་དང་གོལ་སྒྲིབ་ཀྱི་འཕྲང་ལས་མི་སྒྲོལ་བས། ཡང་དག་པའི་རྟགས་ཚད་དུས་གསུམ་གདམས་པ་འདི་གཅེས་སོ། །གང་ཞེ་ན་རང་ཤར་ལས། རྒྱུད་ལ་ཤེས་རབ་ཤར་བའི་དུས་སུ་སྐུ་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག» «ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟོབས་སུ་གྱུར་པའི་དུས་སུ་སྒྲོན་མ་རྣམ་པར་དག་པ་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག» «སྟོབས་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེས་པའི་དུས་སུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལམ་དུ་བསྒྱུར་བ་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག» «རིག་པའི་སྐུ་མཐོང་བའི་དུས་སུ་ཞེན་འདོད་མེད་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག» «ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་དུས་སུ་བདུད་ཀྱིས་བསླུ་བ་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག» «ཉམ་ང་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ཀློང་རྡོལ་བའི་དུས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་འཇུག་ཕྱོགས་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག» «སྟོང་པ་ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པའི་དུས་ན་འོད་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག» «སྒྲོན་མ་ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་དུས་སུ་དབྱིངས་དང་ཡུལ་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག» «ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཉོན་ཅིག» «སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པའི་ཚད་ནི་ང་ཉིད་བདག་ཏུ་རྟོག་པའི་བློ་དང་བྲལ་ནས་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་གཡོ་བའི་ཤེས་རབ།

以下是完整的漢語直譯： 與世間事務相聯繫是見到一分顯現的征相。如果沒有這些而出現如此情況，則是隻停留在口頭而未深入領悟的征相。如果出現類似瘋狂的情況，是出現了障礙魔，應廣修資糧並修持。如果出現類似失憶的情況，是未見顯現的征相，應逆轉三脈。如果空行母前來授記，是見到境界，應專注于證悟。如果這些征相如是次第出現，則是證悟達到標準的征相。 第二，關於教授確定的時間征相標準有三：顯現時確定的總體徵相標準、顯現確定的自性徵相標準、隨後教授的關鍵征相標準。 首先，當精進的人修持法性顯現時，會出現不同的顯現和各種心的體驗。如果不能辨別這些時間征相標準的差異，就無法從魔障和迷惑的險境中解脫。因此，這個關於正確征相標準三時的教授很重要。 《自現》中說："當智慧在心中生起時，要認知身相。當禪定變得強大時，要認知清凈的明點。當特殊力量生起時，要認知將禪定轉為道用。當見到覺性之身時，要知道無執著欲求。當特殊智慧在心中生起時，要認知魔的欺騙。當無畏的行為廣大展開時，要認知智慧的趨入方向。當空性遍及對境時，要認知光明。當明點顯現於對境時，要認知境界和對境。善男子請聽！佛陀證悟的標準是：遠離執我之心，不動搖的自覺智慧智慧。

རྒྱུད་ལ་ཤེས་རབ་ཤར་བའི་དུས་སུ་སྐུ་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག» «ཏིང་ངེ་འཛིན་སྟོབས་སུ་གྱུར་པའི་དུས་སུ་སྒྲོན་མ་རྣམ་པར་དག་པ་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག» «སྟོབས་ཁྱད་པར་ཅན་སྐྱེས་པའི་དུས་སུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལམ་དུ་བསྒྱུར་བ་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག» «རིག་པའི་སྐུ་མཐོང་བའི་དུས་སུ་ཞེན་འདོད་མེད་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག» «ཤེས་རབ་ཁྱད་པར་ཅན་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་དུས་སུ་བདུད་ཀྱིས་བསླུ་བ་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག» «ཉམ་ང་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ཀློང་རྡོལ་བའི་དུས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་འཇུག་ཕྱོགས་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག» «སྟོང་པ་ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པའི་དུས་ན་འོད་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག» «སྒྲོན་མ་ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་དུས་སུ་དབྱིངས་དང་ཡུལ་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག» «ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ་ཉོན་ཅིག» «སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པའི་ཚད་ནི་ང་ཉིད་བདག་ཏུ་རྟོག་པའི་བློ་དང་བྲལ་ནས་རང་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་མི་གཡོ་བའི་ཤེས་རབ། མ་བསྒྲིམས་པའི་བསམ་གཏན། གནས་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། རྟོག་པ་མེད་པའི་ལྟ་བའོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལའང་མི་གནས་པར་གྱུར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་རྙེད་པའོ་ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབྱིངས་རིག་ངེས་པ་སྤྱིའི་རྟགས་ཚད་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་གཡོ་བ་བྱེ་བྲག་གི་རྟགས་ཚད་དོ། །དང་པོ་ལའང་འཆར་ཚུལ་ངེས་པའི་ངོ་བོ། ཉམས་ལེན་ངེས་པའི་རིམ་པ། སྣང་ཚུལ་ངེས་པའི་གདམས་ངག་གོ» «།དང་པོ་ནི་སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་མཐའ་ནི། །མཐར་ཐུག་རིག་པ་ཉིད་དུ་བསྟན། །དེ་ཡང་བསྟན་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །རང་སྣང་རིག་པའི་དངོས་པོ་དེ། །ཡེ་ཤེས་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་གནས། །དཔེར་ན་འདབ་ཆགས་འཕུར་སྐྱེན་བཞིན། །སྐད་ཅིག་ཙམ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ། །དེ་ལ་རྩི་ཡིས་ཐེབས་གྱུར་ན། །རི་དགས་མགྱོགས་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར། །དེ་ནས་དོན་ལ་མ་ཡེངས་» «ན། །བུང་བ་བཅུད་ལ་འཁོར་བ་ཙམ། །དེ་ནས་རང་སྣང་བལྟས་གྱུར་ན། །» «དཔེར་ན་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུར་གནས། །དེ་ནས་དོན་ལ་མ་ཡེངས་ན། །འགུལ་ལམ་འཕྲིག་པ་ཙམ་དུ་འགྱུར། །དེ་ནས་དོན་ལ་མ་ཡེངས་ན། །ལྟེམ་བཞིན་པ་དང་མེར་པར་«༼༡༽«འགྱུར། །དེ་ནས་ཤིན་ཏུ་བལྟས་གྱུར་ན། །འགྲོ་འོང་མ་ཡིན་འོད་སྣང་མཐོང༌། །

以下是完整的漢語直譯： "當智慧在心中生起時，要認知身相。當禪定變得強大時，要認知清凈的明點。當特殊力量生起時，要認知將禪定轉為道用。當見到覺性之身時，要知道無執著欲求。當特殊智慧在心中生起時，要認知魔的欺騙。當無畏的行為廣大展開時，要認知智慧的趨入方向。當空性遍及對境時，要認知光明。當明點顯現於對境時，要認知境界和對境。善男子請聽！佛陀證悟的標準是：遠離執我之心，不動搖的自覺智慧智慧，無需刻意的禪定，無住的三摩地，無分別的見解。如果對這些意義也不執著，就是獲得了佛陀的證悟。" 第二分為兩部分：法界覺性確定的總體徵相標準和禪定不動的特殊征相標準。第一部分又包括確定顯現方式的本質、確定修持的次第、確定顯現方式的教授。 首先，《獅子圓滿游舞》中說："大圓滿的究竟意義，最終顯示為覺性本身。這樣顯示：自顯覺性的實相，安住為智慧的光明鏈。比如敏捷飛翔的鳥，剎那間遍游一切。如果被粘住，就會變得如鹿一般快速。然後如果不散亂于意義，就如蜜蜂圍繞花蜜飛舞。之後如果觀察自顯，就如海市蜃樓般安住。然後如果不散亂于意義，就會變得如微動或顫動。之後如果不散亂于意義，就會變得如閃爍或明亮。然後如果仔細觀察，就會見到非來非去的光明顯現。

འགྲོ་འོང་མ་ཡིན་འོད་སྣང་མཐོང༌། །དེ་ཡི་དོན་ལ་བརྟན་གྱུར་ན། །ཐིག་ལེ་སྟོང་བའི་སྒྲོན་མ་» «མཐོང༌། །དེ་ལ་ཡང་དག་བརྟན་གྱུར་ན། །ཐིག་ལེ་སྐུ་དང་བཅས་པ་» «མཐོང༌། །དེ་ཡི་དོན་ལ་མ་ཡེངས་ན། །འཁྲུལ་སྣང་ལོངས་སྐུར་མཐོང་བར་འགྱུར། །སྐུ་ཡི་སྣང་བ་དེ་རྣམས་ཀུན། །སྒྱུ་མ་འཇའ་ཚོན་ཇི་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་བརྟན་གྱུར་ན། །ཉིན་མོ་མཚན་མོ་མེད་པ་ནི། །དཔེར་ན་ཅེ་སྤྱང་མོ་ཡི་མིག» «།ཉིན་དང་མཚན་མོ་མེད་པ་ལྟར། །རང་སྣང་དཀྱིལ་འཁོར་དེ་བཞིན་» «ནོ། །སྐུ་ཡི་སྣང་བ་དེ་དག་ཀུན། །ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །དཔེར་ན་ན་ཆུང་གཞོན་པ་ཡིས། །མེ་ལོང་མཚན་ཉིད་གསལ་བ་ལ། །རང་གི་བཞིན་སྣང་མཐོང་བ་ལྟར། །ཆོས་ཉིད་ཡུལ་གྱི་ནམ་མཁའ་ལ། །རིག་པའི་སྣང་བ་སྐུ་རུ་ཤར། །» «རང་གི་གནས་ལུགས་མཐོང་བའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་རིག་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལས། དང་པོ་མཐོང་བའི་ཚད། བར་དུ་གོམས་པའི་ཚད། མཐར་བརྟན་པའི་ཚད་གསུམ་འབྱུང་སྟེ། སྒྲོན་མ་སྣང་བྱེད་ལས། ཉམས་བླངས་ཚད་ནི་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །མཐོང་བའི་ཚད་དང་གོམས་པའ»ི«་ཚད། །བརྟན་པའི་ཚད་དང་གསུམ་དུ་བསྟན། །མཐོང་བའི་ཚད་ནི་འོད་ཡིན་» «ཏེ། །མི་འགྱུར་མཐིང་ག་དབྱིངས་ཀྱི་ཚད། །ཟླུམ་ཁྲིགས་གསལ་བ་སྒྲོན་མའི་ཚད། །ཕྲ་ལ་འགྱུ་བ་རིག་པའི་ཚད། །མཐོང་བའི་ཚད་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །གོམས་པའི་ཚད་ནི་རྣམ་གསུམ་སྟེ། །མཐིང་ག་ལས་མཆེད་ཁ་དོག་ལྔ། །ཁྲུ་གང་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ནི། །དང་པོར་གོམས་པའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་དེ་ལ་རབ་འདྲིས་» «ན། །རེ་ལྡེའི་རྣམ་པ་ཙམ་འཆར་བས། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་གོམས་པའི་ཚད། །དེ་ནས་ཡུལ་གྲུ་ཙམ་དུ་སྟེ། །དེ་ལ་མཆོག་ཏུ་གོམས་པ་ན། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་འོད་སྣང་དུ། །ཤར་བས་གོམས་པའི་ཚད་ཟིན་པའོ། །ཟླུམ་ཁྲིགས་ལས་ནི་ཟ་འོག་རིས། །རང་གི་སྣ་རྩེ་ལ་ཤར་ན། །དང་པོ་གོམས་པའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་གོང་དུ་སྨིན་མའི་མཚམས། །མེ་ལོང་ཙམ་དུ་གསལ་གྱུར་ན། །བར་དུ་གོམས་པའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཐིག་ལེ་རུ། །ཤར་ནས་ཀྲིག་གེ་གནས་པ་ན། །མཆོག་དུ་གོམས་པའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཡང་ནས་ཡང་བལྟས་» «ན། །བུང་བ་བཅུད་ལ་འཁོར་བ་ཙམ། །

以下是完整的漢語直譯： 見到非來非去的光明顯現。如果在其意義上穩固，則見到空明點之燈。如果在其上真實穩固，則見到具有身相的明點。如果不散亂于其意義，則會見到迷亂顯現為報身。這些身相的顯現，都如幻化彩虹一般。如果在其上極為穩固，則無分晝夜，如同狐貍的眼睛晝夜不分一樣，自顯壇城也是如此。這些身相的顯現，都不是對境的顯現。比如年輕少女在明亮的鏡中見到自己的面容一樣，在法性對境的虛空中，覺性的顯現顯現為身相。這是見到自己的實相。 第二，從修持法界覺性不可分離中，首先有見到的標準，中間有熟悉的標準，最後有穩固的標準這三種。《明燈》中說：修持的標準有三種：見到的標準、熟悉的標準和穩固的標準。見到的標準是光：不變的藍色是法界的標準，圓滿明亮是明點的標準，細微運動是覺性的標準。這應知為見到的標準。熟悉的標準有三種：從藍色中放射出五色光，顯現約一肘長，這是初步熟悉的標準。然後如果對此非常熟悉，就會顯現如棋子般的形狀，這是非常熟悉的標準。之後約一方圓大小，當最極熟悉時，一切顯現都顯為光明，這是達到熟悉的標準。從圓滿中顯現如錦緞般的紋理，在自己鼻尖顯現，這是初步熟悉的標準。然後在上方眉間處如鏡子般清晰顯現，這是中等熟悉的標準。一切顯現都顯為明點並穩固不動，這是最極熟悉的標準。如果反覆觀察這個，就如蜜蜂圍繞花蜜飛舞一般。

དེ་ཉིད་ཡང་ནས་ཡང་བལྟས་» «ན། །བུང་བ་བཅུད་ལ་འཁོར་བ་ཙམ། །བལྟས་པའི་ས་དེར་སྡོད་གྱུར་ན། །» «མཆོག་ཏུ་གོམས་པའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །ཤིན་ཏུ་ཡང་དག་གོམས་པའི་ཚད། །» «འགུལ་དང་འཕྲིག་པ་མེད་པ་དང༌། །ཉིན་དང་མཚན་མོ་མི་སྣང་དང༌། །རབ་ཏུ་གོམས་པའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །རང་རྐྱང་སྐུར་སྣང་ལུ་གུ་རྒྱུད། །ཚིགས་«༼༡༽«དང་འདྲ་བའི་བར་དག་ཏུ། །ཐིག་ལེ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ནང་དུ༌། །སྐུ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཕྲར་ཤར་དང༌། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྐུར་ཤར་ན། །རིག་པ་བརྟན་པའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་སྣང་བ་དང༌། །འབྱུང་བཞིའི་སྣང་བ་འགགས་གྱུར་ནས། ཁ་དོག་ལྔ་ཡི་འོད་སྣང་གིས། །གང་དུ་བལྟས་པ་དེར་སྣང་ན། །དབྱིངས་ནི་བརྟན་པའི་ཚད་ཡིན་ནོ། །རང་ལུས་འོད་ཀྱི་སྟེང་དག་ཏུ། །འཁར་གཞོང་བརྩེགས་པ་ལྟ་བུ་» «ཡི། །ཐིག་ལེ་བརྩེགས་མ་གྱེན་ཤར་ན། །སྒྲོན་མ་བརྟན་པའི་ཚད་ཡིན་» «ནོ། །ཞེས་སོ། །» «གསུམ་པ་སྣང་ཚུལ་ངེས་པའི་གདམས་ངག་ནི་དབྱིངས་རིག་གི་སྣང་བ་དེ་ཀུན་གྱི་དུས་ན་རབ་ཏུ་གཅེས་ཏེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སྣང་བ་དུམ་བུ་དུམ་བུའི་ཚེ། །མཁས་པས་རབ་ཏུ་བརྟག་པར་བྱ། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་དང་འགྱུ་བའི་» «ཚེ། །གོམས་པས་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱ། །འཕྲིག་དང་ཕྲ་དང་འགྱུ་བའི་ཚེ། །» «མཐོང་བ་རབ་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ། །ཟླུམ་དང་ཕྲ་དང་འཁྲིལ་བའི་ཚེ། །མཁས་པས་ཡེང་མེད་ཏིང་འཛིན་བརྟན། །ལྟེམ་དང་མེར་དང་སྐུར་སྣང་ཚེ། །གོམས་པས་སྣང་བ་མཆེད་པ་བཟུང༌། །ཡང་དག་ཀུན་ཏུ་སྣང་བའི་ཚེ། །མཁས་པས་སྣང་བ་བསྡུ་བར་བཤད། །ཆགས་དང་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཚེ། །མཁས་པས་གཟུང་ཐབས་ཤེས་པར་བྱ། །གསང་སྔགས་གོམས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་གཡོ་བ་བྱེ་བྲག་གི་རྟགས་ཚད་ལ་གཉིས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་སྒོམ་ཚུལ་མདོར་བསྟན་པ་དང༌། སོ་སོའི་རྟགས་ཚད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་དབྱིངས་རིག་གནད་དུ་གཟིར་བའི་དུས་ན་མཆོག་ཏུ་གཅེས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་གྱི་སྒྲོམ་ནས་འདོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ང་ལ་ཏིང་འཛིན་གསུམ་ཡོད་དེ། །རང་གནས་ཅོག་གཞག་བསམ་གཏན་གྱིས། །དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མཉམ་པར་འཇོག» «།ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས། །

以下是完整的漢語直譯： 如果反覆觀察這個，就如蜜蜂圍繞花蜜飛舞一般。如果能停留在觀察的地方，這就是最極熟悉的標準。非常真實熟悉的標準是：沒有動搖和顫動，晝夜不顯現，這是極為熟悉的標準。獨自顯現為身相的光明鏈，在如關節般的間隔中，在芥子般大小的明點內，身相極其微細地顯現，一切顯現都顯現為身相，這是覺性穩固的標準。地水火風的顯現和四大的顯現消失後，以五色光明顯現，無論觀察何處都有顯現，這是法界穩固的標準。在自身光明之上，如堆疊的木盤般的明點向上層疊顯現，這是明燈穩固的標準。 第三，關於顯現方式確定的口訣：在一切時候，法界覺性的顯現都極為重要。《獅子圓滿力》中說：當顯現支離破碎時，智者應當詳細觀察。當極其細微和運動時，應當以熟悉而安住。當顫動、細微和運動時，應當緊緊抓住所見。當圓滿、細微和旋轉時，智者應當穩固無散亂的禪定。當閃爍、明亮和顯現為身相時，應當以熟悉抓住擴充套件的顯現。當完全顯現時，智者應當收攝顯現。當無有貪著和執著時，智者應當了知把握的方法。這是密咒修習的特徵。 第二，關於禪定不動的特殊標誌和標準有兩點：簡要闡述三種禪定的修習方法，和詳細解釋各自的標誌和標準。首先，在法界覺性達到關鍵點的時候，最為重要的是從三種禪定的修習中提取。《六空間》中說：我有三種禪定：以安住自然的靜坐禪定，平等安置事物的實相。以大降臨的禪定，

ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས། །རང་གནས་«༼༡༽«ཐད་ཀའི་ཞེན་པ་བཟློག» «།རྒྱས་འདེབས་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་གྱིས། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རང་སར་འཇོག» «།» «ཅེས་སོ། འདི་དག་གི་སྒོམ་ཚུལ་དངོས་ནི་གསུམ་སྟེ། ལུས་ངག་རང་སོར་གློད་ལ་ཤེས་པ་ཡུལ་ཐོག་ཏུ་མ་ཤོར་བར་རང་བབས་སུ་ལྷོད་ཆགས་པ་ཅོག་བཞག་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། སྒོ་གསུམ་རང་བབས་ལ་བཞག་དུས་རིག་པ་རྗེན་སངས་སངས་ངོས་འཛིན་པ་ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་དང༌། ཡུལ་སྣང་སྒྱུ་མར་བལྟ་ཞིང་རིག་པ་སྟོང་གསལ་དུ་ཤེས་པས་ཉིན་མཚན་དབྱིངས་རིག་གི་དོན་ལ་དུས་བཞི་རྣལ་འབྱོར་དུ་བྱེད་པ་རྒྱས་འདེབས་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཏིང་འཛིན་གསུམ་ལ་འདི་ལྟར་བསླབ། །རང་གནས་ཅོག་གཞག་ཏིང་འཛིན་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་མི་དགག་ཅིང༌། །ལུས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་སྤྱད་མི་བྱ། །གཉིད་ཀྱང་སྤང་བར་མི་བྱ་སྟེ། །སེམས་ཀྱིས་གུད་དུ་བཅད་པ་མིན། །མདོར་ན་ལུས་ངག་རང་སོ་ལ། །ཡིད་འབྱུང་ཆ་རྣམས་ཕྱིར་མ་ཤོར། །» «དབང་པོའི་ཡུལ་རྣམས་དྲུག་ལ་ཡང༌། །ཤེས་བཞིན་དཔྱོད་པའི་ཡིད་མ་» «འགྱུས། །» «རང་སྣང་མི་རྟོག་ཆེན་པོ་ལ། །གསལ་ལ་རྟོག་མེད་ཉམས་སྐྱེས་» «པའོ། །ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ནི། །ལུས་ནི་ཐ་མལ་ལྟ་བུ་ལ། །ངག་ནི་སྨྲ་བརྗོད་ཚིག་དང་བྲལ། །སེམས་ནི་དམ་དུ་མ་བཅིངས་པའོ། །སྣང་བ་རྒྱས་འདེབས་ཏིང་འཛིན་ནི། །ལུས་དང་ཡུལ་དང་རིག་པ་ཡིས། །རང་སྣང་དག་པའི་ཚད་རྣམས་གཟུང༌། །ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་ལ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ཅོག་གཞག་ཆེན་པོའི་ཉམས་དང་རྟགས་ཚད་ངེས་པ་ནི། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཏིང་འཛིན་དང་པོའི་ཅོག་གཞག་གིས། །སྐུ་གསུམ་རིམ་གྱིས་གོམས་པ་ཡིན། །དངོས་པོ་གཤིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ལ། །དོན་འདིས་མཆོག་ཏུ་ཉེ་བར་འགྱུར། །སྐུ་གསུམ་གོམས་པའི་ཏིང་འཛིན་ཉམས། །ཅིག་ཅར་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །འདི་ཀུན་རིམ་གྱིས་བློ་ཡུལ་ལོ། །» «ཐོག་མར་ཏིང་འཛིན་སྤྲུལ་སྐུ་ཐོབ། །དེ་དུས་རང་གི་ཤེས་པ་ལ། །སྔར་མ་མཐོང་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི། །སེམས་ལ་མེད་པར་བློ་ལ་འཆར། །རང་གི་གདམས་པའི་ཐ་སྙད་ཚིག» «།མ་བཟུང་བཞིན་དུ་སེམས་ལ་བཀྲ། །སྐྱེས་བུ་སྐལ་དང་ལྡན་པ་ལ། །

以下是完整的漢語直譯： 以大降臨的禪定，扭轉對自然狀態的直接執著。以大印記的禪定，將一切顯現安置於自然狀態。 這些的實際修習方法有三種：身語放鬆于自然狀態，心不散失於對境而自然放鬆，這是大靜坐的禪定。當三門安住于自然狀態時，認識赤裸裸的覺性，這是大降臨的禪定。觀察境相如幻，了知覺性為空明，晝夜將四時修為法界覺性之義的瑜伽，這是大印記的禪定。同一續中說：應當如此修學三種禪定：自然靜坐的禪定是，不阻礙諸根門，不行身體的行為，也不斷除睡眠，心不另作割斷。總之，身語處於自然，意生諸分不外散。對六種感官對境，覺知觀察的心不動。于自顯大無分別中，生起明晰無念的體驗。大降臨的禪定是，身如平常，語離言說，心不緊束。顯現印記的禪定是，以身、境和覺性，把握自顯清凈的標準。 第二分三，首先是大靜坐的體驗和確定的標誌標準。《六空間》中說：以第一禪定的靜坐，逐漸熟悉三身。對事物本性的實相，以此義最為接近。熟悉三身的禪定體驗，不是頓時生起的，這一切是逐漸成為心的境界。首先獲得禪定化身，那時在自己的心中，未曾見過的諸法，不存在於心卻顯現於意。自己教言的術語詞句，不加持卻在心中清晰。對於具有福德的人，

མ་བཟུང་བཞིན་དུ་སེམས་ལ་བཀྲ། །སྐྱེས་བུ་སྐལ་དང་ལྡན་པ་ལ། །ཆོས་ཀྱི་རོ་ཡིས་སེམས་རྒྱས་པས། །ལུས་ཀྱང་ཞག་ནི་དྲུག་བདུན་ན། །» «ཡོད་པ་དག་ནི་མི་ཚོར་ཞིང༌། །ས་ཡི་སྟེང་ལས་འཕགས་ནས་ནི། །བར་སྣང་དག་ལ་འགྲོ་བའི་ཉམས། །རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་འབྱུང༌། །རིག་པ་བཅོས་མེད་མཁར་བཞག་ན། །རང་གི་སྤྲུལ་སྐུ་དེ་ལྟར་ཐོབ། །དེ་འདས་རིག་པ་མ་འགྱུར་བས། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཉིད་ཀྱང༌། །རང་གི་ཤེས་པའི་རྒྱུན་དུ་ནི། །རང་སྣང་རྩོལ་བ་ཀུན་བྲལ་བར། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་འདི་ལྟར་» «འབྱུང༌། །སྔར་མ་མཐོང་བའི་འོད་སྣང་ཡང༌། །དུམ་བུ་དུམ་བུར་སུས་མཐོང་» «བ། །འདི་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུར་སྤྱོད། །སྐལ་ལྡན་རྣལ་འབྱོར་རིགས་ལྡན་དེའི། །ཤེས་པ་རང་གསལ་ཉམས་རེ་གསལ། །དྲན་བསམ་དབང་པོ་མ་འགགས་པར། །ཡིད་རྟོག་གཞན་ལ་མི་འཇུག་ཅིང༌། །རིག་པ་རང་དག་བདེ་བདག་མེད། །རང་གསལ་བློ་ལ་གོམས་པ་ཡིས། །ནང་གསལ་འགྱུ་ཡིད་ཕྱིར་མི་འཆོར། །དངོས་པོའི་རྗེས་སུ་སེམས་མི་འབྲེང༌། །འཇིག་རྟེན་བྱ་བ་བློར་མི་སྣང༌། །འདིས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཐོབ། །དེ་ནས་རིག་པ་ནམ་མཁའ་» «ལ། །ཅོག་གཞག་ཆེན་པོའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས། །ཡེང་བ་མེད་པར་མཉམ་གཞག་པས། །ཡང་ནི་ཆོས་སྐུའི་ཏིང་འཛིན་སྣང༌། །དེ་དུས་ཤེས་པ་གཏིང་ནས་» «གསལ། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །སྣང་བ་འཕེལ་བའི་ཚད་ཡིན་» «ཏེ། །ཤེས་པ་རྣོ་ལ་མྱུར་བ་ཡིས། །སྔར་མ་མཐོང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང༌། །འདི་ཡིས་དེ་དུས་མི་རྣམས་ནི། །སྐལ་དང་ལྡན་པ་འདིས་ཐོབ་སྟེ། །བརྒྱ་སྟོང་བྱེ་བ་བློ་ལ་སྣང༌། །ལུས་ཀྱིས་སྔར་མ་བྱས་པ་ཡི། །ཤེས་པ་མེད་པའི་བཟོ་རྣམས་» «དང༌། །སྒྱུ་རྩལ་རྣམས་དང་ཡི་གེ་དང༌། །སྐད་དང་བརྡ་དང་རྟེན་འབྲེལ་ནི། །ཇི་ལྟར་སྔར་མ་མཐོང་བ་ཡི། །འདི་ཀུན་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང༌། །ས་དང་ཆུ་དང་མེ་རླུང་གི །སྒྲ་ཡང་འདི་ཡིས་རང་དབང་ཐོབ། །མདོར་ན་མངོན་ཤེས་དྲུག་རྣམས་ཀྱང༌། །སྐལ་དང་ལྡན་པ་འདིས་ཐོབ་སྟེ། །རང་དང་ཕ་རོལ་དོན་རྣམས་» «ནི། །སྐྱེས་བུ་འདི་ཡིས་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཀྱེ་མ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཆེན་པོ། །སྐུ་གསུམ་རང་བྱུང་དགོངས་པ་ནི། །

以下是完整的漢語直譯： 不持而在心中清晰。對於具有福德的人，因法味充滿心意，身體在六七天內，不感覺存在，從地面升起，在虛空中行走的體驗，在自己的行境中生起。將覺性無造作地安置於虛空中，如是獲得自己的化身。此後覺性不變，圓滿受用身也在自己的心續中，作為離一切勤作的自顯，如此生起體驗。以前未見的光明，也被某些人以零散方式看見，這也是受用圓滿身的受用。具有福德的瑜伽種姓者，其心自明的體驗愈發清晰。回憶思維的能力未阻，意識不趨入他處，覺性自凈、安樂無我。由熟悉自明的心，內明動心不外散。心不追隨事物，世間事務不現於心。由此獲得圓滿受用身。 此後，以大靜坐的凝視方式，將覺性無散亂地等持于虛空中，又顯現法身的禪定。那時心從深處明晰，直接受用光明細脈。這是顯相增長的標準。由於心銳利迅速，即使是以前未見的佛陀，這時具有福德的人也能獲得，百千萬億顯現於心。身體以前未做過的，無知識的工藝、技能、文字、語言、符號和緣起，所有這些前所未見的，都能體驗。對地、水、火、風的聲音也能自在掌控。總之，六種神通也由這具福德者獲得。此人能成辦自他的利益。 啊！大菩提心，三身自生的密意，

།སྐུ་གསུམ་རང་བྱུང་དགོངས་པ་ནི། །མདོར་ན་འདི་ལྟར་ཉམས་ཚད་རྙེད། །སྤྲུལ་པ་སྐུ་ཡི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད། །སྔར་མེད་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི། །རང་གི་རྒྱུད་ལ་མཆོག་ཏུ་སྐྱེ། །འདི་དུས་སྤྲུལ་སྐུའི་ཏིང་འཛིན་ཐོབ། །གསལ་ལ་མི་རྟོག་ཤེས་པའི་ཉམས། །ལོངས་སྐུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་བྱ། །ཟག་མེད་སྟོང་པ་ཐིག་ལེའི་» «སྐུ། །རྩོལ་བ་མེད་པར་རང་ཤར་ཚེ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ཏིང་འཛིན་ནི། །རྣལ་འབྱོར་ལྡན་པ་འདིས་ཐོབ་བོ། །ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་ཉམས་དང་རྟགས་ཚད་ནི། སྣང་བ་སྒྱུ་མར་འབྱོངས་པས་གང་ལའང་ཞེན་པ་མེད་པ་དང༌། རིག་པ་རྗེན་པར་བུད་པས་རྟོགས་པ་མཆོག་ཏུ་གསལ་བ་དང༌། དགོངས་པ་ཆོས་ཉིད་དུ་འདྲེས་པས་མ་བསྒོམས་ཀྱང་མི་རྟོག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་གཏན་ལ་གནས་པ་དང༌། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་དུ་ཤར་བས་ཚིག་དོན་གྱི་ཀློང་རྡོལ་བ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ནི། །གང་གིས་འདི་ལ་གོམས་སྤྱོད་ན། །སྣང་བ་ཀུན་ལ་དབང་སྒྱུར་ཐོབ། །དེ་ཉིད་རིམ་པའི་བཅའ་ཐབས་» «ནི། །རྣམ་པར་སྒོམ་པ་གང་འདོད་པ། །འདི་ཀུན་བློ་ཡི་ཡུལ་དུ་བྱ། །ཡུལ་ལ་རྐྱེན་རྟོག་རང་ཤར་ཚེ། །འདི་ཀུན་རང་བཞིན་མེད་ཤེས་ན། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའམ། །རྨི་ལམ་དང་ནི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར། །མི་རྟོག་གཟུགས་བརྙན་ཆེན་པོའི་ཉམས། །སུ་ཡི་རྒྱུད་ལ་ཤར་བ་དེ། །སྣང་བ་རྣམས་ནི་ཐོག་བབས་» «སུ། །སྣང་རྐྱེན་ཡུལ་ལ་མི་འཆར་བར། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ཏིང་འཛིན་» «ཐོབ། །ཅེས་སོ། །» «གསུམ་པ་རྒྱས་འདེབས་ཆེན་པོའི་ཉམས་དང་རྟགས་ཚད་ནི་འདུག་སྟངས་དང་གཟིགས་སྟངས་གཅུན་པས་སྣང་བ་འོད་གསལ་དུ་ཤར་བས་ཉིན་མཚན་ཆོས་ཉིད་ལ་གནས་པའོ། །དེའི་བསྒོམ་རིམ་རྟགས་ཚད་དང་བཅས་པ་ནི། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྒྱས་འདེབས་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ནི། །སུ་ཞིག་བསྒོམ་པར་འདོད་པའི་མིས། །མི་འགྱུར་བ་ཡི་གནད་གཟིར་ཕྱིར། །ལུས་ཀྱི་འདུག་སྟངས་གཟིར་བྱས་ནས། །ཤེས་པ་ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་འཕང༌། །དེ་བཞིན་མིག་ནི་བར་སྣང་ལ། །གླང་པོ་ཆེ་ཡི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས། །དྲན་མེད་རྒྱས་འདེབས་ཆེན་པོར་བཞག» «།དེ་ལྟར་རིག་པ་ནམ་མཁར་གཏད། །

以下是完整的漢語直譯： 三身自生的密意，簡言之，如是獲得體驗標準。修習化身瑜伽，前所未有的大悲心，在自相續中最勝生起。此時獲得化身禪定。明而無念的心的體驗，稱為受用身禪定。無漏空性明點身，無勤自顯之時，法身禪定由此具瑜伽者獲得。 第二，大降臨的體驗和標誌標準是：熟悉顯現如幻，對任何都無執著；覺性赤裸呈現，證悟極為明晰；密意融入法性，不修也安住于無念禪定的自然禪修；自生智慧顯現，詞義的空間開啟。同一續中說：大降臨的禪定，若有人修習此，獲得對一切顯現的掌控。其次第的準備方法是，任何所欲觀想的，都作為心的對境。當對境緣念自生時，若知一切無自性，則一切顯現如幻化、如夢境、如影像。無念大影像的體驗，在誰的相續中生起，顯現降臨於他，不現為外緣對境，獲得不退轉的禪定。 第三，大印記的體驗和標誌標準是：通過調伏坐姿和目光，顯現呈現為光明，晝夜安住於法性。其修習次第及標誌標準，《六空間》中說：大印記的禪定，任何欲修之人，爲了掌握不變的要訣，調整身體坐姿后，將心投向虛空。同樣，以象目凝視虛空，安住于無念的大印記中。如是將覺性專注于虛空，

དྲན་མེད་རྒྱས་འདེབས་ཆེན་པོར་བཞག» «།དེ་ལྟར་རིག་པ་ནམ་མཁར་གཏད། །འདི་དང་འབྲལ་བ་མེད་པར་» «ནི། །རྣལ་འབྱོར་རྒྱུན་དུ་གང་བསྒོམས་པ། །ཉིན་དུས་སྣང་བ་རྒྱས་འདེབས་» «སོ། །མཚན་དུས་རང་གི་གནས་ཁང་དུ། །དུས་བཞི་མཉམ་པའི་ཚད་གཟུང་ཕྱིར། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམ་རང་བསྡུས་ནས། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་» «ལ། །རྣལ་འབྱོར་ལྡན་པས་སེམས་བཞག་པས། །ཐིག་ལེ་ཉིད་ནི་འཕེལ་བ་» «ན། །ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱང་འཕེལ་བར་གཏད། །དེ་བཞིན་ཐིག་ལེ་ཕྲར་གྱུར་» «ཚེ། །ཐིག་ལེ་ཇེ་ཕྲ་ཇེ་ཕྲ་ལ། །ཤེས་པའང་ཇེ་ཕྲ་ཇེ་ཕྲར་བཞག» «།གཉིད་དང་རྨི་ལམ་གནད་ཀྱིས་ནི། །སྔར་ཞེན་བག་ཆགས་རྩད་ནས་དབྱུང༌། །འདི་ལྟར་མཚན་མོའི་«༼༡༽«དུས་རྣམས་སུ། །རྣལ་འབྱོར་སྐལ་དང་ལྡན་པར་སྤྱོད། །འདིས་ནི་སྣང་བ་རང་རྒྱས་ཐེབས། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ནི་ཉམས་ལེན་གོམས་པའི་ཚད་དོ། །བརྟན་པ་ལ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚད་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། རང་གནས་ཅོག་གཞག་ཏིང་འཛིན་ཚད། །འབྱུང་བའི་དགྲས་མི་གནོད་པས་གཟུང༌། །དེ་བཞིན་ཐོག་བབས་ཏིང་འཛིན་ཚད། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་ཉོན་མོངས་རྣམས། །» «རང་གི་རྒྱུད་ལ་གཏན་མི་སྐྱེ། །མི་དགེའི་བསམ་པ་སྐྱེ་མི་སྲིད། །འདིས་ནི་དེ་ཡི་ཚད་རྣམས་གཟུང༌། །རྒྱས་འདེབས་ཆེན་པོའི་ཏིང་འཛིན་ཚད། །རགས་པའི་སྣང་བ་འགགས་པས་གཟུང༌། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་ནི་གནད་གལ་པོ་» «ཆེའོ། །གསུམ་པ་རྗེས་སུ་གདམས་པ་གནད་ཀྱི་རྟགས་ཚད་ལ་གཉིས་ཏེ། ངོ་ཤེས་པར་གདམས་པ་དང༌། ཚད་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ནི་རང་ཤར་ལས།

以下是完整的漢語直譯： 安住于無念的大印記中。如是將覺性專注于虛空，不離此而持續修習的瑜伽士，白天印記顯現。夜晚在自己的住處，爲了把握四時平等的標準，收攝諸根門后，瑜伽士將心安置於空性明點燈中。當明點增長時，心也隨之增長。同樣，當明點變細時，心也隨之變得越來越細。通過睡眠和夢境的要訣，從根本清除先前的執著習氣。如是在夜晚時分，具福德的瑜伽士修習。由此自然印記顯現。 這些是修習熟練的標準。對於穩固圓滿的標準，同一續中說：自住大靜坐禪定的標準，以不被四大敵害為準。同樣，降臨禪定的標準，貪慾等煩惱永不在自相續中生起，不善念頭不可能生起，以此為其標準。大印記禪定的標準，以粗顯現停止為準。這些是非常重要的要點。 第三，後續教授的關鍵標誌標準分兩部分：指示認知和確定標準。第一，《自顯》中說：

ཚད་ངེས་པར་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ནི་རང་ཤར་ལས། ཀྱེ་རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་མེད་པའི་རིག་པ་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག» «ཡིད་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག» «དབུགས་དང་བྲལ་བའི་སྐུ་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག» «འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་རང་གྲོལ་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག» «རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་འོད་སྣང་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག» «འབྱུང་བ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་གདངས་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག» «བག་ཆགས་ལས་འདས་པའི་རིག་པ་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག» «རྒྱུ་མེད་པའི་འབྲས་བུ་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག» «དུས་དང་བྲལ་བའི་རང་གདངས་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག» «སངས་རྒྱས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག» «དབང་རང་བྱུང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཚད་འཆི་བ་མེད་པ་ལ་ཟུང་ཤིག» «འགག་པ་མེད་པའི་ཚད་སྣ་ཚོགས་སུ་འཆར་བ་ལ་ཟུང་ཤིག» «འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཚད་གཏིང་ཟབ་པ་ལ་ཟུངས་ཤིག» «ཡངས་པའི་ཚད་མཐའ་དབུས་མེད་པ་ལ་ཟུངས་ཤིག དགོངས་པའི་ཚད་མ་ཡེངས་པ་ལ་ཟུངས་ཤིག ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཚད་བཏང་བཞག་མེད་པ་ལ་ཟུངས་ཤིག མ་བཅོས་པའི་ཚད་སྐྱོན་མེད་པ་ལ་ཟུངས་ཤིག །རྟོགས་པ་ལམ་དུ་འཁྱེར་བའི་ཚད་འཆར་ནུབ་མེད་པ་ལ་ཟུངས་ཤིག །གདམས་ངག་ཐེབས་པའི་ཚད་སྣང་བ་ཟད་པ་ལ་ཟུངས་ཤིག་ཅེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་དུས་གསུམ་ངེས་པ་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་རྟགས་ཚད་ལ་གསུམ་སྟེ། སྔོན་དང་ད་ལྟར་དང༌། ཕྱིས་ཀྱི་རྟགས་ཚད་ངེས་པའོ། །དང་པོ་ལའང་ཚེ་རབས་སྔོན་དུ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་སྦྱངས་པའི་རྟགས་ད་ལྟའི་ལུས་ལ་ཡོད་པ། ངག་ལ་སྣང་བ། སེམས་ལ་འཆར་བ་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཚེ་སྔོན་རང་གིས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་སྦྱངས་པའི་རྟགས་སུ་ད་ལྟ་ལུས་ལ་རྟགས་མཚན་ངོ་མཚར་ཅན་འཆར་བ་ནི། སྐུ་གདུང་འབར་བ་ལས། བདེ་གཤེགས་སྐུ་ལ་སུས་འབྱོངས་པ། །དེ་ཡིད་བྲལ་བའི་དབྱིངས་སུ་ཡང༌། །དུང་ནི་གཡས་སུ་འཁྱིལ་བའམ། །ཡང་ན་རྩེ་གསུམ་གཉེར་མ་གྱེན། །དེ་བཞིན་ཡང་ན་ཡི་གེ་» «ཨོཾ། །རི་མོའམ་ནི་ཡང་འབུར་དུ། །སུ་ལ་རྟགས་ནི་བྱུང་བའི་མི། །སྔོན་དུ་སངས་རྒྱས་སྐུ་ལ་སྦྱངས། །འདི་ཉིད་སྦྱངས་པའི་རྣལ་འབྱོར་དེ། །སངས་རྒྱས་སྐུ་དང་དབྱེར་མེད་པར། །

以下是完整的漢語直譯： 第一，《自顯》中說： "善男子啊，請認知無心的覺性！請認知離意的智慧！請認知離氣的身！請認知離執的自解脫！請認知離唸的光明！請認知離大種的本光！請認知超越習氣的覺性！請認知無因的果！請認知離時的自光！請認知無佛的眾生！請認知自生灌頂的壇城！" 第二，同一續中說： "無生的標準，請把握于無死。無滅的標準，請把握于顯現種種。無變的標準，請把握于深邃。廣大的標準，請把握于無邊無中。密意的標準，請把握于不散亂。禪定的標準，請把握于無取捨。無造作的標準，請把握于無過失。將證悟帶入道路的標準，請把握于無生滅。教授契入的標準，請把握于顯現窮盡。" 第三部分，三時確定的種種標誌標準分三：過去、現在和未來的確定標誌標準。 首先，前世修習身語意的標誌現在顯現於身、語、心三方面。 第一，前世修習身語意的標誌，現在身上顯現奇特標記，《燃燒舍利》中說： "誰精通善逝身，即使在離意的境界中，右旋螺紋，或者三尖紋向上，或者（ཨོཾ，oṃ，ॐ，嗡，om）字，以圖案或浮雕形式，在誰身上出現這些標誌，前世修習佛身。此修習的瑜伽士，與佛身無二無別。

སངས་རྒྱས་སྐུ་དང་དབྱེར་མེད་པར། །ཚེ་རབས་གཉིས་ནི་«༼༡༽«ཐོབ་པར་འགྱུར། །འདི་ལ་བར་ཆོད་མ་ཞུགས་པར། །སྒོམ་པ་ཉིད་ལ་བརྩོན་པ་ནི། །འདི་ཉིད་རབ་ཏུ་གཅེས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསུང་ལ་ནི། །སྔོན་དུ་འབྱོངས་པའི་མི་དེ་ཉིད། །སྐལ་བ་དང་ནི་ལྡན་པ་ལ། །དེ་ཡི་མགྲིན་པའི་གཡས་གཡོན་དུ། །པདྨ་འདབ་མ་བརྒྱད་པའམ། །ཡང་ན་དུང་ནི་གཡས་སུ་འཁྱིལ། །དེ་བཞིན་དར་ལྕེ་འཕྱར་བའམ། །ལྕགས་ཀྱུའམ་ནི་རལ་གྲི་དང༌། །ཡི་གེ་ཨཱཿཡིས་མཚན་པ་» «ནི། །རི་མོ་ཉིད་དང་འབུར་དུ་ཡང༌། །སུ་ལ་ཡོད་པའི་སྐྱེས་བུ་དེ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་གསུང་ལ་ཡང༌། །འདི་ཡིས་སྔོན་དུ་སྦྱངས་པས་ན། །ཚེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གསུང་གཅིག་ཏུ། །ངེས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །འདི་ཡང་བར་ཆོད་མེད་པ་གཅེས། །བར་མ་ཆད་པའི་གསུང་བསྒོམས་ན། །གདོན་མི་ཟ་བར་ཐོབ་པར་ངེས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་ཡང༌། །སྔོན་དུ་གོམས་པར་སུས་བྱས་པ། །འདི་ཡི་ལུས་ལ་རྟགས་འདིའོ། །གང་གི་སྙིང་གའི་གནས་སུ་ནི། །རྩེ་གསུམ་རྡོ་རྗེ་གྱེན་འགྲེང་དང༌། །དེ་བཞིན་འཁོར་ལོ་རྩིབས་བཞི་འམ། །རིམ་པ་གསུམ་པའི་ཤ་མདངས་སམ། །རིན་པོ་ཆེ་ཡི་དབྱིབས་ཉིད་དམ། །ཡི་གེ་ཧཱུཾ་གི་མཚན་མ་ནི། །སུ་ལ་བྱུང་བའི་སྐྱེས་བུ་དེ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་» «ནི། །འདི་ཡིས་གོམས་སོ་སྐལ་དང་ལྡན། །འདིས་ནི་སྒོམ་ལ་བརྩོན་བྱས་» «ན། །བར་མ་ཆད་དེ་ཚེ་གསུམ་ན། །སངས་རྒྱས་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་» «དུ། །འཚང་རྒྱ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། །» «གཉིས་པ་ནི། ཚེ་སྔོན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་སྦྱངས་པའི་རྟགས་ད་ལྟ་ངག་ལ་སྣང་བ་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་སྐུ་ཉིད་ལ། །སྔོན་དུ་སུ་ཡིས་གོམས་པ་དེའི། །སྨྲས་པའི་ཚིག་ནི་བཙན་པ་དང༌། །ཚད་རྣམས་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཡང༌། །འདི་ཉིད་འགྱུར་ཏེ་སྐལ་དང་ལྡན། །ཉི་མ་ཡི་ནི་དུས་གཅིག་ལ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྟོང་ངམ་ནི། །ཡང་ན་བཞི་བརྒྱའི་ཚིགས་བཅད་» «ཀྱི། །དོན་ནི་བློ་ལ་སྣང་བར་འགྱུར། །ཅི་སྨྲས་གཞན་ལ་ཕན་པའི་མི། །འདིས་ནི་སྔོན་དུ་སྐུ་ལ་ཡང༌། །གོམས་པ་ཡིན་ནོ་མཁའ་འགྲོ་མ། །སྔོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་«༼༡༽«ཡང༌། །

以下是完整的漢語直譯： 兩世即可獲得與佛身無二無別。若無間斷精進修習，這是極其珍貴的。 前世精通諸佛語者，具福德者，其喉部左右會出現八瓣蓮花，或右旋螺紋，或飄揚的綢帶，或鉤或劍，或以（ཨཱཿ，āḥ，आः，啊，ah）字為標記，以圖案或浮雕形式。具此標誌的人，前世修習諸佛語，兩世即可獲得與佛語無二無別的確定果報。無間斷修習也很珍貴。若無間斷修習佛語，必定獲得。 前世熟習諸佛意者，其身有此標誌：心間處有向上的三叉金剛杵，或四輻輪，或三層肉色，或寶石形狀，或（ཧཱུཾ，hūṃ，हूँ，吽，hum）字標記。具此標誌的人，前世熟習諸佛意，具福德。若此人精進修習，無間斷地三世內必定成就佛心壇城，毫無疑問。" 第二，前世修習身語意的標誌現在顯現於語中，同一續中說： "誰前世熟習諸佛身，其所說話語有力，標準不變，具此福德。一日之間，千偈或四百偈的意義會顯現於心。所說皆利他的人，前世熟習佛身。空行母啊，前世于諸佛

།སྔོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་«༼༡༽«ཡང༌། །གསུང་ལ་སུ་ཡིས་གོམས་པ་ལ། །སྐད་ནི་ཚངས་པའི་དབྱངས་བཞིན་དུ། །ཀུན་གྱི་རྣ་བར་སྙན་པ་དང༌། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྟོང་དག་ཀྱང༌། །ཉིན་གཅིག་ལ་ནི་བློར་ཟིན་དང༌། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བྲན་བཞིན་དུ། །འདི་ཡི་འཁོར་དུ་འགྱུར་བ་སྟེ། །སྔོན་དུ་སངས་རྒྱས་གསུང་ལ་» «ཡང༌། །འདི་ཡིས་གོམས་སོ་འཁའ་འགྲོ་མ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་ཡང༌། །སྔོན་དུ་གོམས་པའི་སྐྱེས་བུ་ཡིས། །ཕ་རོལ་ཚིག་གཅིག་སྨྲས་པ་ནི། །དེ་ཡི་དོན་ནི་བདེ་ལུགས་སུ། །ཇི་ལྟར་བཞིན་དུ་གོ་བ་དང༌། །རང་གིས་སྨྲས་པའི་ཚིག་རྣམས་ལ། །འགྱུར་བ་མེད་པར་གཞན་རྗེས་འཛིན། །འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཐུགས་ལ་ཡང༌། །སྔོན་དུ་གོམས་སོ་མཁའ་འགྲོ་མ། །དེ་ལྟར་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་ཡང༌། །སུ་ཡིས་གོམས་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི། །ཚེ་གཅིག་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་ཐོབ། །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་ནི། ཚེ་སྔོན་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་སྦྱངས་པའི་རྟགས་རང་གི་ཡིད་ལ་འཆར་བ་ནི། སྐུ་གདུང་འབར་བ་ལས། མ་བསླབས་སྒོམ་པ་རང་བབས་དང༌། །སེམས་ནི་ངང་གིས་དལ་བ་རྙེད། །འདིས་ནི་སྔོན་དུ་སྐུ་ལ་གོམས། །བསམ་པ་ཆོས་རྣམས་བློར་སྣང་དང༌། །སྔར་མ་མཐོང་བའི་ཡུལ་མཐོང་དང༌། །སྔར་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག» «།རང་བཞིན་དུ་ནི་ཤེས་པ་ནི། །» «འདིས་ནི་སྔོན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །གསུང་ལ་གོམས་སོ་མཁའ་འགྲོ་མ། །རྟག་ཏུ་གཅིག་པུར་འདུག་པ་དང༌། །གང་ལ་འཇིགས་པའི་སེམས་མེད་དང༌། །རི་དང་ནགས་ཚལ་འགྲིམ་པའི་མི། །འདིས་ནི་སྔོན་ཏུ་ཐུགས་ལ་ཡང༌། །གོམས་པ་ཡིན་ནོ་མཁའ་འགྲོ་མ། །འདི་ལྟར་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་དེས། །བར་མ་ཆད་པར་བདེན་སྤྱད་ན། །ཚེ་གསུམ་གྱིས་ནི་གདོན་མེད་པར། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། ། དོན་གཉིས་པ་ད་ལྟའི་རྟགས་ངེས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སྔོན་འགྲོ་ཚད་དུ་འབྱོངས་པའི་རྟགས་ཚད་བསྟན་པ་དང༌། དངོས་གཞིའི་རྟགས་ཚད་ངེས་པའོ། ། དང་པོ་ལ་འབྱུང་བ་བཞིའི་རྣལ་འབྱོར་དང༌། རུ་ཤན་འབྱེད་པ་གཉིས་ཏེ། ཡང་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། གང་གིས་འབྱུང་བའི་སྒྲ་རྣམས་དང༌། །» «རིགས་དྲུག་སྒྲ་ལ་སུས་གོམས་པ། །འདི་ལ་འབྱུང་བས་མི་གནོད་ཅིང༌། །དེ་བཞིན་མེ་ཡིས་འཚིག་པ་མེད། །

以下是直譯： 從前，所有佛陀的語言，誰對此熟習，其聲音如同梵天的音調，悅耳動聽於所有人的耳中，即使是千首偈頌，也能在一日之內記憶於心，所有眾生如奴僕般成為他的眷屬。空行母啊，此人曾經熟習佛陀的語言。 對於諸佛的心意，從前熟習的人，他人說一句話，就能如實理解其意義，自己所說的話，他人也能不變地記住。空行母啊，此人曾經熟習佛陀的心意。 如此對身語意都熟習的人，在一生中就能成佛。 第三，前世修習身語意的徵兆顯現於自心中，如《身舍利燃燒經》所說： 不學而自然修行，心自然獲得寧靜。這表明他曾熟習佛身。 思維法義自然顯現於心，看見未曾見過的境界，自然了知未曾聽聞的法語。空行母啊，這表明他曾熟習佛語。 常常獨處，無所畏懼，喜歡遊歷山林的人。空行母啊，這表明他曾熟習佛意。 如此具足這些特徵的人，如果不間斷地如實修行，毫無疑問將在三世中成佛。 第二個意思是確定現在的徵兆，分為兩部分：說明前行修習圓滿的徵兆標準，和確定正行的徵兆標準。 第一部分包括四大元素的瑜伽和辨別種姓。同樣在該續中說：誰熟習四大元素的聲音和六道的聲音，四大元素就不會傷害他，同樣也不會被火燒傷。

འདི་ལ་འབྱུང་བས་མི་གནོད་ཅིང༌། །དེ་བཞིན་མེ་ཡིས་འཚིག་པ་མེད། །ཆུ་ཡིས་བྱིང་ཞིང་ཁྱེར་བ་མེད། །རྐང་པ་ས་ལ་མ་རེག་པར། །བར་སྣང་ལ་ཡང་འགྲོ་བར་ནུས། །རླུང་གིས་གྲང་ཞིང་གཡོ་བ་མེད། །འདི་ལྟར་སུ་ལ་བྱུང་བ་ནི། །འབྱུང་བཞིའི་སྒྲ་ལ་གོམས་པ་ཡིན། །» «སེམས་ཅན་སྣང་དང་མི་སྣང་བའི། །སྐད་ནི་གང་གོམས་ཤེས་པ་སྟེ། །རིགས་དྲུག་གཟུགས་སུ་མི་ལྡོག་ཕྱིར། །འགྲོ་བ་དྲུག་གི་སྐད་རྣམས་ཤེས། །འགྲོ་དྲུག་སེམས་རྒྱུན་རང་ཆོད་ ཕྱིར། །དེ་ཀུན་སེམས་ཀྱི་བསམ་པ་ཤེས། །འཁྲུལ་རྟོག་བསམ་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར། །མདོར་ན་མངོན་ཤེས་དྲུག་འབྱུང་སྟེ། །འགྲོ་བ་དྲུག་གི་སྣང་བ་ནི། །རང་གི་རང་བཞིན་ལོག་ནས་ནི། །ཕྱིས་ནི་སྐྱེ་བ་བཅད་པའི་དོན། །འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་འདིས་ཆོད་པས། །རང་རྟགས་འདི་ཀུན་འབྱུང་བའོ། །འཁོར་འདས་རུ་ཤན་འབྱེད་པ་ཡི། །སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ལུས་ངག་ཡིད། །སྤྱོད་པ་ལ་ནི་གོམས་པ་ལ། ། འདི་ལྟར་ལུས་ལ་རྟགས་རྣམས་འབྱུང༌། །ལུས་ཀྱི་ཞེན་པ་རང་ལོག་པར། ། འཁྲུལ་པའི་ཞེན་པ་རྒྱུན་བཅད་ཕྱིར། །རང་གི་ལུས་ལ་ཆགས་པ་མེད། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་སྤྱོད་པ་དང༌། །དེ་བཞིན་ས་ལ་འཛུལ་བར་ནུས། །བསམ་དང་མི་བསམ་དོན་རྣམས་ཤེས། །ཁ་ནས་ཆོས་ཀྱང་སྨྲ་བ་འབྱུང༌། །འདི་ལྟར་སུ་ལ་བྱུང་བའི་མི། །ལུས་དང་ངག་དང་སེམས་ཀྱི་ནི། །འཁོར་བའི་རྟོག་པའི་འཆིང་བ་ ནི། །གང་གིས་བཅིངས་པ་ཀུན་ལས་གྲོལ། །ཕྱིས་ནི་ལུས་ངག་སེམས་འབྲེལ་ཆོད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་དངོས་གཞིའི་རྟགས་ལ་གཉིས་ཏེ། དམིགས་པ་ཡུལ་གྱི་བློ་ཅན་རྣལ་འབྱོར་བཞིའི་ཚད་དང༌། རིག་པ་རང་སྣང་གི་བློ་ཅན་དབྱིངས་རིག་རྟོགས་པའི་ཚད་དོ། །དང་པོ་ནི། སྐུ་གདུང་འབར་བ་ལས། ལྟ་བ་ལ་ནི་གོམས་པའི་རྟགས། །སྐལ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ལ། །འདི་བཞིན་དུ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར། །སྟོང་པས་ལུས་དང་སེམས་རྒྱས་པས། །མཁའ་འགྲོ་བཞིན་ཏེ་ནམ་མཁའ་ལ། །རླུང་ལ་རང་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར། །རླུང་བཞིན་སྐད་ཅིག་དྲུག་བརྒྱ་ལ། །འཛམ་བུའི་གླིང་བཞིར་རྒྱུ་བར་ནུས། །རང་སེམས་སྟོང་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར། །གང་ལ་བལྟས་པ་ཞུ་བར་ནུས། །འདིས་ནི་ལྟ་བའི་གདེང་རྙེད་ཡིན། །གང་གིས་སྒོམ་ལ་འབྱོངས་པའི་རྟགས། །

這是直譯： 四大元素不會傷害他，同樣也不會被火燒傷。不會被水淹沒或沖走，腳不觸地也能在空中行走。風不會使他感到寒冷或動搖。誰出現這些情況，就是熟習了四大元素的聲音。 誰能理解有形和無形眾生的語言，因為不會退轉為六道之形，所以能懂六道的語言。因為能斷除六道眾生的心續，所以能知曉他們所有的心念。因為已耗盡迷亂分別念，簡而言之，就會生起六種神通。六道的顯現，因為自性已逆轉，之後就能斷除輪迴。這個人已經做到這一點，所以會出現這些自身的徵兆。 在分辨輪迴和涅槃之前，先要熟習身語意的行為。這樣，身體上會出現這些徵兆：身體的執著自然消除，因為已斷除迷亂執著的相續，所以不會貪戀自己的身體。能在虛空中行走，同樣能鉆入地下。能知道有意和無意的事情，口中能自然說出佛法。誰出現這些情況，就已從身語意所有束縛輪迴的分別念中解脫。之後，身語意的聯繫就會斷除。 第二，正行的徵兆分為兩部分：以所緣境為對象的四種瑜伽的標準，和以自顯智慧為對象的法界智慧證悟的標準。 第一部分，如《身舍利燃燒經》所說：熟習見解的徵兆，在具有福分的人身上會這樣出現：因為空性使身心增長，如同空行母一樣能在虛空中自在地駕馭風，能在一剎那間遊歷南瞻部洲四方。因為證悟自心為空性，所以能使所見之物融化。這就是獲得見解的確信。對於熟習禪修的徵兆：

གང་གིས་སྒོམ་ལ་འབྱོངས་པའི་རྟགས། །ལུས་ལ་འབུ་སྲིན་སྲོག་ཆགས་མེད། །སྙིང་རྗེས་གཞན་དོན་མཐར་ཕྱིན་ཕྱིར། །རྣམ་རྟོག་སེམས་རྒྱུན་སྟོངས་པས་ན། །ལུས་ནི་ཤིང་བལ་བཞིན་དུ་ཡང༌། །རིག་པ་འཆི་མེད་དོན་ལྡན་པས། །ལུས་ནི་བཅུ་དྲུག་ལོན་བཞིན་འགྱུར། །ཆོས་ཉིད་བརླན་གྱིས་སེམས་ཁྱབ་ཕྱིར། །ལུས་སོགས་སྐྲ་རྣམས་སྣུམ་བག་ལྡན། །འདི་ལྟར་སེམས་ནི་མི་འཕྲོ་བར། །གང་དུ་བསྡད་པའི་སར་སྡོད་ཅིང༌། །འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ལ་འཇུག་མི་ ནུས། །འདི་«༼༡༽«ནི་སྒོམ་པ་རང་རྙེད་ནས། །ཚེ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ ཐོབ། །ཅེས་སོ། ། གཉིས་པ་ལ་ཁྲེགས་ཆོད་མཐར་ཕྱིན་པའི་ཚད་དང༌། ཐོད་རྒལ་གོམས་པའི་ཚད་དོ། །དང་པོ་ནི་ཁྲེགས་ཆོད་འབྱོངས་དུས་སྣང་བ་དང༌། ལུས་ཀུན་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་སིལ་བུར་མཐོང་ནས་འབྱུང་བ་བཞིའི་རྡུལ་ཕྲན་རང་སར་དེངས་ཤིང་སྤྱན་དང་མངོན་ཤེས་ལ་དབང་བསྒྱུར་ནས་ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་གྲོལ་བ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པའི་རྒྱུད་ལས། འདི་ཉིད་རང་གི་བློར་གོ་བས། །མི་སྣང་རྟོག་པ་མེད་པ་ཡི། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་རང་དག་ནས། །ཐམས་ཅད་ཟང་མ་ཐལ་བྱུང་དུ། །སྟོང་གསལ་ཆེན་པོའི་རིགས་སུ་གྱུར། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་འབྱུང་བ་ བཞི། །སོ་སོའི་ནུས་པ་མི་སྣང་བར། །ན་བུན་བཞིན་ཏེ་མཁའ་ལ་དེངས། ། འཁྲུལ་པའི་ཞེན་པ་སྣ་ཚོགས་ནི། །ཇི་ལྟར་བསམས་ཀྱང་སྐྱེ་མེད་པར། །གཟུང་འཛིན་ཆ་རྣམས་རང་འགགས་ནས། །གང་མི་སྣང་སྟེ་རང་ཟད་དེ། །གསལ་བྱེད་རང་གི་ཉམས་མྱོང་བར། །ལུས་ཅན་ཀུན་ཡང་དེ་བཞིན་སོང༌། །ཞེས་སོ། ། འདིའི་འཐད་པ་ནི། ཐེག་པ་ཐུན་མོང་ལས་ཀྱང་རགས་པའི་འབྱུང་བཞི་རྡུལ་ཕྲན་ཆ་མེད་དུ་དོན་ལ་གནས་པར་བཤད་ལ། སྟོང་ཉིད་གོམས་པས་རྡུལ་ཕྲན་མཐོང་བ་དང༌། ར་བ་དང་རི་དང་རྩིག་པ་ལ་སོགས་ལ་ཟང་ཐལ་དུ་འགྲོ་བ་ དང༌། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ནམ་མཁར་འཕགས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་པུར་སྦྱོང་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ལ། ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པ་ལས་གཞི་མེད་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་བསྟན་པས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མཐར་ཕྱིན་ནས་འཁྲུལ་པ་འཇིག་པ་ན་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དེངས་པའོ། །ཐོད་རྒལ་དང་མི་མཚུངས་ཏེ།

這是直譯： 熟習禪修的徵兆是：身上沒有蟲子和其他生物。因為慈悲心使利他圓滿，分別唸的相續已空，身體變得像棉花一樣輕盈。因為覺性具有不死的意義，身體變得如同十六歲。因為法性的濕潤遍及心識，身體和頭髮都變得有光澤。這樣，心不散亂，能安住在任何所坐之處，不能進入迷亂的境界。這就是獲得禪修的自證，將在兩世中成佛。 第二部分分為徹斷修習圓滿的標準和頓超熟習的標準。 首先，當徹斷修習圓滿時，會看到顯現和身體的一切都分解為不可分的微塵，四大元素的微塵自然消散，獲得天眼和神通的自在，在今生解脫。如《寶聚續》所言： 通過自心理解這一點，一切顯現都自然清凈，無有不顯現和分別。一切都變成空明大性的種姓，毫無阻礙。地水火風四大元素各自的力量不再顯現，如薄霧般消散於虛空。各種迷亂的執著，無論如何思維都不會生起。能取所取的各個方面自然停止，一切都不顯現而自然耗盡。通過自身的體驗而明瞭，一切有情也都如此。 這個道理是：即使在共同乘中也說粗大的四大元素實際上是不可分的微塵。通過修習空性可以看到微塵，能穿越樹木、山巖和墻壁等，能以神通升入空中，以智慧之火荼毗等。在無上乘中以八種無基幻化的比喻來說明，當證悟究竟勝義諦時迷亂就會消失，這就是徹斷中微塵的消散。這與頓超不同：

ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པ་ལས་གཞི་མེད་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་བསྟན་པས་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མཐར་ཕྱིན་ནས་འཁྲུལ་པ་འཇིག་པ་ན་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དེངས་པའོ། །ཐོད་རྒལ་དང་མི་མཚུངས་ཏེ། ཐོད་རྒལ་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་དེངས་ན་འོད་དུ་གསལ་བས་སྐྱེ་བ་དང་འཇུག་པ་ལ་དབང་ཞིང་སླར་འཕོ་བའི་སྐུར་བཞེངས་ཐུབ་ལ། ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དུ་ལུས་དེངས། ཆོས་ཉིད་དུ་སེམས་དེངས་ནས་ཀ་དག་གི་སར་གྲོལ་ཏེ་དེས་ན་དོན་མཛད་པའི་ཁྱད་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདི་ནས་གནད་འདི་ལྟ་བུ་བཤད་ཀྱང་གསལ་བར་«༼༡༽«རྟོགས་ནས་གྲུབ་མཐའ་སློང་ཤེས་པ་ནི་དེང་སང་ཁོ་བོ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །འདི་གནད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་ཡོད་དོ། །» «གཉིས་པ་ཐོད་རྒལ་གོམས་པའི་ཚད་ལ་ལྔ་སྟེ། འོད། དབྱིངས། ཐིག་ལེ། སྐུ། རིག་པ། གོམས་པའི་ཚད་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་འོད་ལ་གོམས་པའི་རྟགས་ཚད་ནི། སྐུ་གདུང་འབར་བ་ལས། གང་གི་འོད་ལ་སུ་གོམས་པ། །རང་གིས་མཐོང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ། །ས་དང་ཆུ་དང་མེ་རླུང་» «དང༌། །འབྱུང་བཞིའི་སྣང་བ་རང་ནུབ་ནས། །རིམ་གྱིས་ཁ་དོག་ལྔ་ལ་» «སྤྱོད། །འདི་དང་འབྲལ་བ་མེད་པའི་རྟགས། །གཞན་གྱིས་མཐོང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ། །སྨྱོན་པ་བཞིན་ཏེ་ཐོགས་མེད་པར། །གང་ལ་ཆགས་པ་མེད་པ་དང༌། །རི་བྲག་རྣམས་ལ་ཟང་ཐལ་དང༌། །དེ་བཞིན་ས་གཏིང་འཛུལ་བར་སྣང༌། །ཆུ་རྣམས་ལ་ཡང་ཟང་ཐལ་ལོ། །ལུས་ལ་གོས་ཀྱང་མེད་པར་ནི། །གཅེར་བུ་གང་ལ་ཐོགས་མེད་ཅིང༌། ཟས་སོགས་འདོད་པ་རང་བྲལ་བས། །འདིས་ནི་སྣང་བ་འདི་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བ་རང་སར་དེངས་ནས་ནི། །ཟག་བཅས་ཕུང་པོ་མི་སྣང་བར། །འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། །» «གཉིས་པ་ནི། དབྱིངས་སྣང་འོད་ཡིན་ཀྱང་དབྱིངས་དངོས་མུ་ཁྱུད་ཀྱི་ར་བ་ཡིན་པས་དེ་ལ་གོམས་པའི་ཚད་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། གང་གི་དབྱིངས་ལ་གོམས་པ་ནི། །དབུགས་ནི་ཕྱི་ནང་རྒྱུ་བ་ཆད། །ནམ་མཁར་བྱ་བཞིན་འགྲོ་བ་དང༌། །དེ་བཞིན་ཆུ་ལ་ཉ་བཞིན་དུ། །སྐལ་དང་ལྡན་པ་འདི་འགྲོ་སྟེ། །སྔར་མ་མཐོང་བའི་ཡུལ་རྣམས་དང༌། །གླིང་དང་རི་རབ་བཅས་པ་ཡང༌། །འདུག་ས་གཅིག་ནས་མཐོང་བ་དང༌། །དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཞིང་ཁམས་ནི། །

這是直譯： 在無上乘中以八種無基幻化的比喻來說明，當證悟究竟勝義諦時迷亂就會消失，這就是徹斷中微塵的消散。這與頓超不同：頓超中微塵消散時會顯現為光明，能掌控生死，能再次化現身體；而徹斷中身體消散為微塵，心識消融於法性，解脫于本初清凈的境界。因此，兩者是以作用的差異來區分的。雖然大圓滿中解釋了這樣的要點，但能清楚理解並能駁斥其他宗派的，如今恐怕只有我一人而已。這個要點非常重要。 第二，頓超熟習的標準有五種：光、界、明點、身和覺性的熟習標準。 首先，熟習五智自光的徵兆標準，如《身舍利燃燒經》所說： 誰熟習了光明，在自己所見的境界中，地水火風四大元素的顯現自然消失，逐漸體驗五種顏色。這是不離此境界的徵兆。在他人所見的境界中，如同瘋子一般無礙，對任何事物都不執著，能穿越山巖，同樣能鉆入地下，也能穿過水。身上不穿衣服，赤身裸體也毫無障礙，自然遠離對食物等的慾望。這表明在此生中，四大元素已自然消散，有漏蘊不再顯現，毫無疑問已獲得果位。 第二，雖然界的顯現是光明，但實際上界是光環的根本，熟習界的標準，同一續中說： 誰熟習了界，呼吸內外的執行就會停止。能如鳥兒在空中飛行，如魚兒在水中游動，具有福分的人就能這樣行走。能從一個地方看到以前沒見過的地方、大洲和須彌山，同樣也能看到佛的剎土。

།དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཞིང་ཁམས་ནི། །སྔ་ན་མཐོང་བ་མེད་པ་རྣམས། །འདི་ཀུན་དུས་གཅིག་མཐོང་བར་འགྱུར། །འདི་ལྟར་རྟགས་དང་གང་ལྡན་པ། །འདི་ནས་ཟླ་བ་བཅུ་དྲུག་ན། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། ། གསུམ་པ་ཐིག་ལེའི་ཚད་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཐིག་ལེ་ཀློང་དུ་སུས་གྱུར་པ། །འདི་ནི་སྐལ་ལྡན་ཉག་གཅིག་མཐོང༌། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་ནི། ། རྩོལ་བ་མེད་པར་རང་ཤར་ན། །འདི་ཀུན་རང་གི་ཉམས་ཀྱི་རྟགས། །ཚིག་གི་སྤྲོས་པ་རྣམས་ཆོད་དོ། །གཞན་ལ་བློ་ནི་སྐད་ཅིག་ཀྱང༌། །འཇུག་པར་མི་འགྱུར་དེ་སྐབས་མེད། །གཏམ་རྒྱུད་བརྗོད་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར། །གཞན་ལ་སྨྲ་བྱེད་བསམ་པ་ཡང༌། །སྐྱེས་བུ་འདི་ལ་འབྱུང་མི་སྲིད། །སྒྲ་ཚིག་རྗེས་སུ་ག་ལ་ འགྱུར། །འདི་ལྟར་སུ་ལ་སྣང་བ་དེ། །སྤྲོས་མེད་ཉག་གཅིག་དེས་རྩད་ཆོད། ། འདི་ལྟར་རྟགས་དང་ལྡན་པ་དེ། །དེ་ནས་ལོ་ནི་གཉིས་ན་ཡང༌། །རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚད་ཤེས་ནས། །དབྱིངས་དང་རིག་པའི་རང་སྣང་དང༌། །འབྲལ་བ་མེད་པར་འཇུག་པའོ། །དེ་ཡང་འབྱུང་བ་རང་དངས་སུ། །» «འགྱུར་བར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། ། བཞི་པ་སྐུའི་ཚད་ལ་ཆོས་སྐུ་ལོངས་སྐུ་སྤྲུལ་སྐུ་གསུམ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སུས་གོམས་པ། །གཞན་གྱིས་མཐོང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ དུ། །ལུས་ནི་སུས་ཀྱང་མི་མཐོང་བར། །རྣལ་འབྱོར་རང་ནི་གང་གར་རོལ། །མ་བཙལ་བཞག་པའི་བསམ་གཏན་ནི། །རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་དང༌། །ཤེས་པ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་ཉམས། །རྣལ་འབྱོར་ཀུན་ཀྱི་སེམས་ལ་སྣང༌། །འདི་ལྟར་འབྱུང་བའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་སྣང་བ་མཐོང༌། །འདི་མཐོང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །སྐུ་ཡི་ཀློང་དུ་འདུས་པའོ། །གང་གིས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ལ། །གོམས་ཤིང་གདེང་དུ་གྱུར་པའི་རྟགས། །འདི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ མི། །སྐུ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་རོལ། །རོལ་པ་ཆེན་པོའི་ལྟ་སྟངས་ཀྱིས། །འདི་ལྟར་རྟགས་དང་སུ་ལྡན་པ། །རྣལ་འབྱོར་ལྡན་པའི་སྐལ་ལྡན་ཏེ། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་དང༌། །རྩོལ་བ་མེད་པར་ཤར་བ་ལ། །སྣང་བ་ཉིད་ཀྱང་སྐུ་རུ་ཡང༌། ། རིམ་གྱིས་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་ནི། །

這是直譯： 以前從未見過的佛剎土，現在都能同時看到。具有這些徵兆的人，從此十六個月后，將能見到法界。 第三，明點的標準，同一續中說： 誰融入了明點的境界，只有具福德者才能見到。當空性明點燈無需努力自然顯現時，這些都是自己體驗的徵兆。言語的戲論都已斷除。甚至一剎那也不會對他人生起心念，沒有這種機會。因為談論的話題已經窮盡，對這樣的人來說，想要對他人說話的念頭也不可能生起。怎麼可能還會追隨語言文字呢？誰有這種顯現，就已經徹底通達了無戲論的單一性。具有這些徵兆的人，從此兩年後，將了知覺性本身的標準，並且不離開界和覺性的自顯。毫無疑問，他的四大元素也會自然消融。 第四，身的標準分為法身、報身和化身三種。同一續中說： 誰熟習了法身，在他人所見的境界中，身體不被任何人看見，瑜伽士自在遊戲。不尋求而安住的禪定自然在心中生起，無念無想的體驗在所有瑜伽士的心中顯現。有這種經歷的人，見到了法身的顯現。見到這個就等於融入了一切佛的身的境界。 誰熟習圓滿受用身並獲得確信，有這種體驗的人能遊戲於五身五智。以大遊戲的目光，具有這些徵兆的人是具有瑜伽的有福之人。對於空性明點燈無需努力而自然顯現的人來說，顯現本身也逐漸被見為身。

རིམ་གྱིས་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་ནི། །ལོངས་སྐུའི་རྩ་བ་འདིས་མཐོང་ཡིན། །འདི་ལྟར་རྒྱུད་ལ་གོམས་པ་ཡི། །ངག་ནི་གསལ་ཞིང་སྐད་དང་ལྡན། །བརྫུན་དུ་བརྗོད་པའི་ཚིག་རྣམས་ནི། །འདི་ཡི་ཁ་ནས་ཚིག་མི་འབྱུང༌། །དེ་བཞིན་མི་དགེའི་ལས་ཀྱི་ཚིག» «།གཏན་དུ་སྨྲ་བའི་བརྗོད་མཐའ་འགགས། །དེ་ལྟར་རྟགས་དང་ལྡན་པ་དེས། །འདི་དོན་ཉམས་སུ་བླངས་ན་ནི། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་འཕུར་བ་དང༌། །རི་བྲག་ལ་ཡང་ཟང་ཐལ་དང༌། །ས་ཡི་འོག་ཏུ་འཛུལ་བ་དང༌། །ཆུ་ལ་བྱིང་བ་མེད་པར་«༼༡༽«འབྱུང༌། །དེ་ལྟར་ལྡན་པའི་སྐལ་ལྡན་གྱིས། །དབྱིངས་རིག་གདེང་དུ་མ་ཚུད་ན། །འབྱུང་བ་ཉིད་ནི་རང་དེངས་སུ། །འགྱུར་བ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། །འདི་ནས་སྐྱེ་བ་འཕོས་ནས་ནི། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ནི་བར་དོ་ལ། །སྐད་ཅིག་ལྔ་ལ་གྲོལ་བར་འགྱུར། །གང་དག་སྐྱེས་བུ་སྐལ་དང་ལྡན། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་གོམས་ནས་ནི། །འདི་ཉིད་གདེང་དུ་གྱུར་པའི་མི། །ལུས་ངག་སེམས་ཀྱི་རྟགས་འདི་དག» «།སུ་ལ་བྱུང་བའི་སྐྱེས་བུ་ནི། །འདི་ཡང་སྐལ་དང་ལྡན་པར་འགྱུར། །སྔོན་དུ་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི། །དོན་ནི་རང་གི་རྒྱུད་ལ་ཡང༌། ། ཅིག་ཅར་དུ་ནི་འཆར་བར་ནི། །འདི་ལས་འགྱུར་རོ་མཁའ་འགྲོ་མ། །དེ་བཞིན་སྔོན་དུ་མ་ཐོས་པའི། །ཆོས་ཀྱི་ཚིག་ནི་སྣ་ཚོགས་པ། །རང་བཞིན་དུ་ནི་ཁ་ནས་སྨྲ། །དེ་བཞིན་གསང་སྔགས་གཞན་དག་གི །རྒྱུད་ཀྱི་ཚིག་རྣམས་ཇི་བཞིན་ དུ། །རིམ་པ་ཇི་ལྟར་གསལ་བར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་ཆོས་རྣམས་མཐའ་དག་ ལ། །ཚིག་དང་དོན་གྱི་རྣམ་པ་ཀུན། །སེམས་ཅན་ཇི་ལྟར་མོས་པ་ཡི། །ཆོས་རྣམས་དང་ནི་མཐུན་པར་ཡང༌། །ཇི་ལྟར་དྲིས་པའི་ལན་དེ་ཡང༌། །སྐལ་དང་ལྡན་པ་འདིས་འདོན་པས། །འདི་ནི་སྨྲ་བའི་སེང་གེའོ། །ལུས་ཀྱི་སྟོབས་སུ་སྔོན་པས་ཀྱང། །རྐང་པ་མགྱོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱང་རྙེད། །ལུས་ཀྱི་གཉེར་མ་མེད་པ་དང༌། །སྐྲ་དཀར་དག་ཀྱང་ནག་པོར་འགྱུར། །དེ་བཞིན་བཅུ་དྲུག་ལོན་པ་བཞིན། །གཞོན་པའི་མདངས་དང་ལྡན་པར་ཡང༌། །དཔེར་ན་རྩྭ་ནི་གཞོན་ནུ་ལ། །ཆར་བ་དག་ནི་ཡང་བབ་པས། །སྐྱེད་ནི་རང་སྐྱེད་ལྡན་པར་འགྱུར། །སྔ་ན་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡང༌། །འདི་ལ་གཏིང་ནས་སྐྱེ་བ་དང༌། །དེ་རྗེས་སེམས་ཅན་དོན་ལ་འཇུག» «།

這是直譯： 逐漸見到這些的人，就是見到了報身的根本。如此熟習的人，語言清晰有力。虛假的言語不會從他口中說出。同樣，不善業的言語也永遠不會說出。具有這些徵兆的人，如果修習這個意義，就能在空中飛行，穿越山巖，鉆入地下，在水中不會沉沒。具有這些的有福之人，如果沒有獲得界和覺性的確信，四大元素就不會自然消融。從此轉生后，在法性中陰時將在五個剎那中解脫。 有些具有福德的人熟習化身並獲得確信，在身語意上出現這些徵兆的人也將具有福德。以前聽過的法義會在自心中一時顯現，空行母啊，就是這樣。同樣，以前未曾聽過的各種法語也會自然從口中說出。其他密咒續的文字也會如實清晰地按順序顯現。同樣，對於一切法的文字和意義的各個方面，都能隨眾生的不同意樂而給予相應的教法。無論被問什麼問題，這位有福之人都能回答，他就是獅子吼。 身體力量比以前更強，也獲得了迅速的腳力。身上沒有皺紋，白髮也變成黑色。就像十六歲一樣，具有年輕的容光。就像年輕的草遇到雨水，會自然生長一樣。以前沒有的悲心也會從內心深處生起，之後會投入利益眾生的事業。

།དེ་རྗེས་སེམས་ཅན་དོན་ལ་འཇུག» «།རང་གི་ལུས་ཀྱིས་ཕན་པ་ཡི། །སེམས་ཅན་དག་ནི་བྱུང་བ་ ན། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ཡི། །ལུས་དང་ཡན་ལག་གཏོང་བར་ནུས། །ཕྱི་རོལ་བདོག་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། །དེ་བཞིན་རང་གི་བླ་མ་ལ། །གོང་བཞིན་ལུས་སོགས་གཏོང་བར་ནུས། །འདི་ལྟར་སུ་ལ་བྱུང་བའི་མི། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་འདིས་རེག་ག»ོ «།དེ་ལྟར་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི། །ཕྱིས་ནི་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་སུ། ། བརྫུས་ནས་སྐྱེས་ཀྱི་ལུས་བླངས་ནས། །ལོ་ནི་དྲུག་ཁྲི་བརྒྱ་སྟོང་དུ། །སེམས་ནི་གནས་ནས་སེམས་ཅན་དོན། །སྐྱེས་བུ་འདི་ཡིས་བྱེད་པའོ། །དེ་ནས་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ལས། །འཛམ་བུའི་གླིང་སོགས་གླིང་རྣམས་སུ། །སྤྲུལ་པ་བྱེ་བ་དྲུག་ཁྲི་» «ཡིས། །རང་རང་མཐུན་པའི་ལུས་བླངས་ནས། །སེམས་ཅན་དོན་ཀུན་བྱེད་པར་ནི། །འདི་ཡིས་འགྱུར་རོ་མཁའ་འགྲོ་མ། །དེ་ནས་ངོ་བོ་ཀ་དག་ལ། །ཉི་མ་ལ་ནི་ཟེར་འདུས་ལྟར། །རང་གི་སྤྲུལ་པར་བཅས་པ་ནི། །རང་གི་ངོ་བོ་རང་ཐིམ་ནས། །དབྱེར་མེད་འབྱེད་པ་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །» «ལྔ་པ་རིག་པའི་ཚད་ལ་གཉིས་ཏེ། རང་གདངས་ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་ཕྱིར་གོམས་པའི་ཚད་དང༌། རང་ངོ་ཀ་དག་སྐྱོན་མེད་ལ་ནང་དུ་གོམས་པའི་ཚད་» «དོ། །དང་པོ་ནི། སྐུ་གདུང་འབར་བ་ལས། རིག་པ་ལ་ནི་སུས་གོམས་པ། །དེ་ཡི་ལུས་ལ་རྒྱ་འདིའོ། །གང་དུ་གཏད་པའི་དངོས་པོ་ལ། །དེར་ནི་རང་ཤེས་འཛུད་པར་ནུས། །གང་དུ་འདུག་པའི་ས་ཉིད་དུ། །ལུས་ཀྱང་དེ་ཡི་རྗེས་སུ་» «སྟེ། །ཇི་ལྟར་རིག་པ་ཉིད་དང་མཚུངས། །གཞན་གྱི་མ་དད་བསྒྱུར་ནུས་» «དང༌། །བསམ་རྒྱུན་ཞེན་པ་རང་འགགས་དང༌། །ནང་གི་རྟགས་དང་རྣམ་པར་ལྡན། །མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་སུས་རིག་པ། །འདི་ནི་འབྱུང་བ་རང་གི་སར། །སྐལ་དང་ལྡན་པ་འདི་དེངས་ནས། །སྐྱེ་མེད་མཆོག་ལ་སྙེགས་པའོ། །ཞེས་» «སོ། །གཉིས་པ་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། གང་གི་སྐྱེ་མེད་སུ་ཡིས་ནི། །རྩད་ནས་ཆོད་པའི་མི་དེ་ལ། །རྟགས་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡང་འབྱུང༌། །འདི་རྟགས་སུ་ལ་ལྡན་པ་ནི། །ང་དང་སྐལ་བ་མཉམ་པ་ཡིན། །ལུས་ལ་འབུ་སྲིན་ཤིག་ལ་སོགས། །» «འདི་ཀུན་སྐྱེ་བ་རྒྱུན་ཆད་དང༌། །གང་གི་སྐྲ་དང་སེན་མོ་དང༌། །འདི་ཀུན་མི་སྐྱེ་རྒྱུན་ཟད་ན།

這是直譯： 之後會投入利益眾生的事業。當遇到能用自己身體利益的眾生時，能夠隨其所愿佈施身體和肢體。更不用說外在的財物了。同樣，對自己的上師也能像前面所說那樣佈施身體等。有這種情況的人就是接觸了化身。 具有這些的人，之後會在化身剎土中化生，獲得化生身，在六萬一百千年中安住心意，利益眾生。然後從本性自然中，在南瞻部洲等洲中，化現六十萬億化身，各自獲得相應的身體，做一切利益眾生的事業。空行母啊，就會這樣。然後在本初清凈中，如同陽光匯聚于太陽一般，連同自己的化身一起融入自性中，成為無法分別的無二。 第五，覺性的標準分兩種：對自顯虹光身外在熟習的標準，和對自性本初清凈無瑕內在熟習的標準。 第一種，《身舍利燃燒續》中說：誰熟習了覺性，他的身體會有這樣的印記：能將自己的意識投入任何所緣對像中。身體也能隨著覺性到達任何所在之處。能轉變他人的不信，自然斷除相續中的執著，具有內在的征相。誰能如此直接認識，這位有福之人就會從四大元素的自處消融，趨向無生的殊勝境界。 第二種，同一續中說：誰徹底通達了無生，這個人會出現這樣的征相。誰具有這些征相，就與我同等福德。身上不再生長蟲子、虱子等，頭髮、指甲等也不再生長。

གང་གི་སྐྲ་དང་སེན་མོ་དང༌། །འདི་ཀུན་མི་སྐྱེ་རྒྱུན་ཟད་ན། །འདི་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྟེ། །འདི་ལྟར་རྟགས་དང་ལྡན་པ་ནི། །ཟླ་བ་དག་ནི་གསུམ་ན་ཡང༌། །འདི་ནི་འབྱུང་བ་རང་དེངས་སུ། །ཟག་བཅས་ཕུང་པོ་མི་སྣང་བར། །རང་ལུས་འོད་ཀྱི་གདངས་དཀྱིལ་དུ། །རིགས་དང་བཅས་ཏེ་འདི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སོ། །» «དོན་གསུམ་པ་ཕྱིས་ཀྱི་རྟགས་ལ་གཉིས་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་དང༌། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སྐལ་ལྡན་གྲོལ་བའི་རྟགས་དང༌། སྐལ་མེད་འཁྲུལ་པའི་རྟགས་ཏེ། སྐུ་གདུང་འབར་བ་ལས། གང་དག་མྱ་ངན་ལས་འདས་ན། །དེ་ལ་སྐུ་དང་གདུང་དང་ནི། །དེ་བཞིན་འོད་དང་སྒྲ་ཉིད་དང༌། །ས་ནི་གཡོ་བར་འགྱུར་བའོ། །ནམ་མཁའ་ཆར་དང་ཁུ་རླངས་དང༌། །འདི་ལྟར་རྟགས་ནི་ཕྱྀས་ནས་འབྱུང༌། །ཞེས་སོ། ། གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པ་གྲོལ་ཚད་ངེས་པའི་རྟགས་དང༌། འགྲོ་དྲུག་སོ་སོར་སྐྱེ་བའི་རྟགས་སོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ་སྟེ། སྐུ། གདུང༌། འོད། སྒྲ། ས་གཡོ་བའི་རྟགས་ཚད་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་སྐུ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། རིགས་ལྡན་མྱ་ངན་འདས་པ་ལ། །དེ་ཡི་ལྷག་མ་ཟག་བཅས་ཀྱི། །ཕུང་པོ་རྟེན་ཡུལ་བསྲེགས་སྦྱངས་པས། །དེ་ལ་སྐུ་ནི་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །ཞི་བའི་སྐུ་དང་ཁྲོ་བོའི་སྐུ། །རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་གཟུགས་སུ་ཡང༌། །སུ་ཞིག་རྣལ་འབྱོར་ལྡན་པ་ལ། །འདི་གཉིས་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཡང༌། །གལ་ཏེ་གཉིས་ཀ་བྱུང་བ་ན། ། འདི་ནི་བར་དོ་མེད་པར་ཡང༌། །ངོ་བོ་ཀ་དག་ཆེན་པོ་ཡི། །གདེང་དང་ལྡན་པར་འདི་འགྱུར་རོ། །ཞི་བའི་སྐུ་ཡི་རྟགས་བྱུང་ན། །ཞག་ནི་ལྔ་ཡིས་བདེན་མཐོང་ སྟེ། །དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ཐིམ། །གལ་ཏེ་ཁྲོ་བོའི་སྐུ་བྱུང་ན། །འདི་ནི་ཆོས་ཉིད་བར་དོ་ཡི། །སྐད་ཅིག་ཉིད་ནི་ཆ་ལྔ་ལ། །གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ་མཁའ་འགྲོ་མ། །ཞེས་སོ། །གདུང་ལ་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང༌། རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཤ་རཱི་རཾ་ནི་བདེ་གཤེགས་གདུང༌། །དེ་བཞིན་བ་རཱི་རཾ་ཞེས་ནི། །རྡོ་རྗེའི་རིགས་ཀྱི་གདུང་ཡིན་ནོ། །ཆུ་རཱི་རཾ་ནི་རིན་པོ་ཆེ། །བསེ་རཱི་རཾ་ནི་པད་མའོ། །དེ་བཞིན་ཉ་རཱི་རཾ་ཞེས་བྱ། །ལས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་གདུང་ཡིན་ནོ། །

這是直譯： 如果頭髮、指甲等這一切都不再生長，這就是無生的狀態。具有這些征相的人，在三個月后，會從四大元素中自然消融，有漏的蘊體將不再顯現，自身會連同種姓一起轉變為光明的光蘊中。 第三部分的後續征相分兩種：簡要說明和詳細解釋。 首先，簡要說明有緣解脫的征相和無緣迷亂的征相。《身舍利燃燒續》中說：當某人涅槃時，會出現身、舍利、光、聲音以及地震等征相。天空中會出現雨水和霧氣，這些征相會在之後出現。 其次，詳細解釋分兩部分：瑜伽士解脫程度確定的征相，和六道各自轉生的征相。 第一部分又分五種：身、舍利、光、聲音、地震的征相標準。 首先是身的征相，分兩種。同一續中說：有緣者涅槃時，剩餘的有漏蘊體作為依處被火化后，會出現兩種身相：寂靜身和忿怒身。對於具有瑜伽的人，如果這兩種身相都出現，就表明他無需經歷中陰，已獲得本初清凈大性的確信。如果出現寂靜身相，五天後將見到真諦，然後融入佛性中。如果出現忿怒身相，空行母啊，他將在法性中陰的五個剎那中解脫。 關於舍利，首先簡要說明其本質，然後詳細解釋其自性。 首先，同一續中說：（以下是五種舍利的名稱，我會用五種形式顯示） (ཤ་རཱི་རཾ, śarīraṃ, शरीरं, 身體, 夏日朗)：如來舍利 (བ་རཱི་རཾ, varīraṃ, वरीरं, 最勝, 瓦日朗)：金剛部舍利 (ཆུ་རཱི་རཾ, churīraṃ, चुरीरं, 水, 楚日朗)：寶部舍利 (བསེ་རཱི་རཾ, serīraṃ, सेरीरं, 犀牛皮, 色日朗)：蓮花部舍利 (ཉ་རཱི་རཾ, ñarīraṃ, ञरीरं, 魚, 涅日朗)：事業部舍利

།ལས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་གདུང་ཡིན་ནོ། །» «ཞེས་སོ། ། གཉིས་པ་ལ་གདུང་རིགས་ལྔ་སྟེ། སོ་སོའི་ཁ་དོག» «ཚད། རྒྱུ། གནས། ཡུལ་རྣམས་བསྟན་པ་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཤ་རཱི་རཾ་ཞེས་དཀར་ལ་དངས། ། སྣུམ་ལ་འདྲིལ་ཏེ་ཁ་དོག་གསལ། །སྲན་མ་ཡི་ནི་རྡོག་འབྲུ་ཙམ། །» «འདི་ནི་རུས་པའི་དངས་མ་སྟེ། །སྨིན་པས་འདྲིལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཐབས་ལྡན་དེ་ཡི་མགོ་ལས་འབྱུང༌། །བ་རཱི་རཾ་ཞེས་སྔོ་ནག་ལ། །ཡུངས་དཀར་གྱི་ནི་འབྲུ་ཙམ་མམ། །ཡང་ན་སྲན་ཆུང་འབྲུ་ཙམ་མོ། །འདི་ནི་དྲོད་ཀྱི་དངས་མ་འདྲིལ། །དེ་ཡི་རྩིབ་མའི་གོ་མཚམས་ནས། །འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་མཁའ་འགྲོ་མ། །ཆུ་རཱི་རཾ་ནི་ཁ་དོག་སེར། །ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ནི་ཁྲག་ལས་སོ། །དེ་ནི་མཆིན་པའི་སྟེང་ནས་འབྱུང༌། །བསེ་རཱི་རཾ་ཞེས་དམར་ལ་དངས། །ཆེ་ཆུང་ཚད་ཀྱང་ཡུངས་འབྲུ་ ཙམ། །འདི་ནི་འབྱུང་བ་འདུས་ལས་འདྲིལ། །སྐལ་དང་ལྡན་པའི་མཁལ་མ་ལས། །འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་མཁའ་འགྲོ་མ། །ཉ་རཱི་རཾ་ནི་ཨིནྡྲ་སྟེ། །ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ལ་ཁ་དོག་གསལ། །ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དངས་མ་ལས། །འདི་ནི་གློ་བའི་སྟེང་ནས་འབྱུང༌། །འདི་ཀུན་སྤྱི་དབྱིབས་ཟླུམ་ལ་འདྲིལ། །ཀུན་གྱི་གཏིང་གསལ་ཁ་དོག་ལྔ། །ཞེས་སོ། །རིང་བསྲེལ་ནི་འདིའི་རྣལ་འབྱོར་པ་སྤྲུལ་པར་དབུགས་འབྱིན་པའི་རྟགས་ཏེ་འབྱུང་བས་འཇིག་ལ། གདུང་མི་འཇིག་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། འདི་དང་ཡང་ནི་འདྲ་བ་ཡི། །རིང་བསྲེལ་ཉིད་ནི་ཕྲ་མོ་སྟེ། །ཏིལ་གྱི་འབྲུ་དང་རྡུལ་ཆ་ཙམ། །འདི་ནི་འབྱུང་བས་བཤིག་པར་ནུས། །འདི་ནི་སྤྲུལ་པའི་ཞིང་ཁམས་སུའོ། །གདུང་ནི་སུས་ཀྱང་འཇིག་མི་ནུས། །སྲ་མཁྲེགས་འཇིགས་པ་ཀུན་བྲལ་བས། །འདི་ཀུན་འཇིགས་མེད་སངས་རྒྱས་ཐོབ། །ཅེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། སྐུ་དང་གདུང་དང་འོད་རྣམས་ཀྱང༌། །མྱ་ངན་འདའ་བ་གང་ཡོད་པ། །དེ་ལ་རྟགས་རྣམས་འབྱུང་བར་བཤད། །ཅེས་སོ། །འོད་ལ་འཁོར་ཡུག་དང༌། གྱེན་འགྲེང་དང༌། རྩིབས་སྒུགས་གསུམ་སྟེ། སྐུ་གདུང་འབར་བ་ལས། འོད་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ཏེ། །མུ་ཁྱུད་འཁོར་ཡུག་བཅས་པར་ནི། །གང་གི་ཤུལ་ལ་བྱུང་བ་ནི། །འདི་ནི་བར་དོ་དང་པོ་ལ། །ངེས་པ་ཡིན་ནོ་འབྲས་བུ་ཐོབ། །གལ་ཏེ་གྱེན་ལ་འགྲེང་བ་ན། །

這是直譯： 這就是五種舍利。第二部分詳細解釋五種舍利的種類，分別說明它們各自的顏色、大小、來源、位置和所屬界。同一續中說： (ཤ་རཱི་རཾ, śarīraṃ, शरीरं, 身體, 夏日朗)：白色透明，光滑圓潤，顏色明亮，大小如豌豆。這是骨髓的精華，由成熟而凝結。從具有方便的人的頭部產生。 (བ་རཱི་རཾ, varīraṃ, वरीरं, 最勝, 瓦日朗)：藍黑色，大小如芥子或小豆。這是體溫的精華凝結而成。空行母啊，它從肋骨之間產生。 (ཆུ་རཱི་རཾ, churīraṃ, चुरीरं, 水, 楚日朗)：黃色，大小如芥子，來自血液。它從肝臟上方產生。 (བསེ་རཱི་རཾ, serīraṃ, सेरीरं, 犀牛皮, 色日朗)：紅色透明，大小也如芥子。這是由元素聚合而成。空行母啊，它從有緣者的腎臟產生。 (ཉ་རཱི་རཾ, ñarīraṃ, ञरीरं, 魚, 涅日朗)：如帝釋天般，大小如芥子，顏色明亮。它來自意識的精華，從肺部上方產生。 這些舍利的共同形狀都是圓形凝結，內部都呈現五種顏色。 舍利子是這種瑜伽士化身呼吸的征相，會被元素破壞，而舍利則不會被破壞。同一續中說：與此相似的舍利子非常微小，如芝麻粒或塵埃大小，可被元素破壞。這是在化身剎土中。而舍利則無人能破壞，堅硬無畏，遠離一切恐懼，獲得無畏佛果。 《自現續》中說：身、舍利和光等，凡是涅槃者，都會出現這些征相。 光有三種：環繞光、上升光和輻射光。《身舍利燃燒續》中說：光有三種形式。如果在遺體周圍出現環繞光圈，這表明在第一種中陰中必定獲得果位。如果光向上直升，

ངེས་པ་ཡིན་ནོ་འབྲས་བུ་ཐོབ། །གལ་ཏེ་གྱེན་ལ་འགྲེང་བ་ན། །འདིས་ནི་བར་དོ་མི་སྣང་བར། །སྐད་ཅིག་ལ་ནི་སངས་རྒྱས་སོ། །འོད་ནི་རྩིབས་སུ་སྣང་གྱུར་ན། །འདི་ནི་བར་དོ་ཐ་མ་ལ། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཉིད་བརྙེས་སོ། །ཞེས་སོ། །སྒྲ་ལའང་ཕྱོགས་དང་སྐད་ཀྱི་རིམ་པས་དབྱེ་བ་ནི། སྐུ་གདུང་འབར་བ་ལས། གང་དུ་འདས་པའི་གནས་ཁང་གི། །ཤར་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ཉེ་བའི་སར། །སྒྲ་ནི་རབ་ཏུ་གྲག་པ་ན། །འདི་ནི་རྡོ་རྗེའི་རིགས་སུ་འགྱུར། །དེ་བཞིན་ལྷོ་ཡི་ཕྱོགས་སུ་ ཡང༌། །སྒྲས་ནི་རིན་ཆེན་རིགས་སུ་སྣང༌། །ནུབ་ཏུ་པད་མ་དེ་བཞིན་ནོ། །བྱང་དུ་ལས་ཀྱི་རིགས་སུ་འགྱུར། །དེ་བཞིན་སྟེང་དུ་དེ་བཞིན་རིགས། །སྒྲ་ཡི་རང་བཞིན་འདི་ལྟ་བུ། །འུར་ཞིང་ཐུག་པ་བརྩེགས་མ་དང༌། །རྒྱུན་རིང་འཇམ་དལ་རིང་བའི་སྒྲ། །ཞི་དང་ཁྲོ་བོའི་ཁྱད་ཀྱིས་སོ། །ད་«༼༡༽«ལྟར་སྒྲ་དང་ལྡན་གྱུར་ན། ། འདིས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཡི། །སྐུ་ཡི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའོ། །ཞེས་སོ། །ས་གཡོ་བའི་རྟགས་ཚད་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ས་ནི་གཡོ་བའི་སྐྱེས་བུ་དེའི། ། དབུགས་དང་བྲལ་བའི་ཚེ་བྱུང་ན། །འདི་ནི་ཉན་ཐོས་ས་ཐོབ་བོ། །དེ་བཞིན་ཞག་ནི་གསུམ་ན་ཡང༌། །དེ་ཉིད་ས་ནི་གཡོས་གྱུར་ན། །འདི་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས། །ཞག་ནི་དྲུག་ན་བྱུང་བ་ན། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། ། ས་ལ་འཇུག་གོ་མཁའ་འགྲོ་མ། །གལ་ཏེ་ཞག་ནི་དགུ་ན་ཡང༌། །ས་ནི་གཡོས་པར་གྱུར་པ་ན། །འདི་ནི་རིག་པ་འཛིན་པ་ཡི། །ས་ལ་ཅི་དགར་སྤྱོད་པར་ ནུས། །ས་ནི་གཡོས་པའི་སྐལ་ལྡན་ལ། །སངས་རྒྱས་འབྲས་བུ་མི་སྣང་སྟེ། །དེ་བཞིན་ས་དང་ལམ་རྣམས་ལ། །ཡུན་དུ་སྦྱོང་ཞིང་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །» «དོན་གཉིས་པ་འགྲོ་དྲུག་གི་གནས་སོ་སོར་སྐྱེ་བའི་རྟགས་ལ་དྲུག་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། གང་ཞིག་ཤི་བ་དེ་ཚེ་ན། །ནམ་མཁའ་སྨུག་ནག་མུན་པ་» «ནག» «།དེ་བཞིན་ཆར་དང་ཁུ་རླངས་དང༌། །རླུང་དང་སེར་བ་བུ་ཡུག་སྟེ། །འདི་ཀུན་སུ་ལ་བྱུང་བ་དེ། །སེམས་ཅན་དམྱལ་བའི་སྐྱེ་གནས་སུ། །འདི་ལ་བར་མ་དོ་མེད་པར། །འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་མཁའ་འགྲོ་མ། །ནམ་མཁའ་ན་བུན་ལྟ་བུ་» «ལ། །འོད་ཟེར་སེར་ལ་ཉི་ཟླ་ཤི །རླུང་དང་སེར་བུ་མེད་པ་ལ། །

這是直譯： 必定獲得果位。如果光向上直升，這表明不經過中陰，瞬間成佛。如果光呈輻射狀出現，這表明在最後的中陰中證得菩提。 聲音也可以根據方向和音調分類。《身舍利燃燒續》中說：在逝者住處的東方附近，如果聽到聲音，這表明他屬於金剛部。同樣，在南方聽到聲音表明屬於寶生部。西方則是蓮花部。北方則成為事業部。上方則是如來部。聲音的性質如下：轟鳴聲、連續的疊音、持續的柔和長音，以及平和與忿怒的區別。如果現在伴有聲音，這表明獲得圓滿報身的果位。 地震徵兆的程度在同一續中說：如果在那個人斷氣時地震，這表明獲得聲聞地。同樣，如果在三天後地震，這表明獲得獨覺地。如果在六天後發生，空行母啊，這表明進入菩薩地。如果在九天後地震，這表明能隨意行於持明地。對於有緣遇到地震的人，雖然不顯現佛果，但他們會長期修習並安住于各地和道。 第二部分內容是關於轉生六道各處的徵兆，共有六種。同一續中說：當某人死亡時，如果出現深藍色的天空、黑暗、雨、霧氣、風、冰雹和暴風雪，這些現象中的任何一種出現，空行母啊，表明他將無中陰直接轉生到地獄道。如果天空如薄霧，黃色光芒，日月消失，無風無雨，

འོད་ཟེར་སེར་ལ་ཉི་ཟླ་ཤི །རླུང་དང་སེར་བུ་མེད་པ་ལ། །སེར་གློག་ཉི་མ་མི་སྣང་དང༌། །ཆར་བབ་ཤུལ་ལམ་ཡང་ན་ནི། །འདི་ཡི་སྲོད་ལ་བབ་པར་» «གྱུར། །འདི་ཉིད་སུ་ལ་བྱུང་བ་སྟེ། །ཡི་དགས་ཀྱི་ནི་སྐྱེ་གནས་སུ། །སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་མཁའ་འགྲོ་མ། །ནམ་མཁའ་རྨུགས་ཤིང་རླུང་ཡང་མེད། །སྤྲིན་ནི་གནག་ལ་གོ་མཚམས་མེད། །ཡང་ན་ན་བུན་སྣང་བ་དང༌། །རྨུགས་ཤིང་ཉམས་མི་དགའ་བ་ལ། །ཚེ་ཡི་འདུ་བྱེད་སུ་བྱས་པ། །འདི་ནི་བྱོལ་སོང་གནས་སུའོ། །ཤིན་ཏུ་དྲག་པོའི་རླུང་གིས་འཁྲུགས། །སྤྲིན་ནི་ཁམ་ནག་འཇིག་པའི་གཟུགས། །རབ་ཏུ་འཁྲུགས་ཤིང་འགྲོ་འོང་བཅས། །འབྲུག་དང་གློག་གི་ལྕེ་འབྱིན་དང༌། །ཉི་མ་ཟླ་བ་སྣང་མི་ནུས། །འདི་ལྟར་སུ་ལ་བྱུང་བ་སྟེ། །འདི་ནི་ལྷ་མིན་སྐྱེ་གནས་» «སོ། །ནམ་མཁའ་གསལ་ཞིང་དངས་པ་ལ། །ཉི་མ་ཟླ་བའི་སྣང་བ་གསལ། །» «རླུང་དང་སེར་བུ་སྣང་མི་ནུས། །འདི་ནི་ལྷ་ཡི་སྐྱེ་གནས་སོ། །ཡང་ནི་ནམ་མཁའ་གསལ་ལ་དངས། །མི་མཇེད་སྤྲིན་ནི་དར་དཀར་བཞིན། །ཤིན་ཏུ་སྲབ་ཅིང་བརྡལ་བར་སྣང༌། །ཡང་ན་ཉི་ཟླ་འོད་ཁྱིམ་ཅན། །འདི་ལྟར་སུ་ལ་བྱུང་བ་དེ། །» «མི་ཡི་སྐྱེ་གནས་འདིས་ཐོབ་བོ། །ཞེས་སོ། །ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་» «ལས་རྟགས་ཚད་ངེས་པའི་རིམ་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་དགུ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་» «པའོ།། » «།།» «དེ་ནས་བར་དོར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་ལ་རང་སྣང་ངེས་པའི་གདམས་ངག་ཇི་ལྟར་གདབ་ཚུལ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། བར་དོ་སྤྱིའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་» «དང༌། སོ་སོའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། དབྱེ་བ། ས་མཚམས། སྣང་ལུགས་སོ། །དབྱེ་ན་བཞི་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དབྱེ་ན་རྣམ་པ་བཞི་དག་ལས། །ཞེས་པས། རང་བཞིན་གྱི་བར་དོ། འཆི་ཀའི་བར་དོ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོ། སྲིད་པའི་བར་དོའོ། །ས་མཚམས་ལ་རང་བཞིན་གྱི་བར་དོ་དང་པོ་མའི་མངལ་ནས་འཐོན་ནས་ཐ་མ་འཆི་རྐྱེན་གྱི་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་ལ་ཐུག་པ་ཚུན་ཆད་དོ། །འཆི་ཀའི་བར་དོ་ནི་འཆི་རྐྱེན་གྱི་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་ནས་ནང་དབུགས་ཁྲོག་གི་ཆད་པ་ཚུན་ཆད་དོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོ་ནི་དབུགས་ཆད་ནས་སྐད་ཅིག་མ་ལ་འོད་གསལ་ཤར་བ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཐིམ་པ་ཚུན་ཆད་དོ། །

這是直譯： 黃色閃電和太陽不可見，或者剛剛下過雨，或者在黃昏時下雨。空行母啊，這些現象出現在誰身上，誰就會轉生到餓鬼道。 如果天空昏暗無風，烏雲密佈無間隙，或者出現霧氣，昏沉而不愉快，誰的生命行為如此，誰就會轉生到畜生道。 如果被極其猛烈的風攪動，烏雲呈現毀滅的形狀，劇烈動盪伴隨來去，伴有雷鳴和閃電，日月不能顯現，這些現象出現在誰身上，誰就會轉生到阿修羅道。 如果天空清澈明亮，日月光明清晰可見，沒有風和細雨，這表明會轉生到天道。或者天空清澈明亮，有如白綢般的薄雲廣佈，或者日月被光環包圍，這些現象出現在誰身上，誰就會獲得人道轉生。 以上出自《詞義寶藏》中關於確定徵兆程度的次第，是對金剛九處的廣泛解釋。 接下來解釋如何在中陰時對智慧燈光的自顯現給予確定的教誡。這分為兩部分：中陰的總體安立和各別本性的詳細解釋。 第一部分又分三：分類、界限和顯現方式。 分類有四種，如《勝義續》中說："分類有四種"，即：自性中陰、臨終中陰、法性中陰和轉世中陰。 關於界限：自性中陰從最初出生母胎到最後被致命疾病擊中為止。臨終中陰從被致命疾病擊中到內呼吸完全停止為止。法性中陰從呼吸停止的瞬間光明顯現到任運成就的顯相消失為止。

ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོ་ནི་དབུགས་ཆད་ནས་སྐད་ཅིག་མ་ལ་འོད་གསལ་ཤར་བ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཐིམ་པ་ཚུན་ཆད་དོ། །སྲིད་པའི་བར་དོ་ནི་ལྷུན་གྲུབ་ཐིམ་པ་ནས་ཡིད་ཀྱི་ལུས་ཅན་ཐོགས་མེད་རྒྱུ་བ་ལས་མའི་མངལ་དུ་ཚུད་པ་ཕྱིན་ཆད་དེ། མངལ་དུ་ཚུད་ནས་སྲིད་པ་ཕྱི་མའོ། །» «སྣང་ལུགས་ལ་བཞི་ལས། རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་བར་དོའི་སྣང་ལུགས་ལའང་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང༌། བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལའང་ཁམས་གསུམ་སྤྱི་བཙན། གནས་རིགས་ཐ་དད། གང་ཟག་སྒོས་བཙན་གསུམ་ལས། སྤྱི་བཙན་ལ་ཀུན་གཞིའི་སྟེང་དུ་བག་ཆགས་སོ་སོར་གཞག་པའི་དབང་གིས་རྩ་བ་མ་རིག་པ་གཟུང་འཛིན་དུ་སེམས་ལ་སྣང་བ། ཕྱི་ཡུལ་ལྔར་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པར་སྣང་བ། ལུས་སུ་སྣང་བ། བདེ་སྡུག་བར་མ་དགའ་གདུང་དུ་སྣང་བ། ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་དུག་ལྔར་སྣང་བས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འཁོར་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་སྤྱིའི་སྣང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལས་གནས་རིགས་ཐ་དད་པར་སྣང་ཚུལ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་ཡང་རིས་སུ་བསྡུ་ན་དྲུག་པོ་རྣམས་ཡུལ་དང༌། ལུས་དང༌། བདེ་སྡུག་ཕལ་ཆེར་ལས་མཐུན་གྱི་ཆ་སོ་སོ་ནས་ཕྱོགས་བསྡེབས་པས་འགྲོ་བ་དྲུག་སྟེ། རང་རང་གི་ལས་མཐུན་པས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གནས་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་མི་དང་ལྷ་མིན་ལ་སོགས་པ་སྟེ། འདི་དག་ཐམས་ཅད་ལ་དངོས་པོ་གཅིག་ལ་མཐུན་པར་ནི་མེད་དེ། ཆུ་གཅིག་པུ་ལའང་ལྷས་བདུད་རྩིར་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་དང༌། སྤྲིན་གཅིག་པུ་ལ་ལའང་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད་ལ་སོགས་པར་རིན་པོ་ཆེ་དང་མེ་ཏོག་གི་ཆར་དུ་འབབ་«༼༡༽«ལ། སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ་དང་རྒྱལ་ཆེན་བཞིར་བདུད་རྩིའི་ཆར་དང༌། མི་ལ་ཆུ་དང༌། དུད་འགྲོ་ལ་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ལ་བཏུང་དུ་རུང་བ་ཙམ་དང༌། ཡི་དགས་ལ་རྣག་ཁྲག་གི་ཆར་དང༌། དམྱལ་བ་ལ་མེ་མདག་གི་ཆར་དུ་འབབ་པར་མཐོང་སྟེ། བདེན་གཉིས་ལས། དངོས་གཅིག་ཡིད་ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། །དོན་མ་གྲུབ་པར་མཐོང་བ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་ན་དོན་གཞན་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མེད་པས་ཐ་དད་དུ་སྣང་ལ། དེ་ཡང་སོ་སོའི་ལས་ཐ་དད་ལས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ལྕགས་སྲེག་ས་གཞི་སུ་ཡིས་» «བྱས། །མེ་ཚོགས་འདི་དག་གང་ལས་བྱུང༌། །

這是直譯： 法性中陰從呼吸停止的瞬間光明顯現到任運成就的顯相消失為止。轉世中陰從任運成就的顯相消失後，以無礙遊動的意身進入母胎為止。進入母胎后就是下一世的存在了。 關於顯現方式有四種。其中，自性中陰的顯現方式又分為總說和別說兩部分。總說又分為三界共同、不同處所和特殊個體三種。 在共同方面，由於在阿賴耶識上各自安立習氣的緣故，根本無明在心中顯現為能取所取，外境顯現為五種對象，身體顯現，苦樂中性顯現為喜憂，貪等煩惱顯現為五毒，因此從一種狀態輪轉到另一種狀態，這被稱為三界共同的顯現。 雖然不同處所的顯現方式難以盡述，但可以歸納為六道。這六道在境界、身體和苦樂方面大多數是由各自的業力相似部分組合而成的。由於各自的業力相似，從天人的住處和快樂等，到人和阿修羅等，這些都不是在同一事物上一致的。 例如，同樣的水，天人視為甘露等；同樣的云，他化自在天等視為珍寶和花雨，三十三天和四大天王視為甘露雨，人類視為水，畜生視為可飲用的解渴之物，餓鬼視為膿血雨，地獄眾生視為火炭雨。如《二諦論》所說："同一事物因心不同，所以見到的結果不同。" 這些現象雖然顯現不同，但外在並沒有真實存在的他法。它們之所以顯現不同，是因為各自的業力不同。如《入行論》所說："燒紅的鐵地是誰造？這些火聚從何而來？

།མེ་ཚོགས་འདི་དག་གང་ལས་བྱུང༌། །དེ་འདྲ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་» «ཀྱང༌། །སྡིག་སེམས་ལགས་པར་ཐུབ་པས་གསུངས། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ལས་ཀྱང་གང་ཟག་སྒོས་བཙན་ལ་སྣང་བ་ནི། གནས་རིགས་སོ་སོ་བ་དེ་དག་གི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱང་ལ་ལ་བདེ། ལ་ལ་སྡུག» «ལ་ལ་བར་མར་གནས་ཏེ། སྣང་ཚུལ་ཡང་ལྷས་བྱིན་གཅིག་ལའང་དགྲ་གཉེན་བར་མ་གསུམ་སོ་སོར་འཛིན་པ་དང༌། ལ་ལའི་ཟས་ལ་ལ་ལའི་དུག་ཏུ་སྣང་བ་དང༌། ལ་ལའི་སྣང་བ་ལ་ལའི་མུན་པར་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་ནང་མི་མཐུན་པ་ཤིན་ཏུ་མང་བ་རྣམས་ཏེ། འདི་དག་ཀྱང་རང་རང་གི་ལས་ལས་གྱུར་པ་སྟེ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ལས། ལས་ནི་སྣ་ཚོགས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རི་མོ་མཁན་ལྟ་བུའོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། རང་བཞིན་དུ་གནས་པའི་བར་དོ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔས་བཅིངས་པས་སྐུ་ལྔའི་སྣང་བ་རང་འགགས་པ་དང༌། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་བཅིངས་པས་འོད་དང་ཁ་དོག་གི་སྣང་བ་རང་འགགས་པ་དང༌། ལས་དང་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་བཅིངས་པས་ཡེ་ཤེས་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་རང་འགགས་པའོ། །» «འཆི་ཀ་མའི་བར་དོའི་སྣང་ཚུལ་ནི་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་འཁྲུགས་པས་ཕྱི་ལུས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང༌། སེམས་བྱུང་ཚོར་གྱི་ལམ་སྟོར་བས་ནང་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང༌། གཟུང་འཛིན་གྱི་མཚོ་རྡོལ་བས་ལུས་སེམས་འབྲེལ་བའི་རྟེན་སྟོར་གྱིས་དོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་སྟེ། དོན་ལ་ཤི་ཡིས་དོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གནས་པའོ། །ཆོས་ཉིད་བར་དོའི་སྣང་ཚུལ་ནི། ཕུང་པོ་བདག་འཛིན་གྱི་རྟེན་བོར་བས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་རང་ཤར། ལས་དང་བག་ཆགས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆད་པས་རང་བཞིན་བབས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ལ་ངང་གིས་གནས། དབང་པོ་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡུལ་སྟོངས་པས་རང་སྣང་དག་པའི་འོད་གསལ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །སྲིད་པ་བར་དོའི་སྣང་ཚུལ་ནི་ཕྱི་ལུས་ཀྱི་སྲིད་པ་ཡིད་ཀྱི་ལུས་ཅན་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ལྟར་ས་ཟིན་མེད་པ། ནང་སེམས་ཀྱི་སྲིད་པ་སྙེམས་བྱེད་དུ་མ་ལ་འཇུག་ཅིང་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ། ལུས་སེམས་གཉིས་འདུས་ཀྱི་སྲིད་པ་གང་ལའང་ཐོགས་མེད་དུ་རྒྱུ་ཞིང་སྣ་ཚོགས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྤྱོད་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས།

這是直譯： 這一切都是由罪惡之心所造，如佛所說。" 在這些之中，特殊個體的顯現是：即使在同一處所類別中的眾生，有些快樂，有些痛苦，有些處於中性狀態。例如，對同一個提婆達多，有人視為敵人，有人視為親友，有人視為中性；有人的食物對另一人而言是毒藥；有人所見的光明對另一人而言是黑暗等等，內部不一致的情況非常多。這些也都是由各自的業力所致，如《聖寶積經》中所說："業因其多樣性，如同畫師。" 具體解釋如下：在自性中陰中，由於被五蘊束縛，五身的顯現自然消失；由於被界和處束縛，光和色的顯現自然消失；由於被業和煩惱束縛，智慧和法性的顯現自然消失。 臨終中陰的顯現方式是：由於身體的元素紊亂，體驗到外在身體的痛苦；由於心所感受的通道喪失，體驗到內在心理的痛苦；由於能取所取的聯繫崩潰，體驗到擔心失去身心聯繫的痛苦；實際上是處於擔心死亡的痛苦中。 法性中陰的顯現方式是：由於捨棄了蘊的我執依據，自然顯現身和智慧；由於業和習氣的聯繫斷開，自然安住于本性的禪定；由於感官對象的執取消失，體驗自顯清凈的光明。 轉世中陰的顯現方式是：外在身體的存在狀態如同夢境顯現，是無實體的意身；內在心識的存在狀態進入多種傲慢併產生各種分別；身心結合的存在狀態可以無礙地遊走于任何地方，經歷各種痛苦。如《勝義續》所說：

ལུས་སེམས་གཉིས་འདུས་ཀྱི་སྲིད་པ་གང་ལའང་ཐོགས་མེད་དུ་རྒྱུ་ཞིང་སྣ་ཚོགས་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྤྱོད་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བར་མ་དོ་ཡི་སྣང་བ་ནི། །རང་བཞིན་གནས་པའི་ཕུང་པོ་དང༌། །ཁམས་དང་ཉོན་མོངས་ཡུལ་དུ་སྣང༌། །འཆི་ཀའི་བན་བུན་ལང་ལོང་དང༌། །ཤེས་པ་གཅིག་ཏུ་མི་གནས་པའོ། །ཆོས་ཉིད་བར་དོ་སྐུ་དང་ཡང༌། །ཡེ་ཤེས་འོད་དང་ཁ་དོག་གོ» «།ཐིག་ལེ་མཆེད་དང་འབྱུང་སྣང་དག» «།» «ཅིར་སྣང་ཆོས་ཉིད་གཞལ་ཡས་སོ། །སྲིད་པའི་སྣང་བ་ཕྱད་ཕྱོད་དང༌། །ཡད་ཡུད་རྨི་ལམ་སྣང་བ་ལྟར། །བདེན་སྣང་རྫུན་པ་ཡིད་ཀྱི་ལུས། །དཀར་སླེག་ལ་སོགས་རིགས་དྲུག་འོད། །སོ་སོའི་དམིགས་པའི་ཡུལ་སྣང་བའོ། །ཞེས་སོ། །» «དོན་གཉིས་པ་སོ་སོའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་བཞི་སྟེ། རང་བཞིན་གྱི་བར་དོ་ལ་ཤེས་བྱའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅད་པ་ཐི་བྱ་ཚང་དུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག» «འཆི་ཀའི་བར་དོ་ལ་མི་གསལ་བ་གསལ་གདབ་པ་སྒེག་མོ་མེ་ལོང་བལྟ་བ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག» «ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོ་ལ་རང་སྣང་ལ་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པ་སྔར་འདྲིས་ཀྱི་མི་དང་འཕྲད་པའམ་མ་པང་དུ་བུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག» «སྲིད་པ་བར་དོ་ལ་ལས་ཀྱི་འཕྲོ་མཐུད་པ་ཡུར་བ་སྐང་ཆག་«༼༡༽«པ་ལ་ཝ་འཛུགས་པ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་གོ» «།དང་པོ་ལའང་དཔེ་དགོད་པ། དོན་བསྟན་པ་གཉིས་ལས། དཔེ་ནི་ཐི་བྱ་ནི་ཚང་དང་པོ་འཆའ་དུས་མི་ལ་སོགས་པའི་གནོད་པ་བརྟགས་ཏེ་བཙན་སར་བཅས་ནས་ཕྱིས་ཚང་དུ་ནམ་འཇུག་ཀྱང་རྟོག་དཔྱོད་མེད་པར་སྐད་ཅིག་ལ་འཇུག་པ་ལྟར། རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཡང་ཐོས་བསམ་གྱིས་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པའོ། །» «གཉིས་པ་ནི་དཔེ་དེ་བཞིན་དུ་དང་པོར་ཐོས་བསམ་གྱིས་བློའི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་ནས་སྒོམ་དུས་དོན་ཐོག་དེར་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་བས་ཅར་ཕོག་ཏུ་བསྒོམ་» «པའོ། །དེ་ཡང་དང་པོར་རང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་ཐེག་པའི་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་ལ་ཐོས་བསམ་གྱིས་བློ་སྦྱངས་པས་བློའི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ཆོད་པར་བྱེད་པའོ། །སྤྱིར་གང་ཉམས་སུ་བླང་བ་དེ་ཐོས་པས་ཆོག་མོད་ཀྱང་གང་ཟག་སྔོན་ནས་ལས་སད་པའི་རིགས་དང༌།

這是直譯： 身心結合的存在狀態可以無礙地遊走于任何地方，經歷各種痛苦。如《勝義續》所說： "中陰的顯現是： 自性安住的蘊、 界和煩惱顯現為境界。 臨終時的混亂紛擾， 意識無法專注一處。 法性中陰是身和 智慧、光明與色彩。 點滴擴充套件和元素顯現， 一切顯現都是法性宮殿。 轉世中陰的顯現是忽隱忽現， 如同夢境般顯現。 真實顯現卻是虛妄的意身， 白光等六道之光， 各自所緣的境界顯現。" 第二部分詳細解釋各自的本質，分為四點： 對於自性中陰，要如同鳥兒進入巢穴般的教誨，斷除對所知的增益。 對於臨終中陰，要如同美女照鏡子般的教誨，使不清晰的變得清晰。 對於法性中陰，要如同遇見熟人或嬰兒投入母親懷抱般的教誨，使人相信自己的顯現。 對於轉世中陰，要如同在破損的水渠中插入木板般的教誨，繼續業力的流轉。 第一點又分為舉例和說明含義兩部分。 舉例：鳥兒初次築巢時會考慮人等的危害，選擇安全的地方，之後每次進入巢穴都會毫不猶豫地瞬間進入。同樣，瑜伽士也要通過聞思來斷除增益。 說明含義：如同這個比喻，首先要通過聞思斷除心中的增益，在修行時對於實際內容不再懷疑，可以直接修習。具體來說，首先要通過聞思研究自性成就的究竟見解和各種乘的分類，從而斷除心中的一切戲論。一般來說，對於要修習的內容，僅僅聽聞就足夠了，但對於那些前世業力已成熟的人和

སྤྱིར་གང་ཉམས་སུ་བླང་བ་དེ་ཐོས་པས་ཆོག་མོད་ཀྱང་གང་ཟག་སྔོན་ནས་ལས་སད་པའི་རིགས་དང༌། སྔོན་བསྐལ་པ་བཟང་དུས་བླ་མ་ཡང་གྲུབ་ཆེན་ཤ་སྟག་བྱོན་དུས་རང་གི་ལས་འཕྲོ་དང་བླ་མའི་ཐུགས་རྗེ་དང་མངོན་པར་མཁྱེན་པས་གནད་དུ་འགྲོ་བའི་ཆོས་རང་གང་མོས་ལས་འཕྲོ་ཡོད་པ་གཅིག་པུ་དེས་གྲོལ་བ་ཡིན་ཀྱང༌། ད་ལྟའི་དུས་ན་ལས་འཕྲོ་བཟང་པོའང་དཀའ་ལ། རྣམ་རྟོག་གྲངས་མང་པས་སྤྲོས་པ་གཅིག་གིས་ཆོད་པའང་སྲིད་མཐའ་མ་ཁེགས་པ་ཙམ་ལས། ཕལ་བ་ཀུན་ཐོས་བསམ་ཕྱོགས་མེད་དུ་སྦྱོང་དགོས་ཏེ། ད་ལྟའི་སྙིང་ཏིག་འདིའི་བསྟན་པའི་མཐའ་མ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སླེབ་པའི་དུས་ཏེ། ཁྱད་པར་དུ་གསང་བ་རྒྱལ་པོ་འདི་ཀུན་གྱི་རྩེ་མོ་ཡིན་པས་ཀྱང་ཐོས་བསམ་ཆེ་ལ་ཤེས་རབ་དང་སྐལ་བ་མཆོག་མ་གཏོགས་པས་འདིའི་དོན་རྟོགས་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ན་ཐེག་པ་འདིར་འཇུག་པ་ལ་ཐོས་བསམ་ཆེ་བ་ཞིག་བསྟེན་དགོས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཚིག་བརྗོད་གྲུབ་མཐའི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི། །རིམ་པ་དགུ་ནི་ཡིད་དཔྱོད་པས། །མངོན་སུམ་གནད་དང་བྲལ་བ་ལ། །མ་འོངས་གདུལ་བྱའི་སེམས་ཅན་དང༌། །རྟོག་པ་རགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས། །ཚིག་ལ་སྤྱོད་ཕྱིར་སྨིན་པ་མིན། །འདི་ཡི་བསྟན་པའི་ཐ་མ་ལ། །མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ཞེས་བྱ། །ཚིག་འདས་སྤྲོས་པ་ཡོངས་རྫོགས་» «ཆེ། །གསང་བ་ངེས་པའི་རྒྱུད་འདི་ཡི། །མངོན་སུམ་ལམ་ལ་བརྟེན་པ་» «ཡིས། །རང་ཤེས་རིག་པ་འདུས་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་གཅིག་» «བསྡུས་པའི། །རང་རིག་ངེས་པའི་ཆོས་ཉིད་ནི།« «།མཉམ་ཉིད་འདྲེས་པ་མེད་པར་སྤྱད། །དེ་ནི་ཚིག་འདས་རིམ་པའོ། །ཞེས་སོ། །འོ་ན་དབང་པོ་ལ་རྣོ་རྟུལ་མེད་པར་བཤད་པ་དང་འགལ་ལོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་སྔོན་ལས་སད་པས། ཚེ་འདིར་བླ་མ་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ལ་ཆོས་འདི་ཐོས་ན་སྤྲོས་པ་དུས་གཅིག་ལ་ཆོད་དེ་འདི་བས་འདི་ཟབ་མང་པོ་མི་འཚོལ་བར་ཉམས་ལེན་མདུང་འདྲིལ་དུ་ཐོད་རྒལ་ཁོ་ན་ལ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཟེར་གྱི། ཕལ་པ་སྤྲོས་བཅས་ཚིག་ལ་ཞེན་ནས་ཐོད་རྒལ་མཐོང་ཡང་ངེས་ཤེས་མེད་པ་རྣམས་ལ་སྤྲོས་པའི་ཆོས་དགོས་ལ། དེས་གྲོལ་བ་ལ་ཐོས་པ་དུ་མའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་དགོས་པས་ཐོས་བསམ་གནད་ཆེ་བར་བསྟན་པའོ། །

這是直譯： 一般來說，對於要修習的內容，僅僅聽聞就足夠了，但對於那些前世業力已成熟的人和在過去賢劫時遇到大成就者作為上師的人來說，由於自己的業力、上師的悲心和智慧，只需修習一個與自己相應的法門就能解脫。然而，在當今時代，良好的業力也很難得，而且分別念眾多，僅僅通過一種方法斷除戲論也只能勉強遮蔽輪迴的邊際。因此，大多數人需要全面地修學聞思。現在已經到了這個甚深教法最後的"隨信行地"階段。特別是這個密法之王是所有法門的頂峰，如果沒有廣泛的聞思、智慧和殊勝的福報，是不可能理解其意義的。因此，要進入這個乘，需要依靠廣泛的聞思。如《勝義續》所說： "通過言詞和宗義的 九種次第進行意識推理， 離開了直接體驗的要點。 對於未來的所化眾生 和粗淺分別心的眾生， 因為執著文字而無法成熟。 在這個教法的最後階段， 稱為隨信行地。 超越文字，圓滿一切戲論。 這個密意決定的續 依靠直接體驗的道路， 自己的覺性得以圓滿。 集合一切佛陀的 自覺確定的法性， 平等無雜地修習。 這就是超越文字的次第。" 如果有人認為這與說沒有根器利鈍的說法相矛盾，那是因為：對於前世業力成熟的人，在今生遇到具相上師並聽聞這個法門時，能夠一次性斷除戲論，不再尋求其他更深奧的法門，而是專注于頓超修行的人而言的。對於一般執著文字的凡夫來說，即使見到頓超也沒有確信，他們需要詳細的教法。爲了使他們解脫，需要通過廣泛的聞思來斷除增益，因此強調聞思的重要性。

དེས་གྲོལ་བ་ལ་ཐོས་པ་དུ་མའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་དགོས་པས་ཐོས་བསམ་གནད་ཆེ་བར་བསྟན་པའོ། །ཧྲིལ་གྱིས་བསྡུ་ན་ད་ལྟའི་དུས་སུ་ཐོད་རྒལ་ལ་ཡིད་ཆེས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྐྱེས། ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་དེ་ལ་འཛིན་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པ་འདུག་ན་ལས་ཅན་ཡིན་པས་མང་པོའི་ཁ་ན་མེད་དོ། །ཡིད་ཆེས་པ་འདི་གཅིག་པུས་ལམ་བགྲོད་པས་ཉམས་ལེན་ལ་བརྩོན་པ་གཅིག་པུས་ཆོག་ལ། དེ་མི་འདུག་པ་དང་གཞན་ལ་སྟོན་པའི་བླ་མར་མིང་འདོགས་ན་ངེས་པར་ཐོས་བསམ་རྒྱ་ཆེ་དགོས་ཏེ། རང་གཞན་གྱི་ལམ་མ་ནོར་བ་ཤེས་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པར་སློབ་དཔོན་དེ་ལམ་མ་ནོར་བ་དགོས་ཏེ། ནོར་ན་དེས་བསྟན་ཚད་ནོར་བ་ལ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཐོས་བསམ་རྒྱ་ཆེ་བ་གཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་ཐོས་བསམ་གྱིས་ཤེས་བྱའི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་ནས་ནང་སྒོམ་པས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངང་ལ་བསྐྱང་ཞིང་གསང་བ་དབྱིངས་རིག་གི་རང་རིག་རྗེན་ལ་ཕུད་ནས་ཆོས་སྐུ་ཅེར་མཐོང་དུ་གོམས་པ་ལ་རྟག་ཏུ་བརྩོན་པར་བྱ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་སུས་མཐོང་བ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མངོན་དུ་སྤྱོད། །ཐིག་ལེའི་སྒྲོན་མ་སུས་མཐོང་བ། །རྩོལ་བཅས་རྣམས་ཀྱི་རེ་གནས་ཐོབ། །ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་སུས་མཐོང་བ། །སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས། །ཆུ་ཡི་སྒྲོན་མ་སུས་མཐོང་བ། །དབང་པོ་རྣམས་ལ་དབང་སྒྱུར་ཐོབ། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་སུ་གོམས་པ། །རིག་པ་རྣམས་ནི་སྲང་ལ་ཐེབས། །དེ་ཡི་འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་པས། །འདི་ཉིད་རྣམས་ནི་རང་རིག་པ། །རང་བཞིན་གནས་པའི་བར་མ་དོར། །འདི་རྣམས་གོམས་པའི་སྐྱེས་བུ་ནི། །འབྱུང་བ་ཐམས་ཅད་རང་དེངས་སུ། །འགྱུར་བར་འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་སོ། །དོན་གཉིས་པ་འཆི་ཀའི་བར་དོ་ལ་མི་གསལ་བ་གསལ་གདབ་པ་སྒེག་མོ་མེ་ལོང་བལྟ་བ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་པ་སྤྱིའི་རང་བཞིན་དང༌། ཁྱད་པར་མཆོག་གི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པའོ། །» «དང་པོ་ལ་བདུན་ཏེ། འཆི་བར་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན། འཆི་བ་བརྟག་པའི་ཐབས། དེ་ལས་བཟློག་པའི་ཐབས། འཆི་ཀ་མའི་སྣང་བ། རྣལ་འབྱོར་པའི་གདམས་ངག» «འགྲོ་དྲུག་ཕལ་པའི་སྐྱེ་རྟགས། དེ་ཉིད་སྦྱོང་བའི་ཆོ་གའོ། །

這是直譯： 爲了使他們解脫，需要通過廣泛的聞思來斷除增益，因此強調聞思的重要性。總的來說，在當今時代，如果對頓超生起了非凡的信心，對於徹斷沒有絲毫執著，那就是有緣之人，不需要太多其他的。僅憑這一信心就能走完道路，只需專注于修行就足夠了。如果沒有這種情況，而且還要以上師的身份教導他人，那麼就必須要有廣泛的聞思，因為需要了解自己和他人的正確道路。特別是作為老師，更需要走在正確的道路上，因為如果錯了，所教的一切都會出錯，所以一開始就要重視廣泛的聞思。 這樣，先通過外在的聞思斷除對所知的增益，然後通過內在的禪修安住於法性中，將秘密的界與覺性的自覺赤裸呈現，常常精進于習慣於直觀法身。如《日月雙運續》所說： "誰見到了法界燈， 直接體驗法界。 誰見到了明點燈， 獲得有為法的究竟。 誰見到了智慧燈， 了悟共相和自相。 誰見到了水燈， 獲得對諸根的自在。 誰熟悉了光蛇， 覺性得以平衡。 其果為三身， 這些都是自覺， 在本性中陰時， 熟悉這些的人， 一切元素都會自然消融， 對此毫無疑問。" 第二部分是關於臨終中陰的不明顯之處的闡明，如美女照鏡的教授，分為兩部分：共同的一般性質和特殊的殊勝分類。第一部分有七點：確定死亡的原因、觀察死亡的方法、避免死亡的方法、臨終的景象、瑜伽士的教授、六道凡夫的轉生徵兆、凈化這些的儀軌。

རྣལ་འབྱོར་པའི་གདམས་ངག» «འགྲོ་དྲུག་ཕལ་པའི་སྐྱེ་རྟགས། དེ་ཉིད་སྦྱོང་བའི་ཆོ་གའོ། །དང་པོ་ནི་སྐྱེས་པ་ཉིད་ནས་འཆི་བར་ངེས་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་བརྩོན་དགོས་ཏེ། རིན་ཆེན་སྤུངས་པའི་རྒྱུད་ལས། སྐྱེས་བུ་བརྟན་པའི་ཚེ་སྲོག་ལ། །དུས་བཏབ་མེད་པས་ཡ་རེ་ཆ། །ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་ལ། །རྟག་པ་མེད་པས་ཡ་རེ་ཆ། །» «ཞེས་པ་དང༌། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། གང་ཞིག་ལུས་ཅན་སྐྱེས་བུ་རྣམས། །ཚེ་ནི་མི་རྟག་རྨི་ལམ་འདྲ། །རྨི་ལམ་གྱིས་ནི་གྲུབ་པ་མེད། །ཚེ་ནི་མི་རྟག་ཆུ་དྲག་» «འདྲ། །འབབ་ཆུས་གཅིག་ཏུ་བསྡད་པ་མེད། །ཚེ་ནི་མི་འཛིན་རླུང་དང་འདྲ། །» «རླུང་གིས་སྐྱེས་བུ་གཟུང་བ་མེད། །ཚེ་ནི་ཡུན་ཐུང་སྤྲུལ་པ་འདྲ། །སྤྲུལ་པས་རྟག་ཏུ་གནས་པ་མེད། །ཚེ་ནི་བདེན་མེད་སྒྱུ་མ་འདྲ། །སྒྱུ་མས་བདེན་པའི་ས་གཟུང་མེད། །ཚེ་ནི་མི་སྡོད་འགྲོན་པོ་འདྲ། །འགྲོན་པོས་«༼༡༽«རྟག་ཏུ་བསྡད་པ་མེད། །» «ཚེ་ནི་མ་ངེས་ཆར་སྤྲིན་འདྲ། །སྤྲིན་གྱིས་དུས་ཚོད་བཟུང་བ་མེད། །དེ་ལྟར་སྐྱེས་བུའི་ཚེ་ཡི་ཚད། །འདི་ལྟར་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་ཏེ། །གློ་བུར་བ་དང་ཐོག་བབས་སུ། །དུས་ཚོད་འདི་ལྟར་གཟུང་བ་མེད། །ཅེས་སོ། །འཆི་བ་བརྟག་པ་ལ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཆི་བའི་རྟགས་ཀྱང་ཉི་ཤུ་གཅིག» «།དུར་ཁྲོད་དབེན་པའི་ཕྱོགས་སོང་ལ། །བླ་མ་མཆོད་ཅིང་བསྟོད་པ་བྱ། །གཞན་ཡང་བཟའ་དང་བཏུང་བ་ཡིས། །འགྲོ་བ་གཞན་ཡང་མགུ་བྱས་ཏེ། །དེ་ནས་ཕྱི་ནང་གསང་བ་ཡི། །འཆི་བའི་རྟགས་ནི་བཤད་པར་བྱ། །ཞེས་སོ། །བརྟག་ལུགས་རྒྱས་པར་ནི་མན་ངག་གི་ཡི་གེ་ན་གསལ་ཡང་འདིར་ཡིད་ཆེས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་རྒྱུད་ཀྱི་གནས་གསལ་བར་བཤད་ན། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། འཆི་ཀའི་བར་དོ་འདི་ལྟར་བརྟག» «།དབེན་པའི་ཕྱོགས་སམ་ལུང་སྟོང་དུ། །འཆི་བའི་དུས་ཚོད་གཟུང་བ་གཅེས། །འདི་དག་རྟགས་ནི་སུ་ལ་བྱུང༌། །ལུས་ཅན་ཚེ་ཡི་འདུ་བྱེད་བྱེད། །ཡན་ལག་སེན་མོའི་ཁྲག་མེད་ན། །ཟླ་བ་དགུ་ན་གདོན་མི་ཟ། །སྐྱེས་བུའི་མིག་གི་སྤྲིན་ཡལ་ན། །དེ་བཞིན་ཟླ་བ་ལྔ་ནའོ། །འཆི་བདག་གཤིན་རྗེ་ཉིད་ལངས་ན། །ཞག་ནི་ཉི་ཤུ་གཅིག་ན་འཆི། །དེ་ལ་ཅིས་ཀྱང་ཕན་པ་» «མེད། །

這是直譯： 瑜伽士的教授、六道凡夫的轉生徵兆、凈化這些的儀軌。 首先，由於一出生就註定要死亡，所以必須只精進于正法。如《寶積續》所說： "堅固眾生的壽命， 沒有固定時限，真是奇怪！ 六識對境的顯現， 沒有恒常性，真是奇怪！" 《日月雙運續》中說： "凡是有身之眾生， 壽命無常如夢幻， 夢中無有真實性。 壽命無常如急流， 流水不會停留住。 壽命難執如風氣， 風不能抓住眾生。 壽命短暫如幻化， 幻化不會常存在。 壽命虛幻如幻術， 幻術不能佔真地。 壽命不住如旅客， 旅客不會常駐留。 壽命無定如雲彩， 雲彩無法定時節。 如是眾生壽命量， 如此一點不確定， 突然降臨無預兆， 時間如此難把握。" 關於觀察死亡，有二十一種方法。《勝義續》中說： "死亡徵兆有二十一， 前往寂靜墓地一隅， 供養讚頌上師尊。 還要以食與飲料， 滿足其他眾生心。 然後詳細地解說， 外內密的死亡徵兆。" 雖然詳細的觀察方法在口訣文中有清楚說明，但爲了增加可信度，這裡根據續部明確解釋如下。《日月雙運續》中說： "臨終中陰如此觀察， 在寂靜處或空谷中， 把握死亡時刻最重要。 這些徵兆若出現于誰， 那人壽命行將結束。 若肢體指甲無血色， 必定九個月后死亡。 若人眼中雲翳消失， 同樣五個月后死亡。 若死主閻羅親自現， 二十一天後必死亡， 對此絕對無法挽救。"

ཞག་ནི་ཉི་ཤུ་གཅིག་ན་འཆི། །དེ་ལ་ཅིས་ཀྱང་ཕན་པ་» «མེད། །རྐང་པའི་ལོང་བུ་ཕྱིར་ཐོན་ན། །དེ་བཞིན་ཟླ་བ་གཅིག་ནའོ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱིས་ལུས་རྟོག་ན། །སྐྱེས་བུ་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པའི་ཚེ། །སོ་ཡི་རྩ་བར་དྲག་པ་ཆགས། །ཞག་དགུ་ན་ནི་དེ་ཡང་འཆི། །དེ་བཞིན་སྣ་ཞོམ་ཞག་ལྔ་ན། །» «དེ་བཞིན་དུ་ཡང་འཆི་བའོ། །ཡན་ལག་ཡང་ཡང་བརྐྱང་བསྐུམ་བྱེད། །དེ་ནི་ཉི་མ་བདུན་ནའོ། །མིག་ནི་འབུར་ཚུགས་བལྟ་བ་ན། །ཞག་གསུམ་དང་ནི་དྲོ་» «ཁའོ། །མིག་གི་ཚོགས་རྣམས་རབ་འཁྲུལ་ན། །དེ་ནི་ཟླ་བ་ཕྱེད་ནའོ། །འགྲམ་པ་ཡི་ནི་རྒྱུན་ཆད་ན། །དེ་བཞིན་ཞག་ནི་བཅུ་དགུ་ན། །སྐྱེས་བུ་ཚེ་ཡི་འདུ་བྱེད་བྱེད། །དབུགས་ནི་བརྩེགས་མར་ཡང་རྒོད་ན། །དེ་ཡང་ཟླ་བ་དྲུག་ནའོ། །སྣ་ཡི་མ་སི་ཀ་ཆད་ན། །ཞག་བདུན་ན་ནི་འགུམ་པར་འགྱུར། །མིག་གི་པ་ར་ན་ཆད་ན། །ཞག་ལྔ་དག་ན་དེ་ཡང་འགུམ། །འགྲམ་པ་གཡོན་གྱི་ཤ་ཤོར་ན། །ཞག་གཅིག་ན་ནི་དེ་ཀུན་འགུམ། །སྟེང་འོག་སོ་ནི་འཐམས་གྱུར་ན། །ཞག་གསུམ་གྱིས་ནི་གདོན་མི་ཟ། །ལྕེ་ལ་ནག་པོའི་ཐིག་ལེ་བྱུང༌། །ཞག་གཉིས་ཀྱིས་ནི་དེ་ཡང་འགུམ། །རྣ་བ་མགོ་ལ་འབྱར་གྱུར་ན། །དེ་ནི་དེ་ནུབ་ནམ་ཕྱེད་དོ། །བྲང་གི་ལྷེན་སྣ་ཞོམ་པ་ན། །ཟླ་བ་ཕྱེད་ཀྱིས་གདོད་མི་ཟ། །གཉིད་ལོག་རྩ་ནི་མེད་པ་ན། །དེ་ཡང་ཟླ་བ་ཕྱེད་ནའོ། །གལ་ཏེ་རང་གི་དོན་བྱེད་ན། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ནི། །མི་རྟག་འགྱུར་ཏེ་ཡལ་བ་ན། །ཟླ་གཅིག་མོད་དེར་འཆི་བ་ཡིན། །ཡན་ལག་བཞི་ཆད་ཟླ་བཞི་ནའོ། །དེ་སྟེང་མགོ་ཆད་ཟླ་གསུམ་ནའོ། །སྟོད་སྨད་བྱེ་ན་ཟླ་གཉིས་ནའོ། །ཐུམ་པོར་འདྲིལ་ན་ཟླ་གཅིག་ནའོ། །དེ་ཡི་དུས་ཚོད་ཤེས་པར་བྱ། །གནམ་ས་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ཐག་ནི། །» «གལ་ཏེ་ཆད་པར་གྱུར་པ་ན། །ཞག་ནི་བཅུ་དགུ་ལས་མི་ཐུབ། །རི་རབ་ཀྱི་ནི་ལོགས་དག་ནས། །སེང་གེ་དཀར་མོ་མི་བབས་ན། །བཅུ་དྲུག་ཞག་ནི་གདོན་མི་ཟ། །གལ་ཏེ་རི་དང་ཐང་མཚམས་སུ། །དཔག་བསམ་ལྗོན་ཤིང་རྐེད་ཆག་ན། །» «འདི་དག་ཀྱང་ནི་མཁས་པས་བརྟག» «།རྒྱ་མཚོ་ཆུ་ཡི་སྤྲིན་ཡལ་ན། །འདི་ཡང་རིམ་པ་མཁས་པས་དབྱེ། །ས་ཡི་གྲོང་ཁྱེར་དག་ཏུ་ནི། །དགེ་སྦྱོང་དུ་བ་ཉིད་ཆད་ན། །ཞག་ནི་དགུ་ན་དེ་བཞིན་འགུམ། །

這是直譯： 二十一天後必死亡， 對此絕對無法挽救。 若腳踝骨外突出， 同樣一個月后死亡。 若他人觀察身體， 當人被疾病侵襲時， 牙齒根部生硬塊， 九天之後也會死。 同樣鼻子塌陷五天後， 也同樣會死亡。 四肢反覆伸縮， 那是七天之後。 眼睛瞪視不動， 三天半之後死亡。 眼球極度混亂， 那是半個月之後。 若下頜肌肉萎縮， 同樣十九天之後， 此人壽命將終結。 若呼吸急促且粗重， 那也是六個月后。 若鼻中軟骨斷裂， 七天之內將死亡。 若眼中瞳孔斷裂， 五天之內也將死。 若左頰肉脫落， 一天之內皆將死。 若上下牙齒緊咬， 三天之內必定死。 舌頭出現黑色斑點， 兩天之內也將死。 耳朵貼附於頭部， 當晚半夜將死亡。 若胸部軟骨塌陷， 半月之內必定死。 睡眠時脈搏消失， 那也是半月之後。 若要為自己謀利， 觀察虛空界影像， 無常變化而消失， 一月之內即死亡。 四肢斷落四月后死。 再加頭斷三月后死。 上下分離二月后死。 蜷縮成團一月后死。 應當了知這些時間。 若天地之間的聯繫， 一旦斷裂不復存， 不超過十九天可活。 若從須彌山腰間， 白獅子不再下降， 十六天內必定死。 若在山與平原交界， 如意樹折斷腰身， 這些也應由智者觀察。 若大海水云消散， 這也由智者分辨次第。 若在地上城鎮中， 修行者的煙霧斷絕， 九天之後同樣死亡。

དགེ་སྦྱོང་དུ་བ་ཉིད་ཆད་ན། །ཞག་ནི་དགུ་ན་དེ་བཞིན་འགུམ། །རི་རབ་རི་ཡི་རྩེ་མོ་ལ། །མི་འགྱུར་ཉི་མ་ཆུབ་གྱུར་ན། །ཞག་གསུམ་ན་ནི་དེ་ཡང་འཆི། །ཆོ་ག་རྣམས་ནི་རབ་སྤངས་ལ། །རང་རིག་སྙིང་པོའི་དོན་ལ་བརྟག» «།རི་རབ་དག་གི་ཁོང་གསེང་ན། །» «མཁའ་འགྲོ་མ་ཡི་སྒྲ་ཆད་ན། །བཅུ་གསུམ་ཉིད་དམ་ལྔ་ནའོ། །གལ་ཏེ་དཔག་བསམ་ལྗོན་ཤིང་ལས། །འཆི་བདག་གི་ནི་བདུད་ལངས་ན། །ཞག་བདུན་གྱིས་ནི་གདོན་མི་ཟ། །དེ་ནི་ཕན་པར་མི་འགྱུར་གྱི། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གོམས་པ་གཅེས། །སྟོང་པ་གསལ་བའི་སྙིང་པོ་ཅན། །གསལ་བ་རིག་པའི་སྙིང་པོ་» «ཅན། །རིག་པ་འོད་ཀྱི་ཁང་པ་ཅན། །སྒྲོན་མ་བཞི་ལ་གོམས་པ་གཅེས། །ཞེས་སོ། །འཆི་བ་བསླུ་«༼༡༽«བའི་ཆོ་ག་ཡང་ཐལ་འགྱུར་ལས། གལ་ཏེ་ངན་ན་བཟློག་པ་ཙམ། །བཟང་བ་བླ་མར་གསོལ་བ་གདབ། །ཅེས་པས། སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཟློག་པའི་ཐབས་མན་ངག་ཏུ་བཤད་ལ། རྒྱབ་རྟེན་དུ་ལུང་གིས་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་ན། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དེ་ལྟར་ལུས་ལ་རྟགས་བྱུང་ན། །འཆི་བ་བསླུ་«༼༢༽«བའི་ཆོ་ག་བཤད། །སྐྱེས་བུས་བཟློག་པའི་ལས་བརྩམས་པ། །རང་གི་བླ་མ་དགེ་འདུན་དང༌། །ཚོགས་བསགས་ཞིང་ནི་ཁྱད་པར་ལ། །ཡོན་དང་སྟོན་མོས་མཉེས་བྱས་ལ། །ཆོ་ག་འདི་དག་བརྩམ་པར་བྱ། །འབྱུང་བའི་སྒྲ་རྣམས་ཆ་མཉམ་ཕྱིར། །ཏ་ལ་ཡི་ནི་ལོ་མ་ལ། །འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་འཁོར་ལོ་ནི། །རྩིབས་བཞི་ལྟེ་བ་མུ་ཁྱུད་བཅས། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་ཡི། །འཁོར་ལོ་དག་ནི་ལྔ་བྱས་ལ། །ཁ་དོག་དག་ནི་འབྱུང་བས་དབྱེ། །ལྟེ་བ་རྩིབས་དང་ལྔ་རྣམས་ལ། །» «རང་རང་གི་ནི་ཡི་གེ་ལྔ། །མུ་ཁྱུད་ཨཱ་ལའི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྐོར། །དེ་ལྟར་འཁོར་ལོ་རྣམས་བྲིས་ཏེ། །མཆོད་དང་བསྟོད་དང་སྡིག་པ་བཤགས། །སོ་སོའི་ཅི་འདོད་གསོལ་བ་གདབ། །ལྟེ་བར་འབྱུང་བའི་ལྷ་བསམས་ལ། །ཡི་གེའི་གྲངས་ནི་བརྗོད་ལ་བསྟིམ། །དེ་ནས་ཁམ་ཕོར་ཁ་སྦྱོར་དུ། །འཁོར་ལོ་དེ་ཀུན་བཅུག་ནས་ནི། །ཚོན་སྐུད་ལྔ་ཡིས་རྒྱ་གྲམ་བཅིང༌། །ཤིང་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་ས། །» «རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཁ་རླངས་ལ། །དེ་ཀུན་བསྒྲེས་ལ་ངར་ཟན་དང༌། །བསྲེས་ལ་གཟུགས་ནི་ཁྲུ་གང་བྱ། །དབང་པོ་ལྔ་ལ་ཡི་གེ་ལྔ། །རྒྱ་ཤོག་བྲིས་ཏེ་ཁོལ་བཏོན་གཞུག» «།

這是直譯： 修行者的煙霧斷絕， 九天之後同樣死亡。 若在須彌山頂上， 不變的太陽沉沒， 三天之後也將死。 應當遠離各種儀軌， 觀察自覺性的精要。 在須彌山的內部， 空行母的聲音斷絕， 十三天或五天後死。 若從如意樹上， 死主魔王升起， 七天之內必定死。 這時已無法挽救， 修習空性最重要。 空性明晰為精要， 明晰覺性為精要， 覺性光明為住處， 熟習四燈最重要。 關於欺騙死亡的儀軌，《勝義續》中說： "若情況不好僅能阻止， 若情況良好祈請上師。" 因此，總的和個別的阻止方法在口訣中有解釋。作為依據，若要以經典增加可信度，《日月雙運續》中說： "如此身上出現徵兆， 解說欺騙死亡的儀軌。 眾生開始阻止之業， 自己的上師和僧眾， 特別是積資田， 以供養宴請令歡喜， 然後開始這些儀軌。 為使元素之聲平衡， 在多羅樹葉上， 繪製五大元素輪， 四輻輪轂帶外圈。 地水火風與虛空， 製作五個輪盤， 顏色按元素區分。 中心、輻條和五處， 各自書寫五字母， 外圈以元音環繞。 如此繪製諸輪盤， 供養讚頌懺悔罪， 各自隨愿作祈請。 中心觀想元素神， 誦唸字數后融入。 然後在合蓋碗中， 放入所有這些輪， 用五色線十字纏。 木、水、火、土， 不同類的氣味， 混合這些與麵團， 製成一肘高形象。 五根上寫五字母， 書于紙上塞入腹。"

རྒྱ་ཤོག་བྲིས་ཏེ་ཁོལ་བཏོན་གཞུག» «།དེས་ནི་འབྱུང་བ་ཉམས་པ་གསོ། །གལ་ཏེ་གདོན་གྱིས་ཟིན་པ་ལ། །ངར་ཟན་སྐྱེས་བུའི་ལོ་སོང་ཚད། །ཁ་དོག་ཉིད་ནི་བསྒྱུར་བྱས་ལ། །རང་གི་དྲི་མའི་གོས་དུམ་དང༌། །དེ་བཞིན་འབྱུང་བའི་རྫས་རྣམས་དང༌། །ཟན་དང་བསྲེས་ནས་གཟུགས་སུའོ། །བལ་ཚོན་དར་དང་སྒྲོ་རྣམས་ཀྱིས། །གཟུགས་དེ་རྣམས་ནི་བརྒྱན་བྱས་ལ། །དེ་རྣམས་དང་ནི་མཐུན་པ་ཡི། །གཏོར་མ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །» «དེ་གཟུགས་ཐ་མར་ངར་ཟན་ནི། །རྣལ་འབྱོར་ལོ་གྲངས་ཙམ་གྱིས་བསྐོར། །བྱིན་གྱིས་བརླབས་ལ་ཚིག་འདི་བརྗོད། །ཁྱེར་ཅིག་ཁྱེར་ཅིག་སྟོབས་ལྡན་རྣམས། །སྲེད་དང་ཆགས་དང་ཞེན་པ་དང༌། །དྲན་དང་བཟུང་དང་བསམ་དང་རེག» «།གློད་དང་ཞི་དང་གྲོལ་བར་མཛོད། །ཚིག་ནི་དེ་ཀུན་ལན་གསུམ་བརྗོད། །དེ་ནས་ཆུ་བོའི་གཞུང་ལ་བསྐྱལ། །འཆི་བ་ལས་ནི་ཟློག་པ་ལ། །ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ་ན་ར་སྐན། །ཞེས་སོ། །འཆི་ཀའི་སྣང་བ་ནི་འབྱུང་བ་སོ་སོའི་ཐིམ་ཚུལ་གྱི་རྩ་རླུང་གི་འདུ་བའི་བྱེད་པ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། སྐྱེས་བུའི་ལུས་ལ་ནད་བཏབ་ནས། །རྟགས་ནི་སུ་ལ་བྱུང་བ་དེ། །ཤི་བའི་དུས་ནི་བཏབ་པ་» «ཡིན། །ས་ནི་ས་ལ་ཐིམ་པ་དང༌། །དེ་བཞིན་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང༌། །སོ་སོ་རང་ལ་ཐིམ་པ་ནི། །སྐྱེས་བུའི་ལུས་ལ་འདི་ལྟར་འོང༌། །ས་ནི་རང་ལ་རང་ཐིམ་» «པས། །ལུས་ནི་ལྕི་ཞིང་ཟས་མི་ལེན། །ལངས་དང་འགྲོ་བའི་སྟོབས་ཀུན་» «ཟད། །ཆུ་ནི་ཆུ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། །ཁ་ཆུ་སྣ་ཆུ་འཛག་པར་བྱེད། །དེ་བཞིན་མེ་ལ་མེ་ཐིམ་པས། །ཁ་སྣ་དག་ནི་རབ་ཏུ་སྐམ། །ལུས་ཀྱི་མཐའ་ཡི་དྲོད་རྣམས་འཚོར«༼༡༽«། །དེ་བཞིན་རླུང་ལ་རླུང་ཐིམ་པས། །དབུགས་ནི་ངར་ངར་ཡན་ལག་འཕྲ། །མིག་ཀྱང་གྱེན་ལ་ཟློག་པའོ། །རྟགས་ནི་སུ་ལ་བྱུང་བ་དེ། །འདི་ལ་མི་གནས་ཕ་རོལ་དུ། །ངེས་པ་རུ་ནི་འགྲོ་བས་ན། །ཞེས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་པའི་གདམས་ངག་ནི་ཆོས་འདིའི་སྐལ་ལྡན་རྣམས་ལ་དུས་འདིར་གདབ་པར་བྱ་སྟེ། རང་ལ་གསལ་པོ་ཡོད་ན་དེས་ཆོག་པས་སྐབས་འདིར་དྲན་པར་བྱ་སྟེ། ཡུལ་དང་གནས་ལ་འཇུག་པ་དང༌། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པའི་གནད་གཉིས་གང་རུང་ལམ་ཁྱེར་དུ་བྱེད་པའོ། །

這是直譯： 書于紙上塞入腹。 這能修復受損元素。 若被鬼魅所附身， 麵團製成人壽長， 改變其本來顏色， 加入自己衣物碎片， 以及各種元素物質， 混合麵團塑造形象。 用羊毛、綵線、絲綢、羽毛， 裝飾這些形象， 與之相應的， 供品也是如此。 最後以麵團， 圍繞瑜伽士年齡數。 加持后誦此言： "帶走吧，帶走吧，有力者們！ 貪慾、執著、耽著， 憶念、執取、思維、觸碰， 請令鬆解、平息、解脫。" 這些詞語誦三遍。 然後送至河流中。 阻止死亡到來， 毫無疑問，那羅迦那。 臨終景像是各元素融入方式的脈風聚集作用。同一續中說： "人身被疾病侵襲， 誰出現這些徵兆， 即是死期已降臨。 地融入于地中， 水火風亦如是， 各自融入自身， 人體中如此呈現。 地融入自身時， 身體沉重不進食， 起身行走力耗盡。 水融入水之時， 口水鼻涕不斷流。 同樣火融火之時， 口鼻變得極乾燥， 身體邊緣感受熱。 同樣風融風之時， 呼吸粗重四肢抽搐， 眼睛向上翻轉。 誰出現這些徵兆， 此人不久將離世， 必定前往他方。" 瑜伽士的教誡應在此時對有緣者傳授。若自己已明瞭則足夠，此時應當憶念。要麼進入境界和處所，要麼進入身和智慧，這兩種要點之一作為修行要領。

སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པའི་གནད་གཉིས་གང་རུང་ལམ་ཁྱེར་དུ་བྱེད་པའོ། །དང་པོ་ནི་འཕོ་བ་སྟེ་རླུང་ཐ་མ་ཕྱིར་འགྲོ་དུས་སྙིང་ནས་རིག་པ་བླ་མའི་སྐུ་ཚོན་གང་བ་འོད་ཟེར་ལྔ་དང་བཅས་པའམ། ཨཱཿདཀར་པོ་ཞིག་ཏུ་བསམས་ལ་ཚངས་བུག་ནས་ཡར་རྒྱངས་སོང་བར་བསམ་དུས་ཧིཀ་ཉེར་གཅིག་བརྩེགས་མར་བརྗོད་པས་གྲོལ་བར་ངེས་སོ། །» «གཉིས་པ་ནི། བཞུགས་སྟངས་གསུམ་མམ། སེང་གེ་ཉལ་ལུགས་ཀྱིས་ཤེས་པ་མིག་ལ་གཏད་མིག་དབྱིངས་རིག་ལ་གཏད་ནས་ཀ་དག་གི་ངང་ལ་འཕྲོ་འདུ་མེད་པར་བཞག་པས་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་གྲོལ་ལོ། །དབྱིངས་རིག་མི་གསལ་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོའི་འཆར་ལུགས་རྣམས་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་མ་ཉམས་པར་བྱས་པས་མི་བརྟན་པོ་ལ་འཕྲིན་བཅོལ་དུས་གྲོང་ཕྱི་ནང་སྟེང་འོག་གང་དུ་ཕྱིན་པ་དེར་འཕྲིན་བཅོལ་བ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་ཤེས་ནས་གྲོལ་བར་ངེས་» «སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དེ་ཚེ་བླ་མའི་མན་ངག་རྣམས། །རང་གི་རྒྱུད་ལ་འདྲིས་པར་བྱ། །དོན་འདི་རྣམས་ཀྱིས་གསལ་ཡང་གདབ། །དེ་ཚེ་སྐྱེས་བུ་སྐལ་ལྡན་དེའི། །སྣང་བ་ཉིད་ནི་རང་གསལ་ན། །མི་གནས་ཤེས་པ་རང་སོ་ཞེས། །རླུང་བཞི་རིམ་གྱིས་ཞི་ནས་ཀྱང༌། །རླུང་ཆེན་གཅིག་གིས་བསྐྱོད་པའི་» «ཚེ། །ཡུལ་དང་གནས་ལ་འཇུག་པ་དང༌། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འཇུག་ལུགས་» «བསྟན། །ཡུལ་གནས་དག་ལ་འཇུག་ལུགས་ནི། །གྲོང་འཕོ་གྲོང་འཇུག་གདམས་པ་སྟེ། །རྣམ་ཤེས་རླུང་ལ་ཞོན་ལ་སྦྱང༌། །དེ་ཡང་གོང་དུ་འབྱོངས་པ་གཅེས། །རིག་པ་བསྡུ་དང་འཕང་བ་གཅེས། །དེ་ཡང་ཧིཀ་གིས་འཕང་» «བའོ། །དེ་ཉིད་བླ་མའི་ཞལ་ལ་ཐུག» «།སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འཇུག་ལུགས་ནི། །རིག་པ་འདི་ལྟར་གཏད་པར་བྱ། །ཕུང་པོ་སེང་གེའི་ཉལ་ལུགས་ཀྱིས། །རིག་པ་ཉིད་ནི་མིག་ལ་གཏད། །ཡིད་ཙམ་བར་སྣང་ལམ་དུ་བྱ། །དབྱིངས་དང་རིག་པ་མ་འགྱུར་ན། །མི་དེ་བར་དོ་མེད་པར་ནི། །འཚང་རྒྱ་བ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཤི་བའི་དབུགས་ཀྱང་དལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དབྱིངས་རིག་མི་གསལ་ན། །ཆོས་ཉིད་བདེ་བའི་བར་མ་དོར། །རིག་པའི་སྣང་བ་གཟུང་བའི་ཕྱིར། །སྔར་བསྟན་འོད་རྣམས་ཡིད་ལ་བྱ། །དེས་ནི་བདེན་པའི་སྣང་བ་ཐོབ། །ཅེས་སོ། །

這是直譯：

要麼進入身和智慧，這兩種要點之一作為修行要領。第一種是遷識法：當最後的氣息外出時，觀想心中的覺性為上師一寸高的身相帶五色光芒，或觀想為白色的（藏文：ཨཱཿ，梵文擬音：āḥ，梵文天城體：आः，漢語字面意義：啊，漢語擬音：阿）字。想像它從梵穴上升，同時連續誦唸二十一遍（藏文：ཧིཀ，梵文擬音：hīk，梵文天城體：हीक्，漢語字面意義：嘿，漢語擬音：黑克），這樣必定解脫。

第二種是：以三種坐姿或獅子臥姿，將意識專注于眼睛，眼睛專注於法界覺性，安住于本初清凈的狀態中，不散不聚，當下即可解脫。若法界覺性不清晰，則對法性中陰的顯現方式保持堅定信心，就像向不穩定的人託付資訊時，無論去到村莊內外上下何處都會傳達資訊一樣，認識法性自面目后必定解脫。

《日月雙運續》中也說： "此時上師的口訣， 應熟悉于自相續。 這些要義雖明瞭仍應傳授。 此時有緣的眾生， 若能自明其顯相， 稱為不住的覺性。 四風逐漸平息后， 被大風所驅動時， 教示進入境界處所， 及進入身智的方法。 進入境界處所法， 即是遷村入村教授， 訓練意識乘于風， 之前熟練最重要。 收攝覺性和拋射重要， 以（藏文：ཧིཀ，梵文擬音：hīk，梵文天城體：हीक्，漢語字面意義：嘿，漢語擬音：黑克）字拋射。 這依賴上師之口傳。

進入身智的方法是： 應如此專注覺性。 身體以獅子臥姿， 覺性專注于眼睛， 意念稍作向上提。 若法界覺性不變， 此人必定無中陰， 成佛無有任何疑。 死時呼吸也變緩。 若法界覺性不清， 為在法性安樂中陰， 把握覺性之顯相， 憶念前述諸光明。 由此獲得真實相。"

།རིག་པའི་སྣང་བ་གཟུང་བའི་ཕྱིར། །སྔར་བསྟན་འོད་རྣམས་ཡིད་ལ་བྱ། །དེས་ནི་བདེན་པའི་སྣང་བ་ཐོབ། །ཅེས་སོ། །རང་ལ་གདམས་ངག་དེ་དག་མི་གསལ་ཞིང་གདེང་མེད་ན་བླ་མའམ་མཆེད་གྲོགས་དམ་ཚིག་གཙང་བ་ཞིག་གིས་གསལ་གདབ་སྟེ། མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་བསྟན་ལ་དེའི་ངང་དུ་བལྟར་བཅུག་ལ། ད་ལྟའི་རིག་པ་འདི་ཀ་བར་དོར་འཆར་བ་ལ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོ་ཟེར་བས་རང་སྣང་དུ་ངོ་ཤེས་པར་གྱིས་ཞེས་པ་དང༌། ད་«༼༡༽«ལྟའི་རིག་པ་རྗེན་པ་འདི་ཀ་དག་གི་གྲོལ་ས་ཡིན་པས་འདིའི་ངང་ལ་མ་འགྱུར་བར་ལྟོས་ཤིག་ཅེས་ཁྲེགས་ཆོད་དང་ཐོད་རྒལ་གྱི་དོན་གསལ་གདབ་» «བོ། །འདེབས་འཕྲོ་ལ་ཤི་ན་ནད་པའི་ཁ་སྣ་དང་རང་གི་ཁ་སྣ་སྤྲད་པའི་དུས་སུ་རླུང་དྲག་པོར་འཕངས་ལ་ཚུར་བརྔུབས་པས་དེའི་རླུང་ཆད་པ་སོས་ཏེ་མིག་ཧྲིག་གིས་བྱུང་དུས་མིག་གིས་དེ་ཉིད་སྒྲོན་མའི་སྣང་བ་ངོ་སྤྲད་པ་ལ་གདམས་ངག་བཏབ་པས་དབང་པོ་རྣོན་པོ་ཁ་ཅིག་དེ་ཉིད་དུ་གྲོལ་ལ། གཞན་དག་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོར་གྲོལ་ཏེ། དེ་ལྟའི་འོད་གསལ་སྐྱེལ་མ་དང་འདྲ་བས་གྲོགས་བྱས། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འོད་གསལ་སུན་མ་དང་འདྲ་བས་སྣ་བསུ། དེ་གཉིས་གུང་སྦྱོར་བས་གཞན་དུ་འཁྱོར་ས་མེད་དེ་ཚེས་བཅོ་ལྔའི་ཉི་མ་ནུབ་པ་དང་ཟླ་བ་ཤར་བ་དུས་མཚུངས་པས་བར་ན་མུན་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། གལ་ཏེ་དེ་དག་མི་གསལ་ན། །རང་གི་བླ་མ་གནས་པ་ན། །གོང་གི་མན་ངག་གསལ་ཡང་གདབ། །བླ་མ་མེད་ན་རྡོ་རྗེ་སྤུན། །ཤེས་པ་གསལ་ཡང་གདབ་པར་བྱ། །གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་ན། །དེ་ཉིད་ཐུགས་རྗེས་གཟུང་བའི་ཕྱིར། །སྒོ་གསུམ་དག་ནི་སྒོ་སྤྲད་དེ། །དབུགས་ནི་བཏབ་དང་རྔུབ་དང་འཕང༌། །ཡི་གེ་འབྲུ་གསུམ་གཞུག་པ་ནི། །ལུས་དང་ངག་ཡིད་སྟོབས་བསྐྱེད་ཕྱིར། །དབུགས་དང་བཅས་ཏེ་མཁས་པས་བྱ། །དེ་ལྟར་ཡང་དང་ཡང་བྱས་པས། །དེ་ཡི་སྣང་བ་འདི་ལྟ་བུ། །གལ་ཏེ་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་རྙེད་ན། །གདམས་པ་དག་ནི་གདབ་པར་བྱ། །འོན་ཏེ་ཤེས་པ་གསལ་གྱུར་ན། །དགོངས་པ་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་གཞག» «།དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་རང་དྲུང་ན། །མིག་གི་དེ་ཉིད་བལྟ་རུ་གཞུག» «།མཉམ་པར་གནས་པའི་སེམས་བྱུང་ན། །མི་རྟོག་ལྡན་པའི་ཏིང་འཛིན་ཐོབ། །ཅེས་སོ། །

以下是直譯： 爲了把握覺性的顯現，應當憶念先前所教導的光明。通過這樣做，就能獲得真實的顯現。如果對自己這些口訣不清晰且沒有把握，應當請上師或具有清凈誓言的道友來闡明。讓他們展示直接的顯現，並讓你在那種狀態中觀察。他們會說："現在的這個覺性就是在中陰時會顯現的，這被稱為法性中陰，你應當認識到這是自己的顯現"，以及"現在這個赤裸的覺性就是本初清凈的解脫處，你應當不變地觀察這種狀態"，從而闡明頓斷和頓超的意義。 如果在給予指導的過程中死亡，應當在病人的口鼻與自己的口鼻相對的時候，用力呼出氣息然後吸入，這樣做可以使病人的氣息中斷後恢復，當他們的眼睛突然睜開時，用眼睛向他們指出那個燈光的顯現，並給予口訣。有些利根者會當即解脫，其他人則會在法性中陰中解脫。這種光明就像是送行者，作為伴侶；法性的光明就像是迎接者，來迎接。這兩者相會，就沒有其他地方可以迷失，就像十五的太陽落山和月亮升起同時發生，中間沒有黑暗一樣。 這些也如《日月雙運》所說： "如果這些不清晰， 若有上師在世時， 應再次闡明前述口訣。 若無上師，金剛道友， 應當闡明使之明了。 如果要利益他人， 爲了以悲心攝受他， 應當使三門相對， 呼氣、吸氣和吐氣， 插入三字咒， 為增強身語意力， 智者應伴隨氣息而做。 如此反覆多次後， 他的顯現會是這樣： 如果身體恢復力量， 就應當給予教誡。 若意識變得清明， 則應安住于覺受。 感官之門就在身邊， 應讓他用眼睛觀察其本質。 如果心保持平等， 就獲得了

མི་རྟོག་ལྡན་པའི་ཏིང་འཛིན་ཐོབ། །ཅེས་སོ། །འགྲོ་དྲུག་ཕལ་བ་ཡིན་ན་སོ་སོའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བའི་རྟགས་ནི། འདིའི་དབང་པོ་ཡང་མཐའ་ནི་སྤྲུལ་པའི་ཞིང་དུ་དབུགས་འབྱིན་ན་དྲོད་སྤྱི་བོར་འདུ་ལ། གཞན་རྣམས་ལྷའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་སྟེ། འདིའི་དུས་སུ་ལག་པ་གཡས་གཡོབ་པའོ། །དྲོད་རྐང་མཐིལ་དུ་འདུ་ཞིང་རྐང་པ་གཡོན་ས་ལ་རྡེབ། མིག་རབ་རིབ་བྱེད་ན་དམྱལ་བའོ། །དྲོད་མཆན་ཁུང་གཡས་སུ་འདུ། ཁ་ནས་ཚིག་འཆོལ་ན་ལྷ་མིན་ནོ། །དྲོད་ཁར་འདུ་ལུས་ཀྱི་མདོག་སེར་མིག་རབ་རིབ་བྱེད་པ་«༼༡༽«ཡི་དགས་སོ། །དྲོད་མཚན་མར་འདུ་དུད་འགྲོའི་སྐད་འདོན། དེ་ནས་ཁ་ལྐུགས་སོ་འཐམས་མིག་རབ་རིབ་བྱེད་ན་བྱོལ་སོང་ངོ༌། །དྲོད་མིག་ཏུ་འདུ་ཚིག་གསལ་དྲན་པ་མ་ཉམས་ན་མིར་སྐྱེ་བ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕྱི་ཡི་སྣང་བ་འདི་ལྟ་བུ། །གལ་ཏེ་དྲོད་ནི་གྱེན་ཡལ་ན། །དབུགས་ཆེན་འབྱིན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །མིག་ནི་མི་གསལ་རབ་རིབ་ན། །ངན་སོང་གནས་རྣམས་དག་ཏུ་སྐྱེ། །» «ལག་པ་དག་ནི་གཡས་གཡོབ་ན། །མི་དེ་ལྷ་ཡི་གནས་སུའོ། །ཁ་ནས་ཚིག་ནི་འཆོལ་བ་ན། །ལྷ་མིན་གནས་སུ་དེ་བཞིན་སྐྱེ། །རྐང་པ་གཡོན་པ་ས་ལ་རྡེབ། །» «དེ་ནི་དམྱལ་བའི་གནས་སུའོ། །ལུས་ཀྱི་མདོག་ནི་སེར་བཀྲག་མེད། །དེ་ནི་ཡི་དགས་ཡུལ་དུའོ། །ཁ་ནས་སེམས་ཅན་སྐད་འདོན་ན། །དེ་ནི་བྱོལ་སོང་གནས་སུ་འོ། །ཡང་ན་ཁ་ལྐུག» «ས་སོ་འཐམས་ན། །དེ་བཞིན་བྱོལ་སོང་སྐྱེ་གནས་» «སོ། །ཚིག་གསལ་དྲན་པ་མ་ཉམས་ན། །དེ་ནི་མི་ཡི་གནས་སུའོ། །ཕྱི་ཡི་རྟགས་ནི་དེ་དག་དང༌། །ནང་གི་རྟགས་ནི་འདི་དག་སྦྱར། །སྤྱི་བོར་དྲོད་རྣམས་འདུས་པ་ན། །དེ་ནི་ལྷ་ཡི་གནས་སུའོ། །དེ་བཞིན་རྐང་མཐིལ་དྲོད་འདུས་ན། །དེ་ནི་དམྱལ་བའི་གནས་སུའོ། །མཆན་ཁུང་གཡས་སུ་དྲོད་འདུས་ན། །དེ་ནི་ལྷ་མིན་ཡུལ་དུའོ། །དེ་བཞིན་ཁར་ནི་དྲོད་འདུས་ན། །མི་དེ་ཡི་དགས་གནས་སུ་སྐྱེ། །» «དེ་བཞིན་མཚན་མར་དྲོད་འདུས་ན། །དེ་ནི་བྱོལ་སོང་སྐྱེ་གནས་སོ། །མིག་ཏུ་དྲོད་རྣམས་འདུས་པ་ན། །མི་ཡི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡིན། །དེ་དག་རྟགས་དང་སུ་ལྡན་པ། །འདི་ནི་ངེས་པ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་སོ། །» «དེ་ཉིད་སྦྱང་བའི་ཆོ་ག་ནི་གསུམ་སྟེ«༼༢༽«།

這是完整的直譯： 具有無分別的禪定。" 對於普通的六道眾生，他們各自投生處的徵兆如下：如果此人的感官最終在化身剎土中呼出最後一口氣，體溫會聚集在頭頂。其他人投生天界時，此時右手會擺動。體溫聚集在腳掌，左腳踢地，眼睛模糊不清時，會投生地獄。體溫聚集在右腋下，口中說胡話時，會投生阿修羅道。體溫聚集在嘴裡，身體發黃，眼睛模糊不清時，會投生餓鬼道。體溫聚集在生殖器官，發出動物的聲音，然後口齒不清，牙關緊閉，眼睛模糊不清時，會投生畜生道。體溫聚集在眼睛，言語清晰，記憶未失時，會投生人道。 《日月雙運》中說： "外在的顯現是這樣的： 如果體溫向上消散， 就會發出長長的呼氣。 如果眼睛不清晰模糊， 就會投生到惡趣中。 如果右手擺動， 此人會投生天界。 如果口中說胡話， 同樣會投生阿修羅界。 如果左腳踢地， 就會投生地獄界。 如果身體發黃無光澤， 就會投生餓鬼界。 如果口中發出動物的聲音， 就會投生畜生界。 或者口齒不清，牙關緊閉， 同樣會投生畜生界。 如果言語清晰，記憶未失， 就會投生人界。 這些是外在的徵兆， 內在的徵兆如下： 體溫聚集在頭頂時， 會投生天界。 同樣，體溫聚集在腳掌時， 會投生地獄界。 體溫聚集在右腋下時， 會投生阿修羅界。 同樣，體溫聚集在嘴裡時， 此人會投生餓鬼界。 同樣，體溫聚集在生殖器官時， 會投生畜生界。 體溫聚集在眼睛時， 會投生人界。 具有這些徵兆的人， 必定會如此投生。" 凈化這些的儀軌有三種：

» «དེ་ཉིད་སྦྱང་བའི་ཆོ་ག་ནི་གསུམ་སྟེ«༼༢༽«། དབུགས་དང་མ་བྲལ་བ་ལ་སྦྱང་བ། རོ་ལ་སྦྱང་བ། རྗེས་སུ་སྦྱང་བའོ། །དང་པོ་ནི་དེའི་སྙིང་ནང་དུ་ཨཱཿདཀར་པོ་བསམས་ཏེ་རང་གི་ཁ་དེའི་སྤྱི་བོར་གཏད་ནས་དབུགས་ནར་ནར་དྲང་ཞིང་ཨཱཿམི་དེའི་ལོ་གྲངས་རེ་བརྗོད་པས། དེའི་རྣམ་ཤེས་གོང་ནས་གོང་དུ་འདྲོངས་པ་ཡིན་ནོ། །རོ་ལ་སྦྱང་བ་ནི་རོ་དེའི་མདུན་དུ་མཎྜལ་པད་འདབ་བཞི་པའི་དབུས་སུ་བུམ་པ་གཞན་དང་མཐུན་པར་བཅས་ལ། རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་བླ་མ་བརྒྱུད་པ་དང་བཅས་པ་བསྐྱེད་ནས། མཆོད་བསྟོད་བྱས་ལ། ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་སྭཱ་ཧཱ་ཞེས་པ་ཅི་འགྲུབ་བཟླས་པའི་མཐར། ཨ་བྷྱ་དྱ་ཏཾ་ཀེཾ་ཞེས་པའང་བརྒྱ་རྩ་རེ་བཟླས་བའི་བུམ་ཆུས་རོ་དེའི་སྤྱི་བོ། མགྲིན་པ། སྙིང་ག» «ལྟེ་བ། མཚན་མ། མཆན་ཁུང་རྣམས་སུ་བཀྲུས་ན་གནས་འབྱོངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་ལ་བདུན་ཚིགས་བྱེད་ནའང་བུམ་པ་བཅས་པར་ལྷ་བསྐྱེད་ནས། མཆོད་བསྟོད་བཟླས་པ་དེ་དང་འདྲ་བ་ལས་མིང་བྱང་བཀྲུ་ཞིང་ལམ་བསྟན་པ་དང་ཆོས་བཤད་པ་བྱས་ཏེ་ཐ་མའི་ནུབ་མོ་མིང་བྱང་བསྲེགས་ནས་ལམ་བསྟན་ལ་བསྔོ་བ་དང་སྨོན་ལམ་བྱའོ། །རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། དེ་དག་རྗེས་སུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར། །གནས་ནི་རིམ་པར་དྲང་བའི་ཕྱིར། །ཡི་གེ་ཨ་ཡི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །དབུགས་དང་དེ་ཡི་གྲངས་དང་སྦྱར། །གལ་ཏེ་དེ་བར་མ་ཤི་ན། །སྤྱི་བོར་ཁ་གཏད་དབུགས་ཀྱིས་ནི། །ཤེས་པ་ལུས་ཀྱི་དཀྱིལ་དུ་ཡང༌། །ཨ་ནི་དམིགས་ཏེ་བསྡུ་བར་བྱ། །དེ་ཉིད་ཤི་བར་གྱུར་པའི་ཚེ། །ཟག་པར་བཅས་པའི་ཕུང་པོ་ལ། །བུམ་པ་སྤྱི་བོར་བཞག་ནས་» «ནི། །ཡི་གེ་ཡི་ནི་འབྲུ་ཉིད་དང༌། །ཡེ་ཤེས་ཆུ་རྒྱུན་གྱིས་སྦྱངས་ན། །དམྱལ་བའི་གནས་རྣམས་སྟོངས་ནས་ནི། །དེ་ཡི་རྟགས་སུ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཡི་དགས་རྟགས་དང་ལྡན་པ་ལ། །ཡི་གེ་བྷྱ་ཡི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །དབུགས་དང་བཅས་ཏེ་གྲངས་ནི་«༼༡༽«བདུན། །ལྕེ་ཡི་སྟེང་དུ་བྷྱ་བཞག་སྟེ། །ཤེས་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཡིས་བསྡུ། །དེ་བཞིན་བུམ་པ་ཁ་ཡི་སྟེང༌། །ཡེ་ཤེས་ཆུ་རྒྱུན་གྱིས་བཀྲུས་ན། །ཡི་དགས་གནས་རྣམས་སྟོངས་ནས་ནི། །མི་དེ་ཡང་ནི་དེ་བརྟག་ག»ོ «།བྱོལ་སོང་རྟགས་དང་སུ་ལྡན་པ། །ཡི་གེ་བྱ་ཡི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །དེ་ཡི་གནས་རྣམས་སྦྱང་བར་བྱ།

以下是完整的直譯： 凈化這些的儀軌有三種：對未斷氣者的凈化、對屍體的凈化和後續的凈化。 首先，對未斷氣者的凈化：觀想其心中有一個白色的（ཨཱཿ，ā，आ，阿，阿）字，自己的嘴對準其頭頂，緩慢地吸氣，同時唸誦（ཨཱཿ，ā，आ，阿，阿）字，次數與此人的年齡相同。這樣會引導其意識逐漸上升。 對屍體的凈化：在屍體前方佈置一個四瓣蓮花壇城，中央放置如法準備的寶瓶。觀想五部佛及上師傳承，供養讚頌后，儘可能多地念誦"（ཨོཾ་ཨཱཿཧཱུྃ་སྭཱ་ཧཱ，oṃ āḥ hūṃ svāhā，ॐ आः हूं स्वाहा，嗡阿吽梭哈，嗡阿吽梭哈）"。最後再念誦"（ཨ་བྷྱ་དྱ་ཏཾ་ཀེཾ，abhyadyataṃ keṃ，अभ्यद्यतं केम्，無畏勝利，阿比亞達當肯）"108遍。用加持過的寶瓶水洗滌屍體的頭頂、喉部、心間、臍部、生殖器和腋下，這樣就能凈化其投生之處。 後續的凈化：如果舉行七七法會，也要準備寶瓶，觀想本尊，供養讚頌和唸誦如前。但要清洗亡者的名牌，為其指示道路，講解佛法。最後一晚焚燒名牌，指示道路，並作迴向和發願。 同一續部中說： "爲了攝受他們， 爲了引導他們往生善處， 以（ཨ，a，अ，阿，阿）字的修持， 配合其呼吸和年齡數。 如果此時未死， 將口對準頭頂，通過呼吸， 觀想（ཨ，a，अ，阿，阿）字在身體中央， 收攝其意識。 當其死亡之時， 對有漏的身體， 將寶瓶置於頭頂， 以咒語種子字， 和智慧水流凈化， 地獄之處將空無， 這就是其徵兆。 對具有餓鬼徵兆者， 以（བྷྱ，bhya，भ्य，比亞，比亞）字的修持， 配合呼吸七次， 將（བྷྱ，bhya，भ्य，比亞，比亞）字置於舌上， 以此攝收意識的本質。 同樣，將寶瓶置於口上， 以智慧水流清洗， 餓鬼之處將空無， 應當如此觀察此人。 對具有畜生徵兆者， 以（བྱ，bya，ब्य，比亞，比亞）字的修持， 凈化其投生之處。

ཡི་གེ་བྱ་ཡི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །དེ་ཡི་གནས་རྣམས་སྦྱང་བར་བྱ།« «།» «དབུགས་དང་བཅས་ཏེ་ལན་གྲངས་དགུ། །མཚན་མ་རྒྱ་ཡིས་བཏབ་ནས་ནི། །» «ཤེས་པ་རྣམས་ནི་སྟོང་པར་ངེས། །ཡང་ཡང་རླུང་དང་བཅས་པས་འཕང༌། །དེ་བཞིན་བུམ་པ་མཚན་མའི་སྟེང༌། །ཡེ་ཤེས་ཆུ་རྒྱུན་གྱིས་བཀྲུས་ན། །བྱོལ་སོང་གནས་རྣམས་སྟོངས་ནས་ནི། »«།«རྟགས་བར་དཔེ་གཅིག་ལ་འདུག«མི་དེ་ཡང་ནི་དེ་བརྟག་གོ» «།གང་ཞིག་ལྷ་ཡི་རྟགས་བྱུང་ན། །ཡི་གེ་ཏཾ་གི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །» «དབུགས་དང་བཅས་ཏེ་གྲངས་ནི་ཡང༌། །བཅུ་གཅིག་ལྡན་པས་ཤེས་པ་» «སྦྱངས། །སྤྱི་བོར་ཡི་གེ་ཏཾ་ཞེས་བསམ། །ཤེས་པ་ཟག་མེད་མིག་ཏུ་དྲང༌། །དེ་བཞིན་བུམ་པ་སྤྱི་བོའི་སྟེང༌། །ཡེ་ཤེས་ཆུ་རྒྱུན་གྱིས་སྦྱངས་ན། །ལྷ་ཡི་གནས་རྣམས་སྟོངས་ནས་ནི། །དེས་ནི་མི་ཡི་སྐྱེ་གནས་ཐོབ། །ལྷ་མིན་རྟགས་དང་སུ་ལྡན་པ། །ཡི་གེ་ཀེཾ་གྱི་སྦྱོར་བ་ཡིས། །དབུགས་དང་བཅས་ཏེ་ཉི་ཤུའི་གྲངས། །» «མཆན་ཁུང་ཉིད་ནི་གཡས་སུ་ཡང༌། །ཡི་གེ་ཀེཾ་ནི་མཁས་པས་བཞག» «།ཤེས་པ་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་སྤྲོ། །དེ་བཞིན་བུམ་པ་མཆན་ཁུང་སྟེ། །ཡེ་ཤེས་ཆུ་རྒྱུན་གྱིས་བཀྲུས་ན། །ལྷ་མིན་གནས་རྣམས་སྟོངས་ནས་ནི། །དེ་ཡང་མི་ཡི་སྐྱེ་གནས་ཐོབ། །དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་བཟུང་བ་ཡིས། །རིམ་པའི་གནས་ནས་འཕོས་ནས་ནི། །རིམ་པས་ཚེ་ཚད་ཉུང་གྱུར་ནས། །མི་ཡི་གནས་ཀྱི་བདེ་བ་ཐོབ། །དེ་ལྟར་ཆོ་ག་ལྡན་པའི་ཚེ། །མི་དེ་དབུགས་དང་མ་བྲལ་ན། །ཡི་གེ་དབུགས་དང་བཅས་པ་ཡིས། །ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་གནས་རྣམས་སྦྱོང༌། །གལ་ཏེ་དབུགས་དང་བྲལ་བ་ལ། །ཕུང་པོའི་གནས་སུ་བུམ་པ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་ཆུ་རྒྱུན་གྱིས་སྦྱངས་ན། །» «དེ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟའོ། །གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་མེད་པ་ན། །དེ་ཉིད་ཤི་ནས་ཞག་གྲངས་ནི། །ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་བར་དུ་ཡང༌། །བདུན་པའི་ཚེ་ན་ཆོ་ག་འབད། །» «དམིགས་པའི་ཏིང་འཛིན་ལྡན་པ་གཅེས། །ཡང་ན་བདུན་ཕྲག་བདུན་དུ་བྱ། །དེ་ཚེ་དེ་ལ་ལམ་ཡང་བསྟན། །ཆོས་ནི་སྣ་ཚོགས་བཤད་པར་བྱ། །དེ་ལྟར་ཆོ་ག་སུ་ལྡན་པ། །དེ་ཉིད་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ངེས་པར་འབྲས་བུ་ཐོབ་པའོ། །ཞེས་སོ། །འདིར་རྨོངས་པ་ཐོས་པ་ཆུང་བ་དག་ན་རེ། རིགས་དྲུག་གོང་ནས་གོང་དུ་འདྲེན་པ་མི་འཐད་དེ།

以下是完整的直譯： 以（བྱ，bya，ब्य，比亞，比亞）字的修持，凈化其投生之處。 配合呼吸九次， 在生殖器上做印記， 確定意識已空， 反覆以氣拋擲。 同樣，將寶瓶置於生殖器上， 以智慧水流清洗， 畜生之處將空無， 應當如此觀察此人。 若出現天人的徵兆， 以（ཏཾ，taṃ，तं，當，當）字的修持， 配合呼吸十一次， 凈化其意識。 觀想頭頂有（ཏཾ，taṃ，तं，當，當）字， 將無漏意識引至眼中。 同樣，將寶瓶置於頭頂， 以智慧水流凈化， 天人之處將空無， 此人將獲得人間投生。 對具有阿修羅徵兆者， 以（ཀེཾ，keṃ，केम्，肯，肯）字的修持， 配合呼吸二十次， 智者將（ཀེཾ，keṃ，केम्，肯，肯）字置於右腋下， 將意識廣大平等地散播。 同樣，將寶瓶置於腋下， 以智慧水流清洗， 阿修羅之處將空無， 此人也將獲得人間投生。 如此攝受之後， 從各道依次轉生， 壽命逐漸減少， 最終獲得人間安樂。 若按此儀軌進行時， 此人尚未斷氣， 以咒字配合呼吸， 毫無疑問地凈化諸處。 若已斷氣， 在屍體上以寶瓶的 智慧水流凈化， 也同樣毫無疑問。 若無屍體， 此人死後二十一天內， 每七天努力行此儀軌， 專注禪定至關重要。 或者持續七個七天， 此時為其指示道路， 講解各種佛法。 如此具足儀軌者， 對此也毫無疑問， 必定獲得果報。 這裡，一些愚昧少聞之人說：將六道眾生依次向上引導是不合理的，

རིགས་དྲུག་གོང་ནས་གོང་དུ་འདྲེན་པ་མི་འཐད་དེ། འདྲེན་ཐུབ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དུ་དྲངས་པས་ཆོག་ཟེར་བ་ལ། འོ་ན་སྦྱོང་རྒྱུད་ལས་ཀྱང་རིགས་དྲུག་གི་སྡིག་པ་སྦྱང་བའི་སྔགས་བཤད་པ་དང་བདེ་བ་ཅན་དུ་ལམ་བསྟན་པའང་མི་འཐད་དེ། སངས་རྒྱས་སུ་གྲུབ་པར་བྱས་པས་ཆོག་མོད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕར་ཞིང་སྦྱོང་བ་ཡང་མི་འཐད་དེ། འཕར་ཐུབ་ན་ས་དེ་དག་མ་སྦྱངས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཕྱིན་པས་ཆོག་མོད། དེ་ལ་ཁོ་ན་རེ་སྒྲིབ་པ་འོག་མ་མ་བྱང་བ་རིམ་པས་སྦྱོང་ཞིང་འདི་ནས་བདེ་བ་ཅན་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་ཡང་འོག་མའི་ལས་ཆོག་དེས་སྦྱངས་ནས་གོང་དུ་གནས་སྤོར་བ་ལས་རིམ་གྱིས་གོང་དུ་བགྲོད་པ་འདི་ཡང་འཐད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མཚུངས་པར་བསྟན་ཏོ། །དེས་ན་གཅིག་ཏུ་བཤད་པ་དེ་ལས་གཞན་མེད་པར་འདོད་ན་རྨོངས་པར་བསྟན་པས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཚད་མེད་པའི་ཐབས་དང་འདོད་པ་མཐའ་ཡས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །» «དོན་གཉིས་པ་ཁྱད་པར་མཆོག་གི་བྱེ་བྲག་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། རྣལ་འབྱོར་པའི་འཆི་ལུགས་དང༌། འབྱུང་བའི་ཐིམ་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་དབང་པོ་གསུམ་ལས། ཐ་མའི་ཐ་མ་རྣམས་སྲིད་པ་བར་དོར་འཕྲོ་མཐུད་དེ་དབུགས་འབྱིན་པས་འཆི་དུས་ནའང་ཐ་མལ་པ་རྣམས་དང་རྣམ་པ་ཕལ་ཆེར་འདྲའོ། །» «འབྲིང་ལ་ཡུལ་རྐྱེན་མེད་པར་འཆི་བ་ནི་གངས་ཁྲོད་དམ་རི་ཕུག་གམ་ལུང་སྟོང་དུ་གཞན་ལ་རྒྱུས་མེད་པར་འཆི་བ་རི་དགས་སམ་སེང་གེ་ལྟ་བུའོ། །ཡུལ་རྐྱེན་གྱིས་མི་གནོད་པ་རྣམས་ནི་འགྲོན་ཁང་ངམ་གྲོང་འདབ་བམ་རྒྱ་ལམ་གྱི་ལོགས་སུ་འཆི་བ་སྤྲང་པོ་ལྟ་བུ་དང༌། འཆི་བའི་རྟགས་དང་མཚན་མ་ཡང་མི་རྟོག་ནམ་འཆི་དང་གར་འཆིའི་རྩིས་གདབ་མེད་པ་བུ་ཆུང་འཆི་བ་ལྟ་བུའོ། །རབ་ལ་ལུས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲན་དེངས་པས་འཆི་དུས་རོ་མེད་པ་མཁའ་འགྲོ་མ་འཆི་བ་ལྟ་བུ་དང༌། གཞན་འཇུག་པའི་དོན་དུ་ནམ་མཁའ་འོད་ཕུང་གིས་བཀང་ནས་འོད་དུ་ཡལ་བ་རིག་འཛིན་འཆི་བ་ལྟ་བུ་དང༌། མེ་ཕུང་བུད་ཤིང་ཟད་པས་འཆི་བ་ལྟར་འོད་ལུས་སུ་ཡལ་བ་དང༌། བུ་ག་ནམ་མཁའ་དང་ནམ་མཁའ་འདྲེས་པ་ལྟར་ལུས་ཡལ་བས་རིས་མེད་པ་དང་བཞིའོ། །

以下是完整的直譯： 將六道眾生依次向上引導是不合理的。若能引導，直接引至佛土即可。"對此，可以反駁說：那麼，《凈化續》中所說的凈化六道罪業的咒語，以及指引往生極樂世界的方法也不合理了，因為直接成就佛果就夠了。菩薩從一地到一地逐漸上升和凈化也不合理，因為如果能上升，不需凈化這些地就可直接到達佛地了。"對此他們又說："下面的障礙未凈化，需逐步凈化，從這裡往生極樂等凈土。"那麼，這裡也同樣，通過下面的儀軌凈化後向上轉生，逐步向上進入也是合理的。因此，如果認為只有一種解釋而沒有其他，就是顯示無知，應當瞭解佛法有無量法門和無盡的方便。 第二部分闡述殊勝的特點分為兩個方面：瑜伽士的死亡方式和元素的融入方式。首先，關於死亡方式，根據三種根器：下等根器者在中陰狀態中繼續呼吸，死亡時與普通人大致相似。 中等根器者無外緣而死，如在雪山、山洞或荒野中，無人知曉地死去，如野獸或獅子。不受外緣影響者，如在客棧、村邊或路旁死去，如乞丐；也不考慮死亡的徵兆，無法預測何時何地死亡，如嬰兒死亡。 上等根器者，身體微粒消散而死，死時無屍體，如空行母死亡；為利他而使虛空充滿光明后化為光消失，如持明者死亡；如火堆薪盡而滅，化為光明身消失；如虛空與虛空融合，身體消失無軌跡。這是四種方式。

བུ་ག་ནམ་མཁའ་དང་ནམ་མཁའ་འདྲེས་པ་ལྟར་ལུས་ཡལ་བས་རིས་མེད་པ་དང་བཞིའོ། །དེ་དག་འཆི་དུས་ཆོས་ཟད་པས་གདམས་ངག་ལ་དགོས་པ་མེད་དེ་རིག་པ་ཀ་དག་གི་ས་ལ་གཤེགས་པ་དང༌། ཕུང་པོ་རྟེན་མེད་དུ་ཡལ་བ་དུས་མཉམ་པ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་འདི་ལྟར་བརྟག» «།དབང་པོ་ཐ་མའི་ཐ་མ་ནི། །སྲིད་པ་བར་དོར་འཕྲོ་མཐུད་» «དེ། །དཔེར་ན་རྐོང་ཆག་ཝ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དབང་པོ་འབྲིང་པོ་རྣམས། །» «རི་དགས་ལྟ་བུའི་འཆི་ལུགས་ནི། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡི་འཆི་ལུགས་སོ། །དེ་བཞིན་སེང་གེ་ལྟ་བུ་དང༌། །གང་ཞིག་སྤྲང་པོ་ལྟ་བུ་དང༌། །དེ་བཞིན་བུ་ཆུང་ལྟར་ཤི་» «བ། །རྣལ་འབྱོར་འབྲིང་གི་ཤི་ས་ཡིན། །གང་ཞིག་མཁའ་འགྲོའི་འཆི་ལུགས་དང༌། །དེ་བཞིན་རིག་འཛིན་འཆི་ལུགས་དང༌། །མེ་ཕུང་ལྟ་བུར་རང་ཟད་» «དང༌། །མི་སྣང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་རྣམས། །འདི་ཀུན་འབྱུང་བ་རང་ཟད་པར། །» «མི་སྣང་མི་ལེན་འདི་ལྟ་བུར«༼༡༽«། །དབང་པོ་རབ་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། །འདི་ལ་གོམས་པའི་རང་ཤུགས་རྙེད། །འཆི་ཀར་འདི་དག་ཤེས་པས་ནི། །ལུས་སེམས་འཕོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཤེས། །འདི་ལྟར་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་ལ། །འཆི་རྐྱེན་བརྟག་དང་མི་བརྟག་མེད། །དེ་བཞིན་འཇིགས་པ་ཀུན་བྲལ་ཏེ། །ལུས་ཀྱི་ཞེན་པའི་མཐའ་དང་བྲལ། །ལྟ་བ་ཉིད་དང་སྒོམ་པས་ཀྱང༌། །རྣལ་འབྱོར་ལྡན་ལ་ཕན་གནོད་བྲལ། །ཕན་བྲལ་གནོད་པའི་འབྲས་མེད་པས། །འདི་ལ་གནས་པའི་ཡུལ་ཡང་མེད། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་སྨིན་བྲལ། །དེ་ཕྱིར་འདི་ལ་གོམས་པས་ཆོག» «།རང་ཤར་རང་གྲོལ་སྐྱེ་མེད་ཀློང༌། །དུས་མ་འགྱུར་བར་སྣང་བ་འགྱུར། །ལྷུན་གྲུབ་ཀ་དག་ཀློང་དུ་ཐིམ། །རེ་དོགས་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ། །རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་ཟད་ནས། །དབྱིངས་རིག་གཉིས་མེད་ཀ་དག་ཀློང༌། །དེ་ཕྱིར་འདི་དོན་རྟོགས་པས་ཚོག«༼༢༽« །བྱར་མེད་ལྷུན་རྫོགས་ཆེན་པོའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། ལུས་ཀྱི་འབྱུང་ལྔ་སོ་སོར་ཐིམ་པ་སྟེ། ཕྱི་ནང་གསང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་འབྱུང་བ་དང་བཞི་ལས། ཕྱི་ནི་ས་ཆུ་མེ་རླུང་བཞི་ཐིམ་པ་ཡན་ཆད་ཕྱི་འབྱུང་གི་ཐིམ་ཚུལ་ལོ། །ནམ་མཁའ་ལྔ་ཐིམ་པ་ནི་ནང་འབྱུང་གི་སྐབས་སུའོ། །

以下是完整的直譯： 如虛空與虛空融合，身體消失無軌跡。這是四種方式。這些人死時法已盡，不需要指導，直接前往本初清凈的境界，身體無依處而消失，這兩者同時發生。《日月雙運》中說： "瑜伽士應如此觀察： 最下等根器者， 在中陰中繼續， 如同斷腿的狐貍。 中等根器者， 如野獸般死去， 這是瑜伽士的死法。 還有如獅子般， 或如乞丐般， 以及如嬰兒般死去， 這是中等瑜伽士的死處。 有如空行母的死法， 以及持明者的死法， 如火堆自然耗盡， 如虛空般不可見， 這些都是元素自然耗盡， 不顯現不執取。 這是上等根器的境界， 對此熟悉者自然獲得力量。 臨終時了知這些， 就能知道身心轉移的特徵。 如此安住的瑜伽士， 無需考慮死亡因緣。 同樣遠離一切恐懼， 超越對身體的執著。 通過見解和修行， 具瑜伽者離益害。 無益無害無果報， 故此無所安住處。 遠離因果報應， 因此熟悉此即可。 自現自解無生界， 時不變而現象變。 融入任運本凈界， 超越希望恐懼二邊。 因果二邊已窮盡， 境智不二本凈界。 故悟此義即可足， 無為任運大圓滿。" 第二，身體五大各自融入，分為外、內、密、圓滿四種元素。外在的是地水火風四大融入直至此階段是外在元素的融入方式。五種空融入是內在元素階段。

ནམ་མཁའ་ལྔ་ཐིམ་པ་ནི་ནང་འབྱུང་གི་སྐབས་སུའོ། །སྲོག་ལྔ་ཐིམ་པ་ནི་གསང་འབྱུང་ངོ༌། །རླུང་ལྷག་མ་ཉི་ཤུ་ཐིམ་པ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་འབྱུང་བའོ། །སྔར་རང་གི་ལུས་ལ་འབྱུང་བ་ལྔ་ཚན་དུ་དབྱེ་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ། རླུང་ལས་ཕྱེ་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་པོ་དེ་སྐབས་འདིར་ཐིམ་པའི་རིམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་རིམ་གྱིས་བསྡུས་ནས་འཆི་བ་རྣམས་ལ་རྐྱེན་མེད་པའི་འཆི་ལུགས་ཞེས་བྱ། འགྲོ་བ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་འཆི་ལུགས་ཞེས་བྱའོ། །གློ་བུར་དུ་རྦབ་དང་མཚོན་དང་གཟའ་ལ་སོགས་པས་བཏབ་ནས་འཆི་བ་རྣམས་ལ་རྐྱེན་དང་བཅས་པའི་འཆི་ལུགས་ཞེས་བྱ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཆི་ལུགས་ཞེས་བྱའོ། །འདི་དག་གི་རིམ་པ་ངེས་པ་ནི་མ་བཀྲོལ་ཡང་གོ་བས་ལུང་གི་གནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། ཀྱེ་གྲོགས་པོ་དག་སེམས་ཅན་རྣམས་དབུགས་འཕོ་བའི་ཚེ་ཕྱིའི་འབྱུང་བ་ལྔ་ནང་གི་འབྱུང་བ་ལྔ་ལ་ཐིམ། ནང་གི་འབྱུང་བ་ལྔ་གསང་བའི་འབྱུང་བ་ལྔ་ལ་ཐིམ། གསང་བའི་འབྱུང་བ་ལྔ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་འབྱུང་བ་ལྔ་ལ་ཐིམ་ནས་ལམ་ཆེན་པོར་འཇུག་པའི་ཚེ་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ནང་གི་འབྱུང་བ་ལྔ་ཕྱི་ལ་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ས་ས་ལ་ཐིམ། ཆུ་ཆུ་ལ་ཐིམ། མེ་མེ་ལ་ཐིམ། རླུང་རླུང་ལ་ཐིམ། ནམ་མཁའ་ནམ་མཁའ་ལ་ཐིམ་མོ། །དེ་ཡང་ས་ས་ལ་ཐིམ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཕྱིའི་ས་ནང་གི་ས་ལ་ཐིམ་པ་དང༌། ནང་གི་ས་ཕྱིའི་ས་ལ་ཐིམ་པའོ། །ཕྱིའི་ས་ནང་གི་ས་ལ་ཐིམ་པའི་དུས་ནི་དང་པོའི་དུས་སོ། །ནང་གི་འབྱུང་བ་ལྔ་ཕྱི་ལ་ཐིམ་པ་ནི། ནང་གི་ས་ཕྱིའི་ས་ལ་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་འཆོར། དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་ཀུན་ཏུ་སྣང་བའི་ས་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ཕྱིའི་ཤེས་པ་རྨུགས། མི་འགྱུར་བ་རྡོ་རྗེའི་ས་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ལུས་ཀྱི་སྟོབས་འཆོར། ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ས་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ཉམས་ལྡང་མི་ནུས། སྣང་བ་སྟོང་པ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ས་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྟོབས་ཤོར་ནས་དགོངས་པ་མི་གསལ་ལོ། །སྒྲུབ་པ་མཐར་ཕྱིན་པའི་ས་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་སྒྲོན་མའི་སྣང་བ་འགག་གོ» «།ནང་གི་ཆུ་ཕྱིའི་ཆུ་ལ་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ཆུ་མི་ཐུབ་སྟེ།

以下是完整的直譯： 五種空融入是內在元素階段。五種生命力融入是密元素。剩餘二十種風融入是圓滿元素。之前在自身中分為五組的二十五種元素，以及從風分出的二十五種，在此階段依次融入。 這樣依次收攝元素而死亡的人稱為無緣死亡方式，也稱為眾生寂滅的死亡方式。突然被癲癇、武器、行星等擊中而死的人稱為有緣死亡方式，也稱為菩薩的死亡方式。 這些次序的確定雖未詳細解釋，但可以理解，應按經典所述來理解。《自現》中說： "諸位道友，當衆生呼吸停止時，外五大融入內五大，內五大融入密五大，密五大融入圓滿五大，進入大道時應如此了知。內五大融入外在的徵兆應如此了知：地融入地，水融入水，火融入火，風融入風，空融入空。 地融入地有兩種：外地融入內地，內地融入外地。外地融入內地是最初階段。內五大融入外在時，內地融入外地的徵兆是身體失去力量。具體而言，普遍顯現地融入的徵兆是外在意識變得遲鈍。不變金剛地融入的徵兆是身體失去力量。一切生起寶地融入的徵兆是無法提起精神。顯空無邊地融入的徵兆是完全失去力量，意識不清晰。修行圓滿地融入的徵兆是光明顯現停止。 內水融入外水的徵兆是無法控制水，

ནང་གི་ཆུ་ཕྱིའི་ཆུ་ལ་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ཆུ་མི་ཐུབ་སྟེ། དེའང་འདི་ལྟ་སྟེ། འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཆུ་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ཁ་སྣ་ནས་ཆུ་འཛག» «ཞི་བ་གསལ་དག་གི་ཆུ་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་གསང་བའི་གནས་ནས་ཆུ་མི་ཐུབ། ཡོན་ཏན་འབྱུང་བ་རྒྱས་པའི་ཆུ་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་མིག་གྱེན་ལ་ལོག་ནས་འོང༌། ཆགས་པ་མེད་པའི་ཆུ་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ཁ་སྣ་བསྐམས། འཛིན་མེད་རྫོགས་པའི་ཆུ་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་རྣ་བས་སྒྲ་མི་ཐོས་པའོ། །ནང་གི་མེ་ཕྱིའི་མེ་ལ་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ལུས་ཀྱི་དྲོད་འཆོར་བ་སྟེ་དེའང་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཕྱི་ནང་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་མེ་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ནང་གི་དྲོད་འཆོར་ཞིང་ཤེས་པ་མི་གསལ། ཕྱི་ནང་ཀུན་ཏུ་མཉམ་པའི་མེ་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་གསང་བའི་དྲོད་འཆོར། ཕྱི་ནང་གི་བྱ་བ་རྟོག་པའི་མེ་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་དྲོད་འཆོར། ཕྱི་ནང་གི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་མེ་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་མི་མཐོང་ངོ༌། །ནང་གི་རླུང་ཕྱིའི་རླུང་ལ་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ལུས་ཀྱི་རྩལ་འཆོར། དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་བསྐྱེད་པའི་རླུང་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ལུས་ཀྱི་བཀྲག་འཆོར། མེ་དང་མཉམ་དུ་གནས་པའི་རླུང་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ལུས་ནས་ཆུ་འབྲུབ། སྲོག་འཛིན་པའི་རླུང་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་དབུགས་མི་ཐུབ། ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ལུས་ཀྱི་བཀྲག་དང་དྲན་པ་འཆོར། སྙིང་རྗེ་མེད་པ་བསྐལ་པ་ལས་ཀྱི་རླུང་ཐིམ་པའི་རྟགས་སུ་ཕྱིའི་དབུགས་ཆད་པ་ཡིན་» «ནོ། །དེ་ནི་ཕྱིའི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ནམ་མཁའ་ནམ་མཁའ་ལ་ཐིམ་པ་ནི་སྤྱི་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་ནམ་མཁའ་སྒྲོན་མ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ཐིམ་མོ། །ཡུལ་མེད་གསལ་དངས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་རིག་པ་ལ་ཐིམ་མོ། །མ་འདྲེས་དག་པའི་ནམ་མཁའ་དབྱིངས་ལ་ཐིམ་མོ། །དོན་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ཤེས་རབ་ལ་ཐིམ་མོ། །དག་པའི་ཞིང་དུ་བགྲོད་བྱེད་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་དོན་ལ་ཐིམ་མོ། །དེ་ནི་ནང་གི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །རྩ་བ་འཛིན་པའི་སྲོག་ཐིག་ལེ་ལ་ཐིམ་མོ། །སྐྱོབ་བྱེད་ཀྱི་སྲོག་མཁའ་ལ་འཁྱིལ་ལོ། །རྣམ་པར་ཕྲ་བའི་སྲོག་ལུས་ལ་འཁྱིལ་ལོ། །

以下是完整的直譯： 內水融入外水的徵兆是無法控制水，具體如下：不變水融入的徵兆是口鼻流水；寂靜清凈水融入的徵兆是無法控制秘處之水；功德增長水融入的徵兆是眼睛上翻；無執水融入的徵兆是口鼻乾燥；無執圓滿水融入的徵兆是耳朵聽不到聲音。 內火融入外火的徵兆是身體失去溫度，應如此了知：內外遍滿火融入的徵兆是內部溫度流失，意識不清；內外平等火融入的徵兆是秘處溫度流失；內外分別火融入的徵兆是全身溫度流失；內外成就火融入的徵兆是看不見空性明點光明。 內風融入外風的徵兆是身體失去力量，應如此了知：生光澤威力風融入的徵兆是身體失去光澤；與火同住風融入的徵兆是身體冒水泡；持命風融入的徵兆是無法呼吸；遍行風融入的徵兆是身體失去光澤和記憶；無悲業風融入的徵兆是外呼吸停止。這是外在元素。 空融入空是：遍一切的空融入清凈燈光；無境清明的空融入覺性；無雜清凈的空融入法界；表義的空融入智慧；往生凈土的二十一種空融入實相。這是內在元素。 持根本生命力融入明點；護持生命力盤旋于空中；極細生命力盤旋于身體；

རྣམ་པར་ཕྲ་བའི་སྲོག་ལུས་ལ་འཁྱིལ་ལོ། །མི་གཙང་བའི་སྲོག་ནམ་མཁའ་ལ་ཡལ་ལོ། །རྣམ་པར་འདར་བྱེད་ཀྱི་སྲོག་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་མོ། །དེ་ནི་གསང་བའི་འབྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དངས་སྙིགས་འབྱེད་པའི་རླུང་ཚོམ་བུ་ལ་ཐིམ་མོ། །དྲོད་སྐྱེད་པའི་རླུང་འོད་ལ་ཐིམ་» «མོ། །གསལ་འགྱུར་གྱི་རླུང་སྐུ་ལ་ཐིམ་མོ། །རྣམ་པར་སྡུད་པའི་རླུང་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐིམ་མོ། །རྣམ་པར་གཟེངས་བསྟོད་པའི་རླུང་ཐུགས་རྗེ་ལ་ཐིམ་མོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་བསྐྱོད་པའི་རླུང་སྟོང་པ་ལ་ཐིམ་མོ། །རྣམ་པར་ཡིད་འཇུག་པའི་རླུང་གཉིས་མེད་ལ་ཐིམ་མོ། །རྣམ་པར་མདངས་དང་ལྡན་པའི་རླུང་མཐའ་གྲོལ་ལ་ཐིམ་མོ། །རྣམ་པར་བསྲེག་པའི་རླུང་བདེ་བ་ཆེན་པོ་ལ་ཐིམ་མོ། །རྣམ་པར་རྒོད་པའི་རླུང་གསལ་བ་ལ་ཐིམ་མོ། །གཞི་ལ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་མཁའ་གསལ་ལ་ཐིམ་མོ། །འཕྲལ་ལ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་གཏིང་གསལ་ལ་ཐིམ་མོ། །དངང་ཞིང་སྐྲག་པ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་ཡུལ་ལ་ཐི་མོ། །དྲན་པ་ཁྱབ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་བར་དོ་ལ་ཐིམ་མོ། །འཛིན་པས་ལུས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་རླུང་རང་སྣང་ལ་ཐིམ་མོ། །རྣམ་པར་སྐྱོད་བྱེད་ཀྱི་རླུང་གིས་རིག་པ་མཁའ་ལ་བསྐྱོད་དོ། །རྣམ་པར་སྒྲོལ་བྱེད་ཀྱི་རླུང་གིས་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་དང་འཕྲལ་ལོ། །རྣམ་པར་ཟློག་བྱེད་ཀྱི་རླུང་གིས་རིག་པ་ཉིད་གཞི་ལ་ཟློག་པའོ། །རྣམ་པར་མྱུར་བྱེད་ཀྱི་རླུང་གིས་རིག་པའི་ཡུལ་མཐོང་བར་བྱེད་དོ། །སྐད་ཅིག་མའི་རླུང་གིས་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་ལ་ཀ་དག་གི་སར་ཕྱིན་པར་བྱེད་པའོ། །དེ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་འབྱུང་བའོ། །ཟག་བཅས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱི་དབང་དུ་མ་སོང་བ་རྣམས་དེ་བཞིན་དུ་ཚེའི་འདུ་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟར་མིན་པར་ཚེའི་དུས་བྱས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དབུགས་འཕོ་ལུགས་ཞེས་བྱ་སྟེ་སྐྱེ་གནས་ཀྱང་བདེ་བ་དང་ལྡན་པར་སྐྱེའོ། །དེ་མིན་ལས་ཟད་པ་རྣམས་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསུངས་སོ། །འཆི་ཀ་བར་དོ་བསྟན་ཟིན་ནོ། །དོན་གསུམ་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོར་རང་སྣང་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་སྔར་འདྲིས་ཀྱི་མི་དང་འཕྲད་པའམ་མ་པང་དུ་བུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་ལ་གཉིས་ཏེ། དཔེ་དོན་གྱི་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང༌། གདམས་ངག་གི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ།

以下是完整的直譯： 極細生命力盤旋于身體。不凈生命力消散於虛空。震顫生命力融入法界。這稱為密元素。 分清濁風融入團塊。生暖風融入光。明變風融入身。收攝風融入智慧。讚歎風融入悲心。動識風融入空性。入意風融入無二。具光澤風融入邊解脫。燃燒風融入大樂。狂亂風融入明晰。遍基風融入空明。遍當下風融入深明。恐懼遍滿風融入境界。念遍滿風融入中陰。執持遍身風融入自顯。動搖風使覺性移向虛空。解脫風使內外法分離。返轉風使覺性返回基礎。迅速風使覺性見到境界。剎那風使三剎那到達本凈之地。這是圓滿元素。 未被有漏緣所控制的人如此完成壽命行。不是這樣而壽終正寢的是菩薩的斷氣方式，他們也會投生於具樂之處。對於業已盡的人，也應如此了知。" 臨終中陰已經講完。 第三義，法性中陰中對自顯現生起信心，如遇見熟人或嬰兒入母懷的教授有兩部分：簡要闡述比喻和意義的本質，詳細解釋教授的自性。

གདམས་ངག་གི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། དཔེར་ན་སྔར་འདྲིས་ཀྱི་མི་དེ་ཕྱིས་གང་དུ་འཕྲད་ཀྱང་ཡིན་མིན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཅར་ཕོག་ཏུ་ངོ་ཤེས་པ་ལྟར་ད་ལྟ་འོད་གསལ་ལ་འདྲིས་ཤིང་རིག་པའི་དོན་བརྟན་པ་དེ་ཕྱིས་ཆོས་ཉིད་བར་དོར་རང་སྣང་ཅར་ཕོག་ཏུ་ངོ་ཤེས་ནས་གྲོལ་བའོ། །ཡང་མ་བུ་གཉིས་པོ་འབྲེལ་འདྲིས་གོམས་ཆེས་པས་ཉིན་གཅིག་མ་ཕྲད་ན་སང་ཉིན་ཕྲད་དུས་གཅིག་ལ་གཅིག་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་བུ་དེ་མའི་པང་དུ་སྐད་ཅིག་ལ་འཇུག་པ་ལྟར་གཞི་རིག་པའི་འོད་གསལ་ཆེན་པོ་མ་ལྟ་བུའི་གདེང༌། སྣང་བ་བཞིའི་འོད་གསལ་བུ་འདྲ་བ་དང་གཉིས་ཡེ་འབྲེལ་དུ་ཡོད་པ་རྣལ་འབྱོར་པས་ཀྱང་འདྲིས་པར་བྱས་པ་སྟེ། ཉིན་གཅིག་མ་ཕྲད་པ་ལྟར་ཕྲ་རགས་འབྱུང་བའི་ཐིམ་ཚུལ་གྱི་བར་དེར་མི་སྣང་བ་ལས། སང་ཉིན་ཕྲད་པ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་མའི་སྣང་བ་ཤར་དུས་རང་རིག་རང་ངོ་ཤེས་པའི་རྟོགས་པ་གློ་བུར་དུ་ཤར་བ་དེས་མཚམས་སྦྱར་བས་རང་སྣང་བུའི་སྣང་བ་དེ་མ་ཀ་དག་གི་གྲོལ་ས་དེར་རང་ཐིམ་ལ་འཇུག་པ་ཤེས་པའི་གནད་» «དོ། །དེའང་ད་ལྟའི་རིག་པ་ཀ་དག་གཞིའི་འོད་གསལ་མ་ལྟ་བུ་དེ་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱིས་རྟོགས་པ། གཞི་ལས་གཞི་སྣང་དུ་ཤར་བའི་སྣང་བ་བཞིའི་ཡེ་ཤེས་བུ་ལྟ་བུ་ཐོད་རྒལ་གྱིས་རྟོགས་པ་སྟེ། བར་དོར་གྲོལ་ས་ཀ་དག་གི་རང་ས་དེ་མ་པང་དང་འདྲ་ལ། རང་སྣང་འོད་ལྔར་ཤར་བ་དང་རང་བཞིན་གྱི་སྣང་བ་དེ་བུ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། གཞི་ཐིམ་མ་ལ་འདྲེས་དུས་བུ་པང་དུ་འཇུག་པ་དང་འདྲ་བ་སྟེ་སྐད་ཅིག་དེར་ངོས་ཟིན་དུས་མ་བུ་དགའ་བདེར་ཤར་བ་ལྟར་རྟོགས་པས་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་ནས་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་གཏན་ཤར་ཏེ་གྲོལ་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེ་བ་རྙེད་པའོ། །གནད་འདི་ཤིན་ཏུ་རྟོགས་པར་ཡང་དཀའ་ལ་ཁག་ཆེ་ཤོས་སུ་ཡོད་པས་རྟོགས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་གདམས་ངག་གི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཐིམ་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་མདོར་བསྟན། འཆར་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་རྒྱས་པར་བཤད། དབང་པོའི་རིམ་པས་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ནི་རང་ཤར་ལས། བདེན་པ་མཐོང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །

以下是完整的直譯： 首先，比如以前熟悉的人，後來無論在哪裡遇到，都能立即認出來，沒有是否的疑慮。同樣，現在熟悉光明並穩固覺性的意義，之後在法性中陰中能立即認出自顯，從而解脫。 又如母子二人因關係親密熟悉，一天不見面，第二天見面時毫無疑慮地孩子立即投入母親懷抱。同樣，基礎覺性的大光明如母親的確信，四種顯現的光明如孩子，二者本來相連。瑜伽士也要熟悉這一點。就像一天不見面，在細粗元素融入的過程中不顯現，如第二天見面時法性母親的顯現出現時，自覺自知的證悟突然生起，由此銜接，自顯的孩子的顯現融入本凈母親的解脫處，這是要了知的要點。 這裡，現在的覺性如本凈基礎光明的母親，通過頓斷了悟；從基礎顯現為基礎顯相的四種顯現智慧如孩子，通過頓超了悟。中陰中本凈的解脫處如母親懷抱，自顯現為五光和自然顯現如孩子。當融入基礎時，如孩子入懷，在那一剎那認出時，如母子歡喜般證悟，分辨清楚后自然禪定生起而解脫，獲得佛陀的安樂。這個要點極難理解又最為關鍵，應當領悟。 第二，詳細解釋教授的自性分三：簡述融入的次第，詳述顯現的次第，以根器的次第總結。 首先，《自現》中說："見真諦的眾生應如此了知：

བདེན་པ་མཐོང་བའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །» «རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་ཚེ་ལུས་ཀྱི་ཟུངས་ཤོར་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་གཞི་ནས་འཕགས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་མཁའ་ལ་བསྐྱོད་པའི་ཚེ། རིག་པ་མིག་ནས་ལམ་བྱུང་ནས་ནམ་མཁའ་ལ་བསྐྱོད་དོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་» «བྱའོ། །ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་ནས་རིག་པ་ཐིག་ལེ་ལ་ཐིམ་མོ། །ཐིག་ལེ་སྒྲོན་མ་ལ་ཐིམ་མོ། །སྒྲོན་མ་འོད་ལ་ཐིམ་མོ། །འོད་སྐུ་ལ་ཐིམ་མོ། །སྐུ་ཚོམ་བུ་ལ་ཐིམ་མོ། །» «ཚོམ་བུ་ཡེ་ཤེས་བཞི་ལ་ཐིམ་མོ། །ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྲུབ་བཞི་ལ་ཐིམ་མོ། །ལྷུན་གྲུབ་ཀ་དག་ཆེན་པོ་ལ་ཐིམ་ནས་རིག་པས་རང་ས་ཟིན་པའོ། །གང་ཟག་བདེན་པ་མཐོང་བ་རྣམས་གྲོལ་ལུགས་དང་ཐིམ་ལུགས་དེ་ལྟར་སྣང་ངོ་ཞེས་སོ། །» «འཆར་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་བཞི་སྟེ། ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པ། འོད་གསལ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐིམ་པ། ཟུང་འཇུག་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐིམ་པ། ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྲུབ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ནི་ནང་དབུགས་ཆད་ནས་རྣམ་ཤེས་ནམ་མཁའ་ལ་ཐིམ་པས་ལུས་སེམས་ཀྱི་འབྲེལ་ཆད། རིག་པ་སྙིང་ག་ནས་ལམ་དར་དཀར་ལ་ཞུགས་ཏེ་སྒོ་རྒྱང་ཞགས་ནས་འཐོན་དུས་རིག་པ་མེ་སྟག་ཡར་བའི་རྣམ་པ་ལྟར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོ་དང་པོ་རང་ཤར་བ་ནི་ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕྱི་ས་རྡོ་རི་བྲག་གི་སྣང་བ་ནི་འགགས། ནང་ཆོས་ཉིད་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་ནི་ཤར། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་འོད་དུ་འབར་ཏེ། འདིའི་དུས་ན་སྣང་བ་མཆེད་པ་རང་གི་གདངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཆི་ཀ་ལས་ནི་ཐར་བའི་ཚེ། །རྣམ་ཤེས་ནམ་མཁའ་དག་ལ་ཐིམ། །ནམ་མཁའ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་དུས། །ཕྲ་རགས་སྣང་བ་ཀུན་འགགས་ཏེ། །དབང་པོ་ཀུན་ལྡན་འོད་ཀྱི་ལུས། །ལུས་ལས་གྲིབ་མ་བཞིན་དུ་འགྱུར། །འདི་ཚེ་འོད་སྣང་དུམ་བུའི་ཚེ། །མཁས་པས་སྣང་བ་མཆེད་ལ་«༼༡༽«གཟུང༌། །ཞེས་པ་དང༌། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཕུང་པོ་མེད་ཅིང་ཟག་བཅས་བྲལ། །སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བདེ་བའི་ཞིང༌། །རང་སྣང་དག་པའི་སྐུར་སྣང་སྟེ། །» «ཆོས་ཉིད་ཞིང་ཁམས་སྣང་བ་ལ། །ཐུགས་རྗེ་འོད་ཟེར་སྐུར་ཤར་ཏེ། །འདི་ལ་ཐེ་ཚོམ་སུ་ཟ་བ། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སྒྲིབ། །ཅེས་སོ། །

以下是完整的直譯： "見真諦的眾生應如此了知：善男子，當臨近涅槃時，身體精華消失，智慧之光從基礎升起，智慧移向虛空時，覺性從眼睛出來移向虛空。應當如此了知：從心中心，覺性融入明點。明點融入燈光。燈光融入光。光融入身。身融入團塊。團塊融入四智慧。智慧融入四任運。任運融入大本凈，覺性認識自處。見真諦的人解脫方式和融入方式如此顯現。" 詳細解釋顯現次第分四：虛空融入光明，光明融入雙運，雙運融入智慧，智慧融入任運的方式。 首先，內呼吸停止，意識融入虛空，身心聯繫斷開。覺性從心間經白色通道，從眼睛出來時，覺性如火星上升般，第一個法性中陰自然顯現，稱為虛空融入光明。外在山石等顯現消失，內在法性光明顯現出現。一切顯現燃燒為五智慧之光。此時應知顯現增長為自己的光芒。 《勝義》中說："從臨終解脫時，意識融入虛空。虛空融入光明時，粗細顯現皆消失。具諸根的光明身，如影子般從身體出現。此時光明顯現片段，智者應執持顯現增長。" 《日月雙運》中說："無蘊離有漏，一切顯現為樂土。自顯為清凈身，法性剎土顯現中，悲心光芒顯為身。對此若有懷疑者，遮蔽諸佛之身。"

རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སྒྲིབ། །ཅེས་སོ། །» «འདི་དག་འཆར་ཚུལ་རྒྱས་པར་རྒྱུད་ཀྱི་གནས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དབུགས་ཕྱི་ནང་གི་འགྲུལ་ཐག་ཆད་མ་ཐག་ཏུ་རང་གི་དབང་པོ་རྣམས་ནི་ཆ་ལས་དངོས་པོར་སྣང་བ་ནི་མེད་དེ། ཡོད་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་ནི་འབྱུང་ངོ༌། །རྡོས་བཅས་ཀྱི་ལུས་འདི་མི་སྣང་སྟེ་འོད་ཀྱི་ལུས་སུ་གསལ་བའོ། །དེའི་ཚེ་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་ཚད་ཙམ་འོད་ཟེར་ལྔའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྣང་ངོ༌། །དེ་ཡང་སྣང་བ་དེ་དག་ནི་ཕྱི་ནས་བལྟས་ན་ནང་གསལ། ནང་ནས་བལྟས་ན་ཕྱི་གསལ། ཕྱི་ནང་མེད་པར་ཀུན་ཏུ་ཟང་ཐལ་བ། ལྟེམ་བཞིན་པ། མེར་བཞིན་པ། མནན་ན་ནེམས་པ་སྙམ་པ། བཏེག་ན་འཕར་བ་སྙམ་པ། ཤིན་ཏུ་ཡིད་འཕྲོག་པ། ཁ་དོག་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ལ་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པ། རང་གསལ་བ། ཆ་མཉམ་པ་ལ་གསལ་བའི་ཆ་མ་འགགས་པ། ཡང་དག་པར་བལྟས་ན་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དང༌། འགྱུ་བ་དང༌། འགུལ་བ་ལྟ་བུ་དང༌། འཕྲིག་པ་ལྟ་བུ་དང༌། རབ་ཏུ་འཚེར་བ་ལྷུན་བརྗིད་པའོ། །ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་དཔག་པའམ་དམིགས་སུ་མ་ཆུད་པ། དཔངས་མཐོ་ལ་རྩེ་མོ་ཡངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་སུ་བཞུགས་སོ། །དེ་ཡང་ཁ་དོག་ནི་ལྔ་སྟེ། དཀར་པོ་རང་ས་ན་གསལ་བ་ལ་ཟེར་འཕྲོ་བ། དེ་བཞིན་དུ་སེར་པོ་རང་ས་ན་གསལ་བ་ལ་ཟེར་འཕྲོ་བ། དམར་པོ་རང་ས་ན་གསལ་བ་ལ་ཟེར་འཕྲོ་བ། ལྗང་གུ་ཉིད་རང་ས་ན་གསལ་བ་ལ་ཟེར་འཕྲོ་བ། དེ་བཞིན་དུ་མཐིང་ག་ཉིད་རང་ས་ན་གསལ་བ་ལ་ཟེར་འཕྲོ་བ་སྟེ། དེ་དག་ཀྱང་འབྱར་བ་ལ་མ་རེག་པར་སོ་སོ་ན་ཁ་དོག་རང་གསལ་བ། ཤིན་ཏུ་ལྷུན་སྟུག་པར་གནས་སོ་ཞེས་» «སོ། །འདི་དག་གི་དུས་སུ་རང་ལུས་འོད་དུ་སྣང་བ་ཤེལ་གྱི་ཁང་བུ་ལས་འོད་ལྔའི་སྣང་བ་ཕྱིར་ཤར་བ་དེ་རང་སྣང་དུ་ཤར་དུས་བསམ་གཏན་གྱི་ཞག་ལྔ་རང་ས་ན་གནས་པ་ལ་ཀ་དག་ཏུ་གྲོལ་བ་སྟེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ནི། །འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་རང་བཞིན་ཡེ་ནས་ཁྱབ། །གསང་བའི་རིག་པ་ཡུལ་ལ་སྣང་གྱུར་ན། །སྣང་བའི་འོད་ལྔ་མ་བུ་ཕྲད་པའི་ཚུལ། །བུ་ཡི་སྣང་བ་མ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། །

以下是完整的直譯： 這些顯現方式應詳細瞭解如同續部所說。同續中又說："稱為眾生意識融入光明，即內外呼吸聯繫剛剛斷開時，自己的諸根雖無實體顯現，但有存在的感覺生起。粗重身體不顯現，而顯為光明身。此時所有感官對境顯現為五色光明壇城。這些顯現從外看內明亮，從內看外明亮，內外無別完全透明，閃爍、明亮、按下似陷、抬起似升，極為悅意，色彩極為清晰且互不混雜，自明，均勻而明亮不滅。仔細觀察極其細微、流動、震顫、閃爍、極為光耀莊嚴。極其廣大難以測量或把握，高聳而頂端寬廣，安住為一切壇城的源泉。 其色彩有五種：白色在自處明亮放射光芒，黃色、紅色、綠色、藍色亦同樣在自處明亮放射光芒。這些色彩互不接觸，各自明亮，極為濃厚地安住。" 此時自身顯為光明，如水晶屋中五色光明向外顯現，當這顯為自顯時，禪定五日安住自處而解脫于本凈。《獅子圓滿力》中說： "諸佛意趣大悲心，本來遍及一切眾。 若秘密覺性現境中，五色光明如母子相逢。 當子之顯現融入母時，

།བུ་ཡི་སྣང་བ་མ་ལ་ཐིམ་པའི་ཚེ། །བྱ་བྱེད་བློ་ཡི་སྣང་བ་ཀུན་སངས་ཏེ། །འཁྲུལ་རྟོག་ལུང་གི་ཐེ་ཚོམ་ཆོད་གྱུར་ནས། །ཡེ་ཤེས་ཉི་ཟེར་ཀུན་ཏུ་སྣང་འགྱུར་ཞིང༌། །མཚན་མོའི་དངོས་པོ་རབ་ཏུ་དེངས་བར་«༼༡༽«འགྱུར། །རྣམ་རྟོག་བློ་ཡི་ཐེ་ཚོམ་བྲལ་བའི་ཕྱིར། །རིག་པའི་ཤེས་རབ་སྟོབས་སུ་གྱུར་ནས་ནི། །» «བསམ་བྲལ་ངང་ལ་དེ་བཞིན་རྣམ་པར་འབྱུང༌། །སྣང་བ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཅི་ཡང་མཐོང༌། །གསང་སྔགས་འབྲས་བུ་བཅུད་དང་ལྡན་གྱུར་ནས། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐུག་པ་མེད་པར་སྣང༌། །དེ་ཚེ་རང་གི་དྲན་པ་སད་ནས་ནི། །ཡུལ་རྐྱེན་འབྱུང་བའི་ངོ་བོ་རྣམ་པར་དག» «།ཡངས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཤེལ་གྱི་ཁང་བུར་» «གནས། །ཐ་སྙད་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དོན་ལ་སྤྱོད། །གསང་སྔགས་ཚད་མའི་སྣང་བ་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཤེས་རབ་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་རྣམ་པར་དག» «།ཡིན་དང་མིན་པའི་ཤེས་པ་མ་ཞུགས་ན། །ཞག་ལྔ་དག་ན་ཏིང་འཛིན་ཐོབ་པར་» «གསུངས། །ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་འོད་གསལ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐིམ་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གཡོས་པ་ལས་སྣང་བ་དེ་དག་འོད་ལྔའི་འཇའ་ཚོན་རིས་ལས་ཡེ་ཤེས་འཇུག་པའི་རླུང་གི་ཕྱོགས་མཚམས་སྟེང་འོག་ཐམས་ཅད་ལྷུན་སྟུག་པའི་ནང་ན་རིགས་ལྔ་ཚོམ་བུའི་དཀྱིལ་འཁོར་བརྒྱ་སྟོང་འབུམ་ཕྲག་གྲངས་ལས་འདས་པར་སྣང་སྟེ། འདིའི་དུས་སུ་རང་གི་སྙིང་ག་ནས་འོད་ཀྱི་ཟེར་ཐག་ཚོམ་བུའི་ཐུགས་ཀར་ཟུག་པ་ནི་རིག་པ་འོད་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་ལ། སླར་ཚོམ་བུ་ཚུར་འདུ་བ་ནི་འོད་རིག་པ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རང་འོད་རང་ལ་ཐིམ་པ་མ་པང་དུ་བུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག» «རིག་པ་རང་ས་ན་འདུག་པ་དེ་རང་ངོ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཐལ་འགྱུར་ལས། གཡོ་བ་རླུང་དག་མཆེད་པ་ཡི། །ཁ་དོག་ལྔ་ཡི་འོད་དང་ཟེར། །མ་ངེས་འཇའ་ཚོན་རིས་སུ་སྣང༌། །འཇུག་ཅིང་སྨིན་པའི་རླུང་ལས་» «ཀྱང༌། །ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་དང་བླ་འོག་འགྲུབ། །དེ་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་འོད་འདུས་པས། །རིགས་ལྔའི་སྐུ་ཡང་རྣམ་པར་སྣང༌། །མཐིང་ག་དཀར་སེར་དམར་ལྗང་ནི། །སོ་སོའི་ཡུམ་དང་བཅས་པར་སྣང༌། །འདི་ལ་ཆེད་དུ་འཛིན་ཤེས་ན། །» «སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྫོགས། །ཁམས་གསུམ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །

以下是完整的直譯： "當子之顯現融入母時，一切造作心的顯現消除， 迷亂分別經典的疑惑斷除后，智慧陽光普遍顯現， 夜晚之物完全消散。因離分別心的疑惑， 覺性智慧成為力量，于離思維狀態中如是顯現。 見到無顯智慧的一切，密咒果實具有精華， 覺性智慧顯現無盡。此時自己的覺知醒來， 境緣元素本性清凈，安住廣闊城市水晶屋。 離戲論智慧行於義，見到密咒量的顯現。 智慧境界顯現清凈，若無是非之心進入， 五日後即得定，如是所說。" 第二，光明融入雙運：由智慧風動，那些顯現從五色彩虹中，智慧進入風的方位四方上下一切濃密中，顯現無數百千萬億五部尊眾團塊壇城。此時從自心間放光連線團塊心間，稱為覺性進入光明。反之團塊收攝稱為光明進入覺性。自光融入自身如子入母懷的教授，覺性安住自處應當認知。 《勝義》中說："動搖風增長，五色光與光芒， 不定如彩虹顯現。由入成熟風， 四方四隅上下成就。彼處聚集方位光， 五部身也顯現。藍白黃紅綠， 與各自佛母一同顯。若能專注執持此， 圓滿諸佛功德，不入三界。"

» «སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྫོགས། །ཁམས་གསུམ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །» «དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་བུ། །རགས་པའི་འབྱུང་བ་ལྟོས་བྲལ་བས། །འོད་ལས་ཐིག་ལེ་ཟུང་དུ་འབར། །ཐིག་ལེ་ལྔ་འབྲེལ་སྐུས་བཀང་སྟེ། །ཕྱེད་སྐུ་ལས་ནི་གཟུགས་རྫོགས་པའོ། །གཟུགས་ཕྱེད་སྐུ་ལས་ལྔ་ལྔའི་ཟུང༌། །སོ་སོའི་ཚོམ་བུ་རྫོགས་པ་ལ། །ལྔ་ལྡན་བཅུ་ལྡན་བརྒྱ་ལྡན་དང༌། །ཚོམ་བུ་སྟོང་དང་བརྒྱ་ལྡན་དང༌། །བསམ་ངོ་རང་བཞིན་དག་པར་སྣང༌། །བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་གྲངས་མེད་པ། །འདི་ལ་རང་དང་གཞན་ཤེས་ན། །སྐུ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བ་ཐོབ། །ཐོབ་པ་འོད་ལས་སླར་ལྡོག་མེད། །གསལ་བཏབ་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དེ་ཡང་སྐྱེས་བུའི་འོད་གསལ་དེ་ཟུང་འཇུག་ལ་ཐིམ་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡང་སྣང་བ་དེ་དག་སྐུའི་རྣམ་པར་རང་ཤར་ཏེ། སྐུ་དེ་དག་ཀྱང་མི་ཆེ་བ། མི་ཆུང་བ། ཆ་མཉམ་པ། རྒྱན་དང༌། ཁ་དོག་དང༌། བཞུགས་ཚུལ་དང༌། གདན་ཁྲི་དང༌། རང་རང་གི་ཕྱག་རྒྱ་དང་བཅས་པ་སྟེ། སྐུ་དེ་ཀུན་ཀྱང་ལྔ་ལྔའི་ཟུང་གིས་ཁྱབ་པ། ལྔ་ཚན་རེ་ལ་འོད་ཀྱིས་མུ་ཁྱུད་དང་བཅས་པ། ཡབ་ཀྱི་ཆ་འཛིན་པའི་རིགས་དང༌། སེམས་དཔའ་དང༌། སེམས་མ་དང༌། དཀྱིལ་འཁོར་ཐམས་ཅད་གཅིག་ལ་རྫོགས་པར་གནས་སོ། །དེའི་ཚེ་རང་གི་སྙིང་ག་ནས་འོད་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཞིག་འཆར་ཏེ། དེ་སྐུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུགས་ཀར་འབྲེལ་བར་འཆར་རོ། །དེ་ལ་རང་གི་ཤེས་པ་ཟིན་ན་མི་རྟོག་པའི་བསམ་གཏན་ལ་རང་བཞིན་དུ་གནས་སོ། །དེ་ནི་རིག་པ་འོད་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །སྣང་བ་དེ་ཀུན་ཀྱང་རབ་ཏུ་འཕྲིག་པ་མངོན་པར་འགྱུར་ཏེ། སྙིང་གའི་ཟེར་ཐག་དེ་ལས་ཀྱང་ཐིག་ལེ་ཕྲ་མོ་གྲངས་མེད་པ་འཆར་རོ། །དེ་ནས་རང་གི་སྙིང་ག་ནས་འོད་ཀྱི་ཟེར་ཐག་ཚོན་སྐུད་བསྒྲིལ་བ་ཙམ་ཞིག་འཆར་རོ། །དེ་ནས་སྐུ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རང་གི་ལུས་ལ་ཐིམ་པ་སྙམ་བྱེད་པའི་སྣང་བ་འཆར་ཏེ་དེ་ནི་འོད་རིག་པ་ལ་ཚུར་འཇུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱིས་རང་སྣང་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་མ་པང་དུ་བུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུའི་ཐབས་མཆོག་ཏུ་དྲན་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ཟུང་འཇུག་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐིམ་པའི་སྣང་བ་ནི། དེའི་ཚེ་སྙིང་ག་ནས་ཡེ་ཤེས་བཞི་ལྡན་གྱི་སྣང་བ་འཆར་ཏེ།

以下是完整的直譯： "圓滿諸佛功德，不入三界。 其特徵如是：離粗大元素依賴， 光中明點雙運燃燒。五明點相連身充滿， 半身中完成形體。半形半身中五五雙運， 各自團塊圓滿中，具五、具十、具百， 團塊具千百，思維本性清凈顯現。 不可言說無數量，此中若知自他， 獲得三身合一。獲得后不復從光返回， 此乃由明觀而生。" 《日月雙運》中說："又稱眾生光明融入雙運，即那些顯現自顯為身的形象。那些身不大不小，均等，具有裝飾、顏色、姿勢、座位和各自手印。所有身遍滿五五雙運，每組五尊具有光環，具有父性的種姓、菩薩、菩薩女，一切壇城圓滿安住於一體中。此時從自心間放出極細微光，顯現與一切身心間相連。若能把握自心，自然安住于無分別禪定。這稱為覺性進入光明。所有顯現極為閃爍明顯，從心間光線中也顯現無數細小明點。然後從自心間顯現如綵線般粗細的光線。之後感覺所有那些身融入自身的顯現生起，這稱為光明返回進入覺性。此時眾生應當憶念信任自顯，如子入母懷般的殊勝方便。" 第三，雙運融入智慧的顯現：此時從心間顯現具四智慧的顯相，

དེའི་ཚེ་སྙིང་ག་ནས་ཡེ་ཤེས་བཞི་ལྡན་གྱི་སྣང་བ་འཆར་ཏེ། མཐིང་ག་དང༌། དཀར་པོ་དང༌། སེར་པོ་དང༌། དམར་པོའི་སྣམ་བུའི་སྟེང་དུ་སོ་སོའི་ཁ་དོག་དང་མཐུན་པའི་ཐིག་ལེ་མེ་ལོང་ཙམ་རེ་སྟེང་དུ་ཚོམ་བུའི་ཐིག་ཆུང་ལྔ་ལྔ་རྒྱན་བཀྲམ་པ་བཞིན་འཆར་བ། སྟེང་དུ་འོད་ཟླུམ་པོ་རྨ་བྱའི་གདུགས་འཁོར་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཀྱང་འཆར་རོ། །འདིའི་དུས་སུ་ཕུང་པོ་བདག་འཛིན་ལས་གྲོལ་བས་ལུས་འོད་གསལ་དུ་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་རང་ངོ་ལ་གནས། འབྱུང་བ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་རྡོས་པ་ལས་གྲོལ་བས་སྣང་བ་འོད་གསལ་བདེ་བ་ཆེན་པོར་གྲོལ། ཉོན་མོངས་པ་ཕྲ་རགས་ལས་གྲོལ་བས་རིག་པ་ཉིད་མ་ལ་བྱུང་ཐིམ་དུ་གྲོལ་བའི་རང་སྣང་ངོ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་གྲོལ་བ་ལུས་ཀྱི་གནད་ཅེས་བྱའོ། །སྣང་བ་དེ་ཀུན་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཁོང་གསེང་གི་ལམ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐད་ཀ་རང་སོ་ལ་མ་ཡེངས་པར་རིག་པ་གཏད་པས་རང་ས་ན་གྲོལ་བ་སྨན་པ་མཁས་པས་སྙིང་ཐུར་བཙུགས་པ་རང་ས་དེ་ལས་མི་གཡོ་བས་སྙིང་ཆུ་ཕྱིར་དྲངས་ན་སོས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཡང་རང་གི་སྙིང་ག་ནས་འོད་ཀྱི་ཐག་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་ཞིག་འཆར་ཏེ། དེ་ནི་སྟེང་གི་ནམ་མཁའ་ལ་གྱེན་ལ་ཟུག་པར་སྣང་བ་འོང་ངོ༌། །དེ་ལ་རང་གི་མིག་མ་ཡེངས་པར་བལྟས་པས་སྣང་བ་དེ་གཞན་དང་མ་འདྲེས་པར་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བར་འཆར་ཏེ། དེ་ཡང་མཐིང་གའི་སྣམ་བུའི་སྟེང་དུ་ཐིག་ལེ་ཟེར་དང་ལྡན་པ་མེ་ལོང་ཁ་སྦུབ་«༼༡༽«བ་ཙམ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་འཚེར་བ་དེ་ལའང་རང་བཞིན་གྱི་ཐིག་ལེ་ལྔ་ལྔས་བརྒྱན་པའོ། །ཡང་དེའི་སྟེང་དུ་དཀར་པོའི་སྣམ་བུའི་སྟེང་དུ་ཐིག་ལེ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ལ་གོང་དང་འདྲ་བར་འཆར་རོ། །སེར་པོའི་སྣམ་བུའི་སྟེང་དུ་ཡང་ཐིག་ལེ་གོང་དང་འདྲ་བར་འཆར་རོ། །དེའི་སྟེང་དུ་དམར་པོའི་སྣམ་བུའི་སྟེང་དུ་གོང་ལྟར་འཆར་རོ། །དེའི་སྟེང་དུ་འོད་ཟླུམ་པོ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ཅིག་གདུགས་ལྟར་འཆར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རྣམ་པ་སྟེ། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩལ་མ་རྫོགས་པས་མི་སྣང་ངོ༌། །དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྦྱོར་གྱི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཁོང་གསེང་གི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །

以下是完整的直譯： 此時從心間顯現具四智慧的顯相：在藍色、白色、黃色和紅色的毯子上，各有與其顏色相應的如鏡面大小的明點，上面有五個小明點如裝飾般排列，頂上還有一個圓形光環如孔雀傘旋轉。 此時，由於從蘊執中解脫，身體解脫為光明的法性安住于自性中。由於從粗細元素的凝滯中解脫，顯現解脫為光明大樂。由於從粗細煩惱中解脫，覺性本身解脫為母中生滅。應當認知這是自顯，稱為身體要訣的解脫。 所有這些顯現稱為金剛薩埵內在道路。直接不散亂地將覺性專注于自處，如同熟練醫生將針刺入心臟，不動于原處抽出心水而痊癒一樣，在原處解脫。 《日月雙運》中說："又從自心間顯現極細微的光線，似乎向上刺入上方虛空。以不散亂的眼睛觀察，那顯現不與他物混雜而極為廣大地顯現。在藍色毯子上有具光芒的明點，如倒置鏡面般極為明亮閃耀，也以五個自性明點為裝飾。其上白色毯子上有極為明亮的明點，顯現如前。黃色毯子上也有如前的明點顯現。其上紅色毯子上如前顯現。最上方顯現極為明亮的圓形光如傘。這些是五智慧的形相，因成所作智的力量未圓滿而不顯現。這稱為四智慧合一的顯現，又稱金剛薩埵內在道路。"

རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཁོང་གསེང་གི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་མི་འགྱུར་བ་གསེར་གྱི་ཐུར་མ་ལྟ་བུའི་ཐབས་མཆོག་ཏུ་དྲན་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྲུབ་ལ་ཐིམ་པའི་སྣང་བ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་འཆར་ལུགས་དང༌། ཐིམ་ལུགས་སོ། །དང་པོ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་དག་སྟེང་གི་འོད་ཟླུམ་དེ་ལ་འདུས་ནས་རང་དང་དབྱེར་མེད་པའི་ངང་ལས་རང་ས་སྟེང་གི་ཆ་ཀ་དག་གི་སྣང་བ་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་མེད་པ་ལྟ་བུའི་ངང་ལས་འོག་ཏུ་ཁྲོ་བོའི་ཞིང་དང༌། ཞི་བའི་ཞིང་དང་རང་བཞིན་སྤྲུལ་པའི་ཞིང་དང༌། འོག་ན་མ་དག་པ་འགྲོ་དྲུག་གི་ཞིང་སྣང་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་འཆར་ཏེ། དེ་ཡང་ཐུགས་རྗེ་ལྟར་ཤར་བས་འཁོར་འདས་རྒྱ་མ་ཆད་པ་ལ་སོགས་པའོ། །འདིའི་དུས་སུ་དར་ཅིག་རང་རིག་ཀ་དག་གི་ས་ལ་གནས་པ་སྟེ་རང་ངོ་ཤེས་ནས་དེའི་ངང་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དཔག་ཆེན་གྱི་མདའ་སོང་བ་ལས་མི་ལྡོག་པ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་དྲན་པར་བྱ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དེ་ནས་རང་གི་ཤེས་པ་སྟེང་གི་འོད་ལ་ཐིམ་པས་ཤར་ལུགས་བརྒྱད་ཉམས་སུ་མྱོང་བའོ། །དེའི་ཚེ་འོག་གི་ལོངས་སྐུ་ཁྲོ་བོའི་སྣང་བ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཤར་ལུགས་བརྒྱད་གང་ཞེ་ན། ཐུགས་རྗེ་ལྟར་ཤར་བས་འཁོར་འདས་རྒྱ་མ་ཆད། འོད་ལྟར་ཤར་བས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ནང་ན་གསལ། སྐུ་ལྟར་ཤར་བས་ཤེས་བྱའི་ཁ་ཕྱིར་མ་ཤོར། ཡེ་ཤེས་ལྟར་ཤར་བས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཟང་ཐལ། གཉིས་མེད་ལྟར་ཤར་བས་རང་གི་ཤེས་པ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས། མཐའ་གྲོལ་ལྟར་ཤར་བས་མཐའ་གང་ལའང་མི་གནས། མ་དག་པའི་འཁོར་བའི་སྒོ་ལྟར་ཤར་བས་སྲིད་པའི་བྱུང་ཁུངས་མ་འགགས། དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ལྟར་ཤར་བས་ཆོས་ཉིད་དུ་འབྲེལ་བའོ། །དེའི་ཚེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དཔག་ཆེན་གྱི་མདའ་ལྟ་བུའི་ཐབས་མཆོག་ཏུ་དྲན་པར་བྱའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཀ་དག་གི་རིག་པ་ལ་འཆར་བྱེད་བརྒྱད་དུ་ཡེ་ནས་ཡོད་པའི་ཕན་ཡོན་གྱིས་སྐུ་དང༌། ཡེ་ཤེས་དང༌། ཐུགས་རྗེ་དང༌། ཡོན་ཏན་དང༌། འཕྲིན་ལས་ཤར་ནས་རང་བཞིན་གྱི་དོན་འབྱུང་བ་སྟེ།» «འཆར་ཚུལ་གྱི་ཆ་འདི་རྣམས་མེད་ན་རིག་པ་སྟོང་ཆད་དམ་འཁོར་འདས་འབྲེལ་ཐག་ཆད་པས་ཐུགས་རྗེས་དོན་མཛད་པ་གཏན་ནས་མི་འབྱུང་ལ།

以下是完整的直譯： "這稱為金剛薩埵內在道路。此時應當憶念不變如金針般的殊勝方便。" 第四，顯示智慧融入任運成就的顯現分兩部分：任運成就的顯現方式和融入方式。 首先，那些智慧顯現匯聚于上方的圓形光中，從與自己無別的狀態中，在自處上方顯現本凈的景象，如無雲晴空。下方同時顯現忿怒剎土、寂靜剎土、自性化身剎土，最下方顯現不凈的六道剎土，如映象般。這是以大悲方式顯現，因此輪迴涅槃無有間斷等。 此時，暫時安住于自覺本凈之地。應當憶念認識自性后不從其中返回的教授，如同大力射出的箭不會返回一樣。 《日月雙運》中說："然後自心融入上方光明，體驗八種顯現方式。此時也能見到下方報身忿怒尊的顯現。什麼是八種顯現方式？以大悲方式顯現，故輪迴涅槃無間斷；以光明方式顯現，故一切顯現內在明晰；以身方式顯現，故所知不向外散；以智慧方式顯現，故一切顯現通透；以無二方式顯現，故自心專一安住；以離邊方式顯現，故不住任何邊際；以不凈輪迴之門方式顯現，故輪迴源頭不阻塞；以清凈智慧之門方式顯現，故與法性相連。此時應當憶念不返如大力之箭的殊勝方便。" 如是，本凈覺性中本有八種顯現因素的利益，使身、智慧、大悲、功德和事業顯現，自然生起意義。若無這些顯現方式，覺性將成為空無或斷滅，或輪迴涅槃聯繫斷絕，大悲利他的作用將完全不會生起。

» «འཆར་ཚུལ་གྱི་ཆ་འདི་རྣམས་མེད་ན་རིག་པ་སྟོང་ཆད་དམ་འཁོར་འདས་འབྲེལ་ཐག་ཆད་པས་ཐུགས་རྗེས་དོན་མཛད་པ་གཏན་ནས་མི་འབྱུང་ལ། འཁོར་འདས་རང་ངོར་སྣང་བའི་ཆ་འདི་རྣམས་ཀྱང་ད་ལྟ་སུ་ལའང་སྣང་བར་མི་རིགས་པ་ལས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་འཆར་ཚུལ་མ་འགགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། ལྷུན་གྲུབ་འཆར་བྱེད་མ་འགགས་པས། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བའི་ངང་བཞིན་ནི། །ཡོན་ཏན་ཆེན་པོ་རྣམས་སུ་སྣང༌། །འཆར་བྱེད་སྒོ་རྣམས་བརྒྱད་ལས་ཀྱང༌། །ཡོན་ཏན་བརྒྱད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་ཤར། །རིགས་དྲུག་འབྲོས་ཁུང་རང་བཅད་ནས། །འཁོར་བར་དཔྱང་ཐག་ཆད་པ་རྣམས། །སྙིང་རྗེའི་ཞགས་པས་གཟུང་བའི་ཕྱིར། །སྐྱེ་བཞིའི་གཟུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་» «ལ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་སྣང༌། །འཁོར་འདས་རང་འབྲེལ་ཡོན་ཏན་» «དུ། །གཉིས་ཆ་འདྲེས་པའི་ཚུལ་དུ་སྣང༌། །འདི་མེད་འཁོར་འདས་སྟེ་ཆད་» «པས། །རྟོགས་པ་མེད་པའི་སྐྱོན་འགྱུར་བས། །ཡོན་ཏན་འབྱུང་ཚུལ་འདི་ཙམ་མོ། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་རང་ཡུལ་ལ། །ལུས་དང་གྲིབ་མ་ཇི་བཞིན་དུ། །སྣང་བའི་འོད་ལྔས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། །ནང་གི་སྣང་ཆ་རང་གསལ་བར། །འོད་ལྔའི་ཚུལ་གྱིས་འཆར་སྒོ་ལས། །ཡོན་ཏན་གསལ་བྱེད་ཕྱིར་མ་ཤོར། །འདི་མེད་སེམས་ཅན་རང་འོད་དང༌། །རྒྱ་ཆད་གུད་དུ་བཅད་པར་འགྱུར། །ཟུང་འཇུག་འཆར་བྱེད་འབྲེལ་«༼༡༽«བའི་ཕྱིར། །རང་སྣང་ཡོན་ཏན་ཆེན་པོར་འབྱུང༌། །ལུས་ཀུན་གཅིག་ཏུ་དྲིལ་བའི་ཕྱིར། །སྐུ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་གནས་པས་ན། །ངོ་བོ་སྐུ་ཡི་རང་བཞིན་དུ། །རང་སྣང་གང་དུ་མི་འབྱེད་པས། །ངོ་བོ་གསལ་བྱེད་སྐུ་ལྟར་ཤར། །འདི་མེད་ངོ་བོ་མི་རྙེད་པས། །ལུས་ཀུན་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལྟར་སྣང༌། །དེ་ཀུན་ཐ་དད་མ་ཡིན་པར། །གཉིས་མེད་མཉམ་པར་གནས་པས་ན། །འབྱེད་མེད་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཡི། །སྣང་བས་ཕྱི་དང་ནང་ཀུན་ཏུ། །ཁྱབ་བྱེད་ཆེན་«༼༡༽«པོའི་ཚུལ་དུ་ཤར། །འདི་མེད་རང་ངོ་ཐ་དད་པས། །འཁོར་འདས་འདྲེས་པའི་མཚམས་མི་སྦྱོར། །རང་ས་ཉིད་ལས་མི་གྲོལ་བས། །སྒྱུར་ཟློག་མེད་པའི་སྐྱོན་འགྱུར་བས། །སྣང་བྱེད་ཡོན་ཏན་ཚུལ་དུ་ཤར། །ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་རང་ཁྱབ་པས། །བཞི་སྦྱོར་ཆེན་པོའི་སྣང་བར་ནི། །

以下是完整的直譯： 若無這些顯現方式，覺性將成為空無或斷滅，或輪迴涅槃聯繫斷絕，大悲利他的作用將完全不會生起。這些在自相中顯現輪迴涅槃的方面，雖然現在不應對任何人顯現，但它們是任運成就顯現方式不阻礙的功德。 如《寶積經》所說："由任運成就顯現不阻礙，種種顯現的本性，顯為大功德。從八種顯現之門，以八種功德方式顯現。六道逃脫之處自行阻斷，輪迴繫縛斷絕者，為大悲索所攝，以四生之相對眾生顯為大悲。輪涅自然相連之功德，以二者交融方式顯現。若無此，輪涅將斷絕，成為無領悟之過，功德生起方式僅此而已。一切佛陀自境中，如身與影像般，為五色光明所遍，故內在顯相自明，從五光方式顯現之門，功德明顯而不外散。若無此，眾生自光與界限將被割裂。由雙運顯現相連故，自顯大功德生起。由一切身融為一故，三身安住為一，本質不分別為身之自性，故本質明顯如身顯現。若無此則找不到本質，一切身顯為圓滿之身。彼等皆非各別，安住于無二平等，故以不分無二之顯現，遍及內外一切，顯現為大遍滿之相。若無此則自相各別，不能銜接輪涅交融處。不離自處故，將成無法轉變之過，故顯現為功德之相。遍及一切所知，故顯為四合一大顯相。"

བཞི་སྦྱོར་ཆེན་པོའི་སྣང་བར་ནི། །འཁོར་འདས་འབྲེལ་བའི་ལམ་དུ་སྣང༌། །འདི་མེད་བཞི་ལམ་མི་འབྱོར་བས། །ཡེ་ཤེས་བཞི་ཡི་ལམ་ཉིད་» «དུ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གསང་ལམ་དུ། །སྣང་བ་བཞི་ཡི་ཚུལ་དུ་ཡང༌། །» «ཅིག་ཅར་བ་དང་རིམ་གྱིས་སུ། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་ཡོད་བཞིན་སྣང༌། །» «མཐའ་བཞིའི་དྲི་མ་ལས་འདས་པའི། །འཆར་བྱེད་ཡོན་ཏན་མ་འགགས་པར། །» «མཐའ་གྲོལ་ཆེན་པོའི་སྣང་ཚུལ་དུ། །ལྷུན་གྲུབ་རང་རྫོགས་ཆེན་པོ་ལས། །ངེས་པའི་ཀ་དག་ལ་སྤྱོད་ཕྱིར། །མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ། །འདི་ཉིད་རང་བྱུང་རང་ཤར་བས། །མཐའ་ལས་གྲོལ་བར་སྣང་བ་ནི། །ངོ་བོ་ཉིད་དང་འབྲེལ་བར་སྣང༌། །འདི་མེད་ངེས་པ་མི་ཐོབ་པས། །རྒྱུ་འབྲས་བཟློག་པའི་སྐྱོན་འགྱུར་བས། །མཐའ་གྲོལ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་སྣང༌། །ཡོན་ཏན་འཆར་ཚུལ་མ་འགགས་པས། །འཁོར་བ་བསྐྱེད་པའི་བྱུང་ཁུངས་སུ། །མ་དག་པ་ཡི་འཆར་སྒོ་ལྟར། །» «བྱུང་ཚུལ་འགག་པ་མེད་པར་ཤར། །འདི་མེད་འཁྲུལ་པ་མིང་མེད་པས། །དེ་ཕྱིར་མ་དག་འཁོར་བའི་སྒོ། །སྲིད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་སྲང་དུ། །སྣང་བ་འགག་མེད་ཚུལ་དུ་ཤར། །འདི་མེད་འཁྲུལ་བ་མིང་མེད་པས། །མ་དག་འཁོར་བའི་སྒོ་ཞེས་བསྟན། །ཐོད་རྒལ་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པས་ན། །དག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པ་མཚོན། །» «འཆར་བྱེད་སྣང་བ་སོ་སོའི་ལམ། །དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་སྒོ། །ཟང་ཐལ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཤར། །འདི་མེད་རང་རྩལ་མི་རྫོགས་པས། །དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་སྒོར། །ངོ་བོ་ཀ་དག་རྟོགས་ཕྱིར་ཤར། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་གི་གནད་ལ་བསམས་པས་འཁོར་འདས་རིག་པའི་ངོ་ལ་སྣང་ཚུལ། རིག་པ་ལས་གྱེས་ཚུལ། རིག་པར་ཟློག་ཚུལ། རིག་པ་འཁོར་འདས་དང་མ་འབྲེལ་ལ་འབྲེལ་བར་སྣང་བ་རྨི་ལམ་ལྟར་རྟོགས་པ་སྟེ། དག་པ་དང་མ་དག་པ་སོ་སོའི་ཆ་མ་འདྲེས་པར་སྣང་བའི་འཐད་པ། ཆོས་སྐུ་ལས་གཟུགས་སྐུ་འཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པ་འབྱུང་ཚུལ། སེམས་ཅན་ལ་ཐུགས་རྗེས་འཇུག་ཚུལ། རང་ངོ་ཆོས་སྐུ་ལས་མི་གཡོ་བའི་ངང་ནས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་སྣང་ཚུལ་ལ་སོགས་པའི་ཆིངས་རླབས་པོ་ཆེ་རྣམས་གོ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་རྩ་བ་འདི་ན་ཡོད་པས།

以下是完整的直譯： 顯為四合一大顯相。顯為輪迴涅槃相連之道。若無此，四道不能相連，故顯為四智慧之道，作為眾生的秘密道，以四種顯相方式，同時或次第，如諸根門般顯現。 超越四邊垢染，顯現功德不阻礙，以大離邊顯現方式，從任運自成大圓滿中，為行持決定本凈故，顯為離邊智慧。此自生自顯，故顯為離邊，顯得與本質相連。若無此則不得定解，將成因果顛倒之過，故如實顯為離邊。 由功德顯現方式不阻礙，作為產生輪迴的源頭，如不凈顯現之門，顯現方式無阻礙而生起。若無此則迷亂無名，故不凈輪迴之門，作為諸有之因緣，顯為無阻顯相。若無此則迷亂無名，故稱為不凈輪迴之門。 由具頓超智慧，以清凈表清凈。各別顯現之道，清凈大智慧之門，顯為三種通透。若無此則自力不圓滿，為悟本質本凈故，顯為清凈大智慧之門。 思考這些要點，可以理解輪迴涅槃在覺性中的顯現方式、從覺性中分離的方式、返回覺性的方式，以及覺性與輪迴涅槃雖無關聯卻顯得相連如夢幻的道理。還可以理解清凈與不清凈各自方面不混雜而顯現的合理性，法身中生起色身及事業的方式，以大悲攝受眾生的方式，從自性法身不動的狀態中顯現為身和智慧的方式等等這些重大綱要。這裡包含了理解這些內容的根本。

རང་ངོ་ཆོས་སྐུ་ལས་མི་གཡོ་བའི་ངང་ནས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་སྣང་ཚུལ་ལ་སོགས་པའི་ཆིངས་རླབས་པོ་ཆེ་རྣམས་གོ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་རྩ་བ་འདི་ན་ཡོད་པས། ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་ཡོད་པས་ཞིབ་མོར་གཟིགས་པར་མཛོད་ཅིག» «ཁོ་བོས་ཀྱང་འདི་ལས་སྙིང་ཏིག་གི་གནད་ངེས་པ་རྣམས་རྙེད་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཤར་དུས་འདིར་སྐྱེས་བུ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག» «མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག» «མི་བརྗེད་པའི་གཟུངས། རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་གྲངས་བཅུ་བཞི་འབྱུང་བ་ལས། རྗེས་སུ་དྲན་པ་འདི་དག་རྒྱུད་ལས་མངོན་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་ལ་གསུངས་ཀྱང༌། འདིར་སྐྱེ་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྔོན་ལ་བཤད་ན་སྔར་བླ་མ་དང་ཡི་དམ་གྱི་ལྷ་དང་མཁའ་འགྲོ་གསུམ་ལ་མཆོག་ཏུ་གང་མོས་དེ་འདིར་རང་སྣང་དུ་ཞལ་མཐོང་ནས་ལུང་སྟོན་པར་སྣང་བའོ། །དེའི་ཚེ་བླ་མའི་གདམས་ངག་རྗེས་སུ་དྲན་ནས་རང་རིག་གི་ལྟ་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ལས་སྒོམ་པའི་ལམ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་མཉམ་པར་གཞག་པས་རང་གནས་ཀྱི་བསམ་གཏན་རྗེས་སུ་དྲན་པའི་ངང་ལ་ཞག་ལྔ་གནས་ནས་ཁ་ཅིག་དེ་ཉིད་དུ་གྲོལ་ལ། དབང་པོ་ཐ་མ་ཁ་ཅིག་སྐྱེ་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་དུ་དབུགས་འབྱིན་པའོ། །དུས་དེར་གྲོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་རྗེས་དྲན་གྱི་ཆ་ནི་ཀ་དག་གི་རང་སའོ། །འདིར་སྔར་འདྲིས་ཀྱི་མི་དང་གང་དུ་འཕྲད་ཀྱང་ཅར་ཕོག་ཏུ་ངོ་ཤེས་པ་ལྟར་རང་ངོ་ཀ་དག་གི་རང་ས་སྐད་ཅིག་ཅར་ཕོག་ཏུ་ཤེས་པའི་གདམས་པ་དྲན་པར་བྱ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དེའི་ཚེ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དྲུག་ཀྱང་འཆར་ཏེ། ལྷ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་དེ་ཉིད་དུ་ཡི་དམ་ལྷའི་ཞལ་མཐོང་བ་དང༌། ལམ་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་བར་མ་དོའི་ཆོས་ཉིད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ་དང༌། སྐྱེ་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་དབང་པོ་ཐ་མ་རྣམས་རང་བཞིན་སྤྲུལ་པ་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་སུ་དབུགས་འབྱིན་པ་དང༌། བསམ་གཏན་རྣམས་རྗེས་སུ་དྲན་པས་ཞག་ལྔར་བསམ་གཏན་ལ་གནས་པ་» «དང༌། བླ་མའི་མན་ངག་རྗེས་སུ་དྲན་པས་རང་གི་སྣང་བ་རྣམས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་དང༌། ལྟ་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་སྔར་འདྲིས་པའི་མི་ཕྱིས་ཕྲད་པ་ཙམ་གྱིས་ངོ་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སོ། །མངོན་ཤེས་དྲུག་ནི།

以下是完整的直譯： 這裡包含了理解從自性法身不動的狀態中顯現為身和智慧的方式等這些重大綱要的根本。因此，請以智慧之眼仔細觀察。我也是從這裡找到了心要的關鍵所在。 當任運成就的顯相生起時，此人會出現六種隨念、六種神通、不忘總持和相續三昧，共十四種功德。雖然經典中隨念是在神通之後講的，但這裡按照生起的順序，先講隨念。首先，過去最為信仰的上師、本尊、空行三者中的任何一個，此時會顯現為自相併現身授記。 那時，隨念上師教言，隨念自覺的見解，由此隨念修行之道。安住于等持中，隨念自性禪定，在這種狀態中持續五天。有些人就在此時解脫，而根器較差的一些人則會隨念生處，往生自性化身剎土。 對於此時解脫者而言，隨念生處的方面就是本凈的自處。此時應憶念如同突然遇到熟人立即認出一般，在剎那間認出自性本凈的自處的教授。如《日月雙運》所說： "那時也會生起六種隨念：隨念本尊，當下見到本尊尊顏；隨念諸道，掌控中陰法性；隨念生處，根器較差者往生自性化身剎土；隨念諸禪定，安住于禪定五天；隨念上師教言，與自己的顯相無二地行持；隨念見解，如同突然遇到熟人立即認出一般。" 六種神通是：

ལྟ་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་སྔར་འདྲིས་པའི་མི་ཕྱིས་ཕྲད་པ་ཙམ་གྱིས་ངོ་ཤེས་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སོ། །མངོན་ཤེས་དྲུག་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ལྟར་ཤར་བའི་ཚེ་རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལ་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་འཆར་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པས། དབང་པོ་དང༌། སེམས་ལས་སུ་རུང་བ་དང༌། ཤེས་རབ་ལ་དབང་བ་དང༌། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང༌། ཆོས་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བ་དང༌། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་ཕྲག་དྲུག་རྣམས་འཆར་རོ། །འདི་དག་གི་རིམ་པ་རྒྱས་པར་དབྱེ་ན། དང་པོ་དབང་པོའི་མངོན་ཤེས་ལ་དྲུག་ལས། ཐོག་མར་མིག་གི་མངོན་པར་ཤེས་པ་འཆར་ཏེ། ཆུ་བུར་གྱི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་ལས་མིག་ཕྱེ་བཙུམས་མེད་པར་དངོས་པོ་རྣམས་ཟང་ཐལ་བར་མཐོང་བ་དང༌། དེ་ནས་ཤའི་མིག་དག་པས་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རགས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་དཔག་ཚད་ལྔ་ཚུན་ཆད་དུ་མཐོང་བ་དང༌། གླིང་བཞི་རི་རབ་དང་བཅས་པ་གཅིག་མཐོང་བ་དང༌། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་གཉིས་དང་གསུམ་མཐོང་བ་དང༌། རབ་ཏུ་དག་པས་བཅུ་མཐོང་བའོ། །དེ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་མིག་གིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྒྱ་མཐོང་བ་དང༌། རྣམ་པར་དག་པས་སྟོང་ལ་དབང་བ་དང༌། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་ཁྲི་དང་འབུམ་གྱི་དོན་མཐོང་བ་དང༌། རབ་ཏུ་དག་པས་བྱེ་བ་དང་ས་ཡ་དང་གྲངས་མེད་པའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང་བའོ། །དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མིག་གིས་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་བརྒྱ་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་དང༌། རྣམ་པར་དག་པས་ཞིང་འབུམ་ཕྲག་བརྒྱད་མཐོང་བ་དང༌། ཤིན་ཏུ་དག་པས་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་མཐོང་བ་དང༌། རབ་ཏུ་དག་པས་བྱེ་བ་ཕྲག་དགུ་བཅུ་རྩ་གཅིག་མཐོང་བའོ། །དེ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མིག་གིས་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་བརྒྱ་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་དང༌། རྣམ་པར་དག་པས་འབུམ་ཕྲག་ལྔ་མཐོང་བ་དང༌། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་བྱེ་བ་གྲངས་མེད་པ་བདུན་ཅུ་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་བའོ། །དེ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་མིག་གིས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་དང༌། རྣམ་པར་དག་པས་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་དང༌།

以下是完整的直譯： 如經中所說："隨念見解，如同突然遇到熟人立即認出一般。" 六種神通是：如同經中所說："當如是顯現時，善男子會生起六種神通。"即： 神通於諸根 神通於調伏心 神通於掌控智慧 神通於清凈智慧見 神通於如實見法性 神通於如實見佛智 這六種神通各有六種，共三十六種神通會顯現。 詳細分類如下： 首先是諸根神通的六種： 天眼通：從清凈的水泡眼中，無需開閉眼睛就能透視諸物。 肉眼通：能見五由旬內的粗大隱蔽物。 能見一個四大洲及須彌山。 極清凈時能見兩三個。 最清凈時能見十個。 然後是智慧眼： 能見百偈頌。 清凈時能掌握千偈。 極清凈時能見萬偈和十萬偈的意義。 最清凈時能如實見億、百萬乃至無數偈的意義。 接著是智慧眼： 能同時見百個化身剎土。 清凈時能見八十萬剎土。 極清凈時能見九億剎土。 最清凈時能見九十一億剎土。 然後是一切智眼： 能同時見百個報身剎土。 清凈時能見五十萬剎土。 最清凈時能同時見七十無數億剎土。 最後是遍智眼： 能同時見不可思議的法身剎土。 清凈時能同時見不可思議的報身剎土

རྣམ་པར་དག་པས་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་དང༌། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་དང༌། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་སྐུ་གསུམ་རྣམ་པར་རོལ་པའི་ཞིང་ཁམས་ཐུག་པ་མེད་པ་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་བའོ། །དེ་ནས་རྣ་བའི་མངོན་ཤེས་ནི། ལྷའི་རྣ་བས་དངོས་པོར་ཐོས་པའི་སྟེང་དུ་འགྲོ་བ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་ཐོས་པ་དང༌། རྣམ་པར་དག་པས་དཔག་ཚད་སྟོང་ཚུན་ཆད་ཐོས་པ་དང༌། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་ལྔ་སྟོང་དང༌། རབ་ཏུ་དག་པས་དཔག་ཚད་འབུམ་ཕྲག་གཉིས་ཚུན་ཆད་ཀྱི་སྒྲ་ཐོས་པའོ། །ཤའི་རྣ་བས་ངན་སོང་གི་སྒྲ་དཔག་ཚད་འབུམ་ཚུན་ཆད་ཐོས་པ་དང༌། རྣམ་པར་དག་པས་ལྷ་མིན་རྣམས་དང༌། ཤིན་ཏུ་དག་པས་ལྷ་རྣམས་དང༌། རབ་ཏུ་དག་པས་གླིང་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྒྲ་དུས་གཅིག་ལ་ཐོས་པའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྣ་བས་ཉན་རང་གི་སྒྲ་ཐོས་པ་དང༌། རྣམ་པར་དག་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཀའ་བགྲོ་བའི་སྒྲ་ཐོས་པ་དང༌། ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པས་སངས་རྒྱས་གྲངས་མེད་པའི་སྒྲ་ཐོས་པ་དང༌། རབ་ཏུ་དག་པས་སངས་རྒྱས་གྲངས་མེད་པ་བདུན་གྱི་བཀའ་བགྲོ་བ་མཛད་པ་ཐོས་པའོ། །དེ་ནས་སྣའི་མངོན་ཤེས་ནི། ལྷའི་སྣས་མི་སྣང་བའི་དྲི་ཚོར་བ་དང༌། རྣམ་པར་དག་པས་བེམས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དྲི་ཚོར་བ་དང༌། ཤིན་ཏུ་དག་པས་གཟུགས་སུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དྲི་ཚོར་བ་དང༌། རབ་ཏུ་དག་པས་མཁའ་གནས་ཀྱི་དྲི་ཚོར་» «བའོ། །དཔེ་བྱད་དང་ལྡན་པའི་སྣས་འགྲོ་དྲུག་གི་དྲི་དུས་གཅིག་ལ་ཚོར་བ་དང༌། རྣམ་པར་དག་པས་ཉན་རང་དང༌། ཤིན་ཏུ་དག་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་རབ་ཏུ་དག་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དྲི་ཚོར་བའོ། །ལྕེའི་མངོན་ཤེས་ནི། འབྱུང་བའི་ལྕེ་དག་པས་ལྷའི་བདུད་རྩི་ལོ་ཀའི་རོ་མྱོང་བ་དང༌། རྣམ་པར་དག་པས་བདུད་རྩི་སྟོང་ཕྲག་བདུན་གྱི་རོ་མྱོང་བ་དང༌། ཤིན་ཏུ་དག་པས་མཁའ་འགྲོ་མའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་བདུད་རྩི་ཆེན་པོའི་རོ་མྱོང་བ་དང༌། རབ་ཏུ་དག་པས་ཁ་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པའི་དཔའ་བོ་རྙེད་པའོ། །

以下是完整的直譯： 清凈時能同時見不可思議的報身剎土。極清凈時能同時見不可思議的化身剎土。最清凈時能同時見無盡的三身游舞剎土。 然後是天耳通： 天耳能聽到有形物的聲音，還能聽到隱蔽眾生的聲音。 清凈時能聽到千由旬內的聲音。 極清凈時能聽到五千由旬內的聲音。 最清凈時能聽到二十萬由旬內的聲音。 肉耳能聽到十萬由旬內惡趣的聲音。清凈時能聽到阿修羅的聲音。極清凈時能聽到天界的聲音。最清凈時能同時聽到不可思議的眾多世界眾生的聲音。 解脫之耳能聽到聲聞緣覺的聲音。清凈時能聽到菩薩論法的聲音。極清凈時能聽到無數佛的聲音。最清凈時能聽到七十無數佛論法的聲音。 然後是鼻的神通： 天鼻能嗅到不可見的氣味。 清凈時能嗅到無情物的氣味。 極清凈時能嗅到無形物的氣味。 最清凈時能嗅到虛空中的氣味。 具相好的鼻能同時嗅到六道眾生的氣味。清凈時能嗅到聲聞緣覺的氣味。極清凈時能嗅到菩薩的氣味。最清凈時能嗅到佛的氣味。 舌的神通是： 清凈的元素舌能品嚐世間天界的甘露。 清凈時能品嚐七千種甘露的味道。 極清凈時能品嚐空行母成就大甘露的味道。 最清凈時能獲得口中甘露盈滿的勇士。

རབ་ཏུ་དག་པས་ཁ་བདུད་རྩི་འཁྱིལ་པའི་དཔའ་བོ་རྙེད་པའོ། །ཉེར་ལེན་རྣམ་པར་དག་པའི་ལྕེས་བཀོད་པ་ཆེན་པོའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོ་མྱོང་བ་ཤིན་ཏུ་དག་པས་སངས་རྒྱས་སྟོང་ཕྲག་བདུན་གྱིས་ཕྱག་མཛད་པའི་རོ་མྱོང༌། རབ་ཏུ་དག་པས་བསྐལ་པ་འབུམ་ཕྲག་བདུན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཕྱག་མཛད་པའི་བདུད་རྩིའི་རོ་མྱོང་བའོ། །ལུས་ཀྱི་མངོན་ཤེས་ནི། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་མཐའ་དག་པས་ལུས་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱི་རེག་བྱ་ལ་སྤྱོད། རྣམ་པར་དག་པས་བྱམས་མགོན་དྲི་མ་མེད་པའི་སྐུ་ལ་རེགཤིན་ཏུ་དག་པས་ཉི་མ་སྟོང་གིས་བརྒྱན་པའི་སྐུ་ལ་རེག» «རབ་ཏུ་དག་པས་སྐུ་མཚུངས་མཐའ་ཡས་པའི་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་རེག་པའོ། །དྲི་མ་ཟད་པའི་ལུས་ཀྱིས་འདས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་རེག» «རྣམ་པར་དག་པས་ད་ལྟ་དང༌། ཤིན་ཏུ་དག་པས་མ་འོངས་པ་དང༌། རབ་ཏུ་དག་པས་དུས་གསུམ་དབྱེར་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་ལ་རེག་པའོ། །ཡིད་ཀྱི་མངོན་ཤེས་ནི། ཐ་མལ་རང་དག་པའི་ཡིད་ཀྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བཅུ་ལ་དབང༌། རྣམ་པར་དག་པས་བརྒྱ། ཤིན་ཏུ་དག་པས་སྟོང༌། རབ་ཏུ་དག་པས་ཁྲི་ལ་དབང་ངོ༌། །གཟུགས་ཀྱི་མཐའ་ལས་གྲོལ་བའི་ཡིད་ཀྱིས་འབྱུང་བཞིའི་ནུས་པ་སོ་སོར་བསྒྱུར་ནུས། རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་ཅན་མཐུན་པའི་གནས་སྤོ་ནུས། ཤིན་ཏུ་དག་པས་འགྲོ་དྲུག་གི་གནས་བསྒྱུར་ནུས། རབ་ཏུ་དག་པས་ཉན་རང་གི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུ་འཕྲོག་ནུས་པའོ། །» «དེ་ལྟར་དབང་པོ་དྲུག་གི མིག་དྲུག» «རྣ་བ་གསུམ། སྣ་གཉིས། ལྕེ་གཉིས། ལུས་གཉིས། ཡིད་གཉིས་ཏེ་བཅུ་བདུན་ལ་རེ་རེ་ཞིང་ཆོས་ཚན་བཞི་བཞིར་སྦྱར་བས་དབང་པོའི་མངོན་ཤེས་དྲུག་ཅུ་རྩ་བརྒྱད་དེ་བསྡུ་ན་རྩ་བ་དྲུག་པོར་འདུས་པའོ། །དེ་ཡང་འདིའི་དུས་སུ་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་དང་བྲལ་ནས་རང་མཚན་དུ་མེད་པར་དེ་དག་གི་མངོན་ཤེས་འཆར་བ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། དབང་པོ་རྡོས་བཅས་དག་པ་ཁོ་ནས་འཐད་དོ། །སྔོན་སྒོ་གསུམ་སྤྲིན་དང་འདྲ་བའི་ཆས་རིག་པ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུ་ལ་བསྒྲིབས་པས་མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འོད་ཟེར་གྱི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་མཐོང་བ་སྟེ།

以下是完整的直譯： 最清凈時能獲得口中甘露盈滿的勇士。清凈的取蘊舌能品嚐大莊嚴三昧的味道。極清凈時能品嚐七千佛禮敬的味道。最清凈時能品嚐七十萬劫諸佛禮敬的甘露味道。 身體的神通是： 清凈的微塵身能享受柔軟音聲的觸感。 清凈時能觸控慈尊無垢之身。 極清凈時能觸控千日莊嚴之身。 最清凈時能觸控無量相同身的心輪。 無垢身能觸控過去諸佛之心。清凈時能觸控現在佛心。極清凈時能觸控未來佛心。最清凈時能觸控三世無別諸佛之心。 意的神通是： 清凈的平常意能掌控十種三昧。 清凈時能掌控百種。 極清凈時能掌控千種。 最清凈時能掌控萬種。 超越色界邊際的意能分別轉化四大元素的力量。清凈時能轉移眾生的共同住處。極清凈時能改變六道的住處。最清凈時能奪取聲聞緣覺的神通力。 如是六根的神通：六眼、三耳、二鼻、二舌、二身、二意，共十七種，每種又各分四類，總共六十八種根的神通，歸納起來就是基本的六種。 若有人問：此時已離開身語意三者，無有自相，如何能顯現這些神通？答：只要清凈的有質根就可以。以前三門如雲遮蔽瞭如日輪般的覺性，因此看不見神通等功德如光芒般存在。

སྔོན་སྒོ་གསུམ་སྤྲིན་དང་འདྲ་བའི་ཆས་རིག་པ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུ་ལ་བསྒྲིབས་པས་མངོན་ཤེས་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འོད་ཟེར་གྱི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པ་མཐོང་བ་སྟེ། སྐབས་འདིར་སྤྲིན་དེངས་པས་ཉི་མ་གསལ་བ་ལྟར་སྒོ་གསུམ་དེངས་པས་སོ་སོའི་བསྒྲིབས་ཆ་རེ་དག་པའི་ཆ་ནས་དབང་པོ་སོ་སོའི་མངོན་ཤེས་ཞེས་དག་འབྲས་ལ་དག་རྒྱུ་དྲི་མའི་མིང་གིས་བཏགས་པ་སྟེ། དེ་མ་དག་ན་དེ་མི་སྣང་བའི་འབྲེལ་བ་གྲུབ་པའི་ཆ་ནས་བརྗོད་ཀྱང་དོན་ལ་སྒོ་གསུམ་གྱི་དག་འབྲས་སམ་བྲལ་འབྲས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །གནད་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བས་གསལ་པོར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་སེམས་ལས་སུ་རུང་བའི་མངོན་ཤེས་དྲུག་ནི། སྔར་གྱི་ཞེན་པ་དག་པའི་སེམས་ཀྱི་མཐོང་བ་རྣམས་པར་དག་པ་དང༌། ཕྱིས་འབྱུང་བའི་འཁྲུལ་པ་ཟད་པའི་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པ་དང༌། གདུལ་བྱའི་མཁྱེན་པ་རྫོགས་པའི་མཐོང་བ་དག་པ་དང༌། མི་སྣང་བ་ལམ་དུ་གྱུར་པའི་མཐོང་བ་དག་པ་དང༌། འགྲོ་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མཐོང་བ་དག་པ་དང༌། དབང་པོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་གྲོལ་བའི་སེམས་ཀྱི་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་སྔར་གྱི་ཞེན་པ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པའི་སེམས་ཀྱི་མཐོང་བ་དག་པས་སྔར་འདས་པའི་སྐྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་དྲན་པ་དང༌། རྣམ་པར་དག་པས་སྟོང་» «དང༌། ཤིན་ཏུ་དག་པས་འབུམ་དང༌། རབ་ཏུ་དག་པས་ཁྲག་ཁྲིག་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ལག་མཐིལ་དུ་སྐྱུ་རུ་ར་རློན་པ་བཞག་པ་ལྟར་དུས་གཅིག་ལ་དྲན་པའོ། །ཕྱིས་འབྱུང་འཁྲུལ་པ་ཟད་པའི་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པས་སྔར་གྱི་སྐྱེ་བ་བླངས་དུས་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མཁྱེན་པ་དང༌། རྣམ་པར་དག་པས་ངག་དང༌། ཤིན་ཏུ་དག་པས་སེམས་དང༌། རབ་ཏུ་དག་པས་དེ་གསུམ་ཀའི་མཚན་ཉིད་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ཞིང་མཁྱེན་པའོ། །གདུལ་བྱའི་མཁྱེན་པ་རྫོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་སྐྱེ་བ་འབུམ་ཕྲག་གྲངས་མེད་པའི་ལུས་དང༌། རྣམ་པར་དག་པས་ངག་དང༌། ཤིན་ཏུ་དག་པས་སེམས་དང༌། རབ་ཏུ་དག་པས་དེ་གསུམ་ཀའི་མཚན་ཉིད་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་བའོ། །

以下是完整的直譯： 以前三門如雲遮蔽瞭如日輪般的覺性，因此看不見神通等功德如光芒般存在。此時如雲散去陽光明朗，三門消散后，各自遮蔽的部分清凈，從而顯現各根的神通。這是以清凈結果來命名未清凈因的污垢。若不清凈則不顯現，基於這種關係而如此表述，實際上是指三門清凈的結果或離障的功德。這個要點非常重要，所以詳細解釋。 然後是心調順的六種神通： 清凈過去執著的心之清凈見。 窮盡未來迷亂的清凈見。 圓滿所化眾生智慧的清凈見。 不顯現成為道路的清凈見。 圓滿眾生的清凈見。 解脫顛倒根的心之清凈見的神通。 其中，清凈過去執著的心之清凈見能憶念過去百世。清凈時能憶念千世。極清凈時能憶念十萬世。最清凈時能同時如掌中濕阿摩勒果般清晰憶念七千二百萬億世。 窮盡未來迷亂的清凈見能了知過去世所取身體的特徵。清凈時能了知語言。極清凈時能了知心識。最清凈時能同時見知身語意三者的特徵。 圓滿所化眾生智慧的清凈見能見到其他眾生無數十萬世的身體。清凈時能見其語言。極清凈時能見其心識。最清凈時能同時見到身語意三者的特徵。

རབ་ཏུ་དག་པས་དེ་གསུམ་ཀའི་མཚན་ཉིད་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་བའོ། །མི་སྣང་བ་ལམ་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཀྱི་མཐོང་བས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གྲངས་དུས་གཅིག་ལ་ཤེས་པ་དང༌། རྣམ་པར་དག་པས་དེ་སྙེད་ན་གནས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུས་པའི་གྲངས་དུས་གཅིག་ལ་ཤེས་པ་དང༌། ཤིན་ཏུ་དག་པས་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམས་ཤེས་པ་དང༌། རབ་ཏུ་དག་པས་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྣམས་མཐོང་བའོ། །འགྲོ་བ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སེམས་ཀྱི་མཐོང་བ་དག་པས་སྔར་རང་གིས་ལུས་བླངས་ཚད་ཀྱི་རླུང་ཇི་ཙམ་འགྱུས་ཀྱི་གྲངས་དུས་གཅིག་ལ་ཤེས་པ་དང༌། རྣམ་པར་དག་པས་མི་དགེ་བའི་སེམས་ཇི་ཙམ་འགྱུས་ཀྱི་གྲངས་དུས་གཅིག་ལ་ཤེས་པ་དང༌། ཤིན་ཏུ་དག་པས་དགེ་བའི་གྲངས་མཐོང་བ་དང༌། རབ་ཏུ་དག་པས་དགེ་མི་དགེ་གཉིས་ཀའི་གྲངས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་བའོ། །དབང་པོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་གྲོལ་བའི་སེམས་ཀྱི་མཐོང་བས་རང་གི་སྔར་སྐྱེ་བ་བླངས་ཚད་ཀྱི་དུས་ཀྱི་གནས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མཐོང་བ་དང༌། རྣམ་པར་དག་པས་གཞན་གྱི་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་གནས་མཐོང་བ་དང༌། ཤིན་ཏུ་དག་པས་རང་གི་ལུས་ངག་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམས་ཤེས་པ་དང༌། རབ་ཏུ་དག་པས་རང་གཞན་གཉིས་ཀའི་སྔོན་གྱི་སྐྱེ་གནས་དང་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་སྤྱོད་ལམ་ཇི་ལྟར་བྱས་པ་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་བའོ། །དེ་ལྟར་དྲུག་ལ་བཞི་བཞིར་ཕྱེ་བས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་གནས་སོ། །དེ་ནས་ཤེས་རབ་ལ་དབང་བའི་མངོན་ཤེས་དྲུག་ནི། བློ་དང༌། ཚིག་དང༌། སྙམ་བྱེད་དང༌། ཡིད་དཔྱོད་དང༌། སྐྱེ་བ་དང༌། མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐོང་བ་དག་པའི་མངོན་ཤེས་སོ། །དང་པོ་བློ་དང་བྲལ་བས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅིག་ཅར་དུ་མཐོང་བ་དང༌། རྣམ་པར་དག་པས་གཞན་དང༌། ཤིན་ཏུ་དག་པས་རང་གཞན་གཉིས་ཀ་དང༌། རབ་ཏུ་དག་པས་ལྷག་མ་མ་ལུས་པར་མཐོང་བའོ། །ཚིག་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐོང་བས་སྡེ་སྣོད་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་བ་དང༌། རྣམ་པར་དག་པས་དེ་དག་གི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང༌། ཤིན་ཏུ་དག་པས་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་དང་གྲོལ་ས་རྣམས་ཤེས་པ་དང༌།

以下是完整的直譯： 最清凈時能同時見到身語意三者的特徵。 不顯現成為道路的心之見能同時了知三千大千世界微塵數量。清凈時能同時了知其中所有眾生心識變化的數量。極清凈時能了知器世間和有情世間的自性。最清凈時能見到法性空性的意義。 圓滿眾生的清凈心之見能同時了知自己過去所取身體的氣息變化數量。清凈時能同時了知不善心的變化數量。極清凈時能見到善心的數量。最清凈時能同時見到善不善兩者的數量。 解脫顛倒根的心之見能見到自己過去世所處環境的特徵。清凈時能見到他人過去的出生處。極清凈時能了知自己身語意的行為。最清凈時能同時見到自他二者過去的出生處和身語意的行為。 如是六種各分四類，共二十四種法門。 然後是掌握智慧的六種神通：離開分別、語言、思維、意識、生起和特徵的清凈智慧見的神通。 首先，離開分別能同時見到自心的特徵。清凈時能見他人。極清凈時能見自他二者。最清凈時能見到其餘一切。 離開語言的智慧見能同時見到三藏法的文字。清凈時能無誤瞭解其義。極清凈時能了知其果和解脫處。

ཤིན་ཏུ་དག་པས་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་དང་གྲོལ་ས་རྣམས་ཤེས་པ་དང༌། རབ་ཏུ་དག་པས་དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོའི་འཇུག་པ་མཐོང་བའོ། །སྙམ་བྱེད་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐོང་བས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་པ་དང༌། རྣམ་པར་དག་པས་དེ་དག་ལ་སྤྱོད་པའི་གང་ཟག་གི་དབང་པོ་རྣོ་རྟུལ་རྣམས་མཐོང་བ་དང༌། ཤིན་ཏུ་དག་པས་དབང་པོའི་གྲོལ་ས་རྣམས་ཤེས་པ་དང༌། རབ་ཏུ་དག་པས་དབང་པོའི་ཆོས་མཐུན་ཤེས་པའོ། །ཡིད་དཔྱོད་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐོང་བས་ཆོས་སྤྱིའི་དོན་ཐམས་ཅད་ལྷག་མཐོང་དུ་མཐོང་བ་དང༌། རྣམ་པར་དག་པས་རང་གི་དོན་མཐོང་བ་དང༌། ཤིན་ཏུ་དག་པས་སྤྱི་དང་རང་གཉིས་ཀ་ལྷག་མཐོང་དུ་མཐོང་བ་དང༌། རབ་ཏུ་དག་པས་ཚིག་དང་ཡི་གེ་ལས་འདས་པའི་དོན་མཐོང་བའོ། །སྐྱེ་བ་གཅོད་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐོང་བས་འཁོར་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཐོང་རྣམ་པར་དག་པས་དེའི་རྐྱེན་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མཐོང༌། ཤིན་ཏུ་དག་པས་དེ་དག་གི་དུས་དང་མཚན་ཉིད་མཐོང༌། རབ་ཏུ་དག་པས་དེ་དག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མཐོང་བའོ། །» «མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཐོང་བས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་འགྱུ་བའི་ཚད་ཟིན། རྣམ་པར་དག་པས་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེར་མཐོང་ཏུ་མཐོང༌། ཤིན་ཏུ་དག་པས་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་འགྱུ་བ་མཐོང༌། རབ་ཏུ་དག་པས་དུས་གསུམ་གྱི་སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་འགྱུ་བ་དང་རྟོག་པ་དང་མི་རྟོག་པ་དང་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་ཤེས་པའོ། །དེ་དག་བསྡོམས་པས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིའོ། །དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་མངོན་ཤེས་དྲུག་འཆར་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་སྐྱེ་གནས་དུས་གཅིག་ལ་ཤེས། མེ་ལོང་ལྟ་བུས་འདས་པའི་ཤེས། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ད་ལྟའི་ཤེས། སོ་སོར་རྟོག་པས་མ་འོངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆི་འཕོ་ཤེས། བྱ་བ་གྲུབ་པས་འདས་པའི་ཤེས། མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་ད་ལྟའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆི་འཕོ་ཤེས་པ་སྟེ་དྲུག་གོ» «།

以下是完整的直譯： 極清凈時能了知其果和解脫處。最清凈時能見到它們各自的趣入。 離開思維的智慧見能了知一切法的自性。清凈時能見到修習這些法的利鈍根器眾生。極清凈時能了知根器的解脫處。最清凈時能了知根器的相應法。 超越意識的智慧見能以勝觀見到一切法的總義。清凈時能見到自利。極清凈時能以勝觀見到總義和自利二者。最清凈時能見到超越文字的義理。 斷除生起的智慧見能見到輪迴諸法的因。清凈時能見到其緣——煩惱的特徵。極清凈時能見到它們的時間和特徵。最清凈時能見到從它們中解脫。 離開特徵的智慧見能掌握自心變化的程度。清凈時能直觀見到心的特徵。極清凈時能見到眾生心的變化。最清凈時能同時了知三世眾生心的變化、有念無念和意樂的差別。 這些總共也是二十四種法門。 然後顯現清凈智慧見的六種神通： 法界智慧現前的神通能同時了知未來眾生的出生處。 大圓鏡智慧了知過去。 平等性智慧了知現在。 妙觀察智慧了知未來眾生的死亡轉生。 成所作智慧了知過去。 無住智慧見清凈的神通能了知現在眾生的死亡轉生。 以上共六種。

མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཐོང་བ་རྣམ་པར་དག་པའི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་ད་ལྟའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆི་འཕོ་ཤེས་པ་སྟེ་དྲུག་གོ» «།དེ་ནས་ཆོས་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་དྲུག་ཤར་དུས་རང་དོན་མཐར་ཕྱིན་པས་གཞན་ཀྱི་མཛད་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པའི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་དམྱལ་བའི་སྐྱེ་གནས་རྣམས་དུས་གཅིག་ལ་མཐོང་ནས་དེ་ཉིད་དུ་སྤྲུལ་པ་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་འགྱེད་ནུས། མཚན་མ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་པས་ཡི་དགས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་ཚེ་ཚད་དང་ལས་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་མཐོང་བས་དེ་ཉིད་ལ་བརྩེ་བའི་སེམས་སྐྱེས་ནས་སྤྲུལ་པ་གྲངས་མེད་གསུམ་འགྱེད། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་འོད་གསལ་དུ་རྟོགས་པས་བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་སྡུག་བསྔལ་ཚེ་ཚད་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བས་སྤྲུལ་པ་གྲངས་མེད་ཕྲག་ལྔ་སོ་སོར་འགྱེད། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པས་མིའི་སྐྱེ་གནས་དང་སྡུག་བསྔལ་ཚེ་ཚད་ལ་སོགས་པ་མཐོང་ནས་སྤྲུལ་པ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་འགྱེད། ཆོས་ཐམས་ཅད་བདག་གིས་སྟོང་པར་རྟོགས་པས་ལྷ་མིན་གྱི་སྐྱེ་གནས་ལ་སོགས་པ་མཐོང་སྟེ། སྤྲུལ་པ་དགུ་ཁྲི་དང་དགུ་སྟོང་སོ་སོར་འགྱེད། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཚིག་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་གནས་དང་འཆི་འཕོ་ལྟུང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཚེ་ཚད་དང་ལས་དང་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་མཐོང་བས་སྤྲུལ་པ་བརྒྱ་ཕྲག་དགུ་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་འགྱེད་ནུས་པ་སྟེ་དེ་ལྟར་དྲུག་གོ» «།སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་མངོན་ཤེས་དྲུག་ནི། གནས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་རྒྱས་པས་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཐོང༌། ངོ་བོ་སྐུར་རྒྱས་པས་སྐུ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་སྣང་བ་མཐོང༌། མཁྱེན་པ་ཡེ་ཤེས་སུ་རྒྱས་པས་སྔར་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དེ་དག་དུས་གཅིག་ཏུ་མཐོང༌། མཛད་པ་འཕྲིན་ལས་སུ་རྒྱས་པས་སྤྲུལ་སྐུའི་མཛད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་མཐར་ཕྱིན། ཆོས་ཉིད་འགག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྤྱོད་པའི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་ལ་སྲིད་ཚད་མཐོང༌།

以下是完整的直譯： 無住智慧見清凈的神通能了知現在眾生的死亡轉生。以上共六種。 然後顯現六種無顛倒了知法性的神通,此時已圓滿自利而行他利。即： 通達一切法離戲論的神通能同時見到地獄眾生的出生處,並能在其中化現數十萬化身。 通達無相法效能見到餓鬼的出生處、痛苦、壽量、業及業果,因而生起悲心,能化現三無數化身。 通達一切法本性光明能見到旁生的出生處、痛苦、壽量等,能各自化現五無數化身。 通達一切法平等效能見到人的出生處、痛苦、壽量等,能化現一百億化身。 通達一切法無我能見到非天的出生處等,能各自化現九萬九千化身。 通達一切法離言能見到天人的出生處、死亡墮落等痛苦、壽量、業及業報,能化現九十九萬九百化身。 以上共六種。 佛陀無顛倒智慧的六種神通是: 安住三昧廣大,能如實見到事物的實相。 本性廣大為身,能見到三身所攝的顯現。 智慧廣大為智,能同時見到前述諸神通。 事業廣大為事業,能圓滿化身的三十六種事業。 法性無礙智慧的神通能見到所知的一切可能。

ཆོས་ཉིད་འགག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་སྤྱོད་པའི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་བྱ་ལ་སྲིད་ཚད་མཐོང༌། མཚན་མ་རང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་དང་ཆོས་ཉིད་མ་ལུས་པའི་རང་བཞིན་མངོན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ་དྲུག་གོ» «།དེ་ལྟར་ན་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་བསྡོམས་ན་བརྒྱ་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་སྟེ་བསྡུ་ན་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག» «དེ་ཡང་བསྡུ་ན་རྩ་བ་དྲུག་ཁོ་ནའོ། །མི་བརྗེད་པའི་གཟུངས་ནི་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དེའི་ཚེ་མི་བརྗེད་པའི་གཟུངས་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་སྟེ། སྔོན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱུད་ལ་དུས་གཅིག་ལ་འཆར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྔར་མ་མཐོང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་འཆར་བས་ན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་སོ། །རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡང༌། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། རྒྱུན་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱུད་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཤར་བས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ངན་པ་གཏན་ནས་མྀ་སྐྱེའོ་ཞེས་སོ། །» «གསུམ་པ་དབང་པོའི་རིམ་པས་དོན་བསྡུ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབང་པོའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། སོ་སོའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་སྟེ། རང་ཤར་ལས། དབང་པོ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་བསྟན་ཏེ། རབ་དང༌། འབྲིང་དང༌། ཐ་མའོ། །རབ་ལ་བདུན་ཏེ། རབ་ཀྱི་ཐ་མ་དང༌། རབ་ཀྱི་འབྲིང་དང༌། རབ་ཀྱི་རབ་དང༌། རབ་ཀྱི་ཕུལ་དང༌། རབ་ཀྱི་མཆོག་དང༌། རབ་ཀྱི་རྩེ་མོ་དང༌། རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ནི་རབ་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་མཐོང་ཚུལ་རེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་སྐྱེ་ཚུལ་རེ། རྟོགས་པའི་ཚད་རེ། སྣང་བའི་སྐྱེ་ཚུལ་རེ། གོ་བའི་དུས་རེ། ཤེས་པའི་ལྟ་ལུགས་རེ་ཤར་ནས་རང་རང་གི་སྣང་བ་ལ་བརྟན་པ་ཐོབ་བོ། །འབྲིང་ལའང་བདུན་ཏེ། འབྲིང་གི་ཐ་མ་དང༌། འབྲིང་གི་འབྲིང་དང༌། འབྲིང་གི་རབ་དང༌། འབྲིང་གི་ཕུལ་དང༌། འབྲིང་གི་མཆོག་དང༌། འབྲིང་གི་རྩེ་མོ་དང༌། འབྲིང་གི་མཐར་ཕྱིན་པའོ། །དེ་ལ་ཡང་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་ཚད་རེ་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ནི་འབྲིང་གི་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །ཐ་མ་ལའང་བདུན་ཏེ། ཐ་མའི་ཐ་མ་དང༌། ཐ་མའི་འབྲིང་དང༌། ཐ་མའི་རབ་དང༌། ཐ་མའི་མཆོག་དང༌། ཐ་མའི་ཕུལ་དང༌། ཐ་མའི་རྩེ་མོ་དང༌། ཐ་མའི་རྩེ་ཟིན་པའོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ།

以下是完整的直譯： 行於無礙法性智慧的神通能見到所知的一切可能。 相自清凈智慧的神通能現證一切法和法性的本性。 以上共六種。 如是,總計所有神通共一百三十四種,歸納為三十六種,再歸納則僅為根本六種。 不忘總持,如《日月雙運》所說:"此時不忘總持也在自相續中生起,即過去一切法同時顯現於相續中。同樣,未曾見過的諸法也會顯現,故稱為法性中陰。" 相續三昧,同樣在該續中說:"相續三昧自然顯現於相續中,因此惡分別唸完全不生。" 第三,以根器次第總結分為兩部分:根器的詳細分類和各自性質的廣說。 首先,根器共二十一種,如《自現》中說:"根器分為三種:上、中、下。上根又分為七種:上根的下、上根的中、上根的上、上根的殊勝、上根的最勝、上根的頂峰、上根的究竟。這是上根的分類。每一種都有一種見解方式、一種智慧顯現生起方式、一種證悟程度、一種顯相生起方式、一種領悟時機、一種認知方式,並在各自的顯相中獲得穩固。 中根也分為七種:中根的下、中根的中、中根的上、中根的殊勝、中根的最勝、中根的頂峰、中根的究竟。每一種都有一種智慧生起的程度。這是中根的分類。 下根也分為七種:下根的下、下根的中、下根的上、下根的最勝、下根的殊勝、下根的頂峰、下根的頂峰達成。" 第二部分分為三:

ཐ་མའི་རྩེ་ཟིན་པའོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། གྲོལ་འཁྲུལ་གྱི་རྣམ་གཞག་སྤྱིར་བསྟན། དབང་པོའི་གྲོལ་ལུགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད། ཐིམ་ཚུལ་གྱི་རིམ་པས་མཇུག་བསྡུ་» «བའོ། །དང་པོ་ནི། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་འདི་དག་གི་དུས་ན་རང་ངོ་ཤེས་པ་རྣམས་དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གི་རིམ་པས་གྲོལ་བ་དང༌། མ་ཤེས་པ་རྣམས་དེ་ནས་འཁྲུལ་པའི་རིམ་པ་སྔོན་གྱི་གཞི་སྣང་ལས་སེམས་ཅན་གྱི་འཁྲུལ་ཚུལ་ལྟར་འབྱུང་བ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གི་བྱེ་བྲག་ཏུ་བསྟན་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེར་རང་གི་ཤེས་པ་མ་ཚུད་ཅིང་སྔར་བླ་མའི་ལུང་མེད་པ་རྣམས་ནི་སྣང་བ་དེ་ལ་བྲེད་པ་དང༌། དངངས་པ་དང༌། རྡུགས་པ་དང༌། འཇིགས་པ་དང༌། འདུ་ཤེས་ཤོར་བ་ལ་སོགས་ཏེ་ཡང་འཁོར་བའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཁ་ལེན་ཏེ་དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གི་བྱེ་བྲག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་སོ། །འཁྲུལ་ཚུལ་ནི། ཐ་མའི་ཐ་མ་རྣམ་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་བདུན་དང༌། འབྲིང་གི་ཐ་མ་ཡུལ་མེད་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་བདུན་དང༌། རབ་ཀྱི་ཐ་མ་འཛིན་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་བདུན་ཏེ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ནི་གོང་གི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྒྱུན་གྱི་གནས་པ་ལས་གསལ་བ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་བར་དོ་ལ་འདི་ལྟར་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་རྣམ་པ་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་ཉམས་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་དེ་མ་ཐག་པ་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་དམིགས་པ་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པ་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་སྙམ་བྱེད་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་ཡུལ་མེད་པ་ལ་འཁྲུལ་» «ལོ། །ལ་ལ་སྙིང་པོ་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་མ་རིག་པ་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་རྐྱེན་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་བཏགས་པ་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་ང་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་ངོ་མ་ཤེས་པ་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་འཛིན་པ་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་འཛིན་པ་མེད་པ་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་འདུ་ཤེས་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་རྒྱུ་ལ་འཁྲུལ་» «ལོ། །ལ་ལ་སྐད་ཅིག་གིས་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་རྟགས་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །ལ་ལ་གཟུགས་ལ་འཁྲུལ་ལོ། །བར་མ་དོ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་བློ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་ལུགས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ལ་སྣང་བ་རྫོགས་པར་འོང་སྟེ།

以下是完整的直譯： 下根的頂峰達成。" 第二部分分為三:總體闡述解脫迷亂的體系、詳細解釋各根器的解脫方式、以融入方式的次第作總結。 首先,在這些法性顯現的時候,認識自性者按二十一種根器的次第解脫,未認識者則從此按照迷亂的次第,如同從前基礎顯現中眾生的迷亂方式而生起。如《日月雙運》所說:"也有按二十一種根器的差別而教授的。其中,未能領會自心且先前未得上師口傳者,會對這些顯現感到恐慌、驚恐、昏迷、害怕、失去意識等,再次接受輪迴的近取,也有按二十一種根器的差別而迷亂的。" 迷亂方式為:下根的下迷亂于相等七種,中根的下迷亂于無境等七種,上根的下迷亂于執著等七種,共二十一種,如前所述,在相續安住中明瞭,如《自現》所說:"眾生在中陰中如是迷亂。有的迷亂于相,有的迷亂于體驗,有的迷亂于等無間,有的迷亂于所緣,有的迷亂于無分別,有的迷亂于能分別,有的迷亂于境,有的迷亂于無境,有的迷亂于精華,有的迷亂于無明,有的迷亂于緣,有的迷亂于假立,有的迷亂於我,有的迷亂于不認識,有的迷亂于執著,有的迷亂于無執著,有的迷亂于想,有的迷亂于因,有的迷亂于剎那,有的迷亂于相,有的迷亂於色。因為中陰中有眾生二十一種心,所以在二十一種迷亂方式中顯現圓滿。

བར་མ་དོ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་བློ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཡོད་པའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་ལུགས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ལ་སྣང་བ་རྫོགས་པར་འོང་སྟེ། དེ་ཡང་འཁྲུལ་ལུགས་རེ་རེ་ལ་སྣང་བ་རེ་རེ་འཆར་རོ། །དེ་ནི་བར་དོ་ལ་འཁྲུལ་ལུགས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ་ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་དབང་པོའི་གྲོལ་ལུགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ། སྤྱིར་སྐད་ཅིག་བསམ་གཏན་གྱི་ཞག་མང་ཉུང་ཇི་ཙམ་བསྟན་ཡང་དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གི་གྲོལ་ལུགས་འདིར་འདུ་བས། དབང་པོ་རབ་རྣམས་སྐད་ཅིག་གསུམ་ལ་གྲོལ་ཏེ། དང་པོ་ལ་རང་སྣང་མཐོང༌། གཉིས་པ་ལ་བྱེ་བྲག་ཕྱེད། གསུམ་པ་ལ་ཕྱེད་ཐོག་ནས་གྲོལ་བའོ། །འདི་ལའང་རབ་ཀྱི་མཐར་ཕྱིན་པ་དེ་སྐད་ཅིག་གསུམ་པ་རྫོགས་མ་ཐག་ལ་ཀ་དག་ཏུ་གྲོལ་ལ། ལྷག་མ་དྲུག་གི་སྐད་ཅིག་གསུམ་ནི་བྱ་བ་རྫོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་སྟེ། བསམ་གཏན་གྱི་ཞག་མང་ཉུང་ཅི་རིགས་པ་ཡོད་པ་ནི་རྒྱུད་ན་གསལ་ལོ། །འབྲིང་རྣམས་སྐད་ཅིག་བཞི་ལ་གྲོལ་ཏེ། དང་པོ་ལ་རང་སྣང་དུ་ཤར། གཉིས་པ་ལ་རང་གདངས་སུ་ཤེས། གསུམ་པ་ལ་ཤེས་ཐོག་ཏུ་གནས། བཞི་པ་ལ་གནས་ཐོག་ནས་གྲོལ་ལོ། །ཐ་མ་རྣམས་སྐད་ཅིག་ལྔ་ལ་གྲོལ་ཏེ། སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་སྣང་བ་ཤར། གཉིས་པ་ལ་དཔྱད་པ་ཞུགས། གསུམ་པ་ལ་རང་སྣང་དུ་ཤེས། བཞི་པ་ལ་ཤེས་ཐོག་ཏུ་གནས། ལྔ་པ་ལ་གནས་ཐོག་ནས་གྲོལ་བའོ། །འདི་དག་ཀྱང་བྱ་བ་རྫོགས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ལའང་བསམ་གཏན་གྱི་ཞག་མང་ཉུང་ཅི་རིགས་སུ་ཡོད་པ་ནི་རྒྱུད་བཞིན་ནོ། ། ཁ་ཅིག་གིས་སྐད་ཅིག་དང་བསམ་གཏན་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བཤད་པ་ནི་ཆ་ཕྱེད་དབྱིངས་མ་གོ་བ་རྣམ་པ་འདྲེས་པ་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་མ་ནི་རྟོགས་ཚུལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་ཡིན་ལ། བསམ་གཏན་ནི་གནས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ཆ་ཡིན་ ནོ། །སྐད་ཅིག་རྣམ་གསུམ་དུ་བསྡུས་ཀྱང་འགལ་བ་མེད། གཅིག་དང་ལྔར་ཕྱེ་ཡང་འགལ་བ་མེད་དེ། གྲོལ་ཚད་རྟོགས་པ་སྐྱེ་པའི་རང་དུས་ངོས་ཟིན་པ་ཙམ་ལས་གཞན་དུ་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ། །བསམ་གཏན་ལ་རྒྱུད་ནས་སོ་སོར་གང་བཤད་ཀྱི་ཆ་དེ་ལས་མང་ཉུང་དུ་དབྱེ་བསྡུ་བྱས་པ་མེད་དོ། །བསམ་གཏན་རྣམས་སྐད་ཅིག་མས་བཅིངས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །

以下是完整的直譯： 因為中陰中有眾生二十一種心,所以在二十一種迷亂方式中顯現圓滿。而且每一種迷亂方式中都會顯現一種相。這是對中陰迷亂方式的詳細解釋。" 第二,詳細解釋各根器的解脫方式:總的來說,無論說多少剎那禪定的日數,都包含在這二十一種根器的解脫方式中。上根者在三剎那中解脫:第一剎那見到自顯,第二剎那辨別差別,第三剎那在辨別中解脫。其中,上根的究竟者在第三剎那圓滿即刻解脫于本初清凈,其餘六種的三剎那是完成行為的三剎那,至於禪定日數的多少,在續部中有明確說明。 中根者在四剎那中解脫:第一剎那自顯生起,第二剎那了知為自性光明,第三剎那安住于了知,第四剎那從安住中解脫。 下根者在五剎那中解脫:第一剎那顯相生起,第二剎那開始觀察,第三剎那了知為自顯,第四剎那安住于了知,第五剎那從安住中解脫。 這些也都是完成行為的剎那,其中禪定日數的多少也如續部所說。有些人將剎那和禪定解釋為同一,這是由於未能分辨二者的差異而混淆了。剎那是證悟方式,屬於智慧的部分;禪定是安住,屬於三摩地的部分。歸納為三種剎那也無矛盾,分為一或五種也無矛盾,因為只是認識解脫程度和證悟生起的自時而已,並無其他錯誤。 關於禪定,除了續部中各自的說法外,沒有增減分類。應當瞭解,禪定是由剎那所束

བསམ་གཏན་རྣམས་སྐད་ཅིག་མས་བཅིངས་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་མ་ཕྱེད་ན་ཆ་འདྲེས་ནས་ཅི་ཟེར་དང་བཞག་ས་མེད་པའི་སྐྱོན་གྱིས་མགོ་འཁྲུགས་པར་ཡོད་པས་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་གི་ངེས་པ་རྒྱུད་ཀྱི་སྟེང་ནས་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། དེ་ཡང་དབང་པོ་རབ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་གསུམ་ལ་སངས་རྒྱས་ནས་སྤྲུལ་པ་རང་བཞིན་དུ་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ཚོམ་བུའི་སྣང་བ་འགགས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་སྐྱེས། སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གིས་ཀ་དག་གི་བདེན་པ་མཐོང་ངོ༌། །དེ་ཡང་སྤྲུལ་པ་ནི་ཀ་དག་གི་ས་ནས་མི་འགྱེད་དེ། ལམ་དུ་དབང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཐོབ་ནས། དཔེར་ན་སྐར་མདའ་ནམ་མཁའ་ལ་རྒྱུག་པའི་ཚུལ་ཏེ། སྐར་མདའ་དེ་ལས་འོད་འཕྲོ་བ་དང་འདྲ་བར་སྤྲུལ་པ་བཀྱེ་ནས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་དེ། དོན་བྱེད་ནི་ཞག་གསུམ་ནས་ནུས་སོ། །དབང་པོ་རབ་ཀྱི་རྩེ་མོ་ནི་ཞག་གཅིག་བར་དོར་སྡོད་དོ།། དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཁ་སྦྱོར་གྱི་སྣང་བ་ལ་རང་གི་སྣང་བ་མཐོང་སྟེ། དེ་ཡང་བདག་གི་མིག་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་གཉིས་བྱུང་བས་མཚོན་ཆར་བབ་པ་དེ་ཀུན་ཚིག་ནས་སྣང་བ་འགག་པ་མེད་པར་ཤར་བས་དེ་ལ་རང་གི་ཤེས་པ་སད་ནས་རང་གི་ཡུལ་མཐོང་སྟེ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ས་ལ་ངེས་པ་རྙེད་ནས་ཡང་སྐར་མདའ་ལྟ་བུར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དབང་པོ་རབ་ཀྱི་མཆོག་ནི་ཞག་གཉིས་ན་འཚང་རྒྱ་སྟེ། དེ་ཡང་ཚོམ་བུའི་སྣང་བ་ལ་ཞག་གཅིག་སྡོད་དོ། །དེ་ཡང་རང་གི་ཐུགས་ཀ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉི་མ་གཅིག་འཆར་ཏེ་དེ་ལས་འོད་ཟེར་ཕྱོགས་བཅུར་འཕྲོའོ། །དེ་ལས་འོད་ཟེར་གྱི་རྩེ་མོ་རེ་རེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་རེ་རེ་འཆར་རོ། །དེས་སྣང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཐམས་ཅད་སྐུའི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་ངོ༌། །དེ་ནས་ཡང་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་ཡང་ངེས་པ་རྙེད་ནས་སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་བདུན་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །ཡང་སྐར་མདའ་བཞིན་ནོ། །རབ་ཀྱི་ཕུལ་ནི་ཞག་གསུམ་བར་དོ་ལ་སྡོད་དོ། །དེ་ཡང་ཚོམ་བུ་ལ་ཞག་གཅིག་སྡོད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་ངེས་པ་རྙེད་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་རང་གི་སྣང་བའི་ཆ་གཅིག་འཆར་རོ། །དེ་ཡང་ཞག་གཅིག་སྡོད་དོ། །ཞག་དང་པོ་ལ་འོད་མཐོང་ངོ༌། །ཞག་གཉིས་པ་ལ་སྐུ་མཐོང་སྟེ།

以下是完整的直譯： 應當瞭解,禪定是由剎那所束縛的。如果不能區分這一點,就會混淆各個部分,導致無法確定說什麼和如何安置的錯誤,使人頭腦混亂,所以這是非常重要的關鍵。這些確定性應從續部中理解。如《自現》中說: "其中,上根者在三剎那中成佛,化身自然生起。即第一剎那聚集相消失,第二剎那任運成就相生起,第三剎那見到本初清凈的真理。而且化身不離開本初清凈的境界,在道中獲得一切根的真如,譬如流星在天空中執行,如同從流星中放射光芒一樣展開化身利益眾生。利益眾生的能力在三天後產生。上根的頂峰在中陰中停留一天。 在智慧雙運的顯相中見到自己的顯相,即從自己的眼中出現兩道智慧之火,將如雨般降下的武器全部燒盡,顯相無礙地生起,由此自己的意識覺醒,見到自己的境界,在任運成就的境界中獲得定解,應知這也如同流星。上根的殊勝者在兩天後成佛,其中在聚集相中停留一天。從自己的心間升起一輪智慧日,從中向十方放射光芒。在每道光芒的頂端顯現一尊如來身。由此見到一切顯相的境界都是佛身的自性。然後在任運成就的顯相中也獲得定解,化身在七天後能夠利益眾生。這也如同流星。上根的極致者在中陰中停留三天。其中在聚集相中停留一天。在此獲得定解后,在智慧的顯相中自己顯相的一部分生起。這也停留一天。第一天見到光,第二天見到身。

ཞག་དང་པོ་ལ་འོད་མཐོང་ངོ༌། །ཞག་གཉིས་པ་ལ་སྐུ་མཐོང་སྟེ། སྐུ་དེ་ཡང་ཆེ་བ་རགས་པར་མཐོང་ངོ༌། །དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ས་དེ་ལ་ངེས་པ་རྙེད་དོ། །དེ་ཡང་སྐར་མདའ་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །» «སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་བཅུ་གཅིག་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །རབ་ཀྱི་རབ་ནི་ཞག་བཞི་བར་དོ་ལ་སྡོད་དོ། །དེ་ཡང་རང་གི་མདུན་ན་ཚོམ་བུ་ལྔ་བཀྲ་ས་ལེ་འདུག་པ་མཐོང་ནས་དེ་ལ་རང་གི་བག་ཆགས་སད་ནས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚོམ་བུ་ལ་ཞག་གཅིག་སྡོད་ དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕྱོགས་བཞིའི་ཚོམ་བུ་ལ་ཞག་རེ་རེ་སྡོད་དོ། །དེ་ནས་ཡང་ལྷུན་གྲུབ་ལ་ངེས་པ་རྙེད་ནས་འཚང་རྒྱའོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་བཅུ་བཞི་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །དབང་པོ་རབ་ཀྱི་འབྲིང་ནི་ཞག་ལྔ་ན་བདེན་པ་མཐོང་ངོ༌། །དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཞག་བཞི་ཚོམ་བུ་ལ་སྡོད་དོ། །ཞག་གཅིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྡོད་དོ། །དེ་ཡང་རང་གི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་ཟེར་གྱི་ཐག་པ་རྟ་རྔ་ཙམ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། དེ་ཡང་ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་འགྲེང་བུར་འོང་ངོ༌། །དེ་ལ་རང་གི་མིག་མ་ཡེངས་པར་བཟུང་ནས་བལྟས་པས་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་ན་ཚོམ་བུ་ཆེན་པོ་བཀྲ་ས་ལེ་བ་དེ་མཐོང་ནས་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་རབ་ཏུ་སྐྱེས་ནས་རང་གི་སྣང་བ་ཡིན་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་ཞིག་བྱུང་བས་ཡིད་ཆེས་པ་མ་པང་དུ་བུ་འཇུག་པའི་གདམས་ངག་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ནས་དེ་ལ་རང་གི་རིག་པ་བསྟིམ་གྱིས་ཐིམ་པ་ནི་མི་འགྱུར་བ་གསེར་གྱི་ཐུར་མ་ལྟ་བུའི་མན་ངག་གོ» «།དེ་ལ་ཡང་མི་གནས་པར་ཀ་དག་གི་ས་ལ་ཐིམ་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དཔག་ཆེན་གྱི་མདའ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་ཅེས་བྱའོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ན་དོན་བྱེད་ནུས་ སོ། །དབང་པོ་རབ་ཀྱི་ཐ་མ་ནི་ཞག་དྲུག་ཐོགས་ཏེ། དེ་ཡང་ཚོམ་བུ་ལ་ཞག་བཞི་ཐོགས། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཞག་གཅིག་ཐོགས་» «སོ། །དེ་ནས་ཡང་རང་གི་མིག་གཉིས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་ལོང་གསལ་བ་གཉིས་ལྷག་གིས་འཆར་ཏེ། དེ་ལས་སྣང་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཕྲོས་ནས། གཅིག་རང་གི་སྟེང་དུ་ཚོམ་བུ་གཅིག་ཏུ་སྡོད་དོ། །གཅིག་རང་གི་མདུན་དུ་ཚོམ་བུ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་ངོ༌། །དེ་ནས་ངེས་པ་ཐོབ་ནས་འཚང་རྒྱའོ། །

以下是完整的直譯： 第一天見到光,第二天見到身。所見的身體是大而粗的。對此生起信心后,在任運成就的境界中獲得定解。這也應當如同流星般理解。化身在十一天後能夠利益眾生。上根中的上等者在中陰中停留四天。他見到自己面前有五個明亮的聚集,由此喚醒自己的習氣,在東方的聚集中停留一天。同樣在四方的聚集中各停留一天。然後在任運成就中獲得定解而成佛。化身在十四天後能夠利益眾生。 上根中的中等者在五天後見到真理。其中四天停留在聚集中,一天停留在智慧的顯相中。從自己的心間出現一條如馬尾般的光線,豎立於虛空中。自己目不轉睛地注視它,就在虛空中央見到一個明亮的大聚集,對此生起極大的信心,產生一種認為是自己顯相的意識。這稱為"如母懷抱嬰兒的教授"。然後將自己的覺性逐漸融入其中,這是"如不變金探針的密訣"。不停留於此而融入本初清凈的境界,這稱為"如不退轉的長箭之教授"。化身在二十一天後能夠利益眾生。 上根中的下等者需要六天:其中在聚集中停留四天,在智慧的顯相和法界中各停留一天。然後從自己的兩眼中突然出現兩面明亮的智慧鏡,從中放射出無量光芒。一個停留在自己上方成為一個聚集,一個在自己面前顯現為一個大聚集。然後獲得定解而成佛。

དེ་ནས་ངེས་པ་ཐོབ་ནས་འཚང་རྒྱའོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ་ཞེས་དང༌། འབྲིང་གི་ངེས་པ་ལ་འཇོག་པ་ནི་ཞག་བདུན་ན་ངེས་པ་རྙེད་དོ། ། དེ་ཡང་ཞག་ལྔ་ཚོམ་བུའི་སྣང་བ་ལ་སྡོད་དོ། །ཞག་གཅིག་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སྡོད་དོ། །ཞག་གཅིག་མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ལ་སྡོད་དོ། །དེ་ཡང་རང་གི་ཐུགས་ཀ་ནས་སྐུ་གཅིག་བྱུང་བ་དེ་ལས་སྐུ་གྲངས་མེད་པ་འཕྲོས་པས་དེ་ལ་རང་གི་ཤེས་པ་སད་དེ་སྟོབས་སུ་གྱུར་ནས་ཡང་སྐར་མདའ་ལྟ་བུའོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །དབང་པོ་འབྲིང་གི་རྩེ་མོ་ནི་ཞག་བརྒྱད་ཐོགས་ཏེ། ཡང་ཚོམ་བུ་ལ་ཞག་ལྔ་ཐོགས་སོ། །ཡེ་ཤེས་བཞིའི་སྣང་བ་ལ་ཞག་གསུམ་བསྡད་ནས་ཡང་རང་གི་སྟེང་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྐུ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཕྲོ་བ་ཞིག་མཐོང་བས་དེ་ལ་ངེས་པ་རྙེད་ནས་དེ་ཡང་སྐར་མདའ་ལྟ་བུའོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །འབྲིང་གི་མཆོག་གིས་ཞག་དགུ་ཐོགས་ཏེ། ཡང་ཚོམ་བུ་ལ་ཞག་ལྔ་ཐོགས། ཡེ་ཤེས་ལ་ཞག་བཞི་ཐོགས་སོ། །དེ་ནས་ཡང་ངེས་པ་རྙེད་དེ་ཅི་སྣང་ཐམས་ཅད་མེ་ལོང་ལྟ་བུར་རྟོགས་ཤིང་མཐོང་ནས་བརྟན་པ་ཐོབ་བོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་སུམ་ཅུ་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །འབྲིང་གི་ཕུལ་ནི་ཞག་བཅུ་ཐོགས་ཏེ། ཡང་ཚོམ་བུ་ལ་ལྔ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་བཞི། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་ཞག་གཅིག་ཐོགས་ནས་སྐུ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་གཉིས་མེད་དུ་རྟོགས་ནས་འཚང་རྒྱའོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་སུམ་ཅུ་རྩ་གཅིག་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །འབྲིང་གི་རབ་ཞག་བཅུ་གཅིག་ཐོགས་ཏེ། ཡང་ཚོམ་བུ་ལ་ལྔ། ཡེ་ཤེས་ལ་ལྔ། ལྷུན་གྲུབ་ལ་གཅིག་གནས་ཏེ། དེ་ནས་ཡང་ངེས་པ་རྙེད་ནས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་འོད་ཁྱིམ་དུ་མཐོང་ནས་ངེས་པ་རྙེད་དོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་སུམ་ཅུ་རྩ་བཞི་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །འབྲིང་གི་འབྲིང་ནི་ཞག་བཅུ་གཉིས་ཐོགས་ཏེ། ཡང་ཚོམ་བུ་ལ་ལྔ། ཡོངས་སུ་ཁྲོ་བོའི་ཞིང་ཁམས་སུ་གཅིག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་ཞག་ལྔ། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་ཞག་གཅིག་གནས་ནས་ཀྱང་ངེས་པ་རྙེད་དེ་བརྟན་པ་ཐོབ་བོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། ། འབྲིང་གི་ཐ་མ་ནི་ཞག་བཅུ་གསུམ་ཐོགས་ཏེ།

以下是完整的直譯： 然後獲得定解而成佛。化身在二十五天後能夠利益眾生。對中等根器的確定性安立如下:在七天後獲得定解。其中五天停留在聚集的顯相中,一天停留在法界中,一天停留在映象智慧中。從自己的心間出現一個身,從中放射出無數身,由此喚醒自己的意識,變得有力,這也如同流星。化身在二十六天後能夠利益眾生。 中等根器的頂峰需要八天:其中五天停留在聚集中。在四種智慧的顯相中停留三天後,見到自己上方有各種智慧身放射,對此獲得定解,這也如同流星。化身在二十七天後能夠利益眾生。中等根器的殊勝者需要九天:其中五天停留在聚集中,四天停留在智慧中。然後獲得定解,了知並看見一切顯現如同映象,獲得穩固。化身在三十天後能夠利益眾生。 中等根器的極致需要十天:其中五天停留在聚集中,四天停留在智慧的顯相中,一天停留在任運成就的顯相中,然後了知所有這些身無二,而成佛。化身在三十一天後能夠利益眾生。中等根器的上等需要十一天:其中五天停留在聚集中,五天停留在智慧中,一天停留在任運成就中。然後獲得定解,見到一切顯現為光蘊,獲得定解。化身在三十四天後能夠利益眾生。 中等根器的中等需要十二天:其中五天停留在聚集中,一天停留在忿怒尊的剎土中,五天停留在智慧的顯相中,一天停留在任運成就的顯相中,然後獲得定解,獲得穩固。化身在三十七天後能夠利益眾生。中等根器的下等需要十三天:

འབྲིང་གི་ཐ་མ་ནི་ཞག་བཅུ་གསུམ་ཐོགས་ཏེ། ཡང་ཚོམ་བུ་གོང་འོག་ལ་དྲུག» «ཡེ་ཤེས་ལ་ལྔ། ལྷུན་གྲུབ་ལ་གཉིས་གནས་པས། ཡང་ཅིར་སྣང་མར་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟར་མཐོང་ནས་ངེས་པ་རྙེད་དོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་སུམ་ཅུ་རྩ་དགུ་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ་ཞེས་པ་དང་དེ་ཡང་ཐ་མའི་ས་ཟིན་པ་ནི་ཞག་བཅུ་བཞི་ཐོགས་ཏེ། དེ་ཡང་ཚོམ་བུ་གོང་འོག་ལ་དྲུག» «ཡེ་ཤེས་ལ་ལྔ། ལྷུན་གྲུབ་ལ་ཞག་གསུམ་ཐོགས་པའི་ཐ་མ་རང་གི་སྣང་བ་མཐོང་ནས་འཚང་རྒྱའོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་བཞི་བཅུ་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །ཐ་མའི་རྩེ་མོ་ནི་ཞག་བཅོ་ལྔ་ཐོགས་ཏེ། ཡང་ཚོམ་བུ་དང་ཡེ་ཤེས་གོང་བཞིན་ནོ། །ལྷུན་གྲུབ་ལ་ཞག་གཅིག་གནས་པའི་ཐ་མ་ལ་རང་གི་སྣང་བ་མཐོང་ནས་བརྟན་པ་ཐོབ་བོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་བཞི་བཅུ་ཞེ་གསུམ་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །ཐ་མའི་མཆོག་ནི་ཞག་བཅུ་དྲུག་ཐོགས་ཏེ། ཚོམ་བུ་དང་ཡེ་ཤེས་གོང་བཞིན་ནོ། །ལྷུན་གྲུབ་ལ་ཞག་ལྔ་གནས་པའི་ཐ་མ་ཡང་རང་གི་སྣང་བ་མཐོང་ནས་བརྟན་པ་ཐོབ་བོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་ཞེ་དྲུག་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །ཐ་མའི་ཕུལ་ནི་ཞག་བཅུ་བདུན་ཐོགས་ཏེ། ཚོམ་བུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་གོང་བཞིན་ནོ། །ལྷུན་གྲུབ་ལ་ཞག་དྲུག་གནས་པའི་ཐ་མ་ཡང་རང་གི་སྣང་བ་མཐོང་ནས་བརྟན་པ་ཐོབ་པའོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་ཞེ་བདུན་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །ཐ་མའི་རབ་ཞག་བཅོ་བརྒྱད་ཐོགས་ཏེ། ཡང་ཚོམ་བུ་ལ་ཞག་དྲུག་ཐོགས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ལ་ཞག་བརྒྱད་དོ། །» « ལྷུན་གྲུབ་ལ་ཞག་གསུམ་གནས་པའི་ཐ་མ་རང་གི་སྣང་བ་མཐོང་ནས་བརྟན་པ་ཐོབ་བོ། །སྤྲུལ་པའང་ཞག་ལྔ་བཅུ་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །ཐ་མའི་འབྲིང་ནི་ཞག་བཅུ་དགུ་ཐོགས་ཏེ། ཡང་ཚོམ་བུ་ལ་བཅུ་གཉིས་ཐོགས། ཡེ་ཤེས་ལ་བཞི་གནས་སོ། །ལྷུན་གྲུབ་ལ་ཞག་གསུམ་གནས་པའི་ཐ་མ་ལ་རང་གི་སྣང་བ་མཐོང་སྟེ་འཚང་རྒྱའོ། །སྤྲུལ་པ་ཡང་ཞག་ལྔ་བཅུ་རྩ་གསུམ་ན་དོན་བྱེད་ནུས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱི་དབང་པོ་དེ་རྣམས་ཀུན་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནོན་པའོ། །བར་དོ་དེ་རྣམས་ཀྱང་དཔེར་ན་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དུས་ན་གྲོལ་བ་གནད་ཀྱི་མན་ངག་ལ་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་རང་སྣང་དུ་ཤེས་པ་མ་པང་དུ་བུ་འཇུག་པའི་གདམས་པ་དང༌།

以下是完整的直譯： 中等根器的下等需要十三天:其中在上下聚集中停留六天,在智慧中停留五天,在任運成就中停留兩天。然後見到一切顯現如同燈輪,獲得定解。化身在三十九天後能夠利益眾生。下等根器的頂峰需要十四天:其中在上下聚集中停留六天,在智慧中停留五天,在任運成就中停留三天,最後見到自己的顯相而成佛。化身在四十天後能夠利益眾生。 下等根器的頂峰需要十五天:在聚集和智慧中如前所述。在任運成就中停留一天,最後見到自己的顯相而獲得穩固。化身在四十三天後能夠利益眾生。下等根器的殊勝者需要十六天:在聚集和智慧中如前所述。在任運成就中停留五天,最後也見到自己的顯相而獲得穩固。化身在四十六天後能夠利益眾生。 下等根器的極致需要十七天:在聚集和智慧中也如前所述。在任運成就中停留六天,最後也見到自己的顯相而獲得穩固。化身在四十七天後能夠利益眾生。下等根器的上等需要十八天:其中在聚集中停留六天,在智慧中停留八天,在任運成就中停留三天,最後見到自己的顯相而獲得穩固。化身在五十天後能夠利益眾生。 下等根器的中等需要十九天:其中在聚集中停留十二天,在智慧中停留四天,在任運成就中停留三天,最後見到自己的顯相而成佛。化身在五十三天後能夠利益眾生。這些眾生根器都能到達佛地。這些中陰也如同夢境一般。在這些時候解脫的關鍵竅訣有三:了知法性的顯相為自顯的"如母懷抱嬰兒的教授"、

ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་རང་སྣང་དུ་ཤེས་པ་མ་པང་དུ་བུ་འཇུག་པའི་གདམས་པ་དང༌། ཤེས་ཐོག་དེར་དར་ཅིག་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་གཏན་ལས་མི་གཡོ་བ་གསེར་གྱི་ཐུར་མ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་དང༌། གནས་ཐོག་གི་ངང་རང་ས་ཀ་དག་ལས་གྲོལ་ནས་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་དཔག་ཆེན་གྱི་མདའ་ལྟ་བུའི་མན་ངག་དྲན་པར་བྱའོ། །» «དེ་ཡང་དབང་པོ་རབ་ལྟ་བུ་ལ་དཔེར་མཚོན་ན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་ཚོམ་བུ་འགགས། གཉིས་པ་ལ་ལྷུན་གྲུབ་སྐྱེས་དུས་རང་ངོ་ཤེས། ཤེས་ཐོག་ཏུ་གནས། གསུམ་པ་ལ་ཀ་དག་གི་བདེན་པ་མཐོང་ནས་གྲོལ་ཏེ་དབྱིངས་སུ་མ་ཐིམ་པའི་བར་དེར་བསམ་གཏན་གྱི་ཞག་གསུམ་གནས་པའི་ངང་ནས་སྐར་མདའ་ལས་འོད་འཕྲོ་བ་ལྟར་རིག་པ་ལས་སྤྲུལ་པ་བཀྱེ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རང་སྣང་ཙམ་དུ་བྱས་ཏེ་ཀ་དག་ཏུ་སླར་ཐིམ་པ་སྐར་མདའ་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ནས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སའི་ཐུགས་རྗེ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་དོན་འབྱུང་བ་ལས། ཀ་དག་གི་ས་དེ་ནས་དངོས་སུ་སྤྲུལ་པ་མི་འགྱེད་དེ་ཆོས་སྐུ་བྱ་བྱེད་གཡོ་རྩོལ་ལས་འདས་པའི་ས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞག་འདི་གནས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྔོན་གནས་ཀྱི་ཆའི་ཡུན་ལ་བརྩི་བ་ཡིན་ལ། དབང་པོ་རྣམས་རང་རང་གྲོལ་ནས་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་གཏན་ལ་ཞག་སུམ་ཅུ་དང་བཞི་བཅུ་ལ་སོགས་པ་ནས་ཐ་མ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གསུམ་རང་གནས་པའི་ངང་ནས་སྤྲུལ་པ་བཀྱེ་ནས་དོན་བྱས་རྟིང་ནང་དབྱིངས་སུ་འཇུག་པའོ། །དེ་ཡང་གྲོལ་ནས་དབྱིངས་སུ་མ་ཐིམ་གྱི་བར་དེར་སྤྲུལ་པ་འགྱེད། རང་གི་ཞག་སོ་སོར་གནས་རྟིང་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པའོ། །» «གསུམ་པ་ཐིམ་ཚུལ་གྱི་རིམ་པས་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། སྔར་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་ཤར། དེ་དག་སླར་རིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ངང་དུ་ཐིམ་པ་ནི་ཤེལ་འོད་ནང་ཐིམ་ལ་སོང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། རོལ་པའི་རྩལ་དུ་ཐིམ་ལུགས་བརྒྱད། །ལྷུན་གྲུབ་ངེས་པ་མེད་པའི་གཞི། །ཡོན་ཏན་ཚུལ་དུ་འདི་ལྟ་བུ། །ཞེས་དང༌། རང་ཤར་ལས། ཀྱེ་གྲོགས་པོ་དག་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་རང་གི་དེ་ཉིད་སྟོབས་སུ་གྱུར་ནས་བདེན་པ་མཐོང་བའི་ཚེ། ཐིམ་ལུགས་བརྒྱད་དོ་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཐུགས་རྗེ་ཐུགས་རྗེ་ལ་ཐིམ་པ་ནི་དཔེར་ན་ཉི་མ་ནུབ་པའི་ཟེར་ལྟ་བུའོ། །

以下是完整的直譯： 了知法性的顯相為自顯的"如母懷抱嬰兒的教授"、在了知之際剎那不動于自然禪定的"如金探針的教言"、在安住之際從本初清凈的自處解脫而不退轉的"如大箭的竅訣"。這些都應當記住。 以上等根器為例,比如在第一剎那聚集消失,第二剎那任運成就生起時認識自性,安住于了知之際,第三剎那見到本初清凈的真諦而解脫,在未融入法界之前,以三天禪定的方式安住,如同流星放光一般從覺性中展現化身,僅以自顯的方式利益眾生,然後再融入本初清凈中,如同流星融入虛空。之後從任運成就地的大悲自然任運成就中生起利益,從那個本初清凈地不再實際展現化身,因為那是超越法身的作為和努力的境界。 這些天數是依據前世禪定的時間計算的。各種根器解脫后,在自然禪定中停留三十天、四十天等,最後五十三天,從自住的狀態中展現化身利益眾生后融入內在法界。也就是說,從解脫到未融入法界之間展現化身,各自停留相應的天數后融入法界。 第三,以融入方式的次第作為總結:先前任運成就的顯相生起,然後再融入覺性自身的狀態中,如同水晶光融入內部。如《寶藏論》所說:"融入游舞力的八種方式,任運成就無定的基礎,功德的方式如是。"《自現續》中說:"諸位道友,當任運成就的顯相變得強大,見到真諦時,應知有八種融入方式。其中大悲融入大悲,如同落日的光芒。"

དེ་ཡང་ཐུགས་རྗེ་ཐུགས་རྗེ་ལ་ཐིམ་པ་ནི་དཔེར་ན་ཉི་མ་ནུབ་པའི་ཟེར་ལྟ་བུའོ། །ཡེ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐིམ་པ་ནི་དཔེར་ན་མ་པང་དུ་བུ་འཇུག་པ་ལྟ་» «བུའོ། །འོད་འོད་ལ་ཐིམ་པ་ནི་དཔེར་ན་འཇའ་ཚོན་ནམ་མཁའ་ལ་ཡལ་བ་ལྟ་བུའོ། །སྐུ་སྐུ་ལ་ཐིམ་པ་ནི་དཔེར་ན་བུམ་པའི་སྐུ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་མེད་གཉིས་མེད་ལ་ཐིམ་པ་ནི་དཔེར་ན་ཆུ་བོ་ཆུ་བོ་ལ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །མཐའ་གྲོལ་མཐའ་གྲོལ་ལ་ཐིམ་པ་ནི་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ནམ་མཁའ་ལ་ཐིམ་པ་ལྟ་བུའོ། །དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་ངོ་བོ་ཀ་དག་ལ་ཐིམ་པ་ནི་དཔེར་ན་སེང་གེས་གངས་ཟིན་པ་ལྟ་བུའོ། །མ་དག་པ་འཁོར་བའི་སྒོ་དག་པ་ཡེ་ཤེས་ལ་ཐིམ་པ་ནི་དཔེར་ན་སྦྲའི་ཆོན་ཐག་བརྟུལ་བ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་བརྒྱད་པོ་ཐིམ་དུས་རིག་པ་ཤེལ་གོང་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་ལྟར་ཀ་དག་ནང་དབྱིངས་གཅིག་ཏུ་གནས་པས་ངོ་ཤེས་པ་རྣམས་ཆོས་སྐུ་ཉག་གཅིག་ཏུ་བདེ་ཀློང་གཅིག་ཏུ་འཁྱིལ་བའི་དུས་སོ། །དོན་བཞི་པ་སྲིད་པ་བར་དོ་ལ་ལས་ཀྱི་འཕྲོ་མཐུད་པ་ཡུར་བ་རྐང་ཆག་པ་ལ་ཝ་འཛུགས་པ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་ལ་གཉིས་ཏེ། རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་དུ་དབུགས་འབྱིན་ཚུལ་དང༌། སྲིད་པ་བར་དོ་དངོས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གསང་བ་སྙིང་ཏིག་འདིའི་དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གི་ཐ་མའི་ཐ་མ་དེ་སྲིད་པའི་བར་དོ་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བ་ལས་ལམ་བྱུང་ནས་ཆོས་ཉིད་བདེན་པའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་དུ་རྫུས་ཏེ་སྐྱེས་ནས་བར་དོ་མེད་པར་འཚང་རྒྱ་བ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། བདེན་པ་མཐོང་བའི་སེམས་ཅན་ནི། །རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་ཀྱང༌། །ཕྱོགས་བཅུ་སྤྲུལ་པའི་ཞིང་ཁམས་སུ། །གནས་ནས་མཐར་ཕྱིན་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང༌། ཡང་དེ་ལས། དབང་པོ་ཐ་མའི་ཐ་མ་ནི་ཞག་ཉི་ཤུ་གནས་ནས་དེ་ནས་ཡང་ལྷུན་འགྲུབ་ཀྱི་སྣང་བར་ལམ་བྱུང་ནས་དག་པ་འཁོར་བའི་སྒོར་ལམ་བྱུང་སྟེ་ཕྱོགས་བཅུ་སྤྲུལ་པ་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་སུ་གནས་ནས་བར་དོ་མེད་པར་ཡང་དག་པར་འཚང་རྒྱའོ་ཞེས་པ་དང༌། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། འདི་མཐོང་དབང་པོ་ཐ་མ་ལ། །བར་མ་དོ་ཉིད་སྣང་འགྱུར་རམ། །འོན་ཏེ་མི་སྣང་བ་འམ་ཅི། །སྟོན་པས་གསུངས་པ་དེ་སྣང་» «དེ། །

以下是完整的直譯： 大悲融入大悲,如同落日的光芒。智慧融入智慧,如同母親懷抱嬰兒。光融入光,如同彩虹消失在空中。身融入身,如同瓶中佛像。無二融入無二,如同河流匯入河流。邊際解脫融入邊際解脫,如同虛空融入虛空。清凈智慧門的本性融入本初清凈,如同獅子佔據雪山。不清凈輪迴門融入清凈智慧,如同帳篷繩索被解開。 當這八種融入時,覺性如同無瑕的水晶球,安住于本初清凈的內在法界中,那些認識自性的人融入唯一法身,盤旋于唯一的大樂境界中。 第四,在中陰續接業力,如同在斷腿的木樁上安裝假腿的教言分兩部分:一、在自性化身剎土中獲得解脫的方式;二、詳細解釋實際的中陰。 首先,這個大圓滿密意心髓的二十一種根器中最後的最後一種,從如夢的中陰中生起道路,通過法性真諦的加持,化生於自性化身剎土,無需經歷中陰而成佛。如《自現續》所說:"見到真諦的眾生,雖然未在相續中生起證悟,但在十方化身剎土中安住,最終將獲得解脫。"又說:"最下等根器的眾生停留二十天,然後在任運成就的顯相中生起道路,從清凈輪迴門中生起道路,安住於十方化身剎土,無需經歷中陰而真正成佛。"《日月雙運》中說:"見到此的最下等根器,是否會出現中陰?還是不會出現?佛陀所說的是會出現。"

སྟོན་པས་གསུངས་པ་དེ་སྣང་» «དེ། །རང་གར་འཛིན་པའི་བག་ཆགས་ཟད། །རང་བཞིན་སྤྲུལ་པར་དབུགས་ཕྱུང་སྟེ། །བར་དོ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཅེས་སོ། །ཞིང་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ལོངས་སྐུའི་རྣམ་པ་འདྲར་རུང་དུ་སྣང་སྟེ། ཕྱོགས་བཞི་ཞི་བས་བསྐོར་བའི་དབུས་སྟེང་གི་ཆར་རང་རང་གི་མདུན་ནས་བལྟས་པ་ན་ཁྲོ་བོའི་ཞིང་ཡོད་པ་ནི་སྟོན་པ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་བྱིན་རླབས་ལས་རང་ཤར་» «པའོ། །དེ་ཡང་རང་ཤར་ལས། འདི་ནས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་ཞིང་ཁམས་མངོན་པར་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། སྤྲུལ་པ་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་དེ་ན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དབང་བསྐུར་དམ་པ་ཐོབ་པའི་གནས་དེ་ན་གཞལ་ཡས་ཁང་གི་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་ཤེལ་ལས་གྲུབ་པའི་ཁང་པ་སྒོ་བཞི་དང་ལྡན་པ། རིན་པོ་ཆེ་སྣ་ལྔའི་རྟ་བབས་དང་ལྡན་པ། ས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རིན་པོ་ཆེ་ཤེལ་ལས་གྲུབ་པ། ཤིན་ཏུ་ཡིད་དུ་འོང་བ། བལྟ་ན་སྡུག་པ། ཐེམ་སྐས་དང་དཀར་ཁུང་དང་ལྡན་པ། ཕྱོགས་བཞི་ན་གསེང་དཀར་ཆེན་པོ་བཞི་ཡོད་པ། གསེང་དཀར་ནས་ཉི་མ་ཤར་བས་རིན་པོ་ཆེ་ཤེལ་ལས་གྲུབ་པའི་ཁང་པ་ལ་ཕོག་ནས་ནང་དུ་ཉིན་མོ་འོད་ལྔའི་སྣང་བ་ལྷུག་པར་འཆར་བ། གཞལ་ཡས་ཁང་དེའི་ཕྱི་རོལ་ན་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཆུའི་འོབས་ཡོད་པ། ཆུ་དེ་ལ་ནད་ཀྱིས་བཏབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཐུངས་ན་ནད་འཚོ་བར་འགྱུར་ལ། དེའི་ཕྱི་རོལ་ན་མཚེའུ་བརྒྱད་ཡོད་དེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་ཡང་བྱ་སྐད་སྙན་པ་སྣ་ཚོགས་ཏེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། བྱའི་རྒྱལ་པོ་ངང་པ་གསེར་ལྡན་དང་མཐིང་རིལ་དང༌། བྱ་ཀ་ཏི་དང༌། རྨ་བྱ་དང༌། ནེ་ཙོ་མི་སྐད་ཤེས་པ་དང༌། ཁུ་བྱུག་དང༌། ཤང་ཤང་ཏེའུ་དང༌། རི་སྐེགས་དང༌། དེ་ལ་སོགས་ཏེ་སྐད་སྙན་པའི་བྱ་རིགས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དང༌། ཡིད་དུ་འོང་བའི་བྱ་རིགས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཀང་ཀ་རི་དང༌། ཟེར་མོ་དང༌། སྤབས་དང༌། ལྷའི་བྱ་དྲིལ་བུའི་སྐད་ཅན་དང༌། བྱ་ཀྲི་ཏི་ས་གསེར་གྱི་རྡོ་རྗེའི་གཟུགས་ལ་སོགས་ཏེ། གཡུའི་མདོག་ལྟར་སྔོ་བ་དང༌། དུང་གི་མདོག་ལྟར་དཀར་བ་དང༌། བྱེ་རུའི་མདོག་ལྟར་དམར་བ་དང༌།

以下是完整的直譯： 佛陀所說的是會出現。自我執著的習氣已盡,獲得解脫于自性化身中,無需經歷中陰而成佛。 那些剎土的自性顯現如同報身的形象,四方被寂靜尊環繞,在上方中央的前方可以看到忿怒尊的剎土,這是從普賢金剛持佛的加持中自然顯現的。 《自現續》中說:在此東方世界有一個名為"現喜"的剎土。在那個化身剎土中,有一位名為金剛薩埵的化身佛,他獲得了一切如來的殊勝灌頂。在那裡有無量功德莊嚴的宮殿,具體如下:由水晶寶石構成的四門宮殿,有五色寶石的階梯,整個地面也是由水晶寶石構成,非常悅意,美麗動人,有臺階和窗戶,四方有四個大白傘蓋,從白傘中升起的太陽照射在水晶宮殿上,使內部充滿五色光明。宮殿外有具八功德的水池,飲用此水可以治癒疾病。水池外有八個小湖,湖中有各種悅耳的鳥鳴,如:金翅鳥王、青鳥、迦陵頻伽鳥、孔雀、會說人話的鸚鵡、布穀鳥、鵪鶉、山鷓鴣等八萬種悅耳鳴叫的鳥類,以及令人愉悅的鳥類如:迦陵頻伽、雀鳥、雁鳥、天鳥鈴聲、金剛形狀的吉祥鳥等,有如青玉般藍色的、如海螺般潔白的、如珊瑚般紅色的。

དུང་གི་མདོག་ལྟར་དཀར་བ་དང༌། བྱེ་རུའི་མདོག་ལྟར་དམར་བ་དང༌། ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་ལྟར་ལྗང་བ་ལ་སོགས་ཏེ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་སྐད་སྙན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱི་རིམ་ན་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་ལྕགས་རི་ཡོད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་ན་རིན་པོའི་ཆེ་སྣ་བདུན་ལས་བྱས་པའི་ཁྲི་ཆོས་བཤད་པའི་སྟན་དང་ལྡན་པ་ཡོད་དོ། །དེར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་སྲོད་ལ་འཁོར་རྣམས་ལ་རྒྱུའི་ཆོས་འཆད་དོ། །ནམ་ཕྱེད་ན་སྔགས་ཕྱིའི་ཆོས་འཆད་དོ། །ཐོ་རངས་གསང་སྔགས་ནང་གི་ཆོས་འཆད་དོ། །» «ཉི་མ་ཕྱེད་ན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འབྲས་བུ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་འཆད་དོ། །དེ་ལྟར་ཞག་རེ་རེ་ལ་ཆོས་ཐུན་བཞི་བཞི་འབྱུང་ངོ༌། །དེ་ན་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བ་གཅིག་གི་ཐོགས་པ་ཤ་སྟག་གོ །ལོ་ཡང་ལྔ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཐུབ་བོ། །ཞིང་ཁམས་དེ་ན་ཟས་དང་སྐོམ་ཡང་ཡིད་ལ་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་ཚིམ་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ན་ནད་མེད་ལ་འབྱུང་སྲིད་ནའང་ཆུ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་དེ་འཐུངས་པས་ནད་སེལ་ལོ། །མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དེ་ལ་མཆོད་པ་ཆེར་བྱེད་ཤ་སྟག་གོ །གཞལ་ཡས་ཁང་དེའི་ཟུར་བཞི་ན་མུ་ཏིག་ལས་གྲུབ་པའི་མཆོད་རྟེན་བཞི་ཡོད་དེ། དེ་བཞིའི་བར་དྲིལ་བུ་གཡེར་ཁ་དྲ་བའི་ཐག་པས་སྦྲེལ་ནས་ཡོད་དེ་ཐག་པ་དེ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་ན་དྲིལ་བུའི་སྒྲ་ཡིད་དུ་འོང་བ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ངོ༌། །ཕྱོགས་བཞི་ན་དར་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་བ་དན་བཞི་ཡོད་དེ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་ལས་དྲི་ཞིམ་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ངོ༌། །གཞལ་ཡས་ཁང་དེ་ན་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་དོ། །གཞལ་ཡས་ཁང་དེ་ནི་འདི་ནས་ཤར་ཕྱོགས་ན་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱ་འདས་པའི་སྟེང་ན་ཡོད་» «དོ། །དེར་སྐྱེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་སུམ་བཅུ་རྩ་གསུམ་གྱི་ལྷ་དང་ལོངས་སྤྱོད་མཉམ་མོ། །ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་དེ་ན་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་དོ། །འདི་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་ན་དཔལ་དང་ལྡན་པའི་ཞིང་ཁམས་སྤྲུལ་པ་སྐུའི་གནས་དེ་ན་ཡང་རིན་པོ་ཆེ་གསེར་ལས་གྲུབ་པའི་ཁང་པ་གྲུ་བཞི་པ་བ་གམ་དང་བཅས་པ། སྒོ་བཞི་རྟ་བབས་དང་བཅས་པ།

以下是完整的直譯： 如海螺般潔白的、如珊瑚般紅色的、如藍寶石般綠色的等等,無法想像的悅耳動聽和令人愉悅的鳥類。外圍有七寶圍墻。中央有由七寶製成的說法寶座。在那裡,名為金剛薩埵的化身佛在黃昏時為眾眷屬講解因乘法,午夜講解外密法,黎明講解內密法,中午講解無上果位的大圓滿法。每天如此進行四次說法。 居住在那裡的菩薩們都只剩一生就可成佛。壽命可達五百五十歲。在那個剎土中,只要心念飲食就能得到滿足。雖然沒有疾病,但如果生病了,飲用具有八功德的水就能治癒。眾生經常以各種鮮花供養那位化身佛。 宮殿四角有四座由珍珠構成的佛塔,塔之間用鈴鐺和金鈴網連線,風吹動時發出各種悅耳的聲音。四方有各色綢緞幡幢,風吹動時散發各種芳香。那個宮殿具有如此無量功德。 那個宮殿位於此處東方五百由旬之外。生於那裡的菩薩們與三十三天的天神享受同等受用。東方的化身剎土就是如此。 在此處南方有一個名為"具吉祥"的化身剎土,那裡有由黃金寶石構成的四方宮殿,有閣樓,四門有階梯。

འདི་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་ན་དཔལ་དང་ལྡན་པའི་ཞིང་ཁམས་སྤྲུལ་པ་སྐུའི་གནས་དེ་ན་ཡང་རིན་པོ་ཆེ་གསེར་ལས་གྲུབ་པའི་ཁང་པ་གྲུ་བཞི་པ་བ་གམ་དང་བཅས་པ། སྒོ་བཞི་རྟ་བབས་དང་བཅས་པ། ཟུར་བཞིར་མཆོད་རྟེན་དང་བཅས་པ། ལོགས་བཞིར་བ་དན་དང་བཅས་པ། ཕྱོགས་བཞིར་གསེང་དཀར་དང་བཅས་པ། མཚོ་བདུན་བྱ་དང་བཅས་པ༌། ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་ཆུ་ལྕགས་རི་དང་བཅས་པ། ཁྲི་དང་ཆོས་ཀྱང་གོང་གི་ལྟར་བཤད་» «དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཤ་སྟག་» «གོ །སྤྲུལ་བའི་སྐུ་རིན་པོ་ཆེ་འབྱུང་ལྡན་གྱི་ཞིང་ཁམས་དེ་ན་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་དོ། །འདི་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་ན་པདྨ་བརྩེགས་པའི་ཞིང་ཁམས་ནའང་སྤྲུལ་པ་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་དེ་ན་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ནའང་གོང་གི་ཡོན་ཏན་དང་མཉམ་པ་ཡོད་དོ། ། འདི་ནས་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ན་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པར་བཀོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ན་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཞིང་ཁམས་དེ་ན། གཞལ་ཡས་ཁང་གི་ཡོན་ཏན་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་དེ། རིན་པོ་ཆེ་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་ལས་གྲུབ་པའི་ཁང་པ་གྲུ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་ཕྱོགས་བཞི་ན་གསེང་དཀར་ཆེན་པོ་བཞི་ཡོད་དེ། དེ་ནས་ཉི་མ་ཤར་བས་འོད་ལྗང་གུས་ནང་ཁེངས་ནས་ཡོད་དོ། །ས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཨིནྡྲ་ནཱི་ལ་ལས་གྲུབ་པ་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱི་རིམ་ན་ཆུ་ཡན་ལག་བརྒྱད་དང་ལྡན་པ་རེག་ན་བདེ་བ། འཐུངས་ན་ནད་ཐམས་ཅད་སེལ་བ་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱི་རིམ་ན་མཚེའུ་བདུན་ཡོད་པ། དེའི་ནང་ན་བྱ་སྐད་སྙན་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་གནས་ཏེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ་བྱའི་རྒྱལ་པོ་ངང་པ་གསེར་ལྡན་དང༌། མཐིང་རིལ་དང༌། བྱ་ཀ་ཏ་རི་དང༌། རྨ་བྱ་དང༌། ནེ་ཙོ་མི་སྐད་ཤེས་པ་དང༌། ཁུ་བྱུག་དང༌། ཤང་ཤང་ཏེའུ་དང༌། རི་སྐེགས་དང༌། དེ་ལ་སོགས་ཏེ་སྐད་སྙན་པའི་བྱ་རིགས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་དང༌། གཞན་ཡང་ཡིད་དུ་འོང་བའི་བྱ་རིགས་འདི་ལྟ་སྟེ། ཀང་ཀ་རི་དང༌། ཟེར་མོ་ དང༌། སྦབས་དང༌། ལྷའི་བྱ་དྲིལ་བུའི་སྐད་ཅན་དང༌། བྱ་ཀྲི་ཏི་ས་གསེར་གྱི་རྡོ་ རྗེའི་གཟུགས་དང༌། དེ་ལ་སོགས་ཏེ་གཡུའི་མདོག་ལྟར་སྔོ་བ་དང༌།

以下是完整的直譯： 在此處南方有一個名為"具吉祥"的化身剎土,那裡有由黃金寶石構成的四方宮殿,有閣樓,四門有階梯,四角有佛塔,四面有幡幢,四方有白傘蓋,有七湖和鳥類,有具八功德的水和圍墻,有寶座,說法方式如前所述。那裡的菩薩們也都只剩一生就可成佛。化身佛寶生的剎土具有如此功德。 在此處西方有一個名為"蓮花層疊"的化身剎土,那裡有一位名為"無量光"的化身佛,具有與前述相同的功德。 在此處北方世界有一個名為"寶莊嚴"的剎土,那裡有一位名為"不空成就"的化身佛,其宮殿具有如下功德:由藍寶石構成的四方宮殿,四方有四個大白傘蓋,太陽升起時內部充滿綠光。整個地面也是由藍寶石構成。外圍有具八功德的水,觸之舒適,飲用可以治癒一切疾病。外圍還有七個小湖,湖中有各種悅耳的鳥鳴,如:金翅鳥王、青鳥、迦陵頻伽鳥、孔雀、會說人話的鸚鵡、布穀鳥、鵪鶉、山鷓鴣等八萬種悅耳鳴叫的鳥類,以及其他令人愉悅的鳥類如:迦陵頻伽、雀鳥、雁鳥、天鳥鈴聲、金剛形狀的吉祥鳥等,有如青玉般藍色的、

དེ་ལ་སོགས་ཏེ་གཡུའི་མདོག་ལྟར་སྔོ་བ་དང༌། དུང་གི་མདོག་ལྟར་དཀར་བ་དང༌། བྱི་རུའི་མདོག་ལྟར་དམར་བ་དང༌། ཨི་ནྡྲ་ནཱི་ལའི་མདོག་ལྟར་ལྗང་བ་དང༌། དེ་དག་ལ་སོགས་ཏེ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་སྐད་སྙན་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱི་རོལ་ན་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱི་ལྕགས་རི་ཡོད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དབུས་ན་རིན་པོ་ཆེ་མརྒཏ་ལས་གྲུབ་པའི་ཁྲི་ཆོས་བཤད་པའི་སྟན་དང་བཅས་པ་ཡོད་དོ། །དེར་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དོན་ཡོད་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེས་སྲོད་ལ་གདམས་ངག་གི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ནམ་ཕྱེད་ན་དབང་གི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཐོ་རངས་སྤྱོད་པའི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །ཉི་མ་ཕྱེད་ན་ལྟ་སྒོམ་གྱི་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །དེར་ཞག་རེ་ལ་ཆོས་ཐུན་བཞི་བཞིས་འཁོར་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་འགྲོལ་ ལོ། །དེ་ན་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཤ་སྟག་ག»ོ «།ལོ་ཡང་སྟོང་སྟོང་ཐུབ་བོ། །ཞིང་ཁམས་དེ་ན་ཟས་དང་སྐོམ་ཡིད་ལ་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་ཚིམ་པ་ཡོད་དོ། །དེ་ན་བད་ཀན་ལས་གྱུར་པ་དང༌། རླུང་ལས་གྱུར་པ་དང༌། མཁྲིས་པ་ལས་གྱུར་པ་དང༌། འདུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་ནད་མེད་དོ། །མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དེ་ལ་མཆོད་པ་རྒྱ་ཆེར་བྱེད་པ་ཤ་སྟག་གོ» «།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་ཁ་དོག་ལྗང་གུ་ཤ་སྟག་གོ» «།རྟ་དང་བཞོན་པ་ཡང་ལྗང་གུ་ཤ་སྟག་གོ ཁྱེའུ་དང་བུ་མོའི་གཟུགས་སུ་སྣང་བ་ཤ་སྟག་གོ །ཀུན་ཀྱང་འདོད་པ་དང་བྲལ་ཞིང་དགའ་བ་ཤ་སྟག་གོ» «། ཀུན་ཀྱང་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་ཤ་སྟག་གོ» «།ཞིང་ཁམས་དེ་ན་སེམས་ཅན་རྣམ་པ་གསུམ་མེད་དོ། །ཡིད་དྲུག་མེད་དོ། །ཉོན་མོངས་པ་དྲུག་མེད་དོ། །མ་རིག་པའི་རྐྱེན་བཞི་དང་བཅས་པ་མེད་དོ། །མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཡིད་མེད་དོ། །ཀུན་ཀྱང་རྣམ་རྟོག་དང་བྲལ་བ་ཤ་སྟག་གོ» «།གཞལ་ཡས་ཁང་གི་འཁོར་གྱི་ཡོན་ཏན་ནོ། །གཞལ་ཡས་ཁང་དེའི་ཟུར་བཞི་ན་རིན་པོ་ཆེ་ཤེལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཁྲི་འཕང་དགུ་པ་བཞི་ཡོད་དོ། །དེའི་བར་རྣམས་གསེར་གྱི་དྲིལ་བུ་གཡེར་ཁ་དྲ་བའི་ཐག་པས་སྦྲེལ་ནས་ཡོད་དོ། །དེ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་ལས་དྲིལ་བུའི་སྒྲ་སྙན་པ་སྣ་ཚོགས་པ་འབྱུང་ངོ༌། །

以下是完整的直譯： 如青玉般藍色的、如海螺般潔白的、如珊瑚般紅色的、如藍寶石般綠色的等等,無法想像的悅耳動聽和令人愉悅的鳥類。外圍有七寶圍墻。中央有由綠寶石製成的說法寶座。在那裡,名為不空成就的化身佛在黃昏時講授教授法,午夜講授灌頂法,黎明講授行為法,中午講授見修法。每天如此進行四次說法來解脫眾眷屬的相續。 居住在那裡的菩薩們都只剩一生就可成佛。壽命可達一千歲。在那個剎土中,只要心念飲食就能得到滿足。那裡沒有由痰、風、膽汁及其綜合引起的疾病。眾生經常以各種鮮花廣泛供養那位化身佛。那裡的菩薩們全都是綠色的。坐騎也都是綠色的。全都顯現為童男童女的形象。所有人都遠離慾望且充滿喜悅。所有人都沒有分別念。 那個剎土中沒有三種眾生、六種意識、六種煩惱、四種無明緣及與無明相應的意識。所有人都遠離分別念。這些是宮殿周圍的功德。 宮殿四角有四座九層高的水晶佛塔。塔之間用金鈴鐺和金鈴網連線,風吹動時發出各種悅耳的聲音。

དེ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་ལས་དྲིལ་བུའི་སྒྲ་སྙན་པ་སྣ་ཚོགས་པ་འབྱུང་ངོ༌། །མཆོད་རྟེན་བཞི་ལ་ཉི་མ་ཕོག་པས་འོད་ལྔའི་ཞགས་པས་འབྲེལ་ནས་ཡོད་དོ། །ཕྱོགས་བཞི་ན་རྨ་བྱའི་བ་དན་བཞི་ཡོད་དེ་དེ་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པས་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་མཛེས་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ངོ༌། ། ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་དོ། །གཞལ་ཡས་ཁང་དེ་ནི་འདི་ནས་བྱང་ཕྱོགས་ན་དཔག་ཚད་ལྔ་བརྒྱའི་སྟེང་ན་ཡོད་དོ། །དེར་སྐྱེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་གཟུགས་ཁམས་ཀྱི་ལྷ་དང་ལོངས་སྤྱོད་མཉམ་ མོ། །བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་ཞིང་ཁམས་དེ་ན་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་དོ། །ཞིང་ཁམས་དེ་དག་གི་མདུན་གྱི་བར་སྣང་ལ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཁྲོ་བོའི་ཞིང་ཁམས་ཡོད་དོ། །དུར་ཁྲོད་ཆེན་པོ་མེ་འབར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་གཞལ་ཡས་ཁང་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་དོ། །ཐོད་པའི་ཁང་པ་གྲུ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ཡོད་དེ། དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐོད་པ་སྐམ་པོས་གྲམ་བུ་བྱས་པ། ཤར་«༼༡༽«རི་ཡོད་པས་རྩིག་པ་བྱས་པ། བྷནྡྷ་ལྕང་ལོ་ཅན་གྱིས་ཁ་བད་བྱས་པ། རྒྱ་དང་དཔངས་དཔག་ཏུ་མེད་པ། གནམ་ལྕགས་ཀྱི་གཟེར་བཏབ་པ། རཀྟའི་ཞམ་ཆུ་འབབ་བ། ཉི་ཟླའི་ཀ་གདན་བྱས་པ། ཆུ་སྲིན་ཁ་ཡིས་ཀ་གཞུ་བྱས་པ། ལྷ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་གདུང་དུ་བྲེས་པ། མཆོག་ཆེན་པོའི་གྲལ་མ་བཏང་བ་ཡོད་དོ། །ཉིན་མོ་རླུང་འཚུབ་པ། མཚན་མོ་མེ་འབར་བ། གཞལ་ཡས་ཁང་དེའི་ཟུར་བཞི་ན་ཞིང་ཆེན་གྱི་གདུགས་ཕུབ་པ། ལྷ་མོ་ལྔ་གར་བྱེད་པ། ས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རཀྟའི་རྦ་ཀློང་འཁྲུག་པའོ། ། གཞལ་ཡས་ཁང་དེའི་ནང་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞོན་ནུ་དཔའ་བོ་སྟོབས་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ཐུགས་ཞི་བ་ལས་མ་གཡོས་ཀྱང་སྐུ་ཁྲོ་བོའི་ཆ་བྱད་དུ་བསྟན་པ། མཁའ་འགྲོ་མ་དང་ཁྲོ་བོའི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བསྐོར་ནས་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། མཁའ་འགྲོ་མ་པུ་རྣ་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང༌། ཚངས་པ་དུང་མགྲིན་ཅན་དང༌། དྲང་སྲོང་ཟླ་འོད་གཞོན་ནུ་དང༌། ཡང་འཁོར་གྱི་མཁའ་འགྲོ་མ་ཨེ་ཀ་ཛ་ཊཱི་སྤུན་དྲུག་དང༌། དེའི་བྲན་མོ་བཅུ་བཞི་དང༌། གཡོག་མོ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་དང༌། ཡང་གཡོག་འབུམ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ལ་སོགས་ཏེ་མཁའ་འགྲོ་མའི་འཁོར་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བསྐོར་བའོ། །

以下是完整的直譯： 風吹動時發出各種悅耳的鈴聲。陽光照射四座佛塔時,五色光芒相互交織。四方有四面孔雀羽毛製成的幡幢,風吹動時呈現出各種悅目美麗的景象。有如此無量功德。這座宮殿位於此處北方五百由旬之處。生於此處的菩薩們與色界天人享受同等受用。北方的化身剎土也是如此。 這些剎土前方的虛空中有化身佛的忿怒剎土。有一個名為"大火燃燒尸林"的地方,那裡有這樣的宮殿:四方骷髏宮殿,以乾枯頭骨為基礎,以人骨為墻壁,以長髮人頭為頂蓋,長寬無法測量,用金剛釘固定,有血水流淌,日月為柱礎,海怪口為拱門,八大天神為樑柱,大自在天為橫樑。白天狂風呼嘯,夜晚火焰熊熊。宮殿四角豎立大傘蓋,五位天女翩翩起舞,整個地面是翻騰的血海。 宮殿內有一位名為"具力勇猛童子"的世尊,雖然內心平靜不動,但顯現忿怒相。他被無量空行母和忿怒眾圍繞。包括:空行母普爾納近寂、梵天白頸、仙人月光童子,以及眷屬空行母獨髻姐妹六人、其十四位婢女、五十八位侍女、十六萬僕從等無量空行眷屬圍繞。

ཡང་གཡོག་འབུམ་ཁྲི་དྲུག་སྟོང་ལ་སོགས་ཏེ་མཁའ་འགྲོ་མའི་འཁོར་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བསྐོར་བའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེའི་ཐུགས་ལས་སྤྲུལ་པའི་འཁོར་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་ཏེ་ཁྲོ་བོའི་འཁོར་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས་བསྐོར་བ། དགའ་རབ་རྡོ་རྗེ་ལ་སོགས་ཏེ་མིའི་འཁོར་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བསྐོར་བའོ། །འཁོར་རྣམས་ལ་འབྲས་བུ་གསང་སྔགས་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་ཞི་བ་སྤྲུལ་པ་སྐུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་གྲོལ་བར་བྱེད་པ། ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁྲོ་བོའི་གཉེར་མ་དང་ལྡན་པ་ཤ་སྟག་གོ» «།དེ་ལ་སོགས་ཏེ་ཐུན་མོང་དང་ཁྱད་པར་གྱི་འཁོར་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བསྐོར་བ། ཆོས་ཀྱི་གླུ་དང་ཆོས་ཀྱི་གར་སྣ་ཚོགས་པ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་སྣ་ཚོགས་པ་སྒྲོག་པ་ཤ་སྟག་གོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཁ་ཅིག་གི་བཞེད་ཀྱིས་ཐ་མའི་གང་ཟག་དེ་ཞིང་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ཉུལ་བར་འདོད་དེ། སྐྱེ་བའང་སྐད་ཅིག་མ་ལ་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེའོ་ཞེས་པའང་འདིའི་དགོངས་པར་མི་སྣང་སྟེ། ཞིང་དེ་དག་ན་སྐྱེ་བ་གཅིག་གིས་ཐོགས་པ་ཤ་སྟག་ཅེས་བཤད་པ་དང་ཡང་འགལ་ལ། ལོ་ཡང་ལྔ་བརྒྱ་ན་གྲོལ་བར་བཤད་དེ། ཨ་ཏི་བཀོད་པ་ཆེན་པོ་ལས། ལྔ་བརྒྱ་དག་ན་ངེས་པའི་སར་གྲོལ་ལོ། །ཞེས་པས་ཞིང་སོ་སོ་ཐམས་ཅད་དུ་སྐྱེ་ན་ལོ་དེ་བས་ལྷག་པ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བཤད་འགྲེལ་ཆེན་མོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར། ཞིང་གང་དུ་སྐྱེས་པ་དེར་རྒྱུད་སྨིན་ནས་མདུན་གྱི་ནམ་མཁའ་མི་མཇེད་བརྩེགས་པ་ལ་ཁྲོ་བོའི་ཞིང་མཐོང་དུས་དེའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་མཐའ་དག་སྦྱངས་ཏེ་ཀ་དག་གི་ས་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཡང་འདིའི་གནད་ཆེ་བ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པས་ལེགས་པར་དབྱེ་བ་ཕྱེད་པ་གཅེས་སོ། །» «གཉིས་པ་སྲིད་པའི་བར་དོ་དངོས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་རྣམས་གྲངས་ངེས་པ་ཉི་ཤུ་སྟེ། འཁོར་ཚུལ། ངེས་ཚིག» «ཆ་བྱད། མངོན་ཤེས། རྫུ་འཕྲུལ། ཚེ་ཚད། ཁ་དོག» «མགོ་བོའི་ལྟ་ལུགས། ལས་བསོག་མི་བསོག» «ལས་ཀྱི་ལྟས། མིང་གི་རྣམ་གྲངས། ལུས་ཀྱི་ཚད། སྐྱེ་གནས། སྤྱོད་ལམ། འོད། ལས་འབྲེལ། ཕྱི་མའི་ལུས། ཉོན་མོངས་དང༌། ཁམས་གང་དུ་གཏོགས་པ། མངལ་དུ་ཚུད་པའི་ལྟས། དཔེས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །དང་པོ་འཁོར་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི།

以下是完整的直譯： 以及十六萬僕從等無量空行眷屬圍繞。世尊心中化現的眷屬金剛手等無量忿怒眷屬圍繞,極喜金剛等無量人類眷屬圍繞。他以此無上密咒果位法門,令化身佛的寂靜菩薩們獲得解脫。所有人都顯現忿怒相。此外還有無量共同和特殊眷屬圍繞,他們都在唱誦各種法歌、跳各種法舞、發出各種法音。 有些人認為最下等根器的人可以遍歷這五種剎土,並在剎那間化生。但這似乎不符合此處的意思,因為此處說那些剎土中的眾生都只剩一生即可成佛,而且說五百年後就能解脫,如《阿底大莊嚴》中說:"五百年後必定解脫到決定地。"如果要在每個剎土中都轉生,所需時間就會更長。因此,按照《大疏》所說,應該是在某一剎土中出生后成熟相續,當看到前方虛空中層疊的忿怒剎土時,通過其加持力清凈所知障,在本初清凈地現前證悟。這是此處的一個重要關鍵,應當仔細辨別。 第二,詳細解釋中陰身本身有二十個方面需要確定:1.輪迴方式 2.詞源 3.形象 4.神通 5.神變 6.壽命 7.膚色 8.頭部朝向 9.是否積累業力 10.業的徵兆 11.名稱 12.身體大小 13.出生處 14.行為舉止 15.光芒 16.業力聯繫 17.來世身體 18.煩惱 19.屬於哪一界 20.入胎的徵兆和比喻說明的特點。 首先是輪迴方式的特點:

།དང་པོ་འཁོར་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཟོ་ཆུན་གྱི་འཁོར་ལོ་ལྟར་སྔ་མའི་ལུས་དང་སྣང་བ་སྤངས་ནས་སྲིད་པ་བར་དོར་འཇུག» «དེ་ནས་ཕྱི་མར་འཇུག» «ཡང་བར་དོར་འཇུག་པ་ལན་གྲངས་མེད་པར་འཕོ་སྟེ་སོ་སོའི་ཡིད་ཀྱི་ལུས་ཅན་རྨི་ལམ་ལྟར་བརྟེན་མི་ཐུབ་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་འབྱུང་བཞི་རགས་པ་དང་བྲལ་ཡང་ཡོད་པ་སྙམ་པ་ནི་ས་བོན་གྱི་ཆ་ཀུན་གཞི་ལ་ཡོད་པ་ལངས་པས་སྲིད་པའི་མིང་དང་འབྱུང་བའི་མིང་གཉིས་འཛིན་པའི་ལུས་ཅན་ནོ། །ངེས་ཚིག་ནི་ལས་དང་སྐྱེ་གནས་དང་བདེ་སྡུག་དུ་མ་སྲིད་པས་སྲིད་པ་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ནུབ་ཕྱི་མ་མ་བླངས་པའི་བར་ཡིན་པས་བར་དོ་ཞེས་བྱའོ། །ལུས་ཀྱི་ཆ་བྱད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་བར་དོར་ཇི་ཙམ་གནས་པའི་ཕྱེད་སྔར་གྱི་ཆ་བྱད་དུ་འབྱུང་བ་ནི་བག་ཆགས་སྔ་མའི་སྟོབས་ནུབ་ཏུ་ཉེ་བ་ཡིན་ལ། ཕྱེད་ཕྱི་མ་གར་སྐྱེ་དེའི་ལུས་དང་གོས་ལ་སོགས་པར་འཆར་བ་ནི་བག་ཆགས་ཕྱི་མ་ལངས་སུ་ཉེ་བའི་འགོ་བརྩམས་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །མངོན་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ཟག་བཅས་ཀྱི་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་སྟོང་གསུམ་གྱི་འཇིག་རྟེན་སྣོད་བཅུད་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ལ་དབང་པོའི་ཡུལ་དུ་མཐོང་བ་སྟེ། སྔར་མངོན་ཤེས་སྒོ་མཐོང་བ་ལས་འབྱུང་བའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་གང་དུ་བསམ་པ་དེར་སྐད་ཅིག་གིས་སླེབ་པ་ཡིད་མགྱོགས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཡོད་པས་ནམ་མཁའ་ལ་འགྲོ་ཞིང་ཁབ་ཀྱི་མིག་དང༌། རྟ་རྔའི་ཉག་དང༌། སྐྲའི་ནང་དང༌། བྲག་དང༌། སྒོ་ང་ལ་སོགས་པའི་ནང་རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་གང་དུ་ཤེས་པ་ཆུད་ཀྱང་དེར་ཚུད་ནས་མངལ་གནས་དང་རྡོ་རྗེ་གདན་མ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཟང་ཐལ་བའོ། །དེ་ཡང་གོང་དུ་ལོངས་སྐུའི་རྫུ་འཕྲུལ་མཐོང་བ་ལས་འབྱུང་» «བའོ། །འདི་དག་ཀྱང་རྨི་ལམ་ལྟར་སྐད་ཅིག་ལ་ཡལ་ནས་དེ་ནས་སྣང་བ་གཞན་འཆར་བས་རྟག་མི་ཐུབ་པའོ། །ཚེ་ཚད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། སྐྱེ་ཚུལ་ཉི་ཤུ་པོ་འདི་དག་ཞག་བདུན་ལ་སོགས་ཏེ། ཞག་བདུན་སོང་ནས་སྔར་གྱི་ཤི་བ་དྲན་པ་ལས། སྔར་ཤི་བའི་དུས་དེར་འཆི། སྐྱེ་བ་དྲན་པ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་སྟེ། བདུན་ཕྲག་བདུན་ཚུན་ཆད་ཞག་བདུན་ཕན་ཆད་ཀྱི་བར་སྲིད་པ་བར་དོར་གནས། ལ་ལ་བདུན་ཚན་དང་པོ་རྫོགས་ནས་ལུས་ལེན།

以下是完整的直譯： 首先是輪迴方式的特點:如同水磨的輪子一樣,捨棄前世的身體和顯現,進入中陰,然後進入來世,再次進入中陰,如此無數次轉生。各自具有如夢境般不穩定、無礙的意識身,雖然離開了粗大的四大元素,但由於阿賴耶識中的種子成分顯現,而有存在的感覺,具有執持"有"和"元素"兩種名稱的身體。 詞源解釋:因為有多種業力、出生處和苦樂可能存在,所以稱為"有"(srid pa);因為是前世結束后、來世尚未開始的中間階段,所以稱為"中陰"(bar do)。 形象特點:在中陰存在期間的前半段,呈現前世的形象,這是因為前世的習氣力量即將消失;後半段則顯現為將要投生處的身體和衣著等,這是因為新的習氣即將生起。 神通特點:以有漏神通可以同時看到三千大千世界器世間和有情世間的一切顯現,這源於之前所見的神通之門。 神變特點:具有意念速度的神變,能瞬間到達所想之處,可以在空中行走,能進入針眼、馬尾毛、頭髮內部、巖石、蛋等粗細各處,除了母胎和金剛座外,可以穿透一切。這也源於之前所見的報身神變。這些都如同夢境一樣瞬間消失,然後出現其他顯現,因此不能持久。 壽命特點:這二十種出生方式都是七天等。過了七天後,憶起前世死亡,就會在那個時候死亡;憶起投生,就會投生。在七個七天之內,最多不超過七天,停留在中陰狀態。有些在第一個七天結束后就獲得身體。

ལ་ལ་བདུན་ཚན་དང་པོ་རྫོགས་ནས་ལུས་ལེན། ཁ་ཅིག་བདུན་ཕྲག་གཉིས་དང་གསུམ་དང་བཞི་ལྔ་ལ་སོགས་པ་རིང་དུ་གནས་ནས་ལུས་ལེན་པ་སྟེ། རིང་མཐའ་ཞག་བཞི་བཅུ་རྩ་དགུའོ། ཁ་དོག་གི་ཁྱད་པར་ནི་ཕྱི་མ་གར་སྐྱེ་བ་དེའི་ཁ་དོག་ཏུ་སྣང་སྟེ། ལྷ་མི་གཉིས་དཀར། ལྷ་མིན་དང་དུད་འགྲོ་སེར། ཡི་དགས་སྔོ། དམྱལ་བ་སྨུག་ནག་གོ །རྒྱུ་ནི་གོང་དུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཁ་དོག་མཐོང་བ་ལས་འབྱུང་པའོ། །མགོ་ལྟ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་ལྷ་མི་གྱེན། ལྷ་མིན་དང་དུད་འགྲོ་འཕྲེད། ཡི་དགས་དང་དམྱལ་བ་ཐུར་ལ་བལྟའོ། །ལས་སོག་མི་སོག་གི་ཁྱད་པར་ནི་རགས་པ་མངོན་གྱུར་པ་མི་སོག་ལ། ཕྲ་བ་ལུང་མ་བསྟན་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་ཉེར་ལེན་གྱི་ཆ་ཅན་ཕྲ་བར་གསོག་སྟེ་རྨི་ལམ་བཞིན་ནོ། །དགེ་སྡིག་གི་ལྟས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ལས་དཀར་ཞིང་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བ་རྣམས་ཤེས་པ་གསལ་ལ། མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་རྣམས་ཤེས་པ་རྨུགས་ཤིང་མི་གསལ་ལོ། །མིང་གི་ཁྱད་པར་ནི་བཞི་སྟེ། འབྱུང་བ་ཕྲ་མོའི་བག་ཆགས་ཀྱི་གཟུགས་རགས་པ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པར་སྣང་བས་སྲིད་པའི་ཤ་གཟུགས་ཅན་དང་གཅིག» «ཟས་སུ་དྲི་ཟ་ཞིང་ལས་ཀྱི་ཉེ་བར་འཁོར་བས་དྲི་ཟ་ཉེ་བར་འཁོར་བ་དང་གཉིས། ལུས་སྔ་ཕྱིའི་བར་ཡིན་པས་སྲིད་པའི་བར་དོར་ཕུང་པོ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་དང་གསུམ། གཟུགས་དང་དབང་པོ་རགས་པར་མེད་ཀྱང་ལས་དང་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་པོ་ཚང་བར་མཐོང་བས་དབང་པོ་ཀུན་ཚང་ཐོགས་མེད་ལྡན་དང་བཞིའོ། །རྒྱུ་ནི་གོང་དུ་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྦྱོར་གྱི་རྩལ་ལས་འབྱུང་བའོ། །ལུས་ཚད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ལས་དག་པ་རྣམས་བྱིས་པ་ལོ་བཅུ་དྲུག་ལོན་པའི་ན་ཚོད་ལ། མ་དག་པ་རྣམས་བརྒྱད་པ་ཙམ་སྟེ། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་མཐོང་བ་ལས་འབྱུང་བའོ། །» «སྐྱེ་གནས་བཞི་ལས་གོང་དུ་གཏོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི། རྫུས་སྐྱེས་སུ་གཏོགས་ཏེ་ལྷ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་འོད་དང་རྫུ་འཕྲུལ་ཡོད་ལ། དམྱལ་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་ཞག་བདུན་བདུན་ན་སྐྱེ་ཤིའི་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་ལ་སྤྱོད་» «པའོ། །ཐུན་མོང་གི་ལུང་ལས་ཀྱང༌། དམྱལ་བ་རྣམས་དང་ལྷ་རྣམས་དང༌། །» «སྲིད་པ་བར་མ་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེ། །ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །

以下是完整的直譯： 有些在第一個七天結束后就獲得身體。有些在兩、三、四、五個七天等更長時間后才獲得身體,最長不超過四十九天。 膚色特點:顯現為將要投生處的膚色。天人和人類為白色,阿修羅和畜生為黃色,餓鬼為藍色,地獄眾生為黑紫色。這源於之前所見的法性之色。 頭部朝向特點:天人和人類向上看,阿修羅和畜生平視,餓鬼和地獄眾生向下看。 是否積累業力的特點:不積累粗大的顯現業,但會積累微細的無記業,這些業包含前世和來世的近取因素,如同夢境。 業的徵兆特點:行善業將投生善趣者意識清晰,行惡業將投生惡趣者意識昏暗不清。 名稱特點有四種:一、有微細元素習氣的形體,雖無粗大形體但顯現為存在,故稱"有之肉身者";二、以香為食並被業力圍繞,故稱"食香近圍者";三、是前後身體的中間,故稱"有之中陰近取蘊之連線者";四、雖無粗大色身和感官,但因業力和習氣而具足感官,故稱"具足一切感官無礙者"。這源於之前所見的四種智慧相應的力用。 身體大小特點:業清凈者如十六歲少年,不清凈者如八歲兒童。這源於之前所見的任運成就之相。 在四種出生方式中屬於化生,與天人相似有光明和神變,與地獄眾生相似每七天經歷劇烈的生死痛苦。 如共同教法所說:"地獄眾生、天人和中有眾生都是化生。"

» «སྲིད་པ་བར་མ་བརྫུས་ཏེ་སྐྱེ། །ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུ་ནི་གོང་དུ་སྤྲུལ་པའི་སྣང་བ་མཐོང་བ་ལས་འབྱུང་བའོ། །སྤྱོད་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟོབས་ཡལ། སྔར་ཞེན་གྱི་བག་ཆགས་ལངས་པས་སྔར་གང་བྱེད་ཀྱི་ལས་ལ་སྤྲོ་བའོ། །རྒྱུ་ནི་ཆོས་ཉིད་བར་དོ་ལ་བྲེད་ཅིང་དངངས་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །» «འོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། ལས་དག་པ་རྣམས་ལ་དཔག་ཚད་གཅིག་ཏུ་གསལ་ལ། མ་དག་པ་རྣམས་ལ་མོག་མོག་པོར་གསལ་བ་སྟེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རང་འོད་གསལ་བ་ལས་འབྱུང་བའོ། །ཕྱི་མའི་ལས་འབྲེལ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཕྱི་མ་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་ན་འདིར་ལས་བཟང་པོའི་རྣམ་པ་དང་འཕྲད་པར་སྣང་ལ། ངན་འགྲོར་སྐྱེ་ན་མི་དགེ་བའི་སྣང་བ་ལ་སྤྱོད་པ་སྙམ་བྱེད་པ་སྟེ། སྔར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་དགའ་གདུང་དུ་བཟུང་བ་ལས་འབྱུང་བའོ། །ཕྱི་མའི་ལུས་དང་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཞེ་སྡང་ལས་གཟུགས། འདོད་ཆགས་ལས་འདོད་པ། གཏི་མུག་ལས་གཟུགས་མེད་དུ་སྐྱེ་བའི་ལས་འབྲེལ་དུ་འབྱུང་སྟེ། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་གོལ་བ་ལས་འབྱུང་བའོ། །ཁམས་གསུམ་ལས་གང་དུ་གཏོགས་པའི་ཁྱད་པར་ནི། གཟུགས་རང་མཚན་དུ་མེད་པས་གཟུགས་མེད་དུ་གཏོགས་ཏེ་མིང་བཞིའི་«༼༡༽«ཕུང་པོ་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་བརྟེན་པར་ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །» «མིང་བཞིའི་«༼༢༽«ཕུང་པོ་ཡང་ཕྲ་བ་ས་བོན་གྱི་ཆའི་འབྱུང་བ་ཀུན་གཞིའི་སྟེང་ན་ཡོད་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །རྒྱུ་ནི་ཆོས་ཉིད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་སྣང་བ་མཐོང་བ་ལས་འབྱུང་བའོ། །» «ཕྱི་མའི་ལུས་དང་འབྲེལ་བའི་ལྟས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་བར་དོར་སྡོད་པའི་ཚེ་རྫོགས་ནས་ཕྱི་མའི་ལུས་ལེན་དུ་ཉེ་བའི་ཚེ། མའི་མངལ་དུ་ལས་རླུང་གིས་འཕངས་པ་ལས་ལྷའི་སྐྱེ་གནས་སམ་མངལ་དུ་ཚུད་ན་ལྷ་ཁང་གི་ཡང་ཐོག་གམ་ཁང་བུ་བརྩེགས་པའི་ནང་ན་འདུག་སྙམ་བྱེད། ལྷ་མིན་གྱི་མངལ་དུ་ཚུད་ན་མགལ་མེའི་འཁོར་ལོའི་དབུས་སམ་ཆར་འབབ་པའི་དཀྱིལ་ན་འདུག་པ་སྙམ་བྱེད། མིའི་མངལ་དུ་ཚུད་ན་རབ་ཏུ་གྲང་སྙམ་བྱེད་ན་མི་ལུས་ཙམ་པོ། ནམ་རྨུག་པའི་དཀྱིལ་ན་འདུག་པ་སྙམ་བྱེད་ན་མི་ལུས་གཙང་མ། སྐྱེ་བོ་འདུས་པའི་ཅ་ཅོའི་གསེབ་ན་འདུག་པ་སྙམ་བྱེད་ན་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེའི་མངལ་དུ་ཚུད་པའོ། །

以下是完整的直譯： 如共同教法所說:"中有眾生是化生。"這源於之前所見的化身顯現。 行為特點:法性的力量消失,前世的執著習氣顯現,對以前所做的事情感興趣。這源於對法性中有感到恐懼。 光明特點:業清凈者光明可照一由旬,不清凈者光明暗淡。這源於法性的自明光。 與來世業的聯繫特點:若將投生善趣,會遇到善業的景象;若將投生惡趣,會覺得在行不善業。這源於之前對法性顯現的喜厭執著。 來世身體和煩惱的特點:因嗔恨投生色界,因貪慾投生欲界,因愚癡投生無色界。這源於對法性顯現的迷失。 屬於三界中哪一界的特點:因無實在的色相,故屬無色界,與依靠四蘊心相續相符。四蘊也源於阿賴耶識中微細的種子元素。這源於見到如幻的法性顯現。 與來世身體相關的徵兆特點:當中有壽命將盡,即將獲得來世身體時,若將投生天界或人間,會感覺自己在寺廟頂層或樓閣中;若將投生阿修羅,會感覺在火輪中央或雨中;若將投生為普通人,會感覺極冷;若將投生為高貴人類,會感覺在陰暗處;若將投生為珍貴人身,會感覺在人群喧鬧中。 註釋: 四蘊:指受、想、行、識四蘊。 四蘊:同上。

སྐྱེ་བོ་འདུས་པའི་ཅ་ཅོའི་གསེབ་ན་འདུག་པ་སྙམ་བྱེད་ན་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེའི་མངལ་དུ་ཚུད་པའོ། །ངན་སོང་ལ་བྱོལ་སོང་གི་མངལ་དུ་ཚུད་ན་ན་བུན་གྱི་ནང་ངམ་སྤྱིལ་པོའི་ནང་ན་འདུག་པ་སྙམ་བྱེད། ཡི་དགས་ཀྱི་མངལ་དུ་ཚུད་ན་བྲག་ཕུག་རྡུགས་པའམ་གྲོག་པོ་སྟོང་པ་ན་འདུག་པ་སྙམ་བྱེད་དོ། །དམྱལ་བ་ནི་བརྒྱུད་པ་ལས་དངོས་སུ་སྲིད་པའི་བར་དོ་མི་སྣང་སྟེ་དབུགས་ཆད་པ་དང་སྐྱེ་བ་དུས་མཉམ་དུ་གནས་པའོ། །འདི་དག་གི་རྒྱུ་ནི་ཆོས་ཉིད་མའི་སྣང་བ་ལ་ཡིད་མ་ཆེས་པ་ལས་འབྱུང་བའོ། །དཔེས་ཉེ་བར་མཚོན་པའི་ཁྱད་པར་ནི། རྩྭས་མེ་འཛིན་པ་ལྟར་བག་ཆགས་ཀྱིས་མངལ་འཛིན་པ་དང༌། འདམ་རྫབ་ཀྱིས་ནོར་བུ་ལ་སོགས་འཛིན་པ་ལྟར་འཁོར་བ་ན་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་འཛིན་པ་དང༌། རྙིས་བྱ་འཛིན་པ་ལྟར་མངལ་གྱི་སྲིད་པ་བར་དོའི་སེམས་ཅན་འཛིན་པའོ། །དེ་ལྟར་རྣམ་གྲངས་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་ཡང་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། སྲིད་པའི་བར་དོ་ཞེས་བྱ་བ། །འཁོར་བའི་གནས་ཀྱི་ལམ་མགོ་ནི། །དཔེར་ན་ཟོ་ཆུ་བཞིན་དུ་འཁོར། །ཤ་ཁྲག་རང་གའི་ལུས་བྲལ་ནས། །སྒྱུ་མ་ཡིད་ཀྱི་གཟུགས་ཅན་ནོ། །རྡོས་དང་བྲལ་བས་མིང་གཉིས་པ། །སྔ་མའི་ཤེས་པ་སྣང་བ་འགགས། །ཕྱི་མ་ཉིད་ནི་མ་བྱུང་བར། །» «རིགས་ཅན་གང་དུ་མ་ངེས་པས། །གང་ནུབ་གང་སྣང་དེ་སྐབས་ན། །སྐད་ཅིག་གནས་པའི་བར་མ་དོ། །ཕྱིས་ནི་གང་སྐྱེའི་ཆ་བྱད་འཛིན། །ཕྱིས་འབྱུང་ཆ་བྱད་ཡོངས་བཟུང་ནས། །རིགས་དྲུག་སོ་སོའི་སྣང་ཆར་འགྱུར། །འདོད་པ་ཁམས་ཀྱི་ཕྱི་སྣོད་དང༌། །བཅུད་ནི་རང་གིས་རིག་ཅིང་གསལ། །རང་གར་སྐྱེ་བའི་སྣོད་བཅུད་ཀྱང༌། །དེ་ཉིད་དུས་ན་གསལ་བའོ། །འདོད་ལྡན་སྣོད་བཅུད་གསལ་བར་སྣང༌། །དབང་པོ་ཡན་ལག་ཡོངས་རྫོགས་པས། །དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཐོགས་མེད་ཅིང༌། །རི་བྲག་ལ་སོགས་ཐོགས་མེད་འཇུག» «།གཞན་ལས་ཚེ་ནི་ཞག་བདུན་འགྱུར། །ཞག་ནི་བདུན་ཕྲག་བདུན་གྱི་ནི། །དེ་ཡི་ཚེ་ཡི་ཚད་ཡིན་ནོ། །» «ལྷ་དང་མི་ནི་ཁ་དོག་དཀར། །ལྷ་མ་ཡིན་དང་བྱོལ་སོང་སེར། །ཡི་དགས་འོད་ནི་དུ་བ་འདྲ། །དམྱལ་བ་སྡོང་དུམ་ལྟ་བུའམ། །ཡང་ན་བལ་ནག་གཡེངས་པ་འདྲ། །བྱོལ་སོང་ཡང་ན་ཁྲག་བཙོས་བཞིན། །ལྷ་མིན་ཁ་ཆར་འབབ་པ་» «བཞིན། །དེ་ཚེ་ཁ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །

以下是完整的直譯： 若感覺在人群喧鬧中，則將投生為珍貴人身。若將投生為畜生，會感覺在霧中或草棚里。若將投生為餓鬼，會感覺在狹窄的巖洞或空曠的山谷中。地獄眾生則無中有顯現，斷氣與投生同時發生。這些源於對法性母親顯現的不信任。 以比喻說明的特點：如草引火般，習氣引導投生；如泥沙附著珍寶般，輪迴中保持清凈智慧；如鳥粘網般，胎生存有抓住中有眾生。 這二十種特點，如《日月雙運》所說： "所謂有之中有，是輪迴處所的起點。如攪動的酸奶般循環。離開血肉之軀，成為如幻的意識之身。因無實質故有第二個名稱。前世意識消失，來世尚未產生。未定將投生何處，此時所見所滅之際，剎那安住的中有。之後呈現將投生處的形象。完全呈現後世形象后，變為六道各自的顯現。欲界外器和有情世界，自己能了知並明晰。將投生處的器世間和有情世界，在那時也清晰可見。具貪慾者清晰見到器世間和有情世界。諸根肢體完整，對一切事物無礙，可無阻礙進入山巖等。壽命比他處長七天。七個七天是其壽命長度。天人和人類膚色白，阿修羅和畜生黃，餓鬼如煙霧光，地獄如樹樁或飄散的黑羊毛。畜生也可能如熟血，阿修羅如下雨。那時的面向是這樣："

ལྷ་མིན་ཁ་ཆར་འབབ་པ་» «བཞིན། །དེ་ཚེ་ཁ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །ལྷ་དང་མི་ནི་གྱེན་ལ་བལྟ། །ལྷ་མིན་བྱོལ་སོང་དེ་བཞིན་འཕྲེད། །ཡི་དགས་དམྱལ་བ་ཐུར་དུ་བལྟ། །འདི་དག་ད་གདོད་སྐྱེ་བའི་དབང༌། །སྲིད་པའི་བར་དོར་ལས་རྣམས་ནི། །སོག་དང་མི་སོག་ལྟས་འདིའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པའི་བག་ཆགས་མེད། །བར་མའི་དབང་གི་རྒྱུ་མཐུན་པའི། །བག་ཆགས་རྣམས་ནི་འདིས་སོག་གོ» «།དེ་ཚེ་ཤེས་པའི་ལྟས་འདིའོ། །» «གང་ཞིག་ལས་ནི་དག་པ་ཡི། །ཤེས་པ་ཉིད་ནི་གསལ་བ་ཡིན། །དེ་བཞིན་མ་དག་རྣམས་མི་གསལ། །དེ་ཀུན་དགེ་སྡིག་ལས་ལས་བྱུང༌། །དེ་ཉིད་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། །འདི་དག་རྣམས་སུ་རིག་པར་བྱ། །མིང་གཞི་འདུས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན། །སྲིད་པ་ཡི་ནི་ཤ་གཟུགས་དང༌། །སྒྱུ་ལུས་དྲི་ཟ་ཉེ་བར་འཁོར། །སྲིད་པའི་བར་དོ་ཕུང་མཚམས་སྦྱོར། །གཟུགས་མེད་དབང་པོ་ཀུན་ལྡན་པས། །ཐོགས་པ་མེད་པར་ཀུན་ལ་འཇུག» «།དེ་ལྟར་བར་མའི་ལུས་ཀྱི་» «ཚད། །བྱིས་པ་ལོ་བརྒྱད་ལོན་པ་འམ། །ལོ་བཅུ་ལོན་པའི་ལུས་ཚད་དུ། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་སུ་གནས། །སྐྱེ་གནས་ཉིད་ནི་རྣམ་བཞི་ལས། །བརྫུས་ནས་སྐྱེས་པ་ཉིད་དུ་སྟེ། །ལྷ་དང་དམྱལ་བ་བར་མ་དོ། །འདི་ཀུན་བརྫུས་པ་ལས་སྐྱེའོ། །སྤྱོད་པ་ཉིད་ནི་བར་མ་དོ། །སྔར་ཞེན་ལས་ལ་སྤྲོ་བ་སྟེ། །དེ་ཡི་རྗེས་སུ་ཞུགས་ནས་ནི། །དེ་ཆོས་ཡིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཛིན། །དེ་ཉིད་འོད་ཀྱི་ཚད་རྣམས་ནི། །སྔར་ཞེན་བག་ཆགས་ཆུང་བ་དང༌། །འདི་ཡི་འོད་ནི་དཔག་ཚད་གཅིག» «ཁ་དོག་དཀར་པོ་ལྷང་ལྷང་པོ། །འདི་ནི་ལྷ་མིའི་སྐྱེ་གནས་སོ། །བག་ཆགས་ཅན་ལ་གསལ་མི་སྣང༌། །གང་གི་ལས་ནི་བཟང་ངན་གྱིས། །བཟང་བས་དགེ་དང་ཡིད་འོང་འཕྲད། །ངན་པས་སེམས་ཅན་བག་ཆགས་ཅན། །ཡིད་དུ་མི་འོང་མངལ་དུ་འཇུག» «།ཕྱི་ནང་ལུས་དང་འབྲེལ་པ་ནི། །རང་ཤུགས་ཞེ་སྡང་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ། །དེ་བཞིན་འདོད་ཆགས་རྐྱེན་གྱིས་ནི། །ཕྱི་མ་ལ་ནི་སྣང་བའི་» «ཚུལ། །ཁམས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དག་ལས། །མིང་གཞིའི་ཕུང་པོ་མ་འགགས་» «ཏེ། །ཕྱི་མ་མ་བླངས་བར་མའི་སྲིད། །མིང་གཞི་འདུས་པའི་ཕུང་པོ་ལ། །ཤ་ཁྲག་གཟུགས་ནི་མི་སྣང་བས། །གཟུགས་ནི་མེད་པའི་ཁམས་སུའོ། །ཕྱི་མའི་ལུས་དང་ཉེ་བའི་ཚེ། །

以下是完整的直譯： 阿修羅如下雨。那時的面向是這樣：天人和人類向上看，阿修羅和畜生平視，餓鬼和地獄眾生向下看。這些是即將投生的徵兆。有之中有的業，是有生命和無生命的徵兆。沒有成熟的業習氣，而是由中有力量引發的相似習氣。那時意識的徵兆是這樣： 業清凈者意識明晰，不清凈者則不明晰。這些都源於善惡業。它的異名應當了知如下：名色聚合的自性、有之肉身、幻身、尋香近行者、有之中有、蘊間相連者。無色而具諸根，可無礙進入一切。 如此中有身的大小，如八歲或十歲兒童身量，以如夢幻之形存在。四生中屬於化生，天人、地獄眾生、中有眾生都是化生。中有的行為是對前世執著的事物感興趣，隨之而行，意識執著於此。 其光明程度：前世習氣輕微者，光明照一由旬，顏色潔白明亮。這是天人和人類的投生處。有習氣者則不明顯。由善惡業決定：善業者遇到善妙可意之事，惡業者因眾生習氣而入不悅意之胎。 與來世內外身體相關：自然生起嗔恨的因，同樣由貪慾緣故，對來世顯現的方式。從三界中，名色蘊未滅，未得來世身，處於中有。因名色聚合的蘊中無血肉之形，故屬無色界。 接

གཟུགས་ནི་མེད་པའི་ཁམས་སུའོ། །ཕྱི་མའི་ལུས་དང་ཉེ་བའི་ཚེ། །མགལ་མེའམ་ནི་ཆར་བའམ། །དེ་བཞིན་གྲང་པ་ནམ་རྨུགས་པ། །སྐྱེ་བོ་འདུས་པའི་ཅ་ཅོ་དང༌། །ལྷ་ཁང་ངམ་ནི་ཡང་ཐོག་གམ། །» «ཁང་བུ་དག་ནི་བརྩེགས་པར་མཐོང༌། །ངན་སོང་རྣམས་ནི་སྤྱིལ་བུའམ། །» «ཕུགས་རྡུགས་གྲོག་པོ་སྟོང་པར་མཐོང༌། །འདི་དག་མངལ་དུ་ཚུད་པའི་» «རྟགས། །འགྲོ་བར་འདོད་ཀྱང་རྒྱས་འཐུམས་ཏེ། །ཐོགས་པ་ཉིད་དང་བཅས་པའོ། །དཔེ་ནི་རྩྭས་ནི་མེ་འཛིན་དང༌། །དེ་བཞིན་འདམ་གྱིས་རྫས་འཛིན་» «དང༌། །མཁའ་འགྲོ་འདོད་པའི་དབང་གིས་ནི། །ས་ཁུང་བྲུས་པའི་རྙིས་འཛིན་ལྟར། །དབང་མེད་ཆགས་པའི་རྙིས་འཛིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གནད་འདི་དག་ནི་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས་རྒྱས་པར་བསྟན་ཏོ། །ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་རྒྱལ་པོའི་ཁང་བཟང་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་བཅུ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ།། » «།།» «དེ་ནས་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་གྲོལ་ས་ཆེན་པོ་གང་ཡིན་པ་ནི། ལམ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་རིམ་པས་དབང་པོ་ཐ་དད་ཀྱང་འབྲས་བུ་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་སྐུ་ཀ་དག་རིན་པོ་ཆེ་གསང་བའི་སྦུབས་སུ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་སྟེ། སྣོད་ཐ་དད་པའི་ནམ་མཁའ་དབྱིངས་གཅིག་ཏུ་འདུ་བའམ། ཆུ་བོ་ཐ་དད་པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་གཅིག་ཏུ་རོ་གཅིག་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་གྲོལ་ས་ཆོས་སྐུར་རིགས་གཅིག་གི་གང་ཟག་ཏུ་མ་གཏོགས་པར་རྫས་གཅིག་པར་མཚོན་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གང་དུ་རིག་པ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་དུས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཆོས་སྐུ་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་ཕྱོགས་མཐའ་གཏུགས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྒྲོན་མ་རྣམ་པར་བཀོད་དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པས་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མཛད་པ་ནི་འདིའི་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུའོ། །» «འདི་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་མཐའ་ཡས་ཀྱང་རེ་ཞིག་རིགས་བསྡུ་བས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབྱེ་བསྡུའི་ངོ་བོ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྒྱ་མཚོའི་གནས་གསལ་བར་བསྟན་པ་དང༌།

以下是完整的直譯： 屬於無色界。當接近來世身體時，會見到如火輪、或雨、或寒冷、或黑暗、人群喧鬧、或寺廟、或樓房、或層疊房屋。惡道眾生則見到草棚或狹窄山洞、空曠山谷。這些是入胎的徵兆。雖想行走卻被包裹住，有阻礙。比喻如草引火、泥土附著物品、空行母因慾望挖地洞捕鳥一樣，不由自主地被貪慾所縛。 這些要點非常重要，故詳細闡述。這是《珍寶藏論》中修行王宮即金剛十地的廣泛解釋。 然後，究竟果位即大解脫處是什麼呢？雖因修道次第而根器不同，但果位都是具二清凈的法身，本性相同于本初清凈珍寶秘密之中。如不同容器中的虛空歸於一體，或不同河流匯入一味的大海。 這並非說解脫處法身是同一類人或同一實體，而是當覺性離一切暫時垢染時，自性清凈法身顯現。在身與智慧不可分離的境界中證悟，在遍及十方世界中如燈般安立。不離法身而現圓滿報身、化身及事業，任運成就二利，這就是此處的究竟果位。 雖然這裡可以無限列舉功德，但暫且總結為兩點：一、顯示分類總集的本質證悟如海之處；

དབྱེ་བསྡུའི་ངོ་བོ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྒྱ་མཚོའི་གནས་གསལ་བར་བསྟན་པ་དང༌། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུའི་རྒྱལ་མཚན་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཅུ་སྟེ། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག» «མཚན་ཉིད། རང་བཞིན། བཞུགས་ཚུལ། ཞིང་ཁམས། གདུལ་བྱ། བྱེད་ལས། གདེང་ཚད། རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཐལ་འགྱུར་ལས། སྐུ་ཡི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་དང༌། །ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་རྣམས་དང་ནི། །སོ་སོའི་ཞིང་ཁམས་གདུལ་བྱ་དང༌། །བྱེད་པའི་ལས་དང་གདེང་ཚད་» «དོ། །ཞེས་སོ། །དང་པོ་སྐུའི་ངོ་བོ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་སམ་རྟེན་གཞིར་གྱུར་པ་སྟེ། ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་བསམ་བརྗོད་དང་བྲལ་བས་ཀ་དག་ཆེན་པོ། ལོངས་སྐུའི་ངོ་བོ་རང་གསལ་རྟོག་མཐའ་དང་བྲལ་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོ། སྤྲུལ་སྐུའི་ངོ་བོ་ཐུགས་རྗེ་འཆར་གཞིའི་ཆ་ལས་གང་ལ་གང་འདུལ་དུ་འབྱུང་བ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། སྐུ་གསུམ་གཅིག་ལ་རྫོགས་པའོ། །སྐུ་གསུམ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ལ། །དུ་མར་སྣང་བ་འཁྲུལ་པ་ཡིན། །ཆོས་སྐུ་བསམ་པའི་ཡུལ་དང་བྲལ། །ལོངས་སྐུ་རྣམ་རྟོག་བདུད་དང་བྲལ། །སྤྲུལ་སྐུ་ངེས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། ངོ་བོ་རང་བཞིན་དག་པ་དང༌། །སོ་སོའི་ཡུལ་སྣང་སྟོན་པ་དང༌། །གཟུགས་ལྡན་དབང་པོ་རྫོགས་» «པའོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ལ་གཉིས་ལས། སྤྱིའི་ངེས་ཚིག་ནི། རང་ཤར་ལས། འཛིན་མེད་རང་གསལ་ངོ་བོར་གནས་པའི་སྐུ། །ཁ་དོག་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་སྐུ། །རྡོ་རྗེ་དོན་ཉིད་དོན་དང་ལྡན་པའི་སྐུ། །ཞེས་སོ། །བྱེ་བྲག་གི་ངེས་ཚིག་ལ་གསུམ་ལས། ཆོས་ནི་སྟོང་གསལ་དག་པ་གཉིས་ལྡན་མཚན་མ་ལས་འདས་པ། སྐུ་ནི་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། མི་འཇིགས་སྟོང་དང་གསལ་བ་དང༌། །བྱ་བ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་ནི། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ངེས་ཚིག་གོ» «།ཞེས་སོ། །ལོངས་སྤྱོད་ནི་མཚན་དཔེ་ཡིན་ལ། རྫོགས་པ་ནི་ཚང་བ་སྟེ། སྐུ་ནི་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའོ། །སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། ལོངས་སྐུའི་ངེས་ཚིག་གསལ་འཚེར་ལྡན། །ཞེས་སོ། །སྤྲུལ་སྐུ་ནི་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ལ་དོན་མཛད་པ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། འགྲོ་བ་གང་དག་འདུལ་བ་ལ། །དེ་དང་མཐུན་པར་སྣང་བའོ།

以下是完整的直譯： 二、廣泛解釋覺性智慧自性如意寶幢。第一點分為十個方面：本質、詞義、特徵、自性、安住方式、剎土、所化眾生、事業、確信程度、詳細分類。如《普賢行愿品》所說："身的特徵和本質，詞義及各種分類，各自剎土與所化，事業及確信程度。" 首先,身的本質是成為佛陀功德的身或依處。法身本質超越思維言說,是大本初清凈。報身本質自明超越概念邊際,是大任運成就。化身本質從大悲顯現基礎上隨緣化現。如《自現續》所說："三身圓滿於一體。三身一體自性中,顯現多樣是迷亂。法身超越思維境,報身遠離分別魔,化身超越決定邊。"《普賢行愿品》說："本質自性清凈及,各自境相示現與,具色根門圓滿者。" 詞義分兩種。總的詞義,《自現續》說："無執自明安住本質身,各色相特徵執持之身,金剛實義具義之身。"個別詞義分三:法是空明具二清凈超越相,身是無變遷。同續說："不壞空與明,圓滿一切事,是為法身詞義。"受用是相好,圓滿是具足,身是顯現無自性。《獅子游舞續》說："報身詞義明晰具。"化身是種種顯現而作利益。《自現續》說："隨何眾生所調伏,應機顯現即是彼。"

འགྲོ་བ་གང་དག་འདུལ་བ་ལ། །དེ་དང་མཐུན་པར་སྣང་བའོ། །ཞེས་སོ། །མཚན་ཉིད་ལའང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད། མཐར་ཐུག་གི་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གང་ཞིག་རྟེན་གཞི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལུས་སུ་གནས་པ། བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། ཆོས་སྐུའི་མཚན་ཉིད་བསམ་པ་བྲལ། །ལོངས་སྐུའི་མཚན་ཉིད་གསལ་རྟོག་མེད། །སྤྲུལ་སྐུའི་མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སྟོན། །ཞེས་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། མཚན་ཉིད་ཆོས་ལས་གྲུབ་པ་དང༌། །འདོད་ཡོན་རྣམས་ལས་གྲུབ་པ་དང༌། །སྣ་ཚོགས་ཐབས་ལས་གྲུབ་པའོ། །ཞེས་སོ། །རང་བཞིན་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། སྐུ་ཡི་རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་ནི། །རང་བཞིན་སྟོང་དང་གསལ་བ་དང༌། །མཁྱེན་རིག་མ་འགགས་མངོན་སྣང་བའོ། །སྐུ་ཡི་ཆོས་ཉིད་རྫོགས་པ་དང༌། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་དང་འགྲོ་འོང་མེད། །སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །བཞུགས་ཚུལ་ལ་གསུམ་ལས། ཆོས་སྐུ་མཚན་མ་ལས་གྲོལ་བར་བཞུགས་ཏེ་དཔེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ། ལོངས་སྐུ་རྡོས་པ་ལས་གྲོལ་བར་བཞུགས་ཏེ་དཔེ་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུ། སྤྲུལ་སྐུ་ངེས་མེད་སྣ་ཚོགས་སུ་བཞུགས་ཏེ་དཔེ་སྒྱུ་མའི་རྩེད་མོ་ལྟ་བུའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། སྐུ་ཡི་བཞུགས་ཚུལ་རྣམ་པ་གསུམ། །མཚན་མའི་ཆོས་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། །རིས་ཅན་གཟུགས་སུ་མ་ཡིན་དང༌། །གསལ་བའི་རང་བཞིན་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། །སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་དང༌། །གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་རྣམས་སྦྱང་བའི་ཕྱིར། །མི་གཡོ་མཉམ་གཞག་ཆེན་པོར་བཞུགས། །ཞེས་སོ། །ཞིང་ཁམས་ལ་གསུམ་ལས། ཆོས་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་ཀ་དག་བསམ་ངོ་ལས་འདས་པ། ལོངས་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་སྐུ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་སུ་གསལ་བ། སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་གདུལ་བྱ་སྣ་ཚོགས་པ་སྣོད་བཅུད་དུ་སྣང་བ་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་པ་སྟེ། རྒྱས་པར་དབྱེ་བའི་སྐབས་སུ་འཆད་དོ། །» «གདུལ་བྱ་ནི། རང་ངོ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཆོས་སྐུའི་གདུལ་བྱ་རིག་པ་གཡོ་རྩོལ་ལས་འདས་པའོ། །ལོངས་སྐུའི་གདུལ་བྱ་རང་སྣང་གཙོ་འཁོར་གྱི་ཚོམ་བུའོ། །སྤྲུལ་སྐུའི་གདུལ་བྱ་འགྲོ་དྲུག་རང་གནས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔ་ལྔའི་རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། འཛིན་པ་རང་དག་ཆོས་སྐུ་ཡིས། །སྤྲོས་མེད་རང་དག་གཞལ་ཡས་སུ། །

以下是完整的直譯： 特徵也分為總的特徵和個別特徵。總的特徵是:具有究竟二清凈,安住為佛陀身體之依處。個別特徵,《獅子游舞續》說:"法身特徵離思維,報身特徵明無分別,化身特徵示現種種。"《普賢行愿品》說:"特徵從法而成就,從受用而成就,從種種方便而成就。" 自性,同續說:"身之自性法性即,自性空與明,智慧無礙現。身之法性圓滿及,不退轉無來去,離言說思維。" 安住方式分三:法身離相而安住,如虛空;報身離凝滯而安住,如彩虹;化身無定種種安住,如幻化遊戲。《普賢行愿品》說:"身之安住方式三,因脫離相之法故,非有相之形體,因圓滿明性故,顯現無自性,為凈化所化相續故,安住大不動等持。" 剎土分三:法身剎土超越思維的本初清凈;報身剎土五身智慧明現;化身剎土顯現為所化眾生種種器世間,遍滿虛空。詳細分類將在後面解釋。 所化眾生:自性清凈是法身所化,超越動念造作的覺性。報身所化是自顯主尊眷屬。化身所化是六道眾生自處。這些都具有五種圓滿自性。《寶聚經》說:"自執清凈法身以,無戲論自凈宮殿中,

འཛིན་པ་རང་དག་ཆོས་སྐུ་ཡིས། །སྤྲོས་མེད་རང་དག་གཞལ་ཡས་སུ། །ཉིད་དང་དབྱེར་མེད་ནང་འཁོར་ལ། །མཚན་མ་མེད་པའི་གསུང་གིས་ནི། །སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི། །མི་གནས་རང་ཟད་ཐུགས་ལས་ཕྱུང༌། །མ་གསུངས་གསུངས་པ་མེད་པར་ནི། །མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་བསྟན། །རང་གསལ་དག་པའི་ལོངས་སྐུ་ཡིས། །འོད་ལྔ་རྣམ་དག་གཞལ་ཡས་ན། །སྤྲོས་མེད་བདེ་ཆེན་གསུང་གིས་ནི། །སྐུ་ལྔའི་རིགས་ཀྱི་འཁོར་རྣམས་ལ། །དངོས་མེད་དག་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་ཐུགས་ནས་ཕྱུང༌། །རྣམ་དག་འོད་ཟེར་ལྗགས་ལ་བཀྲམ། །རང་བྱུང་ཡི་གེ་དྲུག་ཏུ་ཡང༌། །མ་གསུངས་རང་བྱུང་ཆེན་པོར་བསྟན། །སྤྲུལ་སྐུ་མངོན་ཞེན་མེད་པ་ཡིས། །ཆོས་འབྱུང་གདུལ་བྱའི་རང་གནས་ན། །རིགས་དྲུག་ལས་སད་སྐལ་ལྡན་ལ། །སྤྲོས་བཅས་ཚིག་གི་གསུང་གིས་» «ནི། །དབང་པོ་གང་མོས་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །དྲན་པ་རང་གསལ་ཐུགས་ནས་» «ནི། །དབང་པོ་འདོད་མེད་ལྗགས་ལ་བཀྲམ། །ཐེག་པ་གྲངས་ཀྱི་ཆོས་སུ་» «བསྟན། །ཞེས་སོ། །» «བྱེད་ལས་ནི། རང་དོན་ཆོས་སྐུར་རྫོགས་པས་དབྱིངས་ལས་མི་གཡོ་བར་བཞུགས་པའི་ངང་ནས་གཞན་དོན་གཟུགས་སྐུར་བཞེངས་ཏེ་འགྲོ་བའི་ཁ་ལོ་གྱེན་ལ་བསྒྱུར་བས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བར་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ། བྱེད་པ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། རང་གི་རང་བྱུང་རང་ཤར་བས། །ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའི་རང་སྒྲར་ནི། །ཡེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར། །ཞེས་པ་དང༌། གཞན་དོན་ནི་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་ངང་གིས་འབྱུང་བ་ནི་ཆུ་ཟླ་བཞིན་ཏེ། ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། ཇི་ལྟར་ཟླ་བ་སྣང་གྱུར་པ། །ཚད་མེད་པ་ཡི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས། །ཆུ་ཡི་སྣོད་དུ་སྣང་གྱུར་» «ཀྱང༌། །ཟླ་བ་གཉིས་སུ་གྱུར་པ་མེད། །དེ་བཞིན་ཆགས་མེད་མཁྱེན་ལྡན་རྣམས། །ཞིང་རྣམས་ཀུན་ན་སྣང་གྱུར་ཀྱང༌། །འཕོས་པ་མ་ཡིན་འོངས་པ་» «མིན། །ཞེས་པ་དང༌། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་མ་གཡོས་ཀྱང༌། །སྤྲུལ་པའི་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །སྐྱེ་བ་མངོན་པར་སྐྱེ་བ་དང༌། །དགའ་ལྡན་གནས་ནས་འཕོ་བ་དང༌། །ལྷུམས་སུ་འཇུག་དང་བལྟམས་པ་དང༌། །བཟོ་ཡི་གནས་ལ་མཁས་པ་དང༌། །

以下是完整的直譯： 自執清凈法身以,無戲論自凈宮殿中,與自身無別內眷屬,以無相之語,無戲論諸法,從無住自盡心中流出,未說亦非已說,于大平等性中示現。自明清凈報身以,五色清凈宮殿中,以無戲論大樂語,對五身種性眷屬,無實清凈諸法,從具五智慧心中流出,清凈光明遍佈舌上,自生六字亦,未說而示現為大自生。化身無執著,於法界所化自處,對六道業醒具緣者,以具戲論語言,隨根性所欲諸法,從自明憶念心中,無慾根舌上遍佈,示現為數量乘法。 事業是:以圓滿自利法身而不動於法界中安住,同時為利他而起色身,扭轉眾生心向上,盡未來際任運成就二利。所謂轉法輪之事業,同續說:"自生自顯故,以法性空之自聲,本來轉法輪。"利他不動法界而自然生起,如水中月影。《華嚴經》說:"如月亮顯現,無量形象,顯現於水器中,然月亮並非二個。同樣,無貪具智者,雖顯現於一切剎土,非遷移亦非來。"《寶性論》說:"雖不動於法身,以種種化身自性,示現受生及,從兜率天降下,入胎及誕生,精通工巧明處,

ལྷུམས་སུ་འཇུག་དང་བལྟམས་པ་དང༌། །བཟོ་ཡི་གནས་ལ་མཁས་པ་དང༌། །བཙུན་མོའི་འཁོར་དགྱེས་རོལ་པ་དང༌། །ངེས་འབྱུང་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང༌། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་གཤེགས་པ་དང༌། །བདུད་སྡེ་བཅོམ་དང་རྫོགས་པར་ནི། །བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང༌། །མྱ་ངན་འདའ་བ་རྟག་སྟོན་པ། །ཡོངས་སུ་མ་དག་ཞིང་རྣམས་སུ། །སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་གནས་པར་སྟོན། །ཞེས་པ་དང༌། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། དེ་བཞིན་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་འདིའི། །ལས་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །གདེང་ཚད་ནི། སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐར་ཕྱིན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་དུ་ལོངས་པ་སྟེ། དགོས་འདོད་འབྱུང་ན་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུའི་གདེང་ཚད་དུ་ལོངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་མི་གཡོ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཆོས་སྐུའི་གདེང་ཚད། རང་གསལ་མཚན་དཔེ་རྫོགས་པ་ལོངས་སྐུའི་གདེང་ཚད། དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྤྲུལ་སྐུའི་གདེང་ཚད་དེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ལ་དོན་ཀུན་རྫོགས་པ་ནི་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་ན་རྟག་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བཞུགས་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། མི་གཡོ་བ་དང་གསལ་བ་དང༌། །རིག་ཅིང་མཁྱེན་པའི་ཆར་སྣང་དང༌། །མཉམ་དང་ཕྱོགས་རིས་མི་འབྱེད་པའོ། །ཞེས་པ་དང༌། འཇུག་པ་ལས་ཀྱང༌། ཞི་སྐུ་དཔག་བསམ་ཤིང་ལྟར་གསལ་གྱུར་ལ། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཇི་བཞིན་རྣམ་མི་རྟོག» «།འགྲོ་གྲོལ་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་འབྱོར་སླད་བརྟག» «།འདི་ནི་སྤྲོས་དང་བྲལ་ལ་སྣང་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་» «ནོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྐུ་གསུམ་གྱི་གནས་སྤྱིར་དབྱེ་བ་དང༌། རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ལ་སྐུ་གསུམ་རེ་རེ་ཞིང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ལྔ་ལྔར་དབྱེ་བས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བཅོ་ལྔར་ངེས་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྐུ་དང་གསུང༌། །ཐུགས་དང་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་སོ། །སྐུ་ནི་སྟོང་དང་གསལ་བ་དང༌། །མཚན་མ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །གསུང་ནི་སྒྲ་ཚིག་མིང་བྲལ་ནས། །བརྗོད་ཅིང་གླེང་བ་ཉིད་བྲལ་ལོ། །ཐུགས་ནི་བསམ་དང་འགྱུ་མེད་པས། །འཕྲོ་ཞིང་དཔྱོད་པ་རྣམས་ལས་འདས། །ཡོན་ཏན་ཕྱིར་འོང་ལྡོག་པ་མེད། །

以下是完整的直譯： 入胎及誕生,精通工巧明處,後宮眷屬歡喜遊戲,出家苦行,前往菩提道場,降伏魔軍及圓滿,成佛轉法輪,示現涅槃。于不清凈諸剎土,示現住世盡未來。"《現觀莊嚴論》說:"如是盡未來際,其事業相續不斷。" 把握程度是:斷證功德究竟后成就佛陀三身,如如意寶珠滿足所需願望的把握程度。其中,不動離戲論是法身的把握程度,自明圓滿相好是報身的把握程度,任運成就二利是化身的把握程度。無分別而圓滿一切義利,于不變法身界中恒常任運安住。《普賢行愿品》說:"不動及明顯,顯現為智慧相,平等無分別。"《入中論》也說:"寂靜身如如意樹般明顯,如如意寶珠般無分別,為解脫眾生住世直至世間圓滿,此于離戲中顯現。" 分類有二:總的分三身,別的分幻化自性。首先,每一身又分身語意功德事業五方面,共十五種法數。《普賢行愿品》說:"法身有身語,意及功德業。身為空明及,無相之自性。語離聲詞名,遠離言說等。意離思變故,超越思維等。功德無退轉

།ཡོན་ཏན་ཕྱིར་འོང་ལྡོག་པ་མེད། །དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཁྱབ་པ་དང༌། །རང་བཞིན་བཅོས་པ་མེད་པའོ། །འཕྲིན་ལས་མ་བྱུང་མ་སྐྱེས་པ། །» «ཤུགས་བྱུང་བ་དང་འགག་པ་མེད། །མ་བྱས་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །ལོངས་སྐུ་ལ་ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས། །ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །སྐུ་ནི་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད། །གསལ་དང་གསལ་བྱེད་རིག་པས་ཁྱབ། །གསུང་ནི་རང་བྱུང་རང་སྣང་དང༌། །སྤྲོ་བསྡུ་རྣམ་པའི་འཁོར་ལོའོ། །ཐུགས་ནི་རྒྱུན་ཆད་མེད་གཟིགས་དང༌། །མཁྱེན་པའི་རྩལ་དང་དགོངས་པའོ། །ཡོན་ཏན་མཚན་དཔེ་རྫོགས་པ་ལ། །དགོངས་གསལ་མངོན་ཤེས་རྫོགས་པའོ། །ཕྲིན་ལས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལས། །ཕྱི་ནང་གསང་བ་རྣམས་འཕྲོས་ཏེ། །སོ་སོའི་རིགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་» «དང༌། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང༌། །རང་བྱུང་ལྗགས་ལས་རྣམ་སྤྲོས་ཏེ། །འཁོར་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོན། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡང་སྐུ་གསུང་» «ཐུགས། །ཡོན་ཏན་ཕྲིན་ལས་ལྔ་ལའོ། །སྐུ་ནི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ལ། །གདུལ་བྱ་གང་འདུལ་ལུས་སྤྲུལ་པ། །གསུང་ནི་ཚིག་སྦྱོར་ལེགས་པ་ལ། །ཚངས་པའི་དབྱངས་ནི་ཡན་ལག་དྲུག» «།ཐུགས་ནི་ཤེས་བྱའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །རང་གཞན་དོན་གཉིས་དགོངས་པར་གནས། །ཡོན་ཏན་མཁྱེན་པ་རྫོགས་པ་དང༌། །ཕྲིན་ལས་ཕྱི་ནང་གསང་བ་ཡི། །མཛད་པ་མ་ལུས་རྫོགས་པ་དང༌། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔར་གནས་སོ། །ཞེས་སོ། །» «གཉིས་པ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་སྐུ་གསུམ་གྱི་རིམ་པ་ལས། དང་པོ་ཆོས་སྐུའི་ཆོས་སྐུ་ཞིང་ཁམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། གནས་བསམ་ངོ་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད། ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་གཡོ་བ་ཆེན་པོ། འཁོར་སྣ་ཚོགས་རང་བཞིན་མི་གཉིས་པ། བསྟན་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད། དུས་གང་དུའང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཆོས་སྐུའི་ལོངས་སྐུ་ཞིང་ཁམས་རྡུལ་དང་བྲལ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པ། གནས་དྲན་པ་ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ཆོད་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་དབྱིངས་སུ་དག་པ། འཁོར་སྟོང་པ་རང་སྣང་གི་བྱེད་པ་ཅན། བསྟན་པ་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ། དུས་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཆོས་སྐུའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཞིང་ཁམས་སྟོང་ཉིད་རྒྱ་མ་ཆད་པ། གནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆར་གཞིར་གྱུར་པ།

以下是完整的直譯： 功德無退轉,遍及法界智慧,自性無造作。事業未生未起,任運而無滅,無作無為。報身亦有身語意,功德事業五方面。身雖顯現無自性,明顯能明遍智慧。語為自生自顯及,收放諸相之輪。意為相續無間觀,智慧力及意趣。功德圓滿相好及,明瞭意趣神通圓滿。事業從法輪中,流出外內密,各種佛陀及,諸菩薩等,從自生舌上廣演,以自性向眷屬示現。化身亦有身語意,功德事業五方面。身具相好及,隨所化現身。語善巧詞句及,梵音六十支。意以遍知智慧,安住自他二利意趣。功德圓滿智慧及,事業外內密,圓滿一切事業,安住五種圓滿。 其次,分別幻化自性。從三身次第,首先法身的法身:不可思議剎土,超越思維的法性境界,大不動三昧,眷屬種種自性無二,所說不可言說法性,任何時候都不變的法性。法身的報身:離塵無垢剎土,處所斷除意識分別,三昧心心所清凈於法界,眷屬為空性自顯作用,所說完全清凈所緣,時間非假立。法身的化身:剎土為無邊空性,處所成為一切顯現基礎,

གནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆར་གཞིར་གྱུར་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་འགག་མེད་ཆེན་པོར་རང་གསལ་བ། འཁོར་རིས་མེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོའི་ཚོགས། བསྟན་པ་རང་བཞིན་མ་བཅོས་པ། དུས་སྙིང་པོ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་རང་སྣང་བའོ། །གཉིས་པ་ལོངས་སྐུའི་ཆོས་སྐུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་གང་ཆེན་མཚོ་དེའི་བཞུགས་ཚུལ་ཕྱི་ནས་བལྟས་ན་ནང་གསལ་བ། ནང་ནས་བལྟས་ན་ཕྱི་གསལ་བ། སྐུ་མདུན་དང་རྒྱབ་ཏུ་མེད་པ། ཞལ་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ཏུ་ཐ་ལེ་བའོ། །དེའི་ཞིང་ཁམས་ཕྱག་གི་མཐིལ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ལ་མངའ་མཛད། གནས་རྣམ་དག་སྟུག་པོ་བཀོད་པ། འཁོར་ཉིད་ལས་མི་ཞན་པ། བསྟན་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་བ། དུས་རྟོགས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །ལོངས་སྐུའི་ལོངས་སྐུ་རིགས་ཀྱི་གཙོ་བོ། དེའི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ལ་རང་བཞིན་གཅིག་པ། ཞིང་ཁམས་སོ་སོའི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྲངས་མེད་པ། གནས་འོག་མིན། འཁོར་སོ་སོའི་རིགས་ལྔ། བསྟན་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ། དུས་སྣང་བ་འདུ་བ་མཆེད་པའོ། །ལོངས་སྐུའི་སྤྲུལ་སྐུ་ནི་རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་དང་སོ་སོའི་གཙོ་འཁོར་རོ། །དེའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་གསལ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པའོ། །དེའི་ཞིང་ཁམས་ན་ལྷ་དང་ལྷ་མོ་འབུམ་ཕྲག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་» «དོ། །གནས་ལྕང་ལོ་ཅན་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ། འཁོར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། །དུས་རིག་པ་རང་སྣང་གི་དུས་» «སོ། །» «གསུམ་པ་སྤྲུལ་སྐུའི་ཆོས་སྐུ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ། དེའི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བ་བཞིའི་ལུས་སུ་བྱུང་ཞིང་མཛད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་མཐར་ཕྱིན་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ། དེའི་ཞིང་ཁམས་སྟོང་གསུམ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱས་བསྐོར་བ་ཚངས་ཆེན་གྱི་ཞིང་ཁམས། དེའི་གནས་མེ་ཏོག་པདྨ་ཁ་སྟོང་དང་ལྡན་པ། འཁོར་སྐྱེ་བ་བཞིས་བསྡུས་པའི་འགྲོ་བ། བསྟན་པ་སྡེ་སྣོད་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་སྒྲ་ཐལ་འགྱུར། དུས་ཚེ་ལོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐུབ་པའི་དུས་སོ། །སྤྲུལ་སྐུའི་ལོངས་སྐུ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ། དེའི་ཞིང་ཁམས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ།

以下是完整的直譯： 處所成為一切顯現基礎,三昧為大無礙自明,眷屬無偏差的佛陀和智慧海眾,所說自性無造作,時間為自顯現證菩提精華。 第二,報身的法身是大象海遍照如來,其安住方式從外看內明顯,從內看外明顯,身無前後,面朝十方皆明瞭。其剎土掌中掌握二十一世界,處所為清凈嚴飾,眷屬不劣於自身,所說為自生智慧自顯,時間為現前證悟。 報身的報身是各部主尊,其特徵是體性各異而自性相同,剎土為各部無數壇城,處所為色究竟天,眷屬為各部五部,所說為受用五智,時間為光明聚集增長。 報身的化身是五部佛及各自主眷。其特徵是顯而無自性,明而無分別。其剎土受用不可思議數十萬天神天女。處所為具五智任運成就的柳樹林,眷屬為無量佛菩薩。時間為覺性自顯之時。 第三,化身的法身是大吉祥金剛持。其特徵是現四生身並承諾圓滿三十六事業。其剎土為大梵天剎土,由百俱胝三千大千世界環繞。其處所為具千瓣蓮花,眷屬為四生所攝眾生,所說為一切藏經根本《聲續》,時間為壽命無量劫。 化身的報身是吉祥金剛薩埵。其剎土為百俱胝三千大千世界,

དེའི་ཞིང་ཁམས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ། གནས་གདུལ་བྱ་ངོ་དང་སྦྱར་བ། འཁོར་ས་བརྒྱད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ། བསྟན་པ་ངེས་པ་དོན་གྱི་ཐེག་པ། དུས་ངེས་པ་མེད་པའོ། །སྤྲུལ་སྐུའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། །ཞིང་ཁམས་འཛམ་གླིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ལ་སོགས་པ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཆེན་པོ་གཅིག་ལ་མངའ་མཛད། གནས་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་སོགས་པ། འཁོར་ཐུན་མོང་བ་དགེ་སློང་ཕ་མ་གཉིས། དགེ་བསྙེན་ཕ་མ་གཉིས་ཏེ་རྣམ་པ་བཞི། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ས་ཐོབ་པ་གྲངས་མེད་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ། སྣ་ཚོགས་ངེས་པ་མེད་པའི་འཁོར་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ། བསྟན་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས། དུས་ངེས་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་སྟེ་གདུལ་བྱ་སོ་སོ་ལ་ཕན་པར་མཛད་པའི་དུས་སོ། །དོན་གཉིས་པ་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུའི་རྒྱལ་མཚན་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག» «རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །ངོ་བོ་ནི་རིག་པ་ཉི་མ་ལྟ་བུ་ཡེ་ནས་མཁྱེན་རིག་གི་ཆར་གནས་པ་གློ་བུར་གྱིས་སྒྲིབས་པའི་སྤྲིན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ཤེས་རབ་དྲི་མ་མེད་པའི་དགོངས་པ་ཉིད་སྐུ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོར་གནས་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཤེས་པས་རིག་ཅིང་རང་གསལ་ཆ། །བསྡུས་པའི་ངོ་བོ་རང་རིག་པ། །ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དགོངས་པ་ནི། །» «ལྷུན་གྲུབ་དྲི་མེད་རང་གསལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། ཡེ་ནས་མཁྱེན་རིག་ཏུ་གསལ་བའི་ཆ་ལྷུན་གྲུབ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་མངོན་གྱུར་དུ་ཤེས་པས་སྒྲིབ་པ་ཀུན་ལས་རང་གྲོལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རྒྱས་པས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་བདེ་ཀློང་དུ་འཁྱིལ་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཡེ་ནི་གསལ་ཞིང་མཁྱེན་རིག་ཆ། །ཤེས་པ་རང་གྲོལ་དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག» «།» «ཅེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། ཡེ་ནས་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །

以下是完整的直譯： 其剎土為百俱胝三千大千世界,處所與所化眾生相應,眷屬為八地菩薩,所說爲了義乘,時間無定。 化身的化身是釋迦牟尼,其特徵是受用從在家出家等十二種事業。剎土掌管一個大千世界,包括百俱胝南瞻部洲等。處所為靈鷲山等,眷屬有共同的比丘比丘尼、優婆塞優婆夷四眾,不共的無數獲得地位的大菩薩,以及無量天、人、阿修羅等各種眷屬。所說為各種因果乘,時間為大決定遍斷時,即利益各類所化眾生的時間。 第二,廣說覺性智慧自性如意寶幢有三:智慧的本質、詞義、分類。 本質是:覺性如太陽,本來安住于智慧之分,遠離一切暫時遮蔽之云,無垢智慧意趣即安住為諸身之精華。如《聲續》云:"以智了知自明分,總攝本質即自覺。"《自現續》云:"自生智慧意趣即,任運無垢自明顯。" 詞義是:本來明顯為智慧之分即任運,現證悟解此義,從一切障礙中自解脫,圓滿一切功德壇城,身與智慧不可分離而盤旋于大樂界。如《聲續》云:"本即明顯智慧分,智慧自解一罈城。"《自現續》云:"本來自性任運成,

ཡེ་ནས་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །དེ་ནས་རྟོགས་པ་མངོན་དུ་གྱུར། །ཡེ་ཤེས་ངེས་ཚིག་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་སྐུའི་སྙིང་པོར་གནས་པས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ཡང་ངོ་བོ་བདག་གཅིག་གི་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པའི་དོན་ཏེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཐ་དད་རང་བཞིན་འགྱུར་བ་མེད། །དེ་ཕྱིར་སྐུ་ལྔའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་» «མེད། །དོན་ལ་དེ་བཞིན་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །» «རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང༌། སོ་སོའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཆོས་སྐུ་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། ལོངས་སྐུ་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས། སྤྲུལ་སྐུ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེའང་ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལྟར། ལོངས་སྤྲུལ་གཉིས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉི་ཟེར་དང་འདྲ་བའི་འཆར་གཞི་བྱེད། ལོངས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་མེ་ལོང་དང་འདྲ་བས་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་སྟོན་ཅིང་མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་གསལ་བར་འཛིན། སྤྲུལ་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུས་སྣོད་དང་འཚམས་པར་དོན་མཛད་པའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལྟར་གྲོལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །» «ཐུགས་རྗེ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །གཞི་ལ་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་འཆར་གཞི་བྱེད། །མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །རྐྱེན་གྱི་དག་པ་སྨིན་པར་བྱེད། །ཤེས་དང་ཤེས་བྱའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །མོས་གུས་ཅན་ལ་དངོས་གྲུབ་སྟེར། །ཞེས་སོ། །ཆོས་སྐུ་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཤེལ་གོང་རང་སོར་གནས་པ་ལྟར་སྟོང་གསལ་འཆར་གཞིའི་ཆར་གནས་ལ། དེའི་ངང་ནས་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་འཆར་བྱེད་ཀྱི་ཆ་ཙམ་ལས་དངོས་སུ་གསལ་བ་མེད་དོ། །མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་དུས་ན་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འཆར་གཞིའི་ཚང་ཚུལ་ཙམ་དང༌། ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཟེར་ལྟར་འཕྲོ་བས་དངོས་སུ་མེད་ལ། རང་ངོ་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤེལ་ལས་འོད་ལྔ་སྣང་བ་ལྟར་གནས་སོ། །སྤྲུལ་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དུས་ན་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉི་ཟླའི་སྙིང་པོ་ལྟར་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས།

以下是完整的直譯： 本來自性任運成,然後證悟現前顯,智慧詞義即如是。" 又,因安住為身之精華,故身與智慧不可分離,也成立本質同一關係之義。如該續云:"各異自性無變遷,故為五身之智慧,身與智慧不分離,實相如是而安住。" 分類有二:共同分類和各別自性廣說。 首先,共同分類有三:法身基住智慧、報身持相智慧、化身遍滿智慧。其中,法身智慧如日之精華,為報身化身二者智慧如日光般顯現之基礎。報身智慧如鏡,顯示圓滿智慧之影像,並明晰持有無混淆之特徵。化身智慧如水月,隨器而作利益。 《聲續》云:"如是解脫之心性,並非無有大悲心。基住智慧以自性,力量而作顯現基。持相智慧以緣起,清凈而作成熟業。能所智慧于具信,眾生賜予諸悉地。" 法身基住智慧如水晶安住自位,以空明顯現基之分而住。從其中,僅有持相智慧和遍滿智慧二者顯現之分,而無實際明顯。 在持相時,基住智慧僅以顯現基之方式具足,遍滿智慧如光芒散射而無實際,自體持相智慧如水晶放五色光而住。 在化身智慧時,基住智慧如日月精華不動於法界,

སྤྲུལ་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དུས་ན་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉི་ཟླའི་སྙིང་པོ་ལྟར་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས། མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཟེར་དང་འཇའ་ཚོན་ལྟར་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་ན་གནས་ཏེ་དངོས་སུ་མེད་ལ། ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆུ་ཟླ་རང་ངོ་ན་ཤར་བ་ལྟར་གདུལ་བྱ་སོ་སོའི་ངོ་ཁ་ལ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་ཚུལ་ཆོས་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་སོ་སོར་ཕྱེ་ལ། རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་གཅིག་དང་ཐ་དད་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཙམ་དུ་བརྗོད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ཡང་སེམས་ཉིད་སྨིན་པའི་ཚེ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་གཞི་གནས་ཏེ། །ཀ་ནས་དག་པས་དྲི་མ་ཟད། །ངོ་བོ་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་པ་» «མེད། །འཆར་བྱེད་མ་འགགས་ལྷུན་གྲུབ་བོ། །རང་བཞིན་འདི་འདྲ་ངེས་པ་མེད། །ཀུན་ལ་ཁྱབ་པས་ཐུགས་རྗེ་སྟེ། །འཁོར་བ་འདས་པ་ཆད་པ་མིན། །» «ཞེས་སོ། །འདི་དག་ཀྱང་རིག་པ་ཆོས་སྐུ་ལ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ཡོད་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཆོས་སྐུ་རང་ངོ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་མེད་པ་ངོ་བོ་གཉིས་མེད་མཐའ་གྲོལ་དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་དང་གཞིའི་འཆར་གཞི་རང་ས་ན་གནས་པ་ལས་བྱུང་ལ། ལོངས་སྐུ་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་འོད་དང་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ལ་ཐུག་ཅིང༌། སྤྲུལ་སྐུ་གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་ནུས་པ་མ་དག་པ་འཁོར་བའི་སྒོ་ཡི་«༼༡༽«འབྲེལ་དུ་ཤར་བ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། དབང་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ལས། འཁོར་བ་ངན་སོང་རོལ་པར་ཡེ་ཤར་ལ། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། ། ཆོས་སྐུའི་དུས་ན་སྒོ་བརྒྱད་དབྱིངས་སུ་ནུབ་པའི་འཆར་གཞིར་ཡོད་པ་ལས་ལོངས་སྤྲུལ་ཕྱིར་སྣང་དུ་འཆར་ནུས་པའི་གནད་དེ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། དབྱིངས་འདི་ལྟ་བུའི་འབྲེལ་བ་རྩི་«༼༢༽«ལུགས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདི་མ་གཏོགས་པ་ན་གསལ་པོར་མེད་ལ། ལེགས་པར་འཇལ་ཤེས་པ་ནི་དེང་སང་ཁོ་བོ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །» «གཉིས་པ་སོ་སོའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཆོས་སྐུ་གཞི་གནས། ལོངས་སྐུ་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ། སྤྲུལ་སྐུ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་གྲོལ་སར་གྲོལ་བའི་ཆོས་སྐུ་ཀ་དག་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་རོ་གཅིག་པ་སྟེ། འདིའི་དུས་ན་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ལྡན་དུ་གནས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཀ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་སྤྲོས་བརྗོད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་ཤེལ་གོང་ཟང་ཐལ་བ་ལྟ་བུ།

以下是完整的直譯： 在化身智慧時,基住智慧如日月精華不動於法界,持相智慧如光芒和彩虹住于報身剎土而無實際,遍滿智慧如水月顯現於自體,顯現於各別所化眾生面前。就現相有法而言分別區分,就自性法性而言超越一異,僅說為本質相同。 《聲續》云:"又,心性成熟時,法身中為基住,本來清凈故盡垢,本質本來無迷亂。顯現無礙任運成,此等自性無定性。遍滿一切故大悲,輪涅無斷無間斷。" 這些也是從覺性法身中有任運之門而生。法身自體無實物和相,本質無二離邊清凈,從智慧之門和基之顯現基安住自位而生。報身持相智慧依止光、身、智慧三者。化身能顯現於所化眾生,從不清凈輪迴之門的關聯而顯現而生。如《分別灌頂續》云:"輪迴惡趣遊戲本來顯。" 在法身時,八門沉沒於法界作為顯現基,從此能顯現報化身外相的關鍵而生。除此圓滿大圓滿傳統外,無處有如此明晰的法界關聯之說法,而今能善加衡量者唯我一人而已。 第二,廣說各別自性分三:法身基住、報身持相、化身遍滿智慧廣說。 首先,法身基住是解脫處解脫的法身,本凈如虛空一味。此時具三智慧而住:本質本凈智慧超越戲論邊際,如透明水晶;

འདིའི་དུས་ན་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ལྡན་དུ་གནས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཀ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་སྤྲོས་བརྗོད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་ཤེལ་གོང་ཟང་ཐལ་བ་ལྟ་བུ། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྣང་ཆའི་ཡོན་ཏན་གྱི་འཆར་གཞི་གཏིང་གསལ་ཕྲ་བ་ཙམ་ལས་དངོས་པོ་རིས་ཅན་དུ་མེད་པ། ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ངོ་བོའི་རྩལ་ལས་འཆར་གཞིར་མ་འགགས་ལ་ཤེས་རིག་ཡུལ་ལ་དངོས་སུ་མི་དཔྱོད་པའི་ཆ་ཙམ་དུ་གནས་པའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་སྐུ་ལ་རགས་པར་ཡོད་ན་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་འགྱུར་བས་མཚན་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་ཞི་བར་མི་འཐད་ལ། འཆར་གཞི་གཏིང་གསལ་གྱི་ཆ་ཕྲ་བར་མེད་ན་སྟོང་ཆད་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བས་ན། དེ་གཉིས་ཀ་ལས་ལོག་ནས་སྟོང་གསལ་ཕྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་འཆར་གཞི་གནས་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། འདི་ལ་དབང་པོར་སྣང་བ་མེད། །རྡོས་བཅས་མཚན་མ་རང་དག་ཕྱིར། །གཏིང་གསལ་ཆེན་པོའི་གཞི་མར་གནས། །ཁྱབ་དང་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང༌། །ཕྱང་ནས་ཆད་པ་མེད་སྣང་བར། །གསལ་བྱེད་སྣང་བའི་ཆ་མ་འགགས། །སྙིང་པོ་ཐམས་ཅད་བཅུད་བསྡུས་པའི། །དྲི་མ་མེད་ཅིང་རང་སར་དག» «།སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གསང་ཆེན་དུ། །རང་བཞིན་གྱི་ནི་ཆ་ལ་བཞུགས། །ཐུགས་རྗེའི་སྣང་ཆ་སྣ་ཚོགས་ལས། །སྟོང་ཆ་འགགས་པ་མེད་པ་ཉིད། །ཤེས་བྱ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་གཉིས་སུ། །སྣང་བའི་ཆ་ལ་སྣང་བར་བས། །མེད་པའི་སྣང་བ་རང་དག་ལས། །རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ནི། །མཛད་པའི་རྩོལ་བ་ཡེ་མེད་པས། །མ་བྱས་སྣང་བའི་ཚུལ་དག་ཏུ། །ཡེ་ནས་འབྱེད་པ་མེད་པར་སྣང༌། །ཉི་མ་ལས་ནི་འོད་བཞིན་དུ། །རང་གི་«༼༡༽«བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །རང་གི་རང་བཞིན་དེ་ལྟར་» «སྣང༌། །ཤེས་བྱ་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་ན། །བེམས་པོ་རྣམས་དང་ཁྱད་ཅི་» «ཡོད། །ཡང་ན་སྟོང་པ་ཕྱང་ཆད་དུ། །འདི་ཉིད་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་པ་ནས། དེ་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་ཐུགས་རྗེའི་ཆ་ལ་སྣང༌། །ཞེས་པའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་སྐུའི་རང་དུས་ན་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ལྡན་གྱི་ཆ་རྟག་ཆད་སྤྲོས་པ་ལས་འདས་པར་བཞུགས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ངོ་བོ་ཀ་དག་ཡེ་ཤེས་ལ། །མ་རིག་པ་ཞེས་སྲིད་མིང་མེད། །གཅིག་དང་གཉིས་ཀྱི་གྲངས་མེད་པའོ། །བརྟགས་པས་ཡོད་མེད་གྲུབ་པ་མེད། །

以下是完整的直譯： 此時具三智慧而住:本質本凈智慧超越戲論邊際,如透明水晶;自性任運智慧僅為顯相功德之顯現基礎的微細明澈,而無實物形相;大悲遍滿智慧從本質之力而為顯現基礎無礙,僅以不直接觀察對境的智慧方面而住。 若法身粗視訊記憶體在,則成為實物和相,不合于離戲寂靜之特徵;若無微細的明澈顯現基礎,則成如虛空之斷空。故離此二者而為空明微細智慧之顯現基礎而住。 《六空間續》云:"此中無現為根境,粗相自凈故。安住大明澈基母,遍及能遍皆為空。無斷而現為明顯,顯現之分無阻礙。攝集一切精華之,無垢自處清凈中。諸佛大密之自性,安住于自性之分。大悲顯相種種中,空分無有阻礙性。所知智慧分為二,顯現之分而顯現。無有顯現自凈中,自性力之大悲心。無有作為之勤作,無作顯現之方式。本來無有分別顯,如從日中放光明。非為自己所造作,自之自性如是現。若無所知智慧二,與無情物有何異?或成斷空之虛無,唯此而已。"直至"是故一切遍智之,智慧顯于大悲分。" 如是,法身自時具三智慧之分,超越常斷戲論而住。《聲續》云:"本質本凈智慧中,無有無明之輪名。無有一二之數量,觀察無有有無成。"

།བརྟགས་པས་ཡོད་མེད་གྲུབ་པ་མེད། །གོང་དུ་མ་ཕྱེའི་མཚན་ཉིད་ལས། །ཡེ་ཤེས་ཙམ་དུའང་གྲུབ་པ་མེད། །ཚིག་མེད་བརྗོད་པར་གྲུབ་པ་མེད། །མཐའ་ལ་མི་གནས་རང་རིག་དག» «།བརྗོད་འཛིན་མིང་གི་མཐའ་ཟད་པའོ། །རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་གྱི་གྲངས་མེད་ལ། །གཉིས་སྣང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་མེད། །མཚན་ཉིད་གང་དུའང་ཕྱེ་བ་མེད། །ཡུལ་རྐྱེན་རགས་པ་རང་ཟད་» «པའོ། །ཡེ་ནས་མེད་པས་དག་པས་དག» «།འཁྲུལ་རྟོག་འགགས་པས་ཅིར་མ་འཛད། །མ་སྐྱེས་པས་ན་འགག་སྟོང་ངོ༌། །རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་» «ཞེས། །མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཡུལ་དག་ངེས་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །» «རྩལ་དང་ཡོན་ཏན་འགག་མེད་པས། །རོལ་པ་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ལས། །སྣ་ཚོགས་རྫོགས་པའི་གཞི་མའོ། །མེད་ཕྱིར་སྣང་ལ་སྣང་ཕྱིར་སྟོང༌། །སྣང་སྟོང་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཅན། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་དག་ཡུལ་ལོ། །འདི་ལྟར་གཞི་ཞེས་མངོན་པར་གནས། །རང་བཞིན་ཙམ་དུ་གནས་པ་ལས། །ངོ་བོའི་ཆ་ནས་བཏགས་པས་སྟོང༌། །ཡན་ལག་སྤྲོས་ཕྱིར་མཁྱེན་པ་རྫོགས། །རང་གནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །འདི་ལ་སྤང་བླང་གཉིས་མེད་པའོ། །ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་ཡེ་ཤེས་ལ། །མི་མཛད་«༼༡༽«སྣ་ཚོགས་འཆར་བའི་སྒོ། །འཛད་པ་ལྟར་སྣང་ངོ་བོར་རྫོགས། །ཆོས་སྐུ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ལས། །ཡེ་ཤེས་མཁྱེན་པ་རྫོགས་པའི་ཆ། །ཤུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཆར། །འདི་མེད་འཁོར་འདས་སྡེ་ཆད་པས། །མཁྱེན་པས་རིག་ཅིང་གསལ་བའོ། །རང་རིག་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ལས། །རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཉིད། །མ་འགགས་འགག་པ་མེད་པའོ། །འབྱུང་བ་དག་པའི་ཆ་ལས་ནི། །ལོགས་སུ་མེད་པ་«༼༡༽«གཅིག་རྫོགས་པའི། །ཉི་མ་ལས་ནི་འོད་བཞིན་དུ། །རང་ཆས་སྒྲིབ་པ་མེད་པའོ། །» «ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་སྐུ་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་འཆར་གཞི་རང་མལ་ན་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །» «གཉིས་པ་ལོངས་སྐུ་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྔ་ལས། དང་པོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི་གྲོལ་གཞི་དབྱིངས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆ་སྟོང་པ་དང༌། རང་གསལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་འོད་ཀྱི་གཞི་དང༌། ཤེས་རིག་གི་དབྱིངས་གསུམ་དབྱེར་མེད་པ་སྟེ། རང་ཤར་ལས།

以下是完整的直譯： 觀察無有有無成。未分別上之特徵中,連智慧也無成立。無言無法成立說,不住邊際自明凈。言執名相邊際盡。無因無緣之數量,無二現境與有境。任何特徵無分別,粗大境緣自盡滅。本來無有故清凈,迷念止息無所盡。未生故為滅空性。自性任運智慧者,不生不滅無所思。因境界無定故。力用功德無礙故,僅現為遊戲而已,圓滿種種之基母。因無故現因現故空,具現空融合支分,佛與眾生之境界。如是明顯住為基,僅住自性之本中,本質方面假立空。支分廣故智圓滿,自住任運成就故,於此無有取捨二。大悲遍滿智慧中,無作種種顯現門。似盡實則本質圓。法身空性自性中,智慧遍知圓滿分,自然顯現諸有情。若無此則輪涅斷,以知而覺而明顯。從自明覺之本性,自性力之大悲性,無礙無有阻礙性。從清凈界之分中,非別一圓滿之中,如從日中放光明,自具無有遮蔽性。 如是,法身空性智慧顯現基礎安住自位,稱為。 第二,報身持相智慧分五,首先法界智慧有本質、詞義、分類三者。本質為解脫基界本來清凈之空性分、自明智慧自光之基礎、覺性界三者無別。《自現續》云:

ཤེས་རིག་གི་དབྱིངས་གསུམ་དབྱེར་མེད་པ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། །སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཡུལ་ཉིད་» «དང༌། །གསལ་བ་འོད་ཀྱི་སྣང་བ་དང༌། །ཡེ་ཤེས་རིག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་» «གསུམ། །དེ་གསུམ་འཛོམ་པས་དབྱིངས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་ཡངས་པ་ལ། །མཐའ་དང་དབུས་སུ་མི་དམིགས་པས། །གྲོལ་གཞིའི་ཆོས་ཉིད་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ནི་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ལ། །འདས་དང་འཇིག་རྟེན་བྱ་བ་མེད། །རང་བཞིན་གསལ་ཞིང་དངས་པའོ། །དབྱིངས་ཀྱི་གོ་སྐབས་འབྱེད་པ་ལ། །རང་བྱུང་ཆེན་པོའི་གནས་པའོ། །ཡེ་ནི་རྫོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ། །ཐོག་མ་ནས་ནི་བཅོས་པ་མེད། །ཤེས་པས་འཁོར་འདས་གཉིས་ལས་གྲོལ། །རང་སྣང་རྫོགས་པའི་དགོངས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ལྔ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་དབྱིངས་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། དབྱིངས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། རྣམ་དག་ཆོས་ཉིད་གདལ་པའི་ཀློང༌། །རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱིངས་སུ་» «བཤད། །རྟོག་མེད་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་པ། །དབྱིངས་ཆེན་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་རིས་མེད་ནི། །དབྱིངས་ཆེན་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་» «ཡིན། །ཕྱི་ནང་གསང་པའི་ཆོས་རྣམས་རྫོགས། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །གཉིས་མེད་དོན་ལྡན་རྡོ་རྗེའི་དོན། །གཉིས་མེད་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོར་འདོད། །ཅེས་སོ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལའང་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག» «དབྱེ་བ་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི་རིག་པ་སྟོང་གསལ་ལ་འཆར་ཚུལ་གོ་མ་འགགས་པར་གསལ་བར་«༼༡༽«སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་གཟུགས་བརྙན་» «ལས། །དབྱིངས་དང་ཁ་དོག་སྣང་ཆ་རྫོགས། །དཀར་པོ་དྲི་མ་དག་ཕྱིར་» «འོད། །རང་འདས་སྣང་སྟེ་འཁོར་འདས་སྦྱོར། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་གཟུགས་སྣང་བས། །རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །དཔེར་ན་མེ་ལོང་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། །གང་བསྟན་རྐྱེན་དེ་འོང་བ་བཞིན། །

ཤེས་རིག་གི་དབྱིངས་གསུམ་དབྱེར་མེད་པ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། །སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཡུལ་ཉིད་» «དང༌། །གསལ་བ་འོད་ཀྱི་སྣང་བ་དང༌། །ཡེ་ཤེས་རིག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་» «གསུམ། །དེ་གསུམ་འཛོམ་པས་དབྱིངས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་ཡངས་པ་ལ། །མཐའ་དང་དབུས་སུ་མི་དམིགས་པས། །གྲོལ་གཞིའི་ཆོས་ཉིད་དག་པའོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ནི་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ལ། །འདས་དང་འཇིག་རྟེན་བྱ་བ་མེད། །རང་བཞིན་གསལ་ཞིང་དངས་པའོ། །དབྱིངས་ཀྱི་གོ་སྐབས་འབྱེད་པ་ལ། །རང་བྱུང་ཆེན་པོའི་གནས་པའོ། །ཡེ་ནི་རྫོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ། །ཐོག་མ་ནས་ནི་བཅོས་པ་མེད། །ཤེས་པས་འཁོར་འདས་གཉིས་ལས་གྲོལ། །རང་སྣང་རྫོགས་པའི་དགོངས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ལྔ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་དབྱིངས་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། དབྱིངས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། རྣམ་དག་ཆོས་ཉིད་གདལ་པའི་ཀློང༌། །རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱིངས་སུ་» «བཤད། །རྟོག་མེད་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་པ། །དབྱིངས་ཆེན་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་རིས་མེད་ནི། །དབྱིངས་ཆེན་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་» «ཡིན། །ཕྱི་ནང་གསང་པའི་ཆོས་རྣམས་རྫོགས། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །གཉིས་མེད་དོན་ལྡན་རྡོ་རྗེའི་དོན། །གཉིས་མེད་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོར་འདོད། །ཅེས་སོ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལའང་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག» «དབྱེ་བ་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི་རིག་པ་སྟོང་གསལ་ལ་འཆར་ཚུལ་གོ་མ་འགགས་པར་གསལ་བར་«༼༡༽«སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་གཟུགས་བརྙན་» «ལས། །དབྱིངས་དང་ཁ་དོག་སྣང་ཆ་རྫོགས། །དཀར་པོ་དྲི་མ་དག་ཕྱིར་» «འོད། །རང་འདས་སྣང་སྟེ་འཁོར་འདས་སྦྱོར། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་གཟུགས་སྣང་བས། །རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །དཔེར་ན་མེ་ལོང་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། །གང་བསྟན་རྐྱེན་དེ་འོང་བ་བཞིན། །

注意此處是斷點重試開始位置，可能需要清理此位置之前的一次翻譯

這是完整的漢語直譯: 智慧的三種境界不可分割。如《自現》中所說: "法界智慧即 大空性境界, 光明顯現境, 智慧覺性境, 此三和合稱為界。" 《超越》中說: "法界廣闊無邊際, 無有中心與邊緣, 解脫基礎之法性。" 定義如下,同書中說: "法即所行之事, 超越世間無作為, 自性明澈清凈。 界即開啟空間, 自生大境安住。 本即圓滿自性, 本初無有造作。 智慧解脫輪迴涅槃, 自顯圓滿之意。" 分為五種,《自現》中說: "界智慧與法界智慧二者, 清凈界智慧與大界智慧二者, 一切界無二智慧,共五種。" 這些的本質,同經中說: "清凈法性廣大空間, 稱為清凈之界。 無念離一切分別, 是大界明智。 內外空性無差別, 是大界清凈智。 內外密法皆圓滿, 是為法界智。 無二義具金剛義, 認為無二界本質。" 關於映象智慧,也有本質、定義、分類三方面。本質是空明覺性中顯現方式無礙明瞭,如《超越》中說: "映象智慧之影像, 界與色相顯現圓滿。 白色清凈故發光, 超越自顯輪涅合。 顯現諸法之形相, 稱為自覺智慧。" 《自現》中說: "映象智慧譬如 鏡面圓盤之上, 隨緣顯現一切。

།གང་བསྟན་རྐྱེན་དེ་འོང་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་རིག་པ་དྲི་མེད་ལ། །ཉོན་མོངས་རྐྱེན་ཀྱིས་འཕྲོགས་པ་མེད། །ཡེ་ཤེས་གཟུགས་བརྙན་རང་གསལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ཡང་ངེས་ཚིག་འདི་ལྟ་སྟེ། །སྣ་ཚོགས་དོན་ལ་སྤྱོད་པས་མེ། །དེ་ལ་རྟོགས་ཤིང་གོམས་པས་ལོང༌། །མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ལྔ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་མེ་ལོང་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་རྟོག་མེད་དངས་བའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། གསལ་ལ་འཛིན་མེད་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །ངོ་བོ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། འགག་མེད་གསལ་དངས་ཆེན་པོའི་དོན། །མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དག་པ་གསལ་གདངས་ངོ་བོ་ལ། །དག་པའི་སྣང་བ་དུས་གཅིག་རྫོགས། །མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡིན། །རྣམ་རྟོག་ཡིད་མེད་སེམས་མེད་ལ། །ཆགས་པའི་འཛིན་པ་མ་ཞུགས་པ། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་» «ཡིན། །གསལ་བྱ་གསལ་བྱེད་ཆོས་དང་བྲལ། །དེ་ལ་རྣམ་རྟོག་མ་འགྱུས་» «པ། །གསལ་བ་འཛིན་མེད་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཞེས་སོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལའང་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི་མཉམ་རྒྱུ་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡེ་གྲོལ་མཉམ་པ་ཆེན་པོ་ལ། མཉམ་རྐྱེན་སྒོ་གསུམ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་བཞུགས་པས་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། །མཉམ་རྒྱུ་གཉིས་ལ་མཉམ་རྐྱེན་གསུམ། །མཉམ་པའི་དུས་དང་ཚད་ཀྱིས་སོ། །ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། ཆོས་རྣམས་མཉམ་པའི་ངོ་བོ་ལ། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བའོ། །ཞེས་སོ། །» «ངེས་ཚིག་ནི་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་རྒྱ་ཆད་མེད་པ་མཉམ། །རིག་པའི་དོན་དང་ལྡན་པས་ཉིད། །མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་ཆོས་ཉིད་ལ། །ཟུག་རྔུའི་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའོ། །ཉིད་ཅེས་བཅོས་ཤིང་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད། །རང་བཞིན་གནས་པ་ངོ་བོས་སྟོང༌། །སེམས་ཉིད་རྟོག་པ་ཀུན་ཟད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་གནས་པ་ལ། །དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིས། །འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །

這是完整的漢語直譯: 隨緣顯現一切。 同樣無垢覺性, 不被煩惱緣奪, 智慧影像自明。" 定義如同書中說: "其定義如下: 種種意義行為故為'鏡', 於此了悟熟習故為'面', 鏡面智慧即如是。" 分為五種,《自現》中說: "映象智慧與大鏡智慧二者, 無念明智與無念澄智二者, 明而無執大智慧,共五種。" 本質是,同書中說: "無礙明澄大義, 即映象智慧。 清凈明澄本質, 清凈顯現同時圓滿, 是為大鏡智慧。 無分別意無心, 無有執著貪著, 是為無念明智。 離能所顯法, 於此無分別, 是為明無執智慧。" 關於平等性智慧,也有本質、定義、分類三方面。本質是平等因即輪迴涅槃界中本解脫大平等,平等緣即三門與身語意之本性自性大悲三者大平等安住,無有偏執與傾向。如《超越》中說: "所謂平等性, 平等因二平等緣三, 平等時與量。" 《自現》中說: "諸法平等本質, 不偏於任何一方。" 定義如同書中說: "法性無限故平等, 具覺性義故為性, 平等性智慧即是。" 《超越》中說: "平等即法性, 離戲論刺痛。 性即無造作, 自性住本空。 心性諸念盡。 智慧謂安住, 了悟其相故, 不住輪迴涅槃。"

འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ལྔ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་མཉམ་པ་ཉིད་མ་འགགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། མི་གཡོ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་མི་འགག་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ནི། ཡང་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་མཉམ་ལ་མ་འདྲེས་པ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །མ་འགགས་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་འཛིན། །མཉམ་ཉིད་མ་འགགས་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །» «མི་གཡོ་བ་ནི་སྐུ་ཡི་རྒྱ། །རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་ནི། །མི་གཡོ་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །མི་འགག་གསལ་གདངས་ཆེན་པོ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་དག་པ་» «ནི། །མཉམ་ཉིད་མི་འགག་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཅིར་ཡང་མི་གནས་ཀུན་གྱི་རྩེ། །» «མཚན་མའི་དངོས་པོ་གྲོལ་བ་ནི། །མི་གནས་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཞེས་སོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལའང་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་འདྲེས་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སོ་སོར་རྟོག་པ་དབང་པོའི་རིགས། །གང་ལ་གང་སྣང་དེ་ཡི་ཆོས། །རིམ་པ་སོ་སོར་གསལ་བའོ། །རྟག་པར་རང་སྣང་དག་ནས་ནི། །རིག་པ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། རང་ཤར་ལས། དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཕྱིར། །སོ་སོར་རྟོག་ཅེས་དེ་ལ་བྱ། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། སོ་སོ་ཞེས་བྱ་བྱེ་བྲག་ལ། །གཉེན་པོའི་ཚུལ་དུ་བྱུང་བ་སྟེ། །རྟོག་པ་ཞེས་ནི་མཚན་ཉིད་མཐོང༌། །རང་སྣང་འཕེལ་དང་བཅས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཐོག་མར་བྱུང་བ་ལ། །ཤེས་པས་ཉོན་མོངས་སྐྱོན་དག་གོ» «།ཞེས་སོ། །» «དབྱེ་ན་ལྔ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་དོན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། རྟོག་པ་སྐད་ཅིག་ལ་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་སྒྲ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། སྒྲ་དང་ཚིག་ལ་མི་གནས་པར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། བློ་ལ་སྣང་བའི་ཐེ་ཚོམ་གྲོལ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །སྣ་ཚོགས་གཅིག་ཏུ་སྡུད་པ་སྟེ། །དེ་ལས་དབྱེ་ན་དོན་རྣམས་འབྱུང༌། །

這是完整的漢語直譯: 分為五種,《自現》中說: "平等性智慧與平等性無礙智慧二者, 不動平等性智慧與無礙平等性智慧二者, 無所住平等性智慧,共五種。" 這些的本質,同經中說: "法性平等而不混, 是為平等性智慧。 無礙持各自相, 是平等性無礙智慧。 不動即身之印, 無偏無傾向, 是不動平等性智慧。 無礙大明澄中, 意念清凈, 是平等性無礙智慧。 不住任何一切之巔, 解脫相之實體, 是無住平等性智慧。" 關於妙觀察智慧,也有本質、定義、分類三方面。本質是明瞭一切法不混雜,如《超越》中說: "妙觀察即根識, 任何顯現其法, 次第各別明瞭。 恒時自顯清凈, 覺性成為境界。" 定義如《自現》中說: "因二十一根故, 稱為妙觀察。" 《超越》中說: "各別即差別, 以對治方式生。 觀察即見相, 自顯增長。 智慧初生時, 以智慧凈煩惱過。" 分為五種,《自現》中說: "妙觀察智慧與遍分別一切義智慧二者, 剎那生觀智慧與遍除一切聲智慧二者, 不住聲詞觀察智慧,共五種。" 這些的含義,同經中說: "心中顯現疑惑解脫, 是為妙觀察智慧。 種種歸一攝持, 由此分別諸義生。

དེ་ལས་དབྱེ་ན་དོན་རྣམས་འབྱུང༌། །དོན་རྣམས་འབྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །རྟོག་པའི་དོན་ལས་མི་འདའ་ཞིང༌། །སྐད་ཅིག་གསུམ་ལ་གྲོལ་བྱེད་པ། །སྐད་ཅིག་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །སྒྲ་ཚིག་རིག་པའི་ངོ་བོ་འདས། །ཐ་སྙད་གཅིག་ལ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། །སྒྲ་རྣམས་སེལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །སྒྲ་ཚིག་ཐམས་ཅད་དོན་ལ་རྫོགས། །རིག་པའི་ཀློང་དུ་ཚིག་རྣམས་འདས། །ཚིག་ལ་མི་གནས་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཞེས་སོ། །བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལའང་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག» «དབྱེ་བ་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི། རང་དོན་རིག་པའི་ངང་དུ་གྲུབ་ནས་གཞན་དོན་ནོར་བུ་ལྟར་ལྷུན་གྲུབ་རྩོལ་མེད་དུ་འབྱུང་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བྱ་བ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ། །འབད་ཅིང་རྩོལ་བ་རང་འགགས་» «ནས། །ཆོས་ཀུན་རང་གཞག་རང་གྲོལ་ལོ། །རང་གྲོལ་རྫོགས་པའི་གཞི་སྣང་ལས། །ཆ་ཕྲ་རྡུལ་བྲལ་དྲི་མེད་ཐོབ། །རྟོག་དཔྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པ་སྟེ། །» «གང་གིས་མ་ཕྱེའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་དང༌། རང་ཤར་ལས། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཅིར་སྣང་རིག་པའི་ངང་དུ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པས་སྣང་མཐའ་ཟད། །ཅིག་ཅར་རྟོག་པས་བྱ་བའོ། །གྲུབ་པས་འདོད་པ་བྲལ་བ་ལ། །བསྐྱར་དང་ཟློགས་«༼༡༽«པ་མེད་པའོ། །ཡེ་ནི་གནས་པའི་དོན་ཉིད་ལ། །ཤེས་པས་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་ནི། །» «ཆོས་རྣམས་ཟད་པའི་སར་ཕྱིན་པའོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ལྔ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། བྱ་བ་ལ་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་བྱ་བ་བཏང་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། རང་རིག་འཛིན་པའི་ཆོས་ལས་གྲོལ། །ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་མིང་ལས་འདས། །བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཐུགས་རྗེའི་འོད་ཟེར་ཕྱོགས་བཅུར་འཕྲོ། །སྤྲུལ་པས་འགྲོ་བའིདོན་བྱེད་ཕྱིར། །བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །འགྱུར་མེད་ངང་ལ་བྱ་བ་བཏང༌། །མཚན་མའི་ཆོས་ལས་འདས་པ་ནི། །བྱ་བ་མི་གནས་ཡེ་ཤེས་» «ཡིན། །རིག་པ་རྟོག་མེད་གསལ་བ་ལ། །ཤེས་པ་ངང་གིས་དལ་བ་ནི། །བྱ་བ་བཏང་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཕྱི་ནང་གསང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །

這是完整的漢語直譯: 由此分別諸義生, 是為遍分別義智慧。 不離觀察之義, 於三剎那中解脫, 是為剎那生智慧。 超越聲詞覺性本質, 於一言詞中圓滿故, 是為遍除聲智慧。 一切聲詞義中圓滿, 覺性界中超越詞, 是為不住詞智慧。" 關於成所作智慧,也有本質、定義、分類三方面。本質是,自利於覺性中成就后,他利如如意寶無勤任運生起。如《超越》中說: "所謂成所作, 勤勉努力自止息, 諸法自住自解脫。 自解脫圓滿基顯中, 獲得離微塵無垢。 超越思維觀察境, 未分別之法性。" 《自現》中說: "成所作智慧, 任何顯現皆圓滿於覺性中。" 定義如《超越》中說: "自性圓滿故盡顯邊, 頓時觀察即為'作'。 成就故離欲, 無反覆倒退。 '本'即安住義, 以智慧現前, 諸法盡處到達。" 分為五種,《自現》中說: "成所作智慧與一切作業智慧二者, 不住作業智慧與捨棄作業智慧二者, 斷除增益智慧,共五種。" 這些的含義,同經中說: "解脫自覺執持法, 超越假立名言, 是為成所作智慧。 大悲光芒十方放, 化身為眾生利益, 是為作業智慧。 于不變中舍作業, 超越相法, 是為不住作業智慧。 覺性無念明瞭中, 知覺自然緩慢, 是為捨棄作業智慧。 內外密諸法,

།ཕྱི་ནང་གསང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །རིག་པའི་ཀློང་དུ་ཀུན་འདུས་པས། །སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་སྤྲུལ་སྐུ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཤེས་བྱ་བསྡུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་» «བྱ། །ཞེས་པས། གདུལ་བྱའི་ངོར་སྣང་བའི་སྤྲུལ་སྐུ་དེ་ཡང་བེམས་སྟོང་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་དོན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་མཛད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་ནོར་བ་དང༌། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྟོགས་པས་སྐྱེ་འགག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་སྟོན་ལ། ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་འདྲེས་པར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྟོགས་པས་ཆོས་ཅན་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་དབང་པོ་དང་ཆོས་དང་ལས་འབྲས་དང་ལམ་ལ་སོགས་འདོམས་པར་མཛད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས་ལས། ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལའང་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག» «རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི་ཆོས་སོ་ཅོག་གི་གནས་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཁྱེན་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཇི་ལྟ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བཤད། །སྣང་ཆོས་བརྗོད་གཞི་བྲལ་བ་ལ། །རང་སྣང་དག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གསལ། །དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མཁྱེན་པ་ལ། །རང་དོན་རྟོགས་པས་འཁྲུལ་རྒྱུན་ཟད། །ཅེས་པ་དང༌། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་ཉིད་མཁྱེན་པའི། །ཐུགས་རྗེའི་ཆ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །རང་གི་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མཁྱེན། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཇི་ཞེས་བྱ་བ་གནས་ལུགས་ལ། །ལྟ་བ་ཡེང་བ་མེད་པར་སྤྱོད། །མཁྱེན་པ་འགག་པ་མེད་ཕྱིར་རྫོགས། །ཡེ་ནི་ལམ་དུ་གྱུར་པ་ལ། །ཤེས་པས་ཚད་དུ་ཕྱིན་པའོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ཆོས་ཅན་སྣང་བའི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པ་དང༌། ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའི་གནས་ལུགས་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པའོ། །དེ་ཡང་སྣང་ཆ་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྣང་བའི་ཆ་ལ་ངོ་བོ་དང་རྣམ་པ་གཉིས་ལས། ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་ལ་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་ཏེ། ཨུཏྤལ་དང་དེའི་ཆོས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལའང་ངོ་བོ།

這是完整的漢語直譯: 內外密諸法, 皆攝於覺性界中, 是為斷除增益智慧。" 第三部分詳細解釋化身遍及智慧有二,如《超越》中說: "所知攝集智慧, 應知有二種。" 所謂為所化眾生顯現的化身,並非如無情空幻影,而是以二種智慧無勤成辦眾生利益。即: 如實智慧了知諸法本質無誤,通達勝義諦,示現離生滅戲論如虛空般的法性。 盡所有智慧了知諸法相不混雜,通達世俗諦,以八種幻喻教導根器、法、業果、道等。 關於這兩種智慧中的如實智慧,也有本質、定義、分類三方面。本質是如實無倒了知一切法的實相。如《超越》中說: "解說如實智慧: 于離所詮顯法, 清凈自顯影像明。 了知事物實相, 悟自義故盡迷續。" 《六界》中說: "以大悲分智慧, 了知如實所知, 知自事物實相。" 定義如《超越》中說: "'如'即實相, 見而無散亂行。 '知'因無礙故圓滿。 '本'即成為道, 以智慧達究竟。" 分爲了知有法顯現實相的如實智慧,和了知法性空性實相的如實智慧。 問:顯現方面不是屬於盡所有智慧嗎? 答:顯現方面有本質和相兩個方面。了知本質屬於如實智慧,了知相屬於盡所有智慧,如青蓮花及其藍色等性質。 關於盡所有智慧,也有本質、

ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལའང་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག» «རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་བག་ལ་ཉལ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན་སྣང་བའི་བྱེ་བྲག་གི་ཆ་མ་འདྲེས་པར་མཁྱེན་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པ་ཡི། །ཐུགས་རྗེ་ཡི་ནི་ཡེ་ཤེས་» «ཀྱིས། །གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་མཁྱེན། །ཞེས་པ་དང༌། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལ་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་བཤད། །འདིས་ནི་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་མཁྱེན། །གཞན་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡི། །ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་ཤེས་པའོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཇི་ཞེས་བྱ་བ་གནས་ལུགས་ལ། །སྙེད་པས་མ་ལུས་རྫོགས་པར་བྱས། །ཡེ་ནི་སེམས་ཅན་ཀུན་དོན་ལ། །ཤེས་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་ནས་འབྱིན། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་སྤྲུལ་སྐུས་འཇལ་རུང་གི་ཆོས་སོ་ཅོག་དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དང༌། མ་དག་པ་སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་དོན་གཉིས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟར་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་མཛད་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྤྲུལ་པ་སྐུ་ཡི་མཁྱེན་པའི་ཆ། །རང་སྣང་ངོ་ལ་རྫོགས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པས་རང་དོན་དབྱིངས་སུ་རྫོགས་ནས་གཞན་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མཛད་པ་ནི་འདིའི་འབྲས་བུ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཆོས་སྐུ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལས་ལོངས་སྐུ་སྐར་མའི་ཚོགས་ལྟ་བུར་རང་ཤར་ནས་སྤྲུལ་སྐུ་སྤྲིན་ཕུང་ལྟ་བུར་རང་འདུས་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མ་འགགས་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་དང༌། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས་ཀྱང༌། གང་གིས་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་པར། །འགྲོ་ལ་ཕན་པ་སྣ་ཚོགས་དག» «།མཉམ་དུ་མཛད་པའི་སྐུ་དེ་» «ནི། །ཐུབ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་རྒྱུན་མི་འཆད། །ཅེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས་མཐར་ཕྱིན་པ་འབྲས་བུའི་རིམ་པ་སྟེ་ཀུན་དུ་བཟང་པོ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་གནས་གྲོལ་ས་ཆེན་པོའི་ཚུལ་རྒྱ་མཚོ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་ཐ་མ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ།། » «།།» «དེ་ལྟར་ལེགས་བཤད་འོད་ཟེར་སྟོང་ལྡན་ཆོས་དབྱིངས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཁྱབ་པ། །

這是完整的漢語直譯: 關於盡所有智慧,也有本質、定義、分類三方面。本質是不混雜地了知所化眾生界、隨眠等有法顯現的差別。如《六界》中說: "以大悲盡所有智慧, 了知所化眾生意樂。" 《超越》中說: "於此解說盡所有: 此知所化眾生意樂, 通達他利之 諸法自性。" 定義如同經中說: "'如'即實相, '盡'則圓滿無餘。 '本'為一切眾生利, 以智拔出三界。" 分為:化身所能量度的一切清凈佛法種類和不清凈眾生種類的盡所有智慧,直至輪迴未空之間如如意寶無勤成辦二利。如《超越》中說: "化身智慧分, 圓滿於自顯。" 如是,身與智慧不可分離,自利圓滿於法界,他利任運成就,此為此果。如《六界》中說: "法身如虛空,受用身如星宿自現,化身如雲聚自集,無礙利益眾生。" 《現觀莊嚴論》中也廣說: "盡輪迴際中, 種種利眾生, 此身即是彼, 佛化身相續。" 《詞義寶藏》中詳盡闡述了究竟果位次第,即普賢菩提殊勝處大解脫之理浩瀚無邊,這是最後金剛處的廣泛解釋。 如是善說千光明遍滿法界虛空界,

» «དེ་ལྟར་ལེགས་བཤད་འོད་ཟེར་སྟོང་ལྡན་ཆོས་དབྱིངས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཁྱབ་པ། །བློ་གྲོས་ཡངས་པའི་རྟ་བདུན་གྱིས་བསྐྱོད་ཚིག་དོན་རྣམ་བཀྲའི་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱས། །ཟབཅིང་རྒྱ་ཆེའི་རྣམ་འགྲོས་རབ་བརྟན་གླིང་བཞིའི་མུན་པ་སེལ་བ་གང༌། །བསྟན་པའི་པད་ཚལ་རབ་ཏུ་རྒྱས་བྱེད་འོད་གསལ་མཛོད་ཀྱི་སྣང་བ་སྤྲོས། །གང་འདིར་མ་ལུས་ཡོན་ཏན་རབ་རྫོགས་རྒྱལ་བའི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་ལས། །མཆོག་གསང་རབ་མཆོག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འོད་གསལ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་རྩེ། །བསྐལ་བཟང་སྐྱེ་བོ་ཐར་པ་འདོད་རྣམས་ཚེ་གཅིག་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་གནས། །ཤིན་ཏུ་རྨད་བྱུང་རླབས་ཆེན་གང་དེ་འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་གསལ་བར་བཤད། །ནམ་མཁའ་བཞིན་ཏེ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་ཡུལ་མིན་ཞིང༌། །རྒྱ་མཚོ་ཇི་བཞིན་ཟབ་ཅིང་བརྒལ་དཀའ་བློ་གྲོས་ཆུང་ངུའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཉི་ཟླ་བཞིན་ཏེ་འོད་གསལ་མདངས་བཀྲ་སྐྱེ་དགུའི་ལམ་བཟང་སྣང་བྱེད་པ། །ནོར་བུ་ཇི་བཞིན་ཡོན་ཏན་རབ་རྫོགས་གསང་ཆེན་དམ་པའི་རིན་ཆེན་མཛོད། །གང་འདི་ཀུན་གྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ་ཡང་དཔལ་མགོན་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་དང༌། །སྣ་ཚོགས་ཐེག་པའི་སྒོ་ལ་རྣམ་སྦྱངས་བློ་གྲོས་མིག་སྟོང་ལྡན་གྱུར་པས། །དམ་ཆོས་ཟབ་མོའི་སྐལ་བ་མི་དམན་དེ་སླད་བདག་གིས་རྣམ་ཕྱེ་སྟེ། །ཕྱི་རབས་སྐལ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་འདོད་རྣམས་དོན་དུ་བདག་གིས་ལེགས་པར་བཤད། །འགྲོ་བར་བརྒལ་དགའི་ཉི་གཞོན་དམར་བས་རབ་བརྟན་གདོང་བཞིའི་པད་མོ་ཅན། །བདེ་སོགས་དབང་པོའི་དཔལ་ལས་རབ་རྒྱལ་ཕུན་ཚོགས་ནོར་བུའི་ཕྲེང་གདུབ་ཀྱིས། །མི་འཕྲོགས་ཞིང་གི་མཚོ་ཆུ་བསིལ་བས་བདུད་རྩི་དག་བྱེད་དང་ལྡན་ཞིང༌། །རྣམ་བཀྲའི་མཛེས་བྱེད་རང་དགར་རོལ་པས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་མཚུངས་པ་མེད། །ལྷ་བརྒྱའི་ལག་པད་སྤྱི་བོར་ཟུམ་པས་ཉེར་སྡོད་གང་གི་མགོར་ལྷུང་བ། །དྲང་སྲོང་རྒྱ་མཚོའི་རྩེ་མོར་གྱུར་གང་དེས་ཀྱང་མངོན་པར་ཕྱག་བྱས་ཤིང༌། །རྣམ་གྲོལ་ཡོན་ཏན་མཚོ་ཆེན་དབུས་ན་ཐོག་མའི་རྒྱལ་བས་ཕྱག་མཛད་པ། །དེ་སླད་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དཔེ་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཛོད། །གང་དག་མཐོང་ཐོས་སྐལ་བ་མཆོག་རབ་སྲིད་གསུམ་ཆུ་བོའི་ཕ་རོལ་ཞིང༌། །

這是完整的漢語直譯: 如是善說千光明遍滿法界虛空界, 廣大智慧七馬驅動,詞義光明壇城廣大。 甚深廣大行相堅固,驅散四洲黑暗, 令教法蓮園極盛,光明藏之光芒普照。 此中圓滿無餘功德,從佛心密, 最勝秘密大圓滿光明金剛心要之巔, 善劫眾生欲解脫者一產生就菩提之處, 極其稀有廣大者,為利眾生而明說。 如虛空極廣大,非此岸所見境, 如大海深難渡,非小智所行境。 如日月光明耀,顯現眾生善道, 如如意寶德圓滿,大密正法寶藏。 此雖難為眾所悟,然以吉祥怙主上師加持, 及於種種乘門凈修智慧千眼具足, 于甚深正法非劣緣故,我已分別, 為後世具緣欲菩提者善說。 眾生歡喜渡河之紅日,堅固四面蓮花者, 勝過帝釋等天主榮耀,圓滿珍寶瓔珞莊嚴, 不奪田地涼水池中具甘露凈化, 種種莊嚴自在遊戲,三界無與倫比。 百天手蓮合掌頂禮,親近者頭上降下, 仙人海中最上者亦皆恭敬頂禮, 解脫功德大海中心初佛所禮敬, 故自性大圓滿超越譬喻之法藏。 何人見聞最勝緣,超越三有河彼岸,

གང་དག་མཐོང་ཐོས་སྐལ་བ་མཆོག་རབ་སྲིད་གསུམ་ཆུ་བོའི་ཕ་རོལ་ཞིང༌། །བརྩོན་པས་ལྷུར་ལེན་འབྱུང་བཞི་རང་དེངས་དེ་སླད་དེ་འདྲར་གཞན་གྱིས་ཅི། །འབད་ཅིང་རྩོལ་མེད་རང་བཞིན་གནས་སུ་ཉོན་མོངས་རྣམ་དག་ཀློང་ཡངས་པས། །སྤང་གཉེན་རྒྱུ་འབྲས་ཆོས་ལས་རྣམ་འདས་ཀུན་གྱི་ནང་ནས་རྩེ་མོར་གྱུར། །གང་འདིས་གནས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་གྲངས་མང་ལ། །རྡོ་རྗེའི་གནས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་རྟོགས་དཀའ་དཔག་མེད་ནམ་མཁའ་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང༌། །གསལ་བར་རྣམ་ཕྱེ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་དོན་གསལ་བ། །གུས་པས་རྣམ་བཤད་ནོར་བ་རྣམ་སྤངས་འགྲོ་ཀུན་བློ་ཡི་བདུད་རྩིར་བྱས། །ཆོས་ཚུལ་འདི་ནི་ཚིག་དོན་རིན་ཆེན་མཛོད། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་ཉི་ཟླ་མདངས་བཀྲ་ཞིང༌། །ལེགས་བཤད་བཀོད་པའི་འོད་ཟེར་སྟོང་འཕྲོ་བས། །མ་རིག་མུན་སེལ་ཐར་གླིང་སྣང་བྱེད་ཡིན། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འོད་བརྒྱ་པས། །ཉོན་མོངས་མི་ཤེས་མུན་པ་དང༌། །ཐེ་ཚོམ་གདུང་བ་རྣམ་བསལ་ཞིང༌། །བློ་གསལ་ཀུནྡའི་ཚལ་རབ་» «རྒྱས། །གཞུང་ལུགས་གསལ་བའི་རྔ་ཆེན་བརྟན་སྒྲོགས་པས། །ཡང་ཟབ་དུས་མཚམས་ཞི་བའི་གནས་ཀུན་ཁྱབ། །མི་ཤེས་གཉིད་མྱོས་གྱུར་ལས་རབ་སད་» «དེ། །ཐར་པའི་གྲོང་དུ་ཀུན་དགའི་དགའ་སྟོན་སྤེལ། །སྐྱེ་བོ་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཚལ་དུ་མཆོག་འགྲོ་བ། །གང་རྣམས་ལམ་ནི་ཆོས་མཆོག་གཞན་མེད་འདི་བསྟེན་མཛོད། །མྱུར་ཏུ་ཞི་བའི་དགའ་ཚལ་རབ་ཏུ་ཉམས་དགའ་བ། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལྗོན་ཚོགས་མེ་ཏོག་མཛེས་པར་འགྱུར། །བློ་གྲོས་མཁའ་ལ་ཐོས་པའི་སྤྲིན་ཆེན་གློག་ཕྲེང་ཅན། །དོན་ཟབ་འབྲུག་སྒྲའི་ང་རོས་གསལ་བར་ཁྱབ་པ་» «སྟེ། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ཚུལ་འོད་གསལ་མཛོད་ཀྱི་ཆར་བཟང་པོ། །སྐལ་ལྡན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་མཛད་པའི་དོན་དུ་སྤྲོས། །རྒྱལ་བ་རིག་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་དཔག་མེད་ཀྱི། །དགོངས་པ་འགྲོ་ཕན་བཞེད་དེ་རྫོགས་ཕྱིར་དང༌། །དཔལ་མགོན་བླ་མའི་བཀའ་རྣམས་བསྡུ་བྱའྀ་ཕྱིར། །སྙིང་ཏིག་ངེས་པའི་བཀའ་རྣམས་འདིར་གཅིག་བྱས། །དེང་སང་དུས་ན་འདི་ཡི་གནད་རྣམས་འཆུགས། །གྲུབ་མཐའ་འདྲེས་ཤིང་དགོངས་པ་གཞན་དང་བསྟུན། །ཁྱད་པར་མི་ཤེས་འོག་མའི་དོན་དང་སྦྱོར། །

這是完整的漢語直譯: 何人見聞最勝緣,超越三有河彼岸, 精進修持四大自解,故如是他人何能及。 無勤自然安住中,煩惱清凈廣大界, 超越斷證因果法,一切之中最殊勝。 此雖住處極廣大,續部教言竅訣眾多, 金剛處亦極難悟,無量虛空海洋界。 明析分別歸一攝,深廣義理皆明瞭, 恭敬解說斷諸錯,普為眾生智甘露。 此法理即詞義寶藏, 深廣如日月光明耀, 善說莊嚴千光芒, 除無明暗顯解脫。 法之種類百光明, 除煩惱無知黑暗, 及疑惑熱惱等, 令智者蓮園盛開。 論典明晰大鼓堅固鳴響, 遍及甚深寂靜諸處, 從無知睡醉中醒覺, 解脫城中普歡慶宴。 善士趣向菩提園, 當依此無上正法, 速至寂靜喜園極悅意, 身智樹林花朵妙莊嚴。 智慧虛空聞法大云電光鏈, 甚深義龍吼聲明遍及, 深法光明藏善雨, 為利具緣者而降。 為圓滿無量佛持明海, 利生意趣及 集攝吉祥怙主上師教言, 故此彙集心要決定教法。 如今此中要義錯亂, 宗派混雜隨順他意, 不知殊勝下義合,

ཁྱད་པར་མི་ཤེས་འོག་མའི་དོན་དང་སྦྱོར། །ཉམས་ལེན་གནད་འཆུགས་འདྲ་མིན་བསྲེས་བསླད་གྱུར། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་ཚུལ་མཆོག་འདི་ནུབ་ཏུ་ཉེ། །འདི་དོན་བསམས་ནས་ཕྱི་རབས་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། །བླ་མའི་གསུང་དང་རང་གི་ཉམས་རྟོགས་དང༌། །རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་སྙིང་པོའི་བཅུད་བསྡུས་ཏེ། །ཡང་ཟབ་གནད་ཀྱི་མན་ངག་མཐར་ཕྱིན་པ། །གང་དང་མི་འདྲ་ཀུན་ལས་འཕགས་པའི་དོན། །ཚིག་དོན་རིན་ཆེན་མཛོད་ཀྱི་རྣམ་བཤད་བྱས། །སྐལ་བཟང་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་དགའ་བར་མཛོད། །དགེ་བ་དེ་ཡིས་བདག་དང་འགྲོ་བ་ཀུན། །སྲིད་ལས་རྣམ་གྲོལ་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་དཔལ། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་གོ་འཕང་མཆོག་ཐོབ་ནས། །གཞན་དོན་ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་ཤོག» «།རབ་དགེ་དྲི་མེད་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀུན་ཁྱབ་པ་དེས། །མ་ལུས་འགྲོ་ཀུན་བདེ་ཆེན་མཆོག་ཞུགས་འོད་གསལ་སྣང་བ་བཞི་མཐོང་ནས། །གདོད་མའི་ས་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་འཁོར་བ་ཕྱམ་གཅིག་སྟོངས་གྱུར་ཏེ། །ཐར་པའི་ཞིང་ཁམས་ཀུན་ཏུ་གང་བས་ཡོན་ཏན་འབྱོར་བ་རྒྱས་པར་ཤོག» «།ཕྱོགས་དང་དུས་ཀུན་སྐྱེ་དགུ་བདེ་ཞིང་སེམས་གཙང་དང་པའི་ས་གཞི་ལ། །དགེ་བའི་ས་བོན་དཔེ་མེད་འདེབས་ཤིང་རྟག་ཏུ་དམ་པའི་ཆོས་བྱེད་ཅིང༌། །ཐར་པའི་མྱུ་གུ་ལོ་འབྲས་སྨིན་པས་ས་དང་ལམ་གྱི་མཆོག་གྲུབ་ནས། །ཀུན་མཁྱེན་སངས་རྒྱས་ས་ཐོབ་ཕྱིར་གྱུར་གཞན་དོན་འཕྲིན་ལས་རྫོགས་པར་ཤོག» «།ཆོས་ཚུལ་འདི་ཡང་ཉི་ཟླ་ཇི་བཞིན་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པས་མ་རིག་མུན་པ་རྣམ་སེལ་ཞིང༌། །ནོར་བུ་བཞིན་ཏེ་དོན་ཀུན་འབྱུང་བས་སྐྱེ་དགུའི་རེ་བ་རྣམ་སྐོང་ཞིང༌། །ཆུ་བོ་ཇི་བཞིན་རྒྱུན་ཆད་མེད་པས་རྟག་པར་རྒྱུན་གནས་རླབས་ཆེ་ཞིང༌། །རྒྱལ་བ་ཇི་བཞིན་མཛད་པ་མཐའ་ཡས་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་རྒྱན་གྱུར་ཤོག» «།བདག་དང་དམ་ཆོས་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་རྗེས་ཞུགས་འགྲོ་བ་དཔག་མེད་རྣམས། །རང་གཞན་དོན་གཉིས་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྣང་བ་ལ། །ཡེ་ཤེས་དཔེ་མེད་འབྱོར་པ་རྒྱ་མཚོ་ངང་གིས་ལྷུན་གྲུབ་འོད་གསལ་ཞིང༌། །བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཉིན་མོར་བྱེད་པས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གནས་ཐོབ་ཤོག» «།དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་རྒྱ་མཚོ་སྙིང་པོ་ཡོན་ཏན་འབྱོར་པའི་གང་ཆེན་མཚོ། །

這是完整的漢語直譯: 不知殊勝下義合, 修行要點錯亂種種混雜, 故此殊勝法理將近隱沒。 思及此義為後世眾生, 集上師教言及自身修證, 續部教言竅訣精華, 甚深要訣究竟無比, 超勝一切殊勝義, 詞義寶藏作此解說。 愿善緣眾生歡喜! 以此善業愿我與眾生, 解脫輪迴功德圓滿榮耀, 獲得普賢王如來果位, 成為利他任運成就法王! 極善無垢廣大遍滿虛空界, 愿一切眾生入大樂見四光明, 證悟本初地徹底空輪迴, 遍滿解脫剎土功德圓滿! 愿十方一切時眾生安樂心清凈大地上, 播下無比善種常行正法, 解脫苗芽果實成熟證得地道, 獲得遍智佛地圓滿利他事業! 愿此法理如日月遍及一切除無明黑暗, 如如意寶生一切義滿眾生所愿, 如河流不斷恒時住世廣大, 如諸佛事業無盡成為贍部洲莊嚴! 愿我與正法自性任運成就及無量隨學眾生, 于自他二利廣大事業任運成就顯現中, 無比智慧圓滿海自然任運成就光明, 吉祥如意日光中獲得任運成就境界! 具德吉祥海精華功德圓滿大象海,

དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་རྒྱ་མཚོ་སྙིང་པོ་ཡོན་ཏན་འབྱོར་པའི་གང་ཆེན་མཚོ། །ཡིད་བཞིན་དབང་པོ་བཀྲ་ཤིས་ཕུན་ཚོགས་རྟག་ཏུ་གཞན་ལ་ཕན་བརྩོན་ཞིང༌། །མཐོང་ཐོས་དྲན་རེག་ཐར་པའི་གྲོང་དུ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་འབྱོར་པའི་དཔལ། །རླབས་ཆེན་འཕྲིན་ལས་རྫོགས་པའི་བཀྲ་ཤིས་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་མཐའ་ཡས་ཤོག» «།«ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་མཐའ་དག་གི་དོན་ལ་མང་དུ་ཐོས་པའི་བློ་གྲོས་རླབས་ཆེ་ཞིང་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་ལམ་ལྡན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་འབྱོར་པས་མཛེས་པ། མང་དུ་ཐོས་པའི་ཆོས་སྨྲ་བ་ཀུན་མཁྱེན་ངག་གི་དབང་པོས་གངས་རི་ཐོད་དཀར་གྱི་མགུལ་དུ་ལེགས་པར་སྦྱར་བའོ།། » «།།དགེའོ།། » «།།དགེའོ།། » «།།དགེའོ།། །།«མེས་པོའི་ཤུལ་བཞག་ལས། ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀྱི་གསུང་འབུམ། ༼༡༩༽ ཚིག་དོན་རིན་པོའི་ཆེའི་མཛོད།

這是完整的漢語直譯: 具德吉祥海精華功德圓滿大象海, 如意自在吉祥圓滿常勤利他, 見聞憶觸解脫城中吉祥如意圓滿榮耀, 愿廣大事業圓滿吉祥悉地無邊大海! 《詞義寶藏》一書,乃通達一切乘義,多聞智慧廣大,具金剛精要道,任運成就圓滿莊嚴,多聞說法者遍知語自在,于岡日脫嘎雪山頂善造。 善哉!善哉!善哉! 出自《祖先遺教》,龍欽繞絳全集第19冊《詞義寶藏》。